Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου
 | |
| Συγγραφέας | Διάσκεψη του Σαν Φρανσίσκο. Συμμετείχαν τα 50 κράτη μέλη του ΟΗΕ. Σήμερα (2026) είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού και τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ. |
|---|---|
| Γλώσσα | Αγγλικά, Αραβικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Κινεζικά, Ρωσικά. |
| Ημερομηνία δημιουργίας | Υπογράφηκε στις 26 Ιουνίου 1945 και τέθηκε σε ισχύ στις 24 Οκτωβρίου 1945. |
| Θέμα | Διεθνές Δικαστήριο |
| Τόπος | Σαν Φρανσίσκο |
| δεδομένα () | |
Το Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι το βασικό νομικό κείμενο που ρυθμίζει τη λειτουργία του Διεθνούς Δικαστηρίου και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως ορίζεται στο Κεφάλαιο 14 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Το Διεθνές Δικαστήριο αντικατέστησε το Διαρκές Δικαστήριο Διεθνούς Δικαιοσύνης της Κοινωνίας των Εθνών.[1]
Περιεχόμενο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Καταστατικό διαιρείται σε 5 κεφάλαια και αποτελείται από 70 άρθρα. Το Καταστατικό ξεκινά με το Άρθρο 1 που διακηρύσσει:[2]
«Το Διεθνές Δικαστήριο, που ιδρύθηκε με το Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών ως το κύριο δικαστικό όργανο των Ηνωμένων Εθνών, θα συγκροτηθεί και θα λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις αυτού του Καταστατικού.»
Τα επόμενα 69 άρθρα ομαδοποιούνται σε 5 κεφάλαια:
- Κεφάλαιο 1: Οργάνωση του Δικαστηρίου (Άρθρα 2 - 33)
- Κεφάλαιο 2: Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (Άρθρα 34 - 38)
- Κεφάλαιο 3: Διαδικασία (Άρθρα 39 - 64)
- Κεφάλαιο 4: Γνωμοδοτήσεις (Άρθρα 65 - 68)
- Κεφάλαιο 5: Τροποποιήσεις (Άρθρα 69 και 70)
Σύμφωνα με το Άρθρο 38:[2]
1. Το Δικαστήριο, που έργο του έχει να εκδικάζει, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τις υποθέσεις που υποβάλλονται σ’ αυτό, θα εφαρμόζει:
- α. τις διεθνείς συμβάσεις, γενικές ή ειδικές, που θέτουν κανόνες οι οποίοι αναγνωρίζονται ρητά από τα αντίδικα κράτη,
- β. το διεθνές εθιμικό δίκαιο, ως απόδειξη γενικής πρακτικής που γίνεται δεκτή ως κανόνας δικαίου.
- γ. τις γενικές αρχές του δικαίου που αναγνωρίζονται από τα πολιτισμένα έθνη.
- δ. με την επιφύλαξη όσων προβλέπουν οι διατάξεις του Άρθρου 59, τις δικαστικές αποφάσεις και τα διδάγματα των πιο αναγνωρισμένων δημοσιολόγων των διάφορων εθνών, ως βοηθητικά μέσα για τον καθορισμό των κανόνων δικαίου.
2. Αυτή η διάταξη δε θα θίγει την εξουσία του Δικαστηρίου να κρίνει μια υπόθεση «ex aequo et bono», αν οι διάδικοι συμφωνούν σ’ αυτό.
Μέρη του Καταστατικού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Και τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού δυνάμει της επικύρωσής τους από τον Χάρτη του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το Άρθρο 93 (2) του Χάρτη του ΟΗΕ, τα κράτη που δεν είναι μέλη του ΟΗΕ μπορούν να γίνουν συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού, με την επιφύλαξη της σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και της έγκρισης της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.[3]
Από το 2025, ούτε τα κράτη - παρατηρητές της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που δεν είναι μέλη, δηλαδή το Κράτος της Παλαιστίνης και το Βατικανό, ούτε άλλα κράτη είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού βάσει αυτών των διατάξεων. Η Ελβετία (1948-2002), το Λιχτενστάιν (1950-1990), ο Άγιος Μαρίνος (1954-1992), η Ιαπωνία (1954-1956) και το Ναούρου (1988-1999) ήταν όλα συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού πριν γίνουν κράτη μέλη του ΟΗΕ.[4][5]
Επιπλέον, κράτη που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού μπορούν επίσης να κάνουν χρήση του δικαστηρίου, σύμφωνα με το Άρθρο 35 (2) του Καταστατικού, εάν κάνουν δήλωση αποδοχής της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου και συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του. Από το 2025, η Παλαιστίνη έχει κάνει δύο τέτοιες δηλώσεις για διαφορετικές διαφορές.[6]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. unric.org. Ανακτήθηκε στις 05/01/2026.
- 1 2 Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου. Mετάφραση Μαρία Βερτσώνη - Κοκόλη, εποπτεία μετάφρασης Νικόλαος Παπαντωνίου. unric.org. Ανακτήθηκε στις 06/01/2026.
- ↑ «States not members of the United Nations parties to the Statute». International Court of Justice. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2025.
- ↑ «Chapter I - Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice: 3 . Statute of the International Court of Justice». United Nations Treaty Series. 9 Ιουλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουλίου 2013.
- ↑ Search here for "Art 93" to find a series of documents that list every non-UN member that became a party to the ICJ Statute.
- ↑ «States not parties to the Statute to which the Court may be open». International Court of Justice. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2025.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Σαν Φρανσίσκο, 26 Ιουνίου 1945). Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου. Mετάφραση Μαρία Βερτσώνη - Κοκόλη, εποπτεία μετάφρασης Νικόλαος Παπαντωνίου. Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNRIC). https://unric.org/el/καταστατικο-του-διεθνουσ-δικαστηριο-2/. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Σαν Φρανσίσκο, 26 Ιουνίου 1945). Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNRIC). https://unric.org/el/χαρτησ-οηε/. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Statute of the International Court of Justice.
- Procedural history note and audiovisual material on the Statute of the International Court of Justice in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law.
