Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μολδαβικές βουλευτικές εκλογές 2025

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Μολδαβία στις 28 Σεπτεμβρίου 2025. Η Μολδαβία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία· το Κοινοβούλιο της Μολδαβίας έχει την κύρια αρμοδιότητα της δημιουργίας νόμων και του διορισμού της κυβέρνησης, και οι εκτελεστικές εξουσίες προέρχονται κυρίως από το νομοθετικό σώμα. Τα κύρια κόμματα και συνασπισμοί που συμμετείχαν στις εκλογές ήταν το κυβερνών, φιλοευρωπαϊκό Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS), το φιλορωσικό Πατριωτικό Εκλογικό Μπλοκ (BEP), η κεντροαριστερή και τυπικά φιλοευρωπαϊκή Εναλλακτική (BA), και το αριστερό λαϊκιστικό και ήπια φιλορωσικό Το Κόμμα μας (PN).

Οι εκλογές περιγράφηκαν ως πιθανό να καθορίσουν την τύχη της υποψηφιότητας ένταξης της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ),[1] με την πρόεδρο Μάγια Σάντου να τις αποκαλεί «τις σημαντικότερες εκλογές στην ιστορία της χώρας».[2] Αναφορές τόσο από τις αρχές της Μολδαβίας όσο και από εθνικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης περιέγραψαν ρωσική εκλογική παρέμβαση, η οποία περιλάμβανε εκστρατείες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης, σχέδια για διαδηλώσεις και αναταραχές, κυβερνοεπιθέσεις και εξαγορά ψήφων. Δύο φιλορωσικά κόμματα, το Κόμμα Καρδιά της Μολδαβίας (PRIM, μέρος του Πατριωτικού Μπλοκ) και το Κόμμα Μεγάλη Μολδαβία (PMM), αποκλείστηκαν από τη συμμετοχή δύο ημέρες πριν από τις εκλογές έπειτα από κατηγορίες περί παράνομης χρηματοδότησης συνδεδεμένης με τη Ρωσία.

Οι εκλογές κηρύχθηκαν έγκυρες στις 14:28 EEST (UTC+03:00) αφού η συμμετοχή των ψηφοφόρων ξεπέρασε το ελάχιστο απαιτούμενο 33,3% βάσει του νόμου, με τις εκλογές να φθάνουν σε τελική συμμετοχή 52,21%. Το PAS κέρδισε λίγο πάνω από το 50% των ψήφων και 55 έδρες, διατηρώντας μια μειωμένη κυβέρνηση πλειοψηφίας· το Πατριωτικό Μπλοκ υπέστη μέτριες απώλειες (σε σύγκριση με το Μπλοκ Κομμουνιστών και Σοσιαλιστών στις εκλογές του 2021), ενώ η Εναλλακτική, το PN και το λαϊκιστικό και ενωτικό (υπέρ της Ένωσης με τη Ρουμανία) Κόμμα Δημοκρατία στο Σπίτι (PPDA) εισήλθαν για πρώτη φορά στο κοινοβούλιο. Η είσοδος του PPDA θεωρήθηκε έκπληξη λόγω των προεκλογικών δημοσκοπήσεων, οι οποίες ήταν σταθερά κάτω από το εκλογικό όριο.

Ιστορικό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μολδαβικές βουλευτικές εκλογές 2021 είχαν ως αποτέλεσμα μια σαρωτική νίκη για το Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS), ένα φιλοευρωπαϊκό κόμμα με επικεφαλής την πρόεδρο Μάγια Σάντου. Το PAS εξασφάλισε 63 από τις 101 έδρες, επιτρέποντάς του να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας ενός κόμματος. Οι εκλογές σηματοδότησαν μια σημαντική στροφή προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, καθώς το PAS νίκησε το Μπλοκ Κομμουνιστών και Σοσιαλιστών, μια φιλορωσική εκλογική συμμαχία.[3]

Αφού ανέλαβε την εξουσία, η κυβέρνηση του PAS προώθησε μέτρα κατά της διαφθοράς, δικαστικές μεταρρυθμίσεις και την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.[4] Οι φιλορωσικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης οργάνωσαν διαμαρτυρίες κατά της κυβέρνησης εν μέσω των οικονομικών προβλημάτων της Μολδαβίας· οι διαδηλώσεις χρηματοδοτήθηκαν εν μέρει με χρήματα από τη Ρωσία σύμφωνα με την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Μολδαβίας (PA).[5]

Στις Μολδαβικές προεδρικές εκλογές 2024, η Σάντου επανεξελέγη με 55,3% των ψήφων, νικώντας τον φιλορώσο υποψήφιο Αλεξάντρ Στοϊανόγκλο.[6] Οι εκλογές επισκιάστηκαν από ρωσική παρέμβαση,[7] αλλά και από κακή χρήση κρατικών πόρων από την κυβέρνηση και μη ισορροπημένη κάλυψη από τα ΜΜΕ υπέρ της Σάντου,[8] και διεξήχθησαν ταυτόχρονα με ένα δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ, το οποίο εγκρίθηκε οριακά με 50,4%.[9] Ο Βιόρελ Τσερναουτσάνου, επικεφαλής της Μολδαβικής Αστυνομίας, δήλωσε ότι δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ είχαν μεταφερθεί σε πάνω από 138.000 άτομα στη Μολδαβία,[10] περίπου στο 10% του ενεργού εκλογικού σώματος,[11] μέσω της ρωσικής τράπεζας Promsvyazbank προκειμένου να «διαφθαρεί μαζικά το εκλογικό σώμα» των προεδρικών εκλογών και του δημοψηφίσματος, με τον αριθμό των ωφελούμενων να είναι πιθανόν ακόμη μεγαλύτερος καθώς οι αποδέκτες λάμβαναν χρήματα και για μέλη της οικογένειάς τους.[10] Ως αποτέλεσμα της ρωσικής παρέμβασης και της αγοράς ψήφων, το αποτέλεσμα και των δύο ψηφοφοριών επηρεάστηκε, με το δημοψήφισμα για την ΕΕ να εγκρίνεται μόνο οριακά.[12]

Τον Ιανουάριο του 2025 ξέσπασε ενεργειακή κρίση στη Μολδαβία καθώς η Ρωσία διέκοψε τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την ελεγχόμενη από τη Ρωσία μη αναγνωρισμένη αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας.[13] Η Σάντου και οι μολδαβικές αρχές κατηγόρησαν τη Ρωσία ότι προκάλεσε την κρίση για να επηρεάσει τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές,[14][15] με αρκετούς ξένους αναλυτές και think tanks να υποστηρίζουν αυτήν την άποψη, υποστηρίζοντας ότι η κρίση θα μπορούσε να υπονομεύσει τη δημοτικότητα του PAS και την πορεία της Μολδαβίας προς την Ευρώπη και να οδηγήσει τα φιλορωσικά κόμματα να επανακτήσουν την εξουσία.[13][16][17][18]

Σύμφωνα με το μολδαβικό think tank WatchDog, το PAS ολοκλήρωσε περίπου το 56% των υποσχέσεών του του 2021 κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών στην εξουσία.[19] Σύμφωνα με το German Marshall Fund, το PAS έχει επικριθεί ότι περιορίζει τις ευκαιρίες για άλλα φιλοευρωπαϊκά κόμματα.[20] Το Ινστιτούτο Κάρνετζι για τη Διεθνή Ειρήνη υποστήριξε ότι η «φιλορωσική» ετικέτα είχε εργαλειοποιηθεί όλο και περισσότερο κατά της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της φιλοκυβερνητικής κινητοποίησης για τις εκλογές του 2025, και δήλωσε ότι η «χρηματοδοτούμενη από τη Δύση κοινωνία των πολιτών» είχε γίνει όλο και περισσότερο προέκταση της κυβερνητικής ικανότητας.[21] Παρότι μια έρευνα του Διεθνούς Ινστιτούτου Τύπου μεταξύ εκπροσώπων των μολδαβικών ΜΜΕ διαπίστωσε ότι η μεγαλύτερη ανησυχία ήταν η ρωσική παραπληροφόρηση και προπαγάνδα, κάποιοι ερωτηθέντες ανέφεραν επίσης ανησυχία για αυτολογοκρισία σε μέσα που ευθυγραμμίζονταν στενά σε επίπεδο γραμμής σύνταξης με τις κυβερνητικές θέσεις σχετικά με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σε μια αναφερόμενη «μορφή συμβίωσης» που υπήρχε ανάμεσα σε ορισμένα από αυτά τα μέσα και την κυβέρνηση.[22] Επιπλέον, η πανδημία COVID-19 το 2020 κατά την πρώτη θητεία της Σάντου, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 που προκάλεσε οικονομική ύφεση και μια μαζική εισροή προσφύγων,[23] η ενεργειακή κρίση του 2025, ο υψηλός πληθωρισμός και η κόπωση από τις μεταρρυθμίσεις μείωσαν τη δημοτικότητα του PAS.[20] Εν μέσω ρωσικής παρέμβασης και εκστρατειών παραπληροφόρησης, το Euronews περιέγραψε τις εκλογές για τη Σάντου ως «μια τελική μάχη» στον δρόμο της Μολδαβίας προς την ένταξη στην ΕΕ.[24]

Εκλογικό σύστημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα 101 μέλη του Κοινοβουλίου εκλέγονται μέσω αναλογικής εκπροσώπησης λιστών σε μία ενιαία εθνική κλειστή λίστα. Το εκλογικό όριο σε εθνικό επίπεδο διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της λίστας· για κόμματα ή μεμονωμένες οργανώσεις είναι 5%, για εκλογικό μπλοκ είναι 7%. Για ανεξάρτητους υποψήφιους, το όριο είναι 2%.[25][26] Η Μολδαβία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία, με το Κοινοβούλιο να έχει την κύρια αρμοδιότητα για τη δημιουργία νόμων και τον διορισμό της κυβέρνησης, ενώ οι εκτελεστικές εξουσίες απορρέουν κυρίως από τη νομοθετική αρχή.[27]

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα σημαντικό μέρος των άκυρων ψήφων δόθηκε υπέρ του Κόμματος της Μεγάλης Μολδαβίας (PMM), το οποίο αποκλείστηκε δύο ημέρες πριν από τις εκλογές· αυτές οι ψήφοι δεν καταγράφηκαν χωριστά, αν και δεν αποτέλεσαν την πλειονότητα των άκυρων ψήφων σύμφωνα με την CEC. [28] Μία ψήφος που δόθηκε υπέρ του κόμματος στο Τόκιο, στην Ιαπωνία, καταμετρήθηκε αρχικά ως έγκυρη, καθώς το αντίστοιχο εκλογικό τμήμα ενέκρινε τα αποτελέσματα της καταμέτρησής του πριν η CEC εκδώσει την απόφασή της να ακυρώσει τις ψήφους υπέρ του PMM λόγω της διαφοράς ώρας μεταξύ Μολδαβίας και Ιαπωνίας· η ψήφος αυτή ακυρώθηκε επίσης αργότερα.[29]

Προκαταρκτικά εθνικά αποτελέσματα[30] · [31]
Image
Κόμματα και συνασπισμοί Ψήφοι % +/- Έδρες +/-
Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS) 792.557 50,20 ▼ −2,6 55 ▼ −8
Κόμμα Σοσιαλιστών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας (PSRM) 381.505 24,17 ▼ −3 17 ▼ −5
Κόμμα Κομμουνιστών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας (PCRM) 8 ▼ −2
Κόμμα του Μέλλοντος της Μολδαβίας (PVM) 1 ▲ +1
Πατριωτικός Εκλογικός Συνασπισμός (BEP) 26 ▼ −6
Εθνικό Εναλλακτικό Κίνημα (MAN) 125.685 7,96 ▲ +6,76 3 ▲ +3
Μολδαβικό Κόμμα για Ανάπτυξη και Ενοποίηση (PDCM) 2 ▲ +2
Πολιτικό Συνέδριο (CC) 1 ▲ +1
Ανεξάρτητοι (IND) 2 ▲ +2
Πολιτικός Συνασπισμός «Εναλλακτική»[32] (A) 8 ▲ +8
Το Κόμμα μας (PN) 97.852 6,20 ▲ +2,1 6 ▲ +6
Κόμμα Δημοκρατίας στο Σπίτι (PPDA) 88.679 5,62 ▲ +4,17 6 ▲ +6
Ευρωπαϊκό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSDE) 15.064 0,95 ▼ −0,86 0 ► 0
Συνασπισμός Ενότητας και Ευημερίας (CUB) 13.313 0,84 Νέο} 0 ► 0
Κίνημα Σεβασμού της Μολδαβίας (MRM) 10.144 0,64 Νέο} 0 ► 0
Κόμμα Πόλεων και Κοινοτήτων (LOC) 6.118 0,39 Νέο} 0 ► 0
Μολδαβικό Εθνικό Κόμμα (PNM) 5.139 0,33 Νέο} 0 ► 0
Κόμμα της Αλλαγής (PS) 5.032 0,32 ▲ +0,08 0 ► 0
Πράσινο Οικολογικό Κόμμα (PVE) 0 ► 0
Εκλογικός Συνασπισμός «Μαζί» (BÎ) 0 ► 0
Συμμαχία Δημοκρατών και Φιλελεύθερων για την Ευρώπη (ALDE) 3.743 0,24 Απών 0 ► 0
Μολδαβική Συμμαχία (AM) 3.511 0,22 Νέο} 0 ► 0
Χριστιανοσοσιαλιστική Ένωση της Μολδαβίας (UCSM) 1.840 0,12 Νέο} 0 ► 0
Συμμαχία για την Ενότητα των Ρουμάνων (AUR) 1.603 0,10 ▼ −0,39 0 ► 0
Φιλελεύθερο Κόμμα (PL) 1.591 0,10 Απών 0 ► 0
Συνασπισμός Νέα Ιστορική Ευκαιρία (NOI) 1.407 0,09 Νέο 0 ► 0
Εθνικός Ενωτικός Συνασπισμός (BUN) 811 0,05 Νέο 0 ► 0
Κόμμα της Μεγάλης Μολδαβίας (PGM)[33] 1 0,00 Νέο 0 ► 0
Άλλοι ανεξάρτητοι 23.136 1,46 ▲ +1,29 0 ► 0
Έγκυρες ψήφοι 1.578.723 98,15
Λευκά και άκυρα 29.795 1,85
Σύνολο 1.608.518 100 – 101 Image
Αποχές 1.472.348 47,79
Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 3.080.866 52,21

Ανάλυση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το PAS κατάφερε να κερδίσει ξανά την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με 55 έδρες, μειωμένες από τις 63 που είχε κερδίσει το 2021. Έτσι, το PAS, υπό την ντε φάκτο ηγεσία της προέδρου Σάντου, διατήρησε τον έλεγχο όλης της εξουσίας στη Μολδαβία. Σύμφωνα με τη Μολδαβή δημοσιογράφο Εκατερίνα Ντουμπάσοβα, η κύρια ίντριγκα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα του PAS και εάν θα διατηρούσε την πλειοψηφία ή θα έπρεπε να αναζητήσει εταίρους συνασπισμού, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν από άνετη πλειοψηφία για το κόμμα μέχρι δεύτερη θέση και ακόμη και το PAS στην αντιπολίτευση. Σύμφωνα με τη Ντουμπάσοβα, μέρος του αποτελέσματος του PAS οφειλόταν στη συνηθισμένη στήριξη της μολδαβικής διασποράς, χωρίς την οποία κινδύνευε να μη κερδίσει πλειοψηφία. Σύμφωνα με τον Μολδαβό διπλωμάτη και πολιτικό αναλυτή Αλεξέι Τουλμπουρέ, το PAS κατάφερε να κινητοποιήσει στο μέγιστο το παραδοσιακό του εκλογικό σώμα και να προσελκύσει μέρος των αναποφάσιστων, δηλώνοντας ότι «η τακτική του κινδυνολογικού συναγερμού λειτούργησε». Η Ντουμπάσοβα σημείωσε ότι η κύρια προεκλογική υπόσχεση του PAS ήταν η ένταξη της Μολδαβίας στην ΕΕ έως το 2028.[34]

Η Ντουμπάσοβα δήλωσε επίσης ότι ολόκληρο το φιλοευρωπαϊκό εκλογικό σώμα παρέμεινε με το PAS, σημειώνοντας ότι άλλα καθαρά φιλοευρωπαϊκά κόμματα (PSDE, CUB, LOC, ALDE, MRM) έλαβαν λιγότερο από 1% το καθένα, μακριά από το εκλογικό όριο. Τόνισε ειδικότερα ότι το μπλοκ «Μαζί», το οποίο αυτοπαρουσιαζόταν ως εναλλακτική στο PAS, έλαβε λιγότερες ψήφους ακόμη και από ανεξάρτητους υποψηφίους όπως ο Αντρέι Ναστάσε και η Ολέσια Σταμάτε, η οποία είχε μόλις πρόσφατα ξεκινήσει την ανεξάρτητη πολιτική της πορεία. Η Μολδαβή πολιτική αναλύτρια Άντζελα Κολάτσι δήλωσε ότι οι ψηφοφόροι πόνταραν στη «λογική ψήφο», ψηφίζοντας το φιλοευρωπαϊκό κόμμα με πιθανότητες εισόδου στο κοινοβούλιο.[34]

Ο πρώην υπουργός Άμυνας Ανατόλ Σαλάρου σχολίασε ότι η ήττα των φιλορωσικών κομμάτων στις εκλογές έδειξε ότι ο αριθμός των υποστηρικτών του «Ρωσικού Κόσμου» στη Μολδαβία μειώνεται, αναφέροντας ως παράδειγμα την Υπερδνειστερία, όπου το PAS έλαβε σχεδόν 30% των ψήφων. Δήλωσε ότι, ενώ η Ρωσία «είναι πάντα έτοιμη για οποιοδήποτε αποτέλεσμα», ήθελε πολύ περισσότερα· ήθελε μια νίκη στη Μολδαβία αφού είχε εξαντλήσει τις νίκες της στην εισβολή της στην Ουκρανία, «αλλά η μικρή Μολδαβία αρνήθηκε στη Ρωσία αυτό, και έλαβαν ένα ισχυρό πλήγμα». Ο Σαλάρου ισχυρίστηκε επίσης ότι η Ρωσία έχει πλέον το πρόβλημα του πώς να απαλλαγεί από τους «ληγμένους» φιλορώσους πολιτικούς, τους οποίους, όπως είπε, δεν μπορεί πλέον να «ξεπλύνει», και ότι η Ρωσία θα χρειαστεί να αναζητήσει νέους πολιτικούς και νέες μεθόδους στη Μολδαβία.[35]

Από την πλευρά του, ο Μολδαβός πολιτικός αναλυτής Αντρέι Κουραράρου δήλωσε ότι οι εκλογές αντιπροσώπευαν μια μάχη που έχασε η Ρωσία στον υβριδικό της πόλεμο κατά της Μολδαβίας, ότι θεωρούσε πως τα αποτελέσματα ήταν πολύ κοντά σε ό,τι θα είχαν λάβει τα φιλορωσικά κόμματα χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση και ότι αυτά τα κόμματα έχασαν σε περιοχές της χώρας όπου παραδοσιακά κέρδιζαν, κάτι που θα έδειχνε ότι οι Μολδαβοί γίνονται πιο φιλοευρωπαίοι. Τόνισε επίσης την «υψηλής ποιότητας δουλειά» της μολδαβικής αστυνομίας, της SIS, του Εθνικού Κέντρου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (CNA) και της Γενικής Εισαγγελίας (PG), η οποία, όπως είπε, φαίνεται ότι αποθάρρυνε πολλούς από το να πουλήσουν την ψήφο τους.[35]

Επιπλέον, η Ντουμπάσοβα δήλωσε ότι μία από τις εκπλήξεις των εκλογών ήταν το απροσδόκητα μετριοπαθές αποτέλεσμα της «Εναλλακτικής». Το μπλοκ, υπό την άτυπη ηγεσία του δημάρχου του Κισινάου Ίον Τσεμπάν, έλαβε 7,96% σε εθνικό επίπεδο και 14,48% στο Κισινάου, βρισκόμενο πίσω από το PAS και το Πατριωτικό Μπλοκ στην πρωτεύουσα, παρά το ότι ο Τσεμπάν είχε κερδίσει στον πρώτο γύρο τις δημοτικές εκλογές του 2023. Ο Μολδαβός πολιτικός αναλυτής Βίκτορ Γιούκαν έφερε ως πιθανή αιτία του αποτελέσματος του μπλοκ ότι οι ψηφοφόροι ψηφίζουν διαφορετικά στις προεδρικές, κοινοβουλευτικές και τοπικές εκλογές: για έναν διαχειριστή στις τοπικές και για ένα συγκεκριμένο πολιτικό σχέδιο στις κοινοβουλευτικές. Η Ντουμπάσοβα, ο Γιούκ και η Κολάτσι ανέφεραν επίσης την έλλειψη εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων προς την φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση του Τσεμπάν.[36] Σύμφωνα με τον Κουραράρου, ο ηγέτης του PAC–CC, Μαρκ Τκάτσουκ, συνέβαλε σημαντικά προσωπικά στην απώλεια δυνητικών φιλοευρωπαίων ψηφοφόρων για την Εναλλακτική.[35] Μετά τις εκλογές, υπήρξαν αρκετές αλλαγές στην ομάδα του δημάρχου Τσεμπάν, τις οποίες οι ειδικοί πίστευαν, όπως περιέγραψε η Ντουμπάσοβα, ότι θα μπορούσαν να σχετίζονται με το μετριοπαθές αποτέλεσμα της Εναλλακτικής στις βουλευτικές εκλογές.[36]

Η Ντουμπάσοβα τόνισε ότι το PN του Ουσάτιι μπήκε επιτέλους στο κοινοβούλιο, κάτι που το κόμμα προσπαθούσε να πετύχει εδώ και 11 χρόνια, από τις εκλογές του 2014. Η Κολάτσι σημείωσε ότι θα ήταν σοβαρή αποτυχία για το κόμμα αν αποτύγχανε ξανά να ξεπεράσει το όριο. Η Ντουμπάσοβα ανέφερε ότι, παρότι το PN δεν θα είχε ρόλο «ρυθμιστή» (kingmaker) ούτε αυτή τη φορά, αφού το PAS είχε ήδη πλειοψηφία χωρίς τη στήριξή του, αυτό θα επέτρεπε στο PN «να παίξει με τους δικούς του όρους», καθώς οποιαδήποτε πολιτική συμμαχία είχε κοστίσει ακριβά στον Ουσάτιι μέχρι σήμερα, όπως δήλωσε. Επιπλέον, η Ντουμπάσοβα ανέφερε ότι η κύρια έκπληξη των εκλογών ήταν το αποτέλεσμα του κόμματος PPDA του Κοστιούκ (Costiuc· PPDA). Ενώ οι δημοσκοπήσεις του έδιναν το πολύ 2–3% των ψήφων, ξεπέρασε το εκλογικό όριο του 5% και μπήκε στο κοινοβούλιο. Ένα ενωτικό κόμμα υποστηριζόμενο από το AUR στη Ρουμανία, με εκστρατεία στο TikTok, βοήθησε το PPDA να αποκτήσει ορατότητα. Η Ντουμπάσοβα δήλωσε ότι η εντυπωσιακή του άνοδος μπορούσε να εξηγηθεί από τη στήριξη ενωτικών, κυριαρχιστών και αναποφάσιστων ψηφοφόρων απογοητευμένων από το PAS.[34]

Μετέπειτα γεγονότα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντοντόν είχε ισχυριστεί ότι κέρδισε τις εκλογές πριν ακόμη αρχίσουν να έρχονται αποτελέσματα, ευχαριστώντας τους Μολδαβούς για το ότι ψήφισαν «σε αριθμούς-ρεκόρ», καλώντας το PAS να «αποχωρήσει από την εξουσία» και καλώντας τους υποστηρικτές του να βγουν στους δρόμους για να υπερασπιστούν τη «νίκη» του, δηλώνοντας ότι «Οι πολίτες ψήφισαν. Η ψήφος τους πρέπει να γίνει σεβαστή, ακόμη κι αν δεν σας αρέσει».[37] Καθώς τα αποτελέσματα άρχισαν πράγματι να έρχονται, έγινε σαφές ότι το Πατριωτικό Εκλογικό Μπλοκ του Ντοντόν είχε χάσει. Κάλεσε εκ νέου για διαδηλώσεις, αυτή τη φορά έξω από το κοινοβούλιο στις 29 Σεπτεμβρίου στις 12:00, ισχυριζόμενος «νοθεία» και ζητώντας νέες εκλογές.[38][39][37] Διαδηλωτές πληρώθηκαν για να παρευρεθούν στη συγκέντρωση.[40] Οι διαδηλώσεις περιγράφηκαν ως «μέτριες» και «αυστηρά επιτηρούμενες» από το German Marshall Fund, το οποίο κατέληξε ότι δεν κατάφεραν να «δημιουργήσουν πραγματική δυναμική» ενάντια στα εκλογικά αποτελέσματα.[41] Ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης όπως το RIA Novosti προετοίμασαν μια «εναλλακτική αφήγηση» μέσα σε μία ώρα από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, υποστηρίζοντας επίσης ότι ο Ντοντόν είχε κερδίσει.[37] Το Κρεμλίνο επίσης κατηγόρησε την κυβέρνηση της Μολδαβίας ότι στέρησε το δικαίωμα ψήφου από εκατοντάδες χιλιάδες Μολδαβούς, ανοίγοντας μόνο δύο εκλογικά τμήματα στη Ρωσία.[42]

Στις 30 Σεπτεμβρίου η Σάντου δήλωσε ότι τα μέτρα που έλαβαν οι αρχές της Μολδαβίας για να αποθαρρύνουν την αγορά ψήφων στις εκλογές από την ομάδα Σορ είχαν αποδώσει, καθώς είχαν αγοραστεί πολύ λιγότερες ψήφοι σε σύγκριση με το δημοψήφισμα της ΕΕ το 2024.[43] Αργότερα, στην 7η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στις 2 Οκτωβρίου, δήλωσε ότι η Ρωσία είχε δαπανήσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στις βουλευτικές εκλογές για να χρηματοδοτήσει παράνομα κόμματα στη Μολδαβία, προσθέτοντας επίσης ότι μόνο τα τελευταία δύο χρόνια η Ρωσία είχε βοηθήσει στη δημιουργία τουλάχιστον επτά νέων κομμάτων στη χώρα.[44]

Στις 3 Οκτωβρίου η CEC επέβαλε κυρώσεις στο Κόμμα Δημοκρατία στο Σπίτι, το οποίο είχε κερδίσει έξι έδρες, σε απάντηση καταγγελιών που υπέβαλαν το PAS και η αστυνομία της Μολδαβίας. Η απόφαση της CEC ανέφερε ότι το Δημοκρατία στο Σπίτι είχε επωφεληθεί από μια προωθητική καμπάνια στο TikTok χωρίς να δηλώσει δαπάνες για διαδικτυακή διαφήμιση, είχε προωθηθεί παράνομα από ξένο πολιτικό (Γκεόργκε Σιμιόν από τη Ρουμανία) και αποτελούσε ένα «καμουφλαρισμένο εκλογικό μπλοκ» με το κόμμα Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (που έλαβε μέρος ξεχωριστά στις εκλογές). Ο αρχηγός του κόμματος, Βασίλε Κοστιούκ, ισχυρίστηκε ως απάντηση ότι το περιεχόμενο στο TikTok είχε δημιουργηθεί και διανεμηθεί δωρεάν από υποστηρικτές. Η CEC στην απόφασή της άφησε στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Μολδαβίας να αποφασίσει εάν θα ακυρώσει τις έδρες που κέρδισε το Δημοκρατία στο Σπίτι.[45] Στις 16 Οκτωβρίου το Δικαστήριο επικύρωσε ολόκληρη την εκλογή, συμπεριλαμβανομένων των 6 εδρών του PPDA.[46]

Εγκαίνια κοινοβουλευτικής περιόδου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το εκλεγμένο Κοινοβούλιο συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 22 Οκτωβρίου και οι βουλευτές σχημάτισαν έξι κοινοβουλευτικές ομάδες. Το PAS σχημάτισε ξανά την κυβερνητική πλειοψηφία, ενώ οι υπόλοιπες παρατάξεις δήλωσαν ότι θα παραμείνουν στην αντιπολίτευση.[47]

Ο Ιγκόρ Γκροσού (PAS) επανεξελέγη Πρόεδρος του Κοινοβουλίου, ενώ οι Ντοΐνα Γκέρμαν (PAS) και Βλαντ Μπατρίντσεα (PSRM) επανεξελέγησαν ως αντιπρόεδροι. Το Πατριωτικό Εκλογικό Μπλοκ ουσιαστικά διαλύθηκε όταν το PSRM και το PCRM σχημάτισαν χωριστές κοινοβουλευτικές ομάδες, ενώ το μέλος του PVM, Βασίλε Τάρλεβ, κάθισε ως ανεξάρτητος βουλευτής.[48]

Όλες οι υπόλοιπες εκλογικές λίστες σχημάτισαν κοινοβουλευτικές ομάδες αντίστοιχες με τον αριθμό των εδρών που κέρδισαν.

Σχηματισμός κυβέρνησης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρωθυπουργός Ντορίν Ρετσεάν ανακοίνωσε στις 13 Οκτωβρίου ότι δεν θα επιδιώξει δεύτερη θητεία και θα αποσυρθεί από την πολιτική για να επιστρέψει στον ιδιωτικό τομέα.

Στη θέση του, ο Πρόεδρος της Βουλής, Γκροσού, ανακοίνωσε στις 14 Οκτωβρίου ότι το PAS θα προτείνει τον Αλεξάντρου Μουντεάνου, οικονομολόγο και επιχειρηματία που είχε προηγουμένως εργαστεί στην Παγκόσμια Τράπεζα και συνιδρύσει το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο της Μολδαβίας.[49][50]

Αυτοπροσδιοριζόμενος ως «Αμερικανός μολδαβικής καταγωγής», ο Μουντεάνου είχε ζήσει στο παρελθόν στις ΗΠΑ και την Ουκρανία. Η υποψηφιότητά του θεωρήθηκε έκπληξη, καθώς δεν είχε ποτέ προηγουμένως εμπλακεί στην πολιτική.[51]

Η πρόεδρος Σάντου τον πρότεινε επίσημα ως πρωθυπουργό στις 24 Οκτωβρίου και εκείνος παρουσίασε τη λίστα των υπουργών του στις 28 Οκτωβρίου, περίπου οι μισοί από τους οποίους προέρχονταν από την απερχόμενη κυβέρνηση.[52][53]

Το κυβερνητικό του πρόγραμμα επικεντρώθηκε στην ολοκλήρωση της ένταξης της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οικονομική ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό.[54]

Η προτεινόμενη κυβέρνηση έλαβε την ψήφο εμπιστοσύνης του Κοινοβουλίου στις 31 Οκτωβρίου, με όλους τους 55 βουλευτές του ΠΑΣ να ψηφίζουν υπέρ.[55]

Η πρόεδρος Σάντου όρκισε επίσημα τον Μουντεάνου και το Υπουργικό του Συμβούλιο την 1η Νοεμβρίου.[56]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Peleschuk, Dan (25 Σεπτεμβρίου 2025). «Moldova faces key parliamentary election, with EU bid at stake». Reuters. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
  2. ↑ Benölken, Astrid· Zuttmann, Tobias (22 Σεπτεμβρίου 2025). «Is this 'the most important election' in Moldova's history?». Deutsche Welle.
  3. ↑ «Pro-Western party wins Moldova election, preliminary data shows». Reuters (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  4. ↑ «Moldova: Start of Formal Accession Negotiations with the EU». DGAP. 31 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  5. ↑ «Pro-Russia protesters take to streets in Moldova to denounce new government». France 24 (στα Αγγλικά). 20 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  6. ↑ Balmforth, Tom· Tanas, Alexander (4 Νοεμβρίου 2024). «Moldova's pro-Western Sandu claims election win after meddling allegations». Reuters.
  7. ↑ Luxmoore, Matthew (21 Οκτωβρίου 2024). [https://www.wsj.com/world/europe/in-moldova-a-pro-russian-oligarch-with-a-criminal-past-tries-to-derail-path-to-europe-a000bf12 ? «In Moldova, a Pro-Russian Oligarch With a Criminal Past Tries to Derail Path to Europe»] Check |url= value (βοήθεια). The Wall Street Journal. line feed character in |url= at position 128 (βοήθεια)
  8. ↑ «Moldova: Freedom in the World 2025 Country Report» (στα Αγγλικά). Freedom House. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
  9. ↑ «Moldova narrowly votes for EU membership amid claims of 'unprecedented' Russian interference». ABC News (στα Αγγλικά). 21 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  10. 1 2 Conovali, Mihaela (24 Οκτωβρίου 2024). «Transferuri de până la $39 mln pentru a "corupe masiv electoratul". IGP: circa 138 mii de persoane din Moldova – în contact cu PSB Bank». NewsMaker (στα Ρουμανικά). line feed character in |title= at position 12 (βοήθεια)
  11. ↑ Rainsford, Sarah (20 Οκτωβρίου 2024). «Russian cash-for-votes flows into Moldova as nation heads to polls». BBC News.
  12. ↑ Bryjka, Filip (20 Νοεμβρίου 2024). «Russian Interference Nearly Overwhelmed Moldovan Presidential Election-Referendum Vote». Polish Institute of International Affairs. line feed character in |title= at position 8 (βοήθεια)
  13. 1 2 de Waal, Thomas (16 Ιανουαρίου 2025). «Moldova's Gas Crisis Is Europe's Headache». Carnegie Endowment for International Peace.
  14. ↑ Stănilă, Ionela (30 Δεκεμβρίου 2024). «Republica Moldova pregătește naționalizarea Moldovagaz, după ce Gazprom a anunțat oprirea livrărilor de gaze naturale de la 1 ianuarie 2025». Libertatea (στα Ρουμανικά).
  15. ↑ Bondarev, Serghei (24 Ιανουαρίου 2025). «/ВИДЕО/В Приднестровье организовали протесты против "блокирования поставок газа". Реакция Кишинева» (στα Ρωσικά). TV8.
  16. ↑ Kieff, Leah (7 Ιανουαρίου 2025). «An Energy Crisis Provides Opportunity in Moldova». Center for Strategic and International Studies.
  17. ↑ Hedenskog, Jakob (3 Φεβρουαρίου 2025). «Untangling the Moldovan Energy Crisis». Stockholm Centre for Eastern European Studies.
  18. ↑ Całus, Kamil (8 Ιανουαρίου 2025). «Moldova : Russia's gas crisis game in Transnistria». Centre for Eastern Studies. line feed character in |title= at position 8 (βοήθεια)
  19. ↑ «PAS выполнила 56% обещаний за 4 года правления — анализ WatchDog». Nokta (στα Ρωσικά). 23 Σεπτεμβρίου 2025.
  20. 1 2 Pleșca, Laurențiu (29 Αυγούστου 2025). «How To Help Moldova Secure Its Fragile Democracy» (PDF). German Marshall Fund. line feed character in |title= at position 4 (βοήθεια)
  21. ↑ Jarábik, Balázs (15 Ιουλίου 2025). «Consolidating Power, Losing Ground: Moldova Risks Repeating Past Mistakes Ahead of Fall Elections» (στα Αγγλικά). Carnegie Endowment for International Peace. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
  22. ↑ Łuczka, Karol (17 Σεπτεμβρίου 2025). «Moldova: fears for press freedom in case of pro-Russian victory». ipi.media. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025.
  23. ↑ Balmforth, Tom· Tanas, Alexander (4 Νοεμβρίου 2024). «Moldova's Sandu promises to bring change after narrow runoff win». Reuters.
  24. ↑ «From Germany to Romania: Elections that will define Europe in 2025». euronews (στα Αγγλικά). 31 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  25. ↑ «CE325/2022». www.legis.md (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2025.
  26. ↑ «Elections in the Republic of Moldova: 2025 Parliamentary Election». www.ifes.org. line feed character in |title= at position 10 (βοήθεια)
  27. ↑ Hedenskog, Jakob (25 Σεπτεμβρίου 2025). «Moldova's Pivotal Parliamentary Elections». Stockholm Centre for Eastern European Studies.
  28. ↑ Nigai, Bogdan (9 Οκτωβρίου 2025). «Aproape 31 de mii de voturi au fost declarate nevalabile la alegerile din 2025. Experții explică legătura cu Partidul "Moldova Mare", exclus înainte de scrutin» (στα Ρουμανικά). Radio Moldova.
  29. ↑ «Rezultate alegeri parlamentare» (στα Ρουμανικά). Central Electoral Commission of Moldova. Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2025.
  30. ↑ «Rezultate preliminare». Prezența la vot (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2025..
  31. ↑ «alegeri.md - Alegeri în Republica Moldova». alegeri.md (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025..
  32. ↑ Τα ποσοστά συγκρίνονται με τα αθροιστικά αποτελέσματα του PDCM και του CC το 2021· το MAN δεν υπήρχε τότε.
  33. ↑ Αποκλείστηκε από την ψηφοφορία λίγο πριν τις εκλογές
  34. 1 2 3 Dubasova, Ecaterina (29 Σεπτεμβρίου 2025). «5 concluzii despre alegerile parlamentare și surprizele pe care ni le-au adus. Analiză». NewsMaker (στα Ρουμανικά).
  35. 1 2 3 Turifer, Sasha (1 Οκτωβρίου 2025). «"Маленькая Молдова нанесла России сильнейший удар" — эксперты об итогах парламентских выборов». Nokta (στα Ρωσικά).
  36. 1 2 Dubasova, Ecaterina (4 Οκτωβρίου 2025). «Eșecul "Alternativei" la Chișinău: de ce Ion Ceban nu a reușit să convingă alegătorii (ANALIZĂ)». NewsMaker (στα Ρουμανικά).
  37. 1 2 3 Rainsford, Sarah (29 Σεπτεμβρίου 2025). «Pro-EU party in Moldova wins election mired in claims of Russian interference». BBC. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  38. ↑ Vilcu, Irina· Timu, Andra. «Moldova's Pro-EU Party Set to Win Election in Rebuff of Russia». Bloomberg News. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  39. ↑ Igor Dodon: "Mâine, la ora 12:00, ne vom întâlni cu toții în fața clădirii Parlamentului, pentru un protest pașnic"
  40. ↑ «Moldova police warn organisers over 'paid' anti-government protest». Moldova 1. 29 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2025.
  41. ↑ Pleșca, Laurențiu· Kingston-Cox, Will (29 Σεπτεμβρίου 2025). «How Russia Lost Moldova». German Marshall Fund. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2025.
  42. ↑ «Kremlin Claims Moldova Barred Hundreds of Thousands From Voting in Russia». The Moscow Times. 29 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2025.
  43. ↑ Verebcean, Andrei (30 Σεπτεμβρίου 2025). «Maia Sandu: "Măsurile întreprinse de autorități pentru a descuraja cumpărarea de voturi au funcționat"». Agora (στα Ρουμανικά).
  44. ↑ Macari, Laura (2 Οκτωβρίου 2025). «Maia Sandu: "Rusia a cheltuit sute de milioane de euro în aceste alegeri, pentru a finanța ilegal partidele politice"». Agora (στα Ρουμανικά).
  45. ↑ «CEC lasă Curtea Constituțională să decidă dacă anulează sau confirmă rezultatele "Democrației Acasă" de la parlamentare». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). 3 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2025.
  46. ↑ «Astazi 16 octombrie Curtea Constituțională a validat oficial mandatele Partidului Democrația Acasă. Mulțumesc celor 88 679 de cetățeni care ne-au votat nu o să vă dezamagim». Facebook. Democrație Acasă.
  47. ↑ Crețu, Eugenia· Urușciuc, Eugen (22 Οκτωβρίου 2025). «Șase fracțiuni și un neafiliat. Noul Parlament, constituit legal». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  48. ↑ «Vladimir Voronin anunță destrămarea Blocului Patriotic și consolidarea PCRM în opoziție față de PAS». www.ziarulnational.md. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  49. ↑ Moldova, Europa Liberă (14 Οκτωβρίου 2025). «Candidatul PAS la postul de premier este Alexandru Munteanu, "american de origine moldoveană"». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  50. ↑ «/ULTIMA ORĂ/ Cine este Alexandru Munteanu: PAS îl va propune la funcția de prim-ministru». TV8 (στα Ρουμανικά).
  51. ↑ «Surprise Name Emerges in Media as Moldova's Next Prime Minister». Romania Journal. 14 Οκτωβρίου 2025.
  52. ↑ Moldova, Europa Liberă (24 Οκτωβρίου 2025). «Alexandru Munteanu, desemnat oficial candidat la funcția de premier». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  53. ↑ Moldova, Europa Liberă (28 Οκτωβρίου 2025). «Lista completă a Guvernului Munteanu: Jumătate din miniștri, moșteniți de la Recean și doar patru femei». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  54. ↑ Urușciuc, Eugen (28 Οκτωβρίου 2025). «Ce promite Munteanu în programul de guvernare». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  55. ↑ Popușoi, Cristina (31 Οκτωβρίου 2025). «Guvernul Munteanu, votat în Parlament de majoritatea PAS, după o ședință-maraton de nouă ore». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
  56. ↑ Moldova, Europa Liberă (1 Νοεμβρίου 2025). «Dincolo de Știri | Un guvern de sacrificiu sau unul de cursă lungă?». Radio Europa Liberă (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Μολδαβικές_βουλευτικές_εκλογές_2025&oldid=11397686"