Μετάβαση στο περιεχόμενο

Παιδικά παιχνίδια (Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Παιδικά παιχνίδια
Image
ΟνομασίαΠαιδικά παιχνίδια
ΔημιουργόςΠίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος[1]
Έτος δημιουργίας1560
Είδοςελαιογραφία σε δρύινο ξύλο
Ύψος118 εκ.
Πλάτος161 εκ.
ΠόληΒιέννη
ΜουσείοΜουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Τα Παιδικά παιχνίδια είναι πίνακας του Φλαμανδού ζωγράφου Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου. Το έργο φιλοτεχνήθηκε το 1560 και σήμερα φιλοξενείται στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum) της Βιέννης.

Η πρώτη αναφορά στον πίνακα γίνεται το 1604 στο έργο του Φλαμανδού ζωγράφου και ιστορικού τέχνης Κάρελ φαν Μάντερ[2]. Είχε αγοραστεί το 1594 από τον αρχιδούκα Ερνστ της Αυστρίας, όταν ήταν κυβερνήτης των Αψβουργικών Κάτω Χωρών και ο οποίος αφού γνώρισε και εκτίμησε την αξία των έργων του Μπρίγκελ, τον σύστησε στον αδελφό του Ροδόλφο Β΄, προστάτη των τεχνών. Από τον Ροδόλφο Β΄ ξεκίνησε η συλλογή πινάκων του Μπρίγκελ που τώρα ανήκει στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης.

Το έργο είναι ελαιογραφία σε δρύινο ξύλο. Στο κάτω δεξιό άκρο του είναι ζωγραφισμένο ένα κάθετο τούβλο, το οποίο φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη "BRVEGEL 1560".

Στο πλάτωμα ενός χωριού παρουσιάζονται ομάδες παιδιών που παίζουν περίπου γύρω στα ογδόντα παιδικά παιχνίδια. Το θέμα, που είχε ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεσαιωνικές μινιατούρες[3], για πρώτη φορά εδώ ξεδιπλώνεται ολόκληρο σε μια και μοναδική σκηνή. Αυτή η πολυπρόσωπη αναπαράσταση γίνεται εφικτή χάρη σε μια γεωμετρική εφαρμογή προοπτικής του 15ου αιώνα, που μοιράζει ισορροπημένα στο χώρο τις μορφές σε ομάδες και μεμονωμένα πρόσωπα με μια οργάνωση ανά περιοχές που διευκολύνεται από την ποικιλία χρωματισμών του εδάφους, άλλοτε σκονισμένο, άλλοτε λασπωμένο, άλλοτε με γρασίδι, στο φως ή στη σκιά.

Τα ενήλικα πρόσωπα των παιδιών, στερούμενων οποιασδήποτε χαράς την ώρα που παίζουν, ερμηνεύτηκαν σαν μια αναφορά στην ματαιότητα των ανθρωπίνων πράξεων, που εκτελούνται με μηχανικό τρόπο και χωρίς καμία χαρά. Τα παιχνίδια αυτά ήταν λοιπόν μια μίμηση της ζωής των μεγάλων. Γι’ αυτό, το παιδάκι που εμφανίζεται στο παράθυρο επάνω αριστερά φοράει μια μάσκα ενήλικα για να τρομάζει τους περαστικούς. Η αριστερή πλευρά του πίνακα, στην οποία εκτός από μια κατοικία με κοκκινωπούς τοίχους βλέπουμε έναν κήπο και πιο μακριά μια δροσερή όαση στις όχθες ενός ποταμού, προσφέρει ένα σημείο ξεκούρασης και ανάσας για τον νου του παρατηρητή, μαζί με την ευχάριστη θέα των πιο μακρινών σπιτιών του χωριού.

Ο Μπρίγκελ θεωρείται από τους σημαντικότερους Φλαμανδούς ζωγράφους του 16ου αιώνα που ειδικεύτηκαν στις ρωπογραφίες για να ξεπεράσουν την κρίση της Μεταρρύθμισης, που τους στέρησε τη δυνατότητα να ζωγραφίζουν εκκλησιαστικά θέματα[3]. Οι πίνακες του Μπρίγκελ μας παρουσιάζουν σκηνές από τη ζωή των αγροτών και των απλών ανθρώπων γενικότερα, που πέρα από την πιστή απεικόνιση της φύσης και των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων που απεικονίζονται σε αυτούς, αποτελούν ένα σχόλιο για την κοινωνία, τα ήθη και τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι πλούσιες σκηνές με τις απειράριθμες λεπτομέρειες είναι χαρακτηριστικά της δουλειάς του αυτής της περιόδου[4]. Στον πίνακα αυτό, πέρα από κάθε αλληγορική πρόθεση, μας δίνει ένα πλήθος πληροφοριών για τα παιδικά παιχνίδια και γενικότερα τον τρόπο ψυχαγωγίας των παιδιών του 16ου αιώνα.


Κατάλογος παιχνιδιών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξεκινώντας από το κάτω αριστερό μέρος διακρίνουμε:

ΑριθμόςΕικόναΠαιχνίδι
01ImageΠαίζοντας με τις κούκλες (τις κουμπάρες)
02ImageΜίμηση θείας λειτουργίας με ψεύτικα λειτουργικά αντικείμενα
03ImageΣτοχεύοντας με νεροπίστολο μια κουκουβάγια
04ImageΜασκαράδες
05ImageΚούνια
06ImageΠηδώντας ένα φράχτη
07ImageΚάνοντας το κερί
08ImageΔέσιμο σε κόμπο
09ImageΚωλοτούμπες
10ImageΙσορροπώντας σε έναν φράχτη
11ImageΨεύτικος γάμος
12ImageΠέρασμα ανάμεσα σε πόδια που κλωτσάνε
13ImageΤυφλόμυγα
14ImageΠαίζοντας με πουλιά
14βImageΦτιάχνοντας καπέλα από καλαμάκια
15ImageΜπουρμπουλήθρες
16ImageΠαιδικός ανεμόμυλος από καρυδότσουφλα
17ImageΠάρτα όλα
17βImageΨεύτικο ζώο (ένα είδος πέτρινου σκύλου) με λουρί
18ImageΠαίζοντας κότσια
19ImageΨεύτικα βαφτίσια
20ImageΜόρρα
21ImageΠινιάτα
22ImageΚοντά ξυλοπόδαρα
23ImageΤρένο
24ImageΜονομαχία με άλογα
25ImageΚαθισματάκι
26ImageΑλογάκι με ξύλινο μπαστούνι
27ImageΑνακάτεμα κοπράνων με ένα μπαστουνάκι
28ImageΠαίζοντας φλάουτο και ταμπούρλο
29ImageΑπλή ρόδα
30ImageΦωνάζοντας σε ένα άδειο βαρέλι από μια οπή
31ImageΡόδα με κουδούνια
32ImageΚαβάλημα ενός βαρελιού
33ImageΡίξιμο καπέλων κάτω από τα πόδια κάποιου άλλου (ποιος θα το ρίξει πιο μακριά)
34ImageΧριστουγεννιάτικο ζυμαρένιο ανθρωπάκι με σταφίδες
35ImageΤιμωρία με ξυλιές στα πισινά
ΑριθμόςΕικόναΠαιχνίδι
36ImageΤόπι φτιαγμένο από κύστη χοίρου ή προβάτου, γεμισμένο με νερό
37ImageΜακριά Γαϊδούρα
38ImageΠαίζοντας το μαγαζάκι
39ImageΠαίζοντας γκαζές
40ImageΚατασκευή ενός πηγαδιού
41ImageΤράβηγμα μαλλιών
42ImageΠιάνοντας έντομα με ένα δίχτυ
43ImageΨεύτικο φραγγέλωμα
44ImageΒόλοι
45ImageΑμάδες
45βImageΣτριφογυρίζοντας ένα καπέλο στην άκρη μιας βέργας
46ImageΛιτανεία
47ImageΠαίζοντας τον θυροφύλακα
48ImageΠουν’ το, πουν’ το, το δαχτυλίδι;
49ImageΚουβάλημα στους ώμους
50ImageΚάλαντα από πόρτα σε πόρτα
51ImageΠηδώντας τις φωτιές του Αη Γιάννη
52ImageΚαβάλα σε μια σκούπα
53ImageΣπρώχνοντας έναν τοίχο
54ImageΚρυφτό
55ImageΚάνοντας το φίδι
56ImageΠάλη
57Image«Ο αλυσοδεμένος διάβολος»
58ImageΤρέχοντας, πηδώντας πάνω σε μια πόρτα κελαριού
59ImageΜπόουλινγκ
60ImageΣκυταλοδρομία
61ImageΠετώντας καρύδια
62ImageΜακριά ξυλοπόδαρα
63ImageΚρεμασμένα κατσικάκια
64ImageΙσορροπώντας ένα μπαστούνι με το ένα δάχτυλο
65ImageΑνεβάζοντας μια παράσταση
66ImageΣβούρες
67ImageΚρεμαστά καλάθια σε σκοινί
68ImageΚουνώντας μια κορδέλα στερεωμένη σε βέργα
69Image«Ποιον διαλέγω;» Ένα κορίτσι διαλέγει το «αγόρι» της μέσα από μια ομάδα που καλύπτεται από μια κουβέρτα)
70ImageΟύρηση
71ImageΠαίζοντας μπότσε
72ImageΚάνοντας φούρλες με το μισοφόρι
73ImageΣκαρφάλωμα σε δέντρο
74ImageΚολύμπι
75ImageΒουτιές
76ImageΚολύμπι με μια χοιρινή κύστη φουσκωμένη με αέρα
77ImageΣπρώξιμο
78ImageΠαιχνίδια με την άμμο
79ImageΚονταρομαχία
80ImageΚουδουνίστρες
  1. rkd.nl/explore/images/111680. Ανακτήθηκε στις 9  Ιουλίου 2022.
  2. Karel van Mander, Het leven van Pieter Brueghel, uytnemende Schilder van Brueghel, in: Het schilder-boeck, 1604, στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Ολλανδικής Λογοτεχνίας (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren)
  3. 1 2 E.H. GOMBRICH (1994). «κεφ. 18, Κρίση στην τέχνη». Το χρονικό της τέχνης. Αθήνα: Μορφωτικό ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, μεταφρ. Λίνα Κάσδαγλη. σελίδες 380–381. ISBN 978-960-250-143-6.
  4. Stefano Zuffi (2003). «Pieter Brueguel il Vecchio». Grande Atlante della Pittura. Electa. σελίδες 138. ISBN 88-370-2229-9 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]