صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۷۳٬۲۲۱ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

گیلانشاه زیاری آخرین فرد شناخته‌شده در دودمان زیاریان است که حدوداً میان سال‌های ۴۸۳ تا ۴۸۶ هجری قمری (برابر با ۱۰۸۷ تا ۱۰۹۲ میلادی) امیر موروثی این سلسله بود. کتاب قابوس‌نامه خطاب به او نوشته شد و پدرش، عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر، در این کتاب نصیحت‌هایی به او نموده است. خود گیلانشاه هنگامی که کتاب نوشته می‌شد، نزد پدر نبود. از گیلانشاه اطلاعات بسیار اندکی در منابع موجود است و قابوس‌نامه تنها مرجع معاصر اوست که نامش را آورده است. بعضی بر این باورند که امارت او پس از درگذشت کیکاووس آغاز شده و تا هجوم اسماعیلیان الموت ادامه داشته و در سال ۴۸۶ هجری به پایان رسیده است. ویژگی خاص قابوس‌نامه به عنوان یک منبع تاریخی، نگارش آن توسط یک امیر زیاری است. در خلال حکایت‌ها و روایت‌ها، نکته‌های بسیاری دربارهٔ نسب و پیوندهای سببی زیاریان، حقایقی از روزگار امیران این دودمان، نحوهٔ تربیت خود کیکاووس و همچنین دیدگاه و نگرش او به چشم می‌خورد. گرچه تاریخ طبرستان اثر ابن اسفندیار معتبرترین تاریخ محلی طبرستان است، ولی دربارهٔ دوران پایانی زیاری تا حد زیادی مسکوت مانده است. در این کتاب اشتباهاتی وجود دارد که نیازمند تصحیح دقیق است و جلد دوم آن عمدتاً الحاقی تعیین می‌شود. گویا فردی تاریخ دوران قابوس تا باکالیجار را عیناً از روی ترجمهٔ تاریخ یمینی رونویسی کرده و از آن پس چنان درهم آمیختگی و روایت اشتباه دارد که در هر صفحه چندین غلط مشاهده می‌شود. ظهیرالدین مرعشی نیز با اعتماد به این کتاب، مطالب را عیناً بازگو کرده است. منابع عمومی نیز دربارهٔ امیران پایانی زیاری گزارش خاصی نیاورده‌اند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

..رمان داستان دو شهر نوشته چارلز دیکنز با فروش ۲۰۰ میلیون نسخه، پرفروشترین کتاب تک‌جلدی جهان است؟
..پس از خورشید، ستارهٔ شباهنگ درخشان‌ترین ستارهٔ آسمان شبانه‌است؟
..آلبوم تریلر، اثر مایکل جکسون است با اختلاف ۶۰ میلیون نسخه با دومین آلبوم، پر فروش‌ترین آلبوم موسیقی جهان است؟
..سوزن‌دوزی‌های مهتاب نوروزی، مشهورترین سوزن‌دوز ایران، در کاخ موزه سعد آباد نگهداری می‌شود؟
..صفحه وب میلیون دلاری وب‌گاهی است که در سال ۲۰۰۵ توسط الکس تیو، برای تأمین مخارج تحصیلات دانشگاهی خود شکل گرفت و از یک میلیون پیکسل تشکیل شده‌است؟
..روح‌الله نیکپا نخستین مدال آور المپیک در تاریخ کشور افغانستان است؟ (در تصویر)
..فرانسیس فورد کوپولا پدید آورنده سه گانه فیلم پدرخوانده عموی نیکولاس کیج، بازیگر معروف و برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد است؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۳ فروردین ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۳٬۲۲۱ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

آرتمیس ۲ در حال پرتاب

ناسا مأموریت پرواز کناری ماه یعنی آرتمیس ۲ (تصویر) را آغاز کرد، که اولین ماموریت سرنشین‌دار فراتر از مدار پایینی زمین از زمان آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ بود.
در ریاضیات، گرد فالتینگز به خاطر کار در هندسه حسابی، برنده جایزه آبل شد.
در قزاقستان، رأی‌دهندگان در یک همه‌پرسی به قانون اساسی جدید رأی مثبت دادند.
سمیلیان رادیچ کلارک برنده شیلیایی جایزه معماری پریتزکر شد.

یادبودها

امروز: یکشنبه، ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲۳ شوّال ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

عید پاک (مسیحیت غربی، ۲۰۲۰)؛ شب یوری

رویدادها

۴۶۷ - آنتمیوس امپراتور روم غربی شد.
۱۷۲۳ - نیروهای میر محمود قندهاری در تعقیب طهماسب میرزا پسر شاه سلطان حسین وارد قزوین شدند این نیروها توسط قزوینی‌ها کشتار شدند.
۱۹۳۵ - یهودیان از انتشار کتاب و نشریه در آلمان منع شدند.
۱۹۶۱ - یوری گاگارین، کیهان‌نورد شوروی به عنوان نخستین فضانورد جهان به فضا رفت.
۱۹۸۱ - شاتل کلمبیا (در تصویر) به عنوان اولین شاتل فضایی برای انجام مأموریت اس‌تی‌اس-۱ به فضا پرتاب شد.

زادروزها

۱۹۰۳ - زادروز یان تینبرگن اقتصاددان، برنده جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۶۹
۱۹۴۲ - زادروز جاکوب زوما رئیس پیشین کنگره ملی آفریقا و رئیس‌جمهور پیشین آفریقای جنوبی
۱۹۴۷ - زادروز تام کلنسی نویسنده آمریکایی
۱۹۴۷ - زادروز دیوید لترمن کمدین و مجری تلویزیون آمریکایی
۱۹۶۱ - زادروز لیزا جرارد خواننده و موسیقیدان استرالیایی
۱۹۷۹ - زادروز کلیر دینز بازیگر آمریکایی تئاتر، تلویزیون و سینما

درگذشت‌ها

۱۷۸۲ - درگذشت پیترو متاستازیو شاعر و نویسنده اپرانامه اهل ایتالیا
۱۸۱۷ - درگذشت شارل مسیه ستاره‌شناس فرانسوی
۱۸۵۲ - درگذشت واسیلی ژوکوفسکی شاعر و مترجم روسی سبک رمانتیسم
۱۸۶۶ - درگذشت میکائیل نالباندیان شاعر، نویسنده، اندیشمند سیاسی ارمنستانی و مبارز پرشور استقلال ارمنستان
۱۹۳۸ - درگذشت فئودور شالیاپین خواننده روس اپرا
۱۹۴۵ - درگذشت فرانکلین دلانو روزولت رئیس‌جمهور آمریکا
۱۹۷۱ - درگذشت ایگور یوگنیویچ تام فیزیکدان و ریاضی‌دان روسی، برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۵۸
۲۰۰۵ - درگذشت شاهرخ مسکوب پژوهشگر، شاهنامه‌پژوه، مترجم و نویسنده ایرانی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای آوریل – یادبودهای بیشتر…