Δημοκρίτειο Πανεπιςτήμιο Θράκησ

Σμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντοσ
Π.Μ.΢: Σεχνολογίεσ Περιβάλλοντοσ ςτη Περιβαλλοντική Νομοθεςία
ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑ΢ΙΑ
ΘΕΜΑ
«ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ΢ ΢Ε ΛΑΣΟΜΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ
ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ΢ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢ & ΘΡΑΚΗ΢»
Επηβιέπωλ θαζεγεηήο: Δξ Πέηξνο Σδεθέξεο
Όλνκα Φνηηεηή: Κπξηάθνο Σζέηνγινπ
Α.Μ: N15015
ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η : ΟΡΙ΢ΜΟ΢ - ΕΝΝΟΙΑ
Η αποκατάςταςη αναφζρεται ςτον όρο επανόρθωςη (rehabilitation) που εννοείται η περίπτωςη επαναφοράσ μιασ
υποβαθμιςμζνησ περιοχήσ ή οικοςυςτήματοσ ςε μια καλφτερη, βελτιωμζνη κατάςταςη, η οποία να «δζνει» με τισ
αιςθητικζσ αξίεσ τησ γφρω περιοχήσ. Βαςική παράμετροσ είναι ςε πόςο χρόνο θα πραγματοποιηθεί αυτό και με ποιεσ
διαδικαςίεσ αποκατάςταςησ θα επανζλθει το οικοςφςτημα από την υποβαθμιςμζνη κατάςταςη ςτην κατά προοριςμό
χρήςη του και ςτην προκειμζνη περίπτωςη των κατά κανόνα δαςικών εκτάςεων ςτην ενςωμάτωςή τουσ με το παρακείμενο
δάςοσ.
Ουςιαςτικά ο ςτόχοσ τησ αποκατάςταςησ είναι να
χρηςιμοποιηθεί η βλάςτηςη τησ περιβάλλουςασ
αδιατάρακτησ περιοχήσ ωσ γνώμονασ και πρότυπο
για επανεγκατάςταςη των φυτικών ειδών. Η
διαδικαςία αποκατάςταςησ δφναται να υλοποιείται,
προοδευτικά κατά την διάρκεια και μετά το πζρασ
τησ εκμετάλλευςησ, οπότε θα ζχει ολοκληρωθεί η
τελική διαμόρφωςη του χώρου με απώτερο ςκοπό
να ενςωματωθεί τελικώσ με την ευρφτερη
αδιατάρακτη περιοχή.
ΝΟΜΙ ΚΟ ΠΛΑΙ ΢Ι Ο ΠΕΡΙ ΒΑΛΛΟΝΣΙ ΚΗ΢ ΑΔΕΙ ΟΔΟΣΗ΢Η΢
΢τηρίζεται κυρίως:
 γενικές και ειδικές προβλέψεις του Ν. 4014/11 (ΥΕΚ 209/Α/11) για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και
δραστηριοτήτων,
 στην οδηγία για την διαχείριση των εξορυκτικών αποβλήτων (2006/21/ΕΚ) η οποία έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο
με την ΚΤΑ 39624/2209 (ΥΕΚ Β΄2076) και
 στην βασική αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» που έχει ενσωματωθεί με τον Ν.4042/2012 (ΥΕΚ 24/Α/13-2-2012) για την
ποινική προστασία του περιβάλλοντος.
Η εκμετάλλευση μαρμάρου ως εξορυκτική δραστηριότητα (Τ.Α. 1958/2012), κατατάσσεται στην πέμπτη ομάδα
«εξορυκτικές και συναφείς δραστηριότητες» και στην υποκατηγορία Α2. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις, όπου είτε η
έκταση επέμβασης είναι μεγαλύτερη των 250 στρεμμάτων είτε η αιτούμενη λατομική έκταση εντάσσεται σε περιοχή εντός
οικολογικού δικτύου Natura και είναι μεγαλύτερη των 50 στρεμμάτων, οπότε και κατατάσσεται στην υποκατηγορία Α1 με
επιπλέον διαφοροποίηση ότι η περιβαλλοντική διαδικασία και έκδοση ΑΕΠΟ διεξάγεται απευθείας από τη Γενική Δ/νση
Περιβάλλοντος του ΤΠΑΠΕΝ (πρώην ΤΠΕΚΑ).
Βασικό εργαλείο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης αποτελούν οι Μελέτες Περιβαλλοντικών
Επιπτώσεων (ΜΠΕ).
 Διέπεται από τον Ν.669/77: «Περί εκμεταλλεύσεως λατομείων (μαρμάρων και βιομηχανικών ορυκτών)» ο οποίος
συμπληρώθηκε από τον Ν.2702/99, το ΠΔ 285/79, τον Ν. 1428/84 καθώς και τη γενικότερη λατομική – μεταλλευτική
νομοθεσία.
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΑΔΕΙΟΔΟΣΗ΢Η΢ ΕΞΟΡΤΚΣΙΚΗ΢ ΔΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΑ΢
ΝΟΜΙ ΚΟ ΠΛΑΙ ΢Ι Ο ΠΕΡΙ ΒΑΛΛΟΝΣΙ ΚΗ΢ ΑΔΕΙ ΟΔΟΣΗ΢Η΢ ( σ υ ν έ χ ε ι α )
Απαιτείται φάκελος περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ και ΢ΔΑ) και εάν η έκταση βρίσκεται εντός Ζωνών με ειδικό
καθεστώς προστασίας και δεν συντρέχουν απαγορευτικοί λόγοι για τη δημιουργία λατομείου μαρμάρου τότε
συνυποβάλλεται και Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ).
΢ΔΑ: Σα εξορυκτικά απόβλητα των λατομείων μαρμάρου: μη επικίνδυνα αδρανή απόβλητα που δεν υφίστανται καμία
σημαντική φυσική, χημική ή βιολογική μετατροπή, δεν διαλύονται, δεν καίγονται ούτε συμμετέχουν σε άλλες φυσικές ή
χημικές αντιδράσεις, δεν βιοδιασπώνται ούτε επιδρούν δυσμενώς σε άλλες ύλες, με τις οποίες έρχονται σε επαφή κατά
τρόπο ικανό να προκαλέσει ρύπανση του περιβάλλοντος ή να βλάψει την ανθρώπινη υγεία.
Η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης περιλαμβάνει και τη διενέργεια διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία πριν
την έκδοση ΑΕΠΟ η οποία αναρτάται στους διαδικτυακούς τόπους www.diavgeia.gov.gr και www.aepo.ypeka.gr
η σκοπιμότητα του έργου,
η συμβατότητά του με άλλες χρήσεις γης,
η αναλυτική περιγραφή του,
η αντιμετώπιση των επιπτώσεων αλλά και το σχέδιο για την αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος
και την εφαρμογή του,
οι εναλλακτικές λύσεις που εξετάστηκαν ως προς τη θέση, το μέγεθος, το σχεδιασμό, την παραγωγική
διαδικασία και την διαδικασία κατασκευής του έργου συμπεριλαμβανομένης και της μηδενικής λύσης και
τέλος η εκτίμηση και αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με συγκεκριμένες μεθοδολογικές
απαιτήσεις.
Οι σπουδαιότερες παράμετροι των προδιαγραφών της ΜΠΕ
ΝΟΜΙ ΚΟ ΠΛΑΙ ΢Ι Ο ΜΗ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η΢ ΠΕΡΙ ΒΑΛΛΟΝΣΟ΢
Η μη πραγματοποίηση της αποκατάστασης λατομείων όπως αυτή ορίζεται στους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους,
συνεπάγεται την επιβολή των κυρώσεων που προβλέπονται στις διατάξεις των ν. 1650/1986 (ΥΕΚ Α’ 160) όπως
τροποποιήθηκε με τον Ν. 3010/2002 (ΥΕΚ Α’ 91) και τον Ν. 4014/2011(ΥΕΚ Α΄ 209) και τις λοιπές ισχύουσες διατάξεις
σχετικά με την μη τήρηση περιβαλλοντικών όρων. ΢ε δασικές εκτάσεις υποχρεωτική κήρυξη της έκτασης ως αναδασωτέας
και την επιβολή από την αρμόδια δασική αρχή σε βάρος του δικαιούχου των ποινών της παραγράφου 1 του άρθρου 71 του
νόμου 998/1979.
Πέρα από την περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών (ΠΔ148/2009) στο περιβάλλον
σύμφωνα και με την εναρμόνιση με την οδηγία 2004/35/ΕΚ ισχύει και η ποινική ευθύνη ακολουθώντας τη βασική αρχή
«ο ρυπαίνων πληρώνει» που έχει ενσωματωθεί με τον Ν.4042/2012 (ΥΕΚ 24/Α/13-2-2012) για την ποινική προστασία του
περιβάλλοντος, με ανάλογες διατάξεις του ΠΚ και του Ν998/79.
ΝΟΜΙ ΚΟ ΠΛΑΙ ΢Ι Ο ΣΕΦΝΙ ΚΗ΢ ΑΔΕΙ ΟΔΟΣΗ΢Η΢
Οι περιβαλλοντικοί όροι που προβλέπονται στην ΑΕΠΟ, επιβάλλεται να συμβαδίζουν με τους όρους της τεχνικής
αδειοδότησης του έργου, ήτοι την έγκριση της αντίστοιχης Σεχνικής Μελέτης Εκμετάλλευσης. ΢ύμφωνα με το άρθρα 4, 101
&102 του Κανονισμού Μεταλλευτικών Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ) απαιτείται η έγκριση από τη Δ/νση Λατομείων &
Αδρανών Τλικών τεχνικής μελέτης του έργου, με βασικό κριτήριο την τήρηση των κείμενων διατάξεων του ΚΜΛΕ, την
ορθολογική εκμετάλλευση του κοιτάσματος, σε συνδυασμό με την ασφάλεια των εργαζομένων, των εργασιών και των
εγκαταστάσεων καθώς και με την προστασία του περιβάλλοντος.
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΑΔΕΙΟΔΟΣΗ΢Η΢ ΕΞΟΡΤΚΣΙΚΗ΢ ΔΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΑ΢
ΚΤΡΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΕΠΙΠΣΩ΢Η : ΟΠΣΙΚΗ – ΑΙ΢ΘΗΣΙΚΗ
Βασικός παράγοντας που επηρεάζει την οπτική επίπτωση είναι το μέγεθος της επέμβασης, ήτοι όσο μεγαλύτερη είναι η
επιφάνεια επέμβασης που καταλαμβάνεται από τη λατομική εκμετάλλευση τόσο αυξάνεται και η οπτική όχληση από τις
εξορυκτικές εκσκαφές και την απόθεση των στείρων υλικών.
Γενικά οι λατομικές εκμεταλλεύσεις μαρμάρου προκαλούν έντονες οπτικές αλλαγές στο τοπίο αλλοιώνοντας τα βασικά
χαρακτηριστικά του (μορφή, σχήμα, χρώμα και υφή) και είναι ιδιαίτερα εμφανείς καθώς ο χαρακτήρας της επέμβασης
είναι έντονος και αφορά σε όλα τα στοιχεία και λειτουργίες του χώρου.
Έτσι ο σχεδιασμός της εκμετάλλευσης όσο και η αποκατάστασή της θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ακόλουθες
παραμέτρους που μεταβάλλουν την οπτική επίπτωση και κατά επέκταση την αισθητική υποβάθμιση του τοπίου:
 Αλλοίωση των ακανόνιστων μορφών του φυσικού αναγλύφου
και δημιουργία κανονικών γεωμετρικών μορφών.
 Εμφάνιση άκαμπτων ευθύγραμμων τμημάτων σε αντίθεση με
τις φυσικές γραμμές του τοπίου.
 Εμφάνιση ανοικτών και πιο έντονων χρωμάτων των εκσκαφών
και αποθέσεων σε αντίθεση με σκούρα χρώματα
(από τον ήλιο, παλαιότητα, καιρικές συνθήκες κτλ).
 Μεταβολή της υφής του φυσικού τοπίου.
Η σύνθεση όλων των παραπάνω αντιθέσεων χρωμάτων, γραμμών, μορφών και υφής αυξάνουν εκθετικά το αποτέλεσμα
της οπτικής επίπτωσης φαινόμενο, που σε συνδυασμό με την μεγάλη ένταση της μεταβολής του φυσικού αναγλύφου γίνεται
έντονα αντιληπτό, δεδομένου ότι η γύρω ευρύτερη αδιατάρακτη περιοχή καθίσταται χώρος σύγκρισης και αναφοράς.
ΔΙΑΔΙΚΑ΢ΙΑ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η΢
΢χετικά με τα λατομικά κέντρα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης διαπιστώθηκε, ότι η συντριπτική
πλειοψηφία (>98%) των λατομείων μαρμάρου χωροθετούνται σε δασικές εκτάσεις, γεγονός που περιορίζει ασφυκτικά τη
χρήση του χώρου, δηλαδή είναι δεσμευτικό να επανέλθει ο χώρος στον πρότερο δασικό χαρακτήρα του (κατά προορισμό
χρήση του). Κατά συνέπεια, ο σκοπός των αποκαταστάσεων στα λατομεία μαρμάρου περιορίζεται και εστιάζεται στην
αναδάσωση του τοπίου με γνώμονα την περιβάλλουσα αδιατάρακτη περιοχή.
Η διαδικασία αποκατάστασης βασίζεται σε ένα σχέδιο, το οποίο προβλέπει και περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια :
Φωροθέτηση, προσανατολισμό της εκμετάλλευσης έτσι ώστε να προστατευθούν οπτικά ευάλωτες θέσεις, να καταλάβει
θέσεις με μεγάλη οπτική απορροφητική ικανότητα ή και θέσεις μη ορατές από τους χώρους αναφοράς.
Επιλογή μεθόδων εκμετάλλευσης με σχεδιασμό χώρου εκσκαφής – εξορύξεων και χώρου αποθέσεων ώστε να καταλάβουν
τη μικρότερη δυνατή επέμβαση και να περιορίζεται το ορατό μέγεθος αυτών.
΢υλλογή και αποθήκευση του επιφανειακού εδάφους ξεχωριστά.
Διαμόρφωση κυρίων χώρων εξόρυξης και αποθέσεων με δευτερεύοντα συνοδά έργα δρόμων προσπέλασης, εγκαταστάσεων
και προσωρινών αποθέσεων (πχ φυτικής γης, εδαφικού υλικού).
Επιχωμάτωση με κατάλληλο εδαφικό υπόστρωμα και φυτική γη.
Επιλογή κατάλληλων εντόπιων φυτικών ειδών για αναχλοάσεις και αναδασώσεις.
Τλοποίηση κατάλληλων μεθόδων σποράς και φύτευσης με παρακολούθηση της εξέλιξης του χώρου.
΢υντήρηση των υφιστάμενων έργων με συμπλήρωση φυτεύσεων.
ΔΙΑΔΙΚΑ΢ΙΑ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η΢ (συνέχεια)
Σα προς επιλογή δασοπονικά είδη πρέπει να πληρούν τις εξής προϋποθέσεις :
•Να είναι βιολογικά προσαρμοσμένα προς τις οικολογικές συνθήκες της περιοχής, στην οποία θα εισαχθούν.
•Να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του δασοπονικού σκοπού.
•Η εγκατάστασή τους και ο παραπέρα χειρισμός τους να είναι εύκολος, χωρίς ιδιαίτερα υψηλές δαπάνες.
Η πιο διαδεδομένος μέθοδος αναδάσωσης μιας λατομικής περιοχής είναι η φύτευση ξυλωδών φυτευτικών ειδών και θάμνων,
με δημιουργία μικτών συστάδων με τοπικά είδη της περιοχής αποτελούμενα από ανώροφο διάφορα είδη πεύκης (χαλεπίου,
τραχείας, μαύρης κτλ) είτε κωνοφόρων και υπόροφο διάφορα πλατύφυλλα με μεγάλη καλυπτικότητα και παραβλαστική
ικανότητα όπως πρίνο, σπάρτο, σχίνο, ψευδακακία κτλ.
΢υμπερασματικά, ως προς την επιλογή φυτικών ειδών κατάλληλων για αποκατάσταση, θα πρέπει να θεωρούνται κατάλληλα
τα σκληραγωγημένα με καλή αναλογία υπέργειου-υπόγειου στελέχους, μεγάλη σχετική περιεκτικότητα σε φώσφορο και
κάλιο, μικρή σε άζωτο και απαλλαγμένα από ασθένειες. Βασική προτεραιότητα ως προς την επιλογή θα πρέπει να έχουν τα
αυτόχθονα πρόσκοπα φυτικά είδη, συμβατά με τη σύνθεση της φυτοκοινότητας της γειτνιάζουσας αδιατάρακτης περιοχής.
Ο φυτευτικός σύνδεσμος είναι κατά κανόνα 2x2 ή 3x3 εξαρτώμενο από διάφορους παράγοντες (επιλογή φυταρίων,
κλιματολογικές συνθήκες κλπ).
Υτσετσικά είδη
Σα στείρα εξορυκτικά υλικά χαρακτηρίζονται από ακατάλληλες ιδιότητες για ανάπτυξη βλάστησης.
Ιδιαίτερα σημαντική η διαβάθμιση του μεγέθους των στείρων υλικών στις αποθέσεις με τα πιο χονδρόκοκκα υλικά στο
αρχικό στάδιο διαμόρφωσης της βαθμίδας απόθεσης και την πλήρωση τους με λεπτομερέστερα υλικά έτσι ώστε να μπορεί
να χρησιμοποιηθεί ως βάση (υπόβαθρο) για την φυτική γη.
έδαυοο
ΔΙΑΔΙΚΑ΢ΙΑ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η΢ (συνέχεια)
Οι φυτεύσεις πραγματοποιούνται την κατάλληλη φυτευτική περίοδο, αφού προηγούμενα έχουν διανοιχθεί λάκκοι και
διαμορφωθεί λεκάνες για την συγκράτηση του νερού.
Η απευθείας σπορά (χειρονακτικά ή με υδροσπορέα) αποτελεί την πιο ελκυστική μέθοδο καθώς καλύπτονται μεγάλες
εκτάσεις με μικρό κόστος και σε μικρό χρονικό διάστημα. Απαιτείται εντούτοις πολύ καλή προετοιμασία τόσο των εδαφών
όσο και των σπόρων για υψηλά ποσοστά επιτυχίας.
Η πιο αποτελεσματική μέθοδος αλλά υψηλού κόστους για την φυτοκάλυψη των κεκλιμένων δυσπρόσιτων πρανών αλλά
γενικότερα κατάλληλη για μεγάλες επιφάνειες είναι η υδροσπορά. Κατά την υδροσπορά εκτοξεύεται από ένα μηχανισμό
(υδροσπορέα) υδατικό διάλυμμα που περιέχει σπέρματα των επιλεγμένων φυτικών ειδών, λιπάσματα και διάφορα
βοηθητικά προϊόντα.
Υτσεύςειο
΢την υπό εξέταση περιοχή έχουν καθοριστεί δύο φυτευτικές περίοδοι, μία αρχές φθινοπώρου, περίοδο κατά την οποία το
ριζικό σύστημα των φυτών αυξάνεται και εισέρχεται βαθύτερα στο έδαφος ακόμη και στη διάρκεια του χειμώνα και μία στις
αρχές της άνοιξης μετά την τήξη του χιονιού σε υγρές μέρες χωρίς ανέμους.
Υτσετσική περίοδοο
ΔΙΑΔΙΚΑ΢ΙΑ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Η΢ (συνέχεια)
Άρδετςη
Για την θερινή περίοδο ξηρασίας στα πλαίσια της συντήρησης των φυτεύσεων θεωρείται απαραίτητη η εγκατάσταση
αρδευτικού δικτύου για τα δύο με τρία πρώτα χρόνια τουλάχιστον. Σα συνηθέστερα είδη άρδευσης κατάλληλα και για
υδρολιπάνσεις είναι τα στάγδην συστήματα (σταλάκτες) ή τα συστήματα διαβροχής (sprigler).
Για την υποστήριξη των φυτεύσεων κατά τα πρώτα χρόνια και μετά από την εδαφολογική ανάλυση επιλέγεται εάν θα πρέπει
να ενισχυθεί το έδαφος με λιπαντική αγωγή με θρεπτικά στοιχεία ή εδαφοβελτιωτικά. Λιπαντική αγωγή εφαρμόζεται
συνήθως και κατά τη φύτευση αλλά πρέπει να βρίσκονται σε σωστή δόση, να είναι ισορροπημένα και να είναι κατά
προτίμηση βραδείας αποδέσμευσης ώστε να αξιοποιούνται από τα φυτά.
Λίπανςη
Οι επιπτώσεις μετριάζονται σημαντικά τόσο από τη λήψη και το
συνδυασμό όλων των επανορθωτικών μέτρων που προαναφέρθηκαν όσο
και από τη φυσική ανάκαμψη. Η βλάστηση, που θίχτηκε κατά τη
διάρκεια μιας εκμετάλλευσης μαρμάρου θα επανέλθει με μια άλλη
μορφή «τεχνητού δάσους» που με την πάροδο των χρόνων η φύση θα
αφομοιώσει και θα ενσωματώσει στην αδιατάρακτη γειτνιάζουσα
περιοχή.
Επιδιωκόμενο
αποσέλεςμα
ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗ΢Η ΕΝΕΡΓΩΝ ΛΑΣΟΜΙΚΩΝ ΚΕΝΣΡΩΝ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢ &
ΘΡΑΚΗ΢. – ΚΑΣΑΓΡΑΥΗ ΟΠΣΙΚΟΤ ΑΠΟΣΤΠΩΜΑΣΟ΢.
Ενεργά Λατομικά κέντρα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης
ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗ΢Η ΕΝΕΡΓΩΝ ΛΑΣΟΜΙΚΩΝ ΚΕΝΣΡΩΝ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢ &
ΘΡΑΚΗ΢. – ΚΑΣΑΓΡΑΥΗ ΟΠΣΙΚΟΤ
ΑΠΟΣΤΠΩΜΑΣΟ΢. (συνέχεια)
α/α Περιοτή – Λαηομικό κένηρο
Δμβαδομέηρηζη
Έκηαζης Δπέμβαζης
ζηρ.
Άδειες Δκμ/ζης
Δμβαδόν
Αδειοδοηημένων
τώρων
1)
Περιοτή Γ.Γ. Στενωπού – Αγ.
Κοσμά
3.224,013 41
2) Περιοτή Γ.Γ. Κετρόκαμποσ 409,583 4
3)
Περιοτή Γ.Γ. Κομνηνών
Στασρούπολης
218,929 5
Α) Λαηομικό κένηρο Νέζηοσ 3.852,525 50 4.263,846
1) Περιοτή Γ.Γ. Σαλιάρα Παναγίας 1.028,983 12
2) Περιοτή Γ.Γ. Θεολόγοσ 890,440 14
Β) Λαηομικό κένηρο Θάζοσ 1.919,423 26 1.399,098
1) Περιοτή Γ.Γ. Νικήσιανης 694,911 12
2) Περιοτή Γ.Γ. Πλατανότοποσ 115,778 2
Γ) Λαηομικό κένηρο Παγγαίοσ 804,554 14 963,727
1) Περιοτή Γ.Γ. Οτσρού - Γρανίτη 2.561,460 44
2) Περιοτή Γ.Γ. Βώλακα 1.151,932 22
Γ) Λαηομικό κένηρο Κ. Νεσροκόπιοσ 3.713,392 66 5.658,658
1) Περιοτή Γ.Γ. Πύργων 1.039,680 17
2)
Περιοτή Γ.Γ. Βαθσλάκοσ -
Ξηροποτάμοσ
1.034,001 26
Δ) Λαηομικό κένηρο Γράμας 2.073,681 43 3.047,785
Σύνολα: 12.363,575 199 15.333,114
ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗ΢Η ΕΝΕΡΓΩΝ ΛΑΣΟΜΙΚΩΝ ΚΕΝΣΡΩΝ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢ &
ΘΡΑΚΗ΢. – ΚΑΣΑΓΡΑΥΗ ΟΠΣΙΚΟΤ
ΑΠΟΣΤΠΩΜΑΣΟ΢. (συνέχεια)
38,35%
52,29%
1,60%
0,02%
7,74%
Παραγωγή Ογκομαρμάρων (%) ςε κ.μ. για το 2013
Π.Ε. Καβάλασ
Π.Ε.Δράμασ
ΠΕ Θάςου
ΠΕ Ξάνθησ
Υπόλοιπη Ελλάδα
18%
27%
1%
54%
Αριθμόσ Δελτίων Δραςτηριότητασ (%) λατομείων Μαρμάρων
που υποβλήθηκαν ςτο Τ.Π.Ε.Κ.Α. για το έτοσ 2013
Π.Ε. Καβάλασ
Π.Ε.Δράμασ
Π.Ε. Ξάνθησ, Ζβρου &
Ροδόπησ
Υπόλοιπη Ελλάδα
Από το σύνολο της παραγωγής της Ελληνικής Επικράτειας δηλ. των 220.000 κ.μ. η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και
Θράκης παράγει στο σύνολό της 195.234 κ.μ. καταγράφοντας ποσοστό που ξεπερνά το 92% του συνόλου της Επικράτειας.
Σο σύνολο των περιοχών επέμβασης των ενεργών λατομείων της Αν. Μακεδονίας – Θράκης που αριθμούν περί τα 200 με τα
συνοδά έργα αυτών, ανέρχεται σε 12.363,575 στρ. σε σύνολο έκτασης 15.333,114 στρ. των αδειοδοτημένων αυτών
περιοχών. Από τη βάση δεδομένων latomet.gr του π. ΤΠΕΚΑ προκύπτει ότι το σύνολο της αδειοδοτηθείσας έκτασης για όλη
την επικράτεια της χώρας ανέρχεται περί τα 50.193 στρέμματα που αφορούν λατομεία μαρμάρου με τα λειτουργούντα
λατομεία αδρανών, μαρμάρων, βιομηχανικών ορυκτών και σχιστολιθικών πλακών καταλαμβάνει συνολικά περί τα 116.000
στρ. για όλη τη Φώρα και αντιστοιχεί στο 0,08% της επικράτειάς της. Άρα τα λατομεία μαρμάρου της περιοχής που
εξετάστηκε καταλαμβάνουν το 30,5% του συνόλου της έκτασης των λατομείων μαρμάρου της επικράτειας αποκλειστικά για
τον κλάδο του μαρμάρου και μόλις το 13,2% της έκτασης όλων των λατομείων αδρανών υλικών, μαρμάρων, βιομηχανικών
ορυκτών και σχιστολιθικών πλακών της επικράτειας.
Τα λατομεία Αν. Μακεδονίασ – Θράκησ αποτελοφν μακράν και με μεγάλη διαφορά τη ςημαντικότερη
περιοχή ςτην Ελλάδα που ςυνειςφζρει παραγωγικά ςτον κλάδο του μαρμάρου.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗ΢Η ΕΝΕΡΓΩΝ ΛΑΣΟΜΙΚΩΝ ΚΕΝΣΡΩΝ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢ &
ΘΡΑΚΗ΢. – ΚΑΣΑΓΡΑΥΗ ΟΠΣΙΚΟΤ
ΑΠΟΣΤΠΩΜΑΣΟ΢. (συνέχεια)
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
Μη διαμορφωμένη απόθεση στείρων υλικών (αρχικό στάδιο).
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
Αποκατεστημένες βαθμίδες απόθεσης στείρων (στάδιο
φυτεύσεων).
Αποκατεστημένες βαθμίδες απόθεσης στείρων (στάδιο
συντήρησης).
Δημιουργία πράσινης ζώνης προστασίας στην Επαρχιακή
Οδό.
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
Λειτουργία κινητής μονάδας σπαστήρα με διαχωρισμό
εδαφικού υλικού από στείρα υλικά.
Α/Α

ΣΙΜΟΛ
ΟΓΙΟΤ
ΚΩΓΙΚΟ΢
ΑΡΘΡΟΤ
ΕΙΔΟ΢ ΕΡΓΑ΢ΙΑ΢ ΜΟΝΑΓΑ
ΠΟ΢ΟΣΗΣΑ
Σιμή
Μονάδας
€
Γαπάνη €
1 2 3 5 6 7 8
1 Ν. Άρθρο 1 Προμήθεια Μ. Πεύκης τεμ. 2.451 0,80 1.960,41
2 Ν. Άρθρο 2
Προμήθεια ζπάρηοσ και
υεσδακακίας
τεμ. 7.399 0,50 3.699,72
3 ΠΡ΢ Δ8 Πομήθεια θσηικής γης κ.μ. 2.500 6,00 15.000,00
ΑΣΑΕ 2200
Δηάλνημε ιάθθωλ θύηεπζεο κε
εξγάηεο
ΑΣΑΕ 2210 ΢ε έδαθνο θαηεξγαζκέλν
4 ΑΤΑΕ 2211
Με ελάτιζηη διάζηαζη επιθ.
διαηομής 0,30μ. και βάθος
0,30μ.
τεμ. 7.399 0,77 5.697,56
5 ΑΤΑΕ 2212
Με ελάτιζηη διάζηαζη επιθ.
διαηομής 0,30μ. και βάθος
0,50μ.
τεμ. 2.451 1,07 2.622,05
ΑΣΑΕ 3000 Φύηεπζε - ΢πνξά
ΑΣΑΕ 3100
Φύηεπζε δαζηθώλ
θπηαξίωλ
ΑΣΑΕ 3110
Φύηεπζε βνινθύηωλ ή
γπκλόξηδωλ θπηώλ ζε
απιαθώζεηο ή ιάθθνπο
6 ΑΣΑΕ 3112 Βάθοσς μέτρι 0.5μ. τεμ. 2.451 1,53 3.749,28
ΑΣΑΕ 3120
Φύηεπζε γπκλόξηδωλ θπηώλ ή
θπηώλ πνπ αλαπηύρζεθαλ ζε
ραξηνγιαζηξίδηα, κε ηε βνήζεηα
ζθαιηζηήξωλ ή θπηεπηηθώλ
ζωιήλωλ
7 ΑΣΑΕ 3121
Σε έδαθος καηεργαζμένο ή
ταλαρό ακαηέργαζηο
τεμ. 7.399 0,77 5.697,56
8 ΑΣΑΕ 4100
Απνκάθξπλζε βιάζηεζεο
(βνηάληζκα) θαη ζθάιηζκα
τεμ. 9.850 0,54 5.318,97
9 ΑΣΑΕ 4200
Δηακόξθωζε ιεθάλεο
ζπγθξάηεζεο λεξνύ
τεμ. 9.850 0,38 3.742,98
ΑΣΕΠ 5310 Άξδεπζε θπηώλ κε βπηίν
10 ΑΣΕΠ 5311
Για θσηά διάζπαρηα (6
Επαναλήυεις ζε 2 τρόνια)
τεμ. 59.100 0,22 13.001,93
11 ΑΣΕΠ 5340 Λίπανση υυτών τεμ. 9.850 0,41 4.038,48
12 ΑΣΟΕ 6447
Πεξίθξαμε κε ζπξκαηόπιεγκα
ηεηξαγωληθήο νπήο
τ.μ. 2.500 5,71 14.282,50
ΑΘΡΟΙ΢ΜΑ ΓΑΠΑΝΗ΢ ΔΡΓΑ΢ΙΩΝ: 78.811,43
ΑΠΡΟΒΛΔΠΣΑ: 2.188,57
΢ΤΝΟΛΟ Β΄ : 81.000,00
΢ΤΝΟΛΙΚΟ΢ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙ΢ΜΟ΢
΢ΤΝΟΛΙΚΟ΢ ΠΙΝΑΚΑ΢ ΦΤΣΩΝ
Είδνο Πνζόη.
Pinus nigra (Μαύρη Πεύκη)
2.451
Robinia pseudacacia (Ψεσδακακία)
2.451
Spartium junceum (Σπάρηο)
4.948
΢ΤΝΟΛΟ ΦΤΣΩΝ 9.850
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
Διάνοιξη λάκκων φυτεύσεων σε βαθμίδα απόθεσης στείρων.
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
Αρχική κατάσταση εκμετάλλευσης με διανοίξεις στις
δέκα ανώτερες βαθμίδες και μεγάλες μετακινήσεις
στείρων υλικών για τη πλήρωση και διαμόρφωση της 2ης
και 3ης βαθμίδας απόθεσης. Η χαμηλότερη έχει
αποκατασταθεί και συντηρείται.
Ενδιάμεση κατάσταση εκμετάλλευσης με πλήρωση και
διαμόρφωση της 5ης και 6ης βαθμίδας απόθεσης.
Σελική μορφή εκμετάλλευσης με αποκατάσταση όλων
των βαθμίδων απόθεσης και εκμετάλλευσης.
Οπτική τελικής μορφής εκμετάλλευσης από
θέση παρατήρησης στο Εθνικό δίκτυο Καβάλας
- Θεσσαλονίκης
Οπτικό αποτέλεσμα αποκατάστασης των
τεσσάρων βαθμίδων απόθεσης.
CASE STUDY:ΛΑΣΟΜΕΙΟ «GOLDEN SPIDER» - ΙΚΣΙΝΟ΢ ΕΛΛΑ΢ Α.Ε.
ΚΡΙΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗ΢Η–ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙ΢ΜΟΙ
ςε σεφνικό
επίπεδο
Απαιτείται εκ των υστέρων η διάνοιξη των δύο ανώτερων βαθμίδων. Έτσι δεν
έχουν αποκατασταθεί ακόμα βαθμίδες εξόρυξης καθώς η ανάπτυξη του λατομείου
δεν έχει προλάβει να ολοκληρωθεί.
Σα συνοδά έργα της δραστηριότητας, ήτοι ο χώρος απόθεσης στείρων υλικών, οι
εξωτερικοί οδοί προσπέλασης των ανώτερων βαθμίδων καθώς και οι υποστηρικτικές
εγκαταστάσεις των συνεργείων συντήρησης εκτιμήθηκε ότι κατέχουν ασφυκτικά
μικρή έκταση σε σχέση με την έκταση που λαμβάνει χώρα, αμιγώς η εξόρυξη
μαρμάρου.
Ο πιο σημαντικός παράγοντας για την υλοποίηση του σχεδίου αποκατάστασης ήταν η διαμόρφωση των βαθμίδων με
πλήρωση με λεπτομερέστερο υλικό ως υπόστρωμα και η επιχωμάτωση με ικανοποιητική ποσότητα φυτικής γης. Κρίνεται
αναγκαία και έπρεπε να είχε υλοποιηθεί εδώ και πολλά χρόνια η αξιοποίηση των στείρων υλικών, είτε ως αδρανή υλικά
(εγκατάσταση σπαστηροτριβείου) είτε για την παραγωγή μαρμαροψηφίδας, πληρωτικών, εδαφοβελτιωτικών, κονιαμάτων,
μαρμαρόσκονης κτλ. ή συνεργασία με εταιρίες αδρανών υλικών.
Ως προς τη φύτευση των δασοπονικών ειδών, στη δημιουργία μικτών συστάδων θα ήταν προτιμότερη, με δεδομένα τα
ανεπιτυχή αποτελέσματα για την εγκατάσταση μαύρης πεύκης, η φύτευση του υπόροφου (σπάρτου, πρίνου κλπ) αρχικά
έτσι ώστε για ένα χρονικό διάστημα να λειτουργήσουν και εδαφοβελτιωτικά θέτοντας τις προϋποθέσεις για εγκατάσταση
ανώροφου ίσως και τραχείας πεύκης, η οποία ενδείκνυται για χαμηλότερα υψόμετρα με ξυλώδη βλάστηση.
128.000 κ.μ.
μάρμαρα
΢την συντριπτική πλειοψηφία των λατομείων μαρμάρου στην Αν. Μακεδονία και Θράκη ο χαρακτήρας των εκτάσεων είναι
δασικός και οι εκμεταλλευτές είναι υποχρεωμένοι με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο να τις αποκαταστήσουν και να τις
αποδώσουν δασικές (αναδασωμένες), ήτοι με την κατά προορισμό χρήση ως δάσος. Δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα, ευελιξία
ως προς νέα χρήση ακόμα και εναλλακτικής λύσης ούτε καν η χρησιμοποίηση καλλωπιστικών φυτών κατά την αναδάσωση.
Σο ανώτατο προβλεπόμενο από την λατομική νομοθεσία όριο των εκατό 100 στρεμμάτων για την έκταση του λατομείου,
όπως διαπιστώθηκε και από την ειδική περίπτωση του λατομείου «Spider» δεν επαρκεί για τις εξυπηρέτηση των αναγκών και
την εύρυθμη λειτουργία ενός έντονα παραγωγικού λατομείου.
Οι εγγυητικές για την αποκατάσταση και το αντάλλαγμα χρήσης αυξήθηκαν δυσανάλογα κατά την τελευταία 6ετία και
απαιτούνται εκ των προτέρων ακόμα και αν για διάφορους λόγους η επένδυση ανασταλεί και δεν προχωρήσει στη φάση της
εκμετάλλευσης.
Σο κόστος αποκατάστασης διαφέρει σημαντικά από λατομείο σε λατομείο με κύριους αιτιολογικούς παράγοντες την
ύπαρξη και εύκολη διάθεση εδαφικού υλικού και φυτικής γης εντός του λατομικού χώρου, τις κλιματολογικές και
τοπιολογικές συνθήκες (γεωμορφολογικό ανάγλυφο, καιρικές συνθήκες κτλ), το βαθμό αποληψιμότητας του κοιτάσματος με
ανάλογο τον εξορυκτικό όγκο, την επένδυση κεφαλαίων για τη σταθερότητα του ρυθμού εκμετάλλευσης, τη ζήτηση και τιμή
πώλησης του μαρμάρου κτλ. Σα ανωτέρω δεν συνυπολογίζονται στην κείμενη νομοθεσία, όπου γενικά δεν υπάρχει
μεθοδολογία υπολογισμού του κόστους αποκατάστασης κατά την έκδοση των σχετικών ΑΕΠΟ.
Δεν τηρείται στη Δασική Νομοθεσία, η κατά χρήση παραχώρηση όμορων εκτάσεων για την κάλυψη αναγκών των
λατομείων, όπως καθορίζονται στον Ν669/77 περί εκμετάλλευσης, αλλά αδρανοποιείται από τις Δασικές υπηρεσίες
καθόσον δεν προβλέπεται ρητώς στον Ν998/79, όπως ισχύει.
Σο πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο καθώς με το ισχύον πλαίσιο δεν προβλέπεται νομική οδός «τακτοποίησης» των
στείρων υλικών που έχουν αποτεθεί (είτε παράπεσαν λόγω κλίσεων είτε αποτέθηκαν λόγω έλλειψης διαθέσιμου χώρου) εκτός
του λατομικού χώρου. ΢υνέπεια αυτού, ως μόνη λύση για την διαχείριση των στείρων υλικών της εκμετάλλευσης, επιλέγεται
κατά κανόνα η απόθεσή τους εντός των ορίων της άδειας εκμετάλλευσης του λατομείου, όπου σε πλείστες περιπτώσεις
εμφανίζεται εμπορεύσιμο μαρμαροφόρο κοίτασμα.
Σα δασικά φυτώρια έχουν πολύ περιορισμένο αριθμό και είδη φυταρίων αναγκάζοντας τον εκμεταλλευτή του λατομείου
που επιθυμεί και οφείλει να προβεί σε φυτεύσεις, να καταφεύγει σε ιδιωτικά φυτώρια με πολύ μεγαλύτερο κόστος.
Η έλλειψη εδαφικού υλικού στις λατομικές εκτάσεις αποτελεί το σημαντικότερο θέμα για τα λατομεία της περιοχής,
γεγονός που καθιστά δαπανηρή την αγορά και μεταφορά τους διανύοντας μεγάλες αποστάσεις και αυξάνοντας το γενικό
κόστος αποκατάστασης.
Οι εγγυητικές επιστολές που καταπίπτουν από τη μη υλοποίηση αποκατάστασης ενός λατομείου υπέρ του Πράσινου
Σαμείου – Ειδικού Υορέα Δασών δεν αποδίδονται για την αποκατάσταση του εν λόγω χώρου.
ΚΡΙΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗ΢Η–ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙ΢ΜΟΙ
ςε θεςμικό
επίπεδο
΢ΤΜΠΕΡΑ΢ΜΑΣΑ – ΠΡΟΣΑ΢ΕΙ΢
Σα λατομεία μαρμάρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αποτελούν με μεγάλη διαφορά τη
σημαντικότερη περιοχή στην Ελλάδα που συνεισφέρει παραγωγικά στον κλάδο του μαρμάρου. Σα προϊόντα έχουν
δημιουργήσει ιδιαίτερα θετική παράδοση και οι μεγαλύτερες εταιρίες έχουν αναπτύξει ένα ευρύτατο παγκόσμιο δίκτυο
πωλήσεων. Λόγω της παγκόσμιας μοναδικότητας των Ελληνικών μαρμάρων, η συντριπτική πλειοψηφία των κατεργασμένων
προϊόντων και ογκομαρμάρων έχουν πρωτίστως εξαγωγικό χαρακτήρα, αποφέροντας σημαντικό όγκο συναλλάγματος στη
χώρα μας.
΢υνεπώς, τα λατομεία μαρμάρου της περιοχής που εξετάστηκε καταλαμβάνουν το 30,5% της έκτασης του συνόλου των
λατομείων μαρμάρου της επικράτειας και μόλις το 13,2% της έκτασης όλων των λατομείων που αφορούν λατομικά ορυκτά
(αδρανών υλικών, μαρμάρων, βιομηχανικών ορυκτών και σχιστολιθικών πλακών) για όλη την επικράτεια. Εν αντιθέσει, τα
λατομεία μαρμάρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης παράγουν στο σύνολό τους 195.234 κ.μ.
ογκομαρμάρων σε σχέση με τα 220.000 κ.μ. που παράγονται σε όλη την επικράτεια, καταγράφοντας ποσοστό που ξεπερνά
το 92% του συνόλου παραγωγής της Φώρας (στοιχεία 2013). Μάλιστα το 90,64% του συνόλου της παραγωγικής
δραστηριότητας αντιστοιχεί αποκλειστικά στις ΠΕ Καβάλας και Δράμας.
Σο επίπεδο των αποκαταστάσεων στα λατομεία της περιφέρειας Αν. Μακεδονίας – Θράκης εκτιμήθηκε ως μέτριο και σε
ορισμένες περιπτώσεις χαμηλό. Μεγάλες εταιρίες του κλάδου, μεταξύ των οποίων και η περίπτωση που εξετάστηκε ως case
study πραγματοποιούν αξιόλογες προσπάθειες ώστε να φανούν συνεπείς και να ικανοποιήσουν τους ολοένα και πιο
απαιτητικούς περιβαλλοντικούς όρους.
Βασικός άξονας ενός επιτυχημένου πλάνου αποκατάστασης αποτελεί η διαμόρφωση κατάλληλων εδαφικών συνθηκών έτσι
ώστε να συντηρηθεί η βλάστηση στο διηνεκές και η επιλογή δασοπονικών ειδών κατάλληλων για την αποκατάσταση και
αισθητική αναβάθμιση της περιοχής επιβάλλεται να βασίζονται σε αυστηρά και οικολογικά κριτήρια.
Eίναι απαραίτητο να γίνουν θεσμικές μεταρρυθμίσεις έτσι ώστε να δοθεί η ευκαιρία και το κίνητρο στους «μικρούς»
εκμεταλλευτές να επιβιώσουν.
Ενώ ο κλάδος του μαρμάρου είναι τόσο σημαντικός για τη χώρα μας, η γραφειοκρατία, οι δαιδαλώδεις αδειοδοτικές
διαδικασίες, οι απαγορευτικές διατάξεις αλλά και η αρνητική στάση αρμοδίων υπηρεσιακών παραγόντων όσο αφορά τη
δημιουργία νέων λατομείων σε δευτερεύουσες ζώνες προστασίας αρχαιολογικών χώρων, αισθητικών δασών (χαμηλότερο
καθεστώς προστασίας) χωρίς αυτό να επιτρέπεται ούτε κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις, μειώνουν σημαντικά τα περιθώρια
ανάπτυξης του.
Σο όλο πλαίσιο και ειδικότερα το οικονομικό του σκέλος, έτσι όπως εφαρμόζεται, αποτελεί επενδυτική τροχοπέδη μη
επιτρέποντας στον τομέα του μαρμάρου να προχωρήσει αναπτυξιακά και να προσελκύσει επενδύσεις. Σο γραφειοκρατικό
κόστος και ο μεγάλος χρόνος αναμονής του επενδυτή, που έχει στόχο τη δημιουργία ενός νέου λατομείου, εκτιμώνται στο
σύνολό τους επιβαρυντικοί και αποτρεπτικοί παράγοντες. Ο επενδυτής μετά την πάροδο δύο τουλάχιστον ετών και έχοντας
καταβάλλει περί τα 200.000 €, αδειοδοτείται κι εγκαθίσταται σε ένα νέο λατομικό χώρο, έχοντας επιπλέον να αντιμετωπίσει
τις τρέχουσες λειτουργικές ανάγκες, τις φορολογικές υποχρεώσεις αλλά και το σημαντικό επιχειρηματικό ρίσκο που είναι σε
κάθε περίπτωση συνυφασμένο με την βιωσιμότητα της επένδυσής του. Πράγματι, ο επενδυτής ακόμη κι αν έχει ευοδωθεί το
προηγηθέν ερευνητικό στάδιο, μετά την παρέλευση του προαναφερθέντος σημαντικού γραφειοκρατικού «χρόνου», είναι
ευάλωτος στις τυχόν μεταβολές που μπορεί να έχουν συντελεστεί αναφορικά με την ζήτηση/ εμπορευσιμότητα αλλά και τις
τιμές που σχετίζονται με το παραγόμενο προϊόν.
΢ΤΜΠΕΡΑ΢ΜΑΣΑ – ΠΡΟΣΑ΢ΕΙ΢ (συνέχεια)
O νέος δασικός νόμος (Ν4280/14) και ειδικότερα η δυσανάλογη αύξηση κατά την τελευταία 6ετία του ανταλλάγματος
χρήσης της δασικής γης περιορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα ανάπτυξης και δημιουργίας λατομείων
μαρμάρου καθώς ακόμα και το πρώτο στάδιο έρευνας καθίσταται ιδιαίτερα δαπανηρό έως απαγορευτικό. Επιπλέον τα
κριτήρια που τίθενται στον νόμο αυτό για τον προσδιορισμό της αξίας του ανταλλάγματος κρίνονται ως ασαφή και
γενικόλογα. Επίσης, η υποχρέωση που τίθεται από τον Ν4280/14 για αποκατάσταση πέραν της θιγόμενης δασικής
έκτασης ως λατομικής, και πρόσθετης έκτασης ίσης με την επέμβαση, κρίνεται ως υπερβολική. Κι αυτό διότι εμφανίζονται
υποχρεώσεις αποκατάστασης που λειτουργούν σωρευτικά: υπάρχει υποχρέωση αποκατάστασης του χώρου επέμβασης με
βάση την εγκεκριμένη ΜΠΕ, υποχρέωση καταβολής χρηματοοικονομικής εγγύησης και ταυτόχρονα υποχρέωση
αναδάσωσης επιφάνειας ίσης με την προσβαλλομένη.
ΕΠΙΜΕΡΟΤ΢ ΢ΣΟΦΕΤΜΕΝΕ΢ ΔΡΑ΢ΕΙ΢ - ΠΡΟΣΑ΢ΕΙ΢
Διατύπωση των νομικών διατάξεων που αφορούν τα λατομεία μαρμάρου σε ενιαίο κείμενο.
Απλούστευση, εξορθολογισμός και ενιαία αντιμετώπιση των διαδικασιών αλλά και του χρόνου για τις
μισθώσεις και τη χορήγηση των αδειών έρευνας κι εκμετάλλευσης των λατομείων. Επέκταση της συνολικής
χρονικής διάρκειας εκμετάλλευσης των λατομικών χώρων μαρμάρου πέραν των 40 ετών.
Πρόβλεψη του καθεστώτος των ΠΠΔ για όλες τις περιπτώσεις έρευνας και κατάργηση πρόσθετων
δεσμεύσεων (πχ. εγγυητικών επιστολών).
Ενιαία κριτήρια στην εξέταση απαγορευτικών λόγων για τη «λατομεία», στις υπηρεσίες που γνωμοδοτούν
σε κάθε περίπτωση νέας άδειας ή παρατάσεως, στον χρόνο ανταπόκρισης των υπηρεσιών αλλά και στον
χρόνο ισχύος των γνωμοδοτήσεων.
Ενιαία έκταση για μισθώσεις-αδειοδοτήσεις με παράλληλη κατάργηση των περιοριστικών ορίων για την
έκταση (πολύγωνο) της αδείας.
΢υγκέντρωση της αρμοδιότητας αδειοδότησης και διαχείρισης των λατομείων μαρμάρων, σε μια και την
ίδια υπηρεσία, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος (one stop shop).
Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν την υποχρέωση για αποκατάσταση ώστε η υποχρέωση να είναι ενεργή σε
διαρκή βάση, να έχει σαφή οικονομικό χαρακτήρα σε περίπτωση καταλογισμού της ευθύνης, η δε
κατάπτωση των εγγυήσεων να δεσμεύεται για την αποκλειστική απόδοση στην αποκατάσταση του χώρου
επέμβασης.
ΕΠΙΜΕΡΟΤ΢ ΢ΣΟΦΕΤΜΕΝΕ΢ ΔΡΑ΢ΕΙ΢ - ΠΡΟΣΑ΢ΕΙ΢
Σροποποίηση του άρθρου 84 του ΚΜΛΕ ώστε το ελάχιστο πλάτος εγκατάλειψης των εξοφλημένων
βαθμίδων για τα λατομεία μαρμάρων να είναι στα 2 μ (από 4 μ).
Αποσαφήνιση του θέματος ίδρυσης λατομείου σε σχέση με τις περιοχές του Εθνικού ΢υστήματος
Προστατευόμενων Περιοχών
Πλήρης παραμετροποίηση του συστήματος υπολογισμού του ανταλλάγματος χρήσης γης για τις δασικές
εκτάσεις, ώστε να ανταποκρίνεται πλήρως στην σκοπιμότητα θέσπισής του και την οικονομική
πραγματικότητα και να μην αποτελεί τροχοπέδη για την κάθε εκκολαπτόμενη επένδυση.
Πρόβλεψη από τη δασική νομοθεσία της δυνατότητας για την κατά χρήση παραχώρηση δασικών
εκτάσεων με σκοπό την απόθεση στείρων υλικών προερχομένων από την εκμετάλλευση λατομείων
μαρμάρου.
Πρόβλεψη για την «τακτοποίηση/αποκατάσταση» των στείρων που αποτίθενται εκτός των λατομικών
χώρων, ζήτημα που αφορά την μεγάλη πλειοψηφία των λατομείων μαρμάρου της υπόψη περιοχής αλλά
και όλης της Επικράτειας γενικότερα.
Νομοθετική ρύθμιση του θέματος αξιοποίησης των παραγόμενων αδρανών υλικών που προκύπτουν από
τη διαχείριση αποβλήτων των λατομείων μαρμάρου (με παράλληλη δυνατότητα εγκαταστάσεων θραύσης)
για την παραγωγή μαρμαροψηφίδας, πληρωτικών, εδαφοβελτιωτικών, κονιαμάτων, μαρμαρόσκονης κτλ.
Δημοκρίτειο Πανεπιςτήμιο Θράκησ
Σμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντοσ
Π.Μ.΢: Σεχνολογίεσ Περιβάλλοντοσ ςτη Περιβαλλοντική Νομοθεςία