ΠΡΟΣΑ΢ΕΙσ ΓΙΑ ΣΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗ΢Η

ΣΟΤ ΟΡΤΚΣΟΤ ΠΛΟΤΣΟΤ
ΣΗσ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗσ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑσ
τθσ Επιτροπισ Γεωλόγων 

Δθμιουργία και ςκοπόσ τθσ επιτροπισ Γεωλόγων


Γιατί;
Πρωτοβουλία μελϊν του Παραρτιματοσ για τθ ςφςταςθ τθσ επιτροπισ.
 Τπάρχει ανεκμετάλλευτοσ ορυκτόσ πλοφτοσ ςτθν περιοχι τθσ Ανατολικισ
Μακεδονίασ, που κα πρζπει να αναδειχκεί και να αξιοποιθκεί.




΢κοπόσ
Ανάδειξθ και υποβολι προτάςεων για τθν αξιοποίθςθ του ορυκτοφ πλοφτου τθσ
περιοχισ μασ.
 Επιςιμανςθ των κενϊν και αςαφειϊν ςτθν νομοκεςία.
 Ευαιςκθτοποίθςθ των τοπικϊν αρχϊν ϊςτε να είναι αρωγοί ςτθν προςπάκεια
φυςικϊν προςϊπων και εταιριϊν για τθν αξιοποίθςθ του ορυκτοφ πλοφτου.
 Προβολι παραδειγμάτων αρμονικισ ςυνφπαρξθσ αξιοποίθςθσ ορυκτοφ πλοφτου
και προςταςίασ του περιβάλλοντοσ.
 

Σι περιλαμβάνει ο ορυκτόσ πλοφτοσ


Μεταλλευτικά ορυκτά (π.χ. νικελιοφχοσ λατερίτθσ, βωξίτθσ, αλουμίνιο,
ςμφριδα, μεικτά κειοφχα μεταλλεφματα, λευκόλικοσ)



Ενεργειακά ορυκτά (π.χ. λιγνίτθσ)



Τδρογονάνκρακεσ (π.χ. αργό πετρζλαιο, φυςικό αζριο)



Γεωκερμία



Βιομθχανικά ορυκτά (π.χ. μπεντονίτθσ, περλίτθσ, κίςςθρθ, ηεόλικοσ)



Αδρανι υλικά (π.χ. χαλίκι, μαρμαρόςκονθ, μαρμαροψθφίδα)



Διακοςμθτικά πετρϊματα (π.χ. αςβεςτόλικοσ, μάρμαρο, γρανίτθσ,
ςχιςτόλικοσ)

Τπάρχει κάτι από αυτά ςτθν περιοχι μασ; 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
μεταλλευτικά ορυκτά


Καβάλα
 Μεταλλεφματα

χαλκοφ ςτο Χαλκερό
 Χρυςοφόρεσ μεταλλοφορίεσ ςουλφιδίων ςτθν Παλιά Καβάλα και Θάςο
 ΢πάνιεσ γαίεσ ςτα Λουτρά Ελευκερϊν


Δράμα
 Μεταλλοφορία

χρυςοφ, αργφρου,ψευδαργφρου, μολφβδου και χαλκοφ

ςτο Φαραςινό.
 Μεταλλεφματα μαγγανίου ςτον Γρανίτθ, ΢ιδθρόνερο, Περικϊριο κ.α.


΢ζρρεσ
 Μεταλλεφματα

χαλκοφ ςτθν Ποντοκεραςιά. 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
μεταλλευτικά ορυκτά 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
ενεργειακά ορυκτά


Κοίταςμα τφρφθσ των Φιλίππων Καβάλασ
 Σο

μεγαλφτερο ςε πάχοσ ςτον κόςμο (>190m)
 Βεβαιωμζνα γεωλογικά αποκζματα 4.300.000.000 m3 » » » 125.000.000
τόνοι πετρζλαιο
 Ιδιαίτερεσ φυςικοχθμικζσ ιδιότθτεσ » εδαφοβελτιωτικό » καλλιεργιςιμθ
ζκταςθ 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
ενεργειακά ορυκτά


Κοίταςμα λιγνίτθ τθσ Μαυρολεφκθσ
Δράμασ
2ο μεγαλφτερο τθσ χϊρασ μετά τθσ
Δυτικισ Μακεδονίασ
 Καλφπτει ζκταςθ > 1.000 Km2
 Βεβαιωμζνα γεωλογικά αποκζματα
1.550.000.000 τόνοι
 Απολιψιμα αποκζματα 900.000.000
τόνοι
 ΢τρατθγικό ενεργειακό απόκεμα τθσ
χϊρασ
 Σο 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχει
αργό πετρζλαιο και φυςικό αζριο









Μοναδικι εταιρία εξόρυξθσ υδρογονανκράκων ςτθν Ελλάδα θ ΚΑΒΑΛΑ OIL
Α.Ε.
Ημεριςια παραγωγι 2.000 βαρζλια »»» 5.000 βαρζλια.
Εκτιμϊμενα απολιψιμα αποκζματα πεδίου «Ε» 10.000.000 βαρζλια.
΢υνολικά αποκζματα 32.000.000 βαρζλια.
Δυνατότθτα μετατροπισ του εξαντλθκζντοσ κοιτάςματοσ Νότιασ Καβάλασ
ςε αποκικθ φυςικοφ αερίου
Απαςχολοφμενο προςωπικό
Άμεςα: 307 άτομα ςτθν Καβάλα και 41 ςτθν Ακινα
 Ζμμεςα: > 1.000 άτομα
 

Εγκαταςτάςεισ τθσ ΚΑΒΑΛΑ OIL Α.Ε. 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
γεωκερμικά πεδία






Γεωκερμικό πεδίο τθσ κοιλάδασ του ΢τρυμόνα ςτθν περιοχι
Ακροποτάμου Καβάλασ
Γεωκερμικό πεδίο του Δζλτα του Νζςτου ςτθν περιοχι Χρυςοφπολθσ
και Εραςμίου - Μαγγάνων
Γεωκερμικά πεδία Π.Ε. ΢ερρϊν 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
βιομθχανικά ορυκτά


Αμφιβολίτθσ ςτισ ΢ζρρεσ
 Εξορφςςεται

από ορυχεία ςτθν περιοχι των ΢ερρϊν
 Χρθςιμοποιείται ωσ πρϊτθ φλθ για παραγωγι πετροβάμβακα
 Σροφοδοτεί 2 μονάδεσ παραγωγισ πετροβάμβακα ςτο εργοςτάςιο
μονωτικϊν υλικϊν τθσ ΦΙΜΠΡΑΝ Α.Ε. ςτθν Σερπνι ΢ερρϊν.
 Απαςχολοφμενο προςωπικό 175 άτομα 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
αδρανι υλικά


ΚΑΡΜΠΟΚΑΛ Α.Ε. ςτθ Νζα Καρβάλθ Καβάλασ
 Μονάδα

επεξεργαςίασ κοκκωδϊν προϊόντων και filler με πρϊτθ φλθ από
λατφπεσ λευκοφ μαρμάρου τθσ περιοχισ



ΑΙΑ΢ Α.Ε. ςτθν Νικιςιανθ Καβάλασ
 Μονάδα

κραφςθσ για παραγωγι υποπροϊόντων μαρμάρου τθσ περιοχισ
(μαρμαρόςκονθ, μαρμαροψθφίδα, βότςαλο) 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
διακοςμθτικά πετρϊματα - ςχιςτόλικοι


22 ενεργά λατομεία και κζντρα επεξεργαςίασ ςχιςτόλικου ςτθν
περιοχι του Παγγαίου Καβάλασ



Βαςικά χαρακτθριςτικά:
 ΢κλθρότθτα
 Αντοχι

ςτο χρόνο
 Ανκεκτικότθτα ςτον παγετό (ωσ -40°C)
 Μικρόσ βακμόσ αποςάκρωςθσ
 Ανιολιςκθτικότθτα
 Μονωτικζσ ιδιότθτεσ (π.χ. υγραςία) 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
διακοςμθτικά πετρϊματα – μάρμαρα


5 ενεργά λατομικά κζντρα μαρμάρου ςτισ περιοχζσ:
 Νζςτου


΢τενωπόσ – Αγ. Κοςμάσ, Κεχρόκαμποσ, ΢ταυροφπολθ

 Θάςου


(50 άδειεσ εκμετάλλευςθσ)

(26 άδειεσ εκμετάλλευςθσ)

΢αλιάρα Παναγίασ, Θεολόγοσ, Σρεισ Γκρεμοί

 Παγγαίου


Νικιςιανθ, Πλατανότοποσ

 Δράμασ


 Κ.

(14 άδειεσ εκμετάλλευςθσ)

(43 άδειεσ εκμετάλλευςθσ)

Πφργοι, Ξθροπόταμοσ

Νευροκοπίου (66 άδειεσ εκμετάλλευςθσ)


Γρανίτθσ, Βϊλακασ, Οχυρό

΢ φ ν ολο : 1 9 9 άδ ε ι ε σ ε κ μ ε τά λ λ ε υςθ σ 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
διακοςμθτικά πετρϊματα – μάρμαρα (…ςυνζχεια)
΢τατιςτικά ςτοιχεία
 >135

Ζκταςθ λατομικϊν κζντρων (ςτρ.)

ενεργά λατομεία μαρμάρου
 Παραγωγι >195.000 m3
(ςυνολικι παραγωγι 211.000 m3)
 Εξαγωγικόσ προςανατολιςμόσ
(75-80% τθσ παραγωγισ)
 Απαςχολοφμενο προςωπικό
4.000-5.000 άτομα

Λατομικό
κζντρο

Ζκταςθ
επζμβαςθσ

Ζκταςθ άδειασ
εκμετάλλευςθσ

Νζςτου

3.852,525

4.263,846

Θάςου

1.919,423

1.399,098

804,554

963,727

Δράμασ

2.073,681

3.047,785

Κ. Νευροκοπίου

3.713,392

5.658,658

12.363,575

15.333,114

Παγγαίου

΢φνολο

΢υνολικι ζκταςθ αδειοδοτθμζνων
λατομείων ςτθν Ελλάδα

50.193,000

Σο 30,54% του ςυνόλου τθσ ζκταςθσ των αδειοδοτθμζνων λατομείων ςτθν Ελλάδα

βρίςκονται ςτθν περιοχι μασ. 

΢τθν περιοχι μασ υπάρχουν
διακοςμθτικά πετρϊματα – μάρμαρα (…ςυνζχεια)


>92% τθσ ςυνολικισ παραγωγισ ογκομαρμάρων ςτθν Ελλάδα
προζρχεται από τθν περιοχι μασ
Ετιςια παραγωγι ογκομαρμάρων %
*ΣΙΜΗ+
*ΣΙΜΗ+
*ΣΙΜΗ+
*ΣΙΜΗ+

*ΣΙΜΗ+

Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑ΢

Π.Ε. ΔΡΑΜΑ΢

Π.Ε. ΘΑ΢ΟΤ

Π.Ε. ΢ΕΡΡΩΝ

ΤΠΟΛΟΙΠΗ ΕΛΛΑΔΑ 

Λατομείο μαρμάρου Thassos Snow White 

Λατομείο μαρμάρου Golden Spider 

Λατομείο μαρμάρου Pirgon 

Λατομείο μαρμάρου Volakas 

Λατομείο μαρμάρου Kyknos 

Λατομείο μαρμάρου Ariston 

Προβλιματα του κλάδου


Πολφπλοκο και απαρχαιωμζνο νομικό πλαίςιο.



Χρονοβόρα και άκρωσ γραφειοκρατικι διαδικαςία αδειοδότθςθσ
ακόμθ και όταν πρόκειται μόνο για ζρευνα.



Διαφορετικι υπθρεςία αδειοδότθςθσ ανάλογα με το ιδιοκτθςιακό
κακεςτϊσ τθσ ζκταςθσ και τον τφπο του εξορυςςόμενου υλικοφ.



Ζλλειψθ χωροταξικοφ ςχεδιαςμοφ και κανόνων για τισ ςυνκικεσ
πρόςβαςθσ ςτο ζδαφοσ. 

Προβλιματα του κλάδου (…ςυνζχεια)


Εκτεταμζνο δίκτυο προςτατευμζνων περιοχϊν ςυνεπάγεται
απαγόρευςθ αξιοποίθςθσ τμιματοσ του ορυκτοφ πλοφτου.



Αποτυχθμζνθ προςπάκεια ενςωμάτωςθσ του Ευρωπαϊκοφ
νομοκετικοφ πλαιςίου ςτθν Ελλθνικι πραγματικότθτα.



Αντιδράςεισ τοπικϊν φορζων, περιβαλλοντικϊν οργανϊςεων,
κατοίκων κ.ά.



Εγκαταλειμμζνα λατομεία προδιακζτουν αρνθτικά τθν κοινι γνϊμθ. 

΢υμπεράςματα και προτάςεισ


Αξιοποίθςθ παραπροϊόντων αςβεςτολικικοφ μαρμάρου (ςτείρα,
μαρμαρόςκονθ) για τθν παραγωγι γυαλιςτεροφ χαρτιοφ (70% τθσ μάηασ
του είναι λευκό CaCO3).
Αποςυμφόρθςθ των αποκζςεων ςτείρων υλικϊν και παραγωγι τελικοφ προϊόντοσ
υψθλισ προςτικζμενθσ αξίασ.
 Δθμιουργία νζων κζςεων εργαςίασ.




Δθμιουργία βιομθχανικισ μονάδασ δευτερογενοφσ κραφςθσ δολομιτικοφ
μαρμάρου ςε Καβάλα ι Θάςο, που κα παραλαμβάνει το προϊόν
πρωτογενοφσ κραφςθσ από τα εγκατεςτθμζνα ςταςτθροτριβεία ςτθ
Θάςο και κα παράγει λειοτριβθμζνο κλάςμα κατάλλθλο για filler.
Πϊλθςθ του τελικοφ προϊόντοσ ςε βιομθχανίεσ παραςκευισ φαρμάκων.
 Δθμιουργία νζων κζςεων εργαςίασ.
 

΢υμπεράςματα και προτάςεισ (…ςυνζχεια)


Αξιοποίθςθ του γεωκερμικοφ ρευςτοφ τθσ περιοχισ από μεγάλθ και
ζμπειρθ εταιρία που κα αναλάβει τθ δθμιουργία των υποδομϊν και
του δικτφου.
 Ανταποδοτικι απόδοςθ

του γεωκερμικοφ ρευςτοφ ςτουσ αγρότεσ.
 Δθμιουργία νζων κζςεων εργαςίασ εξειδικευμζνου επιςτθμονικοφ προςωπικοφ.


Αξιοποίθςθ αβακοφσ γεωκερμίασ.
 Παραγωγι ψφξθσ,

κζρμανςθσ και ηεςτοφ νεροφ χριςθσ ςε αγροτικζσ
καλλιζργειεσ και ςε οικιακζσ και λοιπζσ κτιριακζσ εγκαταςτάςεισ. 

΢υμπεράςματα και προτάςεισ (…ςυνζχεια)


Εκςυγχρονιςμόσ του κεςμικοφ πλαιςίου για τθν ζρευνα και
εκμετάλλευςθ λατομικϊν ορυκτϊν.
 Μία υπθρεςία

(οne stop shop) για τθν αδειοδότθςθ και διαχείριςθ των
λατομείων μαρμάρου, ανεξαρτιτωσ ιδιοκτθςιακοφ κακεςτϊτοσ.
 Επαναδιατφπωςθ τθσ λατομικισ νομοκεςίασ ςε ενιαίο κείμενο και κατάργθςθ
κάκε προθγοφμενθσ νομολογίασ και διάταξθσ προσ αποφυγι παρερμθνεφςεων.
 Επζκταςθ τθσ ςυνολικισ διάρκειασ εκμετάλλευςθσ των λατομείων μαρμάρου
(>40 χρόνια) με γνϊμονα τθν ορκολογικι και πλιρθ απόλθψθ του κοιτάςματοσ.
 Εξορκολογιςμόσ και παραμετροποίθςθ του ςυςτιματοσ υπολογιςμοφ του
κόςτουσ αποκατάςταςθσ ςτισ ΑΕΠΟ. Ζλεγχοσ τιρθςθσ των περιβαλλοντικϊν
όρων και επιβολι προςτίμων/κατάπτωςθ εγγυθτικϊν επιςτολϊν για παράνομθ
δραςτθριότθτα με αποκλειςτικι όμωσ απόδοςθ ςε δράςεισ αποκατάςταςθσ του
χϊρου επζμβαςθσ. 

Θετικά παραδείγματα
αξιοποίθςθσ του ορυκτοφ πλοφτου
και προςταςίασ του περιβάλλοντοσ 

Βαριά βιομθχανία και γαλαηοπράςινα νερά
Σο παράδειγμα τθσ Μιλου





Σο μεγαλφτερο κζντρο παραγωγισ και επεξεργαςίασ μπεντονίτθ και περλίτθ ςτθν Ευρϊπθ.
Σο Μεταλλευτικό Μουςείο φιλοξενεί αντικείμενα και φωτογραφίεσ που παρουςιάηουν τθν εντυπωςιακι
γεωλογικι ιδιαιτερότθτα τθσ Μιλου και αφθγοφνται τθ μεταλλευτικι ιςτορία του νθςιοφ.
Διαδικτυακι εφαρμογι Miloterranean GeoExperience. 

Vagonetto
Μεταλλευτικό πάρκο Φωκίδασ


Σο 1972 ςταματά θ λειτουργία τθσ ςτοάσ 850, κακϊσ το κοίταςμα βωξίτθ ςτθ κζςθ αυτι
εξοφλείται.



Σο 1998 αρχίηει και το 2003 ολοκλθρϊνεται θ μεταςκευι τθσ ανενεργισ ςτοάσ ςε επιςκζψιμο
τουριςτικό και εκπαιδευτικό προοριςμό, αναδεικνφοντασ τθν ιςτορία του βωξίτθ. 

Εκμετάλλευςθ υδρογονανκράκων και τουριςμόσ
Σο παράδειγμα του κόλπου τθσ Καβάλασ


> 40 χρόνια λειτουργίασ.



Μικρισ ζκταςθσ ρφπανςθ αντιμετωπίςτθκε άμεςα.



Η τοπικι κοινωνία παρακολουκεί ςτενά. 

Λατομεία μαρμάρου και ξαπλϊςτρεσ
Σο παράδειγμα τθσ Θάςου


Σα λατομεία μαρμάρου λειτουργοφν ςτθν περιοχι για > 40 χρόνια.



΢ε απόςταςθ αναπνοισ από το μεγαλφτερο λατομικό κζντρο τθσ Θάςου βρίςκεται ίςωσ θ
καλφτερθ παραλία του νθςιοφ. 

Κι όμωσ εδϊ υπιρχε μεταλλείο
Σο παράδειγμα τθσ Μαυρολακασ Θάςου


Σο μεταλλείο λειτουργοφςε ςτθν περιοχι από το 1950 ωσ το 1962 από τθν εταιρία
Χονδροδιμοσ και θ ετιςια παραγωγι του ιταν 2.000.000 τόνοι ςιδθρομεταλλεφματοσ.



Φορτϊνονταν ςτθν ΢κάλα Μαριϊν για εξαγωγι ςε Γερμανία, Βζλγιο και Ολλανδία. 

Η εξορυκτικι δραςτθριότθτα δεν είναι εκ των προτζρων επικίνδυνθ
οφτε περιβαλλοντικά αςφμφορθ.
Σο περιβαλλοντικό τθσ αποτφπωμα πρζπει να κεωρείται προςωρινό και
-υπό προχποκζςεισ ςυγκεκριμζνων ενεργειϊν και προςπακειϊνπλιρωσ αναςτρζψιμο.