Prezidant

karg, kefridiezh publik
Iskevrennad eus	politiker, penn Stad, rener
Organization directed by the office or position	Stad
Renk dres dindan	besprezidant
Raklec'hiet gant	president-elect
Studiet gant	presidential studies

Ur prezidant (pe ur brezidantez) zo un den lakaet e penn ur bodad pe ur vro, dre anvadur, dre zilennadur pe dre gevezholadur.
Kadoriad(ez) a vez graet ivez eus penn ur bodad, diwar ar ger cadeirydd, e kembraeg.

Gerdarzh

Eus ar galleg président^{(Daveoù a vank)}, a zeuas e 1296 eus al latin proesidens diwar proesidere, ur ger savet diwar proe "a-raok", "dirak" ha sedere "azezañ"^[1] E 1617 e voe ar stumm benel gallek, présidente.^[1]
Ar verb présider zo e galleg, a zo pennren e brezhoneg.

Pelec'h e vez lakaet ur prezidant?

E penn meur a dra e vez kavet ur prezidant :

ur Stad, a c'hall bezañ ur republik demokratel pe get ;
kuzul ministred ur Stad, "prezidant(ez) ar c'huzul" a lavarer neuze ;
ur strollad politikel, "pennsekretour(ez)" eo an titl a-wechoù ;
kevredigezhioù, kluboù a bep seurt (sportoù hag all).

Broioù ma'z eus prezidanted

Dre vras e vez prezidanted en holl vroioù ma n'eus ket a roue pe a briñs e penn ar vro, met doareoù disheñvel a vez d'o envel^{[a 1]}

Europa

Prezidanted pe brezidantezed zo er broioù-mañ :

Alamagn : prezidant kevreadel (betek 1918 e oa un impalaer, ha rouaned dindanañ)
Albania : prezidant ar Republik (abaoe 1991)
Aostria : prezidant kevreadel
Belarus : prezidant ar Republik
Bosnia-ha-Herzegovina : prezidentelezh ar vro zo un triumvirelezh ; tri frezidant a zo eta. E penn ar skolaj prezidantel emaint a-bep-eil pep 8 miz.
Bulgaria : prezidant ar Republik (abaoe 1991)
Bro-C'hall : Prezidant ar Republik C'hall (abaoe 1958, prezidant ar C'huzul a-raok ; diskaret e voe ar roue diwezhañ e 1848, hag an impalaer diwezhañ e 1870)
Estonia : prezidant ar Republik
Finland : prezidant ar Republik (abaoe 1919)
Gres : prezidant ar Republik hellen (ur roue zo bet)
Hungaria : prezidant ar Republik
Island : prezidant (abaoe 1944)
Italia : prezidant ar Republik (ur roue a oa betek 1944)
Iwerzhon : prezidant ar Republik (er Rouantelezh-Unanet e oa betek he Dieubidigezh)
Kroatia : prezidant ar Republik
Latvia : prezidant ar Republik
Lituania : prezidant ar Republik
Makedonia an Norzh : prezidant ar Republik
Moldavia : prezidant ar Republik
Montenegro : prezidant
Polonia : prezidant ar Republik (ur roue a oa a-raok ma voe rannet ar vro etre ar stadoù amezek)
Portugal : prezidant ar Republik (ur roue a oa betek deroù an XXvet kantved)
Roumania : prezidant
Rusia : Prezidant Kevread Rusia
Serbia : prezidant ar Republik
Slovakia : prezidant ar Republik
Slovenia : prezidant ar Republik
Suis : prezidant ar C'hengevread suis
Tchekia : prezidant ar Republik
Ukraina : prezidant

Rouaned pe briñsed zo er broioù-mañ :

Andorra : daou genbriñs zo (eskob Urgell ha Prezidant ar Republik C'hall)
Belgia : roue
Danmark : roue
Izelvroioù : roue
Liechtenstein : priñs
Luksembourg : dug-meur
Monako : priñs
Norge : roue
Spagn : roue (prezidanted zo bet en amzer ar Republikoù)
Sveden : roue
Rouantelezh-Unanet : roue (pe rouanez), a ren ivez war broioù all, evel Aostralia ha Kanada)
San Marino : "Kabiten rejant" eo titl penn Stad Republik San Marino
Vatikan : ar pab a vez graet eus penn ar stad

Afrika

Ur prezidant a zo e tost holl stadoù Afrika, n'eus nemet teir monarkiezh : e Maroko, Lesotho hag Eswatini.

Amerika

E penn an holl Stadoù ez eus ur prezidant, nemet e Kanada, stadoù enezat eus an Antilhez ha Belize (roue ar Rouantelezh-Unanet).
Gwelet : prezidant Stadoù-Unanet Amerika.

Azia

Ur prezidant zo el lodenn vrasañ eus ar Stadoù, evel Iran, Israel, Sri Lanka, Republik Pobl Sina, India, Singapour, Indonezia...
Ur roue zo e Thailand, Kambodia (monarkiezh adsavet e 1993), Boutan hag Arabia Saoudat ; un impalaer e Japan.
Un emir zo e Katar ha Koweit, ur sultan e Oman. Ur prezidant a zo e penn an Emirelezhioù Arab Unanet, met eo atav de facto emir Abou Dhabi.
Ar Penn Stad e Norzhkorea a zoug an titloù a "Prezidant Kengor Aferioù ar Stad eus Republik Poblel ha Demokratel Korea" ("President of the State Affairs Commission of the Democratic People's Republic of Korea" e saozneg)^[2] " hag a "Levier Meur" ("Supreme Leader" e saozneg).

Okeania

Ur prezidant zo e Republik Kiribati, Republik an Inizi Marshall, Stadoù Kevreet Mikronezia, Republik Nauru, Republik Palau, Republik Fidji ha Republik Vanuatu.

Prezidantelezhioù aet da get

prezidant Republik kevreat sokialour Yougoslavia
prezidant Republik kevreadel Yougoslavia, ha goude prezidant Serbia-ha-Montenegro
prezidant Tchekoslovakia

Traoù all

Ur prezidant pe kadoriad a c'hall bezañ e penn ur c'hlub, ur gevredigezh, un embregerezh (komz a reer a-wechoù eus ar prezidant pennrener pe PPR), ur sindikad, ur skol-veur (anvioù all a zo hervez ar broioù : kañseller, rektor...), , un aozadur pe ur strollad bennak.

E Bro-C'hall, er c'hontrol d'ar pezh a greder n'eo ket ret kaout ur prezidant e penn ur gevredigezh^[3], zoken ma z'eus unan alies. N'eo ket resisaet gant lezenn 1901 petra eo kefridi ha galloudoù prezidant ur gevredigezh. Ar statudoù eo ar re a zle ober kement-se.

Notennoù ha daveoù

Notennoù

↑ Nemet ar stadoù souveren er roll-mañ.

Daveoù

↑ ^1,0 ha ^1,1 (fr) Geriadur gallek Le Robert de la langue française.
↑ Pennadoù 100-106, Seksion 2, Bonreizh Republik Poblel ha Demokratel Korea, 2019.
↑ Gwelet da skouer statudoù « a-led » ar gevredigezh « La Tondeuse » e Roazhon.

[2] Nemet ar stadoù souveren er roll-mañ.

[LR-1] 1,0 ha ^1,1 (fr) Geriadur gallek Le Robert de la langue française.

[3] Pennadoù 100-106, Seksion 2, Bonreizh Republik Poblel ha Demokratel Korea, 2019.

[4] Gwelet da skouer statudoù « a-led » ar gevredigezh « La Tondeuse » e Roazhon.

[1]

[a 1]

[2]

[3]