Πάτιο

Πάτιο στο Τολέδο της Ισπανίας

Το πάτιο (από το ισπανικό: patio, [ˈpa.tjo]· «αυλή», «προαύλιο», «πλακόστρωτη αυλή») είναι υπαίθριος χώρος, συνήθως πλακοστρωμένος, που χρησιμοποιείται ως χώρος γεύματος ή ως χώρος αναψυχής και γειτονεύει με την κυρίως κατοικία. Με αυτό τον όρο μπορεί επίσης να νοείται και ένα εσωτερικό αίθριο (όπως συμβαίνει σε πολλά ισπανικά σπίτια) ή ένας πλακόστρωτος χώρος μεταξύ της κατοικίας και του κήπου. Τα αίθρια αυτά είναι συνήθως κατασκευασμένα από τούβλα, πλακάκια, σκυρόδεμα, ή φυσικές πέτρες επίστρωσης.

Διεθνείς όροι

Στην Αυστραλία και την Ινδία η λέξη πάτιο χρησιμοποιείται συχνά εννοώντας κάθε είδους εξωτερικό μπαλκόνι ή βεράντα.

Στο Ιράν ο περσικός όρος που χρησιμοποιείται για το πάτιο είναι «حیات خلوت» (χαγιάτ χαλβάτ), το οποίο μεταφράζεται ως «μικρή, ήσυχη και ιδιωτική αυλή» και είναι συνήθως μια αυλή μέσα στην κατοικία ή μια αυλή περιστοιχισμένη με μάντρα εντός της ιδιοκτησίας, για την προστασία της ιδιωτικής ζωής των γυναικών χωρίς μαντήλα.

Στο Όουλου, στη Φινλανδία, το πάτιο είναι ένας ειδικά διαμορφωμένος με έπιπλα χώρος έξω από μια παμπ ή ένα εστιατόριο. Σε άλλα μέρη της Φινλανδίας οι χώροι αυτοί ονομάζονται «βεράντες».

Δομή και τύποι

Η αυλή μπορεί να περιβάλλεται από τοίχους που την απομονώνουν από τις γειτονικές αυλές ή από τον δημόσιο δρόμο, ή να είναι εντελώς περιτριγυρισμένη από άλλους χώρους του ίδιου κτιρίου. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για υπαίθριο χώρο, ενδεχομένως καλυμμένο με βεράντες, εσωτερικές στοές με κολόνες, δοκούς ή αψίδες για τη στήριξη του σκεπάστρου.

Σε πολυώροφα κατοικημένα κτίρια για τον φωτισμό εσωτερικών χώρων δημιουργούνται εσωτερικά ανοίγματα ή «φωταγωγοί». Το πίσω τμήμα ενός φωταγωγού μπορεί να είναι ιδιωτικό (που συνορεύει με τα διαμερίσματα του ισογείου) ή κοινό, είτε ως προσβάσιμος κοινόχρηστος χώρος είτε περιφραγμένο για λόγους ασφαλείας. Αυτοί οι φωταγωγοί μπορεί να συμπίπτουν με αντίστοιχους φωταγωγούς σε γειτονικά κτίρια και ακόμη να έχουν μια πλευρά ανοιχτή προς τον δρόμο, ώστε να παρέχουν περισσότερο φυσικό φως.

Το δάπεδο των αυλών μπορεί να είναι πλακόστρωτο ή να διαθέτει κηπαία ζώνη. Σε κάθε περίπτωση, συνήθως υπάρχει σύστημα αποστράγγισης ή απορροής ομβρίων για την αποφυγή συσσώρευσης νερού. Στα ρωμαϊκά σπίτια (domus) συχνά υπήρχε δεξαμενή νερού ή ιμπλούβιο, που γέμιζε απευθείας με βρόχινο νερό.

Τα πάτιο συνήθως στρώνονται με πλάκες από σκυρόδεμα ή πέτρα (επίσης γνωστές ως πλακάκια πεζοδρομίου). Μπορούν επίσης να κατασκευαστούν από τούβλο, κυβόλιθο, πλακάκι, λιθόστρωτο ή χαλίκι. Σήμερα για το πλακόστρωμα των πατίο χρησιμοποιούνται υλικά όπως αλουμινένιο ξύλο, αλουμίνιο, ακρυλικό και γυαλί. Άλλες επιλογές είναι το σκυρόδεμα, το τυπωμένο σκυρόδεμα και το σκυρόδεμα με πρόσμιξη αδρανών. Το τυπωμένο σκυρόδεμα μπορεί να μιμηθεί σχιστόλιθο ή τούβλο σε πολύ χαμηλότερο κόστος.

Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για χώρο χωρίς στέγη. Μπορεί να έχει κάποιο καλυμμένο τμήμα, αλλά τότε αυτή η περιοχή δεν θα είναι απομονωμένη από το υπόλοιπο πάτιο. Το πολύ, κάποια κολόνα ή αψίδα για τη στήριξη του στεγάστρου ή της βεράντας.

Παραπομπές

• «Patio», Encyclopædia Britannica