Edukira joan

Mariana Enriquez

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mariana Enriquez
Image
(2022)
Directora de Letras del Fondo Nacional de las Artes. Fondo Nacional de las Artes

2020 - 2022
← María Negroni - Florencia Abbate →
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakMariana Lorena Enriquez Ledesma
JaiotzaBuenos Aires, 1973ko abenduaren 6a (52 urte)
HerrialdeaImage Argentina
Hezkuntza
HeziketaLa Platako Unibertsitate Nazionala
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakidazlea, kazetaria, irakaslea eta eleberrigilea
Lan nabarmenak
Jasotako sariak
InfluentziakRoberto Arlt, Stephen King, Silvina Ocampo, Neil Gaiman, William Faulkner, James Joyce, T. S. Eliot, Toni Morrison, Charles Baudelaire, Roberto Bolaño, M. John Harrison, Juan Carlos Onetti, Jorge Luis Borges, Bruce Chatwin, Alan Moore eta Manuel Puig
IMDB: nm1189251 Musicbrainz: 988c7b15-da7d-43d3-8094-da53b9200801 Edit the value on Wikidata

Mariana Lorena Enriquez Ledesma,[1] ezagunagoa Mariana Enriquez izenez (Buenos Aires, Argentina, 1973ko abenduaren 6a) idazlea, kazetaria eta irakaslea da.[2] «Argentinako narratiba berria» izenez ezagutzen den beldurrezko generoko idazle taldearen parte da, batzuek «izuaren erregina» deitzen diote.[3][4][5][6] Bere narratiba genero horren barruan kokatzen da eta nazioarteko hainbat aldizkaritan argitaratu da, besteak beste, Granta, Electric Literature, Asymptote, McSweeney's, Virginia Quarterly Review eta The New Yorker aldizkarietan.[7][8][9][10][11][12] Bere lanik ezagunenen artean, Las cosas que perdimos en el fuego (2016) ipuin-liburua eta Nuestra parte de noche (2019) eleberria nabarmentzen dira. Azken horri esker, Herralde Eleberri Saria jaso zuen.[13][14][15]

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen urteak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mariana Enriquez 1973 urtean jaio zen Buenos Aires hirian, eta Granadako Valentin Alsina herrian hazi zen.[16][17] Corrienteseko probintzian jaiotako amona Hildaren istorioen eta superstizioen artean hazi zen.[18] Aitaren aldeko amona, Carmen, galiziarra zen, Finisterretik etorria, eta honelaxe deskribatu zuen: "Oso antiklerikala, oso antifaxista eta oso arrazionala [...] bestearen guztiz kontrakoa". Laurogeiko hamarkadaren bukaeran La Plata hirira joan zen bizitzera familiarekin batera, eta literatura, punka eta rocka ezagutu zituen bertan.[18][19] La Platako Unibertsitate Nazionalean Kazetaritzan eta Gizarte Komunikazioan lizentziatu zen.[20][21]

Ibilbide literarioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ameriketako Estatu Batuetako beldurrezko klasikoak irakurriz hasi zen idazten Enriquez, Stephen King eta Howard Phillips Lovecraft.[22] 19 urte zituela idatzi zuen bere lehen eleberria, Bajar es lo peor, bere garaiko gazteria kezkatzen zuten hainbat gai erretratatzen zituena: nerabeen antsietatea, alkohola, drogak, rocka, besteak beste. Lagun baten ahizpari esker, eskuizkribua Juan Fornen eskuetara heldu zen, une horretan Planeta Argitaletxeko editorea zena, eta hark eleberria argitaratzea erabaki zuen.[23] Liburuak kritika onik jaso ez bazuen ere, salmenten arrakasta izan zuen eta kultuzko liburutzat hartu zuten irakurleak izan zituen.[19] 2002 urtean eleberrian oinarritutako izen bereko filma estreinatu zen, Leyla Grünbergek zuzendua.[24]

Bere lehen liburuaren arrakastaren ostean, Enriquez kazetari lanetan hasi zen, freelance lanetan lehenik, eta Página/12 egunkari argentinarrean gero, non azkenean Radar gehigarri kulturalaren editore laguntzailea izan zen.[19] 2004 urtean bere bigarren eleberria argitaratu zuen, Cómo desaparecer completamente. Lan horretan Buenos Aireseko behe-klaseko auzo batean bizi zen Matías izeneko mutil baten istorioa kontatu zuen. Bere aitaren sexu-abusuen oroitzapenei aurre egin behar zien, baita laurogeita hamarreko hamarkadako Argentinako krisi ekonomikoak eragindako deskonposizio sozialari ere.[25][26]

Image
Aberasgarria «La letra argentina» idazleen topaketaren bigarren egunean, 2014.

2019an Anagrama Argitaletxeak ematen duen Herralde Eleberri Saria irabazi zuen Enriquezek, urte horretan bertan argitaratu zuen Nuestra parte de noche eleberriarekin.[15][27] Lanaren izenburua Emily Dickinson poetaren bertso batzuetatik hartua izan zen, eta bertan, betiereko bizitza bilatzen duen gizarte sekretu baten medium izatera deituak dauden aita-seme batzuen istorioa kontatzen da, Argentinako azken diktaduraren urteetan kontestualizatua.[22][28] Eleberrian, Enriquezek bere obra osoan taxutuz joan zen kezka guztiak jarri zituen jokoan: santu paganoak, H-ren munduei buruzko erreferentziak.Howard Phillips Lovecraft, Emily Brontë eta Ernesto Sábato, banpirismoa, gizonen arteko sexua, Charles Baudelaire-ren edertasun nahasia, Arthur Rimbaud-en edertasun iraindua, fantasiazko eta beldurrezko literatura, lurpekoak, deabruak-gizonak eta bere literaturako gainerako topikoak.[22]

2020 urtean, koronabirusaren pandemiak iraun bitartean prebentziozko eta nahitaezko isolamendu sozialean, Enriquezek zenbait sarrera idatzi zituen «berrogeialdiko egunkari» gisa, Kirchner Kultur Etxearen webgune ofizialean.[29][30] Urte hartatik 2022 urteko abuztura arte, Arteen Funts Nazionaleko Letren zuzendaria izan zen.[31] 2023 urteko martxoa eta abendua bitartean, No traigan flores esperientzia performatikoaren funtzioak egin zituen Rosario, Kordoba, Mendoza eta Buenos Aires hirietan.[32] Azken hilabete horretan, gainera, Txileko Montacerdos diskoetxean kaleratu zuen Porque demasiado no es suficiente liburua, Suede talde britainiarrarekiko lilurari buruzkoa.[33][34] 2024 urteko martxoan Anagrama argitaletxean argitaratu zuen bere hirugarren ipuin liburua, Un lugar soleado para gente sombría.[35]

Eraginak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere eragin literarioez hitz egiten ari zela, idazleak aipatu zituen Roberto Arlt, Jorge Luis Borges, Silvina Ocampo eta Manuel Puig idazle argentinarrak, Stephen King, William Faulkner eta Toni Morrison estatubatuarrak eta T. S. Eliot, M. John Harrison, Bruce Chatwin, Alan Moore eta Neil Gaiman (komikiaren generoan jardundakoak azken biak); Juan Carlos Onetti uruguaiarra, James Joyce irlandarra eta Roberto Bolaño txiletarra.[36]

Argitaratutako lanak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Image
Enriquez Parisen egindako aurkezpen batean, 2023ko urtarrilean.

Eleberriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1995: Bajar es lo peor
  • 2004: Cómo desaparecer completamente
  • 2017: Este es el mar
  • 2019: Nuestra parte de noche

Ipuinak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2009: Los peligros de fumar en la cama
  • 2010: Chicos que vuelven (cuento individual)
  • 2016: Las cosas que perdimos en el fuego
  • 2019: Ese verano a oscuras (cuento individual)
  • 2024: Un lugar soleado para gente sombría

Beste batzuk

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2003: Mitología celta
  • 2007: Mitología egipcia
  • 2013: Alguien camina sobre tu tumba. Mis viajes a cementerios
  • 2014: La hermana menor. Un retrato de Silvina Ocampo
  • 2020: El otro lado. Retratos, fetichismos, confesiones[37]
  • 2021: El año de la rata (Aldereteren ilustrazioekin)[38]
  • 2023: Porque demasiado no es suficiente. Mi historia de amor con Suede.

Bizitza pertsonala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009. urteaz geroztik, Enriquez Buenos Airesko Parque Chacabuco auzoan bizi da bere senarrarekin, Paul Harper idazle australiarrarekin.[39][40]

Sariak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2017: Bartzelonako Ciutat saria «Gaztelaniazko literatura» kategorian, Las cosas que perdimos en el fuego lanarekin.[41]
  • 2019: Herralde Eleberri Saria Nuestra parte de noche lanarekin[42]
  • 2019: Kelvin 505 Saria «Gaztelaniazko jatorrizko eleberri onenari»[43]
  • 2019: Celsius saria gaztelaniaz idatzitako zientzia-fikziozko, beldurrezko edo fantasiazko eleberri onenari Nuestra parte de noche lanarekin[44]
  • 2019: Kritikaren Saria Narratiban Nuestra parte de noche lanarekin[45]
  • 2022: Grand Prix de l'Imaginarie («Atzerriko eleberri onena»), Nuestra parte de noche lanarekin.[46]
  • 2024ko Connect-2024 Letras Saria - Ipuinen Bosturtekoa 2019-2023 Merezimenduaren diploma.[47]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Enriquez, Mariana» Editorial Anagrama.
  2. ↑ Leamos, Redacción. (2023-11-23). «Mariana Enríquez: “No voy a escribir un libro donde Milei sea un monstruo”» infobae.
  3. ↑ «“Milei no es un marciano” y otras definiciones de Mariana Enriquez» infobae 2024-03-09.
  4. ↑ «Algunos nuevos escritores argentinos que usted no conoce (y debería conocer)» LA NACION 2012-10-25.
  5. ↑ Mar, Vir del. (2023-05-17). «Mariana Enríquez: la reina del terror que busca lo vital» La tinta.
  6. ↑ «Mariana Enríquez: "La función del terror es ensayar en la ficción los miedos de la vida real"» Rosario3.
  7. ↑ Mariana Enríquez. .
  8. ↑ The Dark Themes of Mariana Enriquez – Electric Literature. 21 de febrero de 2017.
  9. ↑ «The Little Angel's Exhumation - Asymptote» www.asymptotejournal.com.
  10. ↑ Interviews with the Authors of McSweeney’s 46: The Latin American Crime Issue: Mariana Enríquez. .
  11. ↑ «Fragmento de "Los años intoxicados", de Mariana Enríquez» El Comercio 27 de marzo de 2016.
  12. ↑ «Mariana Enriquez llegó también al New Yorker - LA NACION» web.archive.org 2018-08-11.
  13. ↑ «Mariana Enríquez no disfruta su nominación al Premio Booker Internacional» El Universal 2021-04-21.
  14. ↑ «Princesa del terror: Mariana Enríquez milita en un género para nada menor - LA NACION» web.archive.org 2019-11-02.
  15. 1 2 El País. (4 de noviembre de 2019). Mariana Enríquez gana el Herralde con una novela “monstruo”. España.
  16. ↑ «Mariana Enríquez. Biografía» Instituto Cervantes.
  17. ↑ «Mariana Enriquez, orgullo de Valentín Alsina, ganó el premio Herralde: el mundo privado de una enorme escritora» La Unión de Lanús 5 de noviembre de 2019.
  18. 1 2 «Mariana Enríquez visita Galicia: «La realidad se parece al terror»» La Voz de Galicia 2022-07-12.
  19. 1 2 3 Guerreiro, Leila. (3 de mayo de 2016). «“No quiero que me saquen las pesadillas”» El País.
  20. ↑ «Una charla con Mariana Enríquez - Columna de Andrea Lárraga» La Orquesta 12 de junio de 2019.
  21. ↑ Enriquez, Mariana. .
  22. 1 2 3 Scherer, Fabiana. (19 de enero de 2020). Mariana Enriquez, la reina del realismo gótico. .
  23. ↑ "Muchacha Punk, por Juan Forn. .
  24. ↑ Bajar es lo peor – cinenacional.com. .
  25. ↑ Friera, Silvina. (2018-06-02). «“En ese momento no tenía ganas de escribir nada delicado”» Página/12.
  26. ↑ Marina Mariasch. (1 de Marzo de 2005). Emecé. Cómo desaparecer completamente. .
  27. ↑ Clarín.com. «Mariana Enríquez, primera mujer argentina en ganar el Premio Herralde: "Es mi novela más personal y eso involucra lo político"» www.clarin.com.
  28. ↑ Patricio Zunini. (4 de noviembre de 2019). Quién es Mariana Enriquez, la mayor exponente de la literatura de terror en la Argentina. .
  29. ↑ El diario de Mariana: la princesa del terror reflexiona sobre la pandemia. 28 de marzo de 2020.
  30. ↑ Mariana Enriquez: El miedo en todas partes. .
  31. ↑ «Cambios en el Fondo Nacional de las Artes: Mariana Enriquez deja la dirección del área de Letras y la reemplaza Florencia Abbate» LA NACION 2022-08-07.
  32. ↑ «Mariana Enriquez cierra el año en Buenos Aires con su obra “No traigan flores”» infobae 2023-12-11.
  33. ↑ Roffo, Julieta. (2023-12-15). «Mariana Enriquez explica por qué narrar su vida la expone menos que la ficción: “En la imaginación hago cosas que no haría en la vida”» infobae.
  34. ↑ Montagna, Delfina. (2023-09-05). «Música y obsesión: Mariana Enriquez cuenta su historia de amor con la banda Suede en Porque demasiado no es suficiente» RED/ACCIÓN.
  35. ↑ «Mariana Enríquez: «El terror es el género que mejor ha explicado siempre Argentina»» Diario ABC 2024-03-07.
  36. ↑ «El Método Rebord #43 - Mariana Enríquez» Entrevista a Mariana Enríquez por Tomás Rebord (YouTube) 2 de octubre de 2022.
  37. ↑ «EL OTRO LADO» Ediciones UDP - Universidad Diego Portales.
  38. ↑ El año de la rata: una reflexión cruda sobre la realidad. .
  39. ↑ Musaschi, Ezequiel. (2018-06-10). «"La experiencia de la literatura es necesariamente solitaria"» La Capital.
  40. ↑ «Paul Harper» Revista Anfibia.
  41. ↑ Mariana Enriquez gana el premio Ciutat de Barcelona en la categoría “Literatura castellana". .
  42. ↑ Mariana Enríquez, primera mujer argentina en ganar el Premio Herralde: “Es mi novela más personal y eso involucra lo político”. 4 de noviembre de 2019.
  43. ↑ Windumanoth. (2020-06-17). «Kelvin 505 2020: Ganadores de los premios» Windumanoth.
  44. ↑ Mariana Enriquez ganó el Premio Celsius. 11 de julio de 2020.
  45. ↑ EFE. (2020-09-27). «Mariana Enríquez y González Iglesias, Premios de la Crítica» La Opinión de Zamora.
  46. ↑ "Nuestra parte de noche", de Mariana Enriquez, ganó otro premio: el Grand Prix de l'Imaginaire. .
  47. ↑ «Premios Konex 2024: Letras. Ya se conocen los Diplomas al Mérito.» Fundación Konex 10 de Mayo de 2024.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Elkarrizketa Mariana Enriquezi Barcelona Review aldizkarian.
  • Mariana Enriquezi elkarrizketa Radar Libros gehigarrian (Página/12 egunkariaren gehigarri kulturala) Descargar es lo malo y la presencia de Nadie camina sobre tu tumba liburuaren berrargitalpenari buruz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mariana_Enriquez&oldid=10271624"(e)tik eskuratuta