پرش به محتوا

پهپاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پهباد)
Image
پهپاد جاسوسی ام کیو-۱ پرداتور متعلق به ارتش ایالات متحده آمریکا که در جنگ خلیج فارس به کار گرفته شد.
Image
پهپاد MQ-8B Fire Scout. این پهپاد به منظور شناسایی، آگاهی از موقعیت، پشتیبانی هوایی و پشتیبانی دقیق از اهداف زمینی و دریایی طراحی شده است.
Image
پهپاد عملیاتی جنرال اتمیکس ام‌کیو ۹ ریپر، که یک پهپاد نظارتی ضربتی است.

پرنده هدایت‌پذیر از دور یا به اختصار پَهپاد[۱] یا همان هواپیمای بدون سرنشین (به انگلیسی: Unmanned aerial vehicle).[۲] پرواز پهپادها ممکن است تحت کنترل از راه‌دور توسط یک خلبان، یا با درجات مختلفی از خودمختاری، مانند کمک توسط خلبان خودکار (autopilot)، تا هواپیماهای کاملاً خودمختار که هیچ شرطی برای مداخله انسانی ندارند و بدون نیاز به هدایت انجام شود. پهپادها را می‌توان به روشی دیگر هدایت کرد. به این شکل که از قبل نقاطی برای آنها انتخاب کرد و پهپاد روی این نقاط حرکت می‌کند و عملیات انجام می‌دهد.[۳]

پهپادها در ابتدا، در طول سدهٔ بیستم برای مأموریت‌های نظامی که برای انسان‌ها بسیار «کسل‌کننده یا خطرناک» بودند[۴] ساخته شدند و در قرن بیست و یکم به دارایی‌های ضروری برای اکثر ارتش‌ها تبدیل شدند. با بهبود فناوری‌های کنترل و کاهش هزینه‌ها، استفاده از آنها به بسیاری از برنامه‌های غیرنظامی گسترش یافت. این کاربردها شامل نقشه‌برداری هوایی، عکاسی هوایی، تحویل و ارسال کالا، کشاورزی، کاربردهای پلیسی و نظارتی، بازرسی از زیرساخت‌ها، کاربردهای علمی و تحقیقاتی،[۵][۶][۷][۸] قاچاق،[۹] و مسابقات هواپیماهای بدون‌سرنشین می‌باشد.

اصطلاحات

[ویرایش]

برای هواپیماهایی که بدون هیچ شخصی در داخل پرواز می‌کنند، اصطلاحات متعددی وجود دارد.

اصطلاح «پهپاد» از اوایل دوران هوانوردی مورد استفاده قرار گرفته است و برخی از آنها به هواپیماهای هدفی که به‌صورت از راه دور برای تمرین شلیک توپخانه یک ناو جنگی استفاده می‌شدند، تعلق دارند؛ مانند «فِری کِیوان» در دهه ۱۹۲۰ و «دی هاویلند کین بی» در دهه ۱۹۳۰. نمونه‌های بعدی شامل «ایر اسپید کین واسپ» و «مایلز کین مارتینت» بود که در نهایت با «GAF جاندیویک» جایگزین شدند. این اصطلاح همچنان به‌طور رایج استفاده می‌شود. علاوه بر نرم‌افزار، پهپادهای خودران همچنین از مجموعه‌ای از فناوری‌های پیشرفته استفاده می‌کنند که به آنها امکان می‌دهد تا بدون دخالت انسان مأموریت‌های خود را انجام دهند؛ مانند رایانش ابری، بینایی کامپیوتری، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و حسگرهای حرارتی. برای استفاده‌های تفریحی، یک پهپاد عکاسی هوایی، یک هواپیما است که دارای قابلیت‌های ویدئو از نمای اول شخص، خودران یا هر دو است.

تاریخچه

[ویرایش]
Image
رایان فایربی یکی از هواپیماهای بدون سرنشین

در سال ۱۸۴۹ اتریش، بالن پر از بمب بدون سرنشینی را برای حمله به ونیز فرستاد.[۱۰] نوآوری پهپاد در سال ۱۹۰۰ آغاز شد و در اصل برای آموزش پرسنل نظامی متمرکز شده بود.

Image
پهپاد Ai450 در حال نقشه‌برداری هوایی در اندونزی

توسعه پهپاد در طی جنگ جهانی اول تا هنگامی که شرکت هواپیمایی دیتون-رایت یک اژدر هوایی بدون سرنشین که در یک زمان از پیش تعیین شده منفجر شد، ادامه یافت.

در سال ۱۹۵۹، نیروی هوایی ایالات متحده، در مورد از دست دادن خلبانان در خاک دشمن نگران شد، بنابراین شروع به برنامه‌ریزی برای استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین کرد.[۱۱] اوت ۱۹۶۴ درگیری در خلیج تونکین بین واحدهای نیروی دریایی ایالات متحده و نیروی دریایی ویتنام شمالی، آغازگر اعزام پهپادهای طبقه‌بندی‌شدهٔ آمریکایی (رایان مدل ۱۴۷، رایان AQM-91 فایرفلای، لاکهید دی-۲۱) به جنگ ویتنام شد.[۱۲] زمانی که دولت چین [۱۳] تصویری از پهپادهای ایالات متحده ازطریق شبکه جهانی تصویر، نشان داد.[۱۴]

جنگ فرسایشی (۱۹۶۷–۱۹۷۰) برجسته‌ترین نبردی است که معرفی پهپادهایی با دوربین‌های شناسایی در مبارزه در خاورمیانه است.[۱۵]

در سال ۱۴۰۴، ایران در جنگ ۱۲ روزه، از پهپادهای خود برای حمله به نقاط مختلف اسرائیل استفاده کرد که بسیاری از آنها با عبور از چندین لایه پدافند اسرائیل، به هدف اصابت کرد.[۱۶]

در سال ۱۹۷۳ جنگ یوم کیپور، اسرائیل از هواپیماهای بدون سرنشین به‌عنوان طعمه برای تحریک نیروهای مخالف به‌منظور هدر رفتن موشک‌های دشمن استفاده کرد.[۱۷]

در سال ۱۹۷۳ ارتش ایالات متحده رسماً تأیید کرد که آن‌ها از هواپیماهای بدون سرنشین در جنوب شرق آسیا (ویتنام) استفاده کرده‌اند.[۱۸] بیش از ۵۰۰۰ نیروی هوایی ایالات متحده کشته شده‌اند و بیش از ۱۰۰۰ نفر از آنان از دست رفته یا دستگیر شدند.[۱۹] به گفته نیروی هوایی ایالات متحده ژنرال جورج اس. براون، فرمانده سیستم نیروی هوایی، در سال ۱۹۷۲، «تنها دلیلی که ما به (پهپاد) نیاز داریم این است که ما نمی‌خواهیم در کابین خلبان انسانی باشد.»[۲۰]

از سال ۲۰۱۲، نیروی هوایی ایالات متحده ۷۴۹۴ پهپاد - تقریباً یک سوم هواپیماهای نیروی هوایی ایالات متحده را به کار گرفته است.[۲۱] سازمان سیا نیز از پهپاد استفاده می‌کند.[۲۲]
به گزارش BBC طبق آمار، در سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۰۰ کشور جهان از پهپادهای نظامی استفاده می‌کنند.[۲۳]
از لیست ۱۸ کشوری که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ پهپادهای نظامی خریداری کرده‌اند، ۱۲ کشور اول لیست همگی پهپادهای خود را از چین خریده‌اند.[۲۴]
آمریکا، چین، ترکیه، ایران و ازجمله کشورهایی هستند که خود پهپادها را می‌سازند و گاهی به دیگر کشورها صادر می‌کنند.

کاربرد

[ویرایش]

پهپادها هم‌اکنون به‌طور گسترده در زمینه‌های مخابرات، ناوبری جهانی، تحقیقات هواشناسی، جغرافیایی و جاسوسی و مقاصد نظامی به کار گرفته شده‌اند.

از مصارف غیرنظامی پهپادها نیز می‌توان به‌عنوان نمونه به حادثه فوکوشیمایِ ژاپن که از پهپادها برای بررسی آسیب‌های وارده به این نیروگاه استفاده شد اشاره نمود. پهپادها نقش مهم و تأثیرگذاری در شناسایی و ردیابی کشتی‌هایی که به صید غیرقانونی موجودات دریایی نظیر ماهی می‌پردازند یا خاموش کردن آتش‌سوزی‌ها و جایی که پرواز برای خلبان خطر دارد، ایفا می‌کنند. اما به تازگی وظیفه غیرنظامی تازه‌ای برای پهپادها در نظر گرفته شده تا به ایفای نقش متفاوتی بپردازند. شرکت‌های معروف آمازون، گوگل و ای‌بی اقدام به طراحی و آزمایش پهپادهای ترابری نموده‌اند. از ویژگی‌های بارز این طرح می‌شود به بالارفتن سرعت تحویل سفارش‌ها به مشتریان اشاره کرد.[۲۵]

اکنون در اروپا پهپادهای هلندی نقش قابل توجهی در قالب نیروهای امداد و نجات، اورژانس و آمبولانس ایفا می‌نمایند و به کمک مصدومان و زخمی‌ها می‌شتابند. در همهٔ کشورهای جهان از جمله کشورهای اروپایی بسیاری از بیماران و آسیب دیدگان اورژانسی که نیازمند خدمات درمانی فوری هستند به دلیل عدم واکنش سریع امدادگران به موقع به مراکز درمانی نمی‌رسند. همین‌طور در ایران این پهپادها برای کاربردهای هواشناسی به کار می‌آیند.[۲۶]

گسترش در جهان

[ویرایش]
Image
نگاره‌ای از پهپاد جنرال اتمیکس ام‌کیو-۱سی گری ایگل نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا

در حال حاضر چندین کشور در حال ساخت و گسترش ۲۵۰ مدل پهپادهای اکتشافی هستند.[۲۷] پهپاد هرمس ۴۵۰، نورثروپ گرومن بت، دی جی آی فانتوم، جنرال اتمیکس ام‌کیو-۱ پرداتور، جنرال اتمیکس ام‌کیو ۹ ریپر، جنرال اتمیکس ام‌کیو-۱سی گری ایگل، جنرال اتمیکس جی‌ان‌ای‌تی، جنرال اتمیکس ای‌ال‌تی‌یواس، جنرال اتمیکس اروناتیکال سیستمزو شاهد ۱۳۶ برخی از مشهورترین پهپادهای جهان هستند.[۲۸]

انواع پهپاد

[ویرایش]

پهپادها را می‌توان به اشکال مختلف دسته‌بندی کرد

گروهگروه ۱گروه ۲گروه ۳گروه ۴گروه ۵
اندازه کوچکمتوسطبزرگبزرگ‌تربزرگ‌ترین
حداکثر وزن برخاست < ۲۰ پوند (۹٫۱ کیلوگرم)> ۲۰ و < ۵۵ پوند> ۵۵ و < ۱۳۲۰ پوند> ۱٬۳۲۰ پوند (۶۰۰ کیلوگرم)> ۱٬۳۲۰ پوند (۶۰۰ کیلوگرم)
ارتفاع عملیاتی < ۱٬۲۰۰ فوت (۳۷۰ متر)< ۳٬۵۰۰ فوت (۱٬۱۰۰ متر)< ۱۸٬۰۰۰ فوت (۵٬۵۰۰ متر)< ۱۸٬۰۰۰ فوت (۵٬۵۰۰ متر)> ۱۸٬۰۰۰ فوت (۵٬۵۰۰ متر)
سرعت < ۱۰۰ نات (۱۹۰ کیلومتر بر ساعت)< ۲۵۰ نات (۴۶۰ کیلومتر بر ساعت)< ۲۵۰ نات (۴۶۰ کیلومتر بر ساعت)هر سرعتهر سرعت
نمونه پهپاد بال‌ثابت
نمونه پهپاد بال‌ثابت

دسته‌بندی پهپادها

[ویرایش]

قابلیت حمل و ابعاد

[ویرایش]
  • پهپادهای بسیار کوچک (ریزپرنده): وزن در حد چند گرم
  • پهپادهای مینیاتوری: وزن کمتر از ۲۵ کیلوگرم
  • پهپادهای سنگین

ساختار شکلی

[ویرایش]
  • پهپاد با بال ثابت (Fix Wing): عملکردی مشابه هواپیماهای بال ثابت
  • پهپاد مبتنی بر ملخ (Multi Rotor): عملکردی مشابه چرخبال‌ها

کاربرد

[ویرایش]
  • پهپادهای نظامی: امکان حمله به اهداف زمینی یا هوایی
  • پهپادهای تجسسی و جاسوسی
  • پهپادهای پشتیبانی و لجستیکی
  • پهپادهای غیرنظامی و تجاری

مکانیزم پرواز

[ویرایش]
دسته اصلیدسته فرعی
پهپاد عمودبرخاستبال‌ثابت
بال متغیر
اثر مگنوس
پاراگلایدر
پهپاد افق‌برخاست
تک‌پره
دوره‌ای (تناوبی)بردار تراست متغیر
مرکز جرم متحرک
فن محصور
چندپره
دوپره
چندپرهسه‌پره
چهارپره
بیش از چهارپره
اثر کواندا
سبک‌تر از هواهلی‌کوپتر
بال‌پره
پدالی
پهپاد ترکیبی (هیبرید)
گردان
بدنه‌گردان
دم‌نشین
شبه‌دم‌نشین
اجزا گردان
غیر گردانبال‌گردان
پره گردان
مجموعه دوگانه
زیست‌محورزیست‌الهام
زیست‌پایه (جاندار زنده در چرخه)
زیست‌الهامبالزن
غیربال‌زن
پرندگان
زیست‌پایهحشرات

فناوری

[ویرایش]

پهپادها از لحاظ فناوری در چهار زمینه مورد بررسی قرار می‌گیرند:
پلتفرم، محموله، مخابرات و ارتباطات، تجزیه و تحلیل اطلاعات

اصطلاحات متعددی برای هواپیماهایی که بدون سرنشین پرواز می‌کنند به کار می‌رود.

پهپاد (Drone)

[ویرایش]

در کاربرد عمومی، واژه «پهپاد» اغلب به هر دو نوع نظامی و غیرنظامی هواپیمای بدون سرنشین (UAV) اطلاق می‌شود. این اصطلاح از نخستین روزهای هوانوردی مورد استفاده بوده است. به عنوان مثال، در دهه ۱۹۲۰ برای هواپیماهای هدفی که از راه دور برای تمرین تیراندازی کشتی‌های جنگی هدایت می‌شدند (مانند Fairey Queen و de Havilland Queen Bee در دهه ۱۹۳۰) به کار می‌رفت. نمونه‌های بعدی شامل Airspeed Queen Wasp و Miles Queen Martinet بودند که در نهایت توسط GAF Jindivik جایگزین شدند.[۲۹]

هواپیمای بدون سرنشین (UAV)

[ویرایش]

یک «وسیله نقلیه هوایی بدون سرنشین» به این صورت تعریف می‌شود: «یک وسیله نقلیه هوایی دارای پیشران که حامل اپراتور انسانی نیست، از نیروهای آیرودینامیکی برای ایجاد برخاست استفاده می‌کند، می‌تواند به‌طور مستقل پرواز کند یا از راه دور کنترل شود، ممکن است مصرفی یا بازیافت‌پذیر باشد و می‌تواند محموله کشنده یا غیرکشنده حمل کند».[۳۰] این اصطلاح معمولاً در موارد کاربردی نظامی به کار می‌رود.[۳۱]

  • موشک‌های دارای کلاهک معمولاً پهپاد محسوب نمی‌شوند، زیرا خود وسیله، مهمات است. با این حال، برخی از انواع موشک‌های ملخی اغلب توسط عموم و رسانه‌ها «پهپادهای کامیکازه» نامیده می‌شوند.
  • رابطه پهپادها با مدل هواگرد رادیوکنترل در برخی حوزه‌های قضایی نامشخص است.
  • اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) اکنون هر هواگرد پروازی بدون سرنشین را صرف نظر از وزن، پهپاد تعریف می‌کند.[۳۲]

اصطلاح مشابه دیگر، «وسیله نقلیه هوایی با خلبان از راه دور» (RPAV) است.

سامانه هواپیمای بدون سرنشین (UAS)

[ویرایش]

پهپادها (UAVs) را می‌توان به عنوان بخشی از یک «سامانه هواپیمای بدون سرنشین» (UAS) در نظر گرفت که علاوه بر هواگرد، شامل یک کنترلر زمینی و یک سامانه ارتباطی با هواگرد نیز می‌شود.[۳۳]

  • این اصطلاح در سال ۲۰۰۵ توسط وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا و اداره هوانوردی فدرال آمریکا در «نقشه راه سامانه‌های هواپیمای بدون سرنشین ۲۰۰۵–۲۰۳۰» آن‌ها به رسمیت شناخته شد.[۳۴]
  • سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) و مقام هوانوردی غیرنظامی بریتانیا نیز این اصطلاح را پذیرفته‌اند.
  • این term در نقشه راه «تحقیقات مدیریت ترافیک هوایی (ATM) در آسمان واحد اروپایی (SES)" (SESAR Joint Undertaking) برای سال ۲۰۲۰ نیز استفاده شده است.[۳۵]

این اصطلاح بر اهمیت عناصر دیگر غیر از خود هواگرد تأکید دارد و مواردی مانند ایستگاه‌های کنترل زمینی، پیوندهای داده و سایر تجهیزات پشتیبانی را شامل می‌شود. اصطلاحات مشابه عبارتند از «سامانه وسیله نقلیه هوایی بدون سرنشین» (UAVS) و «سامانه هواگرد با خلبان از راه دور» (RPAS).[۳۶]

سامانه هواگرد با خلبان از راه دور (RPAS)

[ویرایش]

تحت مقررات جدیدی که از ۱ ژوئن ۲۰۱۹ لازم‌الاجرا شد، دولت کانادا این اصطلاح را به معنای «مجموعه‌ای از عناصر قابل پیکربندی متشکل از یک هواگرد با خلبان از راه دور، ایستگاه کنترل آن، پیوندهای فرمان و کنترل و هر عنصر سامانه‌ای دیگر که در طول عملیات پرواز مورد نیاز است» به کار می‌برد.[۳۷]

اصطلاح «Uncrewed»

[ویرایش]

گاهی اوقات به جای «unmanned» از اصطلاح «Uncrewed» (بدون خدمه) در اشاره به پهپادها استفاده می‌شود.[۳۸][۳۹][۴۰]

بدنه

[ویرایش]

بدنهٔ یک پهپاد باید به‌طوری طراحی شود که بتواند سامانه‌های ارتباطیِ، جنگ‌افزارها، اشخاص، بارها و کلیهٔ لوازم مرتبط با مأموریت محوله‌اش را در خود جای دهد و ویژگی سازگاری با شرایط جوّی منطقهٔ مأموریت را نیز دارا باشد. بهترین عوامل برای طراحی یک بدنهٔ پهپاد سرعت، مدت پرواز و اطمینان‌پذیری آن است.

موتور

[ویرایش]

پهپادها نیاز به نوع ویژه‌ای از موتورها دارند. در نوع پیستونی دور بالای موتور و وزن کم این موتور باعث متمایز کردن این موتور می‌شود. بیشترین مصرف موتور در پهپادها مربوط به موتور وانکل و موتور دوکی و نوع ویژه‌ای موتور دوزمانه است. البته موتور وانکل کلا مصرف کمی دارد و میزان مصرف بالا قطعاً ارتباطی به نوع وانکل ندارد و احتمالاً گزارش مربوط به موتوری شبیه به وانکل بوده چون موتور وانکل به کم بودن مصرف و نداشتن میل سوپاپ و بازده بالا معروف است. دولت ایران با احداث کارخانه‌ای طی سال‌های گذشته اقدام به ساخت موتور پهپاد در دو نوع جت و پیستونی کرده و با احداث و افتتاح شرکت مادو در شهر قم تولید انواع موتور پهپاد را آغاز کرده است.[۴۱]

محموله

[ویرایش]

منظور از محموله‌های پهپاد در واقع قطعه اضافی است که همراه پرنده برای انجام مأموریت‌های ویژه فرستاده می‌شود؛ که در پهپادهای شناسایی دوربین فیلم‌برداری و عکس‌برداری در پهپادهای هدف فلر و رفلکتور و در پهپادهای تهاجمی و انتحاری مهمات می‌باشد.

چشم‌انداز

[ویرایش]

با توجه به پیشرفت روزافزون تکنولوژی در تولید پهپادها انتظار می‌رود که شرکت‌های حمل و نقل و فروشگاه‌های اینترنتی بخشی از نقل و انتقالات خود را توسط پهپادهای باربر پا به پا کنند.[۴۲] شرکت‌هایی چون آمازون[۴۳] و دی اچ ال[۴۴][۴۵] از این فناوری برای حمل و نقل استفاده می‌نمایند.

پهپاد در ایران

[ویرایش]

پیش از انقلاب قرار بود صنایع پهپادسازی ایران در سال ۱۳۶۰ شروع به کار کند.[۴۶] پس از انقلاب این طرح دچار وقفه شد؛ اما در نهایت منجر به تأسیس صنایع هوایی قدس در سال ۱۳۶۴ شد که مهم‌ترین محصولش پهپاد مهاجر ۱ در زمان جنگ ایران و عراق بود. صنایع هوایی قدس در اوایل دهه ۱۳۸۰ اقدام به طراحی و ساخت پهپادهای مهاجر ۴ و ابابیل ۳ کرد که بدل به موفق‌ترین پهپادهای شناسایی ایران شدند. این پهپادها به‌طور گسترده در تمامی یگان‌های نیروهای مسلح ایران از ارتش تا سپاه به خدمت گرفته شدند و حتی تعدادی هم به کشورهای آمریکای لاتین و آفریقا صادر شد.

بجز صنایع هوایی قدس، مرکز تحقیقات صنایع هوایی شاهد هم در توسعه و ساخت پهپاد یا پرنده‌های بدون‌سرنشین فعال بود و این دو به همراه صنایع هواپیماسازی ایران یک پهپاد با دم وی (V) شکل و طراحی آیرودینامیکی مدرن تولید کردند که هسا ۱۰۰ نام گرفت. نمونه توسعه یافته هسا ۱۰۰، شاهد ۱۲۳ نامیده شد که نخستین پرواز آن در سال ۱۳۸۴ در شاهین‌شهر اصفهان انجام و تولید انبوه آن در سال ۱۳۸۸ آغاز شد. شاهد ۱۲۳ تبدیل به بستری برای طراحی و توسعه شاهد ۱۲۹ شد. نخستین پیش نمونه شاهد ۱۲۹ در اسفند ماه سال ۱۳۹۰ در فرودگاه بدر اصفهان به پرواز درآمد. پیش نمونه بعدی که برخلاف نمونه نخست مجهز به ارابه فرود جمع شونده بود در خرداد سال ۱۳۹۱ به پرواز درآمد.[۴۷]

پس از رونمایی پهپاد شاهد ۱۲۹ در مهر سال ۱۳۹۲ ابتدا سالی چهار فروند از این پهپاد تولید شد؛ بنابراین بین سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴، هشت فروند شاهد ۱۲۹ تحویل گردید. برخلاف برنامه‌ریزی اولیه، هرگز امکان استفاده موشک‌های هوا به سطح سدید ۳۶۱ یا فتح ۳۶۲ برای پهپاد شاهد ۱۲۹ فراهم نشد. علت ناکامی، در ساخت یک لانچر مناسب برای حمل این موشک‌ها در زیر بال‌های شاهد بود و همچنین ناتوانی در حل مشکلات هدف‌گیری و هدایت موشک نیز وجود داشت.[۴۷]

در عوض متخصصان صنایع هوایی شاهد اقدام به طراحی و ساخت نمونه‌ای از موشک سدید ۳۶۱ نمودند که همانند بمب هوشمند هدایت تلویزیونی، می‌توان آن را ضد اهداف زمینی متحرک و غیر متحرک به کار گرفت. این بمب هوشمند فاقد راکت موتور، سدید ۳۴۱ نام داشت. اما وقتی باله‌های پایدارکننده در طرفین آن نصب شدند، این بمب سدید ۳۴۵ نام گرفت و تبدیل به سلاح اصلی شاهد ۱۲۹ شد.[۴۷]

در سال ۱۳۹۹ نیز ارتش ایران از پهپاد آرش رونمایی کرد که با برد ۲۰۰۰ کیلومتر دور بردترین پهپاد انتحاری ایران و جهان است.[۴۸] از برخی پهپادهای مهم ایران می‌توان به: پهپادهای سری شاهد (شاهد۱۲۹، شاهد۱۳۶، شاهد۱۴۹، شاهد۱۷۱)، سری کمان (کمان۱۲ و کمان۲۲)، سری مهاجر (مهاجر۱ الی مهاجر۶)، فطرس، ابابیل، کرار، آرش، معراج۵۲۱، معراج۵۳۲ و … اشاره کرد.

نشنال اینترست در مقاله‌ای ضمن نام بردن از پنج نیروی پهپادی قدرتمند دنیا، از ایران نام برد و اشاره می‌کند که از جمله کشورها با بیشترین تجربه عملیاتی است.[۴۹]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ «پرندهٔ هدایت‌پذیر از دور، پهپاد» [علوم نظامی] هم‌ارزِ «unmanned aerial vehicle, UAV, unattended aerial vehicle» (انگلیسی)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر پنجم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ unmanned aerial vehicle)
  2. ↑ «ایران هواپیمای بدون سرنشین «کرّار» را به نمایش گذاشت». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۲ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۳ اوت ۲۰۱۰.
  3. ↑ Cary, Leslie; Coyne, James. "ICAO Unmanned Aircraft Systems (UAS), Circular 328". 2011-2012 UAS Yearbook - UAS: The Global Perspective (PDF). Blyenburgh & Co. pp. 112–115. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 26 February 2022.
  4. ↑ Tice, Brian P. (Spring 1991). "Unmanned Aerial Vehicles – The Force Multiplier of the 1990s". Airpower Journal. Archived from the original on 24 July 2009. Retrieved 6 June 2013. When used, UAVs should generally perform missions characterized by the three Ds: dull, dirty, and dangerous.
  5. ↑ Koparan, Cengiz; Koc, A. Bulent; Privette, Charles V.; Sawyer, Calvin B. (March 2020). "Adaptive Water Sampling Device for Aerial Robots". Drones (به انگلیسی). 4 (1): 5. doi:10.3390/drones4010005. ISSN 2504-446X.
  6. ↑ Koparan, Cengiz; Koc, Ali Bulent; Privette, Charles V.; Sawyer, Calvin B.; Sharp, Julia L. (May 2018). "Evaluation of a UAV-Assisted Autonomous Water Sampling". Water (به انگلیسی). 10 (5): 655. doi:10.3390/w10050655.
  7. ↑ Koparan, Cengiz; Koc, Ali Bulent; Privette, Charles V.; Sawyer, Calvin B. (March 2018). "In Situ Water Quality Measurements Using an Unmanned Aerial Vehicle (UAV) System". Water (به انگلیسی). 10 (3): 264. doi:10.3390/w10030264.
  8. ↑ Koparan, Cengiz; Koc, Ali Bulent; Privette, Charles V.; Sawyer, Calvin B. (March 2019). "Autonomous In Situ Measurements of Noncontaminant Water Quality Indicators and Sample Collection with a UAV". Water (به انگلیسی). 11 (3): 604. doi:10.3390/w11030604.
  9. ↑ "Drones smuggling porn, drugs to inmates around the world". Fox News. 17 April 2017.
  10. ↑ "Remote Piloted Aerial Vehicles: An Anthology". Centre for Telecommunications and Information Engineering, Monash University. Retrieved 28 March 2016.
  11. ↑ Wagner 1982, p. xi.
  12. ↑ Wagner 1982, p. xii.
  13. ↑ Wagner 1982, p. 79.
  14. ↑ Wagner 1982, p. 78, 79.
  15. ↑ Dunstan, Simon (2013). Israeli Fortifications of the October War 1973. Osprey Publishing. p. 16. ISBN 978-1-78200-431-8. Retrieved 25 October 2015. The War of Attrition was also notable for the first use of UAVs, or unmanned aerial vehicles, carrying reconnaissance cameras in combat.[پیوند مرده]
  16. ↑ «آپارات - سرویس اشتراک ویدیو». www.aparat.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۶.
  17. ↑ Saxena, V. K. (2013). The Amazing Growth and Journey of UAV's and Ballastic Missile Defence Capabilities: Where the Technology is Leading to?. Vij Books India Pvt Ltd. p. 6. ISBN 9789382573807. Retrieved 25 October 2015. During the Yom Kippur War the Israelis used Teledyne Ryan 124 R RPVs along with the home-grown Scout and Mastif UAVs for reconnaissance, surveillance and as decoys to draw fire from Arab SAMs. This resulted in Arab forces expending costly and scarce missiles on inappropriate targets [...].
  18. ↑ Wagner 1982, p. 202.
  19. ↑ Wagner 1982, p. 200, 212.
  20. ↑ Wagner 1982, p. 208.
  21. ↑ Ackerman, Spencer; Shachtman, Noah (9 January 2012). "Almost 1 In 3 U.S. Warplanes Is a Robot". WIRED. Retrieved 8 January 2015.
  22. ↑ Radsan, AJ; Murphy (2011). "Measure Twice, Shoot Once: Higher Care for Cia-Targeted Killing". Univ. Ill. Law Rev. :1201–1241.
  23. ↑ «Combat drones: We are in a new era of warfare - here's why» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۲۲-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۱.
  24. ↑ Kaufman، Rachel (۲۰۱۶-۱۰-۲۷). «Market for Military Drones will Surge». Inside Unmanned Systems (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۱.
  25. ↑ «گوگل با پهپاد به جنگ آمازون می‌رود - BBC Persian». دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  26. ↑ «پهپادهایی که آمبولانس می‌شوند». سایت خبری تحلیلی تابناک. سایت خبری تحلیلی تابناک|اخبار ایران و جهان|TABNAK. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  27. ↑ MDPI;Israeli drones tech.MDPI MDPI
  28. ↑ drones of DJI DJIdrones
  29. ↑ ..., ... (...). ... ...: ... pp. ... ISBN .... {{cite book}}: Check |isbn= value: invalid character (help); Check date values in: |year= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  30. ↑ ..., ... (...). ... ...: ... pp. ... ISBN .... {{cite book}}: Check |isbn= value: invalid character (help); Check date values in: |year= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  31. ↑ [... "..."] ... Retrieved .... {{cite web}}: Check |url= value (help); Check date values in: |access-date= (help)
  32. ↑ [... "..."] ... Retrieved .... {{cite web}}: Check |url= value (help); Check date values in: |access-date= (help)
  33. ↑ ..., ... (...). ... ...: ... pp. ... ISBN .... {{cite book}}: Check |isbn= value: invalid character (help); Check date values in: |year= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  34. ↑ [... Unmanned Aircraft System Roadmap 2005–2030] (Report). U.S. Department of Defense. ... {{cite report}}: Check |url= value (help); Check date values in: |date= (help)
  35. ↑ [... "..."] ... Retrieved .... {{cite web}}: Check |url= value (help); Check date values in: |access-date= (help)
  36. ↑ ..., ... (...). ... ...: ... pp. ... ISBN .... {{cite book}}: Check |isbn= value: invalid character (help); Check date values in: |year= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  37. ↑ [... "..."] ... Retrieved .... {{cite web}}: Check |url= value (help); Check date values in: |access-date= (help)
  38. ↑ ..., ... (...). "...". ... {{cite news}}: Check date values in: |date= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  39. ↑ ..., ... (...). "...". ... ... (...): ... {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  40. ↑ [... "..."] ... Retrieved .... {{cite web}}: Check |url= value (help); Check date values in: |access-date= (help)
  41. ↑ پهپاد تابناک
  42. ↑ «راه‌اندازی اولین شبکه پهپادهای باربر در آینده نزدیک». khorasan.isna.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  43. ↑ «طرح آمازون برای فرود پهپادها روی چراغ‌های خیابان». ۲۰۱۶-۰۷-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  44. ↑ Alex Hern (۲۰۱۴-۰۹-۲۵). «DHL launches first commercial drone 'parcelcopter' delivery service». The Guardian.
  45. ↑ «اداره پست هوشمند با پهپادهای نامه رسان». خبرگزاری مهر. ۲۰۱۶-۰۵-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۹-۰۳.
  46. ↑ همه آنچه باید درباره پهپادها بدانید!/ آیا می‌دانید قدمت پهپاد در ایران به پیش از انقلاب می‌رسد؟ باشگاه خبرنگاران جوان
  47. 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :1 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  48. ↑ «ایران با «آرش» دوربردترین پهپاد انتحاری جهان را عملیاتی کرد/ تضمین غافلگیری رادارها و شناورهای دشمن تا شعاع دو هزار کیلومتر +عکس و فیلم». مشرق نیوز. ۲۰۲۱-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۲۵.
  49. ↑ Farley, Robert (2015-02-16). "The Five Most Deadly Drone Powers in the World". The National Interest (به انگلیسی). Retrieved 2021-12-25.

پیوند به بیرون

[ویرایش]

پهپادهای ایران

برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=پهپاد&oldid=43554854»