یوز (انیمیشن)

یوز
کارگردان	رضا ارژنگی
تهیه‌کننده	احسان کاوه
نویسنده	رضا ارژنگی
بازیگران	حامد عزیزی مهدی ثانی‌خانی رزیتا یاراحمدی نصرالله مدقالچی ناصر ممدوح فرزاد حسنی سامان مظلومی مهدی امینی آرزو روشناس سارا جواهری مریم جلینی معصومه ریاحی
موسیقی	افشین عزیزی
شرکت تولید	سازمان سینمایی سوره
توزیع‌کننده	مؤسسه بهمن سبز
تاریخ‌های انتشار	۲ مهر ۱۴۰۴
مدت زمان	۹۰ دقیقه
کشور	ایران
زبان	فارسی
فروش گیشه	۹۶۸٬۰۸۹٬۹۵۱٬۵۹۶ تومان

یوز یک انیمیشن سینمایی ایرانی در ژانر ماجراجویی است که در سال ۱۴۰۴ به کارگردانی رضا ارژنگی و تهیه‌کنندگی احسان کاوه تولید شده است. گرشا رضایی نیز در این انیمیشن، دو قطعه به نام «مادر» و «ایران» خوانده است. این انیمیشن توسط سازمان سینمایی سوره و ویستامدیا ساخته شده است.

انیمیشن «یوز» در روز ملی کودک (۱۶ مهرماه ۱۴۰۴) به صورت نیم‌بها در سینماهای سراسر ایران عرضه شد و توانست با ۴۸ سانس فوق‌العاده برای پس از ساعت ۲۰ که آخرین ساعت نمایش فیلم‌های کودک در سینما است، ۷۰ هزار مخاطب را به سینما بکشاند و رکورد پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین روز تاریخ سینمای ایران برای یک فیلم کودک را بشکند. یوز تنها طی کمتر از ۲ ماه از اکران، بیش از ۱٬۳۵۰ میلیون مخاطب را جذب و بیش از ۷۰ میلیارد تومان فروش داشته است. این پویانمایی اکنون به پرفروش‌ترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران تبدیل شده است یوز در پایان اکران، با ثبت ۹۷ میلیارد تومان فروش، دومین انیمیشن پرمخاطب در تاریخ سینمای ایران شد.

داستان

ماجرای فیلم دربارهٔ یک یوز ایرانی است که در نیویورک بزرگ شده گرفتن به زندگی شهری، احساس غربت و بیگانگی دارد. او تصمیم می‌گیرد سفری دشوار را برای بازگشت به ایران آغاز کند. در مسیر با چالش‌های طبیعی و درونی مواجه می‌شود و درمی‌یابد که بازگشت به وطن تنها یک سفر جغرافیایی نیست، بلکه سفری روحی و فرهنگی است. داستان ضمن تأکید بر ماجراجویی، به موضوعاتی چون هویت، اصالت فرهنگی و حفاظت از گونه‌های در معرض خطر در ایران می‌پردازد.

تولید

یوز توسط سازمان سینمایی سوره ساخته شده و نخستین انیمیشن سینمایی سه‌بعدی ایران با موضوع حیات وحش به‌شمار می‌آید. نصرالله مدقالچی و ناصر ممدوح صداپیشگان اصلی هستند و مدیریت دوبلاژ را حامد عزیزی بر عهده داشته است. ناظر پروژه سید امین جعفری بوده و طراحی شخصیت‌ها و جلوه‌های ویژه توسط تیمی از پویانماهای ایرانی انجام شده است. موسیقی متن فیلم ساختهٔ افشین عزیزی است.

صداپیشگان

صداپیشه	نقش
حامد عزیزی	یوز
	دایی هوشنگ
مهدی ثانی‌خانی	بابی
رزیتا یاراحمدی	دلبر
نصرالله مدقالچی	استاد پیشول دم‌پشمکی
فرزاد حسنی	مدی
ناصر ممدوح	گوینده مستند حیات وحش
سامان مظلومی
مهدی امینی
آرزو روشناس
مریم جلینی
سارا جواهری
همایون میرعبداللهی
سورنا حدادی
معصومه ریاحی

نمایش

نمایش این انیمیشن از ۲ مهر ۱۴۰۴ در سینماهای سراسر ایران آغاز شد.

نمایش بین‌المللی

این انیمیشن سینمایی که محصول مشترک مرکز انیمیشن سوره و ویستامدیاست روز یکشنبه ۲ نوامبر برابر با ۱۱ آبان در سینما یورک شهر ریچموند هیل ایالت اونتاریو کانادا به نمایش درمی‌آید.

فروش و مخاطب

سال	کشور	میزان فروش	میزان مخاطب	منبع
۱۴۰۴	ایران	۷۵٬۱۰۱٬۳۲۹٬۹۹۷	۱٬۲۰۴٬۲۰۷	سمفا

نقدها و بازخوردها

علی نعیمی روزنامه‌نگار و عضو انجمن صنفی منتقدان و روزنامه‌نگاران سینمایی می‌نویسد :انیمیشن ایرانی «یوز» تنها یک داستان سرگرم‌کننده دربارهٔ یک یوزپلنگ نیست، بلکه پیام‌هایی ارزشمند دربارهٔ هویت، محیط زیست و رشد شخصی در خود دارد. قهرمان داستان که در نیویورک بزرگ شده، احساس می‌کند به جایی تعلق ندارد و درمی‌یابد که بازگشت به وطن فقط یک سفر جغرافیایی نیست، بلکه سفری درونی برای بازشناسی ریشه‌ها و هویت است. والدین می‌توانند با تماشای این انیمیشن در کنار فرزندان، دربارهٔ مفهوم «ایرانی بودن» و اهمیت شناخت فرهنگ و سرزمین خود با آن‌ها گفت‌وگو کنند.

مسعود فراستی منتقد سینما می‌نویسد: فیلم ایده ندارد

• فیلم نه برای کودکان است و نه برای بزرگسال.
• نقش منفی فیلم تکلیفش معلوم نیست. یک موجود بی‌هویت است که معلوم نیست کجایی است. کار بسیار بد است.
• به جز مقایسه با انیمیشن‌های خارجی ما حتی انیمیشن ایرانی مثل پسر دلفینی را داریم که به مراتب از این فیلم بهتر است.
• فیلم نه ایده دارد و نه پرنسیپ. غیر از شعارهای به اصطلاح ملی میهنی چیز دیگری ندارد. این شعارها هم دروغ است.

همچنین سعید قطبی‌زاده نویسنده و منتقد سینما می‌نویسد: بسیار ناامیدکننده بود

• در سالنی فیلم را دیدم که بچه‌ها زیاد بودند. از یک زمان به بعد تقریباً بچه‌ها داشتند جلوی پرده سینما بازی می‌کردند. درباره انیمیشن یوز آسیب از چند جهت وارده شده است. اول این که جنبه تقلیدی از انیمیشن‌های خارجی آنقدر در فیلم زیاد است که اصلاً نمی‌خواهم درباره آن صحبت کنم. چون صحبت کردن از آن انگار به فیلم اهمیت می‌دهد. در هر تکه از فیلم ردپای یک انیمیشن موفق آمریکایی را می‌بینید. هرچقدر آن فیلم‌ها موفق هستند، در یوز انگار به دلیل نبود ایده‌پردازی مثل یک کلاژ تکه‌هایی از فیلم‌های دیزنی و پیکسار را کنار هم گذاشته‌اند. واقعاً ناامیدکننده بود. جنبه آسیب‌زننده و غیر فرهنگی دیگر فیلم الگو ساختن از تیپ‌هایی است که برای بچه‌ها خوب نیست. من معلم اخلاق نیستم. ولی وقتی یک انیمیشن ایرانی تماشا می‌کنم، احساس می‌کنم برای بچه‌های امروز خوب نیست. چون تیپی که دارد تبلیغ می‌کند، تیپ جالبی نیست که بچه دوستش داشته باشد یا بخواهد عروسکش را در خانه داشته باشد. جالب این است که در این تیپ‌سازی بسیار ناموفق است، در شعارهای ملی میهنی برای خوش رقصی برای نهاد سفارش دهنده یا تهیه‌کننده هم موفق نیست.

پرستو علی‌عسگرنجاد روزنامه‌نگار حوزه کودک و رسانه در نقد این انیمیشن می‌نویسد:نقد انیمیشن «یوز» بر این نکته تأکید دارد که اثر با وجود پیشرفت چشمگیر در تکنیک، از ضعف جدی در قصه، فیلمنامه و شخصیت‌پردازی رنج می‌برد. داستان ساده و پرظرفیت فیلم به‌درستی پرداخت نشده و تمرکز بیش از حد کارگردان بر متحرک‌سازی و طراحی صحنه باعث شده پیرنگ، کشمکش و منطق روایی از بین برود. شخصیت‌ها، به‌جز خود یوز، عمق و جذابیت ندارند و بدمن و شخصیت‌های فرعی طراحی نامناسب و کارکرد مبهمی دارند. جهان داستان قواعد روشنی ندارد و مرز میان فانتزی و واقعیت مدام نقض می‌شود، به‌گونه‌ای که پرسش‌های اساسی بی‌پاسخ می‌مانند. در مجموع، «یوز» نمونه‌ای است از انیمیشنی که قربانی نقطه قوت خود، یعنی تکنیک، شده و نتوانسته قصه‌ای منسجم و اثرگذار ارائه دهد.

پیوند به بیرون

• یوز در وبگاه رسمی سازمان سینمایی سوره
• یوز در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)