Жулиус Ньерере
Мвалиму Жулиус Ньерере | |
|---|---|
Ньерере 1975 онд | |
| 1 дэх Танзанийн ерөнхийлөгч | |
| Албан тушаал хашсан 1964 оны 10 сарын 29 – 1985 оны 11 сарын 5 | |
| Ерөнхий сайд | |
| Дэд ерөнхийлөгч | Тэргүүн дэд ерөнхийлөгч Абейд Амани Каруме Абуд Жумбе Али Хассан Мвиньи Хоёрдугаар дэд ерөнхийлөгч Рашиди Кавава |
| Өмнөх | |
| Дараах | Али Хассан Мвиньи |
| Танганьика ба Занзибарын Нэгдсэн Бүгд Найрамдах Улсын Ерөнхийлөгч | |
| Албан тушаал хашсан 1964 оны 4 сарын 26 – 1964 оны 10 сарын 29 | |
| Дэд ерөнхийлөгч |
|
| Өмнөх | |
| Дараах |
|
| Танганьикагийн ерөнхийлөгч | |
| Албан тушаал хашсан 1962 оны 12 сарын 9 – 1964 оны 4 сарын 26 | |
| Ерөнхий сайд | Рашиди Кавава |
| Өмнөх | |
| Дараах | |
| Танганьикагийн ерөнхий сайд | |
| Албан тушаал хашсан 1961 оны 5 сарын 1 – 1962 оны 1 сарын 22 | |
| Хаан | II Элизабет |
| Амбан захирагч | Ричард Төрнбулл |
| Өмнөх | Өөрөө (Амбан сайд) |
| Дараах | Рашиди Кавава |
| Танганьикагийн амбан сайд | |
| Албан тушаал хашсан 1960 оны 9 сарын 2 – 1961 оны 5 сарын 1 | |
| Хаан | II Элизабет |
| Governor | Ричард Төрнбулл |
| Өмнөх | Албан тушаал бий болсон |
| Дараах | Өөрөө (Ерөнхий Сайд) |
| Хувийн мэдээлэл | |
| Төрсөн | Камбараге Ньерере 4 сарын 13, 1922 Бутиама, Мара муж, Танганьика нутаг дэвсгэр |
| Нас барсан | 10 сарын 14, 1999 (77 насалсан) Лондон, Англи |
| Оршуулсан газар | Бутиама, Мара муж, Танзани |
| Улс төрийн нам | |
| Эхнэр, Нөхөр | Мариа Магиге (г. 1953)[1] |
| Хүүхэд | 8
|
| Төгссөн сургууль | |
| Мэргэжил | Багш |
| Шагнал | |
Жулиус Камбараге Ньерере (Julius Kambarage Nyerere, 1922 оны 4 сарын 13 – 1999 оны 10 сарын 14) нь Танзанийн улс төрч, тус улсын анхны ерөнхийлөгчөөр 1961 онд Танганьика нэрээр байгуулагдсанаас нь хойш 1985 онд улс төрийг орхих хүртлээ ажилласан хүн юм.
Занакигийн захирагч Ньерере Буритогийн[2] хүү болж төрсөн түүнийг улс төрд орохын өмнөх мэргэжлээр нь свахилигаар "багш" гэсэн утгатай Мвалиму хэмээн авгайлдаг байв.[3] Түүнийг мөн Баба ва Тайфа (Үндэсний эцэг) гэх нь бий.[4] Ньерере Кампала дахь Макерере Их Сургууль болон Эдинбургийн Их Сургуульд суралцаж, дээд боловсрол олжээ. Тэрээр Танганьикадаа буцаж ирээд багшаар ажиллаж байгаад 1954 онд Танганьикагийн Африкийн Үндэсний Эвлэлийг үүсгэн байгуулалцжээ.
1961 онд шинэ тулгар Танганьика улсын анхны ерөнхий сайдаар сонгогдсон Ньерере 1962 онд бүгд найрамдах засаглалтай болоход анхны ерөнхийлөгчийн албан тушаалд суужээ. 1964 онд Танганьика Занзибартай нэгдэж, Танзани гэгдэх болсон юм. 1965 онд ганц намын оролцсон сонгуулиар Ньерере засгийн бүх эрхийг олж авчээ. Ньерере засаглалын эхний жилүүддээ нэг намын системийг бий болгож, үйлдвэрчний эвлэл болон сөрөг хүчнийхнийг "урьдчилан сэргийлэх баривчилгаа"-гаар дарж авдаг байв.
Ньерере өөрийн бодлогын тулгуур болсон, Ужамаа гэгдэх нийгэм журамт үзлээ тусгасан Арушагийн тунхаглал гээчийг гаргаж, энэ замаараа улс орноо удирдсан нь эцэстээ эдийн засгийн уналт, зохион байгуулалттай болсон авлига, эд барааны хомсдлыг Танзанид авчирчээ. 1970-д оны эхээр Ньерере хөдөө аж ахуйг хамтралжуулах тушаал гарган, эсэргүүцсэн тосгоныг шатааж байсан түүхтэй. Уг аяны үр дүнд Танзани улс өлсгөлөнгийн далайд нэрвэгдэж, гадаадын хүнсний тусламжаас хараат орон болон хувирсан юм.
Хоёр арваны турш засгийн эрхийг барьсан тэрээр 1985 онд өөрийн сонгосон залгамжлагчдаа суудлаа шилжүүлэн, албан тушаалаа орхижээ. Ньерере Танзанийг дэлхийн хамгийн ядуу, хоцрогдсон, гадаадын тусламжаас хамааралтай орнуудын нэг болгон үлдээсэн[5] хэдий ч эрүүл мэнд, боловсролын салбарт тодорхой амжилт олж чадсан юм.[6] Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа орхисон Ньерере Чама Ча Мапиндузи намын дарга хэвээрээ үлдсэн. Тэрээр 1999 онд цус багадалтын улмаас Лондон хотноо нас нөгчжээ.
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Obituary: Julius Nyerere". The Daily Telegraph. Лондон. 1999-10-15. Эх хувилбараас архивласан: 2010-10-14. Татаж авсан: 2026-03-30.
- ↑ The Crisis, National Association for the Advancement of Colored People, х. 35, 1996
{{citation}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ Blumberg, Arnold (1995). Great Leaders, Great Tyrants?: Contemporary Views of World Rulers who Made History. Greenwood Publishing Group. х. 221–222. ISBN 0-313-28751-1.
- ↑ Hopkins, Raymond F. (1971). Political Roles In A New State: Tanzania's First Decade. Yale University Press. х. 204. ISBN 0-300-01410-4.
- ↑ Skinner, Annabel (2005). Tanzania & Zanzibar. New Holland Publishers. х. 19. ISBN 1-86011-216-1.
- ↑ "Archive copy" (PDF). Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 2012-10-30. Татаж авсан: 2013-01-02.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)