မဝ်ဒိုက်
| ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ မဝ်ဒိုက် ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ (Dhivehi Raa'jeyge Jumhooriyya) | |
|---|---|
| ဍုင်ဇၞော် | မာလေ (Malé) 4°10′N 73°30′E |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | မာလေ |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာဒဳဗေဟဳ (Dhivehi) |
| အလဵုအသဳ | သၞောတ် သမ္မတ |
• သမ္မတ | မဝ်ဟာမေတ် မူအဳဇြူ (Mohamed Muizzu) |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | [convert: invalid number] |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | ၅၁၅,၁၃၂ (သၞာံ ၂၀၂၂) |
| လှုဲ | ရူဖဳယာ မဝ်ဒိုက် (Maldivian rufiyaa, MVR) |
| ဇြောမ်အခိင် | MVT (UTC+5) |
ဍုင်မဝ်ဒိုက် (အၚ်္ဂလိက်: Maldives, ဒဳဗေဟဳ: ދިވެހިރާއްޖެ), ယၟုပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ မဝ်ဒိုက် (Republic of Maldives) ဝွံ ဒှ်ဍုင်တကအ် ပ္ဍဲဒေသ အာရှသၠုင်ကျာ မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean) တုဲ၊ နွံလပါ်သၠုင်ကျာ-ပလိုတ် ဍုင် သဳရိလင်္ကာ ကေုာံ ဍုင် အိန္ဒိယ ရ။ ဍုင်မဝ်ဒိုက်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံတကအ် သန္တာကျောက် (Coral atolls) ၂၆ ဂကောံ မၞုံကဵု တကအ်သၟတ် သီုဖအိုတ် ၁,၁၉၂ တကအ်ရ။
ဝင်ဗွဲခမၞောန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ခေတ်ကိုပ်ကၠာ: ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ်ဝွံ မဝ်ဒိုက်ဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်မရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဟိန္ဒူရ။
- သၞာံ ၁၁၅၃: ဨကရာဇ်မဝ်ဒိုက် ပြံင်လှာဲလျုင်ပတှ်ေအာ ဘာသာအေတ်သလာမ် တုဲ ဍုင်အလုံမွဲ ဒှ်အာ ဍုင်အေတ်သလာမ်ရ။
- သၞာံ ၁၈၈၇: ဒးဒုင်သီ ကေုာံ လုပ်အာ သၟဝ်တဲ စဵုဒၞာ အေန်ပါယာ ဗြိတိန် (British Protectorate) ရ။
- သၞာံ ၁၉၆၅: ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဇူလာင် (၂၆) ဂှ် ကလိဂွံ ဍုင်ဗၠးၜး နူဗြိတိန် တုဲ၊ သၞာံ ၁၉၆၈ ဂှ် ပြံင်လှာဲစိုပ်အာ သၞောတ်သမ္မတ ရ။
ပထဝဳ ကေုာံ ဥတု
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မဝ်ဒိုက်ဝွံ နကဵု ဇမၞော်တိဍာ်မ္ဂး ဒှ်ဍုင်ဍောတ်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသအာရှရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ဗလးတိ သဝ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (Lowest country in the world) ရ။ ဗလးတိ သၠုင်အိုတ် သဘာဝ ဍုင်ဏအ်ဂှ် နွံဆ ၂.၄ မဳတာ (၇ ပြင် ၉ ၝောအ်တဲ) လတူဗလးမုက်ဍာ်ၜဳဟေင်ရ။
ဟိုတ်နူ တိသဝ်လောန်တုဲ ဍုင်မဝ်ဒိုက်ဝွံ ဒးဒုင် ဘဲအန္တရာယ် ဍာ်ၜဳတိုန် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဥတု (Climate change) အိုတ်သကုတ်ရ။ ရာသဳဥတုဂှ် ဒှ်ဥတု ဂမ္တဴ (Tropical monsoon climate) တုဲ ကတဴတုဲ ဍာ်ဗြဲဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ဍုင်မဝ်ဒိုက်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ကဏ္ဍၜါသာ်ရ-
- ကမၠောန်အာတရဴ (Tourism): ဒှ်ကဏ္ဍ မလုပ်သြန် အဓိကအိုတ်ရ။ ဍုင်မဝ်ဒိုက်ဝွံ ယၟုဒယှ်တဴ နကဵု ဇိုင်ၜဳ မသ္အးဇ္ၚး၊ ဍာ်ၜဳအရံင်ယန် ကေုာံ ရဳဇြောတ် (Resorts) ကဆံင်သၠုင်တအ်ရ။ တကအ်မွဲမ္ဂး ရဳဇြောတ်မွဲ (One-island-one-resort concept) စကာလဝ်တုဲ ပရေင်အာတရဴ ဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်ရ။
- ကမၠောန်တမ္ၚာ (Fishing): ဒှ်ကမၠောန် အဓိက ကောန်ဍုင်အရင်တအ်တုဲ၊ ကဂတာပရောပ် (Tuna) ဂှ် ဒှ်ကပေါတ် ပ္တိတ်ဍုင်သ္အာင် အဓိကရ။
မှာဇန် ကေုာံ ဘာသာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဘာသာ: အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ဍုင်မဝ်ဒိုက်မ္ဂး ကောန်ဍုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ အေတ်သလာမ် (Sunni Islam) ရ။ ဘာသာအေတ်သလာမ်ဂှ် ဒှ်ဘာသာရုင် ကေုာံ ဘာသာတွဵုရး (State religion) ရ။
- အရေဝ်ဘာသာ: အရေဝ်ဘာသာ ရုင်ဂှ် ဒှ်ဘာသာ ဒဳဗေဟဳ (Dhivehi) မဒှ်အရေဝ် မပါ်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဂကောံအရေဝ် အေန်ဒဝ်-အာရဳယာန် (Indo-Aryan) ရ။ အရေဝ်အင်္ဂလိက် လေဝ် စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍ ပရေင်အာတရဴ ကေုာံ ပရေင်ပညာရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Maldives Profile". BBC News.
- "Maldives - The World Factbook". Central Intelligence Agency.