गरुड

गरुड
शक्ति र सतर्कताको प्रतीक
गरुडले दैत्यहरूलाई पराजित गरी अमृतको रक्षा गर्छन्।
देवनागरी	गरुड
आबद्ध	भगवान विष्णुको वहान (हिन्दु) धर्मपाला (बौद्ध) शान्तिनाथ (जैन)
वंशावली
अभिभावकहरू	कश्यप र विनता
भाइबहिनीहरू	अरुण, सुमती
जीवनसाथी	उन्नति
सन्तानहरू	सुमुखा (पुत्र)

गरुड हिन्दु र बौद्ध धर्मका विभिन्न ग्रन्थमा उल्लिखित एक विशाल आकृतिको पौराणिक चरा वा चराभन्दा ठूलो जीव हो जसलाई एक देवताको रूपमा लिइन्छ। गरुडलाई प्रायः हिन्दु देवता विष्णुको वाहनको रूपमा चित्रित गरिएको हुन्छ भने यो दैवी प्राणीलाई ज्ञानको प्रतीकको रूपमा हिन्दु, बौद्ध र जैन धर्महरूमा उल्लेख गरिएको छ। उनी ऋषि कश्यप र विनताका छोरा हुन्। उनी सूर्यका रथचालक अरुणका कान्छो भाइ हुन्।

गरुडलाई पुराण र वेद जस्ता अन्य धेरै ग्रन्थहरूमा पनि उल्लेख गरिएको छ। गरुडलाई पंक्षीहरूको राजा वा पंक्षी जस्तो आकृति भएको प्राणीको रूपमा वर्णन गरिन्छ। पखेटा आधा खुला भएको एक विशाल पंक्षी वा एक मानवाकृति रूप जसमा पखेटाहरू सहितको एक विशाल मानव हुन्छ भनि प्रायः दुई रूपहरूमा देखाइन्छ। कुनै पनि स्थानमा छिटो भन्दा छिटो यात्रा गर्ने शक्ति भएको, सधैँ सतर्क रहिरहने र हरेक सर्पको शत्रु भनी गरुडलाई प्रायः एक रक्षकको रूपमा चित्रण गरिन्छ।

गरुड भारत, इन्डोनेसिया र थाइल्यान्डको राज्य प्रतीकको एक अंश हो। इन्डोनेसिया र थाइल्यान्डको राष्‍ट्रिय चिह्नमा गरुड समावेश छ भने भारतीय सेनाले आफ्नो गार्ड ब्रिगेडमा गरुडको प्रतीक समावेश गरेको छ। भारतीय वायु सेनाले आफ्नो विशेष अभियानको 'गरुड कमान्डो फोर्स' राखेको छ।

चित्रशाला

• 
  इन्डोनेसियाको राष्ट्रिय प्रतीकमा गरुड
• 
  थाइल्यान्डको राष्ट्रिय प्रतीकमा गरुड
• 
  उलानबाटोर, मङ्गोलियाको प्रतीकमा गरुड
• 
  गरुड स्तम्भ, नेपाल
• 
  बसन्तपुर दरबर क्षेत्रमा गरुडको मूर्ति, काठमाडौ, नेपाल
• 
  गरुडको मूर्ति पश्चिम बङ्गाल, भारत
• 
  सर्पभुक गरुड, तेह्रौँ शताब्दीको चम्पा कला
• 
  बाह्रौँ शताब्दीको चम्पा वास्तुकलामा थाप माम शैलीमा एटलसजस्तो गरुड
• 
  पखेटा बिहिन गरुडको मूर्ति, कोफुकुजी मन्दिर, कारुवा, जापान, आठौँ शताब्दी

बाह्य कडीहरू

• गरुड पुराण