Gabrielle d'Estrées en een van haar zussen
| Gabrielle d'Estrées en een van haar zussen | ||||
|---|---|---|---|---|
| Kunstenaar | anoniem | |||
| Jaar | circa 1594 | |||
| Techniek | olieverf op paneel | |||
| Afmetingen | 96 × 125 cm | |||
| Museum | Louvre | |||
| Locatie | Parijs | |||
| Inventarisnummer | RF 1937 1 | |||
| ||||
Gabrielle d'Estrées en een van haar zussen (Frans: Gabrielle d'Estrées et une de ses soeurs) is een schilderij van een onbekende kunstenaar, gedateerd rond 1594. Het wordt doorgaans toegeschreven aan een schilder van de School van Fontainebleau. Het werk maakt sinds 1937 deel uit van de collectie van het Louvre in Parijs.
Voorstelling
[bewerken | brontekst bewerken]Een rood zijden gordijn (waarschijnlijk van een baldakijn ) omlijst twee jonge, naakte vrouwen in een badkuip. De badkuip is bedekt met een lichtgekleurde laken. De vrouw aan de linkerkant, vermoedelijk Julienne-Hippolyte d'Estrées, hertogin van Villars,[1] knijpt in de tepel van haar zus Gabrielle d'Estrées. Die laatste laat haar armen op de rand van de badkuip rusten en houdt in de vingertoppen van haar linkerhand een ring vast die de kroningsring van Hendrik IV zou kunnen zijn. De koning gaf haar dit sieraad op 2 maart 1599 als een huwelijksbelofte en veroorzaakte daarmee een schandaal aan het hof. De twee vrouwen met ovale gezichten hebben blote halzen, zonder halskettingen, wat hun hooghartige voorkomen versterkt, terwijl de pareloorbellen hun rang benadrukken.
Op de achtergrond, die gedeeltelijk aan het oog wordt onttrokken door een ander rood gordijn, zit een naaister, misschien een kindermeisje. Er is ook een meubelstuk zichtbaar, bedekt met een groen fluwelen doek, evenals een open haard met een gloeiend vuur. Daarboven hangt een schilderij waarop het onderlichaam van een naakte man te zien is met een rode deken die zijn geslachtsdelen bedekt.
Het gebaar van het knijpen in de tepel is vaak geïnterpreteerd als een symbolische aankondiging dat Gabrielle zwanger is of net bevallen is van Hendriks kind, César de Bourbon.[2] Het vestigt de aandacht op de bron van de moedermelk die onmisbaar is voor een zuigeling. De jonge vrouw op de achtergrond is wellicht bezig om kleren te naaien voor de baby. In de twintigste en eenentwintigste eeuw is het schilderij vaak opgevat als een weergave van vrouwelijke homoseksualiteit, ondanks het feit dat de afgebeelde vrouwen zussen zijn. Het staat bijvoorbeeld vermeld in Lesbian Histories and Cultures: An Encyclopedia van Bonnie Zimmerman. In 2002 maakte de Duitse Groene Partij een poster om hun steun voor het homohuwelijk aan te kondigen , waarop twee vrouwelijke modellen het portret van Gabrielle op de voorgrond naspelen, terwijl twee mannelijke modellen het op de achtergrond uitbeelden.
Gabrielle d'Estrées en een van haar zussen kent verschillende vermoedelijke voorlopers en variaties van het motief uit dezelfde tijdsperiode. Het bekendste voorbeeld hiervan is Een dame in haar bad, een schilderij van François Clouet waarop waarschijnlijk Diana van Poitiers te zien is.
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]- Een dame in haar bad - François Clouet
- Versie in het Kasteel van Fontainebleau
- Versie in de Uffizi
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Raphaël Bouvier (2005). Das Bildnis der Gabrielle d'Estrées und einer ihrer Schwestern. Körperbild und Ästhetik des Körpers im Kontext des weiblichen Aktporträts. In: Zeitschrift für Kunstgeschichte 68. p. 339–357
- Bonnie Zimmerman (red.) (2000). Lesbian Histories and Cultures: An Encyclopedia. Vol. 1. New York: Garland Publishing.
- Phillip John Usher (2014). Epic Arts in Renaissance France. Oxford: Oxford University Press. p. 151
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- (fr) Informatie over het schilderij op de website van het Louvre. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- (fr) informatie over het schilderij op de database van Joconde. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- (en) Anna Ingram, Masterpiece Story: Portrait of Gabrielle d’Estrées and One of Her Sisters. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- (de) Sex, Lügen und Wahlplakate. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gabrielle d'Estrées et une de ses sœurs op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gabrielle d'Estrées et une de ses sœurs op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gabrielle d’Estrées und eine ihrer Schwestern op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.