Ginekologia

Wziernik dopochwowy

Rycina z 1822 roku przedstawiająca badanie ginekologiczne

Ginekologia – dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego. Jest ściśle związana z położnictwem. Najczęstsze problemy medyczne, jakimi zajmuje się ginekologia, to: zaburzenia miesiączkowania, stany zapalne pochwy, antykoncepcja, niepłodność oraz nowotwory narządów rodnych.

Etymologia

Słowo „ginekologia” pochodzi z języka greckiego i powstało ze złożenia słów γυνή (gynḗ – kobieta) oraz λόγος (lógos – słowo, nauka, wiedza), co dosłownie oznacza „naukę o kobiecie”.

Badanie ginekologiczne

Badanie ginekologiczne przeprowadza się rutynowo u kobiet, które ukończyły 16. rok życia lub rozpoczęły współżycie. Standardowa diagnostyka składa się z następujących elementów:

• zebranie wywiadu lekarskiego dotyczącego objawów i schorzeń występujących w przeszłości oraz w rodzinie pacjentki (np. nowotworów). Obejmuje on specyficzne dane dotyczące cyklu miesiączkowego (wiek wystąpienia menarche, data pierwszego dnia ostatniej miesiączki, długość i regularność cyklu), informacje na temat współżycia (bolesność, suchość pochwy, krwawienia po stosunku) oraz występowania innych objawów (upławy, krwawienia, ból). Wywiad uwzględnia również informacje o przeprowadzonych badaniach przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy i raka sutka;
• badanie piersi. Diagnostyka gruczołu mlekowego obejmuje badanie USG sutka u młodszych kobiet oraz mammografię po 40. roku życia. Częścią wizyty jest także skontrolowanie i nauka prawidłowego wykonywania samobadania piersi;
• właściwe badanie ginekologiczne, w którego skład wchodzą:
  • badanie palpacyjne narządów miednicy przez powłoki brzuszne;
  • badanie wewnętrzne dwuręczne (jedną ręką przez pochwę, drugą na powłokach brzusznych) pozwalające ocenić szyjkę macicy, macicę i ewentualne patologie w miednicy mniejszej;
  • badanie tarczy szyjki macicy z wykorzystaniem wziernika dopochwowego;
• zlecenie badań dodatkowych (laboratoryjnych i obrazowych) w razie konieczności.

Specjalizacja w Polsce

W Polsce ginekologia wchodzi w zakres specjalizacji lekarskiej położnictwo i ginekologia, której konsultantem krajowym od 1 sierpnia 2017 jest prof. dr hab. Krzysztof Czajkowski.

Zobacz też

• andrologia
• urologia
• seksuologia

Linki zewnętrzne

• Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników
• Katalog lekarzy ginekologów
• Forum Ginekologiczne
• Ginekologia, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-03-20] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.