Psalm wiary

Psalm wiary

Drabina Jakubowa, William Blake
Autor	Zygmunt Krasiński
Typ utworu	poemat
Data powstania	1844–1845
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania	Paryż
Język	polski
Data wydania	1845
poprzednia brak następna Psalm nadziei

Psalm wiary – pierwszy z Psalmów przyszłości napisany przez Zygmunta Krasińskiego w Paryżu w latach 1844–1845.

Okoliczności powstania utworu

O okolicznościach powstania utworu wiadomo najmniej, w porównaniu z innymi psalmami wchodzącymi w skład cyklu. Z faktu, że nie zachowały się odpisy utworu, jak to miało miejsce w przypadku Psalmu nadziei i Psalmu miłości, kolportowanych przez poetę wśród przyjaciół, wnioskuje się, że utwór powstał jako ostatni z nich, w pierwszych miesiącach 1845, w związku z czym Krasiński nie zdążył go już rozpowszechnić. Jest jednak możliwe, że został napisany jesienią 1844 przed Psalmem nadziei.

Treść

Psalmista ogłasza, że ciało i dusza są tylko dwoma skrzydłami ducha, który prze poprzez czas i przestrzeń. Gdy się zużyją porzuca je, jak zżółkłe liście i przybiera nowe. Zostawia za sobą przeszłość, a dąży ku bezmiarowi, gdzie piętra z dróg mlecznych i dni liczące tysiące lat. A za nimi jest niedościgły stwórca wszystkiego, który zawsze jest wyżej i dalej. Ku niemu wciąż dąży, najpierw przez trudy i zasługi, potem wdziewając ciała i dusze bardziej promienne w świecie zwanym okręgiem nieba, gdzie nie ma już zaśnięć i przebudzeń, ale żywot wieczny. Bo dla aniołów śmierci nie ma. Swój kształt czerpią z fal wszechbytu i lecą coraz dalej ku Panu, w królewskiej purpurze dusz i ciał. Bóg jest w świecie Bytem wieczystym, a poza światem osobą – Duchem. Ludzie, którzy są Jego obrazem, muszą żyć nieśmiertelnie i jak On tworzyć wiecznie z miłości.

Szkołą Duchów są dzieje ludzkości, na nich to każdy dąży do innych przestrzeni, które Bóg ujawni w dzień sądu. Schody wiodące do tego dnia stanowią narody. Każdy z nich ma inne powołanie. Są wśród nich szczególnie wybrane, by przez straszną walkę w grobie, być anielskim przykładem miłości i braterstwa. Takim jest naród polski. Kto do niego należy niech wytrwa w cierpieniu i pamięta, że Bóg kocha niezmiernie synów, których koronuje cierniami. Dzięki nim odmładza się świat ludzki. Chrystus wciąż mieszka w ludzkości i co Jemu się stało, czeka również Ludzkość. Zrodzona z myśli Bożej i zdążająca do Ojca, przejść musi prze męczeństwo. A jak Chrystus przemienił się na Taborze, Ludzkość też zostanie przemieniona. Zrzuci to wszystko, co ją kala: niewolę, kłamstwo, a weźmie na siebie duchowe poznanie i wieczną miłość. Tak odmieniona wzbije się w okręgi światła.

O poemacie

Psalm wiary stanowi poetycką redakcję prawd wyłożonych przez Krasińskiego w Traktacie o Trójcy oraz poematach: Syn Cieniów i Przedświt. Krasiński rozwija w tym utworze koncepcję zarysowaną wcześniej w Synu Cieniów o ewolucyjnej drodze pochodu ducha ludzkiego ku Bogu. Poeta podkreśla jej pokojowy i bezkonfliktowy charakter. Niższe formy rozwoju są strząsane jak zżółkłe liście. W jego koncepcji nie mieści się idea nieuchronności katastrof tak silna w systemie genezyjskim Słowackiego. Krasiński pomija kataklizmy przyrody i katastrofy historii, odrzuca jako niemoralne środki rewolucyjne.

W pochodzie ludzkości ku przebóstwieniu szczególną rolę odgrywają narody wybrane, mające szczególne powołanie, by być śród świata anielskim przykładem. Narodem takim jest rzecz jasna naród polski. W zamian za wbity w ciało jego ojczyzny nóż morderstwa objawia światu więcej miłości i braterstwa. Końcowa część psalmu zestawia dzieje ludzkości z życiem Chrystusa i zapowiada bliskie przemienienie.

Utwór liczy sobie 140 wersów. Został napisany 11-zgłoskowcem o rymach aabb, abab i abba.

Bibliografia

• Zygmunt Krasiński: Dzieła literackie. T. 1. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1973.
• Zygmunt Krasiński: Pisma Zygmunta Krasińskiego. T. 3. Mikołów, Częstochowa: Karol Miarka, 1912.
• Zbigniew Sudolski: Zygmunt Krasiński. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974.