Stanisław Krasicki (kasztelan przemyski)

Stanisław Krasicki

Rogala
Rodzina	Krasiccy herbu Rogala
Ojciec	Jakuba Sieci(e)ński (Krasicki)
Matka	Barbara Orzechowska herbu Oksza
Żona	Anna Żurawińska h. Korczak Katarzyna Jakubowska Anna Jodko
Dzieci	Marcin (z Anny z Żurawińskich) i inne

Stanisław Krasicki herbu Rogala (ur. 1540, zm. 24 grudnia 1602 w Sulęczynie) – sekretarz królewski (od 1569), oboźny nadworny koronny (od 1576), kasztelan przemyski (od 1593), ochmistrz dworu królowej Anny Habsburżanki.

Biografia

Był najmłodszym synem Jakuba z Siecina (Sieci(e)ńskiego), sędziego ziemskiego przemyskiego, oraz Barbary Orzechowskiej, siostry stryjecznej Stanisława Orzechowskiego. Wywodził się z niezbyt zamożnej szlachty dobrzyńskiej). Dopiero małżeństwo Stanisława przyniosło rodzinie wyraźny awans majątkowy: w jego ręce przeszły Krasice w ziemi przemyskiej, obejmujące osiem wsi. Dobra te stały się podstawą materialnej potęgi tej linii Siecińskich, odtąd używających nazwiska Krasiccy.

Karierę rozpoczął na dworze Zygmunta II Augusta, gdzie od 1559 pełnił funkcję dworzanina. W 1564 skierowano go do Lwowa w związku z wykonaniem wyroku na hospodarze mołdawskim Stefanie Tomży i jego stronnikach. Trzy lata później objął urząd wojskiego przemyskiego. W 1569 jako sekretarz królewski uczestniczył w akcie zawarcia unii lubelskiej. W czasie pierwszego bezkrólewia angażował się w obrady sejmików województwa ruskiego, a od 1574 występował jako stolnik lwowski.

Po ucieczce Henryka Walezego związał się z obozem Jana Zamoyskiego. Wspólnie z Franciszkiem Krasińskim wystawił oddział stu koni przeciw Tatarom. Nominację na oboźnego nadwornego koronnego otrzymał w 1576 z rąk Stefana Batorego. Brał udział w kampaniach tego władcy, od wojny z Gdańskiem po wyprawy moskiewskie w latach 1579–1582. W 1579 należał do komisarzy odbierających kapitulację zamku w Połocku. W czasie oblężenia Pskowa (1581) jego działalność jako oboźnego oceniana była krytycznie.

W okresie bezkrólewia po śmierci Batorego opowiedział się za wyborem Zygmunta Wazy. Po jego elekcji uzyskał kasztelanię przemyską (1593) oraz urząd ochmistrza dworu królowej Anny Habsburżanki. W latach 1593–1594 towarzyszył królowi w podróży do Szwecji. Jeszcze przed wyprawą morską, 2 września 1593, uczestniczył w tłumieniu wystąpień w Gdańsku, skierowanych przeciw władcy, odnosząc przy tym obrażenia. Trudy podróży pogorszyły jego stan zdrowia i od tego czasu ograniczył aktywność publiczną, koncentrując się na zarządzaniu dobrami.

Majątek powiększał dzięki nadaniom i zakupom. W 1562 otrzymał wójtostwo Cików (Czyków). W 1570 nabył połowę miasteczka Bobrek (Bóbrka) w województwie sandomierskim. W latach 1580–1585 uzyskał starostwa: bolimowskie, lubomelskie oraz dolińskie. W latach 70. i 80. XVI w. kupił wsie w powiecie lwowskim oraz rozległy kompleks dóbr dubieckich w powiecie sanockim (około 80 miast i wsi).

Przed 1590 przystąpił do budowy nowej rezydencji w Krasiczynie, w miejscu wcześniejszej fortalicji z około 1550, wzniesionej przez jego ojca. Powstał tam renesansowy zamek o charakterze bastionowym. Na potrzeby inwestycji wydzielono część gruntów należących do sąsiedniej wsi Śliwnica. Budowę ukończono jeszcze za jego życia, a w otoczeniu siedziby rozwinęła się osada Krasiczyn.

Był wyznania katolickiego i trzykrotnie zawierał związki małżeńskie. Z pierwszego małżeństwa z Anną Żurawińską h. Korczak, dożywotnią starostą bobrecką, miał synów: Jerzego (zm. 1645), chorążego halickiego i starostę dolińskiego, oraz Marcina. Obu wykształcił, wysyłając ich w 1586 na kilkuletnie studia do Grazu, Ingolstadt i Rzymu. W 1579 poślubił Katarzynę Jakubowską herbu Topór, z którą miał córkę Barbarę, żonę Jana Daniłowicza, wojewody ruskiego. Trzecią jego żoną była Anna, córka Pietkiewicza Jodki, wojskiego brzeskolitewskiego.

Przed śmiercią w 1602 zapisał 2000 złotych polskich dominikanom w Przemyślu, w których kościele – dziś nieistniejącym – został pochowany. Uznawany jest za twórcę świetności rodu Krasickich.