กรีโกรี รัสปูติน
กริกอรี รัสปูติน Григорий Распутин | |
|---|---|
 กริกอรี รัสปูติน | |
| เกิด | 21 มกราคม ค.ศ. 1869 มณฑลโตโบลสค์ จักรวรรดิรัสเซีย |
| เสียชีวิต | 30 ธันวาคม ค.ศ. 1916 (อายุ 47) เซนต์ปีเตอส์เบิร์ก จักรวรรดิรัสเซีย |
สาเหตุเสียชีวิต | ถูกยิง |
| อาชีพ | นักศาสนา |
| คู่สมรส | Praskovia Fedorovna Dubrovina |
| บุตร | Dmitri (1897–1937) Matryona (1898–1977) Varvara (1900–1925) |
| บุพการี | Efim Vilkin Rasputin Anna Parshukova |
กรีกอรี เยฟิโมวิช รัสปูติน[ก] (รัสเซีย: Григорий Ефимович Распутин, อักษรโรมัน: Grigori Yefimovich Rasputin) เป็นนักบวชชาวรัสเซีย มีชื่อเสียงในฐานะผู้มีพลังลึกลับและมีพลังปัดเป่าโรคภัย เขาเข้ามาตีสนิทกับครอบครัวของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 ซาร์องค์สุดท้ายของรัสเซีย ซึ่งทำให้เขากลายเป็นผู้มีอิทธิพลอย่างสูงในช่วงไม่กี่ปีสุดท้ายของจักรวรรดิรัสเซีย
รัสปูตินเกิดในครอบครัวชาวนา ณ หมู่บ้านโพครอฟสโกเย ในแถบไซบีเรีย เขาเริ่มเข้าสู่เส้นทางสายความเชื่อหลังจากเดินทางไปแสวงบุญที่อารามแห่งหนึ่งในปี 1897 แม้คนอื่นจะเรียกเขาว่า "สตรานนิค" ที่แปลว่าผู้ธุดงธ์ แต่เขาก็ไม่เคยได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งใดในคริสตจักรรัสเซียออร์ทอดอกซ์ ซึ่งในช่วงปี 1903 ถึงต้นปี 1905 รัสปูตินเดินทางไปยังเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และสามารถดึงดูดใจผู้นำทางศาสนาและสังคมหลายคนจนกลายเป็นบุคคลโดดเด่นในสังคมชั้นสูง และในเดือนพฤศจิกายน 1905 เขาก็ได้เข้าเฝ้าจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 และจักรพรรดินีอะเลคซันดรา เฟโอโดรอฟนา เป็นครั้งแรก
ปลายปี 1906 รัสปูตินเริ่มทำหน้าที่เป็นหมอปัดเป่าโรคภัยให้กับมกุฎราชกุมารอะเลคเซย์ นีโคลาเยวิช พระราชโอรสเพียงพระองค์เดียว ซึ่งประชวรด้วยโรคฮีโมฟิเลีย (เลือดออกไม่หยุด) การเข้ามาของรัสปูตินทำให้เกิดเสียงแตกในราชสำนัก บางคนมองว่าเขาเป็นผู้วิเศษและศาสดาพยากรณ์ ในขณะที่บางคนมองว่าเป็นเพียงสิบแปดมงกุฎทางศาสนา อิทธิพลของรัสปูตินขึ้นสู่จุดสูงสุดในปี 1915 เมื่อจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 เสด็จออกจากเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเพื่อไปบัญชาการกองทัพรัสเซียในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในช่วงที่พระองค์ไม่อยู่นั้น รัสปูตินและจักรพรรดินีอเล็กซานดราได้ร่วมกันแผ่อิทธิพลไปทั่วจักรวรรดิ อย่างไรก็ตาม เมื่อรัสเซียเริ่มพ่ายแพ้ในสงครามบ่อยครั้งขึ้น ทั้งคู่ก็เริ่มเสื่อมความนิยมลงเรื่อยๆ
30 ธันวาคม 1916 รัสปูตินถูกลอบสังหารโดยกลุ่มขุนนางฝ่ายอนุรักษนิยมที่ต่อต้านอิทธิพลของเขาที่มีต่อราชวงศ์ นักประวัติศาสตร์มักชี้ว่า ชื่อเสียงที่อื้อฉาวและภาพลักษณ์อันชั่วร้ายของรัสปูติน มีส่วนสำคัญในการทำลายความเชื่อมั่นต่อรัฐบาลพรเจ้าซาร์ ซึ่งเป็นตัวเร่งให้เกิดการโค่นล้มราชวงศ์โรมานอฟ ในเวลาต่อมา เรื่องราวชีวิตของเขามักถูกแต่งแต้มด้วยข่าวลือหนาหู จนทำให้เขายังคงเป็นบุคคลที่ลึกลับและน่าหลงใหลในวัฒนธรรมป๊อปจนถึงปัจจุบัน
ชีวิตช่วงต้น
[แก้]กริกอรี เยฟิโมวิช รัสปูติน เกิดเมื่อวันที่ 21 มกราคม 1869 (หรือวันที่ 9 มกราคม ตามปฏิทินเก่า) ในหมู่บ้านขนาดเล็กชื่อว่าโพครอฟสโกเย ริมฝั่งแม่น้ำทูราในมณฑลโตโบลสค์ (ปัจจุบันคือแคว้นตูย์เมน) จักรวรรดิรัสเซีย[1] เขาได้รับศีลล้างบาปในวันถัดมาและได้รับการตั้งชื่อตามนักบุญเกรกอรีแห่งนิสซา[2] รัสปูตินเติบโตมาในครอบครัวชาวนาที่มีชีวิตเรียบง่าย บิดาที่ชื่อเยฟิม[3] นอกจากจะเป็นเกษตรกรแล้วยังเป็นผู้อาวุโสของโบสถ์และพนักงานส่งของของรัฐที่คอยลำเลียงสินค้าและผู้คนระหว่างโตโบลสค์และตูย์เมน[4][3] ส่วนมารดาคือแอนนา ปาร์ชูโควา ซึ่งแต่งงานกับบิดาของเขาในปี 1863 ชีวิตในวัยเด็กของรัสปูตินเต็มไปด้วยความสูญเสีย เนื่องจากเขามีพี่น้องถึง 7 หรืออาจจะ 8 คน แต่ทั้งหมดกลับเสียชีวิตตั้งแต่ยังเป็นทารกหรือวัยเยาว์ มีเพียงเฟโอโดสิยาเท่านั้นที่เป็นพี่น้องที่สนิทชิดเชื้อกับเขาที่สุด
นักประวัติศาสตร์ ดักลาส สมิธ ได้อธิบายว่าช่วงชีวิตวัยหนุ่มของรัสปูตินนั้นเปรียบเสมือน "หลุมดำ" ที่แทบไม่มีข้อมูลแน่ชัด ซึ่งช่องว่างทางประวัติศาสตร์นี้เองที่เปิดโอกาสให้เกิดการกุเรื่องราวมากมายเกี่ยวกับเขาในภายหลัง อย่างไรก็ตาม เป็นที่ยอมรับกันว่ารัสปูตินไม่ได้รับการศึกษาในระบบและอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้จนกระทั่งล่วงเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ เช่นเดียวกับชาวนาส่วนใหญ่ในไซบีเรียสมัยนั้น
ในช่วงวัยหนุ่ม รัสปูตินมีชื่อเสียงในท้องถิ่นว่าเป็นคนเกเร มีพฤติกรรมดื่มสุราและลักเล็กขโมยน้อยอยู่บ้าง แต่จากบันทึกในหอจดหมายเหตุไม่ปรากฏหลักฐานว่าเขาเคยกระทำความผิดร้ายแรงอย่างการขโมยม้าหรือหมิ่นศาสนาตามที่ถูกกล่าวหาในภายหลัง จนกระทั่งในปี 1886 เขาได้พบกับนางสาวปราสโกเวีย ดูโบรวินา สาวชาวนาที่เขาได้เข้าพิธีวิวาห์ด้วยในเดือนกุมภาพันธ์ 1887 ทั้งคู่มีบุตรด้วยกัน 7 คน แต่มีเพียง 3 คน เท่านั้นที่รอดชีวิตเติบโตจนเป็นผู้ใหญ่ ซึ่งปราสโกเวียเองก็ได้กลายเป็นภรรยาผู้ซื่อสัตย์ที่อยู่เคียงข้างและสนับสนุนเขาตลอดช่วงเวลาที่เขาเดินทางจาริกแสวงบุญและก้าวขึ้นสู่จุดสูงสุดในราชสำนักรัสเซีย[5]
เข้าสู่ศาสนา
[แก้]ในปี 1897 รัสปูตินเริ่มหันมาสนใจในศาสนาคริสต์อย่างแรงกล้าและตัดสินใจละทิ้งหมู่บ้านโพครอฟสโกเยเพื่อออกจาริกแสวงบุญ แม้แรงจูงใจเบื้องหลังการตัดสินใจครั้งนี้จะยังไม่แน่ชัด โดยบางแหล่งข้อมูลระบุว่าเขาอาจต้องการหนีความผิดในคดีขโมยม้า ขณะที่บางแหล่งเชื่อว่าเขาเกิดนิมิตเห็นพระแม่มารีหรือนักบุญซีเมออนแห่งแวร์โฮตูร์เย หรืออาจได้รับแรงบันดาลใจจากนักเทววิทยาคนหนึ่ง แต่ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นเช่นไร ดักลาส สมิธ นักประวัติศาสตร์มองว่าการตัดสินใจในวัย 28 ปีละทิ้งภรรยาและลูกน้อย ย่อมเกิดจากจุดวิกฤตทางอารมณ์ที่รุนแรง[6]
การเดินทางไปยังอารามนักบุญนิโคลัสที่แวร์โฮตูร์เยในปี 1897 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในชีวิตของเขา ณ ที่แห่งนั้นเขาได้พบกับ "มาคารี" ผู้เป็นสตาเรตส์ หรือผู้อาวุโสทางจิตวิญญาณ ซึ่งทำให้รัสปูตินเกิดความเลื่อมใสอย่างลึกซึ้ง เขาใช้เวลาอยู่ที่นั่นหลายเดือน และอาจเป็นช่วงเวลานี้เองที่เขาเริ่มเรียนรู้การอ่านเขียน อย่างไรก็ตาม รัสปูตินได้กลับมายังบ้านเกิดด้วยสภาพที่เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง เขากลายเป็นคนมักน้อย ละเว้นการดื่มสุรา เลิกกินเนื้อสัตว์ และอุทิศตนให้กับการสวดมนต์และร้องเพลงสรรเสริญพระเจ้าอย่างแรงกล้ากว่าที่เคยเป็นมา[7]
หลังจากนั้นรัสปูตินใช้ชีวิตในฐานะ "สตรานนิค" ที่แปลว่าผู้ธุดงค์ โดยเขามักจะหายออกจากบ้านไปนานหลายเดือนหรือหลายปีเพื่อจาริกไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ตทั่วรัสเซีย[8] และอาจเดินทางไกลไปถึงเขาแอทอส ศูนย์กลางทางจิตวิญญาณของนิกายออร์โธดอกซ์ในกรีซ เมื่อเข้าสู่ช่วงต้นทศวรรษ 1900 เขาก็เริ่มมีกลุ่มผู้เลื่อมใสศรัทธาขนาดเล็กในหมู่บ้าน ซึ่งมักจะมารวมตัวกันสวดมนต์ในห้องใต้ดินที่เขาดัดแปลงเป็นโบสถ์จำลอง อย่างไรก็ตาม กิจกรรมของกลุ่มรัสปูตินกลับสร้างความสงสัยและไม่พอใจให้กับบาทหลวงและชาวบ้านคนอื่น จนเกิดข่าวลือหนาหูเกี่ยวกับพิธีกรรมที่แปลกประหลาด รวมถึงข้อกล่าวหาว่าเขาอาจเข้าร่วมกับลัทธิ "คลิสตี" (Khlysty) ซึ่งเป็นนิกาย ต้องห้ามที่มีข่าวลือเรื่องการทรมานตนเองและการมั่วสุมทางเพศ[9][10] แม้ภายหลังจะมีการสืบสวนซ้ำหลายครั้งแต่นักประวัติศาสตร์ระบุว่าไม่พบหลักฐานยืนยันว่ารัสปูตินเคยเป็นสมาชิกของลัทธิดังกล่าว และข่าวลือเหล่านั้นดูเหมือนจะเป็นเพียงเรื่องที่ปราศจากมูลความจริงในขณะนั้น
ขึ้นสู่จุดสูง
[แก้]ในช่วงต้นทศวรรษ 1900 ชื่อเสียงเรื่องวัตรปฏิบัติและเสน่ห์ดึงดูดใจ (Charisma) ของรัสปูตินเริ่มขยายวงกว้างออกไปทั่วดินแดนไซบีเรีย[9] จนกระทั่งในช่วงปี 1904 หรือ 1905 เขาได้เดินทางไปยังเมืองคาซาน และที่นั่นเองที่เขาเริ่มสร้างชื่อเสียงในฐานะ "สตาเรตส์" (Starets) หรือผู้อาวุโสทางวิญญาณผู้ชาญฉลาด ผู้สามารถปัดเป่าวิกฤตทางจิตใจและความวิตกกังวลให้แก่ผู้คนได้[11] แม้จะมีกระแสข่าวลืออื้อฉาวว่ารัสปูตินมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับเหล่าสตรีผู้เลื่อมใส[12] แต่เขากลับสามารถสร้างความประทับใจให้แก่ผู้นำทางศาสนาในท้องถิ่นหลายท่าน โดยเฉพาะอธิการเจ้าคณะอันเดรย์ และบิชอปคริสทานอส ซึ่งได้เขียนจดหมายแนะนำตัวให้เขานำไปมอบแก่บิชอปเซียร์เกย์ อธิการโรงเรียนเทววิทยา ณ อารามอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี เพื่อจัดเตรียมการให้เขาได้เดินทางเข้าสู่เมืองหลวงอย่างเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก[13][14][15]
เมื่อเดินทางมาถึงอารามอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี ลาวรา รัสปูตินได้ถูกแนะนำให้รู้จักกับคณะผู้นำคริสตจักร รวมถึงอธิการเจ้าคณะเธโอฟาน แห่งโรงเรียนเทววิทยา ผู้ซึ่งมีสายสัมพันธ์กว้างขวางในสังคมเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กและต่อมาได้ทำหน้าที่เป็นราชครูให้ราชวงศ์[16][17] เธโอฟานรู้สึกประทับใจในตัวรัสปูตินอย่างมากถึงขนาดเชิญให้เขามาพักอาศัยที่บ้าน และกลายเป็นมิตรสหายคนสำคัญที่สุดคนหนึ่งของรัสปูตินในเมืองหลวง[16] โดยเธโอฟานเป็นผู้เปิดประตูให้เขาเข้าสู่เสวนาสโมสร ที่ชนชั้นสูงมักจะรวมตัวกันเพื่อสนทนากัน ซึ่งจากการพบปะเหล่านี้เองที่ทำให้รัสปูตินสามารถดึงดูดกลุ่มผู้ติดตามที่ทรงอิทธิพลในช่วงแรกได้สำเร็จ แม้ว่าในเวลาต่อมาผู้ติดตามหลายคนในกลุ่มนี้จะหันมาเป็นศัตรูตัวฉกาจต่อเขาตามก็ตาม[18]
ในช่วงเวลาก่อนที่รัสปูตินจะมาเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก กระแสความเคลื่อนไหวทางศาสนาทางเลือก เช่น ลัทธิถือผี และเทวปรัชญา ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในหมู่ชนชั้นสูงของเมืองหลวง ซึ่งเหล่าผู้นำทางสังคมจำนวนมากต่างมีความทะเยอทะยานและใคร่รู้ในเรื่องไสยศาสตร์และสิ่งเหนือธรรมชาติอย่างรุนแรง[19] แนวคิดและ "บุคลิกอันแปลกประหลาด" ของรัสปูตินจึงทำให้เขากลายเป็นเป้าหมายแห่งความสนใจอย่างยิ่งยวดในหมู่ชนชั้นนำในเมืองหลวง ซึ่งตามความเห็นของฟูร์มันน์ (Fuhrmann) มองว่าคนเหล่านี้อยู่ในสภาวะที่ "เบื่อหน่าย เต็มไปด้วยความเคลือบแคลง และกำลังมองหาประสบการณ์ใหม่ๆ" ในช่วงเวลาดังกล่าว[16] นอกจากนี้ เสน่ห์ของรัสปูตินยังอาจได้รับการส่งเสริมจากข้อเท็จจริงที่ว่าเขาเป็นชาวรัสเซียโดยกำเนิด ซึ่งแตกต่างจากผู้วิเศษคนอื่น เช่น นีซีเย อ็องแตลม์ ฟีลิป และเฌราร์ อ็องโกส ที่เคยได้รับความนิยมในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กก่อนหน้านี้ [17]
ในส่วนของระยะเวลาการพำนัก ฟูร์มันน์ระบุว่ารัสปูตินพักอยู่ในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเพียงไม่กี่เดือนในการมาเยือนครั้งแรก และเดินทางกลับไปยังโพครอฟสโกเยในฤดูใบไม้ร่วงปี 1903[20] อย่างไรก็ตาม สมิธโต้แย้งว่าเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ที่จะทราบแน่ชัดว่ารัสปูตินพำนักอยู่ในเมืองหลวงต่อเนื่องหรือได้เดินทางกลับไปยังบ้านเกิดในช่วงเวลาระหว่างการมาถึงครั้งแรกจนถึงปี 1905 [31] ทว่าไม่ว่าข้อเท็จจริงจะเป็นอย่างไร ภายในปี 1905 รัสปูตินก็ได้สร้างมิตรภาพกับสมาชิกหลายคนในกลุ่มชนชั้นสูง รวมถึง "เจ้าหญิงดำ" (Black Princesses) คือ มิลิซา (Militsa) และอานาสตาเซีย (Anastasia) แห่งมอนเตเนโกร ผู้ซึ่งเสกสมรสกับพระญาติของพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 (แกรนด์ดยุกปีเตอร์ นิไคโลวิช และเจ้าชายจอร์จี โรมานอฟสกี) และบุคคลทั้งสองนี้เองที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการเป็นผู้นำพาให้รัสปูตินได้เข้าเฝ้าพระเจ้าซาร์เป็นครั้งแรก[17][21]
เข้าสู่แวดวงราชสำนัก
[แก้]รัสปูตินได้เข้าเฝ้าพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 เป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 1905 ณ พระราชวังเปเตียร์กอฟ ซึ่งเหตุการณ์สำคัญนี้ได้ถูกบันทึกไว้ในบันทึกส่วนพระองค์ของพระเจ้าซาร์ โดยระบุว่าพระองค์และจักรพรรดินีอเล็กซานดรา เฟโอโดรอฟนา ได้ "ทำความรู้จักกับบุรุษของพระเจ้า ที่ชื่อกริกอรี จากจังหวัดโตโบลสค์" [20] ซึ่งหลังจากเสร็จสิ้นการพบกันในครั้งนั้น รัสปูตินได้เดินทางกลับไปยังหมู่บ้านโพครอฟสโกเยและไม่ได้กลับมายังเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กอีกเลยจนกระทั่งเดือนกรกฎาคม 1906[22] เมื่อเขากลับมาถึงเมืองหลวง เขาได้ส่งโทรเลขถึงพระเจ้าซาร์เพื่อทูลขอถวายรูปเคารพของนักบุญซีเมออนแห่งแวร์โฮตูร์เยแด่พระองค์ ก่อนจะได้เข้าเฝ้าพระเจ้าซาร์และจักรพรรดินีอีกครั้งในวันที่ 18 กรกฎาคม และในเดือนตุลาคมปีเดียวกัน ซึ่งเป็นครั้งแรกที่เขาได้พบกับบรรดาพระราชบุตร[23]
ในเวลาต่อมา ทั้งพระเจ้าซาร์นิโคลัสและจักรพรรดินีอเล็กซานดราต่างเริ่มมีความเชื่อมั่นอย่างแรงกล้าว่า รัสปูตินมีพลังปาฏิหาริย์ในการรักษามกุฎราชกุมารอะเลคเซย์ นีโคลาเยวิช พระราชโอรสเพียงองค์เดียวผู้ทรงประชวรด้วยโรคฮีโมฟีเลีย หรืออาการเลือดออกไม่หยุด อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์ยังคงมีความเห็นต่างกันว่าความเชื่อมั่นนี้เกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อใด โดยนักวิชาการออร์แลนโด ฟิกส์ มองว่ารัสปูตินถูกแนะนำให้รู้จักกับทั้งสองพระองค์ในฐานะผู้รักษาที่สามารถช่วยพระราชโอรสได้ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 1905[24] ขณะที่โจเซฟ ที. ฟูร์มันน์ สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นช่วงเดือนตุลาคม 1906 มากกว่า ที่รัสปูตินถูกขอให้ช่วยสวดภาวนาเพื่อพลานามัยของมกุฎราชกุมารอเล็กเซเป็นครั้งแรก[25]
หมอผู้รักษามกุฎราชกุมาร
[แก้]
อิทธิพลอันมหาศาลของรัสปูตินที่มีต่อครอบครัวราชวงศ์มีรากฐานมาจากความเชื่อมั่นของจักรพรรดินีอเล็กซานดราว่าเขาสามารถบรรเทาความเจ็บปวดและหยุดเลือดให้แก่ซาเรวิชอเล็กเซผู้ประชวรด้วยโรคฮีโมฟีเลีย[26] ส่งผลให้เขากลายเป็นบุคคลสำคัญที่ขาดไม่ได้ในราชสำนัก[27] เหตุการณ์ที่ตอกย้ำความเชื่อนี้เกิดขึ้นในปี 1907 เมื่อรัสปูตินสวดภาวนาจนอาการเลือดออกภายในของอเล็กเซหายดีอย่างรวดเร็ว[28] และที่โดดเด่นที่สุดคือเหตุการณ์ในปี 1912 เมื่อพระโอรสมีอาการโคม่าจนเกือบสิ้นพระชนม์ รัสปูตินซึ่งอยู่ไกลถึงไซบีเรียได้ส่งโทรเลขมาให้กำลังใจและสั่งว่า "อย่าให้พวกแพทย์รบกวนพระโอรสมากเกินไป" [29] หลังจากนั้นเลือดก็หยุดไหลอย่างน่าอัศจรรย์ ซึ่ง นายแพทย์ฟีโดรอฟยอมรับว่าเป็นการฟื้นตัวที่อธิบายไม่ได้ทางการแพทย์ และไม่แปลกที่จักรพรรดินีจะศรัทธาในตัวเขาว่าเป็นผู้วิเศษ[30]
โรเบิร์ต เค. แมสซี เรียกเหตุการณ์นี้ว่าหนึ่งในเรื่องลึกลับที่สุดในตำนานรัสปูติน[29] โดยสันนิษฐานว่า "ปาฏิหาริย์" นี้อาจเกิดจากการที่เขาสั่งให้แพทย์หยุดรบกวน ทำให้พระโอรสได้พักผ่อนเต็มที่ หรือคำพูดของเขาช่วยลดความเครียดของจักรพรรดินีซึ่งส่งผลดีต่อสภาวะทางจิตใจของอเล็กเซ[31] นอกจากนี้ยังมีทฤษฎีเรื่องการใช้การสะกดจิต หรือการที่เขาสั่งระงับการใช้ยาแอสไพริน ซึ่งในสมัยนั้นนิยมใช้ระงับปวดแต่มีฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือด โดยที่วงการแพทย์ยังไม่ล่วงรู้ความจริงข้อนี้จนกระทั่งทศวรรษ 1950 ความเชื่อมั่นว่ารัสปูตินเป็นผู้เดียวที่ช่วยให้อเล็กเซรอดชีวิตได้ ทำให้เขากลายเป็นบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในใจของจักรพรรดินีสืบเนื่องมานับตั้งแต่นั้น[32]
เหตุความขัดแย้ง
[แก้]ความศรัทธาในพลังปาฏิหาริย์ของรัสปูตินทำให้เขาได้รับสถานะและอำนาจในราชสำนักอย่างมหาศาล โดยพระเจ้าซาร์แต่งตั้งให้เขาเป็น "ผู้จุดตะเกียง" (lampadnik) ซึ่งเปิดโอกาสให้เขาเข้าถึงครอบครัวราชวงศ์ได้อย่างสม่ำเสมอ[33][34] และในปี 1906 เขาได้รับพระบรมราชานุญาตให้เปลี่ยนนามสกุลเป็น "รัสปูติน-โนวึย" (Rasputin-Noviy) อันสะท้อนถึงความโปรดปรานที่ได้รับตั้งแต่นั้น
อย่างไรก็ตาม รัสปูตินถูกกล่าวหาว่าใช้ตำแหน่งเพื่อรับสินบนและแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศ[33] จนกลายเป็นบุคคลอื้อฉาวที่ถูกศัตรูโจมตีว่านอกรีต แทรกแซงการเมือง และมีข่าวลือเรื่องชู้สาวกับจักรพรรดินี[35] กระแสต่อต้านเริ่มลามสู่คริสตจักรออร์โธดอกซ์ โดยในปี 1907 เขาถูกกล่าวหาว่าเผยแพร่ลัทธิที่ผิดเพี้ยนคล้ายพวก "คลิสตี" แม้แต่นายกรัฐมนตรีและหน่วยตำรวจพยายามสืบสวนพฤติกรรมของเขาเพื่อหาทางขับไล่แต่ก็ไม่สำเร็จ[36] ด้านชีวิตส่วนตัว เขามักมั่วสุมดื่มสุราและมีความสัมพันธ์กับสตรีหลากหลายชนชั้นโดยอ้างว่าการสัมผัสกายคือการชำระบาป[37][38] จนกระทั่งในปี 1909 ข้อกล่าวหาเรื่องการข่มขืนผู้ติดตามทำให้เธโอฟานซึ่งเคยเป็นมิตรสำคัญเริ่มมองว่าเขาเป็นภัยต่อราชวงศ์ นอกจากนี้ยังมีข่าวลือเรื่องพฤติกรรมไม่เหมาะสมต่อสองพระราชธิดา คือเจ้าหญิงโอลกาและเจ้าหญิงทาติอานา [39][40]
เมื่อรัสเซียเผชิญกับสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ประชาชนส่วนใหญ่ได้โยนความผิดให้จักรพรรดินีและรัสปูติน ในเดือนพฤศจิกายน 1916 วลาดีมีร์ พูริชเควิช สมาชิกสภาดูมาได้วิจารณ์อย่างรุนแรงว่าคณะรัฐมนตรีได้กลายเป็นเพียง "หุ่นเชิด" ที่ถูกชักใยโดยรัสปูตินและจักรพรรดินีอเล็กซานดรา—ผู้ถูกตราหน้าว่าเป็น "นังปีศาจแห่งรัสเซีย" และคนแปลกหน้าบนบัลลังก์รัสเซีย[41]
การเสียชีวิต
[แก้]การลอบสังหารครั้งแรก
[แก้]การลอบสังหารรัสปูตินครั้งแรกเกิดขึ้นในเดือนกรกฎาคม 1914 ณ หมู่บ้านโพครอฟสโกเย บ้านเกิดของเขา โดยหญิงนามว่าคิโอเนีย กูเซวา เธอเลื่อมใสในนักบวชที่เป็นศัตรูของรัสปูติน เธอใช้มีดแทงเข้าที่ท้องของเขาอย่างรุนแรงขณะที่เขากำลังเดินออกจากบ้าน แม้แผลจะฉกรรจ์จนลำไส้แทบทะลักออกมา แต่รัสปูตินกลับรอดชีวิตมาได้อย่างปาฏิหาริย์หลังจากเข้ารับการผ่าตัดและพักฟื้นนานหลายเดือน อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจของเขาอย่างมาก ทำให้เขากลายเป็นคนหวาดระแวงและเริ่มหันมาดื่มสุราอย่างหนักเพื่อคลายความกังวล
การลอบสังหารครั้งที่สอง
[แก้]การลอบสังหารครั้งที่สองซึ่งประสบความสำเร็จ เกิดขึ้นในคืนวันที่ 30 ธันวาคม 1916 โดยกลุ่มขุนนางฝ่ายอนุรักษนิยมนำโดย เจ้าชายเฟลิกซ์ ยูซูพอฟ พวกเขาลวงรัสปูตินไปยังวังมอยกาเพื่อลอบสังหาร ตามบันทึกที่เป็นตำนานระบุว่า กลุ่มผู้ก่อการพยายามวางยาไซยาไนด์ในขนมเค้กและไวน์ แต่ดูเหมือนสารพิษจะทำอะไรเขาไม่ได้ จนยูซูพอฟต้องตัดสินใจใช้ปืนยิงเข้าที่หน้าอกของเขา
แต่เรื่องราวกลับยิ่งทวีความน่าสะพรึงกลัว เมื่อรัสปูตินที่ดูเหมือนจะสิ้นใจไปแล้วกลับลุกขึ้นมาจู่โจมยูซูพอฟและพยายามวิ่งหนีออกไปที่ลานกลางหิมะ จนกระทั่งถูก วลาดีมีร์ พูริชเควิช ยิงซ้ำอีกหลายนัดที่หลังและศีรษะจนล้มลง กลุ่มผู้ก่อการได้มัดร่างของเขาและนำไปโยนลงในแม่น้ำเนวาที่เย็นจัด ร่างของเขาถูกพบในอีกสองวันต่อมา ซึ่งผลการชันสูตรในภายหลังยืนยันว่าเขาเสียชีวิตจากบาดแผลกระสุนปืนที่ศีรษะในระยะเผาขน การตายของเขาเปรียบเสมือนลางร้ายที่เป็นจุดเริ่มต้นของการล่มสลายของราชวงศ์โรมานอฟในเวลาต่อมาไม่นาน
ผลที่ตามมา
[แก้]การเสียชีวิตของรัสปูตินในเดือนธันวาคม 1916 ไม่ได้นำมาซึ่งความมั่นคงของราชวงศ์ตามที่กลุ่มผู้ก่อการคาดหวังไว้ แต่กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของจุดจบที่รวดเร็วขึ้นอย่างน่าใจหาย ในขณะที่ชนชั้นสูงและสมาชิกสภาดูมาบางส่วนเฉลิมฉลองการจากไปของเขา แต่จักรพรรดินีอเล็กซานดรากลับทรงตกอยู่ในสภาวะโศกเศร้าอย่างรุนแรงและยิ่งทรงปลีกตัวออกจากสังคมมากขึ้น เหตุการณ์ลอบสังหารนี้ไม่ได้ช่วยกู้คืนชื่อเสียงของราชสำนักโรมานอฟในสายตาประชาชน แต่กลับยิ่งตอกย้ำถึงความไร้เสถียรภาพและการขาดการควบคุมของพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 ที่ปล่อยให้ความขัดแย้งภายในบานปลายจนเกิดการนองเลือดในหมู่ขุนนาง
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Wilson 1964, pp. 23–26.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 7.
- 1 2 Smith 2016, p. 14.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 6.
- ↑ Smith 2016, pp. 14–15.
- ↑ Smith 2016, p. 21.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 17.
- ↑ Smith 2016, pp. 23, 26.
- 1 2 Smith 2016, p. 28.
- ↑ Fuhrmann 2012, pp. 19–20.
- ↑ Smith 2016, pp. 50–51.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 25.
- ↑ Smith 2016, pp. 50–53.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 26.
- ↑ Radzinsky 2010, pp. 47–48.
- 1 2 3 Fuhrmann 2012, p. 29.
- 1 2 3 Smith 2016, p. 66.
- ↑ Smith 2016, p. 57.
- ↑ Figes 1998, p. 29.
- 1 2 Smith 2016, p. 65.
- ↑ Fuhrmann 2012, pp. 29–30, 39.
- ↑ Smith 2016, pp. 69–76.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 41.
- ↑ Figes 1998, p. 30.
- ↑ Fuhrmann 2012, pp. 41–42.
- ↑ Ferro 1995, p. 137.
- ↑ Shukman 1994, p. 370.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 43.
- 1 2 Massie 2012, p. 195.
- ↑ Julia P. Gelardi, Born to Rule: Five Reigning Consorts, Granddaughters of Queen Victoria, p. 176
- ↑ Massie 2012, pp. 197–198.
- ↑ Massie 2012, p. 198.
- 1 2 Figes 1998, p. 31.
- ↑ Ferro 1995, p. 138.
- ↑ Figes 1998, pp. 32–33.
- ↑ Fuhrmann 2012, p. 57.
- ↑ "Grigori Rasputin". Britannica, 2023.
- ↑ Harris, Carolyn (2016). "The Murder of Rasputin, 100 Years Later". Smithsonian Magazine.
- ↑ Smith 2016, p. 168.
- ↑ Fuhrmann 2012, pp. 61–62.
- ↑ Radzinsky 2010, p. 434.
หนังสืออ่านเพิ่มเติม
[แก้]- King, Greg (1998) [Originally by Carol Pub. in 1995]. The Man Who Killed Rasputin: Prince Felix Youssoupov and the Murder That Helped Bring Down the Russian Empire (illustrated ed.). Secaucus, New Jersey: Citadel Press. ISBN 0806519711.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- Photographs and films about Grigorii Yefimovich Rasputin
- The Alexander Palace Time Machine Bios-Rasputin เก็บถาวร 2006-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - bio of Rasputin
- Rasputin documentary (Discovery Channel)
- Okhrana Surveillance Report on Rasputin - from the Soviet Krasnyi Arkiv
- Rasputin, Grigory Yefimovich, Microsoft Encarta Online Encyclopedia( เก็บถาวร 2009-10-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน 2009-10-31)
- Russian Revolutions of 1917( เก็บถาวร 2009-10-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน 2009-10-31)
- The Murder of Rasputin
- Rasputin the Musical by Michael Rapp
- BBC's Rasputin murder reconstruction
- RASPUTIN Grigory Efimovich - article about Rasputin at Encyclopaedia of Saint Petersburg
- Mark 16:18 - a bible verse believed by some Christians to ascribe Rasputin-like powers to some Christians
