Avrupa Çevre Ajansı
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Kuruluş tarihi | 30 Ekim 1993 |
| Adres | Kopenhag, Danimarka |
| Personel sayısı | 256 (2022) |
| Yönetici(ler) |
|
| Web sitesi | eea.europa.eu |
Avrupa Çevre Ajansı, Avrupa Birliği'nin iklim politikası, biyolojik çeşitliliğin korunması ve ülkeler tarafından belirlenen diğer çevresel hedefler konusunda bağımsız çevre bilgileri sağlayan ajansıdır.[1]
Çevre politikalarını geliştirme, benimseme, uygulama ve değerlendirme alanlarında çalışanlar kadar kamu için de önemli bir bilgi kaynağıdır.
Avrupa Çevre Ajansı'nın 32 üye ülkesi ve altı işbirliği ülkesi bulunmaktadır. Ajansın üyeleri 27 Avrupa Birliği üye ülkenin yanı sıra İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre ve Türkiye'dir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Avrupa Ekonomik Alanı Ajansı (EEA), Avrupa Ekonomik Topluluğu (EEC) 1210/1990 Yönetmeliği (EEC 933/1999 ve EC 401/2009 Yönetmelikleri ile değiştirilmiş hali) ile kurulmuş ve 1994 yılında Danimarka'nın Kopenhag şehrinde faaliyete geçmiştir.
Ajans, 32 üye devletin hükûmet temsilcilerinden, bir Avrupa Komisyonu temsilcisinden ve Avrupa Parlamentosu tarafından atanan iki bilim insanından oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönetilmekte olup, Bilimsel Komitesi de bu kurulda görev almaktadır.
Ajansın mevcut İcra Direktörü, 1 Haziran 2023'te başlayacak beş yıllık bir dönem için atanan Leena Ylä-Mononen'dir.
Üye ülkeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]EEA bir Avrupa Topluluğu kurumu olmasına rağmen üyelik hedefleri paylaşan AB üyesi olmayan ülkelere de açıktır. EEA'nın şu anda 32 üye ülkesi vardır: AB'nin 27 üye ülkesinin tümü, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, Türkiye ve İsviçre. Arnavutluk, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya Federal Yugoslav Cumhuriyeti Sırbistan ve Karadağ da üyelik için başvuruda bulunur.
Türkiye, Avrupa Birliğine giriş sürecinde, Haziran 1999 üyelik başvurusunu yapmış, 18.03.2003 tarih ve 25052 sayılı resmi gazetede anlaşma yayımlanmış, 1 Mayıs 2003 tarihinde de Avrupa Çevre Ajansına tam üye olmuştur.
Çevresel bilgi
[değiştir | kaynağı değiştir]Çalışmalarda mevcut bilgi örgütlerinden yararlanılır; onlarla iş birliği yapar, çalışmaları Avrupa düzeyinde koordine eder ve aynı işin tekrarlanmasını önlemeye çalışır. Farklı ülkelerden mevcut en iyi çevresel bilgiyi bir araya getirir. Verileri iyice derledikten ve kurumsal ağ (EIONET) aracılığıyla doğruladıktan sonra bilgiler çeşitli yollarla sunduğu raporlarla kullanıcıların ulaşabileceği bir duruma getirilir.
AÇA, EIONET dışında bazı çevreye ilişkin ağlar içerisinde yer almaktadır. Bu ağlar için veri üretmekte, üretilen verileri kullanarak farklı ürünler oluşturmaktadır. Bu ağlar;
Avrupa Clearing House Mechanism Ağı _Biyoçeşitlilik konulu Ecoinformatics ağı _Çevre alanında yapılan projelerin değişimi konulu
Çevre Koruma Ajansları ağı
EnviroWindows ağı _ Çevresel bilgini paylaşıldığı ağ
AÇA'nın web sayfasında dijital haritalar üzerinden gerçek zamanlı çevresel bilgiye ulaşma imkânı ve interaktif haritalara ulaşma imkânı da bulunmaktadır. Bunlar;
- Ozon haritası,
- Avrupa Kirletici emisyonları haritası,
- EUNIS_ Biyololojik çeşitlilik veritabanı ve haritası
- WISE_Su veritabanı ve haritası
- Seragazı veritabanı
- Çevresel teknoloji atlası
- Hava kirliliği emisyonları veri görüntüleyicisi
- Arazi Kullanım Durumu haritası
- Çevre ansiklopedisi
- Çevre terimleri sözlüğü
AÇA tarafından ilköğretim öğrencilerine yönelik hazırlanan internet üzerinden oynan iki adet de oyun bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi 6-12 yaş grubuna yönelik Honoloko adlı bir oyundur. Honoloko adlı hayali bir adada geçen oyun, çocukların sağlığın ve çevrenin iyileşmesine katkı bulunacak kararları vermesine istemektedir. Burada çocuklara yaptıkları her şeyin çevre üzerinde etkileri olduğunu anlatmaktır. https://web.archive.org/web/20080304193239/http://honoloko.eea.europa.eu/Honoloko.html
Diğer bir oyun ise daha kapsamlı 8-17 yaş grubu daha büyük çocuklar için hazırlanan Eco ajan adlı oyundur. Çevre şuurunun zihinlerde küçük yaşlardan itibaren yer etmesinin sağlamak ve duyarlılığı artırmak amacıyla yapılan bu oyunda çevre gönüllüleri çevreyi korumak için teşkilatlanarak maceradan maceradan koşmaktadırlar. https://web.archive.org/web/20080402064218/http://ecoagents.eea.europa.eu/
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Avrupa Çevre Ajansı Türkiye'de Yapılan Çalışmalar 2024" (PDF). webdosya.csb.gov.tr. 16 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026.