Бүген 2026 елның 15 май көне (Җомга) – Вакыт 05:48 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (15 май)

Халыкара вөҗдан кушуы буенча хәрби хезмәттән баш тартучылар көне, Австриядә — Бәйсезлек көне, Колумбия, Көньяк Корея һәм Мексикада — Укытучылар көне, БМОда — Халыкара гаилә көне, h.б. истәлекле һәм бәйрәм көннәре

1602 — Бартоломью Госнольд, аурупалылардан беренче булып, Кейп-Кодта була.
1768 — Франция Генуядән Корсика утравын сатып ала.
1833 — инглиз актеры Эдмунд Кин бакыйлыкка күчә.
1891 — бөек рус язучысы Михаил Булгаков дөньяга килә.
1900 — тарихчы, Төркия һәм Алмания Фәннәр Академияләренең хокукый әгъзасы Рәшит Рәхмәти Арат туа.
1905 — татар шагыйре Нур Баян дөньяга килә.
1920 — физика галиме Нургаяз Гарифьянов туа.
1928 — Микки-Маус пәйда булган.
1930 — татар язучысы Мәгъсүм Хуҗин дөньяга килә.
1935 — Мәскәү метрополитенының беренче сызыгы буенча хәрәкәт ачыла.
1939 — телче галим-диалектолог Фәрит Йосыпов туа.
1977 — башкорт әдәбияты галиме Әхнәф Харисов дөнья куя.
1990 — / ССРБ 1944 елда сөрелгән кырым татарларның туган яклары Кырымга кайту программасын раслый.
2018 — татар шагыйре, милли хәрәкәт эшлеклесе Әмир Мәхмүдов вафат.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Айнулар (айн. アイヌ/ainu, аину, туры мәгънәдә: кеше, чын кеше) — халык, Япон утрауларының иң борынгы халкы. Кайчандыр айнулар хәзерге Россия территориясендә дә, Амур елгасы түбән агымы буйларында, Камчатка, Сахалин һәм Курил утраулары көньягында яшәгәннәр. Хәзерге вакытта айналар нигездә Япония генә калган. Япониядә аларның саны 25 000 (башка мәгълүматлар буенча 200 000) кешегә җитә. Япониядә 2008 елның июнендә җирле халык буларак танылган.

Айнуларның килеп чыгышы хәзерге вакытта ачык түгел. XVII гасырда Европа кешеләре, айнулар белән очрашканда, аларның тышкы кыяфәтенә сокланганнар. Монголоидлардан аермалы буларак, бик куе чәчле, озын һәм зур сакалы һәм мыеклы кешеләр булганнар. Уртача климатта яшәсәләр дә, җәй көне айнулар, экваториаль илләрдә яшәүчеләргә охшатып, бот биләүләре генә кигәннәр. Айнулар политеистик халыклар булганга, алар табигатьне илаһилаштыралар. Шулай да табигатьнең барлык күренешләре дә илаһлар дип саналмаган. Айнулар өчен алла — бу илаһларның җаннарын үз эченә алган нәрсә, ул я илаһлар дөньясында яши һәм кешеләр дөньясына төшә, я кеше дөньясында яши, тере яки үле табигать объектларында гәүдәләнә.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Соңгы тапкыр XVI гасырда ясалган Моаи сыннарын ясау серен «озынколаклар» кабиләсе безнең заманнарга хәтле саклаган.
Формаль яктан Рус дәүләтенә буйсынулы Чукча халкының империя белән үзара кайбер каршылыклары булу сәбәпле аңарга ясак түләргә вакыты калмый.
Стандарт япон иенасы һәм Кытай юане XIX гасырда, британнар йогынтысында әйләнешкә кергәннәр.
Исемен Менделеевскидагы химия заводы йөрткән элекке директор яшь чагында террорчылар өчен шартлаткыч ясау лабораториясен тота.
1956 елда шәһәр шурасы япкан Сембер чуаш мәктәбенә 1922 елда Бөтенрусия Үзәк Башкарма комитеты карары белән үзенә караган барлык мәдәният йортлары, җир кишәрлекләре, ферма белән бергә, чуаш халкына мәңгелек файдалануга тапшырылган булган.
Яңалиф заманында аның нигезендә ясалган татарча Морзе әлифбасы да кулланышта булган.
1990-нчы елларда Татарстан яшьләренең иң популяр сәхифәсен Рина Зарипова алып барган.
1912 елда чыга башлаган «Хокук вә хәят» журналы татарлар арасында хокукый белемнәр тарату максатын куйган.
Мәскәүдә язучыларга белем бирә торган А.М. Горький исемендәге Әдәбият институты һәм филологлар әзерләүче Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты бар.
Һиндстанның рәсми Сыер яклаучылар оешмасы бар. Аның тарафдарлары Изге сыерларны «кыерсыткан» мөселман кешеләрен эзәрлекли.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Ибн Баттута (гарәп. أبو عبد الله محمد ابن بطوطة‎), тулы исеме – Әбү Абдуллаһ Мөхәммәт ибне Абдуллаһ ибне Мөхәммәт ибне Ибраһим әл-Ләвәти әт-Танҗи; (1304 ел, 24 февраль, Танҗәр – 1368 (1369) я 1377, Фәс) – күренекле гарәп сәяхәтчесе һәм сәүдәгәре. Аның сәяхәте якынча утыз ел буена дәвам итә һәм ул мөселманнар яшәгән күпчелек җирләрдә була.

Ибн Баттута турында барлык мәгълүмат аның сәяхәтнамәсеннән алынган.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Сайланган cоңгы портал:	Мифология
Сайланган cоңгы исемлек:	Өлкәр сибелгән тупланышы йолдызлары исемлеге

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 382 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 134 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы