Абакан
| Абакан | |
|---|---|
| хак. Ағбан | |
| Байрак[d][1][2] | Илтамга[d][3][4] |
.png) | .png) |
| Нигезләнү датасы | XVIII гасыр[5] |
 | |
| Рәсми исем | Ағбан, Абаканский острог, Усть-Абаканское һәм Абакан |
| Демоним | абака́нец[6] һәм абака́нцы[6] |
| Рәсми тел | хакас теле һәм рус теле |
| Дәүләт |
 Россия |
| Нәрсәнең башкаласы | Хакасия, Городской округ город Абакан[d][7], Хакас автономияле өлкә[d] һәм Качинская степная дума[d] |
| Административ-территориаль берәмлек | Хакасия |
| Сәгать поясы | UTC+07:00 |
| Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы | Абакан[d][8] һәм Енисей[8] |
| Табигый-георафик объект эчендә урнашкан | Минусинская котловина[d][8] |
| Башкарма хакимият башлыгы | Николай Генрихович Булакин[d] һәм Лёмин, Алексей Викторович[d] |
| Халык саны | 184 284 (1 гыйнвар 2025)[9] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 245 метр |
| Бүләкләр |
 |
| Мәйдан | 112,38 км² |
| Почта индексы | 655000–655965[10] |
| Рәсми веб-сайт | abakan.ru(рус.) |
| Беренче язма телгә алу | 1675 |
| Җирле телефон коды | 3902 |
| Монда җирләнгәннәр төркеме | [d] |
 | |
 Абакан Викиҗыентыкта | |
Абака́н (хак. Ағбан) — Хакасия Республикасы башкаласы. Халык саны — 163,4 мең кеше. Халык тыгызлыгы — 1452 кеше/км². Шәһәр мәйданы — 112,38 км². Элекеге исемнәр: 1870 елга кадәр — Абакан острогы, 1925 елга кадәр — Усть-Абакан, 1931 елга кадәр — Хакасск.
Географик мәгълүмат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Шәһәр Енисейга коя торган Абакан елгасы тамагында урнашкан. Минусинск казанлыкның үзәк өлешендә, диңгез өсте тигезлегеннән 250 м биеклектә табыла.
Климат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Кискен континенталь климат. Казанлыкларның климаты әйләнә-тирәдәге тауларга караганда йомшаграк. Кайбер елларда кар яву июнь һәм август айларында була. Сезон аралары кыска, салкын. Зур тәүлеклек температураның чайкалу.
| Абакана климаты | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 2 | 7 | 15 | 26 | 32 | 36 | 35 | 32 | 31 | 22 | 16 | 3 | 36 |
| Уртача максимум, °C | −13 | −9 | 1 | 9 | 18 | 23 | 26 | 23 | 16 | 6 | −5 | −13 | 7 |
| Уртача температура, °C | −18,4 | −16 | −6,2 | 3,5 | 11,4 | 17,5 | 19,9 | 16,8 | 10 | 3 | −7,9 | −15,6 | 1,4 |
| Уртача минимум, °C | −22 | −21 | −10 | −3 | 5 | 11 | 13 | 11 | 4 | −2 | −12 | −20 | −3 |
| Абсолют минимум, °C | −40 | −38 | −32 | −22 | −7 | −2 | 6 | 1 | −7 | −20 | −32 | −42 | −42 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 7,6 | 5,7 | 3,9 | 11,2 | 28,8 | 58 | 67,7 | 58,2 | 35 | 17,5 | 9,8 | 7,9 | 311,2 |
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү] |
Викиҗыентыктагы медиафайллар? |
|---|
- Рәсми сайт
- Абакан мэриясе 2010 елның 16 июнь көнендә архивланган
- Абакан шәһәр порталы 2010 елның 28 март көнендә архивланган
- Абакан шәһәренең урам күренешләре
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Флаг города Абакан | Геральдика.ру
- ↑ Флаг Абакана
- ↑ Герб города Абакан | Геральдика.ру
- ↑ Герб Абакана
- ↑ Историческая энциклопедия Сибири I
- 1 2 Левашов Е. А. Абака́н // Географические названия. Названия жителей. Словарь-справочник — СПб: Дмитрий Буланин, 2000. — ISBN 5-86007-221-X
- ↑ ОКТМО
- 1 2 3 Абакан // Города России: Энциклопедия / мөхәррир Г. М. Лаппо — Большая российская энциклопедия, 1994. — 50000 экз. — ISBN 978-5-85270-026-1
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года — Москва: Росстат, 2025.
- ↑ http://www.geopostcodes.com/Abakan
