30. ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

«…Κατά την παρ. 1 του άρθρου 71 του ν. 998/1979 (Α' 289), όπως η παράγραφος
αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 46 του ν. 2145/1993 (Α' 88),
«Εργολάβοι, υπεργολάβοι, κατασκευαστές, οι εντολείς τους και κάθε τρίτος που
επιχειρεί, άνευ δικαιώματος ή καθ' υπέρβαση των υπό του παρόντος νόμου
προβλεπομένων εξαιρέσεων, την ανέγερση οποιουδήποτε κτίσματος ή
κατασκευάσματος, οριστικής ή προσωρινής μορφής ή πραγματοποιεί οποιασδήποτε
φύσεως εγκατάσταση, εντός δάσους ή δασικής εκτάσεως, δημόσιας ή ιδιωτικής,
τιμωρούνται με φυλάκιση [...] και με χρηματική ποινή [...]», ενώ, κατά την παρ. 2 του
αυτού άρθρου 71 του ν. 998/1979, «[...] Η δασική αρχή διατάσσει και, εν αρνήσει του
υπόχρεου, εκτελεί άνευ ετέρας διατυπώσεως την κατεδάφισιν των κτισμάτων». Εξ
άλλου, στη μεν παρ. 1 του άρθρου 114 του ν. 1892/1990 (Α' 101) ορίζεται ότι
«Απαγορεύεται η ανέγερση οικοδομών, κτισμάτων και πάσης φύσεως
εγκαταστάσεων εντός δημόσιων ή ιδιωτικών δασών ή δασικών ή αναδασωτέων
εκτάσεων, που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαϊά [...]», στη δε παρ. 2
του αυτού άρθρου, όπως η παρ. αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 5 του ν.
2880/2001 (Α' 9), ορίζεται ότι «Ανεγερθείσες ή ανεγειρόμενες οικοδομές, κτίσματα και
πάσης φύσεως εγκαταστάσεις, στις ανωτέρω εκτάσεις, κατεδαφίζονται υποχρεωτικά,
κατόπιν αποφάσεως του οικείου Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας με τεχνική
υποστήριξη που διατίθεται και από τεχνική υπηρεσία νομαρχιακής αυτοδιοίκησης της
οικείας Περιφέρειας, ύστερα από αίτημα του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και με
τη συνδρομή της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας». Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 3 του
ως άνω άρθρου 114 του ν. 1892/1990, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με
την παρ. 1 του άρθρου 45 του ν. 2145/1993, «Η απόφαση περί κατεδαφίσεως
εκδίδεται μετά από κλήτευση προ δύο (2) τουλάχιστον εργάσιμων ημερών, του
φερόμενου ως κυρίου ή νομέα ή κατόχου ή του εργολάβου της οικοδομής, του
κτίσματος ή της εγκαταστάσεως. Η κλήτευση αυτή ενεργείται κατά τις διατάξεις του
Κώδικα Φορολογικής Δικονομίας. Αν τα παραπάνω πρόσωπα είναι άγνωστα ή
άγνωστης διαμονής, η κλήση τοιχοκολλάται στην είσοδο του κτίσματος. Κατά της
αποφάσεως του νομάρχη περί κατεδαφίσεως επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον του
προέδρου του διοικητικού πρωτοδικείου της τοποθεσίας του ακινήτου [...]», ενώ,
κατά την παρ. 6 του αυτού άρθρου, «Οι προηγούμενες παράγραφοι 2 έως και 5
εφαρμόζονται αναλόγως και για τις περιπτώσεις κατεδάφισης κτιρίων ή
εγκαταστάσεων, που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 71 του ν. 998/1979».
Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, προϋπόθεση για τη νομιμότητα διαταγής
κατεδαφίσεως αυθαιρέτου κτίσματος είναι, μεταξύ άλλων, η διαπίστωση της
ανεγέρσεως του εντός δάσους ή δασικής ή αναδασωτέας εκτάσεως. Η σχετική κρίση
της Διοικήσεως πρέπει, εν όψει των συνεπειών της, να είναι πλήρως αιτιολογημένη,
η αιτιολογία δε αυτή μπορεί να προκύπτει και από τα στοιχεία του φακέλου (Σ.τ.Ε.
1165/2002, 2659/1999, 5819/1996 κ.ά.)…» (ΣτΕ 137/2009, ΝΟΜΟΣ) (ΣτΕ
1935/2008, ΝΟΜΟΣ). «…κατά τις προπαρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 114 του ν.
1892/1990, ως ισχύουν, ερμηνευόμενες εν συνδυασμώ προς τις διατάξεις των
άρθρων 95 παρ. 1 (εδάφ. α') και 3 και 94 παρ. 1 του Συντάγματος, η διαφορά, η
οποία γεννάται από την απόφαση του Νομάρχου (και ήδη του Γενικού Γραμματέως
Περιφερείας) περί χαρακτηρισμού κτίσματος εντός δασικής περιοχής ως αυθαιρέτου
είναι διαφορά ακυρωτική και όχι διαφορά ουσίας. Συνεπώς, παρά την χρήση από τον
νόμο του όρου "προσφυγή", το προβλεπόμενο ένδικο βοήθημα συνιστά αίτηση
ακυρώσεως, εκδικαζομένη από τον αρμόδιο Πρόεδρο του Διοικητικού Πρωτοδικείου,
η απόφαση του οποίου υπόκειται σε έφεση ενώπιον του Ε' Τμήματος του
Συμβουλίου της Επικρατείας, κατ' ανάλογο εφαρμογή του άρθρου 5 του ν. 702/1977
(Α' 268) (βλ. ΣτΕ 3913/2000 Ολομ., 3586/2002, 2260/2004 … εξάλλου, από τον
συνδυασμό των προαναφερθεισών διατάξεων προκύπτει ότι η κατεδάφιση πάσης
φύσεως κτισμάτων ή εγκαταστάσεων, τα οποία έχουν ανεγερθεί ή ανεγείρονται, κατά

382

παράβαση των διατάξεων αυτών, εντός δημοσίων ή ιδιωτικών δασών και δασικών
εκτάσεων, αφορά κτίσματα (ή εγκαταστάσεις) οποτεδήποτε ανεγερθέντα, δηλαδή
τόσον κτίσματα ανεγερθέντα υπό το κράτος ισχύος του ν. 1892/1990 ή του ν.
998/1979, όσον και κτίσματα ανεγερθέντα προ της ενάρξεως ισχύος του ν. 998/1979
… (βλ. ΣτΕ 2260/2004, 3586/2002 κ.ά.)…» (ΣτΕ 981/2005, ΤΝΠ ΔΣΑ). «...“…Κατά
της αποφάσεως του νομάρχη [και ήδη του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας] περί
κατεδαφίσεως επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον του προέδρου του διοικητικού
πρωτοδικείου της τοποθεσίας του ακινήτου, εντός πέντε (5) ημερών από την
κοινοποίηση της στον προσφεύγοντα ή από την τοιχοκόλλησή της στο κτίσμα ...”. …
κατά την έννοια των εν λόγω διατάξεων, ερμηνευομένων εν όψει και της αρχής του
ενιαίου της Διοίκησης, δεν επιτρέπεται να διαταχθεί η κατεδάφιση κτίσματος που
έχει ανεγερθεί με βάση σχετική οικοδομική άδεια, η οποία δεν έχει ακυρωθεί ή
ανακληθεί. Εφόσον, επομένως, διαπιστωθεί παράβαση των διατάξεων αυτών, το
μέτρο της κατεδάφισης μπορεί να επιβληθεί από τη δασική αρχή μόνο μετά την
ανάκληση ή ακύρωση της οικοδομικής άδειας (ΣτΕ 2513/2001, 3632/2003, 280/2005,
318/2005)…» (ΣτΕ 2883/2006, ΝΟΜΟΣ).