ΤΟ ΕΥΡΩ. Η ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΣΟ ΔΤΡΩ. ΜΔΡΟ΢ 1^ν. Ζ ΤΗΟΘΔΣΖ΢Ζ ΚΑΗ ΟΗ ΢ΤΝΔΠΔΗΔ΢

Σν επξώ. Ζ Μεγάιε Ηδέα ηεο Διιάδαο ηνπ ΢εκίηε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990. Ζ Μεγάιε Ηδέα ησλ εθζπγρξνληζηώλ εθπξνζώπσλ ηεο παξαζηηηθήο θαη θνκπξαδόξηθεο ειιεληθήο αζηηθήο ηάμεο θαη ηνπ λενθηιειεπζεξηζκνύ. Ζ ώξα ηεο Μεγάιεο θαη Ηζρπξήο Διιάδαο. Μήπσο όκσο κηα αθόκε Μεγάιε Ηδέα κεηαηξέπεηαη ζε εθηάιηε; Κη ελώ ε ζπδήηεζε γηα ην αλ νη Έιιελεο εξγαδόκελνη θαη ε ειιεληθή νηθνλνκία σθειήζεθε από ηελ έληαμε ηεο Διιάδαο ζηελ ΟΝΔ κηα ζεηξά από ελζηάζεηο αξζξώλνληαη γηα ηελ θαηαζηξνθή πνπ ζα επέιζεη από ηελ εγθαηάιεηςε ηνπ επξώ θαη ε πηνζέηεζε εζληθνύ λνκίζκαηνο θαη θαη΄ επέθηαζε θαη αλεμάξηεηεο λνκηζκαηηθήο πνιηηηθήο. Ζ ιατθή αίζζεζε ήηαλ, αξθεηά ρξόληα ηώξα, πσο ε πηνζέηεζε ηνπ επξώ ρεηξνηέξεςε ηελ νηθνλνκηθή ηνπο ζέζε. Παξά ηελ παξαπάλσ δηαπίζησζε θόβνο θπξηαξρεί ζε κεγάιν κέξνο ησλ ιατθώλ ζηξσκάησλ. Φόβνο θαη ακεραλία κπξνζηά ζην άγλσζην. Μηα όκσο θαη ε ζπδήηεζε έρεη, εθ ησλ πξαγκάησλ, αλνίμεη αο πξνζπαζήζνπκε λα δνύκε πσο εμειίρζεθαλ θάπνηα ζεκειηώδε κεγέζε ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο θαη πνηεο κεηαβνιέο ππέζηεζαλ κεηά ηελ είζνδν ζηελ ΟΝΔ. Σα κεγέζε απηά ζπλδένληαη άξξεθηα ηόζν κε ην δεκνζηνλνκηθό εθηξνρηαζκό όζν θαη, θπζηθά, κε ην ρξένο ηεο ρώξαο δεκόζην θαη ηδησηηθό. ΢ηελ πξνζπάζεηα λα αλνίμεη ε ζπδήηεζε ζην ζέκα ηακπνύ ηνπ επξώ ζα αλαξηήζσ δύν άξζξα. Σν πξώην γηα ηηο επηπηώζεηο ηεο πηνζέηεζεο ηνπ επξώ θαη ην δεύηεξν από ηηο επηπηώζεηο ηεο εμόδνπ από ηελ επξσδώλε. Αξρίδνπκε κε ην πξώην. Σν πξώην δεδνκέλν καο ην βιέπνπκε ζην επόκελν δηάγξακκα. ΢ε απηό βιέπνπκε ην ηζνδύγην ηξερνπζώλ ζπλαιιαγώλ. Σν ζπκπέξαζκα πξνθύπηεη αβίαζηα. Σν ηζνδύγην ηξερνπζώλ ζπλαιιαγώλ θαηαξξέεη.

Γηάγξακκα 1

http://www.eurobank.gr/Uploads/Reports/EconomyMarketsIIIi6GR.pdf

Αλ δνύκε από πην θνληά θαη ζε αξθεηό βάζνο ρξόλνπ ην εκπνξηθό ηζνδύγην ηεο Διιάδαο (δηαγξάκκαηα 2 θαη 3) ζα παξαηεξήζνπκε ηηο εηζαγσγέο λα εθηηλάζζνληαη θαηά ηε δεθαεηία ηνπ 2000

Γηάγξακκα 2

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%B6%CF%8D%CE% B3%CE%B9%CE%BF_%CE%A4%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%89%C E%BD_%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%B D.pdf

Γηάγξακκα 3

http://data.un.org/CountryProfile.aspx?crName=GREECE

Από ην δηάγξακκα θαζίζηαηαη θαλεξό πσο αθξηβώο κε ηελ πηνζέηεζε ηνπ επξώ ην εκπνξηθό έιιεηκκα εθηνμεύηεθε κε απνηέιεζκα αθελόο κελ ηελ παξαπέξα ζπξξίθλσζε ηεο ειιεληθήο παξαγσγήο θαη από ηελ άιιε ηε κεηαθνξά πόξσλ ζην εμσηεξηθό. Παξάιιεια κε ηα παξαπάλσ δηνγθσλόηαλ κε κεγάιε ηαρύηεηα ην ρξένο ηεο ρώξαο δεκόζην θαη ηδησηηθό. Δπεηδή ηα αίηηα ηα νπνία ζπλδένληαη κε ηε δηόγθσζε ησλ ειιεηκκάησλ κπνξεί λα έρνπλ αίηηα άιια πέξα από ηελ είζνδν ζηελ επξσδώλε, θαη λα ζπλδένληαη δειαδή κε ηδηαηηεξόηεηεο θαη παζνγέλεηεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο ή ηεο πνιηηηθήο, αο δνύκε ηε ζπκπεξηθνξά ησλ αληίζηνηρσλ κεγεζώλ γηα ην ζύλνιν ησλ ρσξώλ ηεο Δ.Δ ησλ 12 ζε δύν πεξηόδνπο. Σελ πεξίνδν πξηλ ην επξώ(19891999) θαη ηελ πεξίνδν κεηά ην επξώ (1999-2008).

Γηάγξακκα 4

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%B6%CF%8D%CE% B3%CE%B9%CE%BF_%CE%A4%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%89%C E%BD_%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%B D.pdf

΢ην δηάγξακκα παξαηεξνύκε ηε δεκηνπξγία δύν νκάδσλ ρσξώλ ζηηο νπνίεο ε δεκηνπξγία ηεο θνηλήο λνκηζκαηηθήο πνιηηηθήο επέδξαζε εληειώο δηαθνξεηηθά. Ζ κία νκάδα απνηειείηαη από ηελ Διιάδα, ηελ Πνξηνγαιία, ηελ Ηζπαλία, ηελ Ηξιαλδία θαη ηελ Ηηαιία νη νπνίεο είδαλ ην ηζνδύγην ηξερνπζώλ ζπλαιιαγώλ ηνπο λα απμάλεη δξακαηηθά ην αξλεηηθό ηνπ πξόζεκν ή λα γίλεηαη αξλεηηθό από ζεηηθό. Ζ δεύηεξε νκάδα ρσξώλ, απηή ηνπ βνξξά, απνθόκηζε όια ηα θέξδε πνπ έραζε ε πξώηε νκάδα. Οη πιένλ θεξδηζκέλεο ρώξεο είλαη ε Γεξκαλία, ε Φηιαλδία θαη ε Οιιαλδία. Πέξα όκσο από ηα παξαπάλσ θαη κηα ζεηξά άιισλ κεηαβνιώλ έγηλαλ κε ηελ δεκηνπξγία

ηεο θνηλήο λνκηζκαηηθήο δώλεο. ΢ην επόκελν δηάγξακκα βιέπνπκε ηε κεηαβνιή ησλ θαηαζέζεσλ ζηελ Διιάδα θαηά ηελ ηειεπηαία εηθνζαεηία.

Γηάγξακκα 5

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

Παξαηεξνύκε πσο, ζε όιε ηελ εηθνζαεηία, νη απνηακηεύζεηο ζηελ Διιάδα κεηώλνληαλ ζπλερώο δεκηνπξγώληαο έλα ζπλερέο έιιεηκκα ζηελ νηθνλνκία. Ζ κείσζε απηή είλαη απνηέιεζκα ηνπ ζπλόινπ εθείλνπ ησλ πνιηηηθώλ πνπ αθαηξνύζαλ νπζηαζηηθά εηζόδεκα από ηνπο εξγαδόκελνπο.. Αμίδεη λα ζεκεηώζνπκε πσο ε πξώηε θαηάξξεπζε ησλ απνηακηεύζεσλ παξαηεξείηαη ζην δηάζηεκα 1998-2000 κε ηελ απάηε ηεο θπβέξλεζεο ΢εκίηε ζην ειιεληθό ρξεκαηηζηήξην θαη κέζσ ηεο νπνίαο έγηλε κηα ηεξάζηηα αλαδηαλνκή ηνπ πινύηνπ ππέξ ηνπ θεθαιαίνπ ειιεληθνύ αιιά θπξίσο δηεζλνύο. ΢ην δηάγξακκα βιέπνπκε επίζεο ηελ απνηακίεπζε λα θαηαξξέεη γηα δεύηεξε θνξά κεηά ηελ είζνδν ζηελ επξσδώλε Γηα λα κε κέλνπλ όκσο ακθηβνιίεο γηα ηα πξαγκαηηθά αίηηα ηεο ζπκπεξηθνξάο απηήο, θαηά ηε δεύηεξε θαηάξξεπζε, θαη γηα λα κε ζεσξεζεί θη απηή ειιεληθή ηδηνκνξθία αο δνύκε ην επόκελν δηάγξακκα κε ηε κεηαβνιή ησλ θαηαζέζεσλ ζε κηα ζεηξά ρσξώλ αξρηθά ζην δηάγξακκα ή ζηνλ πίλαθα γηα ην ζύλνιν ηεο Δ.Δ. .

Γηάγξακκα 6

http://researchonmoneyandfinance.org/media/reports/eurocrisis/fullreport.pdf

ΠΗΝΑΚΑ΢ 1

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-GK-10-001/EN/KS-GK-10-001EN.PDF

Σν ζύλνιν ησλ παξαπάλσ κεηαβνιώλ είραλ ζαλ ηειηθό απνηέιεζκα κηα ηεξάζηηα κεηαθνξά πινύηνπ από ηελ Διιάδα πξνο ην εμσηεξηθό. Παξόκνηεο κεηαθνξέο από ην ζύλνιν ησλ ειιεηκκαηηθώλ ρσξώλ είλαη ην αίηην ηεο δηόγθσζεο ηνπ πιενλάζκαηνο ησλ πιενλαζκαηηθώλ ρσξώλ. ΢ηνλ επόκελν πίλαθα βιέπνπκε ηε κεηαθνξά πόξσλ από ηελ Διιάδα ζην εμσηεξηθό. Σν πνζνζηό ηεο κεηαθνξάο πόξσλ έθηαζε ζην ηιηγγηώδεο 39% ηνπ ΑΔΠ θαηά ην 2007.

ΠΗΝΑΚΑ΢ 2 ΜΔΣΑΦΟΡΑ ΠΟΡΩΝ ΢ΣΟ ΔΞΩΣΔΡΗΚΟ (εθαη. επξσ, ηξερνπζεο ηηκεο)

Ση κπνξνύκε λα ζπκπεξάλνπκε από ηελ παξάζεζε ησλ παξαπάλσ ζηνηρείσλ; Πνην είλαη ην αίηην ηεο ζπλερνύο επηδείλσζεο ηεο ζέζεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο; Αο αθήζνπκε όκσο ηα δηθά καο, πηζαλά, πνιηηηθά εκπαζή ζπκπεξάζκαηα θη αο δνύκε ηη ιέλε νη ηερλνθξάηεο ησλ ηξαπεδώλ νη νπνίνη είλαη θαη ηδηαίηεξα επλντθά δηαθείκελε απέλαληη ζηελ Δ.Δ. ην επξώ θαη ηηο πνιηηηθέο επηινγέο ησλ πνιηηηθώλ εθπξνζώπσλ ηνπ ειιεληθνύ θαη δηεζλνύο θεθαιαίνπ πνπ αζθνύλ ηελ θπβεξλεηηθή εμνπζία ζηελ Διιάδα.

΢εκεηώλεη ε έθζεζε ηεο Δurobank:

Είναι λοιπόν έκδηλη η αιηιώδηρ ζςνάθεια ηηρ ζςνεσούρ αύξηζηρ ηος εξωηεπικού ελλείμμαηορ με ηην ένηαξη ζηη Νομιζμαηική Ένωζη και ηην απώλεια ηηρ αςηονομίαρ ζηην άζκηζη ηηρ Νομιζμαηικήρ και Σςναλλαγμαηικήρ πολιηικήρ ηην οποία αςηή ζςνεπάγεηαι. Ειδικόηεπα, η μεγέθςνζη ηος ελλείμμαηορ ζςνδέεηαι με ηην απώλεια ηηρ δςναηόηηηαρ ηων Εθνικών Απσών –ηων Ελληνικών εν πποκειμένω- να πποβούν ζε ςποηίμηζη ηος εθνικού νομίζμαηορ ώζηε να ανηιζηαθμίζοςν, έζηω και πποζωπινά, ηιρ απώλειερ ανηαγωνιζηικόηηηαρ ηων ελληνικών πποϊόνηων ζηην εγσώπια και ηιρ διεθνείρ αγοπέρ.

http://www.eurobank.gr/Uploads/Reports/EconomyMarketsIIIi6GR.pdf

Καη ε έθζεζε ηεο Σξάπεδαο ηεο Διιάδαο:

Σελ ηξέρνπζα δεθαεηία, ην έιιεηκκα ζηηο εμσηεξηθέο ζπλαιιαγέο ηεο Διιάδνο δηεπξπλόηαλ παξάιιεια κε ηε καθξά αλνδηθή θάζε ηεο νηθνλνκηθήο ζπγθπξίαο, θαηά ηε δηάξθεηα ηεο νπνίαο ν ξπζκόο αλάπηπμεο ππεξέβαηλε ην 4%. Έηζη, ην έιιεηκκα ηνπ ηζνδπγίνπ ηξερνπζώλ ζπλαιιαγώλ από 4% ηνπ ΑΔΠ πεξίπνπ ζην ηέινο ηεο δεθαεηίαο ηνπ ’90 έθζαζε ην 14% ην 2008. Ζ αλνδηθή ηάζε ηνπ ειιείκκαηνο ζηηο εμσηεξηθέο ζπλαιιαγέο εμεγείηαη ελ κέξεη από ηελ αύμεζε ηνπ ειιείκκαηνο ηνπ εκπνξηθνύ ηζνδπγίνπ, ην νπνίν δηεπξπλόηαλ όρη κόλν ιόγσ ηνπ πςεινύ ξπζκνύ αλόδνπ ηεο εγρώξηαο δήηεζεο αιιά θαη ελ κέξεη γηα ιόγνπο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ έληαμε ηεο ρώξαο ζηε δώλε ηνπ επξώ, θαζώο θαη εμαηηίαο δηαξζξσηηθώλ δπζθακςηώλ θαη πνιιώλ άιισλ παξαγόλησλ πνπ πξνθαινύλ ηηο δηαξθείο θαη επίκνλεο απώιεηεο αληαγσληζηηθόηεηαο.

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

Αλ όκσο έρνπλ έηζη ηα πξάγκαηα ηόηε πξνο ηη ε είζνδνο ζηελ ΟΝΔ; Πνηα ήζαλ, ή είλαη, ηα πξνζδνθώκελα νθέιε; Απηά πξνζπαζεί λα ηα ζπγθεθαιαηώζεη ε έθζεζε ηεο ΣηΔ ζηα παξαθάησ:

Παξάιιεια, κε ηελ έληαμε ζηε δώλε ηνπ επξώ ε ρώξα δελ αληηκεησπίδεη πιένλ ζπλαιιαγκαηηθό θίλδπλν ζηηο ζπλαιιαγέο ηεο κε ηηο άιιεο ρώξεο ηεο δώλεο ηνπ επξώ. Δπίζεο, ε ρώξα έρεη απνθηήζεη έλα ηζρπξό λόκηζκα, ην νπνίν έρεη κεηώζεη ηηο αβεβαηόηεηεο πνπ πεγάδνπλ από ηηο κεηαβνιέο ηεο ζπλαιιαγκαηηθήο ηζνηηκίαο ηνπ έλαληη ησλ άιισλ λνκηζκάησλ. Ζ εμάιεηςε ηνπ ζπλαιιαγκαηηθνύ θηλδύλνπ ζπλεπάγεηαη ηε κείσζε ηεο επηβάξπλζεο ηνπ επηηνθίνπ κε ην αληίζηνηρν αζθάιηζηξν θηλδύλνπ (risk premium).Αθόκε, ε απόθηεζε ηνπ ηζρπξνύ λνκίζκαηνο ζπλεπάγεηαη κείσζε ησλ ζπλεπεηώλ από ηηο απόηνκεο απμήζεηο ησλ ηηκώλ ησλ δηεζλώο εκπνξεύζηκσλ πξώησλ πιώλ. Δπηπιένλ, κε ην ηζρπξό λόκηζκα εληζρύεηαη ε ζηαζεξόηεηα ηνπ εμσηεξηθνύ ρξένπο, δηόηη απνθεύγνληαη νη κεγάιεο δηαθπκάλζεηο ηεο αμίαο ησλ ππνρξεώζεσλ ηεο ρώξαο εθπεθξαζκέλσλ ζε άιια λνκίζκαηα. Δλ νιίγνηο, ε ζπκκεηνρή ηεο ρώξαο ζηε δώλε ηνπ επξώ πξνζθέξεη ηεξάζηηα πιενλεθηήκαηα. Σν ζεκαληηθόηεξν όθεινο είλαη ην ζηαζεξό νηθνλνκηθό πεξηβάιινλ, ην νπνίν ε νηθνλνκηθή πνιηηηθή ηεο ρώξαο αδπλαηνύζε λα δεκηνπξγήζεη.

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

Ζ εμέιημε ησλ κεγεζώλ ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο πνπ παξνπζηάζακε έρνπλ θάλεη ζθόλε ηα έσια θαη ύπνπηα επηρεηξήκαηα ησλ ηξαπεδηηώλ. Ζ εμέιημε κάιηζηα ηνπ δεκνζίνπ ρξένπο θάλεη ηελ πξόηαζε «Δπηπιένλ, κε ην ηζρπξό λόκηζκα εληζρύεηαη ε ζηαζεξόηεηα ηνπ εμσηεξηθνύ ρξένπο, δηόηη απνθεύγνληαη νη κεγάιεο δηαθπκάλζεηο ηεο αμίαο ησλ ππνρξεώζεσλ ηεο ρώξαο εθπεθξαζκέλσλ ζε άιια λνκίζκαηα» λα θαληάδεη ζαλ εηξσλεία κάιινλ. Ζ νπζία όκσο βξίζθεηαη ζηελ ηειεπηαία πξόηαζε. Πνην είλαη απηό ην ζηαζεξό νηθνλνκηθό πεξηβάιινλ πνπ ε νηθνλνκηθή πνιηηηθή ηεο ρώξαο δε κπνξνύζε λα δεκηνπξγήζεη; Μα απινύζηαηα απηό πνπ δεκηνπξγνύλ ζήκεξα νη πνιηηηθέο ησλ επηθπξίαξρσλ ηνπ Γ.Ν.Σ. ηεο Δ.Δ θαη Δ.Κ.Σ. κέζσ ηεο εζειόδνπιεο θπβέξλεζεο ηνπ ΠΑ΢ΟΚ. Ζ απνκείσζε δειαδή θάζε αμίαο ζηελ Διιάδα κε πξώηε θαη θαιύηεξε ηελ απνκείσζε ηεο αμίαο ηεο εξγαηηθήο δύλακεο.

Ζ κεηαβνιέο απηέο, πνπ παξνπζηάζακε πξηλ, ζηα δηάθνξα νηθνλνκηθά κεγέζε ήζαλ απνιύησο αλακελόκελεο θαη θπζηνινγηθέο θαη ζα πξαγκαηνπνηνύληαλ ζαλ απνηέιεζκα ηεο εηζόδνπ ηεο Διιάδαο, θαη νπνηαζδήπνηε άιιεο ρώξαο, ζε έλα εληαίν λνκηζκαηηθό ρώξν ζηνλ νπνίν ελππάξρνπλ ζεκαληηθέο αξρηθέο αληζνξξνπίεο. Ζ κόλε δηαδηθαζία απνθπγήο ηεο παξαπέξα ελίζρπζεο ησλ αληζνξξνπηώλ είλαη ε ύπαξμε κεηαβηβαζηηθώλ πιεξσκώλ από ηηο πιενλαζκαηηθέο ρώξεο πξνο ηηο ειιεηκκαηηθέο ζε ηέηνην βαζκό πνπ ζα εμηζνξξνπνύλ ηηο αξρηθέο αληζνξξνπίεο.

΢ε όιε ηελ πνξεία ηνπ, ν θαπηηαιηζκόο κεηέθεξε έλα κέξνο ησλ αδηάζεησλ ρξεκαηηθώλ θεθαιαίσλ ηνπ ζε ιηγόηεξν αλαπηπγκέλεο ρώξεο, ζηελ πξνζπάζεηά ηνπ λα εληάμεη θαη λέεο εξγαηηθέο δπλάκεηο ζηε δηαδηθαζία ηεο θαπηηαιηζηηθήο ζπζζώξεπζεο, επεθηείλνληαο ηαπηόρξνλα ηνλ θαπηηαιηζηηθό ηξόπν παξαγσγήο αιιά θαη βνεζώληαο θαη ην μεπέξαζκα ησλ θξίζεώλ ηνπ. Ζ δηαδηθαζία απηή έιαβε πιένλ ηέινο. Σα αδηάζεηα ζπζζσξεπκέλα ρξεκαηηθά θεθάιαηά ηνπ πεξηθέξνληαη πιένλ ζηνπ θόζκνπ ηα ρξεκαηηζηήξηα θαη ηηο θεθαιαηαγνξέο δαλεηδόκελα ζε θξάηε θαη ζε ηδηώηεο, πξνθαιώληαο αζηάζεηα κε ηνλ αξπαθηηθό θαη παξαζηηηθό ηξόπν δξάζεο ηνπο.

΢ύκθσλα κε ηνλ Κ. Βεξγόπνπιν θαη γξάθνληαο γηα ηηο ΖΠΑ: «Οη επηηαγέο απηέο επηβάιινπλ ζηαζεξνπνηεηηθέο κεηαβηβάζεηο εηζνδήκαηνο από ηελ εγεκνλεύνπζα δύλακε πξνο ηηο ειιεηκκαηηθέο πεξηνρέο ηνπ πιαλήηε. Έηζη ιεηηνύξγεζε ην δηεζλέο ζύζηεκα από ην 19^Ο αηώλα κέρξη ην 1914, όπσο επίζεο θαηά ηελ πεξίνδν 1945-

1989. Όκσο, έθηνηε, ε εγεκνλεύνπζα δύλακε, Ακεξηθή, έρεη κεηαηξαπεί ζε ειιεηκκαηηθή θαη ην έιιεηκκά ηεο δελ πεξηνξίδεηαη αιι’ επεθηείλεηαη θαη θζάλεη πιένλ λα ηίζεηαη εθηόο ειέγρνπ. Ζ δπλαηόηεηα ζηαζεξνπνηεηηθώλ κεηαβηβάζεσλ εηζνδήκαηνο από ηελ πιεπξά ηνπ επίδνμνπ εγεκόλνο έρεη εμνπδεηεξσζεί, ιόγσ ηνπ δηνγθνύκελνπ εμσηεξηθνύ ειιείκκαηόο ηνπ, ελώ πνιιαπιαζηάδνληαη νη εηζνδεκαηηθέο κεηαβηβάζεηο θαηά ηελ αληίζηξνθε θνξά, κε απνζηαζεξνπνηεηηθέο ζπλέπεηεο ζην ππόινηπν κέξνο ηνπ παγθόζκηνπ ζπζηήκαηνο.» (Κ,Βεξγόπνπινο. Σν Μεγάιν Ρήγκα. ζ 17) Δθείλν πνπ νη ΖΠΑ δε κπνξνύζαλ λα θάλνπλ πιένλ, ζαλ ειιεηκκαηηθή νηθνλνκία, νη πιενλαζκαηηθέο ρώξεο ηεο επξσδώλεο, θαη θπξίσο ε Γεξκαλία, δελ ήζειαλ λα θάλνπλ. Αθνινπζώληαο κηα λενκεξθαληηιηζηηθή πνιηηηθή ήζειαλ ηα θέξδε ηνπ εγεκόλα ρσξίο λα πιεξώζνπλ θαη ην θόζηνο ηεο εγεκνλίαο. Γε γίλεηαη όκσο λα ηα έρεηο όια. Σν θόζηνο ηειηθά ήηαλ ε ηαρύηαηε δηεύξπλζε ησλ αξρηθώλ αληζνξξνπηώλ έρνληαο ζα ζύκαηα ηηο ρώξεο κε ηηο πην αδύλαηεο νηθνλνκίεο. Πάληα θπζηθά ζα ππάξρνπλ ηέηνηεο ζε κηα έλσζε θαη απηέο απνηέιεζαλ θαη ηα ζύκαηα ηνπ επξώ. Οη πνιηηηθέο απηέο είλαη αδύλαην λα αλαηξαπνύλ γηαηί δελ νθείινληαη ζηελ θαθή πξόζεζε ή ζηηο ιαλζαζκέλεο πνιηηηθέο ησλ πιενλαζκαηηθώλ ρσξώλ αιιά ζε βαζύηεξα αίηηα πνπ πξνθύπηνπλ από ηε θάζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ζήκεξα ν θαπηηαιηζκόο. Ζ παξακνλή ζην επξώ ην κόλν πνπ ζα θάλεη ζα είλαη λα απμάλεη ζπλερώο ηηο αληζνξξνπίεο. Αλ όκσο ηα πξάγκαηα έρνπλ έηζη όπσο πεξηγξάςακε ηόηε γηαηί ην ζύλνιν ηνπ αζηηθνύ πνιηηηθνύ θόζκνπ θαη νη αξγπξώλεηνη ππεξέηεο ηνπο ζηα ΜΜΔ ζπλερίδνπλ, κε έλαλ απίζαλν θαλαηηζκό, λα ζεσξνύλ ηακπνύ ην δήηεκα ηνπ επξώ; Ίζσο επίζεο ππάξμεη ν αληίινγνο πσο όια ηα παξαπάλσ είλαη ζσζηά αιιά θαηά ηε δηάξθεηα από ηελ πηνζέηεζε ηνπ επξώ θαη κεηά ε Διιάδα γλώξηζε κηα πεξίνδν κεγάιεο αύμεζεο ηνπ ΑΔΠ ηεο θαη απηό είρε ζαλ απνηέιεζκα ην επξώ θαη ε πηνζέηεζή ηνπ λα απνηειέζνπλ κηα πεξίνδν επεκεξίαο. ΢ην επόκελν δηάγξακκα δηαπηζηώλνπκε πσο πξάγκαηη ην ΑΔΠ ηεο Διιάδαο θαηά ηελ πεξίνδν 2000-2009. Σν 2001 ην ΑΔΠ ηεο Διιάδαο αλήιζε ζηα 146,428 δηζεθαηνκκύξηα επξώ θαη ην 2008 ζηα 236,917 δηζεθαηνκκύξηα επξώ. Παξνπζίαζε κηα κεηαβνιή δειαδή ηεο ηάμεο ηνπ 62% πεξίπνπ. Γηάγξακκα 7

http://www.economywatch.com/economic-statistics/country/Greece/

Δδώ δε ζα καο απαζρνιήζεη ην πώο παξήρζεη απηό ην πξντόλ θαη ηη αληηπξνζώπεπε θαη ζα ζεσξήζνπκε πσο απιά παξήρζεη. Πέξα από ηνπο πνιηηηθνύο αιιά θαη ηνπο ηδενιεπηηθνύο ιόγνπο ηεο αζηηθήο ηάμεο θαη ησλ εθπξνζώπσλ ηεο ζηελ ππεξάζπηζε ηεο πνιηηηθήο πηνζέηεζεο ηνπ εληαίνπ λνκίζκαηνο θαη ηεο πξνζπάζεηαο επηβνιήο ζησπήο γύξσ από ηηο επηπηώζεηο απηήο ηεο πνιηηηθήο επηινγήο ππάξρνπλ θαη ηζρπξόηαηνη νηθνλνκηθνί ιόγνη πνπ ζπλδένληαη κε ηελ θαηαλνκή απηνύ ηνπ παξαρζέληνο πινύηνπ. Αο δνύκε επνκέλσο πνηα ήζαλ ηα θέξδε ησλ εξγαδόκελσλ από ηνλ πινύην απηό. ΢ην επόκελν δηάγξακκα βιέπνπκε ηελ αλά εξγαδόκελν ζηελ αγξνηηθή νηθνλνκία πξνζηηζέκελε αμία από ην 1980 σο ην 2009. Παξαηεξνύκε ηελ απόιπηε κείσζή ηεο από ην 2001 θαη κεηά.

Γηάγξακκα 8

ΠΗΓΗ: http://www.tradingeconomics.com/greece/food-production-index-1999-2001--100wb-data.html

Σα απνηειέζκαηα ήζαλ δξακαηηθά γηα ηνλ Έιιελα αγξόηε. Σν εηζόδεκά ηνπ κεηώζεθε ην ρξνληθό δηάζηεκα 2000-2008 θαηά 20% πεξίπνπ θη έγηλε απόιπηα θησρόηεξνο όπσο δηαπηζηώλνπκε θαη από ην δηάγξακκα πνπ αθνινπζεί.

Γηάγξακκα 9

Αλ θαη ην παξαπάλσ απνθξύπηεηαη- πνηόο ελδηαθέξεηαη γηα ηνπο αγξόηεο;- εθείλν ην νπνίν δηαηπκπαλίδεηαη είλαη ε άλνδνο ησλ κηζζώλ ζην παξαπάλσ δηάζηεκα θαη πξνβάιιεηαη σο απόδεημε ηνπ κεγάινπ νθέινπο πνπ είραλ νη εξγαδόκελνη από ηελ πηνζέηεζε ηνπ επξώ. Δίλαη γεγνλόο πσο νη κηζζνί απμήζεθαλ θαηά ην ρξνληθό δηάζηεκα 2000-2009. ΢ηνλ επόκελν πίλαθα βιέπνπκε ηηο εθηηκήζεηο δηαθόξσλ νξγαληζκώλ γηα ηελ άλνδν ησλ πξαγκαηηθώλ κηζζώλ ζηελ Διιάδα θαηά ην πξναλαθεξζέλ δηάζηεκα.

ΠΗΝΑΚΑ΢ 3

http://www.eurobank.gr/Uploads/Images1024/OikonomiaAgores13July2010.pdf

Πέξα από ηηο κεγάιεο απνθιίζεηο πνπ παξνπζηάδνπλ νη εθηηκήζεηο αθόκε θαη γηα έλα ηόζν απιό κέγεζνο θαη πνπ πξέπεη λα καο θάλνπλ εμαηξεηηθά επηθπιαθηηθνύο ζηα αξηζκεηηθά κεγέζε πνπ βξίζθνληαη ζε ηόζν ζπρλή ρξήζε ζηε ζύγρξνλε νηθνλνκηθή ζεσξία εθείλν ην νπνίν καο ιέεη ν πίλαθαο πσο νη κηζζνί απμήζεθαλ θαηά κέζν όξν γύξσ ζην 20%. Αο ππελζπκίζνπκε εδώ πσο ην ΑΔΠ απμήζεθε θαηά 60% ζην ίδην ρξνληθό δηάζηεκα. Σν πνζνζηό επνκέλσο ηνπ θνηλσληθά παξαγόκελνπ πινύηνπ πνπ θαηάιεγε ζηνπο εξγαδόκελνπο ήηαλ όιν θαη κηθξόηεξν. Οη κηζζσηνί εξγαδόκελνη επνκέλσο έγηλαλ ζρεηηθά θησρόηεξνη. Σα θέξδε ηνπ θεθαιαίνπ ζην ρξνληθό απηό δηάζηεκα εθηνμεύηεθαλ ζε πξσηνθαλή ύςε ( Γηα πεξηζζόηεξα ζην «Ω θησρέ κνπ Έιιελα θαπηηαιηζηή» http://eparistera.blogspot.com/2011/06/blog-post_26.html).

Οη ιόγνη επνκέλσο πνπ εξκελεύνπλ ηηο επηινγέο ηνπ θεθαιαίνπ είλαη απνιύησο θαηαλνεηνί όπσο θαηαλνεηνί είλαη θαη νη ιόγνη γηα ηνπο νπνίνπο ζεσξείηαη ηακπνύ ε ζπδήηεζε γύξσ από απηέο. Ση ζεκαζία έρεη αλ θαηαζηξέθεηαη ε παξαγσγηθή βάζε; Ση ζεκαζία έρεη αλ νη αγξόηεο θαηαζηξάθεθαλ νηθνλνκηθά; Ση ζεκαζία έρεη αλ νη εξγαδόκελνη είλαη απνδέθηεο όιν θαη κηθξόηεξνπ πνζνζηνύ ηνπ παξαγόκελνπ πινύηνπ; Απηό αθξηβώο ήηαλ ην δεηνύκελν θαη κέζσ απηώλ ησλ πνιηηηθώλ ην θεθάιαην, Διιεληθό θαη μέλν, εμαζθάιηζε ηελ πςειόηαηε θεξδνθνξία ηνπ θαη ηε ζπλέρηζε ηεο θαπηηαιηζηηθήο ζπζζώξεπζεο.

Όηαλ ήξζε ε θξίζε θαη ε επίζεζε ζην ζύλνιν ησλ εηζνδεκάησλ θαη ησλ θνηλσληθώλ δηθαησκάησλ νη δύν ζεκειηώδεηο πνιηηηθέο επηινγέο ηεο αζηηθήο ειιεληθήο ηάμεο, ε Δ.Δ. θαη ην επξώ, έπξεπε λα ηεζνύλ εθηόο ηεο αηδέληαο θάζε ζπδήηεζεο θαη ακθηζβήηεζεο από ην ιατθό θίλεκα πνπ έδεηρλε λα ζέηεη ελ ακθηβόισ ην αζηηθό πνιηηηθό θαζεζηώο θαη ηηο επηινγέο ηνπ. Με ζπλερείο θξαπγέο από ηα ΜΜΔ θαη απεπζπλόκελνη ζην ζπκηθό θαη ζηα ακπληηθά αληαλαθιαζηηθά ηηο θνηλσλίαο απέλαληη ζε αιιαγέο θαη κόλν πξνζπαζνύζαλ κέζα από κηα άινγε θαη αηεθκεξίσηε θαηαζηξνθνινγία λα ζέζνπλ εθηόο ζπδήηεζεο ηηο θπξίαξρεο πνιηηηθέο επηινγέο ηνπ θεθαιαίνπ.

Σειεηώλνληαο ζέισ λα επηζεκάλσ πσο ην λόκηζκα απηό θαζεαπηό θαη από κόλν ηνπ δελ κπνξεί λα είλαη ππεύζπλν γηα ηηο όπνηεο επηπηώζεηο ζηελ νηθνλνκία. Σν λόκηζκα όκσο δελ είλαη πνηέ απηό θαζεαπηό. Σν λόκηζκα απνηειεί όρεκα θαη κεραληζκό κέζσ ηνπ νπνίνπ αζθνύληαη πνιηηηθέο. Πάληα ήηαλ έηζη. ΢ήκεξα δε πνιύ πεξηζζόηεξν θαζώο ν θαπηηαιηζκόο έρεη εηζέιζεη ζηε ρξεκαηνπηζησηηθή θάζε ηνπ. Σν επξώ είλαη έηζη ζρεδηαζκέλν θαη ζπλαξζξσκέλν κε έλα πιαίζην ζεζκηθήο λνκηζκαηηθήο ιεηηνπξγίαο ην νπνίν εληζρύεη θαη πξνσζεί ηηο θπξίαξρεο κνλεηαξηζηηθέο θαη λενθηιειεύζεξεο θπξίσο πνιηηηθέο πξνο όθεινο ηνπ θεθαιαίνπ. Οη πνιηηηθέο απηέο είλαη δεδνκέλεο θαη ην κόλν πνπ κπνξεί λα ηηο αιιάμεη είλαη ε ιατθή πάιε. Οηηδήπνηε άιιν απνηειεί απηαπάηε.

Αο αλνίμνπκε επνκέλσο ηε ζπδήηεζε κε επηρεηξήκαηα, ρσξίο ηδενιεςίεο θαη εθζέζεηο ηδεώλ. .