Συνήγορος του Δηµότη και Συνήγορος της Επιχείρησης

83. Θεσµοθετείται ο «Συνήγορος του Δηµότη» και ο «Συνήγορος της
Επιχείρησης», µε επιλογή µε αυξηµένη πλειοψηφία των 2/3 από το
Δηµοτικό Συµβούλιο, µεταξύ των µελών του, ή και εκτός αυτών, ενός
προσώπου κύρους, το οποίο αναλάµβανει την ευθύνη διαµεσολάβησης
µεταξύ πολιτών / συναλλασσόµενων µε το δήµο και διοίκησης του δήµου,
µε στόχο την καταπολέµηση της κακοδιοίκησης. Ο νέος αυτός θεσµός δεν
υποκαθιστά, βέβαια, τον «Συνήγορο του Πολίτη», αλλά είναι ένας καθαρά
τοπικός θεσµός, ο οποίος συνεισφέρει αποφασιστικά στη βελτίωση της
δηµοτικής διοίκησης και των σχέσεών της µε τους πολίτες, ενώ από την
άλλη πλευρά απαλλάσσει τους αιρετούς (και ιδίως το Δήµαρχο) από τον
φόρτο που προκαλούν σχετικά αιτήµατα από την πλευρά των πολιτών.

84. Ο Συνήγορος του Δηµότη και της Επιχείρησης συντάσσει ειδική ετήσια
έκθεση, η οποία παρουσιάζεται σε ειδική δηµόσια συνεδρίαση του
Δηµοτικού Συµβουλίου και αναρτάται στο διαδίκτυο. Ο ίδιος ο Συνήγορος
του Δηµότη και της Επιχείρησης υπάγεται, πάντως, όπως και κάθε δηµόσια
αρχή, στην ελεγκτική αρµοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη.

Επαναθεµελίωση της Σχέσης του Δήµου µε το Χωριό και τη Γειτονιά

85. Συγκροτούνται πενταµελή τοπικά συµβούλια σε όλα τα υπάρχοντα τοπικά
διαµερίσµατα, µε πληθυσµό τουλάχιστον 1000 κατοίκων και τριµελή
τοπικά συµβούλια για πληθυσµό µικρότερο των 1000 κατοίκων (για τοπικά
διαµερίσµατα µε πληθυσµό κάτω από 500 εκλέγεται ένας τοπικός
εκπρόσωπος). Ιδρύονται τοπικά διαµερίσµατα και στην έδρα των
σηµερινών Δήµων µε πληθυσµό έως 10.000 και συγκροτούνται αντίστοιχα
τοπικά συµβούλια. Το Τοπικό Συµβούλιο εκλέγει Πρόεδρο, ο οποίος
συµµετέχει στις συνεδριάσεις των Δηµοτικών Συµβουλίων και της
Εκτελεστικής Επιτροπής όταν συζητούνται θέµατα που αφορούν το τοπικό
τους διαµέρισµα και εισηγούνται σχετικά.

35

86. Τα τοπικά συµβούλια έχουν αρµοδιότητες στην αντιµετώπιση τοπικής
εµβέλειας προβληµάτων, όπως π.χ.:
• Την αποκατάσταση επείγοντος χαρακτήρα βλαβών στο οδικό δίκτυο και
τα συστήµατα άδρευσης, ύδρευσης-αποχέτευσης (όταν ο δήµος δε
διαθέτει ΔΕΥΑ), καθώς και επείγουσες δράσεις καθαριότητας, φύλαξης
και συντήρησης σε κτίρια.
• Τη διενέργεια επείγοντος χαρακτήρα δράσεων για την πυροπροστασία,
την αντιπληµµυρική προστασία, την καθαριότητα των κοινόχρηστων
χώρων και την προστασία του περιβάλλοντος στο τοπικό διαµέρισµα.

87. Η κατά τα ανωτέρω άσκηση των νέων αρµοδιοτήτων που προστίθενται
στις υφιστάµενες αρµοδιότητες των οργάνων δηµοτικής αποκέντρωσης
προϋποθέτει, βέβαια, και την ανάλογη οικονοµική τους στήριξη. Προς τον
σκοπό αυτό και προκειµένου να επιτευχθεί η κατά το δυνατό ισόρροπη
ανάπτυξη των οικισµών των νέων Δήµων:
• ο δηµοτικός προϋπολογισµός διαθέτει ειδικά κεφάλαια και ποσοστά
πόρων (µε συγκεκριµένα κριτήρια κατανοµής) για έργα και υπηρεσίες
αποκεντρωµένου χαρακτήρα, µε βάση τα τοπικά διαµερίσµατα των
δήµων που συνενώνονται. Τα ποσοστά πόρων και τα κριτήρια
κατανοµής καθορίζονται µε σχετική Υπουργική Απόφαση, µετά από
πρόταση της ΚΕΔΚΕ, και διασφαλίζουν την ισόρροπη ανάπτυξη και
λειτουργία του δήµου, ώστε να µην υπάρχουν διακρίσεις σε βάρος
χωριών και συνοικιών. Η πιστή εφαρµογή των εν λόγω κριτηρίων,
καθώς και η υλοποίηση των σχετικών προβλέψεων, υπάγεται στον
έλεγχο νοµιµότητας που ασκείται από τα αρµόδια ελεγκτικά όργανα
(υπηρεσία εποπτείας, ελεγκτικό συνέδριο κλπ.).
• αναπροσαρµόζονται τα ποσά της πάγιας προκαταβολής για κάθε τοπικό
διαµέρισµα, ανάλογα µε τον πληθυσµό του, και ορίζεται το ποσό της
πάγιας προκαταβολής για όλα τα τοπικά διαµερίσµατα ως ποσοστό των
τακτικών εσόδων, µε σχετική Υπουργική Απόφαση, µετά από πρόταση
της ΚΕΔΚΕ, το οποίο αποτελεί υποχρεωτική δαπάνη, και εγγράφεται
στον προϋπολογισµό του δήµου. Με αυτή την πάγια προκαταβολή
καθίσταται δυνατή η άµεση και η εκ του σύνεγγυς αντιµετώπιση των
αναγκών

των

διαµερισµάτων,

χωρίς

καθυστερήσεις

και
γραφειοκρατικές διαδικασίες. Υπόλογος για το αντίστοιχο ποσό είναι ο
Πρόεδρος του Τοπικού Συµβουλίου.

88. Επιπλέον, οργανώνεται ειδική διαδικασία δηµόσιας λογοδοσίας µια φορά

36

τον χρόνο µε απολογισµό του έργου δηµοτικής αποκέντρωσης και µε
συµµετοχή όλων των µελών των κεντρικών και των αποκεντρωµένων
οργάνων του δήµου.

6. Εκλογικό Σύστηµα για Αµεσότερη Αντιπροσώπευση και Περιορισµό
των Εκλογικών Δαπανών

89. Το εκλογικό σύστηµα για την ανάδειξη των δηµοτικών αρχών υπηρετεί
την ανάγκη αναζωογόνησης της αντιπροσώπευσης και της δηµοκρατικής
συµµετοχής καθώς και την αναλογική εκπροσώπηση των εκλογικών
περιφερειών του Δήµου. Ταυτόχρονα, αντιµετωπίζεται το πρόβληµα της
διαφάνειας στα οικονοµικά των παρατάξεων µε την εισαγωγή
αποτελεσµατικότερων ελέγχων και περιορίζονται κατά το δυνατόν, οι
εκλογικές δαπάνες µε την πρόβλεψη µικρότερων εκλογικών περιφερειών
για τους Συµβούλους.

90. Στους νέους δήµους, εκλογικές περιφέρειες είναι οι πρώην Δήµοι και
Κοινότητες που συνενώνονται καθώς και τα δηµοτικά διαµερίσµατα στους
δήµους που διαθέτουν, οι δε έδρες κατανέµονται σε αναλογία µε τον
πληθυσµό της κάθε επιµέρους εκλογικής περιφέρειας. Οι υποψηφιότητες
των δηµοτικών συµβούλων αντιστοιχούν σε πρώην Δήµο / Κοινότητα ή σε
δηµοτικό διαµέρισµα µεγάλου δήµου, ενώ οι τοπικοί εκλογείς
σταυροδοτούν τους αντίστοιχους τοπικούς υποψήφιους. Με αυτό το
σύστηµα διασφαλίζεται και η εκπροσώπηση των συνοικιών στις
µεγαλουπόλεις.

91. Καταργείται το 42% και επανέρχεται το σύστηµα του 50%+1, το οποίο
θα είναι και το ποσοστό που απαιτείται για τον επιτυχόντα συνδυασµό
στον πρώτο γύρο µεταξύ όλων των συνδυασµών ή (αν κανένας
συνδυασµός δεν συγκεντρώσει αυτό το ποσοστό) στο δεύτερο γύρο
µεταξύ των δύο πρώτων συνδυασµών. Η κατανοµή των εδρών µεταξύ των
συνδυασµών διατηρείται όπως σήµερα: 3/5 για τον επιτυχόντα και 2/5 για
τους επιλαχόντες συνδυασµούς.

92. Με το νέο θεσµικό πλαίσιο εκσυγχρονίζονται και οι ρυθµίσεις σχετικά µε
τα όργανα και τη διαδικασία ελέγχου των οικονοµικών των συνδυασµών
και των υποψηφίων από Ειδική Επιτροπή Ελέγχου, σε συνάρτηση και µε
τις ρυθµίσεις για τα πολιτικά κόµµατα. Υπό το νέο θεσµικό πλαίσιο, η

37

Επιτροπή αυτή συγκροτείται στο επίπεδο της αποκεντρωµένης διοίκησης
και έχοντας αρµοδιότητα ελέγχου των οικονοµικών των δηµοτικών
συνδυασµών και υποψηφίων.

93. Προκειµένου να ενισχυθεί η συλλογικότητα και η δηµοκρατική
λειτουργία των δηµοτικών παρατάξεων, προβλέπεται η υποχρέωσή τους,
να καταθέτουν, µαζί µε την υποψηφιότητά τους ως συνδυασµών, και
εσωτερικό κανονισµό λειτουργίας τους.

94. Τα τοπικά συµβούλια εκλέγονται µε ενιαίο ψηφοδέλτιο. Υποψήφιος
µπορεί να είναι κάθε δηµότης µε αυτοπρόταση. Οι δηµοτικοί συνδυασµοί
προτείνουν υποχρεωτικά υποψηφίους και για τα τοπικά συµβούλια.