The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20120408104847/http://www.scribd.com/doc/48448177/5/%CE%A3%CE%BF-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CF%82%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%83-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%82%CE%B8%CF%83-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B8%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%83-%CF%84%CE%BF%CF%85

1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

edikomeros_PE60_201101 > 1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

Sections

1.3.1. ΢χετικά με τθν ζννοια του εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ

Για πολλά χρόνια τόςο ο γενικόσ ςχεδιαςμόσ τθσ διδακτικισ πράξθσ όςο και ο
ειδικόσ ςχεδιαςμόσ διδακτικϊν και μακθςιακϊν πρακτικϊν με χριςθ ΤΡΕ,
βαςίςτθκε – και βαςίηεται πολφ ςυχνά ακόμθ - ςε προςεγγίςεισ επθρεαςμζνεσ από
το λεγόμενο επικοινωνιακό μοντζλο μάκθςθσ, ςτθ βάςθ του οποίου τοποκετείται
ο/θ εκπαιδευτικόσ. Το μοντζλο αυτό δίνει ζμφαςθ ςτθν αναμετάδοςθ τθσ
πλθροφορίασ και ςτθν τροποποίθςθ τθσ ανκρϊπινθσ ςυμπεριφοράσ, ακολουκεί
δθλαδι τθ ςυμπεριφοριςτικι προςζγγιςθ για τθ διδαςκαλία και τθ μάκθςθ.
Ρρόκειται για μια προςζγγιςθ που προςφζρει μια πολφ ςυγκεκριμζνθ και «τεχνικι»
κεϊρθςθ των αντίςτοιχων εκπαιδευτικϊν εφαρμογϊν: αυτό που προζχει είναι ο
ξεκάκαροσ και λειτουργικόσ οριςμόσ των παιδαγωγικϊν και διδακτικϊν ςτόχων που
πρζπει να επιτευχκοφν με κατάλλθλθ προςαρμογι του προσ μετάδοςθ
περιεχομζνου και θ αδιριτθ ανάγκθ τθσ αξιολόγθςθσ για τθν επίτευξθ των ςτόχων
αυτϊν. Θ γνϊςθ ςυνεπϊσ που πρόκειται να μεταδοκεί, και οι διαδικαςίεσ
μετάδοςισ τθσ βρίςκονται ςτο επίκεντρο τθσ εν λόγων προςζγγιςθσ, και για το λόγο
αυτό χαρακτθρίηεται ςυχνά ωσ γνωςιοκεντρικι και δαςκαλοκεντρικι προςζγγιςθ.

Τα εκπαιδευτικά λογιςμικά που δθμιουργοφνται ςτο πλαίςιο αυτισ τθσ προςζγγιςθσ
είναι «κλειςτοφ τφπου» με ζμφαςθ ςτθν παρουςίαςθ τθσ πλθροφορίασ, κατά
κανόνα με τθ μορφι ςυςτθμάτων κακοδιγθςθσ ( ι θλεκτρονικϊν βιβλίων), και ςτθν
αξιολόγθςθ των γνϊςεων μζςω δραςτθριοτιτων εξάςκθςθσ και πρακτικισ. Θ
ζμφαςθ ςτθν περίπτωςθ αυτι δίνεται ςτον εκπαιδευτικό (που υποκακίςταται
πλιρωσ ι εν μζρει από το ίδιο το λογιςμικό) και ζχει ςυνεπϊσ όλα τα
χαρακτθριςτικά τθσ δαςκαλοκεντρικισ εκπαιδευτικισ διαδικαςίασ.

Σε αντίκεςθ με τθν παραπάνω κεϊρθςθ, τα τελευταία χρόνια ζχει αναδυκεί μια νζα
άποψθ που υποςτθρίηει ότι θ υπολογιςτικι υποςτιριξθ τθσ διδακτικισ και τθσ
μακθςιακισ διαδικαςίασ δεν μπορεί να πραγματωκεί ουςιαςτικά εάν δεν πάρει
υπόψθ τθσ τον τρόπο με τον οποίο οικοδομοφν τισ γνϊςεισ τουσ οι μακθτζσ.
Ρρόκειται για ζνα μοντζλο διδαςκαλίασ και μάκθςθσ που ακολουκεί τθν
εποικοδομθςτικι προςζγγιςθ, θ οποία αναγνωρίηει ότι οι μακθτζσ, πριν ακόμα
πάνε ςτο ςχολείο, διακζτουν γνϊςεισ και αυτό που χρειάηεται είναι να βοθκθκοφν
ϊςτε να οικοδομιςουν νζεσ γνϊςεισ πάνω ςε αυτζσ που ιδθ κατζχουν. Τα παιδιά,
κάτω από αυτό το πρίςμα, ςυμμετζχουν ενεργά ςτθν οικοδόμθςθ των γνϊςεϊν
τουσ. Το πλαίςιο αυτό οδθγεί ςτθν άποψθ ότι θ εκπαίδευςθ πρζπει να ζχει ωσ κφριο
ςκοπό να βοθκιςει τουσ μακθτζσ να γεφυρϊςουν το χάςμα ανάμεςα ςτισ άτυπεσ
και τισ τυπικζσ γνϊςεισ τουσ. Θ ζμφαςθ ςτθν περίπτωςθ αυτι δίνεται ςτο μακθτι

Δηζαγσγή

Δπηκνξθσηηθό πιηθό γηα ηελ επηκόξθσζε ησλ εθπαηδεπηηθώλ - Τεύρνο 2β: Κιάδνο ΠΔ60
ΔΑΙΤΥ - Τνκέαο Δπηκόξθσζεο θαη Καηάξηηζεο (ΤΔΚ)

και ςτουσ τρόπουσ με τουσ οποίουσ προςεγγίηει τθ γνϊςθ και για το λόγο αυτό
χαρακτθρίηεται ςυχνά ωσ μακθτοκεντρικι προςζγγιςθ.

Τα εκπαιδευτικά λογιςμικά που αναπτφςςονται ςτο πλαίςιο αυτισ τθσ προςζγγιςθσ
είναι «ανοικτοφ τφπου» προςφζροντασ ζνα πλοφςιο περιβάλλον αλλθλεπίδραςθσ
και χειριςμοφ αντικειμζνων και εννοιϊν, ζχοντασ ςυνικωσ τθ μορφι ςυςτθμάτων
προςομοίωςθσ ι μικρόκοςμων. Θ ζμφαςθ πλζον βρίςκεται ςτο μακθτι και ςτισ
δραςτθριότθτεσ που αναπτφςςει ι μπορεί να αναπτφξει ςτο πλαίςιο του
περιβάλλοντοσ.

Θ κφρια κριτικι ςτισ κλαςικζσ εποικοδομθςτικζσ προςεγγίςεισ προζρχεται από τθ
ςκοπιά αυτϊν που δίνουν ζμφαςθ ςτο πολιτιςμικό και το κοινωνικό πλαίςιο
ανάδυςθσ των γνωςτικϊν διεργαςιϊν. Οι απόψεισ αυτζσ εντάςςονται ςτθν
κοινωνικοπολιτιςμικι κεϊρθςθ τθσ μάκθςθσ, θ οποία βαςίηεται ςτισ πρόςφατεσ
κεωρθτικζσ προςεγγίςεισ του Bruner και κυρίωσ ςτθ ςοβιετικι ψυχολογικι ςχολι
με βαςικό εκπρόςωπο τον Vygotsky.

Πλεσ οι ζρευνεσ που βαςίηονται ςτισ απόψεισ του Vygotsky, υποςτθρίηουν ότι θ
ςκζψθ αναπτφςςεται (και είναι ςυνεπϊσ προϊόν οικοδόμθςθσ και αναδόμθςθσ των
γνϊςεων) ςτα πλαίςια ςυνεργατικϊν δραςτθριοτιτων ανάμεςα ςε παιδιά και
ενθλίκουσ τονίηοντασ, ςυνεπϊσ, το ρόλο τθσ διαδικαςίασ του πλαιςίου ςτθρίγματοσ
και το ρόλο τθσ διαμεςολάβθςθσ των ενθλίκων ςτθ διαδικαςία μάκθςθσ. Οι μελζτεσ
με κοινωνικό προςανατολιςμό επικεντρϊνονται ςτθν περιγραφι των ςφνκετων
διαδικαςιϊν τθσ κακοδιγθςθσ από τον ενιλικα, ςτθν περιγραφι των ειδϊν
αλλθλεπίδραςθσ που εμφανίηονται και ςτο είδοσ τθσ μάκθςθσ που επιτελείται. Θ
ζμφαςθ ςτθν περίπτωςθ αυτι δίνεται ςτο πλαίςιο μζςα ςτο οποίο λαμβάνουν χϊρα
οι δραςτθριότθτεσ των εκπαιδευτικϊν και των μακθτϊν.

Με άλλα λόγια, οι κοινωνικοπολιτιςμικζσ προςεγγίςεισ δεν μποροφν να δουν τθ
μακθςιακι δραςτθριότθτα ζξω από το κοινωνικό, ιςτορικό και πολιτιςμικό πλαίςιο
μζςα ςτο οποίο διαδραματίηεται. Οι ςυνεργατικζσ δραςτθριότθτεσ ςυντελοφν
καταλυτικά ςτθ διαδικαςία οικοδόμθςθσ τθσ γνϊςθσ ενϊ ςθμαντικό ρόλο παίηουν
τα χρθςιμοποιοφμενα εργαλεία (τόςο τα πραγματικά όςο και τα ςυμβολικά, όπωσ
το εκπαιδευτικό λογιςμικό και θ γλϊςςα) και ο καταμεριςμόσ εργαςίασ όπωσ
περιγράφει θ κεωρία τθσ δραςτθριότθτασ (activity theory).

Στθν περίπτωςθ αυτϊν των προςεγγίςεων, τα υποςτθριηόμενα από υπολογιςτζσ
εκπαιδευτικά περιβάλλοντα ςχεδιάηονται με γνϊμονα τθν ενίςχυςθ τθσ
επικοινωνίασ, τθσ αλλθλεπίδραςθσ και τθσ ςυνεργαςίασ ανάμεςα ςε
εκπαιδευτικοφσ και μακθτζσ, ι και ανάμεςα ςτουσ ίδιουσ του μακθτζσ, με ςτόχο τθ
δθμιουργία των λεγόμενων κοινοτιτων μάκθςθσ.

Και οι τρεισ μεγάλεσ κεωρθτικζσ προςεγγίςεισ που περιγράφθκαν ςτα προθγοφμενα
ςυνιςτοφν μοντζλα που επιτρζπουν το ςχεδιαςμό και τθν υλοποίθςθ υπολογιςτικϊν
περιβαλλόντων για τθ διδαςκαλία και τθ μάκθςθ. Τα μοντζλα αυτά λειτουργοφν (ι
κα μποροφςαν να λειτουργιςουν) ςε μεγάλο βακμό ςυμπλθρωματικά ςτο πλαίςιο
τθσ εκπαιδευτικισ διαδικαςίασ.

Δηζαγσγή

Είναι προφανζσ ότι θ πολλαπλότθτα των τρόπων ειςαγωγισ και ζνταξθσ των ΤΡΕ
ςτθν εκπαιδευτικι διαδικαςία κακϊσ και θ ποικιλία των κεωριϊν και μοντζλων που
ερμθνεφουν τθν ανκρϊπινθ γνϊςθ και τθ μάκθςθ ζχουν οδθγιςει ςτθν ανάπτυξθ
διαφόρων κατθγοριϊν εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ. Κάκε πρόγραμμα επιμόρφωςθσ
εκπαιδευτικϊν ςτισ εκπαιδευτικζσ χριςεισ των ΤΡΕ οφείλει να λάβει υπόψθ του
αυτζσ τισ κατθγορίεσ. Ρριν όμωσ περιγράψουμε τισ μεγάλεσ κατθγορίεσ
εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ που αφοροφν ςτθν προςχολικι και τθν πρωτοβάκμια
εκπαίδευςθ, είναι ςκόπιμο να διαςαφθνίςουμε τον όρο «εκπαιδευτικό λογιςμικό».

Το εφροσ των εκπαιδευτικϊν λογιςμικϊν και των υπολογιςτικϊν περιβαλλόντων
που μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν ςτθν επιμόρφωςθ των εκπαιδευτικϊν του
κλάδου ΡΕ60 είναι πλζον αρκετά εκτεταμζνο. Για το λόγο αυτό, πολλά από τα
λογιςμικά και τα υπολογιςτικά περιβάλλοντα που περιγράφονται, αναλφονται ι
χρθςιμοποιοφνται ςτο παρόν επιμορφωτικό υλικό μποροφν να κεωρθκοφν ωσ
αντιπροςωπευτικά δείγματα μιασ ολόκλθρθσ κατθγορίασ λογιςμικϊν ι
περιβαλλόντων που ζχουν κοινά χαρακτθριςτικά και επιτρζπουν να αντιμετωπιςκεί
μια εκτεταμζνθ κλάςθ προβλθμάτων και διδακτικϊν καταςτάςεων, τόςο ςτο
εςωτερικό των γνωςτικϊν αντικειμζνων όςο και εγκάρςια.

Είναι γεγονόσ ότι θ υπολογιςτικι υποςτιριξθ τθσ διδαςκαλίασ και τθσ μάκθςθσ δεν
είναι ανεξάρτθτθ από τα πραγματικά τεχνολογικά και τα εν δυνάμει παιδαγωγικά
χαρακτθριςτικά κακϊσ και τισ δυνατότθτεσ του χρθςιμοποιοφμενου εκπαιδευτικοφ
λογιςμικοφ ι γενικότερα ενόσ ςυςτιματοσ που βαςίηεται ςτουσ υπολογιςτζσ. Για το
λόγο αυτό, πριν προχωριςουμε ςτθν ανάπτυξθ του επιμορφωτικοφ υλικοφ για τον
κλάδο ΡΕ60 είναι απαραίτθτο να ορίςουμε με λειτουργικό τρόπο τθν ζννοια του
εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ και να δοφμε τισ διαφορετικζσ του κατθγορίεσ. Στο
πλαίςιο αυτό μποροφμε να ομαδοποιιςουμε τα υπολογιςτικά περιβάλλοντα ςε
τρεισ μεγάλεσ κατθγορίεσ (οι κατθγορίεσ αυτζσ αναλφονται διεξοδικότερα ςτθν
επόμενθ ενότθτα, βλζπε ςχιμα 4):
1. Σε ςυςτιματα κακοδθγοφμενθσ από τουσ υπολογιςτζσ διδαςκαλίασ (κατά
κανόνα ςυςτιματα εξάςκθςθσ και πρακτικισ και ςυςτιματα κακοδιγθςθσ
(tutorials)), που είναι ςυςτιματα κλειςτοφ τφπου και αφοροφν κυρίωσ γνϊςεισ
και δεξιότθτεσ χαμθλοφ επιπζδου που αναπτφςςονται ςτο πλαίςιο επιμζρουσ
γνωςτικϊν αντικειμζνων.
2. Σε περιβάλλοντα μάκθςθσ μζςω κακοδθγοφμενθσ ανακάλυψθσ και
διερεφνθςθσ, που είναι ςυςτιματα ανοικτοφ τφπου και μποροφν να ευνοιςουν
ανάπτυξθ γνϊςεων και δεξιοτιτων υψθλοφ επιπζδου. Θ κατθγορία αυτι ζχει
ιδιαίτερθ ςθμαςία ςτο χϊρο τθσ μακθματικισ εκπαίδευςθσ και των κετικϊν
επιςτθμϊν.
3. Σε περιβάλλοντα ςυμβολικισ ζκφραςθσ, ςε ςυςτιματα αναηιτθςθσ
πλθροφορίασ, ςε ςυςτιματα επικοινωνίασ και ςυνεργαςίασ (κατά κανόνα
λογιςμικό γενικισ χριςθσ και εφαρμογζσ Διαδικτφου και ειδικότερα ςφγχρονεσ
εφαρμογζσ Web 2.0) και ςε περιβάλλοντα οργάνωςθσ και διαχείριςθσ τθσ
πλθροφορίασ (authoring tools). Θ κατθγορία αυτι ζχει ιδιαίτερθ ςθμαςία για τθ
γλωςςικι εκπαίδευςθ, αφοφ τα περιβάλλοντα αυτά αποτελοφν μζςα για
γράψιμο, διάβαςμα και επικοινωνία, δθλαδι μζςα πρακτικισ γραμματιςμοφ.
Δεν αποτελοφν επομζνωσ απλϊσ μζςα παιδαγωγικισ υποςτιριξθσ τθσ

Δηζαγσγή

γλωςςικισ εκπαίδευςθσ, αλλά ςυςτατικό ςτοιχείο του νζου περιεχομζνου τθσ.
Τα ςυςτιματα τθσ πρϊτθσ κατθγορίασ αναπαράγουν ι ευνοοφν ςε μεγάλο βακμό
παραδοςιακοφ τφπου διδακτικζσ δραςτθριότθτεσ ςε αντίκεςθ με τα περιβάλλοντα
τθσ δεφτερθσ και τθσ τρίτθσ κατθγορίασ που υποςτθρίηουν κυρίωσ καινοτόμου
τφπου διδακτικζσ καταςτάςεισ και δραςτθριότθτεσ και ςτο πλαίςιο αυτό επιτρζπουν
τθ δθμιουργικι ζκφραςθ, τθν αλλθλεπίδραςθ των μακθτϊν και τθ ςταδιακι μφθςι
τουσ ςτο νζο γραμματιςμό.
Θ υπολογιςτικι υποςτιριξθ και ενίςχυςθ τθσ διδαςκαλίασ και τθσ μάκθςθσ
διαμεςολαβείται από κατάλλθλεσ εφαρμογζσ λογιςμικοφ και υλικοφ, που άλλοτε
αποκαλοφνται πλθροφορικά ι υπολογιςτικά περιβάλλοντα για τθ διδαςκαλία και
τθν ανκρϊπινθ μάκθςθ και άλλοτε, ςυνικωσ για λόγουσ απλότθτασ και ςυντομίασ,
εκπαιδευτικά λογιςμικά (ςχιμα 3).

Με τον όρο «εκπαιδευτικό λογιςμικό» εννοοφμε τισ εφαρμογζσ λογιςμικοφ (αλλά
και υλικοφ) που χρθςιμοποιοφνται για τθν υπολογιςτικι υποςτιριξθ τθσ
διδαςκαλίασ και τθσ μάκθςθσ. Το εκπαιδευτικό λογιςμικό μπορεί να ζχει διάφορεσ
μορφζσ:

Το ειδικά καταςκευαςμζνο, από εξειδικευμζνεσ εταιρίεσ ι από πανεπιςτθμιακά
και ερευνθτικά ιδρφματα, λογιςμικό και υλικό με ςαφι διδακτικό και μακθςιακό
ςκοπό (για ςυγκεκριμζνο γνωςτικό αντικείμενο ι για διακεματικζσ χριςεισ) που
ςυνικωσ είναι ςε μορφι CD - DVD και εγκακίςταται ςτον υπολογιςτι ι
βρίςκεται ςε κάποιον δικτυακό τόπο και προςπελαφνεται μζςω Διαδικτφου.
Κάποιεσ φορζσ επίςθσ πρόκειται για ςφνολο από υλικό και λογιςμικό, όπωσ για
παράδειγμα τα ςυςτιματα που επιτρζπουν μζςω αιςκθτιρων να ςυλλζγουμε
δεδομζνα από πειραματικζσ διαδικαςίεσ και να τα επεξεργαηόμαςτε ςτθ
ςυνζχεια μζςω υπολογιςτι (που παίηει ρόλο εικονικοφ πειραματικοφ
εργαςτθρίου) ι ακόμα και για ςυςκευζσ ρομποτικισ (για παράδειγμα τα
ςυςτιματα Lego που επιτρζπουν τθ δθμιουργία και τον προγραμματιςμό απλϊν
καταςκευϊν).

Το υπάρχον λογιςμικό γενικισ ι ειδικισ χριςθσ, όπωσ για παράδειγμα
κειμενογράφοι, βάςεισ δεδομζνων, προγράμματα επεξεργαςίασ εικόνων,
λογιςτικά φφλλα, εφαρμογζσ διαδικτφου (π.χ. για δθμιουργία blog ι wiki) κλπ.
που ζχει αναπτυχκεί από εταιρίεσ λογιςμικοφ ι και από μεμονωμζνεσ ομάδεσ
προγραμματιςτϊν. Το λογιςμικό αυτό (που με τθ ςτενι ζννοια του όρου δεν
μπορεί να κεωρθκεί εκπαιδευτικό), το οποίο κατά κφριο λόγο απευκφνεται ςε
κατθγορίεσ χρθςτϊν εκτόσ εκπαίδευςθσ, ζχει «μεταλλαχκεί» ςε επίπεδο χριςθσ
και χρθςιμοποιείται για τθν ανάπτυξθ γνϊςεων και δεξιοτιτων ςε διάφορα
γνωςτικά αντικείμενα ωσ γνωςτικό εργαλείο. Πταν όμωσ τα εν λόγω λογιςμικά
αποτελοφν αντικείμενο μάκθςθσ (όπωσ για παράδειγμα γίνεται ςτο μάκθμα τθσ
Ρλθροφορικισ) δεν μποροφμε να μιλιςουμε για χριςθ τουσ ωσ εκπαιδευτικά
μζςα.

Στθν ςφγχρονθ ορολογία, αντί του όρου «εκπαιδευτικό λογιςμικό», πολλζσ φορζσ
χρθςιμοποιείται ο όροσ «υπολογιςτικό περιβάλλον για τθ διδαςκαλία και τθν

Δηζαγσγή

μάκθςθ». Στθ ςυνζχεια, για λόγουσ ςυντομίασ κα χρθςιμοποιείται κυρίωσ ο όροσ
εκπαιδευτικό λογιςμικό.

Πταν αναφερόμαςτε ςτθν Υπολογιςτικι Υποςτιριξθ τθσ Διδαςκαλίασ εννοοφμε
κατά κανόνα τθ βοικεια προσ το μακθτευόμενο ϊςτε να προςεγγίςει και να
οικοδομιςει ζνα προκακοριςμζνο από το πρόγραμμα ςπουδϊν ςφνολο διδακτικϊν
ςτόχων (κατά κανόνα χαμθλοφ επιπζδου) κάνοντασ χριςθ ειδικϊν εφαρμογϊν
λογιςμικοφ. Συνεπϊσ, υπό το πρίςμα αυτό, οι εφαρμογζσ των ΤΡΕ ςχεδιάηονται και
αναπτφςςονται ϊςτε να υποςτθρίξουν και να ενιςχφςουν το διδακτικό ζργο του
εκπαιδευτικοφ. Με άλλα λόγια, αποτελοφν ζνα ςφγχρονο εποπτικό μζςο
διδαςκαλίασ ςτα διάφορα γνωςτικά αντικείμενα.

Ενϊ, όταν αναφερόμαςτε ςτθν Υπολογιςτικι Υποςτιριξθ τθσ Μάκθςθσ εννοοφμε
κυρίωσ τθν ενίςχυςθ του μακθτευόμενου ϊςτε να αποκτιςει γνϊςεισ και να
αναπτφξει δεξιότθτεσ υψθλοφ επιπζδου που κα τον καταςτιςουν ικανό να
αντεπεξζλκει ςτισ διαρκϊσ μεταβαλλόμενεσ και ολοζνα αυξανόμενεσ απαιτιςεισ
του ςφγχρονου κόςμου, κάνοντασ χριςθ εφαρμογϊν λογιςμικοφ (software) και
υλικοφ υπολογιςτϊν (hardware). Υπό το πρίςμα αυτό, οι εκπαιδευτικζσ εφαρμογζσ
των ΤΡΕ ςχεδιάηονται ζτςι ϊςτε να υποςτθρίηουν και να ενιςχφουν το μακθςιακό
ζργο του μακθτι ζχοντασ ςυνικωσ εργαλειακι μορφι (φυςικι και γνωςτικι).

Συνεπϊσ, κεωροφνται ωσ εργαλεία που εν δυνάμει επεκτείνουν ι / και ενιςχφουν
τισ γνωςτικζσ δεξιότθτεσ των μακθτϊν και για το λόγο αυτό ονομάηονται γνωςτικά
εργαλεία (cognitive tools). Τα εργαλεία αυτά μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν είτε ςτο
πλαίςιο επιμζρουσ γνωςτικϊν αντικειμζνων είτε με εγκάρςιο τρόπο ανάμεςα ςε
διάφορα γνωςτικά αντικείμενα και ςχετίηονται με τθν ανάπτυξθ γνωςτικϊν
δεξιοτιτων υψθλοφ επιπζδου. Τζτοιου τφπου γνϊςεισ και δεξιότθτεσ αφοροφν
τουλάχιςτον ςτουσ ακόλουκουσ τομείσ:
τθν ικανότθτα επίλυςθσ προβλθμάτων,
τθν ανάπτυξθ τθσ κριτικισ ςκζψθσ,
τθν ικανότθτα διερεφνθςθσ και αναηιτθςθσ πλθροφοριϊν ςε ζνα ευρφ
φάςμα δεδομζνων,
τθν ανάπτυξθ δεξιοτιτων λιψθσ απόφαςθσ,
τθ δυνατότθτα αναδιοργάνωςθσ των υπαρχουςϊν γνϊςεων,
τθ δυνατότθτα μοντελοποίθςθσ φαινομζνων και καταςτάςεων των
πραγματικοφ κόςμου,
τθν ικανότθτα ςυνεργαςίασ και από κοινοφ προςζγγιςθσ και επίλυςθσ
προβλθμάτων,
τθ διεπιςτθμονικι προςζγγιςθ τθσ γνϊςθσ,
τθν ικανότθτα γνωςτικισ επίγνωςθσ,
τθν ανάπτυξθ δεξιοτιτων μεταφοράσ γνϊςεων από ζνα πλαίςιο ςε ζνα άλλο,
τθν ικανότθτα μάκθςθσ για τουσ τρόπουσ με τουσ οποίουσ μακαίνουμε
(μεταγνϊςθ).

Δηζαγσγή

ππνζηεξίδεη

είλαη

εληζρύεη ή/ θαη επεθηείλεη

ζπληζηά

ππνζηεξίδεη

απεπζύλεηαη

ζρεηίδεηαη

έρεη

ρξεζηκνπνηείηαη

επηηξέπεη

επλνεί

ζρεηίδεηαη

αθνξνύλ

γηα

Δηδαζθαιία

Εθπαηδεσηηθό
Λογηζκηθό

Γλσζηηθό εξγαιείν

Δάζθαινο

Επίιπζε
πξνβιήκαηνο

Επνπηηθό κέζν

Επηκέξνπο
γλσζηηθά
αληηθείκελα

Μαζεηήο

Λνγηζκηθό γεληθήο
ρξήζεο

Δηάθορες κορθές
ή σιοποηήζεης

Μάζεζε

Μεηάδνζε
γλώζεσλ

Οηθνδόκεζε
γλώζεσλ

Εθπαηδεπηηθό CD-
Rom ή DVD

Εθπαηδεπηηθόο
δηθηπαθόο ηόπνο

Σπζθεπέο
(αηζζεηήξεο,
ξνκπνηηθή)

Γλσζηηθέο
δεμηόηεηεο πςεινύ
επηπέδνπ

Λήςε
απνθάζεσλ

Κξηηηθή ζθέςε

΢χιμα 3: Λειτουργικόσ οριςμόσ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ

1.3.2 Αρχζσ ςχεδίαςθσ και αναπτυξιακά κατάλλθλο εκπαιδευτικό λογιςμικό για
προςχολικι και πρϊτθ ςχολικι θλικία

Είναι προφανζσ ότι θ πολλαπλότθτα των τρόπων ειςαγωγισ και ζνταξθσ των ΤΡΕ
ςτθν εκπαιδευτικι διαδικαςία κακϊσ και θ ποικιλία των κεωριϊν και μοντζλων που
ερμθνεφουν τθν ανκρϊπινθ γνϊςθ και τθ μάκθςθ ζχουν οδθγιςει ςτθν ανάπτυξθ
διαφόρων κατθγοριϊν εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ. Ειδικότερα, θ ςχεδίαςθ και θ
υλοποίθςθ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ για μικρζσ θλικίεσ κζτει πολφ περιςςότερα
προβλιματα από τθ ςχεδίαςθ και υλοποίθςθ περιβαλλόντων μάκθςθσ με
υπολογιςτζσ για μεγαλφτερεσ θλικίεσ. Τα προβλιματα αυτά άπτονται τόςο τεχνικϊν
δυςχερειϊν αλλά κυρίωσ αφοροφν παιδαγωγικζσ και διδακτικζσ πτυχζσ. Σε κάκε
περίπτωςθ, θ ςχεδίαςθ και θ ανάπτυξθ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ για τθν
προςχολικι εκπαίδευςθ πρζπει πρωτίςτωσ να απευκφνεται και να υποςτθρίηει τισ
ανάγκεσ αυτϊν των θλικιϊν.

Οι βαςικότερεσ αρχζσ ςχεδίαςθσ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ για τθν προςχολικι και
τθν πρϊτθ ςχολικι θλικία αφοροφν ςτθν ανάγκθ για περιοριςμό τθσ παρζμβαςθσ
και τθσ κακοδιγθςθσ των ενθλίκων, ςτθν ανάγκθ για ευκολία ειςαγωγισ, χριςθσ
και εξόδου από το ςφςτθμα, ςτθν ανάγκθ για πρόκλθςθ τθσ φανταςίασ και τθσ
δθμιουργικότθτασ των παιδιϊν. Σθμαντικό ρόλο επίςθσ παίηει θ απλότθτα ςτο

Δηζαγσγή

ςχεδιαςμό του λογιςμικοφ, χωρίσ όμωσ τθν εξάλειψθ των πολλαπλϊν δυνατοτιτων
του, κακϊσ και τθν ικανότθτα ςυνδυαςμοφ των ζργων που πρζπει να επιτελζςει το
παιδί με το παιχνίδι.

Το εκπαιδευτικό περιβάλλον προςδιορίηεται κφρια από το διακζςιμο λογιςμικό και
τισ δυνατότθτεσ που αυτό παρζχει. Ζμφαςθ δίνεται ςτο αναπτυξιακά ι εξελικτικά
κατάλλθλο (developmentally appropriate) εκπαιδευτικό λογιςμικό. Ωσ
αναπτυξιακά κατάλλθλο λογιςμικό κρίνεται αυτό που ανταποκρίνεται ςτθν θλικία
και τισ γνϊςεισ των παιδιϊν, που μπορεί να προςαρμοςτεί ςε διαφορετικοφσ
μακθτζσ με διαφορετικά επίπεδα ικανοτιτων και που μπορεί να ενταχκεί ςτο
αναλυτικό πρόγραμμα του νθπιαγωγείου. Επιτρζπει τθ διερευνθτικι μάκθςθ κακϊσ
και τθ ςυνεργατικι μάκθςθ με τθ μορφι παιχνιδιοφ και χρθςιμοποιεί άμεςθ και
κατάλλθλθ τεχνικι ανατροφοδότθςθσ. Είναι, επίςθσ, το λογιςμικό που λαμβάνει
υπόψθ του τισ δυςκολίεσ και τισ λανκαςμζνεσ αντιλιψεισ των μακθτϊν και
προςφζρει ευκαιρίεσ για τθν αναςυγκρότθςι τουσ. Ενεργοποιεί τον
προβλθματιςμό, επιτρζπει τθν εμπλοκι του παιδιοφ και τθν ενεργθτικι ςυμμετοχι
του και ευνοεί τθ ςυνεχι ενεργοποίθςθ του ενδιαφζροντόσ του. Επιπλζον,
επιτρζπει τθ μακθςιακι αξιοποίθςθ του λάκουσ, δίνοντασ ςτον εκπαιδευτικό τθ
δυνατότθτα να επζμβει και να τροποποιιςει το λογιςμικό.

Παιδαγωγικζσ αρχζσ ςχεδίαςθσ

Από διάφορουσ ερευνθτζσ ζχουν επιςθμανκεί οι βαςικότερεσ ανάγκεσ των παιδιϊν
προςχολικισ θλικίασ. Ενδεικτικά, μποροφν να αναφερκοφν θ ανάγκθ για κίνθςθ και
κατάκτθςθ του χϊρου, θ ανάγκθ τουσ για ζκφραςθ και δθμιουργικότθτα, για
αυτονομία, για ανακάλυψθ, ςτοργι και αςφάλεια. Κάτω από το πρίςμα αυτό, οι
δραςτθριότθτεσ και οι μζκοδοι που κα επιλεγοφν για τθν εναςχόλθςθ των νθπίων
με τον υπολογιςτι δεν κα πρζπει να καταδικάηουν τα νιπια ςε πολφωρθ ακινθςία,
προκειμζνου να ζχουν τα αναμενόμενα αποτελζςματα.

Θ ςχεδίαςθ πλθροφορικϊν περιβαλλόντων διδαςκαλίασ και μάκθςθσ κα πρζπει να
βαςίηεται τόςο ςτα ερευνθτικά πορίςματα, όςο και ςτθν κριτικι ανάλυςθ του
υπάρχοντοσ λογιςμικοφ. Οι ςχεδιαςτζσ είναι αναγκαίο να είναι κοντά ςτο
περιβάλλον χριςθσ του λογιςμικοφ και να είναι γνϊςτεσ των εξελίξεων τθσ
γνωςτικισ ψυχολογίασ ςχετικά με τισ διαδικαςίεσ μάκθςθσ. Ειδικά τα λογιςμικά που
απευκφνονται ςτα παιδιά προςχολικισ θλικίασ, κα πρζπει να βαςίηονται ςτθ γνϊςθ
του πϊσ τα παιδιά μακαίνουν, ενιςχφοντασ τθν αλλθλεπίδραςθ με τον υπολογιςτι,
τθν απόκτθςθ εμπειριϊν και τθ χρθςιμοποίθςθ των γνϊςεων που ιδθ κατζχουν.
Επιπρόςκετα, είναι απαραίτθτο να υπάρχει ζνα ςυνεχζσ ανατροφοδοτοφμενο
κανάλι επικοινωνίασ μεταξφ εκπαιδευτικοφ- παιδιοφ- ςχεδιαςτι.

Οι βαςικζσ παράμετροι που πρζπει να λαμβάνονται υπόψθ κατά τθ ςχεδίαςθ
πλθροφορικϊν περιβαλλόντων μάκθςθσ για τθν πρϊτθ ςχολικι και τθν προςχολικι
θλικία είναι: διάρκεια δραςτθριοτιτων, ςχεδίαςθ διεπιφάνειασ χριςθσ (χρϊματα,
ιχοι, λειτουργίεσ), ψυχαγωγικι διάςταςθ, ανάπτυξθ δθμιουργικότθτασ και
φανταςίασ, δυνατότθτεσ ςυνεργαςίασ.

Δηζαγσγή

Ρρζπει καταρχιν να τονιςκεί ότι επειδι θ διάρκεια προςοχισ των νθπίων είναι
πολφ μικρι, θ διάρκεια των δραςτθριοτιτων με τον υπολογιςτι κα πρζπει να είναι
περιοριςμζνθ. Ο χρόνοσ παραμονισ των νθπίων ςε μια δραςτθριότθτα, με αμείωτο
το ενδιαφζρον τουσ, εξαρτάται από τθν ποικιλία των κεμάτων και τον ςυςτθματικό
ςχεδιαςμό των δραςτθριοτιτων. Ακόμθ, θ προςοχι τουσ αποςπάται εφκολα,
γεγονόσ που πρζπει να λθφκεί υπόψθ ςτο ςχεδιαςμό των λογιςμικϊν, ϊςτε να
αποφευχκοφν χρϊματα, γραφικά, ιχοι, που δεν κατευκφνουν τθν προςοχι των
νθπίων ςτο ηθτοφμενο ςτόχο. Επίςθσ, βαςικά χαρακτθριςτικά που πρζπει να
διακρίνουν ζνα εκπαιδευτικό λογιςμικό είναι θ ευκολία και θ απλότθτα ςτο
χειριςμό, ο ζλεγχοσ τθσ διαδικαςίασ από τθν πλευρά των παιδιϊν και όχι του
υπολογιςτι, θ αξιοποίθςθ των πολυμζςων, των γραφικϊν, των ιχων και των
εικόνων, ϊςτε παράλλθλα με τθ γνωςτικι πρόοδο να προςφζρεται και ψυχαγωγία.

Βαςικό, επίςθσ, χαρακτθριςτικό των παιδιϊν, που δε κα πρζπει να αγνοθκεί ςτο
ςχεδιαςμό των εκπαιδευτικϊν λογιςμικϊν, είναι ότι τα νιπια δεν είναι αναγνϊςτεσ
ι δε διακζτουν τθν ευχζρεια τθσ ανάγνωςθσ. Για αυτό το λόγο, τα προγράμματα δε
κα πρζπει να ζχουν γραπτζσ οδθγίεσ και γραπτζσ μεκόδουσ ανατροφοδότθςθσ,
αλλά απλζσ λεκτικζσ οδθγίεσ που κα προωκοφν τθν αυτόνομθ χριςθ του
προγράμματοσ από το παιδί. Επιπλζον, οι δεξιότθτεσ λεπτισ κινθτικότθτασ δεν
ζχουν επαρκϊσ αναπτυχκεί, για αυτό και τα προγράμματα κα πρζπει να μθν
απαιτοφν ςφνκετεσ ικανότθτεσ δακτυλογράφθςθσ και χειριςμοφ, αλλά οι
απαντιςεισ των νθπίων να δίνονται με τον πιο απλό τρόπο. Επίςθσ, ςτθν θλικία
αυτι οι ςχζςεισ αιτίασ-αποτελζςματοσ είναι ακόμθ υπό διαμόρφωςθ. Γι’ αυτό το
λόγο, ςτα εκπαιδευτικά προγράμματα κα πρζπει να είναι εμφανισ και άμεςθ θ
ςφνδεςθ τθσ πράξθσ του νθπίου με το αποτζλεςμα που εμφανίηεται ςτθν οκόνθ του
υπολογιςτι.

Κυρίαρχο ςτοιχείο τθσ παιδικισ θλικίασ είναι το παιχνίδι, του οποίου θ μεγάλθ
παιδαγωγικι ςθμαςία ζχει επανειλθμμζνα τονιςτεί από πολλοφσ ερευνθτζσ και
παιδαγωγοφσ. Το παιχνίδι κεωρείται ωσ μια αναγκαία δραςτθριότθτα ςτθν θλικία
αυτι, κακϊσ και ωσ μζςο για να γνωρίςουν τα παιδιά τον κόςμο. Στθν
αλλθλεπίδραςθ του παιδιοφ με τον υπολογιςτι το παιχνίδι κα πρζπει να κατζχει τθν
κυρίαρχθ κζςθ και να ευνοείται θ παρουςία των χαρακτθριςτικϊν του παιχνιδιοφ
(ενεργθτικι και ψυχαγωγικι δραςτθριότθτα, αυτόνομθ επιλογι και ζλεγχοσ τθσ
δραςτθριότθτασ από το παιδί, προςανατολιςμόσ ςτθν ίδια τθ διαδικαςία κι όχι ςτο
αποτζλεςμα) κατά τθ διάρκεια τθσ χριςθσ του υπολογιςτι από τα νιπια.

Επιπλζον, ςτθν θλικία αυτι, θ δθμιουργικότθτα του παιδιοφ ζγκειται ςε μεγάλο
βακμό ςτθ δφναμθ τθσ φανταςίασ. Σ’ αυτά τα πλαίςια, ο υπολογιςτισ μπορεί να
ςυμβάλλει κετικά ςτθ γνωςτικι ςυγκρότθςθ των παιδιϊν με τθ χριςθ μοντζλων και
προςομοιϊςεων. Τζλοσ, ζνα ακόμθ χαρακτθριςτικό που εμφανίηεται ςε αρκετά
παιδιά τθσ προςχολικισ θλικίασ είναι θ παρορμθτικότθτα, που ςυνίςταται ςτθ
γριγορθ παρουςίαςθ του αποτελζςματοσ ενόσ ζργου, χωρίσ να δίνεται ςθμαςία ςτθ
διαδικαςία παραγωγισ του. Θ χριςθ του υπολογιςτι μπορεί να βοθκιςει τα παιδιά
αυτά να ελζγξουν τθν παρορμθτικότθτά τουσ, δουλεφοντασ με προγράμματα που
δίνουν ζμφαςθ ςτθ διαδικαςία (βιμα-βιμα) και όχι ςτο αποτζλεςμα.

Δηζαγσγή

Σεχνολογικζσ αρχζσ ςχεδίαςθσ

Από τεχνολογικι ςκοπιά, ζνα εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ και πρϊτθσ
ςχολικισ θλικίασ πρζπει να περιζχει γραφικι διεπιφάνεια χριςθσ με μενοφ που
κατευκφνεται από απλζσ κινιςεισ του ποντικιοφ, γραφικά και ιχουσ υψθλισ
ποιότθτασ που να είναι ελκυςτικά και ταυτόχρονα όχι υπερβολικά ερεκιςτικά για τα
παιδιά.

Θ ποιότθτα των τεχνικϊν χαρακτθριςτικϊν των εκπαιδευτικϊν λογιςμικϊν
επθρεάηει τθν ευμάκεια και τθν ευχρθςτία τουσ. Αρχικά κα πρζπει θ εγκατάςταςθ
των εκπαιδευτικϊν εφαρμογϊν να είναι εφκολθ με ςαφείσ και απλζσ οδθγίεσ και
χωρίσ πολφπλοκα βιματα. Επίςθσ οι εφαρμογζσ κα πρζπει να ςυνοδεφονται από
ζναν οδθγό χριςθσ και αντιμετϊπιςθσ προβλθμάτων τόςο για τθν εγκατάςταςι
τουσ όςο και για τθν εν γζνει λειτουργία τουσ.

Κατά τθ λειτουργία τουσ τα εκπαιδευτικά λογιςμικά κα πρζπει να «τρζχουν»
γριγορα, χωρίσ να γίνονται μεγάλεσ παφςεισ από οκόνθ ςε οκόνθ μετά από επιλογι
του χριςτθ ι από δραςτθριότθτα ςε δραςτθριότθτα. Σε αντίκετθ περίπτωςθ ςτα
παιδιά επζρχεται ςφγχυςθ για το κατά πόςο οι ενζργειεσ που προθγικθκαν ιταν
ςωςτζσ.

Άλλο ζνα τεχνικό χαρακτθριςτικό ιδιαίτερα ςθμαντικό είναι τα χρθςιμοποιοφμενα
γραφικά. Τα γραφικά κα πρζπει να είναι γεμάτα χρϊματα ηωντανά και ζντονα,
τακτοποιθμζνα και ρεαλιςτικά. Θ χριςθ ηωντανϊν και ζντονων χρωμάτων ςυντελεί
ςτθν διατιρθςθ τθσ προςοχισ των παιδιϊν και βοθκά τα παιδιά να ςυνδζςουν αυτά
που βλζπουν ςτθν οκόνθ με τθν κακθμερινι τουσ ηωι. Επίςθσ όταν τα γραφικά
είναι τακτοποιθμζνα ςτθν οκόνθ τα παιδιά μποροφν ευκολότερα να εςτιάςουν τθν
προςοχι τουσ ςτα αντικείμενα ι τισ καταςτάςεισ που αποτελοφν και τουσ ςτόχουσ
του προγράμματοσ χωρίσ να αποπροςανατολίηονται ι να ενκουςιάηονται και να
παγιδεφονται.

Εξίςου ςθμαντικι είναι και θ μουςικι και τα θχθτικά εφζ που χρθςιμοποιοφνται ςε
ζνα εκπαιδευτικό λογιςμικό. Ιχοι που αναπαριςτοφν ρεαλιςτικά ανκρϊπουσ, ηϊα
και αντικείμενα μποροφν να βοθκιςουν τα παιδιά να ανακαλφψουν τον κόςμο. Θ
μουςικι κα πρζπει να ζχει πραγματικό φψοσ και τόνο.

Ρολφ χριςιμθ κεωρείται τζλοσ και θ δυνατότθτα αποκικευςθσ και εκτφπωςθσ από
τα παιδιά τθσ προόδου τουσ και των δραςτθριοτιτων τουσ μζςα από το πρόγραμμα.
Θ αποκικευςθ τθσ εργαςίασ δίνει τθ δυνατότθτα ςτα παιδιά να επαναφζρουν μια
δραςτθριότθτα μετά από κάποιο χρονικό διάςτθμα και μελετϊντασ τθν εργαςία
τουσ να εμπλουτίηουν τθν γνωςτικι τουσ ανάπτυξθ. Θ εκτφπωςθ από τθν άλλθ
πλευρά αποτελεί απτι καταγραφι των εμπειριϊν των παιδιϊν με τουσ υπολογιςτζσ
και μια πολφ καλι αφορμι για εκκίνθςθ ςυηιτθςθσ κακϊσ και μια χριςιμθ πθγι
μάκθςθσ κακϊσ βοθκά τα παιδιά να ςυνδζςουν τισ εμπειρίεσ τουσ κατά τθ χριςθ
του λογιςμικοφ, με απτζσ δραςτθριότθτεσ εκτόσ του περιβάλλοντοσ μάκθςθσ. Δίνει
τζλοσ τθ δυνατότθτα ςτα παιδιά να ςκεφτοφν τισ εμπειρίεσ τουσ με τουσ
υπολογιςτζσ και ακόμα και να ςυλλογιςτοφν προβλθματικζσ καταςτάςεισ.

Δηζαγσγή

1.3.3. Κατθγορίεσ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ

Μια προφανισ κατθγοριοποίθςθ του εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ για τθν προςχολικι
και τθν πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ κα μποροφςε να γίνει ςτθ βάςθ των επιμζρουσ
γνωςτικϊν αντικειμζνων (μακθματικά, γλϊςςα, μελζτθ περιβάλλοντοσ, κλπ.), ςτο
πλαίςιο των οποίων τα εκπαιδευτικά αυτά λογιςμικά είναι δυνατόν να
χρθςιμοποιθκοφν.

Στο παρόν επιμορφωτικό υλικό, ςε πρϊτο επίπεδο, δεν κα ακολουκθκεί μια
κατθγοριοποίθςθ τζτοιου τφπου, αλλά οι κατθγορίεσ του εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ
κα προςδιοριςτοφν με βάςθ τθ διδακτικι προςζγγιςθ (δαςκαλοκεντρικι ι
γνωςιοκεντρικι, μακθτοκεντρικι και αλλθλεπιδραςτικι - ςυνεργατικι) που είναι
δυνατόν να κζςουν ςε λειτουργία και τθ κεωρία μάκθςθσ ςφμφωνα με τθν οποία
ζχουν ςχεδιαςτεί (ςυμπεριφοριςμόσ, εποικοδομιςμόσ, κοινωνικοπολιτιςμικι
προςζγγιςθ). Θ κατθγοριοποίθςθ αυτι είναι πλιρωσ ςυμβατι με τον γενικό ςκοπό
του Ρρογράμματοσ Σπουδϊν για τθ κζςθ τθσ Ρλθροφορικισ ςτθν προςχολικι
ελλθνικι εκπαίδευςθ, όπωσ αυτόσ ζχει κακοριςκεί από το Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο

(http://www.pi-schools.gr/):

«οι μακθτζσ χρθςιμοποιοφν με (ι χωρίσ) τθ βοικεια του εκπαιδευτικοφ τον
υπολογιςτι ωσ «γνωςτικό-διερευνθτικό εργαλείο», αναηθτοφν πλθροφορίεσ,
επικοινωνοφν και προςεγγίηουν βαςικζσ αρχζσ που διζπουν τθ χριςθ τθσ
υπολογιςτικισ τεχνολογίασ»

Στο ςθμείο αυτό πρζπει επίςθσ να τονιςκεί ότι θ προτεινόμενθ κατθγοριοποίθςθ
γίνεται ςτθ βάςθ των ςχεδιαςτικϊν επιλογϊν κάκε εφαρμογισ, γεγονόσ που
εμφανϊσ ευνοεί ςυγκεκριμζνου τφπου διδακτικζσ προςεγγίςεισ, χωρίσ όμωσ να τισ
προςδιορίηει απόλυτα. Με άλλα λόγια, ζνα εποικοδομιςτικοφ τφπου λογιςμικό
μπορεί να χρθςιμοποιθκεί με δαςκαλοκεντρικό ι γνωςιοκεντρικό τρόπο (εάν για
παράδειγμα χρθςιμοποιείται ωσ εποπτικό μζςο διδαςκαλίασ για τθν παρουςίαςθ
πλθροφοριϊν), ενϊ ζνα ςυμπεριφοριςτικοφ τφπου λογιςμικό είναι δυνατόν να
χρθςιμοποιθκεί ςε ζνα ςυνεργατικό – αλλθλεπιδραςτικό πλαίςιο (εάν για
παράδειγμα χρθςιμοποιείται για να αναπτυχκεί ςυηιτθςθ και αλλθλεπίδραςθ πάνω
ςτισ πλθροφορίεσ και τισ ζννοιεσ που διαπραγματεφεται) και ενδεχομζνωσ να
μπορεί να υποςτθρίξει εποικοδομιςτικοφ τφπου δραςτθριότθτεσ.

Με βάςθ τθν ακολουκοφμενθ διδακτικι ςχεδίαςθ, τα εκπαιδευτικά ςυςτιματα με
ΤΡΕ μποροφν να ταξινομθκοφν ςε τρεισ μεγάλεσ κατθγορίεσ (Κόμθσ, 2004):
1. Σε ςυςτιματα κακοδθγοφμενθσ διδαςκαλίασ από τουσ υπολογιςτζσ (κατά
κανόνα ςυςτιματα εξάςκθςθσ και πρακτικισ και ςυςτιματα κακοδιγθςθσ –
διδαςκαλίασ, πολυμεςικοφ περιεχομζνου ι κάποιεσ εφαρμογζσ τεχνθτισ
νοθμοςφνθσ για επίλυςθ προβλθμάτων), τα οποία είναι ςυνικωσ ςυςτιματα
κλειςτοφ τφπου (εμπεριζχουν κατά κανόνα δεδομζνο περιεχόμενο,
υποςτθρίηουν ςυγκεκριμζνα ςενάρια χριςθσ και δεν ευνοοφν εφκολα
διαφοροποιιςεισ ςτθ διδακτικι παρζμβαςθ) και αφοροφν κυρίωσ γνϊςεισ και
δεξιότθτεσ χαμθλοφ επιπζδου που αναπτφςςονται ςτο πλαίςιο επιμζρουσ
γνωςτικϊν αντικειμζνων.

Δηζαγσγή

Ρρόκειται για διδακτικά μζςα που υποςτθρίηουν με εποπτικό τρόπο ι
υποκακιςτοφν τον εκπαιδευτικό (αφοφ αναλαμβάνουν μζροσ τθσ διαδικαςίασ
διδαςκαλίασ και τθσ διαδικαςίασ αξιολόγθςθσ) και επιτρζπουν ςτο μακθτι να
εξαςκθκεί ςε γνϊςεισ και δεξιότθτεσ, που κατά κανόνα απόκτθςε ςε ζνα
εξωτερικό τθσ χριςθσ τουσ πλαίςιο.
Πταν αναφερόμαςτε ςυνεπϊσ ςτα ςυςτιματα κακοδθγοφμενθσ διδαςκαλίασ ι
με άλλα λόγια ςτθν Υπολογιςτικι Υποςτιριξθ τθσ Διδαςκαλίασ εννοοφμε κατά
κανόνα τθ βοικεια προσ το μακθτευόμενο ϊςτε να προςεγγίςει και να
οικοδομιςει ζνα προκακοριςμζνο από το πρόγραμμα ςπουδϊν ςφνολο
διδακτικϊν ςτόχων κάνοντασ χριςθ ειδικϊν εφαρμογϊν λογιςμικοφ. Συνεπϊσ,
υπό το πρίςμα αυτό, οι εφαρμογζσ των ΤΡΕ ςχεδιάηονται και αναπτφςςονται
ϊςτε να υποςτθρίξουν και να ενιςχφςουν το διδακτικό ζργο του εκπαιδευτικοφ.
Με άλλα λόγια, αποτελοφν ζνα ςφγχρονο εποπτικό μζςο διδαςκαλίασ ςτα
διάφορα γνωςτικά αντικείμενα.
2. Σε περιβάλλοντα μάκθςθσ μζςω ανακάλυψθσ και διερεφνθςθσ (με
κακοδθγοφμενο ι όχι τρόπο), που είναι ςυςτιματα ανοικτοφ τφπου (το
περιεχόμενό τουσ μπορεί εφκολα να διαφοροποιθκεί από τον εκπαιδευτικό ι το
μακθτι, επιτρζπουν τθ δυνατότθτα δθμιουργίασ νζων εκπαιδευτικϊν ςεναρίων
και υποςτθρίηουν διαφοροποιθμζνεσ διδακτικζσ παρεμβάςεισ) και μποροφν να
ευνοιςουν ανάπτυξθ γνϊςεων και δεξιοτιτων υψθλοφ επιπζδου.
Ρρόκειται για περιβάλλοντα που άλλοτε αφοροφν ςυγκεκριμζνα γνωςτικά
αντικείμενα και άλλοτε μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν εγκάρςια ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν. Τα περιβάλλοντα αυτά βαςίηονται και υποςτθρίηουν τθν επίλυςθ
προβλθμάτων και ευνοοφν τθ λιψθ αποφάςεων και τθν ανάπτυξθ τθσ κριτικισ
ςκζψθσ. Θ κατθγορία αυτι ζχει ιδιαίτερθ ςθμαςία ςτο χϊρο τθσ μακθματικισ
εκπαίδευςθσ και των κετικϊν επιςτθμϊν παρότι τα τελευταία χρόνια
απαντϊνται αντίςτοιχεσ εφαρμογζσ και ςτο χϊρο των κεωρθτικϊν μακθμάτων.
Ρρόκειται για εκπαιδευτικά εργαλεία που υποςτθρίηουν το μακθτι ςτθ
διαδικαςία τθσ μάκθςθσ.
Πταν αναφερόμαςτε ςυνεπϊσ ςτα περιβάλλοντα μάκθςθσ μζςω ανακάλυψθσ
και διερεφνθςθσ, ι με άλλα λόγια ςτθν Υπολογιςτικι Υποςτιριξθ τθσ Μάκθςθσ
εννοοφμε κυρίωσ τθν ενίςχυςθ του μακθτευόμενου ϊςτε να αποκτιςει γνϊςεισ
και να αναπτφξει δεξιότθτεσ υψθλοφ επιπζδου που κα τον καταςτιςουν ικανό
να αντεπεξζλκει ςτισ διαρκϊσ μεταβαλλόμενεσ και ολοζνα αυξανόμενεσ
απαιτιςεισ του ςφγχρονου κόςμου, κάνοντασ χριςθ εφαρμογϊν λογιςμικοφ και
υλικοφ. Υπό το πρίςμα αυτό, οι εκπαιδευτικζσ εφαρμογζσ των ΤΡΕ ςχεδιάηονται
ζτςι ϊςτε να υποςτθρίηουν και να ενιςχφουν το μακθςιακό ζργο του μακθτι.
Συνεπϊσ, κεωροφνται ωσ εργαλεία που εν δυνάμει επεκτείνουν ι / και
ενιςχφουν τισ γνωςτικζσ δεξιότθτεσ των μακθτϊν και για το λόγο αυτό
ονομάηονται γνωςτικά εργαλεία (cognitive tools). Τα εργαλεία αυτά μποροφν να
χρθςιμοποιθκοφν με εγκάρςιο τρόπο ςε διάφορα γνωςτικά αντικείμενα και
ςχετίηονται με τθν ανάπτυξθ γνωςτικϊν δεξιοτιτων υψθλοφ επιπζδου.
3. Σε περιβάλλοντα ςυμβολικισ ζκφραςθσ, ςυςτιματα αναηιτθςθσ
πλθροφορίασ, ςυςτιματα επικοινωνίασ και ςυνεργαςίασ (κατά κανόνα
λογιςμικό γενικισ χριςθσ και εφαρμογζσ Διαδικτφου) και περιβάλλοντα
οργάνωςθσ και διαχείριςθσ τθσ πλθροφορίασ (εργαλεία ςυγγραφισ

Δηζαγσγή

εφαρμογϊν - authoring tools) και τθσ κοινωνικισ αλλθλεπίδραςθσ (εφαρμογζσ
Web 2.0, όπωσ blogs, wikis, κλπ.).
Και ςτθν περίπτωςθ αυτι, πρόκειται για εργαλεία που χρθςιμοποιεί ο μακθτισ
ι/και θ εκπαιδευτικόσ, πρακτικά ςε όλο το εφροσ τθσ εκπαιδευτικισ
διαδικαςίασ. Θ κατθγορία αυτι ζχει ιδιαίτερθ ςθμαςία για τθ γλωςςικι
εκπαίδευςθ, αφοφ τα περιβάλλοντα αυτά αποτελοφν μζςα για γραφι,
ανάγνωςθ και επικοινωνία, μζςα δθλαδι πρακτικισ γραμματιςμοφ. Δεν
αποτελοφν επομζνωσ απλϊσ μζςα παιδαγωγικισ υποςτιριξθσ τθσ γλωςςικισ
εκπαίδευςθσ, αλλά ςυςτατικό ςτοιχείο του νζου περιεχομζνου τθσ.
Τα λογιςμικά τθσ πρϊτθσ κατθγορίασ, που ζχουν τισ ρίηεσ τουσ κυρίωσ ςε
ςυμπεριφοριςτικζσ κεωριςεισ για τθ μάκθςθ, κεωροφνται από πολλοφσ
ακατάλλθλα, επειδι περιορίηουν τθ ςκζψθ των παιδιϊν, δίνουν ζμφαςθ ςτθν
απομνθμόνευςθ, παρζχουν ελάχιςτεσ ευκαιρίεσ για αλλθλεπίδραςθ και περιορίηουν
τθν εξερεφνθςθ. Δεν κα αποδεχτοφμε τθ κζςθ αυτι, θ οποία αφενόσ είναι απόλυτθ,
αφοφ δεν εξετάηει τθν ζνταξθ των εκπαιδευτικϊν λογιςμικϊν ςε ςυνάρτθςθ με το
πλαίςιο χριςθσ και τουσ ςτόχουσ μάκθςθσ που ζχουν τεκεί, και αφετζρου, διότι ςε
πολλζσ (για παράδειγμα ςτθν απόκτθςθ ειδικϊν δεξιοτιτων που απαιτοφνται ςτο
πλαίςιο κάποιασ κατάρτιςθσ) ι ςε ειδικζσ περιπτϊςεισ (για παράδειγμα ςε άτομα
με ειδικζσ ανάγκεσ), θ εκπαιδευτικι ζρευνα ζχει δείξει ότι μποροφν να ςυμβάλουν
αποτελεςματικά ςτθ διδαςκαλία και ςτθ μάκθςθ. Από τθ βιβλιογραφία προκφπτει
επίςθσ ότι μπορεί να είναι ιδιαιτζρωσ επωφελι για τθν επίτευξθ ςτόχων μάκθςθσ
ςτθν προςχολικι και τθν πρϊτθ ςχολικι θλικία. Είναι όμωσ προφανζσ, ότι θ χριςθ
τζτοιων λογιςμικϊν δεν επιτρζπει τθν επίτευξθ ςτόχων υψθλοφ γνωςτικοφ
επιπζδου, αφοφ θ όλθ ςχεδίαςθ και φιλοςοφία τουσ δεν τουσ εντάςςει ςτθν
παιδαγωγικι τουσ προβλθματικι.

Αντίκετα, τα λογιςμικά τθσ δεφτερθσ και τθσ τρίτθσ κατθγορίασ, που απορρζουν
κυρίωσ από εποικοδομιςτικζσ και κοινωνικοπολιτιςμικζσ προςεγγίςεισ τθσ μάκθςθσ,
κεωροφνται ωσ περιςςότερο κατάλλθλα, γιατί θ ευνοοφμενθ διδακτικι διαδικαςία
δεν είναι γραμμικι ι προκακοριςμζνθ και για το λόγο αυτό αποκαλοφνται και
ανοικτοφ τφπου ςυςτιματα (open-ended), ενϊ παράλλθλα επιτρζπουν τθ
δθμιουργικι ζκφραςθ και τθν αλλθλεπίδραςθ των νθπίων. Κατά αυτό τον τρόπο
ςυντελοφν ςτθν ανάπτυξθ του προφορικοφ λόγου και ςτθν ικανότθτα επίλυςθσ
προβλθμάτων. Τα παιδιά μακαίνουν παίηοντασ και ανακαλφπτουν ςχζςεισ αιτίασ
και αποτελζςματοσ μζςα από τθν εξερεφνθςθ και τον πειραματιςμό.

Και θ κζςθ αυτι όμωσ, εν γζνει, είναι απόλυτθ, αφοφ, όπωσ αναφζρκθκε και
προθγοφμενα, το γενικότερο πλαίςιο χριςθσ των ςυςτθμάτων είναι αυτό που
κακορίηει ςυνικωσ τόςο τθ διαδικαςία τθσ μάκθςθσ όςο και το αποτζλεςμά τθσ.
Ζνα μεγάλο μειονζκτθμα αυτοφ του τφπου των ςυςτθμάτων είναι ότι θ ανάγκθ
μεγαλφτερου χρόνου εκμάκθςισ τουσ τόςο από τουσ μακθτζσ όςο και από τουσ
εκπαιδευτικοφσ, ενϊ για τθν επίτευξθ των ςτόχων ςτουσ οποίουσ τα ςυςτιματα
αυτά προςβλζπουν χρειάηεται μεγάλο βάκοσ χρόνου, κάτι που δεν είναι εφκολο
πάντα να βρεκεί ςτα υπάρχοντα εκπαιδευτικά ςυςτιματα.

Δηζαγσγή

Στο πλαίςιο αυτό, και πάντα ςε ςυνάρτθςθ με τισ υποκείμενεσ κεωρίεσ μάκθςθσ,
μποροφμε να διακρίνουμε (ςε άμεςθ μάλιςτα ςχζςθ και με τθν προθγοφμενθ
κατθγοριοποίθςθ) τρεισ μεγάλεσ ομάδεσ υπολογιςτικϊν εκπαιδευτικϊν
περιβαλλόντων (δθλαδι εφαρμογζσ που ζχουν ςχεδιαςτεί ειδικά για τθν
εκπαίδευςθ) και υπολογιςτικϊν περιβαλλόντων γενικισ χριςθσ που μποροφν να
χρθςιμοποιθκοφν ςτθ διδαςκαλία και τθ μάκθςθ (ςχιμα 4).

Σσζηήκαηα Μάζεζες
κέζω Αλαθάισψες,
Δηερεύλεζες θαη
Οηθοδόκεζες

Θεωπίερ ηος
οικοδομιζμού και
ηος κοινωνικού
οικοδομιζμού

Σσζηήκαηα
Καζοδήγεζες θαη
Δηδαζθαιίας

Θεωπία
επεξεπγαζίαρ ηηρ
πληποθοπίαρ

Θεωπία ηος
΢ςμπεπιθοπιζμού

Υποιογηζηηθά
Περηβάιιοληα γηα ηε
Δηδαζθαιία & ηελ
Αλζρώπηλε Μάζεζε

Σσζηήκαηα Έθθραζες,
Αλαδήηεζες θαη
Επηθοηλωλίας ηες
Πιεροθορίας

Κοινωνικοπολιηιζμικέρ
Θεωπίερ

΢χιμα 4: Σχζςθ ανάμεςα ςε υπολογιςτικά περιβάλλοντα διδαςκαλίασ και
ανκρϊπινθσ μάκθςθσ και κεωρίεσ μάκθςθσ

Οι ενότθτεσ αυτζσ προςδιορίηουν, ςτον ζναν ι ςτον άλλο βακμό, τισ παιδαγωγικζσ
και τισ διδακτικζσ χριςεισ των ςυςτθμάτων ι των περιβαλλόντων αυτϊν:
1. Ρεριβάλλοντα κακοδθγοφμενθσ διδαςκαλίασ που ςτθρίηονται κυρίωσ ςε
ςυμπεριφοριςτικζσ κεωρίεσ μάκθςθσ και ενίοτε ςε γνωςτικζσ κεωρίεσ
μάκθςθσ που βαςίηονται κυρίωσ ςτθν ιδζα τθσ μετάδοςθσ τθσ γνϊςθσ και
τθσ αποτελεςματικισ εργαςίασ του εκπαιδευτικοφ

2. Ρεριβάλλοντα μάκθςθσ μζςω (κακοδθγοφμενθσ ι όχι) ανακάλυψθσ και
διερεφνθςθσ που ςτθρίηονται κυρίωσ ςε γνωςτικζσ και οικοδομθςτικζσ
κεωρίεσ μάκθςθσ, και ειδικότερα για τισ μικρζσ θλικίεσ ςτισ απόψεισ τθσ
προςζγγιςθσ Reggio Emilia10

και βαςίηονται κυρίωσ ςτθν ουςιαςτικι και
ςυχνά υποβοθκοφμενθ από τον εκπαιδευτικό εργαςία του μακθτι που
οικοδομεί τισ γνϊςεισ ςε ατομικό επίπεδο

Θ προςζγγιςθ τθσ Reggio Emilia (που πιρε το όνομά τθσ από τθν ομϊνυμθ πόλθ τθσ Λταλίασ, ςτα
νθπιαγωγεία τθσ οποίασ εφαρμόςτθκε για πρϊτθ φορά) ςχετίηεται τισ διδακτικζσ ςτρατθγικζσ που
ευνοοφν τθν επίλυςθ προβλιματοσ και τα ςχζδια εργαςίασ. Εμπεριζχει ζξι τουλάχιςτον βαςικά
ςυςτατικά, όπωσ τουσ μακθςιακοφσ χϊρουσ, τισ κοινωνικζσ ανταλλαγζσ, τα ςχζδια εργαςίασ, τα
τεχνικά υλικά, τθν τεκμθρίωςθ και το ςυνεργατικό διδακτικό / μακθςιακό ςτυλ.

Δηζαγσγή

3. Ρεριβάλλοντα ςυνεργαςίασ και ζκφραςθσ, οικοδόμθςθσ, αναηιτθςθσ και
επικοινωνίασ τθσ πλθροφορίασ που ςτθρίηονται κυρίωσ ςε κοινωνικο-
οικοδομθςτικζσ και κοινωνικοπολιτιςμικζσ κεωρίεσ μάκθςθσ που βαςίηονται
ςτθν επικοινωνία, τθ ςυνεργαςία και τθν ουςιαςτικι κοινωνικι
αλλθλεπίδραςθ ανάμεςα ςε μακθτζσ και εκπαιδευτικοφσ. Το παιδαγωγικό
πλαίςιο τθσ προςζγγιςθσ Regio Emilia (κυρίωσ όςον αφορά ςτισ κοινωνικζσ
ανταλλαγζσ και το ςυνεργατικό διδακτικό / μακθςιακό ςτυλ) βρίςκει και
ςτθν κατθγοριοποίθςθ αυτι αρκετζσ εφαρμογζσ για τθν υλοποίθςι του.

΢χιμα 5: Κατθγορίεσ εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ με βάςθ τθ διδακτικι προςζγγιςθ
και τισ κεωρίεσ μάκθςθσ

Κάκε μία από αυτζσ τισ κατθγορίεσ εμπεριζχει αρκετζσ υποκατθγορίεσ εφαρμογϊν
(πολλζσ εκ των οποίων δεν αφοροφν τθν προςχολικι και τθν πρϊτθ ςχολικι θλικία),
οι οποίεσ και παρουςιάηονται αναλυτικότερα ςτθ ςυνζχεια του παρόντοσ
επιμορφωτικοφ υλικοφ (ςχιμα 5). Θ ζμφαςθ προφανϊσ δίνεται κυρίωσ ςτισ
υποκατθγορίεσ ςχετικζσ με τα υπολογιςτικά περιβάλλοντα που μποροφν να
ενταχκοφν ςτθν προςχολικι εκπαίδευςθ. Οι υποκατθγορίεσ που δεν είναι
κατάλλθλεσ για μικρζσ θλικίεσ ςχετίηονται κυρίωσ με τισ εφαρμογζσ ζμπειρων
διδακτικϊν ςυςτθμάτων (όπου απαιτείται καλι χριςθ τθσ φυςικισ γλϊςςασ και
αφαιρετικι ςκζψθ), με τισ περιςςότερεσ εφαρμογζσ μοντελοποίθςθσ και τα
εργαςτιρια βαςιςμζνα ςε υπολογιςτι (απαιτείται γνϊςθ φυςικϊν επιςτθμϊν και
ανεπτυγμζνεσ μακθματικζσ ικανότθτεσ), κακϊσ και με τισ περιςςότερεσ εφαρμογζσ

Δηζαγσγή

γραφείου, λεξικά, εγκυκλοπαίδειεσ και εφαρμογζσ μζςω Διαδικτφου λόγω κυρίωσ
τθσ χριςθσ φυςικισ γλϊςςασ και του λεξιλογίου που απαιτείται.

Ενϊ τα ςυςτιματα τθσ πρϊτθσ και τθσ δεφτερθσ κατθγορίασ προχποκζτουν κατά
κανόνα ατομικζσ χριςεισ εκ μζρουσ των μακθτϊν, χωρίσ όμωσ να αποκλείουν πάντα
τισ ομαδοςυνεργατικζσ δραςτθριότθτεσ, γεγονόσ που ιςχφει κατά μείηονα λόγο ςτα
εποικοδομιςτικά περιβάλλοντα, κάποια ςυςτιματα τθσ τρίτθσ κατθγορίασ δεν είναι
δυνατόν να χρθςιμοποιθκοφν ατομικά, αφοφ απαιτοφν εμπλοκι πολλϊν κατά
κανόνα ατόμων που λειτουργοφν ςτο πλαίςιο μιασ κοινότθτασ μάκθςθσ.

Είναι εφλογο ότι θ κατάταξθ των διαφόρων λογιςμικϊν και υπολογιςτικϊν
περιβαλλόντων ςτισ παραπάνω κατθγορίεσ δεν είναι ςυχνά προφανισ οφτε εφκολθ
(κάποια ςυςτιματα, ςυναρτιςει και του πλαιςίου χριςθσ τουσ, μπορεί να
εντάςςονται ςε παραπάνω από μία κατθγορίεσ).

Ρρζπει, τζλοσ, να τονιςκεί ότι για τθν προςχολικι και τθν πρϊτθ ςχολικι θλικία, θ
χριςθ λογιςμικϊν που αντιςτοιχοφν ςτθν πρϊτθ κατθγορία, όπωσ για παράδειγμα
τα λογιςμικά Σωκράτθσ, Ραιχνιδοχϊρα κλπ., τα οποία ζχουν αναπτυχκεί ειδικά για
τισ μικρζσ θλικίεσ είναι πολφ ελκυςτικά, βοθκοφν τουσ μακθτζσ να αποκτιςουν
δεξιότθτεσ χειριςμοφ του υπολογιςτι και τουσ εξοικειϊνουν με βαςικζσ ζννοιεσ
διαφόρων αντικειμζνων, όπωσ για παράδειγμα των μακθματικϊν (αντιςτοιχίςεισ,
μζτρθςθ κλπ). Για το λόγο αυτό, ςτο πρόγραμμα επιμόρφωςθσ των εκπαιδευτικϊν
πρζπει να γίνει μια αναφορά για τα εν λόγω λογιςμικά και τουσ τρόπουσ χριςθσ
τουσ ςτθν τάξθ.

1.4. Σίτλοι εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ και εργαλείων γενικισ χριςθσ
για τθν επιμόρφωςθ των εκπαιδευτικϊν (ΠΕ60)

Το εφροσ των λογιςμικϊν και των υπολογιςτικϊν περιβαλλόντων που μποροφν να
χρθςιμοποιθκοφν από τουσ εκπαιδευτικοφσ του κλάδου ΡΕ60 είναι πλζον αρκετά
εκτεταμζνο αφοφ υπάρχει πλθκϊρα ςυςτθμάτων που καλφπτουν όλα τα κφρια
τουλάχιςτον γνωςτικά αντικείμενα τθσ προςχολικισ και τθσ πρϊτθσ ςχολικισ
εκπαίδευςθσ. Υπάρχουν επίςθσ αρκετά υπολογιςτικά περιβάλλοντα, τα οποία
μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν με εγκάρςιο τρόπο ςτο αναλυτικό πρόγραμμα.

Ραράλλθλα, επειδι αναπτφςςονται διαρκϊσ νζα λογιςμικά και υπολογιςτικά
περιβάλλοντα, ςυχνά είναι περιοριςτικό να αναφερόμαςτε ςε ςυγκεκριμζνα
λογιςμικά (π.χ. ςτθν εγκυκλοπαίδεια Encarta 2007 ι ςτο λογιςμικό StarOffice 6.0).
Για το λόγο αυτό, πολλά από τα λογιςμικά και τα υπολογιςτικά περιβάλλοντα που
αναφζρονται ςτθ ςυνζχεια μποροφν να κεωρθκοφν ωσ αντιπροςωπευτικά δείγματα
μιασ ολόκλθρθσ κατθγορίασ λογιςμικϊν ι περιβαλλόντων που ζχουν κοινά
χαρακτθριςτικά και επιτρζπουν να αντιμετωπιςκεί μια εκτεταμζνθ κλάςθ
προβλθμάτων και διδακτικϊν καταςτάςεων, τόςο ςτο εςωτερικό των γνωςτικϊν
αντικειμζνων όςο και εγκάρςια.

Δηζαγσγή

Επίςθσ, κάποια από τα προτεινόμενα λογιςμικά απαιτοφν μεγάλο χρόνο εκμάκθςθσ
(π.χ. MicroworldsPro ι Scratch), κάποια άλλα πρακτικά ελάχιςτο (π.χ. πολυμεςικζσ
εφαρμογζσ περιεχομζνου, όπωσ τα περιςςότερα λογιςμικά που αναπτφχκθκαν από
το Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο ωσ ςυμπλθρωματικό εκπαιδευτικό υλικό για τθν
προςχολικι και τθν πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ). Κεωρείται όμωσ ςκόπιμο οι
εκπαιδευτικοί να γνωρίςουν και να αςχολθκοφν με αντιπροςωπευτικά δείγματα
λογιςμικϊν ζτςι ϊςτε να καλφψουν όςο το δυνατόν μεγαλφτερο εφροσ εφαρμογϊν
που να αντιςτοιχοφν ςτισ μεγάλεσ κατθγορίεσ εκπαιδευτικϊν υπολογιςτικϊν
ςυςτθμάτων που κα αναφζρουμε ςτθ ςυνζχεια.

Στθν ενότθτα αυτι παρουςιάηονται καταρχιν τα λογιςμικά που προτείνεται να
διδαχκοφν ςτα Κζντρα Στιριξθσ τθσ Επιμόρφωςθσ (ΚΣΕ). Στθ ςυνζχεια
παρουςιάηεται ζνασ αναλυτικόσ κατάλογοσ με λογιςμικά που μποροφν να
χρθςιμοποιθκοφν ςτθν πρωτοβάκμια και τθν προςχολικι εκπαίδευςθ και τζλοσ
προτείνεται μια ςχάρα παρουςίαςθσ και ςυνοπτικισ ανάλυςθσ των λογιςμικϊν
αυτϊν.

1.4.1. Κατάλογοσ λογιςμικϊν και εφαρμογϊν για τθν επιμόρφωςθ των
εκπαιδευτικϊν του κλάδου ΠΕ60

Πλα τα λογιςμικά που αναφζρονται ςτθν ενότθτα αυτι είναι εγκεκριμζνα ι
διανζμονται από το Υπουργείο Ραιδείασ ι ανικουν ςτθν κατθγορία των δωρεάν
λογιςμικϊν (των λογιςμικϊν δθλαδι που διανζμονται δωρεάν από τουσ
καταςκευαςτζσ τουσ, όπωσ για παράδειγμα το Google Earth και το ModellingSpace)
ι των ελεφκερων λογιςμικϊν / λογιςμικϊν ανοικτοφ κϊδικα11

(των λογιςμικϊν
δθλαδι που διανζμονται δωρεάν ι ο κϊδικάσ τουσ είναι αντικείμενο τροποποίθςθσ
από τθν κοινότθτα των προγραμματιςτϊν).

Στθ ςυνζχεια παρουςιάηονται τρεισ κατάλογοι με επιμζρουσ κατθγορίεσ λογιςμικϊν.
Για κάκε κατθγορία προτείνεται ςυνικωσ ζνα ςυγκεκριμζνο λογιςμικό, χωρίσ αυτό
να ςθμαίνει ότι δεν μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν και άλλα, ιςοδφναμά του,
λογιςμικά. Οι δφο πρϊτοι κατάλογοι προτείνονται για διδαςκαλία ςτο πλαίςιο τθσ
επιμόρφωςθσ και ο τρίτοσ κατάλογοσ για επίδειξθ ςτο πλαίςιο τθσ επιμόρφωςθσ.

Το ελεφκερο λογιςμικό όπωσ ορίηεται από το Μδρυμα Ελευκζρου Λογιςμικοφ (Free Software
Foundation), είναι λογιςμικό που μπορεί να χρθςιμοποιθκεί, αντιγραφεί, μελετθκεί, τροποποιθκεί
και αναδιανεμθκεί χωρίσ περιοριςμό. Θ ελευκερία από τζτοιουσ περιοριςμοφσ είναι βαςικό ςτοιχείο
ςτθν ιδζα του "ελεφκερου λογιςμικοφ", ζτςι ϊςτε το αντίκετο του ελεφκερου λογιςμικοφ είναι το
ιδιόκτθτο λογιςμικό, και όχι το λογιςμικό που πωλείται για κζρδοσ, όπωσ το εμπορικό λογιςμικό. Το
ελεφκερο λογιςμικό οριςμζνεσ φορζσ αναφζρεται και ςαν ανοιχτό λογιςμικό ι λογιςμικό ανοιχτοφ
κϊδικα αλλά οι δφο ζννοιεσ δεν είναι ταυτόςθμεσ. Σφμφωνα με τον Richard Stallman δεν είναι κάκε
λογιςμικό ελεφκερο μόνο και μόνο επειδι είναι ανοιχτοφ κϊδικα. Με τον όρο Λογιςμικό ανοικτοφ
κϊδικα εννοείται λογιςμικό του οποίου ο πθγαίοσ κϊδικασ διατίκεται ελεφκερα ςε αυτοφσ που
κζλουν να τον εξετάςουν, και/ι τροποποιιςουν θ χρθςιμοποιιςουν ςε άλλεσ εφαρμογζσ. Υπάρχουν
πολλζσ διαφορετικζσ άδειεσ χριςθσ που μπορεί να ςυνοδεφουν το λογιςμικό ανοικτοφ κϊδικα

(http://el.wikipedia.org).

Δηζαγσγή

Α. εκπαιδευτικά λογιςμικά (κατά κανόνα ανοικτοφ τφπου) για επιμζρουσ γνωςτικά
αντικείμενα ι λογιςμικά για ανάπτυξθ δεξιοτιτων υψθλοφ επιπζδου.

Β. λογιςμικά γενικισ χριςθσ που μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν ωσ γνωςτικά
εργαλεία (από το μακθτι) ι ωσ εργαλεία παραγωγικότθτασ (από τον εκπαιδευτικό)
ςτθν πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ.

Γ. εκπαιδευτικά λογιςμικά (ανοικτοφ και κλειςτοφ τφπου), τα οποία κρίνεται
ςκόπιμο να γνωρίηουν οι εκπαιδευτικοί χωρίσ απαραίτθτα να αςχολθκοφν εισ βάκοσ
με αυτά κατά τθ διάρκεια τθσ επιμόρφωςθσ.

Ο προτεινόμενοσ κατάλογοσ είναι ςχετικά εκτεταμζνοσ. Αυτό ζγκειται ςτθν
ιδιαιτερότθτα τθσ προςχολικισ εκπαίδευςθσ, όπου θ μία και μοναδικι
εκπαιδευτικόσ πρζπει να αντιμετωπίςει ζνα μεγάλο εφροσ γνωςτικϊν αντικειμζνων.
Ζτςι, κρίκθκε απαραίτθτο να υπάρχουν υπολογιςτικά περιβάλλοντα που να
καλφπτουν τα γνωςτικά αντικείμενα, όπωσ θ γλϊςςα, τα μακθματικά, θ μελζτθ
περιβάλλοντοσ, θ δθμιουργία και θ ζκφραςθ.

Επιπρόςκετα, ςτον κατάλογο περιλαμβάνονται ςυςτιματα, τα οποία καλφπτουν
τόςο τθν προςχολικι αγωγι και ειδικότερα τον τομζα ανάπτυξθσ τθσ
δθμιουργικότθτασ όςο και περιβάλλοντα για μεγαλφτερεσ τάξεισ, όπωσ για
παράδειγμα είναι τα περιβάλλοντα προγραμματιςμοφ τφπου Logo (π.χ. Scratch).
Γίνεται επίςθσ μία προςπάκεια ϊςτε να παρουςιαςτοφν όλεσ οι μεγάλεσ κατθγορίεσ
εκπαιδευτικϊν λογιςμικϊν (π.χ. εξάςκθςθ και πρακτικι, κακοδιγθςθ,
οπτικοποίθςθ, προςομοίωςθ, ανάπτυξθ δθμιουργικότθτασ, κλπ.). είναι πολφ
ςθμαντικό να γνωρίςουν οι εκπαιδευτικοί τα επιμζρουσ χαρακτθριςτικά κάκε
κατθγορίασ λογιςμικοφ (τα χαρακτθριςτικά αυτά αναλφονται διεξοδικά ςε επόμενεσ
ενότθτεσ), αφοφ αυτά προςδιορίηουν ςε μεγάλο βακμό το τι μπορεί να κάνει θ
εκπαιδευτικόσ ςτθν τάξθ τθσ.

Υποςτθρίηουμε με άλλα λόγια, ότι θ προςτικζμενθ αξία των υπολογιςτικϊν
περιβαλλόντων δεν είναι ενιαία αλλά προκφπτει αφενόσ από τα λειτουργικά
χαρακτθριςτικά κάκε υπολογιςτικοφ περιβάλλοντοσ και αφετζρου από το πλαίςιο
χριςθσ του (διδακτικι μεκοδολογία, διδακτικζσ ςτρατθγικζσ, κλπ.).

Α. Λογιςμικά γνωςτικϊν αντικειμζνων (για διδαςκαλία και χριςθ ςτο Κ΢Ε)

Τα λογιςμικά που προτείνονται ςτθν ενότθτα αυτι καλφπτουν μεγάλο εφροσ του
προγράμματοσ ςπουδϊν ςτθν προςχολικι εκπαίδευςθ αλλά και ςε βαςικά
γνωςτικά αντικείμενα τθσ πρωτοβάκμιασ εκπαίδευςθσ (Γλϊςςα, Μακθματικά,
Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ, Ανάπτυξθ Δθμιουργικότθτασ ςτισ μικρζσ θλικίεσ). Τα
προτεινόμενα λογιςμικά αντιςτοιχίηονται με τθν κατθγορία υπολογιςτικοφ
περιβάλλοντοσ ςτθν οποία ανικουν (ςτισ επόμενεσ ενότθτεσ γίνεται λεπτομερισ
παρουςίαςθ των επιμζρουσ κατθγοριϊν εκπαιδευτικϊν περιβαλλόντων), π.χ.
λογιςμικό εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ: CMapTools. Με τον τρόπο αυτό, τα
επιμζρουσ λογιςμικά εντάςςονται ςτισ ευρφτερεσ κατθγορίεσ ςτισ οποίεσ ανικουν,
ενϊ είναι δυνατόν να διδαχκοφν και να χρθςιμοποιθκοφν ιςοδφναμα λογιςμικά τθσ
ίδιασ κατθγορίασ με βάςθ τθ διακεςιμότθτά τουσ ςτο ΚΣΕ.

Δηζαγσγή

Τα παρακάτω εκπαιδευτικά λογιςμικά διδάςκονται ςτο ΚΣΕ (Ειδικό μζροσ), οι
προτεινόμενεσ ϊρεσ είναι ενδεικτικζσ. Επιπρόςκετα, όλα τα προτεινόμενα
λογιςμικά είναι εγκεκριμζνα, διανζμονται από το Υπουργείο Ραιδείασ ι ανικουν
ςτο χϊρο των ελεφκερων λογιςμικϊν.

1. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό κλειςτοφ τφπου με πολυμζςα (1 CD-ROM) Μακθματικά
Α’ & Β’ (Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο) (2 ϊρεσ)

2. Λογιςμικό προςχολικισ / πρϊτθσ ςχολικισ θλικίασ και παιγνιωδϊν
δραςτθριοτιτων: π.χ. GCompris, ι ιςοδφναμο (3 ϊρεσ)

3. Λογιςμικό ζκφραςθσ και δθμιουργικότθτασ: TuxPaint (ελεφκερο λογιςμικό) ι
Revelation Natural Art ι ιςοδφναμο (4 ϊρεσ)

4. Λογιςμικό Εννοιολογικισ Χαρτογράφθςθσ: Kidspiration, Webspiration,
CmapTools ι ιςοδφναμο (6 ϊρεσ)

5. Λογιςμικό Οπτικοποίθςθσ: Google Earth, Google Maps ι ιςοδφναμο λογιςμικό

(4 ϊρεσ)

6. Λογιςμικό προςομοίωςθσ: π.χ. GCompris (δραςτθριότθτεσ βιωματικισ
εμπειρίασ), ι ιςοδφναμο (4 ϊρεσ)

Β. Λογιςμικά γενικισ χριςθσ (για διδαςκαλία και χριςθ ςτο Κ΢Ε)

1. Ελεφκερο λογιςμικό καταγραφισ/αναπαραγωγισ και οργάνωςθσ ψθφιακϊν
εικόνων, π.χ. GIMP (ηωγραφιζσ, φωτογραφίεσ, κλπ.) (4 ϊρεσ)
2. Ελεφκερο λογιςμικό καταγραφισ/αναπαραγωγισ και οργάνωςθσ ιχου, π.χ.
Audacity, ITunes ι Windows Media Player (μουςικι, θχθτικό υλικό, κλπ.) (4
ϊρεσ)

3. Ελεφκερο λογιςμικό καταγραφισ, αναπαραγωγισ και οργάνωςθσ βίντεο π.χ.
VirtualDub (4 ϊρεσ)
4. Λογιςμικό επεξεργαςίασ κειμζνου για ανάγνωςθ και γραπτι ζκφραςθ (4 ϊρεσ)
5. Λογιςμικό παρουςίαςθσ (μπορεί να χρθςιμοποιθκεί και ςυνοδευτικό λογιςμικό
διαδραςτικοφ πίνακα) (6 ϊρεσ)
6. Ψθφιακζσ Εγκυκλοπαίδειεσ (π.χ. Wikipedia) (2 ϊρεσ)
7. Ανάπτυξθ προςωπικϊν ιςτολογίων (blogs) ι ιςτοςελίδων (π.χ. WebQuests) (6

ϊρεσ)

8. Διαδραςτικά Συςτιματα Διδαςκαλίασ (διαδραςτικοί πίνακεσ και ςυναφζσ
λογιςμικό)

Γ. Λογιςμικά γνωςτικϊν αντικειμζνων (για επίδειξθ ςτο Κ΢Ε)

Τα παρακάτω λογιςμικά επιδεικνφονται ςτο ΚΣΕ (προτείνεται να αφιερωκεί το πολφ
μία ϊρα ανά λογιςμικό αν και για κάποια απαιτείται λιγότεροσ χρόνοσ).

Δηζαγσγή

1. Scratch (προγραμματιςτικό εργαλείο / ανάπτυξθ πολυμεςικϊν εφαρμογϊν) (3

ϊρεσ)

2. Κλειςτοφ Τφπου Γλϊςςα: Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Γλϊςςα Α' & Β'
Δθμοτικοφ (Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο)
3. Ανακαλφπτω τθ Φφςθ (Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ)
4. Τα κουρδιςτά φροφτα – Κζατρο / Μουςικι & Φυςικι Αγωγι (κλειςτό λογιςμικό)
5. Μικροί Καλλιτζχνεσ ςε δράςθ Α’ - Δθμιουργία και Ζκφραςθ
6. Μακαίνω τθ γλϊςςα μου – Γλϊςςα – προφορικι ζκφραςθ (κλειςτό λογιςμικό)
7. Εξερευνθτισ Υπολογιςτι/Θλεκτρονικόσ Ταχυδρόμοσ - Γλϊςςα – Μακθματικά
(κλειςτό λογιςμικό)

Δ. Εφαρμογζσ Web 2.0., ςυςτιματα διδαςκαλίασ και μάκθςθσ και ςυςκευζσ
ςφνδεςθσ με το περιβάλλον (για επίδειξθ ςτο Κ΢Ε)

1. Σφςτθμα δθμιουργίασ αςκιςεων και θλεκτρονικισ αξιολόγθςθσ: Hot Potatoes
(επιτρζπει τθν θλεκτρονικι αξιολόγθςθ μζςω ανάπτυξθσ ερωτιςεων πολλαπλϊν
επιλογϊν και τθ δθμιουργία αςκιςεων και ςταυρολζξων)
2. Συνεργατικά περιβάλλοντα (περιβάλλον δθμιουργίασ wiki, webspiration,
GoogleDocs, κλπ.) (4 ϊρεσ)
3. Λςτολόγια (blog): δθμιουργείται ζνα ιςτολόγιο από κάκε επιμορφοφμενο μζςω
χριςθσ υπθρεςίασ ςχολικοφ δικτφου ι ιςοδφναμου (3 ϊρεσ)
4. Σφςτθμα διαχείριςθσ διδαςκαλίασ και μάκθςθσ ςτο Διαδίκτυο (π.χ. Moodle):
προτείνεται επίδειξθ υπάρχουςασ πλατφόρμασ με ζτοιμο μάκθμα από τον χϊρο
του πανελλινιου ςχολικοφ δικτφου (3 ϊρεσ)
5. Μικρόκοςμοι – Ρρογραμματιηόμενεσ ςυςκευζσ και Συςτιματα ΢ομποτικισ
(τφπου Logo - Lego): π.χ. BeeBoot, Probot, LegoWedo, κλπ. (όπου είναι
διακζςιμα) (2 ϊρεσ)
6. Συςκευζσ και εφαρμογζσ ςφνδεςθσ με το περιβάλλον (π.χ. διαδραςτικόσ
πίνακασ, GPS ςε κινθτό τθλζφωνο, κλπ.) (1 ϊρα)

1.4.2. Αναλυτικόσ κατάλογοσ λογιςμικϊν και εφαρμογϊν των κλάδων ΠΕ60/70

Για λόγουσ πλθρότθτασ ςτον παρόντα κατάλογο καταγράφεται ζνασ ςχετικά
μεγάλοσ αρικμόσ υπολογιςτικϊν ςυςτθμάτων και εφαρμογϊν που αναφζρονται
τόςο ςτον κλάδο των ΡΕ60 όςο και ςτον κλάδο των ΡΕ70. Το πρόγραμμα
επιμόρφωςθσ των εκπαιδευτικϊν πρζπει να εςτιάςει ςε κάποια μόνο από αυτά,
καλφπτοντασ εντοφτοισ όλεσ τισ κφριεσ κατθγορίεσ. Ρρζπει να ςθμειωκεί ότι οι
τίτλοι των λογιςμικϊν που παρατίκενται είναι ςυχνά ενδεικτικοί. Ρολλά από τα
λογιςμικά που αναφζρονται ενδζχεται να μθν παραμείνουν για πολφ ακόμα χρόνο
ςτο εμπόριο ι να πάψουν να υποςτθρίηονται από τουσ καταςκευαςτζσ τουσ, ενϊ
αντίκετα, είναι πολφ πικανό να εμφανιςτοφν ιςοδφναμα λογιςμικά με αντίςτοιχεσ ι
και επιπλζον δυνατότθτεσ.

Δηζαγσγή

Στθ ςυνζχεια παρατίκεται ζνασ ςυνοπτικόσ κατάλογοσ των προτεινόμενων
λογιςμικϊν και εφαρμογϊν ακολουκϊντασ τθν κατθγοριοποίθςθ (με επιμζρουσ
υποκατθγορίεσ) που ζγινε ςτθν προθγοφμενθ ενότθτα. Στθν επόμενθ ενότθτα κα
γίνει πιο λεπτομερισ περιγραφι όλων των λογιςμικϊν.

΢υςτιματα κακοδθγοφμενθσ διδαςκαλίασ και κεματικζσ εγκυκλοπαίδειεσ
πολυμζςων για προςχολικι και πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ

Ππωσ ζχει ιδθ αναφερκεί, τα λογιςμικά αυτισ τθσ κατθγορίασ λειτουργοφν ςε
μεγάλο βακμό ωσ υποςτθρικτικό υλικό ςτο υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα,
μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν εφκολα και αυτόνομα από τουσ μακθτζσ και
απαιτοφν ελάχιςτο χρόνο εκμάκθςθσ. Καλφπτουν μεγάλο εφροσ του αναλυτικοφ
προγράμματοσ ενϊ υποςτθρίηουν κυρίωσ δραςτθριότθτεσ εξάςκθςθσ και πρακτικισ
γνϊςεων και δεξιοτιτων που ζχουν αποκτθκεί ι οικοδομθκεί εκτόσ υπολογιςτικοφ
περιβάλλοντοσ. Κάποια από αυτά (κυρίωσ όςα περιζχουν πολυμεςικό περιεχόμενο)
μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν ςε καταςτάςεισ διδαςκαλίασ ωσ εποπτικά μζςα. Οι
διδακτικοί ςτόχοι που υποςτθρίηουν τα εν λόγω λογιςμικά είναι κατά κανόνα
χαμθλοφ επιπζδου.

Προςχολικι και πρϊτθ ςχολικι Ηλικία

Τα ςυςτιματα κακοδθγοφμενθσ διδαςκαλίασ λειτουργοφν ωσ υποςτθρικτικό υλικό
ςτο υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα, μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν εφκολα και
αυτόνομα από τουσ μακθτζσ και απαιτοφν ελάχιςτο χρόνο εκμάκθςθσ ακόμα και
από τα παιδιά προςχολικισ εκπαίδευςθσ και δεν επιβαρφνουν τον εκπαιδευτικό για
τθ δθμιουργία νζων δραςτθριοτιτων. Ρεριζχουν ςχεδόν αποκλειςτικά ζτοιμεσ
δραςτθριότθτεσ, καλφπτουν μεγάλο εφροσ του αναλυτικοφ προγράμματοσ και
υποςτθρίηουν κυρίωσ δραςτθριότθτεσ εξάςκθςθσ και πρακτικισ γνϊςεων και
δεξιοτιτων που ζχουν αποκτθκεί ι οικοδομθκεί εκτόσ υπολογιςτικοφ
περιβάλλοντοσ. Οι διδακτικοί ςτόχοι που υποςτθρίηουν είναι κατά κανόνα χαμθλοφ
επιπζδου. Ρρζπει όμωσ να ςθμειωκεί, ότι ειδικά για τισ μικρζσ θλικίεσ, τζτοιου
τφπου ςυςτιματα είναι ζνασ πολφ πρόςφοροσ τρόποσ για τθν ανάπτυξθ γνϊςεων
και δεξιοτιτων.
1. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Μακθματικά Α' & Β' Δθμοτικοφ
(Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο)
2. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Γλϊςςα Α' & Β' Δθμοτικοφ (Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο)
3. Ανακαλφπτω τθ Φφςθ (Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ)
4. Ανακαλφπτω τον Κόςμο μζςα από τον Υπολογιςτι
5. Μακαίνω να Κυκλοφορϊ με Αςφάλεια A'
6. Μακαίνω να Κυκλοφορϊ με Αςφάλεια B'
7. Ρλανιτθσ Γθ Βϋ
8. Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ Α' - Δ' Δθμοτικοφ (κάποιεσ δραςτθριότθτεσ)
9. GCompris (http://gcompris.net/-el-): Τν GCompris είλαη κηα ζνπίηα
εθπαηδεπηηθνύ ινγηζκηθνύ θαη απνηειείηαη από έλα κεγάιν πιήζνο

Δηζαγσγή

δξαζηεξηνηήησλ γηα παηδηά ειηθίαο 2 έσο 10 εηώλ. Δίλαη ειεύζεξν ινγηζκηθό
θαη δηαλέκεηαη δσξεάλ ζε πνιιέο γιώζζεο.

10. Ταξίδι ςτθ χϊρα των Γραμμάτων (Ελλθνικά-Αγγλικά, Νθπιαγωγείο -Α'
Δθμοτικοφ)
11. Ο Ξεφτζρθσ - ςειρά εφαρμογϊν για γλϊςςα, μακθματικά, μελζτθ
περιβάλλοντοσ, ιςτορία (SIEM)
12. Χαροφμενθ Αρικμοχϊρα (Εκδόςεισ Γενναδίου Σχολισ)
13. Το ςπίτι του Μιγκι
14. Αλφαβιτα με τον Ηαχαρία
15. ΝΘΡΛΑΓΩΓΕΛΟ
16. Street adventure
17. Σάλτο και Ηζλια (Ρροςχολικι Αγωγι)
18. Θ τάξθ μου: Ρροςχολικι αγωγι (Polaris)
19. RAMKid (Σειρά εκπαιδευτικϊν εφαρμογϊν, Δθμοςιογραφικόσ Οργανιςμόσ
Λαμπράκθ)
20. Αρικμοί και Ρράξεισ ςτθν Ραιχνιδοχϊρα
21. Ράω Αϋ Δθμοτικοφ
22. Θ Αλφαβιτα των Ρειρατϊν (Νθπιαγωγείο - Α' Δθμοτικοφ)
23. Γράμματα και Αρικμοί
24. Εξερευνθτισ του Υπολογιςτι - Θλεκτρονικόσ Ταχυδρόμοσ
25. Μακαίνω τθ Γλϊςςα μου
26. Ενςφθνϊματα 1 & 2

Πρωτοβάκμια Εκπαίδευςθ

27. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Λςτορία Γϋ& Δϋ Δθμοτικοφ, (Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο)
28. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Λςτορία Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ, (Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο)
29. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Γλϊςςα Γϋ& Δϋ Δθμοτικοφ, (Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο)
30. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Γλϊςςα Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ, (Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο)
31. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Φυςικά Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ
32. Ελλθνικι Επανάςταςθ: Το 21 εν Ρλω (Λςτορία Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ)
33. Λςτορία Νεότερθσ και Σφγχρονθσ Ελλάδασ (CD-ROM) (Λςτορία Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ)
34. Εγκυκλοπαίδεια του ανκρϊπινου ςϊματοσ (Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ)
35. Ανακαλφπτω τθ Γθ (Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ)
36. Ανακαλφπτω τισ μθχανζσ (Φυςικζσ Επιςτιμεσ)
37. Λογομάκεια+ (Γλϊςςα για τισ μεγάλεσ τάξεισ του Δθμοτικοφ)

Δηζαγσγή

38. Λδεοκαταςκευζσ (Γλϊςςα – γραπτι ζκφραςθ για τισ μεγάλεσ τάξεισ του
Δθμοτικοφ)
39. Κφτταρο, Μία πόλθ (Cell City) (Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ)
40. Γεωλογία – Γεωγραφία Α’ & Β’ Γυμναςίου (μπορεί να χρθςιμοποιθκεί ςτθ
Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ για τισ τελευταίεσ τάξεισ του Δθμοτικοφ ωσ εποπτικό
μζςο διδαςκαλίασ)
41. Φυςικά Εϋ& ΣΤϋ Δθμοτικοφ
42. Γεωγραφία Ε' και Στ' Δθμοτικοφ
43. Θ Ελλάδα και ο Κόςμοσ μζςα από τουσ Χάρτεσ
44. Κρθςκευτικά Γ' και Δ' Δθμοτικοφ
45. Κρθςκευτικά Ε' και ΣΤ' Δθμοτικοφ
46. Πψεισ τθσ Κρθςκείασ
47. Λςτόπολισ
48. Λςτορία Γ' και Δ' Δθμοτικοφ
49. Λςτορία Ε' και ΣΤ' Δθμοτικοφ (SIEM)
50. Λςτορία τθσ Νεότερθσ και Σφγχρονθσ Ελλάδασ 1821-2003
51. Ρολιτικά και Διπλωματικά Γεγονότα τθσ Νεότερθσ Λςτορίασ μασ
52. Στο Σταυροδρόμι Τριϊν Θπείρων: Θ Ηωι ςτθ Βυηαντινι Αυτοκρατορία
53. Το Ελλθνικό Κράτοσ: Γζννθςθ και Ανάπτυξθ τθσ Σφγχρονθσ Ελλάδασ
54. Κοινωνικι και Ρολιτικι Αγωγι Εϋ και ΣΤϋ Δθμοτικοφ
55. Ρεριβάλλον – Θ Ρροςταςία του Δάςουσ
56. Γεωγραφία ΣΤ' Δθμοτικοφ (SIEM)

Περιβάλλοντα διερεφνθςθσ και ανακάλυψθσ για επιμζρουσ γνωςτικά αντικείμενα

Στθν κατθγορία αυτι ανικουν τα λογιςμικά που αφοροφν βαςικά γνωςτικά
αντικείμενα (γλϊςςα, μακθματικά, μελζτθ περιβάλλοντοσ και φυςικζσ επιςτιμεσ)
τα οποία είναι ανοικτοφ τφπου και μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν ωσ γνωςτικά
εργαλεία επιτρζποντασ ςυνεπϊσ δραςτθριότθτεσ διερεφνθςθσ και ανακάλυψθσ από
τουσ μακθτζσ. Τα λογιςμικά αυτά, όταν απαιτείται, ςυνοδεφονται από ζτοιμα
ςενάρια χριςθσ και φφλλα εργαςίασ, ενϊ κατά κανόνα παρζχουν ςτουσ
εκπαιδευτικοφσ τθ δυνατότθτα δθμιουργίασ νζων ςεναρίων και παιδαγωγικϊν
δραςτθριοτιτων.

Προςχολικι και πρϊτθ ςχολικι Ηλικία

57. GCompris (http://gcompris.net/-el-): έλα ηκήκα από ηηο δξαζηεξηόηεηεο ηνπ
ινγηζκηθνύ απηνύ ππνζηεξίδεη ηε δηεξεύλεζε θαη ηελ αλαθάιπςε ζε επηκέξνπο
γλσζηηθά αληηθείκελα.

58. Revelation Natural Art (ανάπτυξθ δθμιουργικότθτασ, επικοινωνία, ζκφραςθ)

Δηζαγσγή

Πρωτοβάκμια Εκπαίδευςθ

59. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Μακθματικά Γ' & Δ' Δθμοτικοφ,
(Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο)
60. Εκπαιδευτικό Λογιςμικό (CD-ROM) Μακθματικά Ε' & ΣΤ' Δθμοτικοφ,
(Ραιδαγωγικό Λνςτιτοφτο)
61. Διαδραςτικι Λςτορία (για τελευταίεσ τάξεισ Δθμοτικοφ)
62. The geometer’s sketchpad (Γεωμετρία Ε’ & ΣΤ’)
63. Cabri Γεωμζτρθσ (Γεωμετρία Ε’ & ΣΤ’)
64. Εικονικά Εργαςτιρια (Edmark Virtual Lab) (Φυςικζσ Επιςτιμεσ, Ε’ & ΣΤ’)
65. Γαία ΛΛ (περιβάλλον προςομοίωςθσ για Φυςικζσ Επιςτιμεσ, Ε’ & ΣΤ’)
66. ΑΜΑΡ (Ανοικτό ΜΑκθςιακό Ρεριβάλλον) (Ρεριβάλλον προςομοίωςθσ για
Φυςικζσ Επιςτιμεσ, Δθμοτικό, Γυμνάςιο και Λφκειο, περιζχει δραςτθριότθτεσ
για τισ τελευταίεσ τάξεισ του Δθμοτικοφ)
67. Ταξινομοφμε (βάςθ δεδομζνων για Μακθματικά, Ε’ & ΣΤ’)
68. Χελωνόκοςμοσ (προγραμματιςτικό περιβάλλον για Μακθματικά, Ε’ & ΣΤ’)
69. Λςτορικόσ Άτλαντασ CENTENNIA (Λςτορία)
70. Ψθφιακό Λεξικό (Τριανταφυλλίδθ) – Κζντρο Ελλθνικισ Γλϊςςασ (Γλϊςςα, Δ’, Ε’
& ΣΤ’) (Γλϊςςα, Δ’, Ε’ & ΣΤ’)
71. Σϊματα Κειμζνων – Κζντρο Ελλθνικισ Γλϊςςασ (Γλϊςςα, Δ’, Ε’ & ΣΤ’)
72. Εκπαιδευτικόσ Κθςαυρόσ Ελλθνικϊν Κειμζνων (Λνςτιτοφτο Επεξεργαςίασ Λόγου)
73. Λογονόςτθςθ (Γλϊςςα, Δ’, Ε’ & ΣΤ’)
74. Μζτρθςθ (μικρόκοςμοσ για μετριςεισ)
75. Μετρϊ, Υπολογίηω και Εκτιμϊ (μικρόκοςμοσ για μακθματικά)
76. ΢εαλιςτικά Μακθματικά (μικρόκοςμοσ για μακθματικά)

Περιβάλλοντα διερεφνθςθσ και ανακάλυψθσ για πολλά αντικείμενα και
διακεματικζσ χριςεισ

Στθν κατθγορία αυτι ανικουν τα λογιςμικά που είναι ανοικτά περιβάλλοντα και
υποςτθρίηουν δραςτθριότθτεσ τόςο ςτο πλαίςιο διαφόρων γνωςτικϊν αντικειμζνων
όςο και ςτο πλαίςιο διακεματικϊν χριςεων. Μποροφν ςυνεπϊσ να
χρθςιμοποιθκοφν ωσ εργαλεία για δραςτθριότθτεσ διερεφνθςθσ και ανακάλυψθσ
από τουσ μακθτζσ. Τα λογιςμικά αυτά ςυνοδεφονται ςυνικωσ από ζτοιμα ςενάρια
χριςθσ και φφλλα εργαςίασ, ενϊ παρζχουν ςτουσ εκπαιδευτικοφσ τθ δυνατότθτα
δθμιουργίασ νζων ςεναρίων και παιδαγωγικϊν δραςτθριοτιτων.

Προςχολικι και πρϊτθ ςχολικι Ηλικία

77. Σφςτθμα ΢ομποτικισ WeDo (περιβάλλον εκπαιδευτικισ ρομποτικισ για μικρζσ

θλικίεσ)

78. Ρρογραμματιηόμενο ςφςτθμα BeeBot (ρομπότ δαπζδου για μικρζσ θλικίεσ και
ςυνοδευτικό λογιςμικό προςομοίωςθσ του BeeBot)

Δηζαγσγή

Πρωτοβάκμια Εκπαίδευςθ

79. Δθμιουργόσ Μοντζλων ΛΛ (ςφςτθμα μοντελοποίθςθσ για διάφορα γνωςτικά
αντικείμενα)
80. ModellingSpace (ςφςτθμα εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ και μοντελοποίθςθσ
για διάφορα γνωςτικά αντικείμενα που επιτρζπει ςυνεργατικζσ χριςεισ από
απόςταςθ)
81. Microworlds Pro (περιβάλλον προγραμματιςμοφ με τθ γλϊςςα Logo)
82. Scratch (περιβάλλον προγραμματιςμοφ και ανάπτυξθσ πολυμεςικϊν εφαρμογϊν
τφπου Logo)
83. Tabletop jr (περιβάλλον για διαχείριςθ δεδομζνων)
84. Inspire Data (περιβάλλον για διαχείριςθ δεδομζνων)
85. Σφςτθμα ΢ομποτικισ Robolab (περιβάλλον ρομποτικισ και προγραμματιςμοφ
που επιτρζπει τθν κατανόθςθ τθσ τεχνολογίασ ελζγχου)
86. Σφςτθμα ΢ομποτικισ Probot (περιβάλλον εκπαιδευτικισ ρομποτικισ με
αυτοκίνθτο – προγραμματιηόμενο ρομπότ και ςυνοδευτικό λογιςμικό
προςομοίωςθσ)

Περιβάλλοντα ςυγγραφισ υπερμεςικϊν εφαρμογϊν και αςκιςεων

Τα ςυςτιματα αυτά μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν για τθ δθμιουργία απλϊν (αλλά
και ςφνκετων) εφαρμογϊν παρουςίαςθσ με πολυμεςικό περιεχόμενο κακϊσ και για
δθμιουργία ιςτοςελίδων με πλθροφοριακό ι διδακτικό υλικό. Μποροφν επίςθσ να
χρθςιμοποιθκοφν για τθ δθμιουργία αςκιςεων και δραςτθριοτιτων (π.χ.
ςταυρόλεξα). Είναι περιβάλλοντα που αφοροφν πρωτίςτωσ τον/τθν εκπαιδευτικό
για τθ δθμιουργία κατάλλθλου υλικοφ. Επιπρόςκετα, ςτισ μεγάλεσ τάξεισ του
δθμοτικοφ μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν και από τουσ ίδιουσ τουσ μακθτζσ.
87. Δθμιουργϊ τα Comics μου-Ρανδϊρα και Ρλάτωνασ
88. Multimedia Builder ι ιςοδφναμο (για δθμιουργία πολυμεςικϊν εφαρμογϊν)
89. FrontPage ι ιςοδφναμο (για δθμιουργία ιςτοςελίδων)
90. Hot Potatoes (για δθμιουργία αςκιςεων και ςταυρολζξων)
91. Αβάκιο (περιβάλλον ανάπτυξθσ εφαρμογϊν για διάφορα γνωςτικά αντικείμενα)
92. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ ιςτολογίων - Blogs (π.χ. www.wordpress.com)

΢υςτιματα ζκφραςθσ και ανάπτυξθσ τθσ δθμιουργικότθτασ για μικρζσ θλικίεσ

Θ ανάπτυξθ τθσ δθμιουργικισ ζκφραςθσ μπορεί να υποςτθριχκεί είτε από
λογιςμικά ςχεδίαςθσ γενικοφ τφπου, είτε από λογιςμικά ςχεδίαςθσ που ζχουν
ειδικά καταςκευαςτεί για μικρζσ θλικίεσ. Στθν ενότθτα αυτι προκρίνεται θ δεφτερθ
επιλογι αφοφ τα ςυςτιματα αυτισ τθσ κατθγορίασ ζχουν πολλά ςυγκριτικά
πλεονεκτιματα: ευκολία χριςθσ, ζτοιμο υλικό, κατάλλθλθ για μικρά παιδιά

Δηζαγσγή

διεπιφάνεια χριςθσ κλπ. κάποια από τα περιβάλλοντα αυτά επιτρζπουν τθ
δθμιουργία κόμικσ και ιςτοριϊν (π.χ KidPix).
93. Μαγικι Δθμιουργία (με πολλζσ ζτοιμεσ δραςτθριότθτεσ και templates)
94. Tuxpaint (ελεφκερο λογιςμικό με ελλθνικά μενοφ)
95. KidPix Deluxe (με πολλζσ ζτοιμεσ δραςτθριότθτεσ και templates)
96. KidPad (με δυνατότθτα ςυνεργατικισ χριςθσ – χριςθ δφο ποντικιϊν για
ταυτόχρονθ ςχεδίαςθ)

97. Drawing for Children
98. Εικαςτικά Δθμοτικοφ
99. Μικροί Καλλιτζχνεσ ςε Δράςθ Αϋ
100. Μουςικι Α’-ΣΤ’ Δθμοτικοφ (τμιμα δραςτθριοτιτων αφορά τισ μικρζσ

θλικίεσ)

΢υςτιματα εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ και χρονικισ αναπαράςταςθσ

Τα λογιςμικά εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ αποτελοφν μια ιδιαίτερθ κατθγορία
ςυςτθμάτων εκπαιδευτικοφ λογιςμικοφ με ανοικτό χαρακτιρα και μποροφν
πρακτικά να χρθςιμοποιθκοφν ςε όλεσ τισ βακμίδεσ (ξεκινϊντασ από τθν
προςχολικι εκπαίδευςθ) και ςε όλα τα γνωςτικά αντικείμενα. Στθ ςυνζχεια
αναφζρονται κάποια από τα περιβάλλοντα αυτά με ειδικι αναφορά όταν μποροφν
να χρθςιμοποιθκοφν ςτθν προςχολικι και τθν πρϊτθ ςχολικι θλικία.
101. Kidspiration (περιβάλλον εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ για προςχολικι και
πρϊτθ ςχολικι θλικία)
102. Inspiration (περιβάλλον εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ)
103. Webspiration (ςυνεργατικό περιβάλλον εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ ςτο
διαδίκτυο)
104. CmapTools (ελεφκερο λογιςμικό για ςυνεργατικι εννοιολογικι
χαρτογράφθςθ)
105. MindmapperJr (περιβάλλον εννοιολογικισ χαρτογράφθςθσ για προςχολικι
και πρϊτθ ςχολικι θλικία)
106. Time Liner (για δθμιουργία γραμμϊν χρόνου – ιςτοριογραμμϊν ςτθ μελζτθ
τθσ ιςτορίασ, αφορά μεγάλεσ τάξεισ του δθμοτικοφ)

Λογιςμικό γενικισ χριςθσ και περιβάλλοντα πρακτικισ γραμματιςμοφ

Το λογιςμικό γενικισ χριςθσ, όπωσ για παράδειγμα λογιςμικό ηωγραφικισ και
ςχεδίαςθσ, κειμενογράφοσ, βάςεισ δεδομζνων, θλεκτρονικά παιχνίδια (παιχνίδια
περιπζτειασ και παιχνίδια ςτρατθγικισ, για τα οποία υπάρχει ειδικι κατθγορία ςτθ
ςυνζχεια) μπορεί να χρθςιμοποιθκεί είτε ωσ εργαλείο ενίςχυςθσ και ανάπτυξθσ τθσ
δθμιουργικότθτασ και πρακτικισ γραμματιςμοφ είτε ωσ γνωςτικό εργαλείο
(cognitive tool) από τουσ μακθτζσ.

Δηζαγσγή

Τα λογιςμικά γενικισ χριςθσ δεν αντιμετωπίηονται ςτθν περίπτωςθ αυτι ωσ
εργαλεία πλθροφορικοφ εγγραμματιςμοφ αλλά ωσ εργαλεία ανάπτυξθσ
δραςτθριοτιτων και επίλυςθσ προβλθμάτων ςτο πλαίςιο διαφόρων γνωςτικϊν
αντικειμζνων.
107. Επεξεργαςία κειμζνου
108. Λογιςμικό παρουςίαςθσ
109. Λογιςτικό φφλλο
110. Βάςεισ δεδομζνων
111. Λογιςμικό επεξεργαςίασ εικόνων, γραφικϊν
112. Λογιςμικό επεξεργαςίασ ιχου
113. Λογιςμικό επεξεργαςίασ βίντεο
114. Λογιςμικό διαδραςτικϊν πινάκων

΢υςτιματα οπτικοποίθςθσ και προςομοίωςθσ

Τα ςυςτιματα οπτικοποίθςθσ και τα ςυςτιματα προςομοίωςθσ αποτελοφν ειδικζσ
περιπτϊςεισ περιβαλλόντων διερεφνθςθσ και ανακάλυψθσ με ςθμαντικι χριςθ ςτισ
Φυςικζσ Επιςτιμεσ, ςτθ Μελζτθ Ρεριβάλλοντοσ, ςτθ Γεωγραφία και ςτθν Λςτορία.
Τα λογιςμικά Google Earth και Google Maps μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν και ςτθν
προςχολικι θλικία.
115. Google Earth (ελεφκερο λογιςμικό οπτικοποίθςθσ τθσ Γθσ)
116. Google Maps (ελεφκερο λογιςμικό για γεωγραφικοφσ και αςτικοφσ χάρτεσ)
117. Ψθφιακοί άτλαντεσ γεωγραφικοφ και ιςτορικοφ χαρακτιρα (από
πολυμεςικζσ εγκυκλοπαίδειεσ ι αυτόνομοι)
118. Celestia (ςφςτθμα προςομοίωςθσ για αςτρονομία)
119. Δυναμικι Γεωπλοΐα
120. Phet (ςφνολο προςομοιϊςεων με μορφι applets από το δικτυακό τόπο
http://phet.colorado.edu/)

Εκπαιδευτικζσ δραςτθριότθτεσ μζςω Διαδικτφου – υπθρεςίεσ και εφαρμογζσ Web
2.0

Στθν κατθγορία αυτι χρθςιμοποιοφνται οι παρακάτω εφαρμογζσ και υπθρεςίεσ
(κάποιεσ από τισ οποίεσ κα αποτελζςουν αντικείμενο και του γενικοφ μζρουσ τθσ
επιμόρφωςθσ) ςτο πλαίςιο του γνωςτικοφ αντικειμζνου.
121. Μθχανζσ αναηιτθςθσ (π.χ. Google, κλπ.)
122. Ψθφιακζσ εγκυκλοπαίδειεσ (π.χ. ελλθνικι WikiPedia ι Encarta Kids)
123. Εκπαιδευτικζσ πφλεσ (π.χ. ψθφιακό ςχολείο
(www.digitalschool.ypaideias.gr), epyna, e-yliko, Ρφλθ για τθν ελλθνικι γλϊςςα)
124. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ Wikis (π.χ. www.wikispaces.com)

Δηζαγσγή

125. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ WebQuests (π.χ. www.zunal.com)
126. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ ιςτολογιϊν (Blogs) (π.χ.
https://www.blogger.com)
127. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ ψθφιακϊν φακζλων (e-portfolios) (π.χ.
http://eduportfolio.org)
128. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ ομάδων ςυηιτθςθσ (groups) (π.χ. Google Groups)
129. Ρεριβάλλοντα δθμιουργίασ forum ςυηιτθςθσ (π.χ. http://www.phpbb.com)
130. Συςτιματα διαχείριςθσ διδαςκαλίασ και μάκθςθσ (π.χ. Moodle, Eclass, κλπ.)
131. Ρεριβάλλοντα κοινωνικισ δικτφωςθσ (π.χ. Facebook, Twitter, Ning,
Academia)

Λογιςμικά για ξζνεσ γλϊςςεσ

132. Αγγλικά Δ' και Ε' Δθμοτικοφ
133. Αγγλικά ΣΤϋΔθμοτικοφ

Θλεκτρονικά & Εκπαιδευτικά Παιχνίδια

Στθν κατθγορία αυτι εντάςςονται διάφορα θλεκτρονικά παιχνίδια (ςτρατθγικισ,
επίλυςθσ προβλιματοσ, λιψθσ απόφαςθσ, προςομοίωςθσ, κλπ.). Τα λογιςμικά αυτά
εντάςςονται ςτο υλικό τθσ επιμόρφωςθσ αφοφ κεωρείται απαραίτθτο οι
εκπαιδευτικοί να γνωρίηουν τα χαρακτθριςτικά και τισ δυνατότθτεσ των πιο
διαδεδομζνων παιγνιδιϊν.
134. FOOD FORCE (παιγνίδι για κοινωνικζσ επιςτιμεσ εγκεκριμζνο από το ΡΛ)
135. Ραιχνίδια διαδικτφου για εφιβουσ και ενιλικεσ (warcraft, age of empires,

κλπ.)

136. Εκπαιδευτικά παιχνίδια για προςχολικι και πρϊτθ ςχολικι θλικία
a. Incredible machine
b. Incredible Toons machine
c. Zoombinis
d. Carmen SanDiego

1.4.2. ΢χάρα παρουςίαςθσ και ανάλυςθσ ενδεικτικϊν λογιςμικϊν για εκπαιδευτικοφσ ΠΕ60-70

α/α

Σίτλοσ
Λογιςμικοφ

΢υνοπτικι Περιγραφι

Γνωςτικό
Αντικείμενο

Κατθγορία
Λογιςμικοφ

Σάξθ

Φορζασ Ζκδοςθσ /
Χαρακτθριςτικά

Δικτυακόσ Σόποσ

Πιςτοποίθ
ςθ από ΠΙ Δικαιϊματα
Χριςθσ

Μακθματικά Α'
& Β' Δθμοτικοφ Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν των μακθματικϊν

Μακθματικά

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Α’, Β’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο / SIEM

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Μακθματικά Ε' &
΢Σ' Δθμοτικοφ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν των μακθματικϊν

Μακθματικά

Διερεφνθςθ και
ανακάλυψθ

Ε’, ΣΤ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο / SIEM

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Ιςτορία Γϋ& Δϋ
Δθμοτικοφ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν τθσ Λςτορίασ

Λςτορία

Κακοδιγθςθ

Γ’, Δ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο / SIEM

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Ιςτορία Εϋ& ΢Σϋ
Δθμοτικοφ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα

Λςτορία

Κακοδιγθςθ

Ε’, ΣΤ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο / SIEM

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

ςπουδϊν τθσ Λςτορίασ

Γλϊςςα Α’ & Β’
Δθμοτικοφ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν τθσ Γλϊςςασ

Γλϊςςα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι /
Κακοδόγθςθ

Α’, Β’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Γλϊςςα Γ’ & Δ’
Δθμοτικοφ

Γλϊςςα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι /
Κακοδόγθςθ

Γ’, Δ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Γλϊςςα Ε’ & ΢Σ’
Δθμοτικοφ

Γλϊςςα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι /
Κακοδόγθςθ

Ε’, ΣΤ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Φυςικά Εϋ& ΢Σϋ
Δθμοτικοφ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων με αςκιςεισ
εξάςκθςθσ και πρακτικισ που
λειτουργεί ωσ υποςτθρικτικό
υλικό ςτο πρόγραμμα
ςπουδϊν τθσ Φυςικισ και τθσ
Χθμείασ

Φυςικι

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Ε’, ΣΤ’

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο / SIEM

www.pi-schools.gr

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Ελλθνικι
Επανάςταςθ: 21 Εκπαιδευτικό λογιςμικό
πολυμζςων που λειτουργεί

Λςτορία

Κακοδιγθςθ /
πολυμεςικό

Ε’, ΣΤ’

FINATEC
A.E/Ρανεπιςτιμιο http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/21enpl

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

εν πλω

ωσ υποςτθρικτικό υλικό ςτο
πρόγραμμα ςπουδϊν τθσ
Λςτορίασ

περιεχόμενο

Ακθνϊν

o.html

10 Εγκυκλοπαίδεια
του ανκρϊπινου
ςϊματοσ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό
κακοδθγοφμενθσ
ανακάλυψθσ - των φυςικϊν
διαδικαςιϊν, των ζμβιων
όντων και τθσ λειτουργίασ
τουσ, που προτείνονται από
το εκνικό αναλυτικό
πρόγραμμα. Συμβάλλει ςτθν
ανάπτυξθ δεξιοτιτων όπωσ θ
κατθγοριοποίθςθ, θ
παρατιρθςθ, θ διαμόρφωςθ
μοντζλων.

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ Ρολυμεςικό
Ρεριεχόμενο

(Κακοδθγοφμεν
θ διερεφνθςθ)

Ε’, ΣΤ’

Dorling Kindersley
Limited- εταιρία
“Ερευνθτζσ ΑΕΕΕ”

http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/human
body.html

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

11 Ανακαλφπτω τθ
Γθ

Aποτελεί ζνα πολυμεςικό
εκπαιδευτικό υλικό για τον
πλανιτθ Γθ. Ο μακθτισ
παρακολουκεί τθν πορεία τθσ
διαμόρφωςθσ του πλανιτθ,
τα φυςικά φαινόμενα που
παρατθροφνται, ανακαλφπτει
και μελετά το υλικό
καταςκευισ τθσ γθσ και τουσ
φυςικοφσ πόρουσ του
πλανιτθ κατά το πζραςμα
του χρόνου. Επιπλζον,
προςφζρει τθ δυνατότθτα
προςομοίωςθσ φυςικϊν
φαινομζνων.

Γεωγραφία,
Φυςικι,
Μελζτθ
περιβάλλοντοσ

Ρολυμεςικό
Ρεριεχόμενο

Ε’ & ΣΤ’ Dorling Kindersley
Limited

http://www2.e-
yliko.gr/physearth.ht
m

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

12 Ανακαλφπτω τισ
μθχανζσ

Εκπαιδευτικό λογιςμικό που
παρουςιάηει ζνα ςθμαντικό
αρικμό μθχανϊν, μαηί με τισ
επιςτθμονικζσ αρχζσ ςτισ
οποίεσ ςτθρίηεται θ
λειτουργία τουσ και ιςτορικά
ςτοιχεία για τουσ εφευρζτεσ
τουσ. Θ παρουςίαςθ των
διαφόρων μθχανϊν γίνεται
με χριςθ πολυμζςων (video,
animation, ιχοσ, εικόνεσ κλπ),
που αποςκοποφν ςτο να
παρακινιςουν το μακθτι να
εμπλακεί και να μάκει.
Υπάρχει δυνατότθτα
πλοιγθςθσ και ικανοποιθτικι
μθχανι αναηιτθςθσ,
ευρετιριο.

Τεχνολογία,
Ρλθροφορικι,
Φυςικι

Ρολυμεςικό
Ρεριεχόμενο /
Διερεφνθςθ

Ε’ & ΣΤ’ Dorling Kindersley
Limited

http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/mihane
s.html

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

13 Λογομάκεια

Εκπαιδευτικό λογιςμικό που
ςτοχεφει ςτθν διδαςκαλία τθσ
ελλθνικισ γλϊςςασ,
αντιμετωπίηει ςφαιρικά τθν
Νζα Ελλθνικι, κακϊσ
καλφπτει τθν ςχολικι φλθ ςτα
επίπεδα τθσ γραμματικισ, του
ςυντακτικοφ, τθσ
ορκογραφίασ και τθσ
παραγωγισ και ςφνκεςθσ
λζξεων.

Γλϊςςα

Κακοδιγθςθ,
Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Δθμοτικό
και
Γυμνάςιο

Λνςτιτοφτο
Επεξεργαςίασ του
Λόγου (Γενικι
Γραμματεία
Ζρευνασ και
Σεχνολογίασ και
Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο του
Υπουργείου
Ραιδείασ)

http://www.ilsp.gr/log
o.html

Δηζαγσγή

14 Ιδεο-καταςκευζσ Εκπαιδευτικό λογιςμικό που
προορίηεται για τθν
υποςτιριξθ τθσ διδαςκαλίασ
τθσ γραπτισ ζκφραςθσ.
Αποτελεί μία μζκοδο τθν
οποία μπορεί να
ακολουκιςει ο μακθτισ,
χωρίσ τθν απαραίτθτθ
υποςτιριξθ του
εκπαιδευτικοφ, για να
προχωριςει ςτθν
κακοδθγοφμενθ ςυγγραφι
ςχολικϊν εκκζςεων .

Γλϊςςα-
Γραπτι
ζκφραςθ
(Σκζφτομαι και
Γράφω)- Ε’ –
ΣΤ’

Κακοδιγθςθ,
Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Δθμοτικό
και ςτο
Γυμνάςιο

INTELEARN &
Group Multimedia
Systems

http://www.intelearn.
gr/proionta.htm

15 Κφτταρο, Μία
πόλθ (Cell City)

Eίναι ζνα εκπαιδευτικό,
πολυμεςικό λογιςμικό.
Ραρουςιάηει τισ λειτουργίεσ
ενόσ κυττάρου ςε αντιςτοιχία
με τισ λειτουργίεσ μιασ πόλθσ
ανκρϊπων. Οι μακθτζσ
μποροφν να ενθμερωκοφν
λεπτομερϊσ για τθν δομι των
κυττάρων μζςω ενόσ ςυνόλου
δραςτθριοτιτων αλλά και να
λάβουν μζροσ ςε άλλεσ
αλλθλεπιδραςτικζσ
δραςτθριότθτεσ, οι οποίεσ
αυξάνουν τισ γνϊςεισ τουσ
ςτθν Βιολογία. To Cell City
αναπτφχκθκε με κφριο ςτόχο
τθν δθμιουργία ενόσ
αποτελεςματικοφ
βοθκιματοσ μελζτθσ και

Βιολογία

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ

Ρολυμεςικό
περιεχόμενο

Ε’ &ΣΤ’

Anglia Multimedia http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/cellcity.
html

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

ενιςχυτικισ διδαςκαλίασ για
το μάκθμα τθσ Βιολογίασ.

16 Γεωλογία –
Γεωγραφία Α’ &
Β’ Γυμναςίου

Το εκπαιδευτικό αυτό
λογιςμικό αποτελείται από
κεματικζσ ενότθτεσ με μορφι
μικρόκοςμων,
προςομοιϊςεων, εργαλείων
και

υπερμεςικϊν εφαρμογϊν, ςε
κακζνα από τα οποία
αντιςτοιχοφν διαφορετικά
"εκπαιδευτικά ςενάρια" τα
οποία είναι ςυμβατά με το

ΔΕΡΡΣ. Ζτςι, με βάςθ ζνα
ςυγκεκριμζνο ςενάριο
μποροφμε να

οργανϊνουμε ποικίλεσ
διακεματικζσ δραςτθριότθτεσ
που παρουςιάηονται με τθ
μορφι φφλλων εργαςίασ,
ερωτιςεων αξιολόγθςθσ και

παιχνιδιϊν.

Γεωγραφία

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ

Ρολυμεςικό
περιεχόμενο -
Διερεφνθςθ

Ε’ & ΣΤ’ Εκδόςεισ

Καςτανιϊτθ –
Εκπαιδευτιρια
Δοφκα

www.pi-schools.gr

(http://zeus.pi-
schools.gr/logismika1/
gymnasio/g07/begin.h
tm)

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

17 Ο Ξεφτζρθσ ςτθ
χϊρα των
γραμμάτων

Εκπαιδευτικό λογιςμικό που
βοθκά ςτθν εξοικείωςθ με
τθν αναπαράςταςθ, προφορά
και τον τρόπο γραφισ των

Γλϊςςα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Ραιδιά
θλικίασ 4
ζωσ 7

SIEM

http://www.siem.gr/h
tml/edsoft/cd_taxidi.h
tml

Δηζαγσγή

γραμμάτων τθσ ελλθνικισ
γλϊςςασ. Μζςα ςε ζνα
φιλικό, εφχρθςτο και όμορφο
περιβάλλον, το παιδί καλείται
να βοθκιςει τον ιρωα τθσ
περιπζτειασ να ςυγκεντρϊςει
όλα τα γράμματα του
ελλθνικοφ αλφαβιτου.

ετϊν

18 Χαροφμενθ
Αρικμοχϊρα

Ρρόκειται για ζνα
εκπαιδευτικό λογιςμικό με το
οποίο τα παδιά κα μάκουν:
Να ςυγκρίνουν μεγζκθ -Να
μετροφν -Τισ ζννοιεσ των
αρικμϊν -Να ξεχωρίηουν τα
διάφορα χρϊματα -Να
διακρίνουν διαφορετικά
αντικείμενα -Να διακρίνουν
τα ςχιματα και τα μεγζκθ.

Μακθματικά

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Ρροςχολ
ικι
θλικία
(Κατάλλθ
λο για
παιδιά 3-
6

χρονϊν)

Εκδόςεισ Γενναδίου
Σχολισ

http://www.genadios.
edu.gr

19 Σο ςπίτι του
Μιγκι

Εκπαιδευτικό λογιςμικό με
πολυμζςα για παιδιά
προςχολικισ θλικίασ. Ο Μιγκι
παρουςιάηει τα ηϊα του
δάςουσ και βοθκά ςτθν
εφρεςθ ομοιοτιτων και
διαφορϊν. Το πρόγραμμα
περιλαμβάνει: παρουςίαςθ
διάφορων ηϊων, αναγνϊριςθ
των ηϊων, παρουςίαςθ και
εξάςκθςθ ςε διάφορα
χαρακτθριςτικά των
αντικειμζνων, αντίκετα

Μακθματικά

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Ρροςχολ
ικι
θλικία
(για
παιδιά 3-
5

χρονϊν)

Intelearn

http://www.intelearn.
gr/migi.htm

Δηζαγσγή

(μεγάλο-μικρό, πάνω-κάτω
κλπ) , εξάςκθςθ τθσ μνιμθσ.

20 Αλφαβιτα με τον
Ηαχαρία

Λογιςμικό προςαρμοςμζνο
ςτο ελλθνικό εκπαιδευτικό
ςφςτθμα για τθν αφομοίωςθ
των παιδιϊν με τθν ελλθνικι
αλφάβθτο. Ραράλλθλα
εκπαιδεφονται ςτθ χριςθ του
πλθκτρολογίου και του
ποντικιοφ με αςκιςεισ και
παιχνίδια.

Γλϊςςα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Για
παιδιά 4-
7 ετϊν

INFOΔΟΜΘ

http:://www.infodomi
.gr

21 ΝΘΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

Είναι εκπαιδευτικό λογιςμικό
ςτο οποίο υπάρχουν
εκπαιδευτικά παιχνίδια και
αςκιςεισ, ϊςτε θ εναςχόλθςθ
- πλοιγθςθ να είναι πάντα
ευχάριςτθ και αποδοτικι. Οι
ενότθτεσ επίςθσ
ςυμπλθρϊνονται με
ποιιματα, τραγοφδια, μικρά
video - clips και πολλά
θχθτικά εφζ.

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Για
παιδιά
θλικίασ
3-8 ετϊν

MLS Ρλθροφορικι http://www.mls.gr

22 Street adventure

Εκπαιδευτικό παιχνίδι
ρυκμιηόμενο ςε δφο επίπεδα
δυςκολίασ που ςτόχο ζχει να
διδάξει ςτα παιδιά τουσ
βαςικοφσ κανόνεσ
κυκλοφοριακισ αγωγισ. Τα
παιδιά περιφζρονται ςτθν

Κυκλοφοριακι
Αγωγι

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Για
παιδιά
θλικίασ

6-12

ετϊν

Tessera multimedia http://www.tessera.gr
/street.php?newlang=
ell

Δηζαγσγή

πόλθ, περνοφν από δρόμουσ
με ι χωρίσ διαβάςεισ και
φανάρια, μακαίνουν πϊσ να
ςυμπεριφζρονται μζςα ςτο
αυτοκίνθτο και πϊσ να
χρθςιμοποιοφν το
λεωφορείο.

23 ΢άλτο και Ηζλια Ρρόκειται για εκπαιδευτικι
ςειρά cd-rom “Ο Σάλτο και θ
Ηζλια” που υποςτθρίηει τθν
πολφπλευρθ ανάπτυξθ τθσ
προςωπικότθτασ του παιδιοφ.
Ειδικά ςχεδιαςμζνο
περιβάλλον και
δραςτθριότθτεσ που δεν
λαμβάνουν υπόψθ μόνο τθ
μακθτικι ιδιότθτα του
παιδιοφ αλλά το βοθκοφν να
αναπτυχκεί ςυναιςκθματικά,
νοθτικά και κοινωνικά
ζχοντασ για οδθγό το
παιχνίδι.
Τα 3 cd-rom τθσ ςειράσ είναι:
• "Ο Σάλτο και θ Ηζλια ςτθ
χϊρα των Λπποπόταμων"
• "Ο Σάλτο και θ Ηζλια ςτθ
χϊρα των Σοφά"
• "Ο Σάλτο και θ Ηζλια ςτθ
χϊρα των ΢ομπότ"

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Απευκφν
εται ςε
παιδιά 4
ζωσ 12
ετϊν

Polaris

http://polarisekdoseis.
gr/cdroms

24 Θ τάξθ μου:

Εκπαιδευτικό λογιςμικό

Γλϊςςα (Γραφι Εξάςκθςθ και

Αϋκαι Βϋ Polaris

http://polarisekdoseis.

Δηζαγσγή

Προςχολικι
αγωγι

ςχεδιαςμζνο και
προςαρμοςμζνο ςτο
αναλυτικό πρόγραμμα του
Υπουργείου Ραιδεία. Ζχει
ςτόχο να εφοδιάςει τουσ
μικροφσ μασ φίλουσ με τισ
γλωςςικζσ και μακθματικζσ
δεξιότθτεσ που είναι
απαραίτθτεσ για τθν θλικία
τουσ.

και Ανάγνωςθ),
Μακθματικά

Ρρακτικι

Δθμοτικό

25 RAM Kid

Σειρά εκπαιδευτικϊν
λογιςμικϊν εξάςκθςθσ και
πρακτικισ για όλα τα ςχολικά
αντικείμενα

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι

Δθμοτικό Δθμοςιογραφικόσ
Οργανιςμόσ
Λαμπράκθ

www.dolnet.gr

26 Μακθματικά Γ' &
Δ' Δθμοτικοφ

Είναι λογιςμικά που
καλφπτουν όλθ τθν φλθ των
μακθματικϊν βάςει του ΑΡΣ.

Μακθματικά

Εξάςκθςθ και
Ρρακτικι,
Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Γ' & Δ'
Δθμοτικο
φ

Ραιδαγωγικό
Λνςτιτοφτο

www.pi-schools.gr

27 The geometer’s

sketchpad

Ρρόκειται για εκπαιδευτικό
λογιςμικό που βοθκά τουσ
μακθτζσ να οικοδομιςουν
και να οπτικοποιιςουν τισ
ιδιότθτεσ του Ρυκαγόρειου
Κεωριματοσ και να
εξερευνιςουν ςχετικζσ με το
κζμα μακθματικζσ ζννοιεσ.

Μακθματικά

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’ Key Curriculum
Press

http://www.dynamicg
eometry.com/

28 Cabri Γεωμζτρθσ Με το εκπαιδευτικό
λογιςμικό αυτό τα παιδιά
μποροφν να δθμιουργοφν

Αναλυτικι
Γεωμετρία

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’ Laboratoire de
Structures
Discretes et de

http://www.cabri.com

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

εφκολα ότι γεωμετρικό ςχιμα
κζλουν και να
πειραματίηονται με τισ
ιδιότθτεσ του.

Didactique de

l’IMAG

29 Εικονικά
Εργαςτιρια

Ο εκπαιδευτικόσ και ο
μακθτισ χρθςιμοποιοφν
προςομοιϊςεισ ςχεδιάηοντασ
αντικείμενα ςτθν οκόνθ, τα
οποία ζχουν ςυγκεκριμζνεσ
ςυμπεριφορζσ και
αλλθλεπιδροφν μεταξφ τουσ.
Επίςθσ μποροφν να αλλάξουν
τισ τιμζσ και τισ ςυνκικεσ των
μεγεκϊν και να
παρακολουκιςουν τα
αποτελζςματα των ενεργειϊν
τουσ.

Φυςικζσ
επιςτιμεσ

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’ Edmark Virtual Lab http://www.synapsea
daptive.com/

30 Γαία ΙΙ

Είναι ζνα εκπαιδευτικό
λογιςμικό με διακεματικό
χαρακτιρα, το οποίο
ανταποκρίνεται ςτο ςφγχρονο
πνεφμα οργάνωςθσ του
Ρρογράμματοσ Σπουδϊν
εξυπθρετϊντασ τον γενικά
αποδεκτό ςκοπό τθσ
ςφαιρικισ προςζγγιςθσ των
κεμάτων και επιδιϊκοντασ
τθν πειραματικι μζκοδο
ζρευνασ.

Μακθματικά,
Φυςικι,
Γεωγραφία

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’

Ρλθροφορικι
Τεχνογνωςία

http://www2.e-
yliko.gr/physGaia.htm

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

31 Σαξινομοφμε

Το λογιςμικό αυτό προτείνει Καλφπτει όλο

Διερεφνθςθ και Ε’ & ΣΤ’

Καταςκευάςτθκε

http://edsoft.cti.gr/ed

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

μία ςειρά δραςτθριοτιτων
που ςκοπό ζχουν να
προάγουν τθν ενεργό
ςυμμετοχι των μακθτϊν ςτθ
μακθςιακι διαδικαςία, τθ
διερευνθτικι μάκθςθ και τθν
επικοινωνία. Με τθ χριςθ του
οι μακθτζσ μποροφν να
καταχωριςουν,
αναπαραςτιςουν,
αναλφςουν, παρουςιάςουν
και ταξινομιςουν
πλθροφορίεσ και δεδομζνα.

το φάςμα των
γνωςτικϊν
αντικειμζνων

Ανακάλυψθ

ςτα πλαίςια των
ζργων: 1.
«Κρανίο»: 2. E56,
Ζργα Επίδειξθσ
Νζων Τεχνολογιϊν:
Ανάπτυξθ Ψθφίδων
Γενικισ Χριςθσ-
Υπολογιςτικϊν και
Δικτυακϊν
Τεχνολογιϊν ςτθ
Δευτεροβάκμια
Εκπαίδευςθ.

soft/logismika/taxino
moume.html

32 Χελωνόκοςμοι

Λογιςμικό διερευνθτικοφ
χαρακτιρα για τα
μακθματικά με δυνατότθτεσ
καταςκευισ γραφικϊν
μακθματικϊν μοντζλων και
δυναμικοφ χειριςμοφ τουσ

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα με
κφρια ζμφαςθ
ςτα
Μακθματικά

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’

ΕΑΛΤΥ - ΟΔΥΣΣΕΛΑ

http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/xelono
kosmos.html

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

33 ΢ϊματα
Κειμζνων

Λογιςμικό για τθ γλϊςςα

Γλϊςςα

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’

www.greek-
language.gr

34 Θλεκτρονικά
λεξικά

Τα ςυςτιματα αυτά
κακιςτοφν επιχειρθςιακά
εφκολθ και λειτουργικά
αποτελεςματικι τθν
παρουςίαςθ, τθν αναηιτθςθ
και γενικότερα τθ διαχείριςθ
τθσ πλθροφορίασ. Σε μεγάλο
βακμό οδθγοφν ςτθν

Γλϊςςα

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Πλεσ οι
θλικίεσ

www.greek-
language.gr

Δηζαγσγή

απεξάρτθςθ του χριςτθ από
δυςχζρειεσ χϊρου και χρόνου
πρόςβαςθσ.

35 Λογονόςτθςθ

Ρρόκειται για λογιςμικό που
ζχει ςχεδιαςτεί για τισ πρϊτεσ
τάξεισ του Γυμναςίου αλλά
μπορεί να χρθςιμοποιθκεί και
για τισ τελευταίεσ τάξεισ του
Δθμοτικοφ και τθν ενιςχυτικι
διδαςκαλία παιδιϊν
επαναπατριςκζντων
ομογενϊν από τθν πρϊθν
Σοβιετικι Ζνωςθ, τα οποία
ζχουν τθν ελλθνικι ωσ
δεφτερθ γλϊςςα. Ο
ςχεδιαςμόσ του για ζνταξθ
ςτθν τάξθ (με δυνατότθτεσ
παρακολοφκθςθσ τθσ
επίδοςθσ των μακθτϊν από
τον δάςκαλο) δεν αποκλείει
και τθν ατομικι χριςθ.

Γλϊςςα

Διερεφνθςθ

Εϋ, ΣΤϋ
και
Γυμνάςιο

ΛΕΛ - Οδυςςζασ

http://www.ilsp.gr/log
onostisi.html

36 Δθμιουργόσ
Μοντζλων ΙΙ

Ρρόκειται για περιβάλλον
μοντελοποίθςθσ με ζμφαςθ
ςτον ποιοτικό και θμι-
ποςοτικό ςυλλογιςμό, κακϊσ
και ςτουσ εναλλακτικοφσ
τρόπουσ ζκφραςθσ και
οπτικοποίθςθσ των μοντζλων.
Είναι ανοικτό υπολογιςτικό
περιβάλλον μάκθςθσ που
επιτρζπει ςτουσ μακθτζσ τθν

Μακθματικά,
Φυςικι,
Χθμεία,
Βιολογία,
Ρεριβαλλοντικ
ι Εκπαίδευςθ

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

11-17

ετϊν

ΤΕΕΑΡΘ,
Ρανεπιςτιμιο
Ρατρϊν

http://www.ecedu.up
atras.gr/modelscreato
r/

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

επινόθςθ και το ςχεδιαςμό
μοντζλων και διερεφνθςθ τθσ
ςυμπεριφοράσ τουσ, τθ
βελτίωςι τουσ και
ενδεχομζνωσ τον ζλεγχο των
ορίων τθσ εγκυρότθτασ τουσ.

37 ModellingSpace Ρρόκειται για περιβάλλον
μοντελοποίθςθσ με ζμφαςθ
ςτον ποιοτικό και θμι-
ποςοτικό ςυλλογιςμό, κακϊσ
και ςτουσ εναλλακτικοφσ
τρόπουσ ζκφραςθσ και
οπτικοποίθςθσ των μοντζλων.
Είναι ανοικτό υπολογιςτικό
περιβάλλον μάκθςθσ που
επιτρζπει ςτουσ μακθτζσ τθν
επινόθςθ και το ςχεδιαςμό
μοντζλων και διερεφνθςθ τθσ
ςυμπεριφοράσ τουσ, τθ
βελτίωςι τουσ και
ενδεχομζνωσ τον ζλεγχο των
ορίων τθσ εγκυρότθτασ τουσ.

Μακθματικά,
Φυςικι,
Χθμεία,
Βιολογία,
Ρεριβαλλοντικ
ι Εκπαίδευςθ

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Δθμοτικό Ρανεπιςτιμιο
Αιγαίου &
Ρανεπιςτιμιο
Ρατρϊν

http://www.modelling
space.net

Ελεφκερο

38 Microworlds Pro Το MicroWorlds Pro είναι
πρόγραμμα
προγραμματιςμοφ που
επιτρζπει ςτουσ μακθτζσ να
εξερευνιςουν μικρόκοςμουσ
και να να καταςκευάςουν
δυναμικά αλλθλεπιδραςτικά
περιβάλλοντα.

Ρεριβάλλον
γενικισ χριςθσ
που καλλιεργεί
ςφνκετεσ
δεξιότθτεσ και
μακθςιακζσ
τάςεισ

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ,
Συμβολικι
Ζκφραςθ

Δθμοτικό
και
Γυμνάςιο

Logo Computer
Systems Inc

http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/microw
orldspro.html

ΝΑΛ

ΥΡΕΡΚ

Δηζαγσγή

39 Tabletop jr

Είναι εκπαιδευτικό λογιςμικό
διερευνθτικοφ για τθν
κατανόθςθ των εννοιϊν τθσ
ςυλλογισ, καταχϊρθςθσ,
επεξεργαςίασ και
απεικόνιςθσ δεδομζνων. H
ςυγκεκριμζνθ εκπαιδευτικι
εφαρμογι ςυμπλθρϊνει τθ
μακθςιακι και διδακτικι
διαδικαςία και αποτελεί
εργαλείο ςτα χζρια του
κακθγθτι που επικυμεί να
δθμιουργιςει
δραςτθριότθτεσ με ςκοπό τθν
ανάπτυξθ ειδικϊν δεξιοτιτων
ι τθ διερεφνθςθ –
επανάλθψθ - αξιολόγθςθ
δφςκολων εννοιϊν.

Μακθματικά
(Επεξεργαςία,
διαχείριςθ,
αναπαρά-
ςταςθ,
καταχϊρθςθ
και απλι
ανάλυςθ
πλθροφορίασ)

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Δθμοτικό

Γυμνάςιο

TERC

http://edsoft.cti.gr/ed
soft/logismika/tableto
p.html

40 Inspire Data

Εκπαιδευτικό περιβάλλον για
διαχείριςθ δεδομζνων

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Διερεφνθςθ και
ανακάλυψθ

Ε’ & ΣΤ’

Inspiration

www.inspiration.com

41 ΢φςτθμα
Ρομποτικισ

RoboLal

Ρρόκειται για λογιςμικά που
ζχουν ωσ ςτόχο το χειριςμό
και τθν καταςκευι ενόσ
ρομπότ.

Φυςικζσ
επιςτιμεσ,
Μακθματικά,
Τεχνολογία

Διερεφνθςθ και
Ανακάλυψθ

Εϋ, ΣΤϋ
Δθμοτικό
και
Γυμνάςιο

Lego

www.lego.com/data

42 Multimedia
Builder

To Multimedia Builder είναι
λογιςμικό που επιτρζπει τθ
δθμιουργία πολυμεςικϊν
εφαρμογϊν.

Εργαλείο
γενικισ χριςθσ Ανάπτυξθ
Εφαρμογϊν

Δθμοτικό

Για παράδειγμα

http://mmb.mediacha
nce.com/index.html

Δηζαγσγή

43 FrontPage ι
ιςοδφναμο

Το FrontPage παρζχει τθ
δυνατότθτα ανάπτυξθσ μιασ
ςφνκετθσ τοποκεςίασ Web,
ςχεδίαςθσ τθσ τοποκεςίασ
Web που για τθ δθμιουργία
κϊδικα με πιο
αποτελεςματικό τρόπο.

Ανάπτυξθ
Λςτοςελίδων

Microsoft

http://office.microsoft
.com

44 Hot Potatoes

Είναι λογιςμικό που επιτρζπει
τθ δθμιουργία
αλλθλεπιδραςτικϊν τεςτ
πολλαπλϊν ερωτιςεων,
ςταυρόλεξα, αντιςτοίχιςθσ,
ταξινόμθςθσ και
ςυμπλιρωςθσ κενϊν.

Πλα

Ανάπτυξθ
Αςκιςεων /
Σταυρόλεξα

Πλεσ

Half-Baked
Software Inc

http://hotpot.uvic.ca/

45 Μαγικι
Δθμιουργία

Είναι πρόγραμμα
ηωγραφικισ, που
απευκφνεται ςε μικροφσ και
μεγάλουσ που κζλουν να
μάκουν να ηωγραφίηουν και
να δοκιμάςουν τισ
καλλιτεχνικζσ τουσ
δυνατότθτεσ.

Ανάπτυξθ
δθμιουργικότθτ
ασ

Απευκφν
εται ςε
παιδιά
θλικίασ 3
και πάνω

Disney Interactive

http://disney.com/

46 Tuxpaint

Είναι πρόγραμμα ηωγραφικισ
εφκολο ςτθ χριςθ του με
κατάλλθλα προςαρμοςμζνθ
διεπιφάνεια χριςθσ ςτισ
ανάγκεσ των παιδιϊν.
Ρροςφζρει εργαλεία,
θχογράφθςθσ και βοθκοφ.

Ζκφραςθ και
Δθμιουργία

Ανάπτυξθ
δθμιουργικότθτ
ασ

Απευκφν
εται ε
παιδιά
θλικίασ 3
ζωσ 12
ετϊν

Softpedia

http://www.tuxpaint.
org/

open

source και
με
ελλθνικά
μενοφ

Δηζαγσγή

47 KidPix

Είναι πρόγραμμα ηωγραφικισ
για μικρά παιδιά.

Ζκφραςθ και
Δθμιουργία

Ανάπτυξθ
δθμιουργικότθτ
ασ

Πλεσ

The Learning
Company & Edmark

http://www.kidpix.co
m

48 KidPad

Ρρόκειται για ζνα
ςυνεργατικό εργαλείο μθ
γραμμικισ οπτικισ
αναπαράςταςθσ των ιδεϊν
των παιδιϊν (εικόνα,
κειμζνο).

Καλφπτουν όλα
το φάςμα των
γνωςτικϊν
αντικειμζνων

Ανάπτυξθ
δθμιουργικότθτ
ασ

Πλεσ

Human-Computer
Interaction Lab
(University of
Maryland)

http://www.cs.umd.e
du/hcil/kiddesign/kidp
ad.shtml

Ελεφκερο

49 Drawing for
Children

Ρρόκειται για ζνα πρόγραμμα
ηωγραφικισ για μικρά παιδιά
με πολλζσ και πρωτότυπεσ
λειτουργίεσ.

Ανάπτυξθ
δθμιουργικότθτ
ασ

Απευκφν
εται ςε
παιδιά
προςχολι
κισ και
πρϊτθσ
ςχολικισ
θλικίασ

Ελεφκερο
λογιςμικό από τον

Mark Overmars

http://www.cs.uu.nl/p
eople/markov/kids/dr
aw.html

50 Kidspiration

Είναι λογιςμικό εννοιολογικισ
χαρτογράφθςθσ, με
κατάλλθλα προςαρμοςμζνθ
διεπιφάνεια χριςθσ για
παιδιά μικρισ θλικίασ. που
δίνει τθ δυνατότθτα για
ςυνεργαςία ςτο Διαδίκτυο,
ενςωμάτωςθ νζων εικόνων,
δθμιουργία νζων
βιβλιοκθκϊν με αντικείμενα,
προςκικθ ιχου, δυνατότθτα

Πλα

Εννοιολογικι
Χαρτογράφθςθ Απευκφν
εται ςε
παιδιά
θλικίασ 4
ζωσ 8
ετϊν

Inspiration
Software, Inc

http://www.kidspirati
on.com/

Δηζαγσγή

ςχεδίαςθσ ιςτοςελίδων.

51 Inspiration

Είναι λογιςμικό εννοιολογικισ
χαρτογράφθςθσ που δίνει τθ
δυνατότθτα για ςυνεργαςία
ςτο Διαδίκτυο, ενςωμάτωςθ
νζων εικόνων, δθμιουργία
νζων βιβλιοκθκϊν με
αντικείμενα, προςκικθ ιχου,
δυνατότθτα ςχεδίαςθσ
ιςτοςελίδων.

Πλα

Εννοιολογικι
Χαρτογράφθςθ Πλεσ

Inspiration
Software, Inc

http://www.inspiratio
n.com/

52 MindmapperJr

Είναι λογιςμικό εννοιολογικισ
χαρτογράφθςθσ, με
κατάλλθλα προςαρμοςμζνθ
διεπιφάνεια χριςθσ για
παιδιά μικρισ θλικίασ.

Πλα

Εννοιολογικι
Χαρτογράφθςθ

SimTech

http://www.mindmap
per.com/

53 Time Liner

Για δθμιουργία γραμμϊν
χρόνου ςτθ μελζτθ τθσ
Λςτορίασ

Λςτορία

Χρονικι
αναπαράςταςθ Ε’ & ΣΤ’

Tom Snyder
Productions

http://www.tomsnyde
r.com/

54 Λογιςμικά
επεξεργαςίασ
κειμζνου

Τα λογιςμικά επεξεργαςίασ
κειμζνου μποροφν να
χρθςιμοποιθκοφν για
ανάγνωςθ και γραφι, για
παραγωγι γραπτοφ λόγου,
για επικοινωνία, για
εκμάκθςθ ορκογραφίασ και
ςφνταξθσ, για μελζτθ
γραμματικϊν κανόνων, κλπ.

Γλϊςςα

Συμβολικι
ζκφραςθ

Πλεσ

55 Λογιςμικό

Με τα προγράμματα όπωσ

Πλα τα

Συμβολικι

Πλεσ

Δηζαγσγή

παρουςίαςθσ

Microsoft Power Point ι Lotus
Freelance Graphics δίνεται θ
δυνατότθτα για δθμιουργία
εξειδικευμζνων
παρουςιάςεων που μποροφν
να εμφανιςτοφν ςε μια
παρουςίαςθ διαφανειϊν
ςτθν οκόνθ ι να τυπωκοφν.
Στισ διαφάνειεσ μποροφν να
προςτεκοφν λογότυπα,
εικόνεσ, γραφιματα και
κείμενα μαηί με κίνθςθ.

γνωςτικά
αντικείμενα

ζκφραςθ και
επικοινωνία

56 Λογιςτικό φφλλο Είναι εφαρμογζσ λογιςμικοφ
που ζχουν ωσ αντικείμενο τθν
οργάνωςθ, τθν επεξεργαςία,
τθν παρουςίαςθ αρικμθτικϊν
δεδομζνων.

Μακθματικά

Συμβολικι
ζκφραςθ

Δ’ – ΣΤ’

57 Λογιςμικό
επεξεργαςίασ
γραφικϊν

Είναι λογιςμικά γενικισ
χριςθσ που επιτρζπουν τθ
ςυμβολικι ζκφραςθ και
οικοδόμθςθ εννοιϊν και
ιδεϊν. Αποτελοφν μζςο που
βοθκοφν τουσ μακθτζσ να
εκφράςουν τισ ιδζεσ και τισ
αντιλιψεισ τουσ, να
κατακτιςουν ζννοιεσ και να
οικοδομιςουν γνϊςεισ και
δεξιότθτεσ ςε διάφορα
γνωςτικά αντικείμενα.

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Συμβολικι
ζκφραςθ και
επικοινωνία

Πλεσ

58 Βάςεισ

Είναι μια κατθγορία

Γλϊςςα,

Συμβολικι

Δ’ – ΣΤ’

Δηζαγσγή

δεδομζνων

λογιςμικϊν που
χρθςιμοποιείται ευρζωσ
ςιμερα για τθν οργάνωςθ και
διαχείριςθ τθσ πλθροφορίασ.

Μακθματικά

ζκφραςθ

59 Google Earth

Είναι ζνα δωρεάν προϊόν το
οποίο δίνει τθ δυνατότθτα
προςπζλαςθσ όλου του
πλανιτθ, Γθσ μζςω
οπτικοποίςθσ.

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ Οπτικοποίθςθ –
Διερεφνθςθ

Δ’ – ΣΤ’

http://earth.google.co
m/

60 Google Maps

Είναι αλλθλεπιδραςτικοί
χάρτεσ που παρζχουν
πλθροφορίεσ και οδθγίεσ για
δρόμουσ, υπθρεςίεσ κλπ.

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ Οπτικοποίθςθ –
Διερεφνθςθ

Δ’ – ΣΤ’

http://maps.google.co
m/

61 Ψθφιακοί
άτλαντεσ

Είναι εφαρμογζσ που
οδθγοφν ςτθν ανάπτυξθ και
υιοκζτθςθ ενόσ νζου
προτφπου για τθν καταγραφι
τθσ χαρτογραφικισ
πλθροφορίασ ςε περιβάλλον
πολυμζςων και λογιςμικοφ
που κα επιτρζπει τθν
αποτελεςματικι επικοινωνία
με τουσ επί μζρουσ χάρτεσ ςε
κατάςταςθ αλλθλεπίδραςθσ

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ Οπτικοποίθςθ –
Διερεφνθςθ

Δ’ – ΣΤ’

62 Celestia

Είναι εφαρμογι που
διατίκεται δωρεάν. Είναι ζνα
λογιςμικό προςομοίωςθσ
διαςτιματοσ που επιτρζπει
τθν εξερεφνθςθ του.

Μελζτθ
περιβάλλοντοσ Οπτικοποίθςθ,
διερεφνθςθ

Ε’ & ΣΤ’

http://www.shatters.n
et/celestia

Δηζαγσγή

63 Μθχανζσ
αναηιτθςθσ

Είναι υπολογιςτζσ
εξυπθρζτθςθσ (servers), που
διακζτουν ευρετιρια για τα
περιεχόμενα εκατομμυρίων
ςελίδων δικτφου και είναι
προςβάςιμθ μζςα από μια
διαδικτυακι διεφκυνςθ.

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Διερεφνθςθ

Πλεσ

Yahoo:
http://www.yahoo.co
m

Google:
http://www.google.co
m

Altavista:
http://www.altavista.c
om

64 Ψθφιακζσ
εγκυκλοπαίδειεσ
(π.χ. ελλθνικι
WikiPedia ι

Encarta Kids)

Ρρόκειται για ψθφιακζσ
εγκυκλοπαίδειεσ, που
απευκφνονται ςε όλο τον
κόςμο. Υπάρχουν online και
όπου είναι απαραίτθτο είναι
προςαρμοςμζνο ςτισ ανάγκεσ
των παιδιϊν.

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Ρολυμεςικό
περιεχόμενο –
Διερεφνθςθ

Πλεσ

http://encarta.msn.co
m

http://wikipedia.org

65 Εκπαιδευτικζσ
πφλεσ (π.χ. e-
yliko, Πφλθ για
τθν ελλθνικι
γλϊςςα)

Εκπαιδευτικζσ πφλεσ με
ποικίλο υλικό, ταξινομθμζνο
ανά γνωςτικό αντικείμενο,
κλπ.

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Διερεφνθςθ -
Επικοινωνία

www.e-yliko.gr

www.epyna.gr

www.greek-
language.gr

www.komvos.edu.gr

66 WebQuests,
Blogs, Wikis,
Forums

Είναι ελεφκερα λογιςμικά
που επιτρζπουν τθν από
κοινοφ δθμιουργία κειμζνων

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Συμβολικι
Ζκφραςθ -
Επικοινωνία

Δηζαγσγή

ενιςχφοντασ τθ ςυνεργαςία.

67 Αβάκιο

Ρεριβάλλον ανάπτυξθσ
εφαρμογϊν

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

www.cti.gr/

Ναι

ΥΡΕΡΚ

68 Revelation
Natural Art

Ρεριβάλλον ηωγραφικισ και
ανάπτυξθσ δθμιουργικότθτασ Πλα τα

γνωςτικά
αντικείμενα

Συμβολικι
Ζκφραςθ -
Επικοινωνία

Ναι

ΥΡΕΡΚ

69 The Jolly Post
Office

Ρεριβάλλον εξάςκθςθσ και
πρακτικισ με παιγνιϊδθ
χαρακτιρα

Πλα τα
γνωςτικά
αντικείμενα

Δθμιουργία –
Ζκφραςθ

Category:	Uncategorized.
Rating:
Upload Date:	02/08/2011
Copyright:	Attribution Non-commercial
Tags:	iuh iuh (fewer)

Documents

People

1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

edikomeros_PE60_201101 > 1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

Sections

Leave a Comment

More From This User

Related Documents

Mar	APR	May
	08
2011	2012	2013

Documents

People

1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

edikomeros_PE60_201101 > 1.3. Σο εκπαιδευτικό λογιςμικό προςχολικισ εκπαίδευςθσ και οι κατθγορίεσ του

Sections

Leave a Comment

More From This User

Related Documents

Other login options

Signup

Why Sign up?

Login Successful