ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ Η ΔΙΑΣΠΑΣΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (ΑΡΘΡΑ 1-12)

Δἶλαη ηνῖο πάζη γλσζηόλ, ὅηη ηό ἰζηνιόγηό καο δηαηεξεῖ ζηάζε ΔΝΧΣΗΚΖ κεηαμύ ησλ ὆ξζνδόμσλ θαί ἀπνθεύγεη ηόλ θαηαθεξκαηηζκό θαί ηήλ δηάζπαζε ἀλακεηαμύ καο. Ὅπσο πνιιάθηο ἔρνπκε ἀλαθέξεη, ὏πάξρνπλ εἰο ηόλ ρῶξν θάπνηα ''δηδάληα'' ηά ὁπνῖα δέλ ἀθήλνπλ λά ἐπηηεπρζεῖ ἟ πνιππόζεηνο ἕλσζηο κεηαμύ παιαηνεκεξνινγηηῶλ θαί λενεκεξνινγηηῶλ. Ἔρνπκε ἐπίζεο ἀλαθέξεη ὅηη ἔρνπλ εἰζρσξήζεη ἐδῶ θαί ἀξθεηά ρξόληα θάπνηνη ''βαιηνί'' ζηνύο θόιπνπο ηῶλ παιαηνεκεξνινγηηῶλ, ἀιιά θαί εἰο ηνύο θόιπνπο ηῆο ἐπηζήκνπ

἖θθιεζίαο. ΢θνπόο ηνύο ἦηαλ θαί εἶλαη ἟ δηάζπαζε ηῶλ ὆ξζνδόμσλ ζέ θνκκάηηα ὥζηε ἔηζη λά ἐπηηεπρζεῖ ἟ ἅισζηο ηήλ ὆ξζνδνμίαο κέ ηόλ πηό εὔθνιν ηξόπν. Δἰο ηνύο παιαηνεκεξνινγίηαο δεκηνύξγεζαλ θαί δεκηνπξγνῦλ ηίο γλσζηέο ιεγόκελεο ''παξαηάμεηο'' ὥζηε ἔηζη λά ζπηισζεῖ ὁ δίθαηνο ἀγώλαο ηῶλ παιαηνεκεξνινγηηῶλ θαί εἰο ηήλ ἐπίζεκε ἖θθιεζία πξνσζνῦλ ηόλ Οἰθνπκεληζκό θαί ἤδε ἀξρίδνπλ λά δηαρσξίδνπλ ηνύο ὆ξζνδόμνπο ζέ ἀληηνηθνπκεληζηέο θαί νἰθνπκεληζηέο. Μέ ἁπιά ιόγηα δεκηνύξγεζαλ ηνύο παιαηνεκεξνινγίηεο, δεκηνύξγεζαλ ηίο δηάθνξεο παξαηάμεηο ηῶλ παιαηνεκεξνινγηηῶλ, δεκηνύξγεζαλ ηνύο λενεκεξνινγίηαο, ηνύο ἀληηνηθνπκεληζηέο, ηνύο νἰθνπκεληζηέο θαί ὁ Θεόο λά βάιεη ηό ρέξη Σνπ, ὥζηε λά κήλ δνῦκε ηίπνηα ρεηξόηεξν.

Ἀθνξκή δηά ηήλ ἀλάξηεζή καο ζηάζεθε κηά ζπλνκηιία κᾶο εἰο ηόλ πξνζσπηθό ρῶξν ἑλόο ἖πηζθόπνπ ησλ παιαηνεκεξνινγηηῶλ δηά ηό ἴδην ζέκα ηό ὁπνῖν πξναλαθέξακε. ἖γξάςακε ὅηη ἐπξόθεηην εἰο κηθξό ζρεηηθό ρξνληθό δηάζηεκα λά ΑΠΟΚΑΛΤΦΟΤΜΔ κέ ἀδηάζεηζηεο ἀπνδείμεηο, πνηνί ἦηαλ θαί εἶλαη α὎ηνί νἱ ΒΑΛΣΟΗ πνύ ἀλαθέξνπκε ἀξθεηό θαηξό ηώξα. Ἡ ἀπάληεζε βεβαίσο ἦηαλ ην λά δηαγξαθνῦκε ἀπό ηόλ πξνζσπηθό ηνπ ζεβαζηό ρῶξν ραξαθηεξίδνληάο καο ὡο ''θαθνεζεῖο''. Υαηξόκαζηε ἰδηαηηέξσο δί΄ α὎ηό, δηόηη ἔηζη ἀπνδεηθλύεηαη ηό ἀιεζέο ησλ ιεγνκέλσλ καο, ἀιιά θαί ἟ ἀπώιεηα ζνβαξῶλ ἐπηρεηξεκάησλ ἐθ ηῆο ἀληηζέηνπ πιεπξᾶο.

Υξένο κᾶο εἶλαη λά γξάθνπκε ηήλ ΑΛΖΘΔΗΑ. Ἔηζη ινηπόλ κεηά ηήλ πεξίνδν ηῆο Ἁγίαο θαί Μεγάιεο ἗βδνκάδνο δεζκεπόκαζηε ὅηη ζά ἀπνθαιύςνπκε ηήλ ἀιήζεηα δηά ηό πνηνί εἶλαη α὎ηνί πνύ ζπίισζαλ ηόλ ΓΗΚΑΗΟ ἀγώλα ηῶλ παιαηνεκεξνινγηηῶλ ἀιιά θαί ηό πώο πξνώζεζαλ κεηέπεηηα ηόλ Οἰθνπκεληζκό εἰο ηήλ ἐπίζεκε ἖θθιεζία κεηά ηήλ δηάζπαζή ζε παιαηνεκεξνινγίηεο θαί λενεκεξνινγίηεο.

Ἡ ἱζηνξία ηῆο ὆ξζνδνμίαο δέλ εἶλαη ηίπνηε ἄιιν ἀπό ἱζηνξία ηῆο πάιεο ηεο κέ ηήλ θαθνδνμία. Ἀπό ηή ζηηγκή πνῦ ὁ δηάβνινο ἐμέπεζε ἀπό ηήλ ν὎ξάληα θαηάζηαζή ηνπ θαί εἰπώζεθε ἟ πξνηξνπή ηνῦ ἀξραγγέινπ «΢ηῶκελ θαιῶο», ἄξρηζε ὁ πόιεκνο ηῆο θαθνδνμίαο γηά ηόλ ἀθαληζκό ηῆο ὆ξζνδνμίαο, πνῦ ζθνπό ἔρεη λά ἀλεβάζεη ηόλ ἄλζξσπν ζηήλ θαηάζηαζε πνῦ ἦηαλ ὁ δηάβνινο πξίλ ηή πηώζε ηνπ.

὆ξζνδνμία εἶλαη ὁ ὀξζόο ηξόπνο ηῆο ζεξαπείαο ηνῦ ἀλζξώπνπ, γηά λά θηάζεη ζηήλ ν὎ξάληα θαηάζηαζε, ηή ζέσζε, πνῦ βξίζθνληαλ ηόζν νἱ ἄγγεινη, ὅζν θαί νἱ ἄλζξσπνη πξνηνῦ νἱ ηειεπηαῖνη ἐθπέζνπλ. Αἵξεζε θαί θαθνδνμία εἶλαη ὁ ιαλζαζκέλνο ηξόπνο ηῆο ζεξαπείαο ηνῦ ἀλζξώπνπ, πνῦ δέλ ὁδεγεῖ ζηόλ Παξάδεηζν. Ὅζνη ἀμηώλνληαη λά θηάζνπλ ζηή ζέσζε, πνῦ ραξίδεη ὁ Θεόο ζ’ ἐθείλνπο πνῦ ἀγσλίδνληαη ἀζθεηηθά λά θαζάξνπλ ηόλ ἑαπηό ηνπο ἀπό ηά πάζε θαί ηίο ἁκαξηίεο ηνπο, α὎ηνί γίλνληαη θαί δηθνί καο ζεξαπεπηέο. Μέ ηέηνηα πξόζσπα, πνῦ ἀλαιακβάλνπλ ξόιν «ζεξαπεπηῆ», θαί πξέπεη πξάγκαηη λά εἶλαη «ζεξαπεπηέο», ἀζρνινύκαζηε ζηό ζεκείσκά καο α὎ηό. Δἶλαη κεξηθά ἀπ’ ηά θαηαμησκέλα πξόζσπα, πνῦ δηαδξακάηηζαλ θάπνην ζεκαληηθό ξόιν ζηό ρῶξν ηῆο ὆ξζνδνμίαο ηά ηειεπηαῖα α὎ηά ρξόληα.

Ἡ ὆ξζνδνμία ηνύο πξώηνπο ρξηζηηαληθνύο αἰῶλεο εἶρε ἐμαπισζεῖ ζ’ ὅιε ηήλ νἰθνπκέλε, πνῦ ηόηε ἀπνηεινῦζε ηήλ ρξηζηηαληθή ξσκαίτθε α὎ηνθξαηνξία καο κέ πξσηεύνπζα ηή Κσλζηαληηλνύπνιε, ἤ Νέα Ρώκε. Δἶλαη α὎ηό, πνῦ νἱ Φξάγθνη ὀλόκαζαλ «Βπδάληην».

Ἡ ὆ξζνδνμία ζ’ ὅια ηα ρξόληα ηεο ἱζηνξίαο ηῆο ηήλ πξώηε ρξηζηηαληθή ρηιηεηεξίδα δνθηκάζηεθε πνιιέο θνξέο ἀπό ηήλ θαθνδνμία. Ἡ κεγαιύηεξε ὅκσο δνθηκαζία ηῆο ἦηαλ ἟ θαηαζηξνθή πνῦ ὏πέζηε ἀπό ηόλ 9ν αἰώλα θαί κεηά, ζηό δπηηθό ηκῆκα ηῆο α὎ηνθξαηνξίαο κᾶο ἀπ’ ηήλ ὏πνδνύισζή ηεο ζηή θαθνδνμία ηῶλ κεγαιύηεξσλ ἐρζξῶλ ηεο, ηῶλ Φξάγθσλ. ΄Ἔηζη, ὁ κηζόο θόζκνο ησλ ηόηε ὆ξζνδόμσλ θξάγθεςε!

὇ ἄιινο κηζόο θόζκνο ησλ ηόηε ὆ξζνδόμσλ ὏πνδνπιώζεθε ζηνύο Σνύξθνπο. Οἱ Σνῦξθνη, παξά ηά ηόζα δεηλά πνῦ ἐπηζώξεπζαλ ζηό Γέλνο καο, πξόζθεξαλ ρσξίο λά ηό ζέινπλ, θαηά Πξόλνηα ηνῦ Θενῦ, θαί κηά ζεηηθή

὏πεξεζία. ἖κπόδηζαλ ηό βέβαην θξάγθεκά καο, πνῦ ἐπεδίσθαλ νἱ Φξάγθνη Α὎ηό ἐπεδίσμαλ ἄιισζηε κέ ηίο δηαβόεηεο ζηαπξνθνξίεο ηνπο, πνῦ ἔγηλαλ κέ ηίο ε὎ινγίεο ηῶλ Παπῶλ ηνπο.

Μέ ηήλ ἀπειεπζέξσζε ηῆο ἗ιιάδαο κέ ηήλ ἐπαλάζηαζε ηνῦ 1821 ἟ Γύζε ἐπαλῆιζε ζηά παιεά ζρέδηά ηεο, λά ἁιώζεη ηήλ ὆ξζνδνμία.

΢ήκεξα ἔρνπκε πνιιά ζηνηρεῖα, πνῦ ἀπνδεηθλύνπλ ὅηη νἱ κεγάινη ἐρζξνί ηεο

὆ξζνδνμίαο, κεηά ηήλ ἀπειεπζέξσζε ηνῦ 1821, ἄξρηζαλ λά ὀξγαλώλνπλ θαί πάιη ηήλ ἐλαληίνλ ηῆο ἐπίζεζή ηνπο, ἤδε ἀπό ηόλ 18ν αἰώλα. Σέηνηνη ἐρζξνί εἶλαη νἱ καζόλνη, νἱ ἐκπλεπζηέο ηῆο «Νέαο ἖πνρῆο» θ.α., πνῦ ἔρνπλ ζθνπό ηή δεκηνπξγία ηῆο «Παλζξεζθείαο» θαί ηῆο Παγθόζκηαο Κπξηαξρίαο ηνῦ Ἀληίρξηζηνπ.

Ἤδε, ἟ Βαπαξνθξαηία, πνῦ ἐπηβιήζεθε ζηόλ ηόπν κᾶο κεηά ηήλ ἀπειεπζέξσζε, ἀπνηειεῖ κηά πξώηε ὏ινπνίεζε ηῶλ ζρεδίσλ α὎ηῶλ. Ἡ

὆ξζνδνμία ηήλ ἐπνρή α὎ηή ἔπαπζε ν὎ζηαζηηθά λά ἔρεη ὁπνηαδήπνηε ἐκπξάγκαηε ζρέζε κέ ηήλ ὆ξζνδνμία, πνῦ κᾶο παξέδσζαλ νἱ Παηέξεο ηῆο

἖θθιεζίαο. Α὎ηή ἟ ὆ξζνδνμία ἐμαθνινπζνῦζε ἀθόκα λά δηαζώδεηαη πεξηζζόηεξν ζηνύο ὆ξζνδόμνπο ηεο Μηθξᾶο Ἀζίαο, κνινλόηη ἤδε ἟ Μαζνλία εἶρε ἀξρίζεη ηήλ ἐπνρή α὎ηή λά εἰζρσξεῖ θαί ἐθεῖ, ἰδηαίηεξα ζηά ἀλώηεξα θιηκάθηα ηνῦ Παηξηαξρείνπ, κέ πξῶην ηόλ Παηξηάξρε Ἰσαθείκ ηόλ 3ν !

Δἶλαη ἀμηνζαύκαζηε ἟ πξνθεηηθή δηαίζζεζε ηνῦ κνλαρνῦ Κνζκᾶ Φιακηάηνπ γηά ηνύο θηλδύλνπο ηῆο ὆ξζνδνμίαο θαί ηνῦ Γέλνπο καο ἀπό ηά ζρέδηα α὎ηά ηῶλ μέλσλ, θαί ἰδίσο ηῶλ καζόλσλ. Οἱ μέλνη εἶραλ ζηόρν ηήλ ἀπό-ὀξζνδνμνπνίεζε ηνῦ ὆ξζόδνμνπ ιανῦ ηνῦ ηόπνπ καο. Ἤδε ἟ ὆ξζνδνμία ζηή Ρσζία ἀπό ηήλ ἐπνρή ηνῦ Μεγάινπ Πέηξνπ εἶρε θξαγθέςεη. Σό θξάγθεκα α὎ηό ηῶλ Ρώζσλ ἄξρηζε λά δηνρεηεύεηαη θαί πξόο ἄιινπο ζιαβηθνύο ιανύο, ἀθόκα θαί πξόο ηνύο Ἄξαβεο

὆ξζόδνμνπο. Δἶρε ἀπνκείλεη πιένλ ἟ ἗ιιάδα θαί ἟ Μηθξά Ἀζία.

Μέ ηήλ ἀπό-ὀξζνδνμνπνίεζε νἱ μέλνη ἤζειαλ ἕλα ιαό, πνῦ λά ζξεζθεύεη κέλ, ἀιιά ὄρη κέ ηίο ὀξζόδνμεο πξνδηαγξαθέο. Οἱ Φξάγθνη ἀπό παιεά, εἶραλ ηόζν κίζνο θαηά ηῆο ὆ξζνδνμίαο, ὥζηε ηήλ ζεσξνῦζαλ εἰδσινιαηξία. Ἡ εἰδνπνηόο δηαθνξά καο κέ ηνύο Φξάγθνπο εἶλαη ἟ πίζηε καο, ἟ ὁπνία γηά κᾶο εἶλαη ἟

὆ξζνδνμία, γη’ α὎ηνύο ἟ θαθνδνμία. Κη’ ὅπσο εἴπακε πηό πάλσ, ὆ξζνδνμία εἶλαη ὁ ὀξζόο ηξόπνο ηῆο ζεξαπείαο ηνῦ ἀλζξώπνπ, γηά ηήλ ἀπόθηεζε ηῆο Βαζηιείαο ηῶλ Ο὎ξαλῶλ. Ἀληίζεηα, θαθνδνμία εἶλαη ὁ ιαλζαζκέλνο ηξόπνο ηῆο ζεξαπείαο, κέ ἀπνηέιεζκα ηό αἰώλην ζάλαην ηνῦ ἀλζξώπνπ ζηήλ ἀηειεύηεηε θόιαζε.

Οἱ μέλνη πέηπραλ ηόλ 19ν θαί 20ν αἰώλα ἀξθεηά ζηά ζρέδηά ηνπο. Ἀπόὀξζνδνμνπνίεζαλ ηόλ ὆ξζόδνμν ιαό ηῆο ἗ιιάδαο. Πέηπραλ λά δηακνξθώζνπλ ἕλα ιαό, πνῦ λά εἶλαη «θαη’ εἰθόλα θαί ὁκνίσζε» δηθή ηνπο». Ἕλα ιαό, πνῦ εἶλαη ἀπό ζξεζθεπηηθῆο ἄπνςεο, ἄρξνπο, ἄνζκνο θαί ἄγεπζηνο! Μέ ἀρξεζηεπκέλα ηά ὀξζόδνμα ἀληαλαθιαζηηθά ηνπ. Νά ηνῦ κηιᾶο γηά ὆ξζνδνμία θαί λά κή θαηαιαβαίλεη ηίπνηα! Νά λνκίδεη ὅηη ηνῦ κηιᾶο θηλέδηθα! Νά βιέπεη λά πξνδίλεηαη ἟ ὆ξζνδνμία, ζηήλ ὁπνία ὏πνηίζεηαη ὅηη πηζηεύεη, θαί λά ἀδηαθνξεῖ!

Πῶο ηό πέηπραλ α὎ηό, νἱ δπλάκεηο α὎ηέο ηῶλ μέλσλ; Μέ ηό λά θαηαζηξέςνπλ ηά δύν ζηνηρεῖα, ἀπό ηά ὁπνῖα ζπληίζεηαη ἟ ὆ξζνδνμία! ὆ξζνδνμία ζεκαίλεη ὀξζή πίζηε θαί ὀξζή δσή. Ἅο ηά ἐμεγήζνπκε ιίγν α὎ηά ηά δύν:

α. Ὅηαλ ιέκε ὀξζή πίζηε ἐλλννῦκε ὅια ὅζα κᾶο ἀπνθάιπςε ὁ Υξηζηόο, ὅζα κᾶο παξαδσζαλ νἱ Ἀπόζηνινη θαί κᾶο δίδαμαλ νἱ Παηέξεο γηά ηήλ ζσηεξία καο. Ὅιεο α὎ηέο νἱ ἀιήζεηεο εἶλαη δόγκαηα ηῆο ὆ξζνδνμίαο, ηά ὁπνῖα δέλ εἶλαη ηίπνηε ἄιιν ἀπό ηήλ ἐκπεηξία ηῶλ ζενπκέλσλ, ὅηαλ θηάλνπλ ζέ θαηάζηαζε «ζεσξίαο», πνῦ εἶλαη ὁ «θσηηζκόο» θαί ἟ «ζέσζε» ηνῦ ἀλζξώπνπ.

Σί ζεκαίλεη α὎ηό; ΢εκαίλεη, ὅηη ὅπνηνο πηζηόο, ἀθνινπζώληαο ηή ζεξαπεπηηθή κέζνδν ηῆο ὆ξζνδνμίαο, θηάζεη ζηή θαηάζηαζε α὎ηή ηῆο «ζεσξίαο», «γλσξίδεη ηά κπζηήξηα ηῆο βαζηιείαο ηῶλ Ο὎ξαλῶλ», ὅπσο ηά γλώξηζε ὁ Ἄπ. Παῦινο θαί ὅινη νἱ ἅγηνη. Α὎ηή ἟ ἐκπεηξία εἶλαη ηό πεξηερόκελν ηῶλ δνγκάησλ. Α὎ηό εἶλαη ἟ ὆ξζνδνμία!

Ἡ ἐκπεηξία πνῦ εἶραλ π.ρ. ὅζνη ὆ξζόδνμνη ηήλ ἐπνρή ηνῦ 3νπ αἰώλα βξίζθνληαλ ζηή ζέσζε, πνῦ ἔβιεπαλ ηόλ Υξηζηό «ἄθηηζην» θαί ὄρη «θηηζηό», ἀπνηέιεζε ηό δόγκα ηνῦ «ὁκννπζίνπ», πνῦ δηαηύπσζαλ νἱ Παηέξεο ζηήλ Ἅ΄ Οἰθνπκεληθή ΢ύλνδν ἐλαληίνλ ηνῦ Ἄξεηνπ. Οἱ ζενύκελνη ἔβιεπαλ ὅηη ὁ Υξηζηόο δέλ εἶλαη «θηίζκα», ἀιιά ἄθηηζηνο, ὅπσο εἶλαη ὁ Παηέξαο, πνῦ εἶλαη ηέιεηνο Θεόο. Ἄξα, θαί ὁ Τἱόο εἶλαη ηέιεηνο Θεόο. Α὎ηό εἶλαη ηό δόγκα ηνῦ «ὁκννύζηνπ», δει. ὅηη ὁ Υξηζηόο εἶλαη ἄθηηζηνο, ὅπσο εἶλαη θαί ὁ Παηέξαο, κέ ηόλ ὁπνῖν ἔρεη ηήλ ἴδηα θνηλή ν὎ζία, ἐθηόο ἀπό ηά ιεγόκελα ἀθνηλώλεηα ἰδηώκαηα. Ὅπνηνο δέλ ἔρεη α὎ηή ηήλ ἐκπεηξία, πνῦ εἶλαη θνηλή ζέ ὅινπο ηνπο ἁγίνπο, ζεκαίλεη, ὅηη δέλ ἔθηαζε πνηέ ζέ θαηάζηαζε ζεσξίαο. ΢εκαίλεη ὅηη δέλ ἔγηλε ἅγηνο, ε, ὅηη ἀθνινπζεῖ ιαλζαζκέλν ηξόπν ζεξαπείαο ηῆο ςπρῆο ηνπ θαί δέλ κπνξεῖ λά θηάζεη ζηή ζέσζε. Μέ ἄιια ιόγηα ζεκαίλεη ὅηη ὁ ἄλζξσπνο α὎ηόο θαθνδνμεῖ.

Οἱ Παηέξεο δίλνπλ ηεξάζηηα ζεκαζία ζηό δήηεκα ηῆο πίζηεσο. Σήλ δηαθξίλνπλ ζέ «ςηιή πίζηε», πνῦ εἶλαη ἟ λνεηηθή ἀπνδνρή ὅηη ὏πάξρεη θάπνηα ἀλώηεξε δύλακε, πνῦ ιέγεηαη Θεόο. Ἄιινη ιανί, ηή δύλακε α὎ηή ηήλ ὀλνκάδνπλ κέ ἄιια ὀλόκαηα. Οἱ Παηέξεο δηαθξίλνπλ ἐπίζεο ηή πίζηε θαί ζέ «πίζηε ἐθ ζεσξίαο». Α὎ηή εἶλαη ἟ ἐκπεηξία, πνῦ ἀπνθηᾶ θάπνηνο ζηό θσηηζκό ἤ ζηή ζέσζε. Οἱ Φξάγθνη ἀγλννῦλ ὅια α὎ηά. Γέλ γλσξίδνπλ θαλ ηή ζεκαζία ηῶλ δνγκάησλ γηά ηήλ ὀξζή πίζηε.

Οἱ μέλνη, ινηπόλ, μέθνςαλ κεηά ηό 1821 ηόλ ὆ξζόδνμν ιαό ηῆο ἗ιιάδαο ἀπό α὎ηή ηήλ ὀξζή πίζηε, πνῦ ιέγεηαη «πίζηε ἐθ ζεσξίαο». Σόλ πεξηόξηζαλ ζηή «ςηιή πίζηε», ηήλ ὁπνία δηαζέηεη ἀθόκα θαί ὁ δηάβνινο! Ἔηζη, ὁ ὏πνηηζέκελνο πιένλ ὆ξζόδνμνο ιαόο ηῆο ἗ιιάδνο, μεθνκκέλνο ἀπό ηίο πηό πάλσ παηεξηθέο πξνδηαγξαθέο, ἔπαπζε θαη’ ν὎ζία κεηά ηό 1821 λά εἶλαη

὆ξζόδνμνο! ΢ηακάηεζαλ λά ιεηηνπξγνῦλ ηά ἀληαλαθιαζηηθά ηνπ ζηά ζέκαηα πίζηεσο. Μπνξεῖ λά ἀθνύεη ὁπνηαδήπνηε θαθνδνμία ἀπό ηνύο πνηκέλεο ηνπ θαί ὄρη κόλν λά κήλ ἀληηδξᾶ, ἀιι’ νὔηε λά θαηαιαβαίλεη ηί ιέλε νἱ ἄλζξσπνη α὎ηνί θαί λά ηνύο ρεηξνθξνηεῖ ἀθόκα, πηζηεύνληαο ὅηη εἶλαη θαί ὆ξζόδνμνη!

἖θεῖ θηάζακε!

β. ΄Ὅηαλ ιέκε «ὀξζή δσή» ἐλλννῦκε ηήλ «ἀζθεηηθή δσή», πνῦ ζεκαίλεη ὅηη ἟ ἀπόθηεζε ἀπό θάπνην πηζηό κηᾶο ἀξεηῆο, δέλ εἶλαη κηά μεθνκκέλε «θαιή», ἤ «἞ζηθή» πξάμε. Γέλ εἶλαη ἀπνηέιεζκα ε὎ζεβῶλ ζηνραζκῶλ, ζάλ α὎ηνύο πνῦ παξαθηλεῖ ὁ Θσκάο Κεκπήζηνο λά θάλνπλ νἱ ἄλζξσπνη ζηό βηβιίνπ ηνῦ «Μίκεζε Υξηζηνῦ». Ἡ ἀξεηή εἶλαη ηό ἀπνηέιεζκα κηᾶο δηεξγαζίαο, πνῦ πξνθύπηεη ἀπό κηά ζεξαπεπηηθή ἀγσγή, πνῦ ἀθνινπζεῖ ὁ πηζηόο, θάησ ἀπό ηήλ θαζνδήγεζε πλεπκαηηθνῦ παηέξα, ὁ ὁπνῖνο ὅκσο πξνεγνπκέλσο πξέπεη λά ἔρεη θηάζεη ὁ ἴδηνο ζέ θαηάζηαζε «ζεσξίαο ηνῦ Θενῦ», γηά λά εἶλαη «ζεξαπεπηῆο». Ἀιινηῶο, ηά «θαιά ἔξγα», κνηάδνπλ κέ ηά ἔξγα ηνῦ Φαξηζαίνπ ηῆο γλσζηῆο παξαβνιῆο. Ή, ὅπσο ἔιεγε ὁ καθαξηζηόο π. Ἰσάλλεο Ρσκαλίδεο, ἄλ ὏πῆξρε ἐδῶ ζηήλ ἗ιιάδα ἕλαο Φαξηζαῖνο, νἱ ὆ξζόδνμνη ζά ηόλ εἶραλ θάλεη Ἀξρηεπίζθνπν!

Οἱ μέλνη ἀληηθαηέζηεζαλ ηήλ «ὀξζή δσή», κέ ηά ιεγόκελα «θαιά ἔξγα», πνῦ εἶλαη πξντόληα «ε὎ζεβῶλ ζηνραζκῶλ». Ἀπό ηνύο «ε὎ζεβεῖο ζηνραζκνύο», πξνέθπςε ὁ ιεγόκελνο «ε὎ζεβηζκόο», πνῦ ζεκαίλεη ηήλ ἀπόθηεζε «θαιῶλ ἔξγσλ», πνῦ δέλ εἶλαη θαξπόο ηῆο ράξηηνο ηνῦ Ἁγίνπ Πλεύκαηνο, πνῦ ἀπνθηηέηαη κέ ηήλ πίζηε «ἐθ ζεσξίαο», ἀιιά ἀπό ηίο ε὎ζεβεῖο ζθέςεηο ηνῦ θάζε πηζηνῦ. Σό θαηλόκελν ηνῦ «ε὎ζεβηζκνῦ», κεηαθπηεύηεθε ἀπό ηή Γύζε θαί ζηήλ ἗ιιάδα ηόλ 20ν αἰώλα κέ ηή γελόκελε ἀπό-ὀξζνδνμνπνίεζε ηνῦ

὆ξζόδνμνπ ιανῦ.

Πεξαηηέξσ, πξέπεη λά ἐμεηάζνπκε ηόλ ηξόπν, κέ ηόλ ὁπνῖν νἱ μέλνη θαηέζηξεςαλ ηά δύν α὎ηά ζηνηρεῖα, ηήλ «ὀξζή πίζηε» θαί ηήλ «ὀξζή δσή», ἀπό ηά ὁπνῖα ζπληίζεηαη ἟ ὆ξζνδνμία, γηά λά πεηύρνπλ ηήλ ἀπόὀξζνδνμνπνίεζε ηῶλ ὆ξζνδόμσλ

Σήλ θαηαζηξνθή ηῆο «ὀξζῆο πίζηεσο» ἀλέιαβαλ θπξίσο νἱ Θενινγηθέο

΢ρνιέο θαί νἱ ζενιόγνη ηνπο.

Οἱ Παηέξεο μεθαζάξηζαλ ηό ηί εἶλαη «ζενινγία» θαί πνηνί εἶλαη πξαγκαηηθνί «ζενιόγνη». ὇ ἅγηνο Γξεγόξηνο ὁ ζενιόγνο π.ρ. ιέεη ὅηη ζενιόγνη εἶλαη ὅζνη ἔθηαζαλ ζηή «ζεσξία ηνῦ Θενῦ», ἤ ηό ἐιάρηζηνλ, ὅζνη δηαλύνπλ ηό ζηάδην ηῆο θαζάξζεσο. Γη’ α὎ηό ἟ ὆ξζόδνμε ἖θθιεζία εἶλαη θεηδσιή ζηήλ ἀπνλνκή ηνῦ ηίηινπ «ζενιόγνο», κνινλόηη ὅινη νἱ ζενύκελνη εἶλαη πξαγκαηηθνί ζενιόγνη.

἖μαηξεηηθά ὀλόκαζε ζενιόγνπο κόλν ηξεῖο ἁγίνπο ηεο, ηόλ Ἰσάλλε ηό Θενιόγν, ηό Γξεγόξην ηό Θενιόγν θαί ηόλ ΢πκεώλ ηό λέν Θενιόγν.

Γηά ηνύο Παηέξεο «ζενινγία» εἶλαη ἟ ἐκπεηξία ηῆο ζεώζεσο, πνῦ ἀπόθηεζαλ νἱ ἅγηνί ηεο. Γη’ α὎ηό ἟ ἐκπεηξία ηῆο ζεώζεσο α὎ηῆο εἶλαη ηό ζεκέιηό ηεο

὆ξζνδνμίαο. Υσξίο α὎ηή δέλ ὏πάξρεη ὆ξζνδνμία.

β. Γηά ηνύο Φξάγθνπο ζενιόγνη εἶλαη νἱ ἀζρνινύκελνη ζρνιαζηηθά κέ ηή ζηνραζηηθή ἐλαζρόιεζε κέ ηή γλώζε ηνῦ Θενῦ. ὇ ζηνραζκόο εἶλαη ηό ζεκέιηό ηεο ζρνιαζηηθῆο ζενινγίαο, ὅπσο ηή δηακόξθσζε ὁ Θσκάο Ἀθηλάηεο. Σή ζενινγία α὎ηή, πνῦ εἶλαη ζενινγία ηνῦ παπηζκνῦ, πάληα ηήλ πνιέκεζαλ νἱ Παηέξεο ηῆο ἖θθιεζίαο, θπξίσο ὁ ἅγηνο Γξεγόξηνο Παιακᾶο.

Α὎ηή ζέιεζαλ λά κεηαθπηεύζνπλ ζηήλ ὆ξζνδνμία νἱ Φξάγθνη, ἀθνῦ παξόκνην ἐγρείξεκά ηνπο ηόλ 14ν αἰώλα ἐπί ἁγίνπ Γξεγνξίνπ Παιακᾶ ἀπέηπρε.

γ. Γηά ηό ζθνπό α὎ηό ἱδξύζεθαλ νἱ Θενινγηθέο ΢ρνιέο ζηό ρῶξν ηῆο

὆ξζνδνμίαο. ὇ Κνζκᾶο Φιακηάηνο, ὅηαλ ηόλ 19ν αἰώλα ἱδξύζεθε ἟ Θενινγηθή

΢ρνιή ηῆο Υάιθεο, κέ ηή δηνξαηηθόηεηά ηνπ ἀπoθάιπςε ὅηη ὁ ζθνπόο πνῦ ἱδξύνληαη ηέηνηεο ΢ρνιέο ζηό ρῶξν ηῆο ὆ξζνδνμίαο εἶλαη ην λά δηαπιάζνπλ ἕλα λέν ηύπν ζενιόγνπ, πέξα ἀπ’ ηίο ὆ξζόδνμεο πξνδηαγξαθέο, πξνθεηκέλνπ ηά ἄηνκα α὎ηά λά γίλνπλ ἐπίζθνπνη θαί λά ζπλέιζνπλ θάπνηα κέξα ζέ Οἰθνπκεληθή ΢ύλνδν, γηά λ’ ἀπνθαζίζνπλ ηήλ θαηάξγεζε ηῆο ὆ξζνδνμίαο!

Οἱ θαζεγεηέο, πνῦ δηνξίζηεθαλ ἀπ’ ηήλ ἀξρή γηά λά δηδάζθνπλ ζ’ α὎ηέο ηίο ζενινγηθέο ΢ρνιέο, ἦηαλ ζπνπδαγκέλνη εἴηε ζηή Γύζε, εἴηε ζηή Ρσζία. Οἱ κέλ πξῶηνη ἦηαλ ζπλήζσο θηιειεύζεξνη, νἱ δέ ἄιινη ζπληεξεηηθνί.

΄Ἔηζη, νἱ «὆ξζόδνμεο» α὎ηέο Θενινγηθέο ΢ρνιέο ἄξρηζαλ λά «παξάγνπλ» ζενιόγνπο θηιειεύζεξνπο, ἤ ζπληεξεηηθνύο. Ὄρη ὅκσο «παξαδνζηαθνύο», δει. θνξεῖο ηῆο Παηεξηθῆο Παξαδόζεσο, πνῦ λά δηδάζθνπλ πῶο θηάλεη ὁ πηζηόο ζηήλ θαηάζηαζε ηῆο ζεώζεσο. Ἀληηιακβάλεηαη ινηπόλ ὁ θαζέλαο, ηό πόζε δεκηά πξνθάιεζαλ ζηήλ ὆ξζνδνμία νἱ Θενινγηθέο ΢ρνιέο, ἀπό ηίο ὁπνῖεο ἀπνθνίηεζαλ θαηά θαηξνύο νἱ θιεξηθνί ηεο, ἀιιά θαί νἱ ζενιόγνη, πνῦ δηδάζθνπλ ηήλ ὆ξζνδνμία ηά λέα παηδηά ζηά ζρνιεῖα. Γηά ηήλ θαηαζηξνθή ηῆο «ὀξζῆο δσῆο» ηῶλ πηζηῶλ ζηό ρῶξν ηεο ὆ξζνδνμίαο ε὎ζύλνληαη θπξίσο νἱ ιεγόκελεο ζξεζθεπηηθέο ὀξγαλώζεηο. Μέ ηόλ «ε὎ζεβηζκό», πνῦ ἔθεξαλ ζηό ηόπν καο, ἀληηθαηέζηεζαλ ηόλ ἀζθεηηθό βίν, ὡο κέζνδν ζεξαπείαο ηῆο ςπρῆο ηνῦ ἀλζξώπνπ, κέ ηά «θαιά ἔξγα»!

Γη’ α὎ηό θεξύρηεθε ἕλαο ὏πόγεηνο θαηαηξεγκόο θαί δηαζπξκόο ηῶλ κνλαρῶλ, ηάρα ὡο ἀγξάκκαησλ, ἄμεζησλ θαί ἀπνηπρεκέλσλ ζηήλ θνηλσλία ἀηόκσλ, κέ ηά ὁπνῖα δέλ ἀμίδεη ηό θόπν λ’ ἀζρνιεῖηαη θαλέλαο. Γέλ πξέπεη λά ἀκθηβάιιεη θαλέλαο, ὅηη νἱ ζξεζθεπηηθέο ὀξγαλώζεηο μεπήγαζαλ ἀπό ηή Γύζε. Ἕλαο ἄλζξσπνο, πνῦ ζπληέιεζε ζηήλ ἐκθάληζή ηνπο ζηόλ ηόπν καο, εἶλαη ὁ Ἀπόζηνινο Μαθξάθεο, ὁ ὁπνῖνο εἶλαη ἀληηπξνζσπεπηηθόο ηύπνο ηεο ἀπόὀξζνδνμνπνηεκέλεο ὆ξζνδνμίαο!

Ἀπό ηό θίλεκα ηνῦ πιαλεκέλνπ α὎ηνῦ ἀλζξώπνπ πξνῆιζε ὁ ἱεξνκόλαρνο Δ὎ζέβηνο Μαηζόπνπινο, ὁ ἱδξπηήο ηῆο γλσζηῆο ἀδειθόηεηαο, ἟ ὁπνία ἔκειιε ηόλ πεξαζκέλν αἰώλα λά θπξηαξρήζεη ζηήλ πλεπκαηηθή θαί ἐθθιεζηαζηηθή δσή ηνῦ ηόπνπ καο.

Δἶλαη ἀμηνπεξίεξγό ην ὅηη ὁ ἱεξνκόλαρνο α὎ηόο, ὁ Δ὎ζέβηνο Μαηζόπνπινο, πνῦ ἐλῶ πξνεξρόηαλ ἀπ’ ηό κνλαρηζκό, δέλ ηόλ εἶρε ἀγγίμεη θαζόινπ ἟ ἀζθεηηθή δσή, πνῦ δηδάζθνπλ νἱ Παηέξεο ὡο κέζνδν γηά ηή ζσηεξία ηῶλ ἀλζξώπσλ. Σίο ἰδέεο ηνῦ κάιηζηα, ὁ Δ὎ζέβηνο Μαηζόπνπινο, ηίο ἀπνηύπσζε ζέ ἕλα βηβιίν ηνπ, πνῦ θέξεη ηόλ ηίηιν «ὁ Πξννξηζκόο ηνῦ ἀλζξώπνπ», θη ἀπνηέιεζε ηό ἀγαπεκέλν ἐληξύθεκα ηῶλ ἀλζξώπσλ ηῶλ ὀξγαλώζεσλ ηόλ πεξαζκέλν αἰώλα.

Σίο θαηεπζύλζεηο, πνῦ ἔπξεπε λά ἀθνινπζεῖ ἟ ιεγόκελε ὆ξζνδνμία ζηό ηόπν κᾶο πεξηγξάθεη ἕλαο καζόλνο ὏πνπξγόο, ὁ Ἀλδξέαο Μηραιαθόπνπινο, ὁ ὁπνῖνο κέ ἐπηζηνιή πνῦ ἔζηεηιε ηό 1916 ζηόλ ἖ιεπζέξην Βεληδέιν, ηνῦ πξόηεηλε λά θαιέζεη ἀπό ηήλ Κύπξν, ηόλ ἐθεῖ καζόλν Μεηξνπνιίηε Κηηίνπ Μειέηην Μεηαμάθε, λ’ ἀλαιάβεη ηήλ πξσηνθαζεδξία ηῆο ἖θθιεζίαο ηῆο

἗ιιάδνο γηά λά ἐθαξκόζεη πεξαηηέξσ ηά πξνδνηηθά ζρέδηα ηῶλ μέλσλ. Ἡ ἐπηζηνιή α὎ηή ἀμίδεη λά δηαβαζηεῖ ἀπό θάζε πηζηό.

὇ ἖ιεπζέξηνο Βεληδέινο πξάγκαηη θάιεζε ηόλ Μειέηην Μεηαμάθε θαί ηόλ ἀλέδεημε Μεηξνπνιίηε Ἀζελῶλ. Ἀξγόηεξα δόζεθε ζηόλ Μεηξνπνιίηε Ἀζελῶλ, ὁ ηίηινο ηνῦ Ἀξρηεπηζθόπνπ. Ἤδε, ηό πεδίνλ ἦηαλ ἐιεύζεξν, λά ζύξνπλ ὅπνπ ἤζειαλ νἱ μέλνη, ζύκθσλα κέ ηά ζρέδηά ηνπο θαί ρσξίο ἀληηδξάζεηο, ηόλ πξνδνκέλν θαί ἀπό-ὀξζνδνμνπνηεκέλν ιαό ηῆο ἗ιιάδαο.

Σό Παηξηαξρεῖν, κέ Παηξηαξρηθή ἖γθύθιην ηό 1919, εἶρε ἀλνίμεη ηό δξόκν. ὇ Μειέηηνο Μεηαμάθεο εἶρε θαηαιάβεη ηόλ Παηξηαξρηθό ζξόλν θαί κπνξνῦζε πιένλ λά πξνζθέξεη ηίο ὏πεξεζίεο ηνπ ζηήλ ἐθηέιεζε ηῶλ ζρεδίσλ ηῶλ μέλσλ. Δἶρε ζπγθαιέζεη ηό ιεγόκελν «Παλνξζόδνμν ΢πλέδξην», πνῦ ἐλέθξηλε ηίο κεηαξξπζκίζεηο πνῦ ἐπεδίσμε, κεηαμύ ησλ ὁπνίσλ θαί ηήλ ἀπνδνρή ηνῦ Φξάγθηθνπ ἤ Γξεγνξηαλνῦ Ἡκεξνινγίνπ. Ἤδε, εἶραλ δξνκνινγεζεῖ ηά πάληα, γηά ηή δηάιπζε ηῆο ὆ξζνδνμίαο.

Σό ἀπξνζδόθεην ὅκσο γεγνλόο ηῆο Μηθξαζηαηηθῆο θαηαζηξνθῆο, ἄιιαμε θάπσο ηήλ θαηάζηαζε. ἖λάκηζε ἑθαηνκκύξην πεξίπνπ μεξηδσκέλνπ ἑιιεληζκνῦ βξῆθε θαηαθύγην ζηήλ ἗ιιάδα. ὇ ἑιιεληζκόο α὎ηόο, νἱ πξόζθπγεο, δέλ εἶραλ ἀπεκπνιήζεη ηήλ ὆ξζνδνμία, ὅπσο νἱ ἗ιιαδίηεο. Μέζα ζηή δπζηπρία ηνύο ἔθπιεθηνη εἶδαλ ηήλ θαηάληηα ηῆο ὆ξζνδνμίαο ζηό ηόπν καο. Γέλ εἶραλ ἀρξεζηεπζεῖ ηά ἀληαλαθιαζηηθά ηνπο. Καί ὅηαλ ὁ Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο ζηίο 10 Μαξηίνπ 1924 ζέιεζε λά εἰζαγάγεη ηό θξάγθηθν

἟κεξνιόγην, α὎ηνί θπξίσο μεζεθώζεθαλ. Μαδί ηνπο μεζεθώζεθαλ θαί ὅζνη ἀπ’ ηήλ ἗ιιάδα, δηαηήξεζαλ θάηη ἀπ’ ηήλ ὆ξζνδνμία. Γέλ μεζεθώζεθε ὅκσο θαλέλαο ἐπίζθνπνο, ἤ ζενιόγνο, δεῖγκα ηνῦ θξαγθέκαηόο ηνπο.

὇ ιαόο α὎ηόο ἀπέδσζε ηήλ ἀιιαγή ηνῦ ἟κεξνινγίνπ ζηό «θξάγθεκα» ηῶλ

὆ξζνδόμσλ. Γη’ α὎ηό ἀπέθνςε θάζε «θνηλσλία» κέ ηήλ θαηλνηόκν Ἱεξαξρία.

΄Ἔηζη, πξνθιήζεθε ηό ἟κεξνινγηαθό ζρίζκα ηνῦ 1924., κέ ὏παηηηόηεηα ηνῦ Υξπζνζηόκνπ Παπαδνπνύινπ θαί ηῆο πεξί α὎ηόλ Ἱεξαξρίαο.

΢ηό πξνεγνύκελν ἄξζξν κᾶο εἴρακε ἀλαθέξεη ὅηη «Σίο θαηεπζύλζεηο, πνῦ ἔπξεπε λά ἀθνινπζεῖ ἟ ιεγόκελε ὆ξζνδνμία ζηό ηόπν κᾶο πεξηγξάθεη ἕλαο καζόλνο ὏πνπξγόο, ὁ Ἀλδξέαο Μηραιαθόπνπινο, ὁ ὁπνῖνο κέ ἐπηζηνιή πνῦ ἔζηεηιε ηό 1916 ζηόλ ἖ιεπζέξην Βεληδέιν, ηνῦ πξόηεηλε λά θαιέζεη ἀπό ηήλ Κύπξν, ηόλ ἐθεῖ καζόλν Μεηξνπνιίηε Κηηίνπ Μειέηην Μεηαμάθε, λ’ ἀλαιάβεη ηήλ πξσηνθαζεδξία ηῆο ἖θθιεζίαο ηῆο ἗ιιάδνο γηά λά ἐθαξκόζεη πεξαηηέξσ ηά πξνδνηηθά ζρέδηα ηῶλ μέλσλ. Ἡ ἐπηζηνιή α὎ηή ἀμίδεη λά δηαβαζηεῖ ἀπό θάζε πηζηό».

Ἡ ἐπηζηνιή αὕηε ἀλαθέξεη ηά ἕμεο

«΢εβαζηέ κνπ θ. Πξόεδξε, ζᾶο ἔιεγα πξό θαηξνῦ εἰο ηό ΢πκβνύιηνλ, ὅηη ὅηαλ μεκπεξδέςσκελ κέ ηό θαιό ἀπό ηόλ ἐζληθό ἀγώλα... πξέπεη δηά ηό θαιόλ ηνῦ ηόπνπ, λά ἀλαιάβεηε ἕλαλ ἄιινλ, ἐπίζεο κεγάινλ, ηήλ ηαθηνπνίεζηλ ἐπί ηό λεσηεξηζηηθώηεξνλ ηῶλ ζξεζθεπηηθῶλ καο πξαγκάησλ... ἐλλνῶ θαί ηά ηνῦ θιήξνπ, θαί ηά ηῶλ ζξεζθεπηηθῶλ ἐθδειώζεσλ (ιεηηνπξγηῶλ, ἑνξηῶλ, ἥκεξσλ ἀξγίαο, ἅγησλ πνιπσλύκσλ θ.ιπ.) θαί ηά ηῶλ κνλαζηεξηαθῶλ θηεκάησλ θαί εἴ ηη ἄιιν. Θά ζᾶο ρξεηαζζῆ λά ηεζῆ ἐπηθεθαιῆο ηῆο ἀιεζῶο ἐπαλαζηαηηθῆο κεηαξξπζκίζεσο ἕλαο εὐξείαο δηάλνηαο - ζρεδόλ ζάλ θαί ἐζάο εἰο ηήλ πνιηηηθήλ

- θιεξηθόο. Σόλ ἔρεηε. Εἶλαη ὁ Κηηηνπ Κύπξνπ Μειέηηνο Μεηαμάθεο.

Αὐηόο ζά γίλε ὑπό ηήλ θεδεκνλία ζαο ὁ Βεληδέινο ηῆο ἗ιιεληθῆο ἖θθιεζίαο.

Πνῖα ηά ρξήδνληα κεηαξξπζκίζεσο, ἀθνῦ ἡ ἐπαλάζηαζηο ἡ πνιηηηθή, ζέζε θαηά κέξνο ηόλ Πξνθόπηνλ ηῶλ Ἀζελῶλ θαί ηνύο νκνίνπο ηνπ εἰο ηήλ δηαλόεζηλ θαί ηόλ θαινγεξηζκόλ, θαί θαηαξηίζε ηήλ ἐθθιεζηαζηηθήλ ἱεξαξρίαλ;

α) Καηάξγεζηο ηῶλ λεζηεηῶλ - αἱ ὁπνῖνη εἶλαη ζήκεξνλ ἕλαο ηύπνο. Κάλεηο δέλ λεζηεύεη, εἰ κή ὁ κή ἔρσλ λά θάγε. Οἱ Ἀγγινη θαί Γεξκαλνί θαί νἱ βόξεηνη ἀθόκε Ἰηαινί (πνύ ἔρνπλ ἀπειεπζεξσζῆ ἀπό ηόλ ζξεζθεπηηθόλ θαλαηηζκόλ) ηξώγνπλ θαιά, ηξώγνληεο δέ θαιά θαί θπιήλ θαιήλ θαηαζθεπάδνπλ. Σό θαγί θέξλεη ηήλ δύλακηλ πξόο ἐξγαζίαλ θαί ἡ ἐξγαζία ηό θέξδνο θαί ηό θέξδνο ηό θαιό θαγί... β) Ρύζκηζηο ηῶλ δηαθνξῶλ ηειεηῶλ θαί ιεηηνπξγηῶλ ἐπί ηό λεσηεξηζηηθώηεξνλ. Ληγώηεξν πάπα, ιηγώηεξν ςάιηε, ιηγώηεξν δηάθν θαί πνιύ ἱεξνθήξπθα - ἑξκελεπηήλ. Σί θαηαιακβάλεη ὁ ιαόο πνύ πεγαίλεη εἰο ηάο ἀθνινπζίαο; ... ἀπό αὐηάο ηάο θαηαλαισζείζαο ὥξαο θαί ηήλ ὀξζνζηαζίαλ; Μεδέλ.

γ) Οἱ ἱεξεῖο ἐμεξρόκελνη ἐθ ηῶλ εἰδηθῶλ ζρνιῶλ ζά ἔρνπλ κάζεη ὄρη ηί ζεκαίλεη ηό «πξόζρσκελ, ηά ἅγηα ησλ ἁγίσλ...», ἀιιά πώο ζά ὁκηιήζνπλ θαηαιεπηῶο εἰο ηόλ ιαόλ... δηά ηήλ ἀπνηακίεπζηλ... δηά ηά πνιηηηθά ἀθόκε θαζήθνληα ηῶλ ἀθξναηῶλ ησλ θ.ιπ. δ) ζά ιείςνπλ αη ἐνξηαί ηῶλ δηαθόξσλ Αη Θαλάζεδσλ θαί αγη- Ἀλδξέεδσλ θαί, θαί πξνθάζεηο πξόο ἀξγίαλ. Ἡ Κπξηαθή ἀξγία θαί 2-3 κόλνλ ἡκέξαηο ηό ἔηνο ὁιόθιεξνλ, εἶλαη ἀξθεηή ηεκπειηά... Μνῦ εἶρε πέζεη εἰο ηά ρεξηά... ἕλα γαιιηθό βηβιίνλ ἔρνλ ηόλ ηίηινλ PANORAMA DU PREDICATEUR, ὀγθῶδεο... ζά ἐθδνζῆ ἕλα ηέηνην ὑπό θαιῶλ θιεξηθῶλ θαί ιόγησλ ζπλεξγαδνκέλσλ ἐπί ηνύησ. Καί ηό ὄλνκα Ἅγηνο ζά ιείςε... ε) Θά θαηαξγεζνῦλ ηά κνλαζηήξηα, αη ἐζηίαη πάζεο δηαθζνξᾶο θαί θαηαρξήζεσο ἠζηθῆο θαί πεξηνπζηαθῆο. Σά θηήκαηά ησλ ζά γίλνπλ ηῶλ γεσξγῶλ...

Φπζηθά αὐηά πνύ ἐθζέησ ἀλσηέξσ εἶλαη ἐιάρηζηα ζεκεῖα. Θά εἶλαη πνιιά ἀθόκα ηά ρξήδνληα κεηαξξπζκίζεσο... Θά ζᾶο εἴπνπλ θ. Πξόεδξε, ὅηη εἶλαη δπζθνινο ἡ ἐπηρείξεζηο ηνηνύηνπ ἔξγνπ, ὅηη ὁ ιαόο ζά ἑμαλαζηῆ θαηά ηῶλ λέσλ εἰθνλνθιαζηῶλ. Ὅηη ζά ἐγεξζῆ ἐπαλάζηαζηο θαηά ηῶλ βεβήισλ. Σίπνηα ἀπό ὅια αὐηά δέλ ζά ζπκβῆ, ηήλ ὥξα πνύ ζά ἔρε κεγαιώζεη ηό ἰδηθόλ ζᾶο γόεηξνλ... Ἄλ ἡ ENTENTE (ζ.ζ. νἱ δπηηθνί καο ζύκκαρνη), ὡο ὅινη πεπνίζακελ, ἐπηβάιε ηνύο ὅξνπο ηῆο εἰξήλεο, ζά πξνζθέξε εἰο ηόλ Βεληδέινλ

- ἗ιιάδα ηνπιάρηζηνλ ηήλ Κύπξνλ. Αὐηό εἶλαη ἡ ζθέςηο κνπ... Οὐδείο ζά ἔρε ηό ἀλάζηεκα λά δεκηνπξγῆ ηαξαράο, νἴαο θαηά Θενηόθε ἐδεκηνύξγνπλ δηά ηά εὐαγγειηθά...

Ἡ θαηαιιήισο ζπγθξνηεζεζνκέλε παξαζθεπαζηηθή ηῆο κεηαξξπζκίζεσο ἱεξαξρία, ζά ἔρε ὡο αἰηίαλ ηῆο ἐξγαζίαο ηήλ ἀλάγθε ηῆο δηαξξπζκίζεσο ηῶλ ζξεζθεπηηθῶλ ἠκῶλ πξαγκάησλ... κέ ηήλ πεξηθνπήλ ηῆο ἐθηάζεσο ηνῦ Οἰθνπκεληθνῦ Παηξηαξρείνπ. Γεύηεξνλ, ἡ ἀληίιεςηο ἥλ ἔρσ, ὅηη ὁ ἑιιεληθόο ιαόο, ὁ πνιύο, νἱ ἐξγαηαη θαί νἱ ἀγξόηαη, δέλ ἀγαπνῦλ θάη νὐζίαλ ηά ζεία κεδέ εἶλαη εὐιαβεῖο. Δἰο ηάο ἖θθιεζίαο πεγαίλνπλ γπλαῖθεο, νἱ δέ ἐξγάηαη θαί ἀγξόηαη ηήλ βιαζθεκίαλ θαηά ηνῦ ζείνπ ἔρνπλ εἰο ηά ρείιε ησλ ὡο ζίεινλ θαζεκεξηλόλ.

Ἄιισζηε, ἡ ἐζσηέξα δηαξξύζκηζηο ηῶλ ἐθθιεζηῶλ δέλ ζά ἀιιάμε, πξόο ηό παξόλ... ὇ ἀγώλ ὁ γελνκελνο ἐλ Γαιιία ηειεπηαίσο, δέλ ἦην ἀζζελέζηεξνο ἀπό ἐθεῖλνλ πνύ πξνβιέπνκελ...

Ἰδηθόο ΢αο

ΑΝΓΡΔΑ΢ ΜΙΥΑΛΑΚΟΠΟΤΛΟ΢

Δθ ηνπ πεξηερνκέλνπ ηεο αλσηέξσ (βι. 4ν κέξνο) αζεβνύο εηζεγεηηθήο επηζηνιήο ηνπ αζένπ ππνπξγνύ, πξνεηείλεην λα ηεζή επηθεθαιήο ηνπ επξπηέξνπ κεηαξξπζκηζηηθνύ πξνγξάκκαηνο ν απν Κπηίνπ Μειέηηνο Μεηαμάθεο.

Ννκνθαλνληθώο ην πξάγκα ήην αδηαλόεηνλ· έπξεπε αζπζηόισο λα παξαβηαζζνύλ πνιιαί δεθάδεο Ηεξὠλ Καλόλσλ, εμ ώλ θαη είο κόλνλ παξαβηαδόκελνο, επέζπξελ ηελ θαζαίξεζηλ ηνπ ελόρνπ ή ησλ ελόρσλ. Παξά ηαο ξεηάο απαγνξεπηηθάο δηαηάμεηο, παξαθνινπζήζαηε ζπλνπηηθώο ηα γεγνλόηα, δηα λα αληηιεθζήηε ηελ έληερλνλ παλνπξγίαλ ησλ ηε εθθιεζηαζηηθώλ θαη αξρόλησλ. Σα αηκαηεξά γεγνλόηα ηεο 18εο θαη 19εο Ννεκβξίνπ 1916, ησλ γλσζηώλ σο «Ννεκβξηαλώλ», σδήγεζαλ εηο βηαηνπξαγίαο θαη πνιιάο αζρεκίαο, κε θαηάληεκα ην «αλάζεκα» ηνπ Βεληδέινπ. Ο Βεληδέινο θαη νη πεξί απηόλ απν Θεζζαινλίθελ εθήξπμαλ έθπησηνλ ηνλ βαζηιέα θαη εραξαθηήξηζαλ πάληα πξνζθείκελνλ απηώ σο πξνδόηελ. Γηα ηειεζηγξάθνπ ηεο 28εο Μαίνπ ηνπ έηνπο 1917, ν εληεηαικέλνο Γάιινο Γεξνπζηαζηήο Ενλάξ εδήηεζελ ηελ παξαίηεζηλ ηνπ βαζηιέσο Κσλ/λνπ θαη ηνπ δηαδόρνπ Γεσξγίνπ, ηελ άκεζνλ απνρώξεζίλ ησλ εμ Διιάδνο θαη ηελ αλάξξεζηλ εηο ηνλ ζξόλνλ ηνπ Αιεμάλδξνπ. Βεληδέινο «αγγινγαιινππνζηεξηδόκελνο» εγθαζίζηαηαη εηο Αζήλαο, ζρεκαηίδεη θπβέξλεζηλ, αλαθαιεί εηο δσήλ ηελ δηαιπζείζαλ Βνπιήλ ηεο 31εο Μαίνπ 1915, ηελ απνθιεζείζαλ ησλ «Λαδάξσλ», θαη δη΄ αλαζηνιήο δηαηάμεσλ ηνπ

΢πληάγκαηνο δηθηαηνξηθώο. Δθ ησλ αληηπάισλ ηνπ άιινη απειάζεζαλ, άιινη εμσξίζζεζαλ εηο ζηξαηόπεδα πεηζαξρεκέλεο δηαβηώζεσο εηο ειιεληθάο λήζνπο, θαη άιινη εθπιαθίζζεζαλ εδηθάζζεζαλ. Σν επηθξαηνύλ θιίκα ήην θαηάιιεινλ πξόο θέλσζηλ ηνπ Μεηξνπνιηηηθνύ ζξόλνπ ησλ Αζήλσλ. Ο λόκηκνο θάηνρνο ηνπ ζξόλνπ Θεόθιεηνο Μελόπνπινο ζπιιακβάλεηαη ππό νξγάλσλ ηεο ηάμεσο, εθβάιιεηαη βηαίσο εθ ηνπλ ζξόλνπ θαη ελ απνκνλώζεη κεηάγεηαη θξπθίσο εηο δηαθόξνπο Η. Μνλάο ηνπ Κξάηνπο. Σν έγθιεκά ηνπ «Δπξσηνζηάηεζελ εηο ην αλάζεκα ηνπ Βεληδέινπ»! Σνλ Ηνύιην ηνπ απηνύ έηνπο (1917) δηνξίδεηαη ππό ηεο πνιηηείαο Αξηζηίλδελ «΢ύλνδνο» (δηα λα παξαθακθζή ε αληίζεηνο πιεηνςεθία ησλ Αξρηεξέσλ), θαη δηα πξώηελ θνξάλ εηο ηα εθθιεζηαζηηθά ρξνληθά ζπλεθξνηήζε «έθηαθηνλ Αλώηαηνλ Δθθιεζηαζηηθόλ Γηθαζηήξηνλ» πξόο εθδίθαζηλ ηεο ππνζέζεσο ηνπ κεηξνπνιίηνπ Αζελώλ Θενθιήηνπ Μελνπνύινπ «σο πξσηνζηάηνπ εηο ην αλάζεκα θαηά ηνπ Διεπζεξίνπ Βεληδέινπ», θαη εηέξσλ 30 Αξρηεπηζθόπσλ παξ΄ νύ ηελ 3/10/1917 θαζεξέζε, κεηά πεξηνξηζκνύ θαη εγθαηαβηώζεσο εηο Η. Μνλήλ. Αο ζεκεησζή, όηη κεηά απν δύν ρξόληα, δηα ηελ απηήλ πξάμηλ αζσώζε, σο ζα ίδσκελ θαησηέξσ. Έηζη εθελώζε ν κεηξνπνιηηηθόο ζξόλνο ησλ Κελσζέληνο ηνπ ζξόλνπ, Δθθιεζηαζηηθνί θαη πνιηηηθνί άξρνληεο, δηα κηάο ζεηξάο επηπιάζησλ θαη παξαλόκσλ πξνπαξαζθεπαζηηθώλ πξάμεσλ, εμέιεμαλ (ζ.ζ. δηώξηζαλ) σο Μεηξνπνιίηελ Αζελώλ, ηνλ «επξπλνύζηαηνλ» Μειέηηνλ Μεηαμάθελ! Ση ζύκπησζηο!!! Απηόλ πξό νιίγνπ επξόηεηλε ν Αλδξέαο Μηραιαθόπνπινο! Ηδνύ ηα ζθεληθά. Ζ αληηθαλνληθή Αξηζηίλδελ ΢ύλνδνο , πξνηνύ πξνβή εηο ηελ εθινγήλ Μεηξνπνιίηνπ, εθιήζε λα ιύζε ην πξόθξηκα, «εάλ ήην δπλαηή ε ππνςεθηόηεο εμσθιηκαηηθνύ θιεξηθνύ». Φεθνθνξίαο γελνκέλεο νη ηέζζαξεο «Γπζείνπ, Φζηώηηδνο, Υαιθίδνο θαη Θεζζαιηώηηδνο» εςήθηζαλ όηη είλαη δπλαηή ε ππνςεθηόηεο θαη εμσθιηκαηηθνύ θιεξηθνύ. δηεθώλεζελ! Μεηά ηελ ιύζηλ ηνπ πξνθξίκαηνο, ζπλειζόληεο εμέιεμαλ ηνπο Αξρηκ. Υξπζόζηνκνλ Παπαδόπνπινλ (κε 5 ςήθνπο), Ηάθσβνλ Βαηνπεδηλόλ (4 ςήθνπο) θαη ηνλ εμσθιηκαηηθόλ επίζθνπνλ Κηηίνπ (Κύπξνπ), Μειέηηνλ Μεηαμάθελ (4 Δθ ηνύησλ «ελεθξίζε ππν ηνπ βαζηιέσο, ν ππό ηεο θπβεξλήζεσο Βεληδέινπ πξνθξηζείο, ν Μεηαμάθεο»!! Σν έηνο 1916 εηο ηελ πξναλαθεξζείζαλ επηζηνιήλ ηνπ Αλδξένπ Μηραιαθνπνύινπ, δηειάκβαλεην όηη πξέπεη λα ηεζή «επηθεθαιήο» ηεο αιεζνύο «επαλαζηαηηθήο κεηαξξπζκίζεσο», έλαο θιεξηθόο «επξείαο δηαλνίαο» θαη σο ηνηνύηνο πξνεηάζε ν «επξπλνύζηαηνο» Μειέηηνο Μεηαμάθεο

Μαζόλνο 33νπ βαζκνύ, κέινο ηεο ΢ηνάο ηεο Κσλ/πόιεσο «ΑΡΜΟΝΗΑ» (απν 15 Μαξηίνπ 1910). (όξα «Ππζαγόξαο» θ. 71, 1967, ζει. 25-50). Δηέζε επη ηνπ ζξόλνπ ηελ 26ελ Φεβξνπαξίνπ ηνπ έηνπο 1918, παξά ηελ ξεηήλ απαγνξεπηηθήλ δηάηαμηλ ηνπ Λ΄ Απνζηνιηθνύ Καλόλνο, όζηηο νξίδεη όηη ν Δπίζθνπνο δελ πξέπεη λα θαζίζηαηαη ηε κεζηηεία θνζκηθώλ αξρόλησλ. Οη έλνρνη ησλ εμσθζάικσλ παξαλνκηώλ ηεο εθινγήο θαη θαηαζηάζεσο ηνπ απν Κηηίνπ Μειεηίνπ εηο ηνλ Μεηξνπνιηηηθόλ Θξόλνλ ησλ Αζελώλ, δηά λα πξνιάβνπλ ηελ δηθαίαλ εμέγεξζηλ ηνπ ιανύ, επεζηξάηεπζαλ ηα αλώηαηα πλεπκαηηθά ηδξύκαηα, ηελ δηαλόεζηλ, ηνπο πνιηηηθνύο θαη άιιαο δηαηεηαγκέλαο πξνζσπηθόηεηαο θαη παξεπιεξνθόξεζαλ ππεύζπλα ηνλ ιαόλ, όηη ν εθιεγείο είλαη ν πιένλ θαηάιιεινο πξνο θαηεπλαζκόλ ησλ εμεκκέλσλ πλεπκάησλ, θαη όηη ε εθινγή ηνπ εγέλεην θαηα παξέθιηζηλ κελ σξηζκέλσλ Γεπηεξεπόλησλ Καλόλσλ, αιι΄ νύ πξνο θαηαζηξαηήγεζηλ βαζηθώλ αξρώλ θαη Ο Μειέηηνο Μεηαμάθεο, αλέιαβελ λα θέξε εηο πέξαο ηελ εληαιζείζαλ «επαλαζηαηηθήλ κεηαξξύζκηζηλ». Δδσ ζπλεθάιεη ζπλέδξηα θιεξηθώλ, κε εηζεγεηάο λα απνθαζίζνπλ ηελ εθθνπήλ ησλ γελείσλ θαη ηελ απνβνιήλ ηνπ ξάζνπ. Δθεί, ζπλεθξόηεη ζπκπόζηα πξνο θαηάξγεζηλ ησλ λεζηεηώλ θαη ησλ παξαηεηακέλσλ δήζελ καθξώλ αθνινπζηώλ. Δηο ηελ «Ηεξάλ ΢ύλνδόλ ηνπ» επεμεηξγάδεην ην εκεξνινγηαθόλ, κε ηνλ πξόεδξνλ ηεο νηθνπκεληζηηθήο ελώζεσο, Μεηξνπνιίηελ Βηδύεο Άλζηκνλ· ζπλεζθέπηεην δηα ηελ εθπόλεζηλ ηεο αηξεηηθήο νηθνπκεληζηηθήο εγθπθιίνπ, κε ηνπο πξνηεζηάληαο θαη παπηθνύο ζπλειεηηνύξγεη, θαη εηο όια απηά ηα πξνδνηηθά αλνίγκαηα, εάλ ήζειε αθνπζζή αληηινγία, ακέζσο θαηεζηέιιεην κε ηνλ γλσζηόλ ηξόπνλ ηεο θηκώζεσο ή εμνπδεηεξώζεσο.

Ο θεδεκώλ ηνπ Μειεηίνπ Μεηαμάθε, Διεπζέξηνο Βεληδέινο, ην έηνο 1920 εδνθηκάζζε ζθιεξώο. Σα πξάγκαηα απέδεημαλ όηη ε παλειιαδηθή ππνδνρή ηεο 17εο Απγνύζηνπ 1920 εηο Αζήλαο, ήην πιαζηή. Αί εθινγαί ηεο 1εο Ννεκβξίνπ ηνπ ηδίνπ έηνπο αλέδεημαλ ηελ ελσκέλελ Αληηπνιίηεπζηλ. Ο Βεληδέινο απέηπρε λα εθιεγή θαη βνπιεπηήο, δελ ππέθεξελ δέ ηελ εληξνπήλ θαη θξπθίσο εγθαηέιεηςε ηελ Διιάδα, δειώζαο όηη απνρσξεί ηεο πνιηηηθήο. Σελ 16ελ ηνπ απηνύ κελόο, δη΄ απινύ εγγξάθνπ ηνπ ηόηε Τπνπξγνύ Θ. Εαίκε, εγλσξίδεην εηο ηνλ «επξπλνύζηαηνλ» κεηαξξπζκηζηήλ, κεηξνπνιίηελ Αζελώλ Μειέηηνλ Μεηαμάθελ, όηη δηα Βαζηιηθνύ Γηαηάγκαηνο δεκνζηεπζέληνο εηο ηελ εθεκεξίδα ηεο Κπβεξλήζεσο (16.11.1920), εζεσξείην άθπξνο ε θαηα ηνπ Αζελώλ Θενθιήηνπ Μελνπνύινπ απόθαζηο ηνπ Δηδηθνύ Αλσηάηνπ Δθθιεζηαζηηθνύ Γηθαζηεξίνπ, δη΄ εο θαζεξέζε νύηνο θαη ελεθιείζζε εηο ηελ Η.Μ. Γνξγνππεθόνπ, θαη εθάιεη ηνλ Μειέηηνλ λα απέιζε ηνπ ζξόλνπ, ίλα ηνλ θαηαιάβε δηθαηνύρνο ν Ο εθζξνληζζείο Μειέηηνο κεηέβε άλεπ ρξνλνηξηβήο εηο ηελ Αξρηεπηζθνπήλ Ακεξηθήο, επαξρίαλ ηόηε ηεο Απηνθεθάινπ Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο, δπλάκεη ηνπ ππ΄ αξηζ. 2388/18.3.1908 ΢πλνδηθνύ Σόκνπ ηνπ Παηξηαξρείνπ ηεο Κσλ/πόιεσο. Δθεί κεηαβάο εθίλεζελ εηο απείζεηαλ ηνλ Δπίηξνπνλ Ρνδνζηόινπ Αιέμαλδξνλ, ηνλ νπνίνλ ν ίδηνο είρε νξίζεη ην έηνο 1918 σο δηνξγαλσηήλ ηεο Αξρηεπηζθνπήο ηεο Ακεξηθήο. ΢πκκαρήζαο δέ κεη΄ απηνύ δηέθνςαλ ακθόηεξνη ηελ Δθθιεζηαζηηθήλ επηθνηλσλίαλ κεηά ηεο Η. ΢πλόδνπ ηεο Διιάδνο!! Καη απν θνηλνύ ζπλεθάιεζαλ ηελ 1ελ Κιεξηθνιαηθήλ ΢πλέιεπζηλ ελ ησ ηεξώ Ναώ ηεο Αγίαο Σξηάδνο ελ Ν. Τόξθε, έλζα θαη απεθάζηζαλ ηελ απηνλόκεζηλ ηεο Διιεληθήο Αξρηεπηζθνπήο Ακεξηθήο απν ηεο Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο!! Σνπο απνζηάηαο απηνύο (Μειέηηνλ θαη Αιέμαλδξνλ), ε Ηεξά ΢ύλνδνο ηεο Διιάδνο απεθήξπμελ σο ζρηζκαηηθνύο, ραξαθηεξίζαζα ακθνηέξνπο «πιάλεηαο θαη γόεηαο θαη ιπκεώλαο ηεο πνίκλεο ηνπ Υξηζηνύ», απεηιήζαζα λα θεξύμε δέ ζρηζκαηηθνύο θαη πάληαο ηνπο αθνινπζνύληαο απηνύο. «Βάζεη δέ κελύζεσο ηνπ θαζεγεηνύ ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παύινπ Καξνιίδνπ θαηά ηνπ Μειεηίνπ Μεηαμάθε, δηεηάρζε πξναλάθξηζηο, δη΄ ήο εγλσκαηεύζε, όηη πξέπεη λα εηζαρζή εηο δίθελ ελώπηνλ ηεο ηεξάο ΢πλόδνπ. Σελ 15ελ Ννεκβξίνπ 1921, ε Ηεξά ΢ύλνδνο ηεο Διιάδνο δηέηαμελ ηελ «δηαμαγσγήλ αλαθξίζεσλ θαηά ηνπ Μειεηίνπ». Καη ηελ 29ελ Γεθεκβξίνπ 1921, ν Μεηαμάθεο θαζεξέζε επιόγσο δηα ζσξείαλ εθθιεζηαζηηθώλ παξαβάζεσλ θαη δή, δηα δεκηνπξγίαλ ζρίζκαηνο. Καζεξεκέλνο δέ ώλ, «ελεζξνλίζζε»ελ Κσλ/πόιεη ηελ 24ελ Ηαλνπαξίνπ 1922, σο Οηθνπκεληθόο Παηξηάξρεο Κσλ/πόιεσο Μειέηηνο Γ΄!! Πξώηε δέ πξάμηλ πνπ ππέγξαςελ, ήην ε άξζηο ηνπ ππ΄ αξηζ. 2388/18.3.1908 «Παηξηαξρηθνύ Σόκνπ», δη΄ νύ εμερσξείην ε πλεπκαηηθή επνπηεία ηνπ απνδήκνπ Διιεληζκνύ εηο Καζεξεκέλνο παξίζηαλε ηνλ νηθνπκεληθόλ, πνιηηηθνί δέ ήζθεζαλ πίεζηλ εηο ηελ Δθθιεζίαλ ηεο Διιάδνο θαη αύηε όισο αληηθαλνληθώο ήξε ηελ θαζαίξεζηλ ηελ 24ελ ΢επηεκβξίνπ 1922, ήηνη 9 κήλαο απν ηεο επηβνιήο ηεο. Παηξηαξρεύσλ ν Μειέηηνο ελήξγεζε δηα πνιιώλ θαη πνηθίισλ παξεκβάζεσλ, δηα λα εθιεγή εηο ηνλ Μεηξνπνιηηηθόλ Θξόλνλ ησλ Αζελώλ, ν νκόθξσλ θαη ζύκκαρνο απηνύ Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο, θαη ην επέηπρελ. Αξηζηίλδελ ΢ύλνδνο ηελ 23ελ Φεβξνπαξίνπ ηνπ έηνπο 1923 εμέιεμελ, ερεηξνηόλεζελ θαη ελεζξόληζελ ηνλ Υξπζόζηνκνλ Παπαδόπνπινλ, εηο ηνλ Μεηξνπνιηηηθόλ Θξόλνλ Αζελώλ, εμσζζέληνο ηνπ Θενθιήηνπ! Οθεηιέηεο ώλ ν λενεθιεγείο εηο ηνλ Μειέηηνλ Μεηαμάθελ, πξώηνλ κελ αλεγλώξηζελ απηόλ σο λόκηκνλ θαη θαλνληθόλ Παηξηάξρελ Κσλ/πόιεσο. Γεύηεξνλ δε αλεθάιεζελ ηνλ Μεηξνπνιίηελ Γεξκαλόλ απν ηελ Αξρηεπηζθνπήλ Ακεξηθήο, έλζα νύηνο πεηζαξρώλ εηο εληνιήλ ηεο Ηεξάο

΢πλόδνπ ηεο Διιάδνο, απν ηνπ έηνπο 1922 επνίκαηλε ηνπο Οξζνδόμνπο ηεο δηαζπνξάο Σν έηνο 1923, ν Μειέηηνο Μεηαμάθεο, κεη΄ άιισλ νκνθξόλσλ ηνπ ζπλεθξόηεζελ ελ Κσλ/πόιεη, ην θαηά απηόλ «Παλνξζόδνμνλ ΢πλέδξηνλ»· (ΒΛ. ΠΡΑΚΣΗΚΑ ΚΑΗ ΑΠΟΦΑ΢ΔΗ΢ ΣΟΤ ΔΝ ΚΧΝ/ΠΟΛΔΗ ΠΑΝΟΡΘΟΓΟΞΟΤ

΢ΤΝΔΓΡΗΟΤ (10/5-8/6-1923) . Δθεί απεθαζίζζε «ε κεηαξξύζκηζηο ηνπ Ηνπιηαλνύ εκεξνινγίνπ», «εηάρζε ππέξ ηεο κνληκνπνηήζεσο ηεο ενξηήο ηνπ Αγίνπ Πάζρα» θαη ππέξ ηεο «δηαθνπήο ηεο ζπλερείαο ηεο εβδνκάδνο». Απεθάζηζελ, όηη είλαη επηηξεπηόο «ν γάκνο ησλ ηεξέσλ θαη δηαθόλσλ κεηά ηελ ρεηξνηνλίαλ», θαζώο θαη εηο ηνπο «ελ ρεξεία ηεινύληαο ηεξείο θαη δηαθόλνπο», εζεώξεζαλ δέ επηηξεπηόλ θαη ηνλ Βνλ γάκνλ! Οξζόλ επίζεο έθξηλελ «όπσο θείξεηαη ε θόκε ησλ θιεξηθώλ θαη όπσο ε ελ ηε θνηλσλία εμσηεξηθή πεξηβνιή απηώλ κή απνκαθξύλεηαη ηνπ ξπζκνύ ηεο ελδπκαζίαο ησλ θνζκηθώλ». Απεδέρζε(!) ηνλ θαζ΄ εθάζηελ Κπξηαθήλ ζπλενξηαζκόλ σξηζκέλσλ ενξηώλ, επί ησ ζθνπώ λα νιηγσζηεύζσζηλ αη αξγίαη! Πξό ηεο απνηξνπαίαο απηήο πξνδνζίαο ν θύιαμ ηεο νξζνδνμίαο ιαόο δελ άληεμελ· επελέβε δπλακηθώο θαη επέηπρελ ηελ απνκάθξπλζηλ ηνπ Μειεηίνπ Μεηαμάθε απν ηελ Κσλ/πόιηλ. Απνκαθξπλζείο δέ νύηνο ηελ 10.7.23 κε «ην πξόζρεκα αλαξξσηηθήο αδείαο», ηειηθώο ηελ 20ελ ΢επηεκβξίνπ 1923 απέζηεηιελ «ηελ εθ ηνπ ζξόλνπ παξαίηεζίλ ηνπ», θαη εγθαηεζηάζε εηο Κάησ Κεθηζίαλ Αηηηθήο. Απηνεμόξηζηνο εηο Κεθηζίαλ, έγηλε ην δεμί ρέξη ηνπ Υξπζνζηόκνπ Παπαδνπνύινπ· εμώζεζε δέ απηόλ εηο ηελ Αληαξθηηθήλ «κεηαξξύζκηζηλ ηνπ Ηνπιηαλνύ εκεξνινγίνπ», ηνλ Μάξηηνλ ηνπ έηνπο 1924. Απν ηελ Κεθηζίαλ, πσο; Γελ γλσξίδνκελ· αλεξξηρήζε εηο ηνλ Παηξηαξρηθόλ ζξόλνλ Αιεμαλδξείαο, κε ζθνπόλ λα επηβάιε ηελ «εκεξνινγηαθήλ κεξαξξύζκηζηλ», ήλ θαη επέβαιε, θαη θαζηέξσζε θνηλάο πξνζεπράο κεηά αηξεηηθώλ. Δπεζύκεζε λα θαηαιάβε θαη ηνλ ζξόλνλ Ηεξνζνιύκσλ δηα ηνλ απηόλ ζθνπόλ, δειαδή λα επηβάιε θαη εθεί ηνλ λεσηεξηζκόλ ηνπ Νένπ εκεξνινγίνπ, αιιά εζζέλεζε βαξέσο. Σππηόκελνο ππό ηεο ζπλεηδήζεσο εηο ηαο ηειεπηαίαο ζηηγκάο ηεο δσήο ηνπ εθξαύγαδελ· «Βαζαλίδνκαη δηόηη έζρηζα ηελ Δθθιεζίαλ». (Αξρηκ. Φηινζένπ Εεξβάθνπ «λένλ θαη Παι. εκεξνιόγηνλ θαη νη θαξπνί ηνπ», ζει. 7).

Ώο είδνκελ, ν Μειέηηνο Μεηαμάθεο δελ επξόιαβελ λα εθηειέζε ηα ζρέδηά ηνπ, δηόηη ζπλερηδνκέλνπ εηζέηη ηνπ παξαλόκνπ ζπλεδξίνπ ηνπ, ν ιαόο ηεο Κσλ/πόιεσο εηζνξκήζαο εηο ην Παηξηαξρείνλ ηελ 1ελ Ηνπιίνπ 1923, ηνλ έζπξε βηαίσο δηα λα ηνλ εμώζε ηνπ Παηξηαξρείνπ θαη ηνλ ππνρξέσζε εηο παξαίηεζηλ, αιιά θαη δηόηη έπεηηα αζζέλεζε βαξέσο. Αλαθέξακε επίζεο όηη αλαξξηρήζε, άγλσζηνλ πσο, εηο ηνλ ζξόλνλ ηνπ Παηξηαξρείνπ Αιεμαλδξείαο θαη εθεί επέβαιε ηελ Γξεγνξηαλόλ εκεξνιόγηνλ, ην νπνίν δελ δερόηαλ ν πξνθάηνρόο ηνπ Φώηηνο. Δηο ηελ Διιάδα, ηελ εθηέιεζηλ ηεο απνθάζεσο αλέιαβε θαηόπηλ ηνύηνπ ην έηεξνλ ζθέινο ηνπ δεύγνπο ν Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο. Να ζεκεηώζσκελ όηη δελ ζα αλαιύζσκελ πεξαηηέξσ δηα ηνλ Μειέηην Μεηαμάθε θαη ηνλ Υξπζόζηνκν Παπαδόπνπιν, δηόηη ήδε ζε παιαηόηεξα άξζξα καο ην έρσκελ θάλεη. Πξόο απνθπγήλ επαλαιήςεσλ κπνξείηε λα δείηε ηα άξζξα παηώληαο Ο Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο επέβαιε ηελ αιιαγή ηνπ εκεξνινγίνπ δηα κηαο «Δγθπθιίνπ» νλνκάζαο ηελ 11ελ Μαξηίνπ 24 Μαξηίνπ 1924, πξνθαηαιαβώλ ηνπο πάληαο δηα ηεο ηξνκνθξαηίαο ησλ δηθηαηόξσλ, ώζηε λα κε εθδεισζή κεγάιε αληίδξαζηο. Ούηνο ήην ν θύξησο εθηειεζηήο ηεο «απνθάζεσο» ηνπ αδειθνύ ηνπ ελ παξαλνκία Μεηαμάθε, δηα ηελ νπνίαλ θαη ν ίδηνο κεγάισο ζπλείξγεζε θαη ε νπνία ήην θαη ηδηθή ηνπ κεγάιε επηζπκία. Έγξαθελ ε «ΔΚΚΛΖ΢ΗΑ΢ΣΗΚΖ ΑΛΖΘΔΗΑ» Κσλ/πόιεσο, «Ο Αζελώλ Υξπζόζη. Παπαδόπνπινο εμέθξαζε δηα γξάκκαηνο ζεξκάο επραξηζηίαο πξνο ηνλ Μεηξνπ. Γπξξαρίνπ Ιάθσβνλ, δηόηη ελ ηε αληηπξνζσπεύζεη ηεο Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο παξά ησ Παλνξζνδόμσ ΢πλεδξίσ ζπνπδαηνηάηελ παξέζρε ζπκβνιήλ εηο ην έξγνλ θαη ηελ επηηπρία ηνπ ζθνπνύ απηνύ». Ούηνο ήην θαη δεηλόο νηθνπκεληζηήο. Απ΄ απηνύ δέ ηνπ ελζξνληζηεξίνπ ιόγνπ ηνπ δηεθήξπζζελ όηη «Πξόο ζπλεξγαζίαλ θαη αιιειεγγύελ κε ηαο εηεξνδόμνπο Δθθιεζίαο θαη ρξηζηηαληθάο θνηλόηεηαο δελ είλαη αλαγθαία πξνππόζεζηο ε δπζεπίηεπθηνο, δπζηπρώο, δνγκαηηθή έλσζηο, δηόηη αξθεί ε έλσζηο ηεο αγάπεο ηεο Υξηζηηαληθήο, ήηηο άιισο ηε δύλαηαη λα πξνιεηάλε ηελ νδό πξόο ηειείαλ έλσζηλ».

Άμηνο δηάδνρνο θαη ζπλερηζηήο ηνπ «έξγνπ» ηνπ Μεηαμάθε ππήξμελ ν επίζεο νηθνπκεληζηήο θαη αδίζηαθηνο λεσηεξηζηήο θαη κέγαο καζώλνο Βαζίιεηνο ν Γ΄. Πεξί απηνύ ν καζώλνο Π. Υαηδεπάλνο, ν ρξεκαηίζαο θαη ππνπξγόο παηδείαο θαη ζξεζθεπκάησλ, εηο ην βηβιίνλ ηνπ «Διιεληθόο Διεπζεξνηεθηνληζκόο» έγξαθελ «Ο Οηθνπκεληθόο Παηξηάξρεο Βαζίιεηνο, επξπκαζήο πνηκελάξρεο θαη εκπλεπζκέλνο ηέθησλ, κεηέζηε ηνλ Οθηώβξηνλ 1929 εηο ηελ Αηώληαλ Αλαηνιήλ (NEW AGE). Δκπήζε θαηά ηαο αξράο 1910 εηο ηνλ ηεθηνληζκόλ ελ Λνλδίλσ εηο ηελ ΢ηνάλ WALLWOOD ππ΄ αξηζ. 5143». Πεξί ησλ θξνλεκάησλ θαη ηεο πνηόηεηνο ηνπ αλζξώπνπ ηνύηνπ νκηινύλ θαη ηα εμήο, νιίγα εθ ησλ πνηθίισλ «δξαζηεξηνηήησλ απηνύ». Ούηνο έηη σλ κεηξνπνιίηεο Νηθαίαο, γξάθσλ εηο ην δεκνζηνγξαθηθόλ όξγαλνλ ηνπ Μεηαμάθε, όληνο εθείλνπ κεηξνπνιίηνπ Αζελώλ, ην 1920 πεξη «Δθθιεζηαζηηθώλ κεηαξξπζκίζεσλ», ζπλ άιινηο πνιινίο έθαζθε «... Πξόο αζθαιή βειηίσζηλ ηνπ θαζ΄ εκάο εθθιεζηαζηηθνύ θνηλνύ βίνπ ηνπ πξαθηηθνύ θαη ιεηηνπξγηθνύ, πξέπεη λα πεξηνξηζζή εηο ην ειάρηζηνλ έιινγνλ κέηξνλ ή απν πνιιώλ αηώλσλ ππεξβνιηθσηέξα παξ΄ εκίλ ηάζηο πξόο ηνλ κνλαρηθόλ βίνλ. Ο ηνηνύηνο βίνο θαη άιιαο εθθιεζίαο θαη ζξεζθείαο απεκάθξπλελ απν ηεο επζείαο νδνύ θαη απεπιάλεζελ εηο ζθνιηνδξνκίαο επηδεκίνπο ηε αλζξσπόηεηη, θαζ΄ όζνλ θύζεη δηαθσλεί πξνο ηνλ νξγαληζκόλ ηνπ αλζξώπνπ θαη ηεο αλζξσπίλεο θνηλσλίαο... Οη δέ ηεξάξραη, νη ηεξείο θαη νη δηάθνλνη ζα δύλαληαη ελ θαηξώ λα λπκθεύσληαη θαη ελ αλάγθε θαη κεηά ηελ ρεηξνηνλίαλ· δεύηεξνο δέ θαη ηξίηνο ελ αλάγθε γάκνο ζα επηηξέπεηαη θαλνληθώο εηο ρεξεύνληαο ηεξσκέλνπο. Καη νη αξρηεξείο δέ θαη επίζθνπνη ειεπζέξσο δύλαληαη λα είλαη έγγακνη ή άγακνη... Σν δέ θνηλόλ ησλ ηεξσκέλσλ ελ ησ θόζκσ έλδπκα θέξνλ πάληνηε σξηζκέλνλ ηύπνλ, κεηά ηηλνο ελ ησ πεξηιαηκίσ δηαθξηηηθνύ ζεκείνπ ησλ ηξηώλ ηεξαηηθώλ βαζκώλ, δύλαηαη λα είλαη κάιινλ εππξεπέο θαη ζεκλόλ ή ε ζεκεξηλή επηδεηθηηθή ακθίεζηο. Καη ην θάιπκκα δέ ηεο θεθαιήο πξέπεη λα γίλε θπζηθώηεξνλ ε δέ θόκε λα θόπηεηαη εππξεπώο... Πξνθεηκέλνπ δέ πεξί αθνινπζηώλ θαη λεζηείαο θαη ηνηνύησλ άιισλ δεηεκάησλ, ε Δθθιεζία πξέπεη λα θαλνλίζε απηά θαηα ηξόπνλ ζώθξνλα θαη ινγηθόλ, κήηε πεξηθξνλνύζα ηα ηηκήο άμηα, κήηε θαηλνηνκίαο απξεπείο εηζάγνπζα, πεξηνξίδνπζα δέ θαη λεζηείαο θαη αθνινπζίαο εηο ηα ινγηθά απηώλ όξηα. Δίλαη δέ γλσζηόλ όηη εηο ηα ηνηαύηα ζπλ ησ ρξόλσ επεθξάηεζαλ ηα έζηκα ηνπ κνλαρηθνύ βίνπ, αθ΄νύ πξέπεη λα απαιιαγώζη θαη ην ηππηθόλ ησλ εηο ηαο πόιεηο εθθιεζηώλ θαη νη πεξί λεζηείαο δηαηάμεηο...».

Σνηνύηνπ όληνο αλζξώπνπ είρελ άμηνλ ζπλεξγόλ ν Μεηαμάθεο θαη ήην ην δεμί ηνπ ρέξη εηο ην κεηαξξπζκηζηηθόλ έξγνλ ηνπ. Άιισζηε ήζαλ «αδειθνί», γελνκέλνη θαη νη δπν καζώλνη ην ίδηνλ έηνο, ν κελ εηο Λνλδίλνλ ν δέ εηο Κσλζηαληηλνύπνιηλ. Δηο ην ςεπδν «παλνξζόδνμνλ» ζπλέδξηνλ, εηο ην νπνίνλ νύηνο αληηπξνζώπεπε ηελ Δθθιεζίαλ Κύπξνπ, γελνκέλνπ άιινπ ιόγνπ ππό άιινπ κέινπο «πεξη ζπζθίγμεσο ησλ ζρέζεσλ ηεο εκεηέξαο εθθιεζίαο πξνο ηελ αγγιηθαληθήλ θαη ηελ ησλ παιαηνθαζνιηθώλ», ν κεηξνπνιίηεο Νηθαίαο (ν θαηόπηλ παηξηάξρεο Βαζίιεηνο Γ΄) γεληθεύσλ ην δήηεκα εηζεγείηαη όπσο γέλεηαη ζθέςηο θαη πεξί ελώζεσο ησλ εθθιεζηώλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο θαη ηεο Ρσκαηθήο. Ούηνο εηο ππόκλεκά ηνπ πξνο ην απηό ζπλέδξηνλ, ελ ησ νπνίν θαίλεηαη παζηθαλέζηεηα ε καζσληθή ηδηόηεο, γλσκνδνηώλ επί ηνπ δεπηέξνπ γάκνπ ησλ θιεξηθώλ, επηηίζεηαη σο ιπζζαζκέλνο θαηα ηνπ κνλαρηζκνύ θαη ησλ Ηεξώλ Καλόλσλ ηεο Δθθιεζίαο θαη εμεξεύγεηαη πξάγκαηα δη΄ άηηλα θαιύπηεη θαλείο ην πξόζσπνλ εμ εληξνπήο! Ο απηόο αλαξξηρεζείο κεηά ηαύηα παηξηάξρεο, έδεημε κε αζεβή απηαξρηζκόλ όινλ ην αληνξζόδνμνλ κέλνο ηνπ θαη ηελ νηθνπκεληζηηθήλ ηνπ καλίαλ. Δηο εθεκεξίδα ησλ Αζελώλ Αύγνπζηνο 1925, ήηηο ηνλ ραξαθηεξίδεη σο θαη΄ εμνρήλ «Νεσηεξηζηήλ», εθθξάδσλ νύηνο ηαο ζθέςεηο θαη ηα «πξνγξάκκαηά» ηνπ, ζπλ άιινηο έιεγελ όηη «... Αηζζάλεηαη ηνλ ρξηζηηαληζκόλ σο αλζξσπηζηηθήλ ηδενινγίαλ, ηνλ ζπγρξνλίδεη, νλεηξνπνιεί ηελ βειηίσζηλ ηνπ θνηλσληθνύ αλζξώπνπ. Δίλαη θαηα ηνπ θαινγεξηζκνύ πνπ θέξεη ηνλ καξαζκόλ... Ο Υξηζηηαληθόο θόζκνο, ιέγεη, πξέπεη λα απαιιαγή απν θαινγεξηθάο αλνεζίαο... Η επηθνηλσλία ησλ Δθθιεζηώλ είλαη επηβεβιεκέλε. Η έλσζηο απαξαίηεηνο... Ίζσο εηο ηαύηα δελ ζπκθσλώ κε πνιινύο. Κξίλσ όκσο θηιειεύζεξα. Ο επζεβέζηαηνο Ωξηγέλεο εηο ην ύςνο ηεο δηαλνίαο ηνπ δηέγλσζελ όηη δελ είλαη δπλαηόλ λα πθίζηαηαη αηώληνο θόιαζηο. Αί Δθθιεζίαη ινηπόλ πξέπεη θαιύηεξνλ λα γλσξηζζνύλ κεηαμύ ησλ, λα επηθνηλσλήζνπλ θαη αξγόηεξνλ λα ελσζνύλ ηειείσο... Οκηιεί κε ελζνπζηαζκόλ δηα ηελ έλσζηλ῎...».

Δηο «Γηάγγεικα» ηνπ ηδίνπ πεξί ησλ ζεκάησλ «Οηθνπκεληθήο ΢πλόδνπ» δηαιακβάλνληαη, ζπλ άιινηο, ηαύηα «... Αλαζεώξεζηο ηεο όιεο εθθιεζηαζηηθήο λνκνζεζίαο θαη πξνζαξκνγή απηήο πξνο ηελ παξνύζα θαηάζηαζηλ ηεο Δθθιεζίαο. Πξνζπάζεηα εθ παληόο ηξόπνπ πξνο επηθνηλσλίαλ θαη έλσζηλ ελ αγάπε Υξηζηνύ κεζ΄ όισλ ησλ ρξηζηηαληθώλ Δθθιεζηώλ (ελλνεί ηαο αηξέζεηο). Γηάθξηζηο ζενινγνπκέλσλ απν δνγκάησλ θαη όξσλ πίζηεσο...».

Οξίζηε ινηπόλ ν νξζνδνμνκάρνο καζώλνο Βαζίιεηνο Γ΄, ηνπ νπνίνη εζεκεηώζακελ νιίγα απν ηα «θαηνξζώκαηα», δηα λα γλσξίδνπλ νη επιαβέζηαηνη νπίζσ πνίσλ αθνινπζνύλ θαη πνίσλ ηαο νδνύο πνξεύνληαη, όζνη δηαξξεγλύνπλ ηα ηκάηηά ηνπο ππεξ ηνπ Οηθνπκεληζκνύ. Δπίζεο, λα ζεκεηώζσκελ, όηη ησ 1927 απέζηεηιελ νύηνο εηο ην Άγηνλ Όξνο ηνλ δεηλόηεξνλ πξσηαίηηνλ θαη πξναγσγόλ ηεο εηζαγσγήο ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ, ηνλ Μαξσλείαο Άλζηκνλ (πξώελ Βηδύεο), δηα λα «παξάζρε ζπζηάζεηο, ζπκβνπιάο θαη εληνιάο πεξη εθαξκνγήο θαη ελ Αγίσ Όξεη ηεο πεξη εκεξνινγίνπ απνθάζεσο, πεξη κλεκνζύλνπ ηνπ Παηξηάξρνπ θαη πεξη

΢πιιόγνπ ( ΢πλδέζκνπ) ησλ Εεισηώλ». Ούηνο εηο ηελ απν 7.4.1927 απόξξεηνλ Έθζεζίλ ηνπ, πξνο ηνλ απνζηείιαληα απηόλ, ζπλ ηνηο άιινηο, έιεγελ «... Οη Αγηνξείηαη, έρνληεο ππ΄ όςεη ηαο ελ ησ «ΔΚΚΛΗ΢ΙΑ΢ΣΙΚΩ ΚΗΡΤΚΙ» ηεο αξρηεπηζθνπήο Αζελώλ δεκνζηεπζείζαο πξν εηώλ γλώκαο ηεο Τκ. Παλαγηόηεηνο πεξί επηβαιινκέλσλ κεηαξξπζκίζεσλ ηε Δθθιεζία θαη ησ θιήξσ, σο θαη ην Παηξηαξρηθόλ δηάγξακκα πεξη ησλ εξγαζηώλ ηεο κειινύζεο Οηθνπκεληθήο ΢πλόδνπ, ζεσξνύζη ηελ πξνθεηκέλελ πεξη εκεξνινγίνπ ελέξγεηαλ ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο, σο πξόδξνκνλ θαη άιισλ επηθεηκέλσλ κεηαξξπζκίζεσλ, δηα ιόγνπο επλνήηνπο θξνλνύζηλ όηη ε ςπρηθή απηώλ ζσηεξία επηβάιιεη ηελ ζηεξξάλ θαη αθιόλεηνλ εκκνλήλ εηο πάληα αλεμαηξέησο ηα παξά ησλ Παηέξσλ εκώλ παξαδνζέληα... Η πεξί εκεξνινγίνπ απόθαζηο ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο εραξαθηεξίζζε θαηλνηνκία επηβιεζείζα κάιηζηα εηο ηελ Δθθιεζία ππν ηεο πνιηηείαο... πνιύ θαθώο ήρεζε παξά ηνίο πιείζηνηο ησλ Αγηνξεηηώλ θαη πξνπθάιεζε δπζκελέζηαηα ζρόιηα θαηά ηεο Μεγάιεο Δθθιεζίαο... Πξνο απνηξνπήλ εθαξκνγήο ηεο πξνθεηκέλεο απνθάζεσο ελ Αγίσ Όξεη, άιινη κελ πξόζπκνη είλαη, άιινη δέ θαη εύρνληαη ηελ επθαηξίαλ ίλα καξηπξήζσζηλ... Τκεηέξα Παλαγηόηεο ραξαθηεξίδεηαη σο Ωξηγεληζηήο θαη Νεσηεξηζηήο... ζεσξείηαη δέ θξνλνύζα όηη δήζελ νπδέλ νπζηώδεο δηαρσξίδεη ηελ Μ. Δθθιεζίαλ απν ηεο Παπηθήο θαη Αγγιηθαληθήο Δθθιεζίαο· δηό θαη ππεξακύλεηαη ελώζεσο...».

Δηο ηελ απηήλ «Έθζεζηλ» ηεο νπνίαο ν ζπληάθηεο ιέγεη πεξη ηνπ εαπηνύ ηνπ, όηη «νη ελ Αγίσ Όξεη ζεσξνύζη κε ελα ελ ησλ θαλαηηθσηέξσλ λενεκεξνινγηηώλ» πεξηγξάθεη δηα πνιιώλ ηελ θαηα ηνπ εκεξνινγίνπ ζζελαξάλ αληίζηαζηλ ησλ Αγηνξεηηώλ, βεβαηώλ όηη «ε αλαθίλεζηο ηνπ εκεξνινγηαθνύ δεηήκαηνο ή ε δηα ηεο βίαο επηβνιή απηνύ, ζέιεη ζπληειέζεη αλακθηζβήησο εηο ηελ πιήξε αλαζηάησζηλ, αλαξρίαλ θαη εμάξζξσζηλ ηνπ Αγίνπ όξνπο... ε θαηάζηαζηο δέ απηή ζέιεη απνβή επηθίλδπλνο επη δεκία απν ηε Δθθιεζηαζηηθήο θαη Δζληθήο απόςεσο...».

Οη πξσηνζηάηαη ηεο εηζαγσγήο ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ εηο ηελ Οξζόδνμνλ Δθθιεζίαλ εραξαθηήξηζαλ θαη σλόκαζαλ ηνύην «σο πξώην βήκα» πξνο ηελ εθηόο Οξζνδνμίαο βέβεινλ «Κνηλσλίαλ ησλ Δθθιεζηώλ» ήηνη ηνλ Οηθνπκεληζκόλ. Ο δεηλόο νηθνπκεληζηήο θαη πξνηεζηαληόθηινο ΢ειεπθείαο (θαη θαηόπηλ Θπαηείξσλ) Γεξκαλόο, ν θύξηνο ζπληάθηεο ηεο Δγθπθιίνπ ηνπ 1920 (δηα ην πεξηέρνκελν ηεο Δγθπθιίνπ ηνπ 1920 παηήζηε ΔΓΧ) ήηηο άλνημε ηελ ζύξαλ εηο ηνλ Οηθνπκεληζκόλ, ελ Δθζέζεη νξηζζείζεο «Δπηηξνπήο», ήο ήην κέινο, επηζήκσο «πξνηείλεη απνδνρήλ ηνπ Γξεγνξηαλνύ εκεξνινγίνπ, θξνλώλ όηη ε ρξεζηκνπνίεζηο απηνύ θαη ππό ηεο Δθθιεζίαο απνηειεί ην ΠΡΩΣΟΝ ΒΗΜΑ πξνο ηελ Κνηλσλίαλ ησλ Δθθιεζηώλ». Ο Βηδύεο θαη θαηόπηλ Μαξσλείαο Άλζηκνο, αδίζηαθηνο λεσηεξηζηήο, ελ ησ βηβιίσ ηνπ «Σν εκεξνινγηαθόλ δήηεκα» (1922)· ιέγεη όηη «ε ελόηεο αύηε (ε εκεξνινγηαθή) ζα ελεθαλίδεην αλακθηβόισο ήδε θαη σο ην ΠΡΩΣΟΝ ΒΗΜΑ πξνο ηελ πξαγκαηνπνίεζηλ ηεο Κνηλσλίαο ησλ Δζλώλ, ηεο νπνίαο απνηειεί ελα παξαγόλησλ...». Δλ «πξνζθσλήζεη» ηνπ εηο ην ςεπδν-παλνξζόδνμνλ ζπλέδξηνλ (1923) ν Ακεξηθήο Αιέμαλδξνο (ηνλ νπνίνλ ν Μεηαμάθεο δηώξηζε «αληηπξόζσπνλ» εηο ην ζπλέδξηό ηνπ), ελζνπζηώδσο δηεξσηάην «Μήπσο ε εηζαγσγή ηνπ λένπ Παλνξζνδόμνπ Ηκεξνινγίνπ δελ είλαη ν ΠΡΩΣΟ΢ ΛΙΘΟ΢ δηα ην νηθνδόκεκα ηεο Δθθιεζηώλ ηνπ

Γελνκέλνπ ηνπ «πξώηνπ βήκαηνο», σο εηθόο, εθνινύζεζαλ εηο απηό ηα επόκελα «βήκαηα». Όια όζα όξηδελ ε Δγθύθιηνο ηνπ 1920, κεηά ην πεξί «παξαδνρήο εληαίνπ εκεξνινγίνπ πξνο ηαπηόρξνλνλ ενξηαζκόλ» κε ηνπο αηξεηηθνύο ηεο Γύζεσο, επξνγξακκάηηζαλ θαη απνθάζηζαλ ν Μεηαμάθεο, ν Βαζίιεηνο Γ΄ θαη νη ζπλ απηνίο νηθνπκεληζηαί, έγηλαλ ήδε ελ ηε πξάμεη θαη εθηεινύληαη, σο ηα επόκελα «βήκαηα», νδεύνληαο απηά βαζκηαίσο. Οπζηαζηηθώο ε αληνξζόδνμνο έλσζηο κε ηνπο δπζεβείο έγηλελ ήδε, αθ΄ όηνπ δηα ηεο αξλεζηρξίζηνπ «Δγθπθιίνπ ηνπ 1920» ηα αζξνίζκαηα ησλ Δθθιεζηώλ σλνκάζζεζαλ επηζήκσο «Δθθιεζίαη ηνπ Υξηζηνύ» «ζπγγελείο θαη νηθείαη θαη ζπγθιεξνλόκνη ηεο επαγγειίαο ηνπ Θενύ» θαη ηειηθώο έγηλαλ «έλα» κε απηνύο (1948) «κέιε» ηνπ ρξηζηνκάρνπ θαη αζένπ ζπλνλζπιεύκαηνο όπνπ ιέγεηαη «Παγθόζκηνλ ΢πκβνύιηνλ ησλ Δθθιεζηώλ» όκνηνλ ηνπ νπνίνπ νύηε ελεπλεύζζε νύηε εθνύζζε άιιελ θνξάλ. Θεσξεηηθώο ινηπόλ θαη απν κέξνπο «αξρεγώλ» νη νπνίνη θάζε άιιν παξα Οξζόδνμνη είλαη, ε έλσζηο έγηλελ· εθείλν δέ όπεξ κεραλεύεηαη είλαη λα «ελεξγνπνηεζή» αύηε ελ ησ ιαώ θαη εηο ηνύην απνβιέπνπλ όιαη αη γηλόκελαη «θηλήζεηο», δηα λα ζπλεζίζε ή αδηαθνξήζε

αληηδξάζε ν

Γλσζηόο πξνηεζηάληεο αλέθεξε ηα εμήο «Θεκειηώδεο δπζθνιία πξνθύπηεη εθ ηεο ηζρπξάο αλαζρεηηθήο επηδξάζεσο ηεο νξζνδόμνπ έλλνηαο ηεο Δθθιεζίαο. Δλ αληηδηαζηνιή πξνο ηελ αληίιεςηλ ηαύηελ, ε πεξίθεκνο Δγθύθιηνο ηνπ 1920 ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ, ε νπνία ππήξμελ απνθαζηζηηθή δηα ηελ ζπκκεηνρήλ ηεο Οξζνδνμίαο εηο ηελ Οηθνπκεληθήλ Κίλεζηλ, απεπζύλεηαη γεληθώο πξνο όιαο ηαο Δθθιεζίαο ηνπ Υξηζηνύ αλα ηνλ θόζκνλ, σο δέ εθ ηνπ θεηκέλνπ απηήο πξνθύπηεη, πηνζεηεί κίαλ άιιελ αληίιεςηλ ηνπ εθθιεζηνινγηθνύ πξνβιήκαηνο· εθείλελ αθξηβώο, ε νπνία θαηέζηεζε δπλαηήλ ηελ ζπκκεηνρήλ ησλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ εηο ην Παγθόζκηνλ ΢πκβνύιηνλ ησλ Δθθιεζηώλ θαη ηελ Οηθνπκεληθήλ Κίλεζηλ...»! Καη έρεη «δίθαηνλ» ν πξνηεζηάληεο αθνύ ε Δγθύθιηνο απηή σλόκαζελ όια ηα αζξνίζκαηα ησλ αηξεηηθώλ «Δθθιεζίαο», πσο ιέγεη ε νξζόδνμνο εθθιεζηνινγία όηη είλαη «ε Μία θηι.; Σα κεηά ην πξώηνλ άξζξνλ πεξί «παξαδνρήο εληαίνπ εκεξνινγίνπ» έηεξα άξζξα «Δγθπθιίνπ ηνπ

«Η αληαιιαγή αδειθηθώλ γξακκάησλ θαηα ηαο κεγάιαο ενξηάο θαη ελ άιιαηο πεξηζηάζεζηλ». «Η νηθεηνηέξα ζπζρέηηζηο ησλ αληηπξνζώπσλ ησλ δηαθόξσλ Δθθιεζηώλ». «Η επηθνηλσλία ησλ Θενινγηθώλ ΢ρνιώλ θαη ησλ ζενιόγσλ θαη ε αληαιιαγή ησλ ελ εθάζηε Δθθιεζία εθδηδνκέλσλ εληύπσλ». «Η απνζηνιή λέσλ ράξηλ ζπνπδώλ απν ηεο κίαο εηο ηαο ΢ρνιάο ηεο άιιεο Δθθιεζίαο». «Η ζπγθξόηεζηο παγρξηζηηαληθώλ ζπλεδξίσλ». «Η... απαζήο εμέηαζηο ησλ δνγκαηηθώλ δηαθνξώλ». « Ο ακνηβαίνο ζεβαζκόο ησλ εζώλ θαη εζίκσλ ησλ δηαθόξσλ Δθθιεζηώλ». «Η ακνηβαία παξνρή λαώλ θαη θνηκεηεξίσλ εηο ηαο άιιαο νκνινγίαο». «Ο δηαθαλνληζκόο ησλ κηθηώλ γάκσλ». «Η ακνηβαία ππνζηήξημηο ησλ Δθθιεζηώλ εηο ηα έξγα ηεο ζξεζθεπηηθόηεηνο, ηεο θηιαλζξσπίαο Πνηόο δελ γλσξίδεη θαη δελ βιέπεη, όηη κεηά ην πξώηνλ άξζξνλ ήηνη «ηεο παξαδνρήο ηνπ εκεξνινγίνπ», όια ηα ππόινηπα άξζξα απηήο εμεηέιεζζεζαλ θαη εθηεινύληαη πηζηώο Απν ηόηε, Οξζόδνμνη νη νδεύνληεο πξνο ηαο «ζρνιάο ηεο Γύζεσο» δηα «ζενινγηθάο ζπνπδάο», επηζηξέθνληεο εθείζελ «αληί ηνπ κάλλα θαη ηνπ γλεζίνπ γάιαθηνο κε ηα νπνία ηνπο έζξεςε θαη επόηηζελ ε Μήηεξ ησλ Οξζνδνμία, αληαπνδίδνπλ εηο απηήλ ηελ ρνιήλ θαη ην δειεηήξηνλ ησλ αηξεηηθώλ ηεο Γύζεσο», σο έγξαθελ ν ανίδηκνο Γνζίζενο Ηεξνζνιύκσλ, θαη απηνί είλαη νη κεγαιύηεξνη αίηηνη ηνπ ππνηνληζκνύ θαη ηεο δηαβξώζεσο ή θαη ηεο εμαιείςεσο ηνπ νξζνδόμνπ θξνλήκαηνο θαη ηνπ ζξεζθεπηηθνύ αηζζήκαηνο παξα ησ ιαώ θαη νη ιπζζσδέζηεξνη πξναγσγνί ηνπ Οηθνπκεληζκνύ. Με ηα πξσηνθαλή εηο εθεύξεζηλ «ζπγθξνηνύκελα παγρξηζηηαληθά ζπλέδξηα», ηελ «απαζή εμέηαζηλ ησλ δνγκαηηθώλ δηαθνξώλ», «κε αγάπελ θαη θαηαλόεζηλ» σζάλ λα πξόθεηηαη πεξη πξνζσπηθώλ ησλ αληηθεηκέλσλ κηθξάο αμίαο, πξνθαιείηαη «βαζκεδόλ» ε «εμνηθείσζηο» θαη ν παξακεξηζκόο ησλ «δηαθνξώλ» ηεο Οξζνδνμίαο νύησο ώζηε «απξνζδνθήησο λα επξεζνύλ ελσκέλνη». Αθνύ κε ηόζελ «αγάπελ θαη θαηαλόεζηλ θαη απάζεηαλ» «ζπλεδξηάδνπλ», «ζρεηίδνληαη», «επηθνηλσλνύλ», «αληαιιάζνπλ», «εμεηάδνπλ», «αιιεινζέβνληαη», «αιιεινππνζηεξίδνληαη», «δηαιέγνληαη», «ζπκπξνζεύρνληαη» θιπ. δηαηί λα ηνπο ρσξίδνπλ «θάηη δηαθνξαί» ηεο Οξζνδνμίαο; Γειαδή, αληηζηξόθσο θαη΄ απηνύο ιεηηνπξγεί ν εγθέθαινο· δελ ηνπο ελδηαθέξεη πνηαί δηαθνξαί θαηέζηξεςαλ ηελ έλσζηλ θαη επηδεηνύλ «έλσζηλ» δηα θαηαζηξνθήο εθείλσλ όπνπ δηαθξαηνύλ ηελ έλσζηλ. Καη΄ απηνύο πξνεγείηαη ε έλσζηο θαη όρη ε επηζηξνθή εηο ηελ πξν ηεο δηαξξήμεσο ηεο ελώζεσο θαηάζηαζηλ. «Έλσζηλ» επηδεηνύλ όρη κε βάζηλ ηελ αιήζεηαλ, αιιά κε βάζηλ ην ςεύδνο θαη κε ηελ ζπζίαλ ηεο αιήζεηαο. Καη εηο ην ηέινο ζα εηπνύλ

· αθνύ δελ καο ρσξίδεη ηίπνηα (δήισζε Οηθ. Παηξηάξρνπ Αζελαγόξα), δηαηί λα καο ρσξίδεη θαηα ηύπνπο ε Οξζνδνμία; Καη ζα θάκνπλ έλσζηλ ρσξίο Οξζνδνμίαλ ήηνη ρσξίο ηνλ Υξηζηόλ. Καη όινο ν ζηόρνο ησλ απηόο είλαη, ν παξακεξηζκόο Οξζνδνμίαο ηνπ Όζα δέ δηειάκβαλε ην «κεηαξξπζκηζηηθόλ πξόγξακκα» ησλ καζώλσλ - νηθνπκεληζηώλ Μεηαμάθε θαη Βαζηιείνπ Γ΄ είλαη ηα θαηα πξάμηλ, κεηά ην «πξώηνλ βήκα», γελόκελα θαη γηλόκελα «βήκαηα» εηο ηνλ αληίρξηζηνλ Οηθνπκεληζκόλ. Ούηνη αλεξξηρήζεζαλ εηο ηνλ ζξόλν κε θύξηνλ έξγνλ λα θαηαξηίζνπλ κέγαλ θαηάινγνλ κεηαξξπζκίζεσλ δηα ηελ αλαηξνπήλ ησλ ζεζκώλ θαη όισλ ελ γέλεη όζα παξέδσζελ ε Οξζνδνμία. Μεηά ηελ επηβνιή ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ ήλνημελ ε νδόο πξνο ηελ απώιεηαλ (αιιά θαη ηελ δηάζπαζηλ ησλ Οξζνδόμσλ) θαη ηα επόκελα βήκαηα ήζαλ δήηεκα κεζνδεύζεσο θαη ρξόλνπ.

΢ήκεξνλ, θαη ν πιένλ αδαήο κειεηεηήο ησλ ηζηνξηθώλ γεγνλόησλ ηεο επνρήο εθείλεο, κεηά βεβαηόηεηνο απνθαίλεηαη όηη, θαηα ηελ πεξίνδνλ απηήλ ππήξμελ σξγαλσκέλε εθζηξαηεία παζώλ ησλ ζθνηεηλώλ δπλάκεσλ, πξνο θαζνιηθήλ δηάβξσζηλ Οξζνδνμίαο.

Ζ νξζόδνμνο Ρσζζία ην έηνο 1917 παξεδόζε εηο ηαο ρείξαο ησλ θνκκνπληζηώλ. Σν κέρξη ηόηε νξζόδνμνλ Παηξηαξρείνλ ηεο Κσλ/πόιεσο πεξηήιζελ εηο ρείξαο ηνπ νηθνπκεληζηνύ ηνπνηεξεηνύ Μεηξνπνιηηνύ Πξνύζεο Γσξνζένπ (1918-1922). Δηο δέ ηα νξζόδνμα βαιθαληθά θξάηε σξγίαδελ ν πξνζειπηηζκόο ηεο πξνζδέζεώο ησλ εηο ην άξκα ηεο «κεγάιεο» Ρσζζίαο. Δηο ηελ νξζόδνμνλ Διιάδα ν Μειέηηνο Μεηαμάθεο νκνύ κεηά ηνπ Αξρηκαλδξίηνπ Υξπζνζηόκνπ Παπαδνπνύινπ θαη ηνπ θαζεγεηνύ ηεο Θενινγηθήο ΢ρνιήο Αζελώλ Ακίιθα Αιηβηδάηνπ, πεξηώδεπε Ακεξηθήλ θαη Δπξώπελ, δηαιεγόκελνο «αλεπηζήκσο» πεξί ελώζεσο κεηά «επηζθνπηαλώλ, πξνηεζηαληώλ» θαη πάζεο θύζεσο αηξεηηθώλ (Β. ΢ηαπξίδνπ - Οξζνδνμία θαη Αγγιηθαληζκόο

Ο Πξνύζεο Γσξόζενο ηνπνηεξεηήο ηνπ Οηθνπκεληθνύ ζξόλνπ, παηήξ ηεο αηξεηηθήο εγθπθιίνπ ηνπ 1920, επεζθέθζε επηζήκσο ηελ δύζηλ. Ούηνο κεηά ηελ ππνγξαθήλ ηεο νηθνπκεληζηηθήο εγθπθιίνπ επεζθέθζε ηνλ «αξρηεπίζθνπνλ» Ράληαι Γάβηδζνλ ελ Αγγιία ίλα εθθξάζε θαη δηα δώζεο ηα αηζζήκαηα ηεο Δθθιεζίαο απηνύ πξνο ηελ «εθθιεζίαλ» ηεο Αγγιίαο, θαη ίλα ηύρε κεγάισλ ηηκώλ θαη βαζηιηθώλ δεμηώζεσλ ππν ησλ εθεί καζόλσλ, όπσο θαη εγέλεην. Καη θαζ΄ήλ ζηηγκήλ πξνζέθεξελ εηο ηνλ αηξεηηθόλ «αξρηεπίζθνπνλ» ηνπ αγγιηθαληζκνύ «ην εγθόιπηνλ ηνπ Παηξηάξρνπ Ησαθείκ Γ΄» (!!!), απέςπμελ πξελήο γελόκελνο αηθληδίσο θαηα ηελ δηάξθεηαλ ηεο επηζθέςεσο εθείλεο! (΢ηαπξίδνπ - Οξζνδνμία θαη Αγγιηθαληζκόο θαηά ηνλ Κ΄

Αλαδσπύξσζηλ ηεο αγάπεο θαη ηεο θηιίαο, κεηαμύ ησλ δηαθόξσλ αλα ηνλ Κόζκνλ ρξηζηηαληθώλ «Δθθιεζηώλ», επεγγέιζεζαλ ηεο εγθπθιίνπ νη πάηξσλεο· απόθξπθνλ είρνλ

α) Οξζνδόμσλ ρξηζηηαλώλ β) Σελ θαιιηέξγεηαλ ακβιπσπίαο πξνο ην Οξζόδνμνλ δόγκα γ) Σν «πεξηκάληξσκα» ησλ «νξζνδόμσλ» εηο ην Παγθόζκηνλ ΢πκβνύιηνλ Δθθιεζηώλ. Με ην πξόζρεκα ηεο «αγάπεο», ήλ νη θαηξνί θαη νη πεξηζηάζεηο επηηάζζνπλ, επξόηεηλνλ έλδεθα βήκαηα, δη΄ώλ επξαγκαηνπνηείην πιήξσο ν απόθξπθνο απηώλ ζθνπόο.

Σελ δηαίξεζηλ ηεο ελσκέλεο Αλαηνιηθήο Οξζνδόμνπ Δθθιεζίαο επέθεξελ ην πξώηνλ πξνηαζέλ βήκα «Ζ παξαδνρή εληαίνπ εκεξνινγίνπ πξνο ηαπηόρξνλνλ ενξηαζκόλ ησλ κεγάισλ Υξηζηηαληθώλ ενξηώλ ππό παζώλ ησλ Δθθιεζηώλ». Ο θύξηνο ππνθηλεηήο ηεο εγθπθιίνπ Μειέηηνο Μεηαμάθεο εηο ηνλ ελαξθηήξηνλ ιόγνλ ηνπ εηο ην «Παλνξζόδνμνλ» ζπλέδξηνλ εηόληζελ, «όηη ήιζελ ε ώξα ηεο εθ λένπ απνθαηαζηάζεσο ηεο ελόηεηνο ησλ ρξηζηηαλώλ, ηνπιάρηζηνλ ελ ησ ζεκείσ ηνύησ» ήηνη, ησ εκεξνινγηαθώ (Πξαθηηθά θαη Απνθάζεηο ηνπ ελ ιόγσ ζπλεδξίνπ, ζει. 14). Σνλίδσλ ηαύηα εγλώξηδελ, όηη ε Αλαηνιηθή Οξζόδνμνο Δθθιεζία δελ ζα απεδέρεην ηελ θαηλνηνκίαλ θαη νύησ ζα εζρίδεην εηο παιαηνεκεξνινγίηαο θαη λενεκεξνινγίηαο

(Καηὰ ηὴλ ζπλεδξίαλ ηῆο Η. ΢πλόδνπ ηνῦ Παηξηαξρείνπ (ηῆο 10 Ἰαλνπαξίνπ 1919), ὁ Βηδύεο (θαηόπηλ Μαξσλείαο) Ἄλζηκνο, ὏πέβαιελ πξόηαζηλ «πεξὶ ἀλαζεσξήζεσο θαὶ κειέηεο ηνῦ δεηήκαηνο ηνῦ Ἡκεξνινγίνπ». Ἡ

΢ύλνδνο ηνῦ Οἰθνπκεληθνῦ Παηξηαξρείνπ, ιαβνῦζα ὏π’ ὄςηλ ηὴλ πξόηαζηλ ηαύηελ, δηώξηζελ ἖πηηξνπήλ, ἟ ὁπνία ὏πέβαιε ηὴλ ζρεηηθὴλ α὎ηῆο «Ἔθζεζηλ» ηὴλ 1 ΢επηεκβξίνπ θαὶ πεξηιακβάλνληαη θαὶ ηαῦηα:

«Ἀπνδνρὴλ ηνῦ Γξεγνξηαλνῦ Ἡκεξνινγίνπ πξνηείλεη ὁ Μεηξνπνιίηεο

΢ειεπθείαο, θξνλῶλ ὅηη ἡ ρξεζηκνπνίεζηο αὐηνῦ θαὶ ὑπὸ ηῆο ἖θθιεζίαο εἰο νὐδέλα θαλνληθὸλ ιόγνλ πξνζθξνύεη, ἀπνηειεῖ δὲ κάιηζηα ηὸ πξῶηνλ βῆκα πξὸο ηὴλ πνζεηὴλ Κνηλσλίαλ ηῶλ Ἐθθιεζηῶλ…Φόβνο ζθαλδαιηζκνῦ ηῶλ Ὀξζνδόμσλ ἐθ ηῆο ἀπνδνρῆο ηνῦ Γξεγνξηαλνῦ Ἡκεξενινγίνπ δὲλ ὑθίζηαηαη πιένλ, θαη’ αὐηόλ. Πξὸο ηὴλ ηνηαύηελ ἀληίιεςηλ δηαθσλεῖ ὁ Μεηξνπνι. Πξ. Καηζαξείαο, θξνλῶλ ὅηη ηὸ πιεῖζηνλ ηῶλ Ἑιιελνξζνδόμσλ Φξηζηηαλῶλ ζέιεη ζνξπβεζῆ θαὶ ζθαλδαιηζζῆ ἐθ ηῆο γελεζνκέλεο ηπρὸλ ἀκέζνπ ἀληηθαηαζηάζεσο ηνῦ Ἰνπιηαθνῦ δηὰ ηνῦ Γξεγνξηαθνῦ Ἡκεξνινγίνπ θαὶ ὅηη ηνῦ ζνξύβνπ ηνύηνπ θαὶ ζθαλδαιηζκνῦ ἐπσθεινύκελνη νἱ θαζνιηθνὶ ἱεξαπόζηνινη ζέινπζη θαηελέγθεη βαξὺ πιῆγκα θαηὰ ηῆο ἡκεηέξαο Ἐθθιεζίαο, ηνζνύησ κᾶιινλ ὅζσ ηὸ Ἰνπιηαθὸλ ἡκεξνιόγηνλ ζηελώηαηα ζπλδέεηαη πξὸο ηὸ ἑνξηνιόγηνλ ηὸ ἐθθξαδσλ δσεξῶο ηὸλ ζξεζθεπηηθὸλ βίνλ ηῶλ ρξηζηηαλῶλ, θεξύζζεηαη ὑπεξ ηῆο ἀπαξεθθιίηνπ ηεξήζεσο ηνῦ λῦλ ἐλ ρξήζεη παξ’ ἡκῶλ Ἰνπιηαθνῦ ἡκεξνινγίνπ».).

Απηόλ ηνλ ελδηέθεξε ε «παγρξηζηηαληθή ελόηεο», δελ ηνλ απαζρνινύζε ε δηάζπαζηο ηεο ελόηεηνο ησλ νξζνδόμσλ. Όκσο ε πξνζπάζεηά ηνπ απέηπρε θαη ε νξηζζείζα εκεξνκελία αλαπξνζαξκνγήο ηνπ εκεξνινγίνπ θαηεθξνλήζε ππ΄ όισλ ησλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ. Όηη δελ θαηάθεξε ν Μειέηηνο Μεηαμάθεο, ην επέηπρελ ν Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο. Δλ γλώζεη ηνπ, δηήξεζηλ θαη - έζρηζελ - ηελ Αλαηνιηθήλ Οξζόδνμνλ Δθθιεζίαλ εηο δύν· εηο ηνπο απνδερνκέλνπο ηνλ λεσηεξηζκόλ θαη εηο ηνπο απνξξίπηνληαο απηόλ.

«Οὖηνο, ὡο ἱζηνξηθόο, ἐπαλεηιεκκέλσο ἔγξαθελ εἰο ηὰ βηβιία ηνπ πεξὶ ηῆο θαηαθξίζεσο θαὶ θαηαδίθεο ηνῦ Νενεκεξνινγηηηζκνῦ ηῶλ θξάγθσλ ὑπὸ ηῶλ ὆ξζνδόμσλ Παηξηαξρῶλ. Καὶ ὡο ἀξρηκαλδξίηεο κὲ δῆινλ θαὶ θαη’ ἐπαλάιεςηλ ἐθάθηδε δξηκέσο θαὶ θαηεδίθαδε ηὴλ παξάλνκνλ θαὶ αὐζαίξεηνλ κεηαξξύζκηζηλ ραξαθηεξίδσλ αὐηὴλ ὡο «κίαλ ηῶλ θαηλνηνκηῶλ ηνῦ παγθόζκηνλ ζθάλδαινλ» θιπ. Ἀπεθαίλεην δὲ ἐλ ἐπηζήκνηο ἐθζέζεζηλ, ὅηη «δὲλ ἠδύλαην ἡ Ἑιιαδηθὴ Ἐθθιεζία λὰ κεηαξξπζκίζε ηὸ ἡκεξνιόγηνλ ρσξὶο λὰ θαηαζηῆ ζρηζκαηηθὴ ἀπέλαληη ηῶλ ἄιισλ Ὀξζνδόμσλ Ἐθθιεζηῶλ». ἖λῶ δὲ ηαῦηα ἐθήξπζζε θαὶ ἐβεβαίσλελ, ὅηαλ ηνῦ ἔηαμαλ ἐμνπζίαλ θαὶ, ἀληὶ ηνῦ κεηξνπνιίηνπ ἀλεπέηαζαλ ἐλώπηόλ ηνπ ηὸ ὀθθίθηνλ ηνῦ ἀξρηεπηζθόπνπ, κεηξνπνιηηῶλ δὲ ηῶλ ινηπῶλ ἗ιιαδηηῶλ ἐπηζθόπσλ, ὡζὰλ ηὸλ Ἰσάλλελ Βέθθνλ, κεηέζηε εἰο ηὰ ἀληίζεηα θξνλήκαηα, ὅ,ηη πξνεγνπκέλσο ἔπηπε θαὶ ἐθεξαπλνβόιεη, ηώξα ἠζπάδεην θαὶ πεξηεπνηεῖην».

Δγλώξηδνλ όηη νη Οξζόδνμνη ζα δηαζπαζηνύλ εηο δπν κεξίδεο θαη ηνύηνο ήην ν ζθνπόο ηνπο!

Καιιηέξγεηαλ Ακβιπσπίαο εηο ηνπο νξζνδόμνπο πξνο θαζνξηζκόλ ησλ νξζνδόμσλ δνγκάησλ

Ακβιπσπίαλ εηο ηαο ηάμεηο ησλ νξζνδόμσλ επέθεξαλ κηθξόλ πξνο κηθξόλ, ηα αθόινπζα 10 πξνηαζέληα κέηξα ηεο βιαζθήκνπ εγθπθιίνπ

1) «Η αληαιιαγή αδειθηθώλ γξακκάησλ θαηα ηαο κεγάιαο ενξηάο θαη ελ άιιαηο πεξηζηάζεζηλ». 2) «Η νηθεηνηέξα ζπζρέηηζηο ησλ αληηπξνζώπσλ ησλ δηαθόξσλ Δθθιεζηώλ». 3) «Η επηθνηλσλία ησλ Θενινγηθώλ ΢ρνιώλ θαη ησλ ζενιόγσλ θαη ε αληαιιαγή ησλ ελ εθάζηε Δθθιεζία εθδηδνκέλσλ εληύπσλ». 4) «Η απνζηνιή λέσλ ράξηλ ζπνπδώλ απν ηεο κίαο εηο ηαο ΢ρνιάο ηεο άιιεο Δθθιεζίαο». 5) «Η ζπγθξόηεζηο παγρξηζηηαληθώλ ζπλεδξίσλ». 6) «Η... απαζήο εμέηαζηο ησλ δνγκαηηθώλ δηαθνξώλ». 7) «Ο ακνηβαίνο ζεβαζκόο ησλ εζώλ θαη εζίκσλ ησλ δηαθόξσλ Δθθιεζηώλ». 8) «Η ακνηβαία παξνρή λαώλ θαη θνηκεηεξίσλ εηο ηαο άιιαο νκνινγίαο». 9) «Ο δηαθαλνληζκόο ησλ κηθηώλ γάκσλ». 10)«Η ακνηβαία ππνζηήξημηο ησλ Δθθιεζηώλ εηο ηα έξγα ηεο ζξεζθεπηηθόηεηνο, ηεο θηιαλζξσπίαο».

Ζ πνιπρξόληνο εθαξκνγή ησλ αλσηέξσ κέηξσλ, πάληνηε κε ην πλεύκα θαη ηελ ηαθηηθήλ ηνπ Οηθνπκεληζκνύ, εκείσζελ ην ελδηαθέξνλ ησλ ερκαισηηζκέλσλ νξζνδόμσλ πεξί ηεο νξζήο πίζηεσο θαη εθαιιηέξγεζελ θιίκα θαη πλεύκα ζξεζθεπηηθήο αδηαθνξίαο. Ο αλύπνπηνο ζπλαγειαζκόο ησλ νξζνδόμσλ κεηά ησλ αηξεηηθώλ, αί ζπκπξνζεπραί θαη ε κπζηεξηαθή θνηλσλία κεη΄ απηώλ, δηα ηνπ καθξνρξνλίνπ εζηζκνύ θαηεδάθηζαλ ηα δηαρσξηζηηθά όξηα ηα νπνία εράξαμαλ νη Άγηνη Παηέξεο εκώλ θαη έηαμαλ λα θπιάηησκελ ακεηαθίλεηα. Πξν ηνηαύηεο απνδπλακώζεσο ησλ αηόκσλ θαη ησλ Δθθιεζηώλ, άηνκα θαη Δθθιεζίαη πεξηεκαλδξώζεζαλ εηο ην «Παγθόζκηνλ

΢πκβνύιηνλ ησλ Δθθιεζηώλ».

Γηα ην «πεξηκάληξσκα ησλ Οξζνδόμσλ εηο ην Π.΢.Δ.» ζα ζπλερίζνπκε εηο άιια άξζξα καο όηαλ ΠΡΧΣΗ΢ΣΧ΢ αλαιύζσκελ ηα γεγνλόηα ηεο επνρήο 1920 θαη κεηά.

Παξά ηελ απόθαζηλ επη ηεο εκεξνινγηαθήο κεηαξξπζκίζεσο ζπλειζνύζεο επηηξνπήο, ηεο νπνία κέινο ήην θαη ν κεηέπεηηα Αξρηεπίζθνπνο Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο, θαη παξά ην λνκνζεηηθό δηάηαγκα ηεο 18εο Ηαλνπαξίνπ 1923 πεξί ηνπ Νένπ Ζκεξνινγίνπ Άξζξνλ 3νλ...

«Γηαηεξείηαη ελ ηζρύεη ην Ινπιηαλόλ Ηκεξνιόγηνλ όζνλ αθνξά ελ γέλεη ηελ Δθθιεζίαλ θαη ηαο ζξεζθεπηηθάο ενξηάο» (ζ.ζ. παηήζηε ηελ θσηό ώζηε λα κεγελζύλεη δηα λα ην δηαβάζεηε θαιύηεξα) ν Αξρηεπίζθνπνο ππέβαιε ππόκλεκα δηα ηνπ νπνίνπ ππεδείθλπε ηελ αλάγθελ ηεο ηαπηίζεσο ηνπ Δθθιεζηαζηηθνύ εκεξνινγίνπ πξόο ην Πνιηηηθόλ, σο επηβαιινκέλεο, δήζελ, ππό πςίζησλ εζληθώλ ζπκθεξόλησλ θαη απνηεινύζαλ Παλειιήληνλ πόζνλ.

Ζ Ηεξαξρία απεδέρζε ηόηε θαη΄ αξρήλ ηελ εηζήγεζηλ, αιιά ππό ηελ πξνππόζεζηλ ε κεηαξξύζκηζηο λα γίλε δεθηή θαη ππό ησλ ινηπώλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ θαη δή ππό ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ Κσλζηαληηλνππόιεσο· αλέζεζελ δε εηο απηό ηελ ζπλελλόεζηλ. Ηδνύ ε απόθαζηο «Δηο ην Ινπιηαλόλ Ηκεξνιόγηνλ πξνζηίζεληαη δέθα ηξείο εκέξαη ρσξίο λα κεηαβιεζή απνιύησο ην Παζράιηνλ ηεο Οξζνδόμνπ Δθθιεζίαο... επαθίεηαη ηε Ιεξά ΢πλόδσ λα πξνηείλε ησ Οηθνπκεληθώ Παηξηαξρείσ ίλα επηδηώμε ηελ επίιπζηλ ηνπ εκεξνινγηαθνύ δεηήκαηνο, ελ ζπλλελνήζεη δηα γξακκάησλ κεηά ησλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ».

Αιιά θαη θαη΄ απηό ην απνθιεζέλ, θαθώο, Παλνξζόδνμνλ ζπλέδξηνλ, ελεθξίζε θαη΄ αξρήλ απνδνρή ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ, ππό ηνλ όξνλ ε ρξήζηο θαη ε εθαξκνγή απηνύ ελ ηε Δθθιεζία λα γίλε θαηόπηλ ζπκθσλίαο απαζώλ ησλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ. Σαύηα έρσλ ππ΄ όςηλ ν Μεηαξξπζκηζηήο Αξρηεπίζθνπνο, δελ έπαπζε λα πηέδε ηαο Αξρηεπηζθνπάο δηα λα απνδερζνύλ ηελ κεηαξξύζκηζηλ. Αί Δθθιεζίαη όκσο απηαί, θαηά ην πιείζηνλ, δελ ηελ απεδέρζεζαλ θαη απήληεζαλ εηο ηνύηνλ αξλεηηθώο. Καη απηό ηνύην ην Οηθνπκεληθόλ Παηξηαξρείνλ δερζέλ ππό επηθύιαμηλ ηελ κεηαξξύζκηζηλ απήληεζε εγγξάθσο σο εμήο «Η κεηαξξύζκηζηο ηελ νπνίαλ πξόθεηηαη λα θάκσκελ, δελ πξέπεη λα επηθέξε ζθαλδαιηζκόλ εηο ην Υξηζηεπώλπκν πιήξσκα». Καηόπηλ όκσο ησλ αζθεζεηζώλ επαλεηιεκκέλσλ πηέζεσλ, ελαγθάζζε λα απνδερζή ηελ κεηαξξύζκηζηλ σο έγξαθε ηόηε

«Δπεηδή όκσο σο θαη ελ ηε επηζηνιή ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο ζεκεηνύηαη, ε επη καθξόλ εηζέηη παξάηαζηο ηεο λπλ αλσκαιίαο πνιιήλ αλακθηβόισο θαη ηελ ζξεζθεπηηθήλ θαη ηελ Δθθιεζηαζηηθήλ δεκίαλ ζπλεπάγεηαη θαη απεηιήλ, ε κεηξηόηεο εκώλ κεηά ηεο θαζ΄ εκάο, Αγίαο θαη Ιεξάο ΢πλόδνπ έγλσκελ, απνδέμαζζαη ηελ ππό ηεο αδειθήο Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο εηζεγνπκέλελ γλώκελ πεξί απνδνρήο ηεο εθαξκνγήο ηνπ Νένπ Ηκεξνινγίνπ, δη΄ απάζαο ηαο αθηλήηνπο Δνξηάο ηνπ Οξζνδόμνπ Δνξηνινγίνπ, θαη πξνηείλσκελ πξόο απνδνρήλ εκέξαο θνηλήο ππό παζώλ ησλ αδειθώλ Δθθιεζηώλ εθαξκνγήο ηνπ Νένπ Ηκεξνινγίνπ, ηελ δεθάηελ ηνπ κελόο Μαξηίνπ ηνπ αξμακέλνπ έηνπο 1924 εηζεγνύκελνη, όπσο αύηε ελ πάζαηο ηαίο αδειθαίο Οξζνδόμνηο Δθθιεζίαηο ινγηζζή θαη ενξηαζζή σο 23 Μαξηίνπ ηνπ εκεηέξνπ ενξηνινγίνπ».

Δθ ηεο απαληήζεσο ηαύηεο εκθαίλεηαη όηη ηελ πξσηνβνπιίαλ ηεο αιιαγήο δελ ηελ είρελ, σο ώθεηιελ, ην Οηθνπκεληθόλ Παηξηαξρείνλ, αιιά ν Αξρηέπηζθνπνο Αζελώλ Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο εθκεηαιιεπόκελνο ηελ δεηλήλ θαηάζηαζηλ ηνπ Παηξηαξρείνπ, ιόγσ ηεο Μηθξαζηαηηθήο θαηαζηξνθήο θαη ηνπ εμαθαληζκνύ ησλ Οξζνδόμσλ Απνζηνιηθώλ Δθθιεζηώλ ηεο Ησλίαο. Πόζνλ εδέρζεζαλ αί αδειθαί Οξζόδνμνη Δθθιεζίαη ηελ θαηλνηνκίαλ ηαύηελ είλαη θαλεξόλ ηνίο πάζηλ. Μόλν αί Διιεληθαί Δθθιεζίαη, θαηά ην πιείζηνλ, εδέρζεζαλ· θαη αύηαη όρη ακέζσο θαη άλεπ δηακαξηπξίαο, σο εκθαίλεηαη απν ηελ απάληεζηλ ηνπ αεηκλήζηνπ Παηξηάξρνπ Αιεμαλδξείαο Φσηίνπ, απαληώληνο ηειεγξαθηθώο δηα ησλ εμήο «Απνθξνύνκελ πάζαλ πξνζζήθελ ή πάζαλ κεηαξξύζκηζηλ Ηκεξνινγίνπ πξό ζπγθιήζεσο Οηθνπκεληθήο ΢πλόδνπ, κόλεο αξκνδίαο εηο ζπδήηεζηλ απηνύ, θαη πξνηείλνκελ ηαρίζηελ ΢ύγθιεζηλ απηήο».

Ηδνύ θαη ην θείκελνλ απηνύζηνλ ηεο επηζηνιήο ηνπ Παηξηάξρνπ Αιεμαλδξείαο Κπξνύ Φσηίνπ

Αξηζ.

Μαθαξησηάησ θαη Σεβαζκησηάησ Αξρηεπηζθόπσ

Πξνέδξσ ηεο Ιεξάο ΢πλόδνπ ηεο ελ Διιάδη Δθθιεζίαο ραίξεηλ

Σα απν δεπηέξαο κελ θαη δεθάηεο ηνπ παξειζόληνο κελόο θαηά ην Γξεγνξηαλόλ εκεξνιόγηνλ απεζηαικέλα εκίλ αδειθηθά γξάκκαηα ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο, ηα πεξί εκεξνινγίνπ θαη Παζραιίνπ, κεηά ηεο δενύζεο κε θαη απηνί αλέγλσκελ επηζηάζεσο, εζπεύζακελ δέ αλαθνηλώζαζζαη απηά θαη ηε θαζ΄ εκάο ησλ Ιεξσηάησλ Μεηξνπνιηηώλ Υνξεία ΢πλνδηθώο, δηαζθεπηνκέλσλ ηε δεθάηε θαη ηεηάξηε ηνπ απηνύ κελόο Μαξηίνπ, θαζ΄ ό παξεηιήθακελ πάηξηνλ εκεξνιόγηνλ, όηε πνιιή ηε πξνζνρή θαη θξνληίδη θαη κεηξηνπάζεηα θαη θηιαδειθία εκειεηήζε ελ απηνίο, πάλησλ θαη εζειόλησλ θαη αγσληδνκέλσλ πείζαη εαπηνύο κε κόλνλ θαηηδείλ, αιιά θαη αζπάζαζζαη ηαο ελ απηνίο γλώκαο, είγε ηε αιεζεία κε επξεζείελ αληηθείκελαη. Καηά ηελ ΢πλνδηθήλ νύλ απόθαζηλ ηελ κεκνξθσκέλελ ηόηε απαληώκελ ηα Όηη κελ νπδεκίαλ νπδακώο ε θαζ΄ εκάο Αγησηάηε Εθθιεζία έβιεπελ πόζελ, νύηε αλάγθε, αιιά νπδ΄ απιώο πεξηζηάζεσλ ζπλζήθελ ή θνξάλ, επηβάιινπζαλ ηελ δηόξζσζηλ ηνπ ελ ρξήζεη εθθιεζηαζηηθνύ εκεξνινγίνπ, ηνύην θαη εκείο παξά ηε Αγησηάηε Δθθιεζία ησλ Αιεμαλδξέσλ θαη νη ελ Υξηζηώ ησλ Θεώ ΢εβαζκηώηαηνη αδειθνί θαη ζπιιεηηνπξγνί, νη ηαο αξρεγόλνπο θαη Απνζηνιηθάο Δθθιεζίαο αλά ηελ Δώαλ Θεία Υάξηηη εθπξνζσπνύληεο, όηε Παηξηάξρεο ηεο Μεγάιεο Θενππόιεσο Αληηνρείαο θαη πάζεο Αλαηνιίαο Κύξηνο Γξεγόξηνο θαη ν παηήξ θαη Παηξηάξρεο ηεο Αγίαο Πόιεσο Ιεξνπζαιήκ θαη πάζεο Παιαηζηίλεο Κύξηνο Γακηαλόο θαη ν Αξρηεπίζθνπνο Κύπξνπ Κύξηνο Κύξηιινο, εηο ηα ηειεγξαθήκαηα θαη ηα γξάκκαηα ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο, απν έηνπο ήδε θαη΄ επαλάιεςηλ απαληώληεο, εδήισζαλ απνθάζεζη θαη απηνί ζηνηρνύληεο ΢πλνδηθαίο επί ξπζκίζεη ησλ πξαγκάησλ, κε κόλνλ εηξεληθή, αιιά θαη ηεο αιεζείαο κε μέλε θαη πξνηείλαληεο θαη απνδεμάκελνη ζπγθξόηεζηλ Σπλόδνπ παζώλ ησλ Αγησηάησλ Εθθιεζηώλ ηνπ Θενύ, κόλεο δπλακέλεο αξκνδίσο θαη νξηζηηθώο απνθήλαζζαη. Όηη δέ νπθ ελ πάζηλ αθξηβήο ν ηζρπξηζκόο, ν ελ ηνίο γξάκκαζη ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο επζύο ελ αξρή αλαγεγξακκέλνο, θαζ΄όλ ηάρα «Γνγκαηηθώο ηε θαη Καλνληθώο αθώιπηνο αλ είε ε ππ΄ Απηήο αλαηηίσο επηζπεπδνκέλε δηόξζσζηο» ηνύην Απηή βεβαηνί κεγάινηο γξάκκαζη θαη ηξαλή ηε θσλή ε Τκεηέξα Μαθαξηόηεο κόιηο κεηά ζηίρνπο δέθα απν ηνπ πξώηνπ εθείλνπ ηζρπξηζκνύ, απνθαηλνκέλε «δηνξζσζήλαη δέ θαηά ην ινηπόλ κέξνο ην Ινπιηαλόλ Ηκεξνιόγηνλ πξόο άξζηλ ηεο ζπγρύζεσο ησλ Οξζνδόμσλ Λαώλ, ζθαλδαιηδνκέλσλ εθ ηεο δηαθνξάο ησλ εκεξνινγίσλ θαη θηλδπλεπόλησλ απνμελσζήλαη ηεο Δθθιεζίαο». Πσο δή αγαπεηέ θαη πεξηζπνύδαζηε αδειθέ Δνγκαηηθώλ ηε θαη Καλνληθώλ ζρέζεσλ θαη ζπλζεθώλ ινγηζζήζεηαη μέλε, ή θαη απιώο απειιαγκέλε δηαθνξά, ήζπεξ έλεθελ όινη ιανί ζθαλδαιηδόκελνη θηλδπλεύνπζηλ απνμελσζήλαη ηεο Εθθιεζίαο; Καη ηνύησλ κέληνη θαη΄ αλακθήξηζηνλ βεβαηόηεηα νύησο ερόλησλ, ε Τκεηέξα Μαθαξηόηεο αγγέιεη, όηη ε ΢ύλνδνο ηεο Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο, νπθ επ΄ αζεηήζεη ησλ ππό ηεο Αεο Οηθνπκεληθήο ΢πλόδνπ λελνκεζεηεκέλσλ, αιιά ηεο ζσηεξίαο θαη ηεο πξνθνπήο επί ην θξείηηνλ ησλ Οξζνδόμσλ πξνκεζνπκέλε, απαξαίηεηνλ έθξηλε κεηά ηελ ζπλαίλεζηλ ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ ηελ δηόξζσζηλ ηνπ ελ ρξήζεη ηεο Δθθιεζίαο Ινπιηαλνύ Ηκεξνινγίνπ. Οπ θξύπηνκελ Μαθαξηώηαηε αδειθέ, όηη επί ηε πνιιώλ έλεθελ αδνθήησ ηαύηε αγγειία θαη εκείο ζθιεξάλ έζρνκελ ηελ έθπιεμηλ ελ ηε ΢πλόδσ θαη εγθάξδηνο ζπλέζρε ζιίςηο ηνπο Ιεξσηάηνπο αδειθνύο, θαηηδόληαο, όηη άλεπ αηηίαο πξαγκαηηθήο θαηά δέ ηελ νκνινγίαλ θαη βεβαίσζηλ ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο, άλεπ ιόγσλ Δνγκαηηθώλ ή Καλνληθώλ απεθξνύζζε ε αδειθηθή ζύζηαζηο θαη παξάθιεζηο ηεζζάξσλ Απνζηνιηθώλ ζξόλσλ, εμ΄ αηώλσλ ππέξ ηεο αιεζείαο ηνλ αγώλα βαζηαδόλησλ θαη κνλνκεξώο εηο λόκνλ Δθθιεζηαζηηθνύ Σύπνπ αλελερζήλαη, πξνηείλεηαη δηόξζσζηο θαζεζηώηνο, ελ ρξήζεη ηεο Οξζνδόμνπ Δθθιεζίαο πάζεο θαη άξα, νπ ηεο ελ Διιάδη Δθθιεζίαο κόλεο· θαη ηαύηα, όηε ππ΄ Απηήο σκνιόγεηαη ηεο πεξηλνίαο Απηήο, όηη «εθ ηεο δηαθνξάο ησλ εκεξνινγίσλ θηλδπλεύνπζηλ απνμελσζήλαη ηεο Δθθιεζίαο, νπρί βεβαίσο Οξζόδνμνη». Καηξία ινηπόλ ε ιύπε δηα ηαύηα, θαίηνη γαξ εηο δηθαηνινγίαλ ηεο δηνξζώζεσο πξνβάιιεηαη θαη ε ζπλαίλεζηο ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηάξρνπ, ηνύην όκσο κάιινλ εληείλεη ή κεηξηάδεη ηελ ιύπελ παληόο ηέθλνπ ηεο Αγησηάηεο Εθθιεζίαο, ζθεπηνκέλνπ ελ νία λπλ ηειεί θαηαζηάζεη ν Αγηώηαηνο Απνζηνιηθόο θαη Παηξηαξρηθόο ζξόλνο, απνξθαληζκέλνο κελ ηα πνιιά θξίκαζηλ, νίο νίδε Κύξηνο, ηεο πνηέ δπζαξηζκήηνπ θαη εθιάκπξνπ Ιεξαξρίαο, απνξθαληζκέλνο δέ ηνπ πιείζηνπ ίλα κε ιέγσκελ παληόο ηνπ Πνηκλίνπ, γπκλόο δέ θαη πάζεο ηεο πξνηέξαο δπλάκεσο θαη ρξήδεη απηόο ζπγθξνηήζεσο ελ ηε λέα θαηαζηάζεη θαη παλζνκνινγνπκέλσο ππό πεξηπεηείαο δηαηειώλ ζιηβεξσηάηαο. Γηό θαη ζεία ράξηηη απηόλ λπλ θαηαπεπηζηεπκέλνο ζεόιεθηνο πνηκήλ, έλ γε ηνίο πξόο εκάο αδειθηθνίο γξάκκαζη πεξί ηνπ απηνύ ζέκαηνο επί ηελ Ιεξάλ ΢ύλνδνλ ηεο ελ Διιάδη Δθθιεζίαο δνθεί ηελ πεξί δηνξζώζεσο πξσηνβνπιίαλ αλαθέξεηλ.

Αλαθεθαιαηνύληεο δή ηα αλσηέξσ Μαθαξηώηαηε ελ Κπξίσ αδειθέ, γλσξίδνκελ ηε Υκεηέξα Μαθαξηόηεηη, όηη ε θαζ΄ εκάο Ιεξά Σύλνδνο, ηελ κέλ δηόξζσζηλ, ήλ ηεζεζπηζκέλε ήδε αγγέιεη ε πεξίλνηα Απηήο, απνθξνύζεη εηνίκσο κέληνη έρνπζα ζπλεμεηάζαη ηα θαη΄ απηήλ ελ πξνζήθνληη ρξόλσ θαη ηόπσ κεηά ησλ αδειθώλ Αγησηάησλ Εθθιεζηώλ, εκκέλνπζα δέ ελ ηνίο πξόηεξνλ πεξί ηνύηνπ πξνδεδνγκέλνηο, πξνηείλεη θαη αύζηο ηελ ζπγθξόηεζηλ Σπλόδνπ ή κεγάιεο Τνπηθήο ή Οηθνπκεληθήο, ήζπεξ άλεπ νπδεκία πεξί θαζεζηώηνο θνηλνύ ηε όιε Εθθιεζία, είηε απόθαζηο κνλνκεξήο έζηαη ή ινγηζζήζεηαη έγθπξνο Καλνληθώο θαη ηε απαξαηηήησ θαηνρπξσκέλε. Ούησο νύλ γλώκεο έρνπζα ε θαζ΄ εκάο Αγησηάηε Δθθιεζία, νπ ζκηθξάλ εξύζαην ηελ παξακπζίαλ απν ηε ηεο βεβαηώζεσο ηεο Τκεηέξαο Μαθαξηόηεηνο, όηη ε Ιεξά ΢ύλνδνο ηεο Διιάδνο «πξνζύκσο έρεη ζπλεξγήζαη εηο ηελ ελ

΢πλόδσ ηεο Καζόινπ Οξζνδόμνπ Δθθιεζίαο εμέηαζηλ θαη δηόξζσζηλ ηνπ Παζραιίνπ Καλόλνο». Καίηνη γαξ ξεηώο θαη εθπεθαζκέλσο απνθιείεη πάζαλ αζέηεζηλ Καλόλσλ,, ειπίδεη, όκσο όηη πνιιά κέλ ηα δεηλά πξνιεθζήζεηαη, πνιιά δέ ηα σθέιηκα ππνδεηρζήζεηαη θαη ηε ζεία ράξηηη θαζνξηζζήζεηαη ελ Σπλόδσ ηνηαύηε, εγθαίξσο ζπγθξνηνπκέλε θαη ελ Αγίσ Πλεύκαηη ζπλδηαζθεπηνκέλε. Σνύησλ κελ άιηο, εηο απάληεζηλ ν δέ Θεόο ηεο Αγάπεο θαη ηεο εηξήλεο δώε ηελ αγάπελ θαη ηελ εηξήλελ δηα παληόο θαη ελ παληί ηξόπσ ακήλ.

Δλ Αιεμαλδξεία Μελί 20 Ο Παηξηάξρεο Αιεμαλδξείαο Φώηηνο

Ο ανίδηκνο Παηξηάξρεο Αιεμάλδξεηαο εθάκηιινο θαηά ηελ πίζηηλ θαη ηελ αθξαηθλή νξζνδνμίαλ πξνο ηνλ κεγαιεπήβνινλ πξόκαρνλ θαη πξνθάηνρόλ Σνπ Μειέηηνλ ηνλ Πεγάλ, επηζπκώλ λα απνηξέςε ηνλ Αξρηεπίζθνπνλ Αζελώλ Υξπζόζηνκν Παπαδόπνπιν απν ηελ θαηλνηνκία ηαύηελ, εμέδσθελ ηδηαίηεξνλ ηεύρνο ππν ηνλ ηίηινλ «Ζκεξνινγηαθά», ε αλάγλσζηο ησλ νπνίσλ ηνπο θαηλνηόκνπο θαηεηάξαμε θαη εθιόληζε! Δπίζεο εηο ην πεξηνδηθόλ ηνπ ζξόλνπ «Πάληαηλνλ» θαηέδεημε δηα ζζελαξώλ θαη αθαηαγσλίζησλ επηρεηξεκάησλ ην απξνζάξκνζηνλ ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ.

Δπίζεο σο αληνξζόδνμνλ θαη ΠΡΟ΢ΖΛΔΤΣΗΚΟΝ ΟΡΓΑΝΟΝ ΣΖ΢ ΠΑΠΗΚΖ΢ ΔΚΚΛΖ΢ΗΑ΢ εραξαθηήξηζαλ ηνύην θαη απάζαη αη Οξζόδνμνη Δθθιεζίαη (1902) όηε ΢πλνδηθώο ζπλεζθέθζεζαλ πεξί απηνύ εμ΄ αθνξκήο ζρεηηθήο εξσηήζεσο ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ. Αιιά θαη ε εηδηθή Δπηηξνπή εθ Ννκηθώλ θνξπθώλ θαη ζενιόγσλ Καζεγεηώλ ηνπ Παλεπηζηεκίνπ, ε δηνξηζζείζα ησ 1923 ππν ηεο Κπβεξλήζεσο πξνο κειέηελ ηνπ εκεξνινγίνπ απν Δθθιεζηαζηηθήο απόςεσο, απεθάλζε όηη ε κνλνκεξήο εθαξκνγή ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ ππν ηεο Διιεληθήο Δθθιεζίαο, αληίθεηηαη πξνο ηα ζέζκηα θαη ηελ ελόηεηα ηεο Δθθιεζίαο δπλακέλε λα δεκηνπξγήζε θαη ΛΟΓΟΝ ΢ΥΗ΢ΜΑΣΟ΢ εθ κέξνπο ησλ Δθθιεζηώλ, ηνπζ΄ όπεξ ζα δεκηώζε κεγάισο θαη ην ζεληθό ζπκθέξνλ. Ηδνύ δέ θαη απηνύζηνλ ην πόξηζκα ηεο Δπηηξνπήο πξνο κειέηε ηνπ εκεξνινγηαθνύ δεηήκαηνο, ήο Μέινο εηύγραλε θαη ν Αξρηεπίζθνπνο Αζελώλ Υξπζόζηνκνο Παπαδόπνπινο σο Καζεγεηήο ηόηε (δελ είρε γίλεη αθόκα Αξρηεπίζθνπνο) ηεο Δθ/ηηθήο ηζηνξίαο ελ ησ Δζληθώ Παλεπηζηεκίσ

«Λαβόληεο ππ΄ όςηλ όηη ε Δθθιεζία ηεο Διιάδνο σο θαη αη ινηπαί Οξζόδνμνη Δθθιεζίαη αλ θαη αλεμάξηεηνη εζσηεξηθώο είλε όκσο ζηελώο ζπλδεδεκέλαη πξόο αιιήιαο θαη ελσκέλαη δηα ηεο αξρήο θαη πλεπκαηηθήο ελόηεηνο ηεο Δθθιεζίαο απνηεινύζαη κίαλ θαη κόλελ Οξζόδνμνλ Δθθιεζίαλ θαη ζπλεπώο νπδεκία ηνύησλ δύλαηαη λα ρσξηζζή ησλ ινηπώλ θαη απνδερζή λένλ εκεξνιόγηνλ, ρσξίο λα θαηαζηή ΢ρηζκαηηθή απέλαληη ησλ άιισλ. 'Οζελ θαη ε Δθθιεζία ηεο Διιάδνο όπσο κεηαβάιε ην Δθθιεζηαζηηθόλ εκεξνιόγηνλ απηήο είλε απαξαίηεηνλ θαη νθείιεη, ίλα κε απνζρηζζή ησλ ινηπώλ Οξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ, ηνπζ΄ όπεξ νπ κόλνλ, ηελ ελόηεηα θαη αξκνλία ηεο όιεο Οξζνδόμνπ Δθθιεζίαο ζέιεη θαηαζηξέςεη θαη ηελ δύλακηλ απηήο κεηώζεη αιιά θαη απν εζληθήο απόςεσο είλαη αζύκθνξνλ θαη επηδήκηνλ... Γηά πάληαο ηνπο αλσηέξσ ιόγνπο θξίλνκελ πξέπνλ λα δηαηεξεζεί ελ ηζρύεη σο Δθ/ηηθόλ εκεξνιόγηνλ ην Ινπιηαλόλ» (Γ. Κνθηλάο, Γ. Αηγηλίηεο, Υ. Παπαδόπνπινο, Π. Σζηηζεθιήο θαη Α. Αιηβηδάηνο. Αζήλαη 16 Ιαλνπαξίνπ 1923).

΢πλέπεηα δέ ηνπ πνξίζκαηνο ηνύηνπ εμεδόζε θαη ην Γηάηαγκα ηνπ Βαζηιέσο Γεσξγίνπ, ην ηζρύνλ έηη σο κε αθπξσζέλ ππό άιινπ λόκνπ θαζ΄ό Γηάηαγκα ε κέλ Πνιηηεία πξνζιακβάλεη ην λένλ εκεξνιόγηνλ, ε δέ Δθθιεζία ηεξεί δηα ηαο ενξηάο θαη ηαο ζξεζθεπηηθάο ηειεηάο ην εθ παξαδόζεσο Ηνπιηαλόλ εκεξνιόγηνλ. Ούησ ην Ηνπιηαλόλ εκεξνιόγηνλ δηα ηελ ρξήζηλ ηεο Δθθιεζίαο επεθπξώζε

΢εκαληηθή επίζεο ε γλώκε ηνπ Γηδπκνηείρνπ Φηιαξέηνπ ελ έηεη 1916, εμ΄ αθνξκήο ηεο ελ Βνπιγαξία εηζαγσγήο ηνπ Νένπ Ζκεξνινγίνπ. Λέγεη ηα εμήο

«Σσ δε 1902 θαη Ισαθείκ ν Γ΄ ελ ηε δεπηέξα απηνύ Παηξηαξρεία απεηάλζε δηα ζπλνδηθήο θαη παηξηαξρηθήο εγθπθιίνπ απν 12 Ινπλίνπ 1902, πξνο ηαο άιιαο παηξηαξρηθάο θαη απηνθεθάινπο Δθθιεζίαο δηα δηάθνξα άιια δεηήκαηα, εθ ησλ νπνίσλ ελ δήηεκα ήηνλ θαη ην λένλ εκεξνιόγηνλ εάλ είλαη δπλαηόλ ε κεηαξξύζκηζηο απηνύ, ή αιιαγή δηα ηνπ Γξεγνξηαλνύ. Δηο ηελ εγθύθιηνλ ηαύηελ ηνπ Παηξηάξρνπ Ισαθείκ, δηαθνξνηξόπσο απήληεζαλ αί Απηνθέθαινη Δθθιεζίαη πεξί ηνπ Ηκεξνινγίνπ πξόο ηνλ Ισαθείκ, όηη κεηά ηεο πεξί απηόλ

΢πλόδνπ ζπλέζηεζελ ηδίαλ επηηξνπήλ. Σα απνηειέζκαηα δέ ηεο εξεύλεο (επηηξνπήο) γελόκελα απνδεθηά ππό ηεο Ιεξάο ΢πλόδνπ, ζπκπεξηειήθζεζαλ ελ ηε απν 12 Μαίνπ 1904 παηξηαξρηθή θαη ζπλνδηθή εγθπθιίσ, αληαπαληεηηθή πξόο ηάο επηζηνιάο ησλ Απηνθεθάισλ Δθθιεζηώλ. Δθ ηεο αιιεινγξαθίαο ηαύηεο ηεο ακεηθζείζεο κεηαμύ ησλ θαηά ηόπνπο πξνέδξσλ ησλ αγηνηάησλ ηεο Αλαηνιήο Δθθιεζηώλ αξηδήισο θαηαδείθλπηαη ην πλεύκα θαη ε γλώκε ε θξαηνύζα ελ ηε παξ΄ εκίλ εθθιεζία πεξί ηε ηνπ Παζραιίνπ θαη ηεο ηεξήζεσο ή κεηαξξπζκίζεσο ηνπ Ινπιηαλνύ Ηκεξνινγίνπ θαη ηεο αληηθαηάζηαζεσο απηνύ· δηόηη ηηο πνηέ δύλαηαη λα παξαδερζή ην δπλαηόλ ηεο άξζεσο ηνπ παξά ηνίο δπηηθνίο επηθξαηνύληνο πλεύκαηνο ηνπ πξνζειπηηζκνύ ή λα αλνκνινγήζε όηη ηα απνηειέζκαηα θαη πνξίζκαηα ηεο πξνόδνπ ησλ αζηξνλνκηθώλ επηζηεκώλ είλαη ηνζνύηνλ αθξηβή θαη βέβαηα, ώζηε λα εθιείςεη εληεύζελ θόβνο δηαηαξάμεσο ησλ ζξεζθεπηηθώλ ζπλεηδήζεσλ; Αιιά κή ηνη κέρξη ηνύδε βιάβελ ηηλά εζζάλζεζαλ νη εκέηεξνη ιανί αθνινπζνύληεο ηε παιαηά κελνινγία ή θαη πξόο ηαύηελ ρξώκελνη θαη ηελ λεσηέξα; αιιά εδπλάκεζα λα δηθαηνινγήζσκελ ηελ νηαλδήπνηε κεηαβνιήλ δηα ηεο ηειεηόηεηνο κέλ ηνπ Γξεγνξηαλνύ, αηειείαο δέ ηνπ Ινπιηαλνύ; αιι΄ ε επηζηήκε απνθαίλεηαη όηη ακθόηεξα επξίζθνληαη ελ πιάλε· Έηη ηζρύεη ε γλώκε ηνπ Κνπέξληθνπ, όηη ε γλώζηο ηνπ κήθνπο ηνπ έηνπο θαη ηεο ΢ειήλεο είλαη αλεπαξθήο πξόο αθξηβή δηόξζσζηλ ηνπ Ηκεξνινγίνπ· αιιά θαη θαηά ηί ε αλσκαιία ηνπ ρξόλνπ θαη ηεο ησλ θσζηήξσλ θηλήζεσο ιπκαίλεηαη ηελ επζέβεηαλ; κήηνη δέ εθθιεζηαζηηθώο είκεζα ππνρξεσκέλνη λα κεηαιιάησκελ εκεξνιόγηα, αθνύ επηζηεκνληθώο αδπλαηνύκελ λα εύξσκελ ην αθξηβώο ηέιεηνλ;»

Χζαύησο θαη ην Οηθνπκεληθόλ Παηξηαξρείνλ δηα Παηξηαξρηθήο θαη ΢πλνδηθήο Δγθπθιίνπ, ήλ απέιπζε ησ 1931 επί Παηξηάξρνπ Φσηίνπ ηνπ Βνπ πξόο όιαο ηαο Οξζνδόμνπο Δθθιεζίαο νπ κόλνλ ζεσξεί ην δήηεκα επίδηθνλ ελώπηνλ Παλνξζνδόμνπ ΢πλόδνπ, αιιά θαη θαηαδηθάδεη δηαξξήδελ ηελ κνλνκεξή εθαξκνγήλ εκεξνινγίνπ ιέγνπζα

«... Βεβαίσο επί ηηλσλ δεηεκάησλ απινπζηέξσλ θαη επρεξεζηέξσλ θαηά ηελ νπζίαλ απηώλ, ζπνπδαίσλ δέ δηα ηαο αλάγθαο ζήκεξνλ ησλ Δθθιεζηώλ, νία ηα δεηήκαηα ηνπ εκεξνινγίνπ, ηνπ Παζραιίνπ, ησλ γακηθώλ θσιπκάησλ θαη ή ηίλνο άιινπ, δύλαηαη ε Πξνζύλνδνο γλσκαηεύζαη θαη πεξί ακέζνπ θαη ππνρξεσηηθήο ππό ησλ Δθθιεζηώλ εθαξκνγήο ησλ ζρεηηθώλ πνξηζκάησλ απηήο θαη πξό ηεο ππό ηεο Οηθνπκεληθήο ΢πλόδνπ θπξώζεσο απηώλ. Αιιά ηνύην δύλαηαη ζπκβήλαη κόλνλ ππό ηνλ απαξαίηεηνλ όξνλ νκνθώλνπ πάλησλ ησλ Αληηπξνζώπσλ ζρεηηθήο απνθάλζεσο, ηαύηεο δέ ηπρόλ κε ππαξρνύζεο νπ κόλνλ πξνειζείλ, αιιά θαη ππό νπδεκηάο Δθθιεζίαο βεβαίσο επηρεηξεζήζεηαη ελ ηνηαύηε πεξηπηώζεη κνλνκεξήο εθαξκνγή» («Οξζνδνμία» έηνο 6νλ Γεθέκβξηνο 1931 ηεύρνο 72νλ ζειίο 653).

Αο ιεθζή ππ΄ όςηλ θαη ε απόθαζηο ήλ έιαβελ ε Πξνζύλνδνο ελ Αγίσ Όξεη θαηά Ηνύληνλ ηνπ 1930, εηο ήλ παξέζηεζαλ Αληηπξόζσπνη ησλ ηεζζάξσλ Παηξηαξρείσλ ηεο Αλαηνιήο θαη ησλ Απηνθεθάισλ Δθθιεζηώλ ηεο Ρνπκαλίαο, ηεο Σζερνζινβαθίαο, ηεο Πνισλίαο, ηεο Κύπξνπ, ηεο ΢εξβίαο θαη ηεο Διιάδνο, ηεο ηειεπηαίαο ηαύηεο αληηπξνζσπεπζείζεο ππό ησλ Μεηξνπνιηηώλ Θεζζαινλίθεο Γελλαδίνπ θαη Κεξθύξαο Αζελαγόξα, ελ ή πξνζπλόδσ απεθαζίζζε πακςεθεί λα κε κεηαβιεζή ην Ηνπιηαλόλ εκεξνιόγηνλ κέρξηο νπ ζπλέιζε Οηθνπκεληθή ΢ύλνδνο (Πξαθηηθά ηεο ΢πλόδνπ ελ Αγίσ Όξεη 8 Απξηιίνπ

Παξόκνηνη έγγξαθνη απαληήζεηο αλεθνηλώζεζαλ κεηέπεηηα εηο ηνλ Αξρηεπίζθνπνλ Αζελώλ Υξπζόζηνκν Παπαδόπνπιν εθ κέξνπο ησλ Παηξηαξρώλ Αληηνρείαο, Ηεξνζνιύκσλ θαη ηνπ Αξρηεπίζθόπνπ Κύπξνπ.

Οη πηζηνί ζηήλ ἗ιιάδα, κέ ηό ζρίζκα α὎ηό, δηαζπάζηεθαλ ζέ δύν κεξίδεο. Σνύο Νενεκεξνινγίηεο θαί Παιαηνεκεξνινγίηεο. Σν ζρίζκα απηό επεξέαζε θαη ηνπο δπν ρώξνπο, δει. ηόζν ηό Παιαηό, όζν θαη ην Ἡκεξνιόγην.

὇ κέλ ρώξνο ηνῦ Παιαηνύ Ζκεξνινγίνπ, πεξηέιαβε ίζσο ηα πην ζπλεηδεηά κέιε ηεο ἖θθιεζίαο, πνπ ελδηαθέξνληαλ γηα ηα ζέκαηα ηεο πίζηεσο. Οη πιένλ έλζεξκνη πηζηνί κάιηζηα, νκηινύζαλ γηα «Φξάγθεκα» θαη αξληόληνπζαλ ηνλ εθθιεζηαζκό ηνπο ζηηο Δθθιεζίεο πνπ είραλ ην Νέν Δνξηνιόγην. Ο Αξρηεπίζθνπνο ηόηε επελόεζε ην ζαηαληθόλ ζρέδηνλ ηεο ελάξμεσο δησγκώλ. Καη’ ἀλάγθελ πεξηραξαθώζεθαλ νη άλζξσπνη απηνί ζε κηά «θιεηζηή θνηλσλία», ιόγσ ηνπ δησγκνύ ηνπο πνπ άξρηζε λά πθίζηαηαη από ηελ θξαηνύζα ἖θθιεζία. ΄Δηζη, πξνθπιάρηεθαλ από ην νξαηό θξάγθεκα, πνπ επεδίσθαλ ζθνηεηλά θέληξα. Οη αμηόινγεο απηέο δπλάκεηο, θαη’ νπζίαλ παξνπιίζηεθαλ ζε κηα ηδηαίηεξα θξίζηκε γηα ηελ ὆ξζνδνμία πεξίνδν, πνπ ήηαλ αλαγθαία ε ζπζηξάηεπζε όισλ ησλ πηζηώλ γηα ηελ άκπλά ηεο. Ἡ ζηάζε ηνπο όκσο απηή ππαγνξεύηεθε ππνρξεσηηθά από ηίο εληνιέο ησλ Παηέξσλ λα κελ έρνπλ σο ὆ξζόδνμνη θακία «θνηλσλία» κε ηνπο θαηλνηόκνπο αδειθνύο ηνπο.὇ ρώξνο ηνπ Νένπ Ἡκεξνινγίνπ επεδόζε ζε κηα ιπζζαιέα αληίδξαζε ελαληίνλ ησλ αλζξώπσλ απηώλ, πνπ δελ δέρηεθαλ ηελ εκεξνινγηαθή αιιαγή ζηελ Παξάδνζή

΢΄ νιόθιεξε ηελ Διιάδα είραλ δεκηνπξγεζεί εζηίεο αληηδξάζεσο θαηά ηεο ενξηνινγηθήο αιιαγήο, θάηνηθνη απνκεκαθξπζκέλσλ λήζσλ θαη δπζπξνζίησλ ρσξίσλ δελ εδέρζεζαλ ηελ θαηλνηνκία ηαύηελ, θαη έπαπζαλ λα εθθιεζηάδσληαη εηο Νανύο, όπνπ αθνινπζείην ην Νένλ εκεξνιόγηνλ. Έπαπζαλ λα κεηαβαίλνπλ εηο ηελ Δθθιεζία, σο ζπλέβε εηο Ηθαξίαλ, Καζηειιόξηδνλ θαη εηο Αί κεγάιαη όκσο κάρεο δίδνληαλ εηο ηαο Μεγαινπόιεηο. Δηο ηελ Αζήλα ηδξύζεθε ν «΢ύιινγνο ησλ Οξζνδόμσλ», πνπ αλέιαβε ηελ Μπζηεξηαθή εμππεξέηεζε ησλ πηζηώλ αλα ηελ Διιάδα, θαη παξάιιεια εθξόληηδε λα επηθνηλσλνύλ θαη λα γλσξίδνληαη όζνη Κιεξηθνί δελ εδέρζεζαλ ηελ εκεξνινγηαθή θαηλνηνκία. ΢πλ ησ ρξόλσ θαη κε ηελ αξηζκεηηθή αύμεζε ησλ πηζηώλ θαη ηελ εμ΄ Αγίνπ Όξνπο έιεπζε Ηεξνκνλάρσλ, ν «΢ύιινγνο» κεηαηξάπεθε ζε Κνηλόηεηα. Ζ ίδξπζηο ηεο «Διιεληθήο Θξεζθεπηηθήο Κνηλόηεηνο ησλ Γλεζίσλ Οξζνδόμσλ Υξηζηηαλώλ» κε θαηαζηαηηθό Γηνηθήζεσο αλεγλσξηζκέλν απν ην Πξσηνδηθείν Αζελώλ, έδσζε ηελ δπλαηόηεηα λα δηεπξύλεη ηελ αλάπηπμί ηεο θαη λα ηδξύζεη 800 παξαξηήκαηα ζε όιε ηελ επηθξάηεηα. Όκσο επεηδή ππήξμελ δησγκόο ελαληίνλ ηνπο, νη Υξηζηηαλνί πνπ εθνινύζεζαλ ην παιαηό ζπλεθθιεζηάδνληαλ, πόηε κόλνη ηνπο, θαη πόηε ηε παξαθηλήζεη Ηεξέσλ, εηο νηθίαο θαη εηο εμνρηθνύο Νανύο καθξάλ ησλ δησθηώλ, δηα

΢εκαληηθόλ λα αλαθέξσκελ όηη εηο κίαλ ηνηαύηελ ζύλαμηλ ησλ Υξηζηηαλώλ, εηο ηνλ Ηεξόλ Ναόλ ηνπ Αγίνπ Ησάλλνπ ηνπ Θενιόγνπ παξά ηνπο πξόπνδαο ηνπ Τκεηηνύ, έλζα εηειείην αγξππλία δηα ηελ ενξηήλ ηεο Τςώζεσο ηνπ Σηκίνπ

΢ηαπξνύ, θαηά ην παιαηόλ ενξηνιόγηνλ, εθάλε ελ ησ Οπξαλώ ην ΢εκείνλ ηνπ Σηκίνπ ΢ηαπξνύ. Ζ εθεκεξίο «ΔΛΛΖΝΗΚΖ» ην αλέγξαςελ ελ εθηάζεη ηελ επνκέλελ

«Γύν ρηιηάδεο άλζξσπνη είδνλ ην εμαίζηνλ ηνύην θαηλόκελνλ ηεο Υάξηηνο ηνπ Θενύ γνλππεηείο κεηά δαθξύσλ, πιένλ ηεο εκηζείαο ώξαο παξεθνινπζνύλ, δηόηη αθξηβώο ν Σίκηνο ΢ηαπξόο επεζθίαδελ άλσζελ ηελ Δθθιεζίαλ. Απηό ην απόζπαζκα ηεο Υσξνθπιαθήο (ζ.ζ. ν Αξρηεπίζθνπνο είρε ζηείιεη θιηκάθην ηεο Υσξνθπιαθήο δηα λα δηαιύζεη ηελ ζύλαμηλ ησλ παι/ησλ) είδε ην ζαύκα θαη εμέζηε απν ην γεγνλόο, αθήθε ηα όπια θαη κεηά ησλ πηζηώλ ελώζε δηα λα πξνζθέξε ηελ δνμνινγίαλ θαη δέεζηλ εηο ηνλ Κύξηνλ ηεο Γόμεο» (Απάλζηζκα ζειίο 272). Σα παξόκνηα αλέθεξε θαη ε εθεκεξίδα «΢ΚΡΗΠ». (Γηα λα δείηε ηα απνζπάζκαηα ησλ εθεκεξίδσλ παηήζηε ΔΓΧ.)

Ζ κεξίο αύηε ησλ παιαηνεκεξνινγηηώλ δηαθόςαζα πάζαλ Δθθιεζηαζηηθήλ επηθνηλσλίαλ κεηά ησλ θαηλνηόκσλ Κιεξηθώλ, κεηεπέκςαην εμ Αγίνπ όξνπο ηεξείο, αθνινπζνύληαο ην πάηξηνλ ενξηνιόγηνλ, ίλα δη΄ απηώλ ηειώζη ηα ηεο ιαηξείαο απηώλ θαη δέρσληαη ηελ ζείαλ Υάξηλ θαη αγηαζκόλ. Σόηε ε Γηνηθνύζα

΢ύλνδνο, ίλα ζηεξήζε ηελ κεξίδα ησλ παιαηνεκεξνινγηηώλ ησλ ηεξέσλ απηήο θαη εμαλαγθάζε ηαύηελ λα πξνζρσξήζε εηο ην λένλ ενξηνιόγηνλ, ελήγαγε εηο δίθελ ηνπο ηεξείο θαη δηθάζαζα θαζήξεζελ απηνύο, αξλνπκέλνπο λα ζπκκνξθσζώζη πξνο ηελ απόθαζηλ ηεο Ηεξαξρίαο θαη σο ηδξύζαληαο ίδηνλ ζπζηαζηήξηνλ δηα ιόγνπο δήζελ θηινδνμίαο θαη ηδηνηέιεηαο.

΢εκεησηένλ δ΄ όηη ε κεξίο ησλ παιαηνεκεξνινγηηώλ θαη κεηά ηελ θαζαίξεζηλ ησλ ηεξέσλ απηώλ εμεθνινπζνύζαλ λα ζεσξώζηλ απηνύο σο Καλνληθνύο ησλ ηεξείο θαη λα πεξηβάισζη δηα πιείνλνο ζεβαζκνύ, απηνύο θαζαηξεζέληαο δηα ιόγνπο Οξζνδνμίαο θαη λα δέρσληαη παξ΄ απηώλ ηελ Υάξηλ θαη ηνλ αγηαζκόλ. Καη νύησ ε Ηεξαξρία απν απόςεσο Δθθιεζηαζηηθήο απεμελώζε ηεο κεξίδνο ησλ παιαηνεκεξνινγηηώλ. Ζ εκεξνινγηαθή αύηε θαηλνηνκία έζρελ απν νξζνδόμνπ θαη εζληθήο απόςεσο νιέζξηνλ αληίθηππνλ εηο ην αγηώλπκνλ Όξνο. Αί ηεξαί Μνλαί αί πεξηθνζκνύζαη ην Αγηώλπκνλ Όξνο πιήλ κηαο ηεο ηνπ Βαηνπεδίνπ, ερόκελαη ζηεξξώο ηνπ παηξίνπ εθθιεζηαζηηθνύ εκεξνινγίνπ, εξλήζεζαλ λα ζπκκνξθσζώζη πξόο ηελ αληηθαλνληθήλ απόθαζηλ ηεο Ηεξαξρίαο, ηελ ζρεηηθήλ κε ηελ εκεξνινγηαθήλ κεηαξξύζκηζηλ θαη εμεθνινπζνύζαλ λα ηειώζηλ ηαο ενξηάο, ηαο λεζηείαο θαη ηαο ινηπάο Δθθιεζηαζηηθάο αθνινπζίαο κε ην παιαηόλ Ηνπιηαλόλ εκεξνιόγηνλ. Σελ ηνηαύηελ δηαθσλίαλ θαη δηάζηαζηλ κεηά ηνπ Αγίνπ Όξνπο θαη ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ, αί ελ Αγίσ Όξεη δπν ΢ιαπηθαί Μνλαί, ε Βνπιγαξηθή ηνπ Εσγξάθνπ θαη ΢εξβηθή ηνπ Υηιηαλδαξίνπ, ίλα αλαθέξσκελ θαη ηελ Ρσζζηθήλ Μνλήλ ηνπ Αγίνπ Παληειεήκνλνο, επσθεινύκελαη ηεο εκεξνινγηαθήο θαηλνηνκίαο, δηέθνςαλ ζησπεξώο ηελ Δθθιεζηαζηηθήλ επηθνηλσλίαλ κεηά ηεο Δθθιεζίαο ηεο Κσλζηαληηλνππόιεσο εμ΄ ήο θαλνληθώο εμαξηώληαη θαη δηαθεξύηηνπζηλ, όηη ην Οηθνπκεληθόλ Παηξηαξρείνλ απεκπώιεζε ηα Υξπζόβνπιια ηεο Οξζνδνμίαο εηο ηαο Αηξεηηθάο θαη θαθνδόμνπο Δθθιεζίαο ησλ Καζνιηθώλ θαη ησλ Γηακαξηπξνκέλσλ. Ούησ εμ΄ αηηίαο ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ, αί ελ Αγίσ Όξεη Μνλαί, έπαπζαλ ηνπ λα δέρσληαη ηελ επινγίαλ θαη ηελ ρεηξνηνλίαλ ησλ Κιεξηθώλ απηώλ απν ηελ Δθθιεζίαλ ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ, πθ΄ ήλ Δθθιεζηαζηηθώο ππάγνληαη. Καη πξόο πιήξσζηλ ησλ Δθθιεζηαζηηθώλ αλαγθώλ πξνζηξέραλ εηο ηαο ΢εξβηθάο θαη Βνπιγαξηθάο Δθθιεζίαο ηαο αθνινπζνύζαο ην εθ παξαδόζεσο νξζόδνμνλ εκεξνιόγηνλ. Αί Δθθιεζίαη δέ αύηαη πξνζύκσο απνδέρνληαλ ηελ ηνηαύηελ πξνζθπγήλ θαη κεηά πνιιήο ζπνπδήο πξνζπκνπνηνύληαλ λα ππνθαηαζηήζσζηλ ελ Αγίσ Όξεη ηα πξναίσληα θαη αλαθαίξεηα δίθαηα ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ, ηα θπξσζέληα δηα ηνπ Καηαζηαηηθνύ Υάξηνπ ηνπ Αγίνπ Όξνπο. Σν ηνηνύηνλ ζπλέβε θαη θαηά ηελ εγθαζίδξπζηλ ηνπ Ζγνπκέλνπ ηεο ΢εξβηθήο Μνλήο ηνπ Υηιηαλδαξίνπ, πξνζθιεζέληνο επη ηνύησ θαη κεηαβάληνο εθεί ΢έξβνπ Αξρηεξέσο άλεπ ηεο γλώζεσο θαη ηεο εγθξίζεσο ηνπ Οηθνπκεληθνύ Παηξηαξρείνπ θαζά δηαθειεύνπζηλ Έλ ηε Πνισληθή Δθθιεζία, ν Μεηξνπνιίηεο Πνισλίαο Γηνλύζηνο, παξαπεηζζείο πξόο ζηηγκήλ, εηζήγαγε θαη απηόο εθεί ην λένλ εκεξνιόγηνλ, επζύο ακέζσο όκσο πηεζζείο ππό ηνπ ιανύ ελαγθάζζε λα απνθαηαζηήζε ην παιαηόλ. Ηδνύ πσο εθζέηεη ν ίδηνο ηα δηαηξέμαληα εηο ζπληάθηελ ηεο ηόηε εθδηδνκέλεο ελ Αζήλαηο εθεκεξίδνο «΢θξίπ» εξσηήζαληα απηόλ πεξί ηνπ δεηήκαηνο

«Η Πνισληθή Οξζόδνμνο Δθθιεζία εθ ζεβαζκνύ πξόο ηελ Α.Θ.Π. ηνλ Οηθνπκεληθόλ Παηξηάξρελ, ηνλ νπνίνλ ζεσξνύκε σο θεθαιήλ ηεο Οξζνδνμίαο, επξέζεκελ εηο ηελ αλάγθελ λα εηζαγάγσκελ ηελ εκεξνινγηαθή κεηαξξύζκηζηλ, αιιά επξέζεκελ πξό παλδήκνπ εμεγέξζεσο ηνπ Λανύ. Δθ΄ όζνλ ε θαηλνηνκία εζθαλδάιηδελ θαζώο απεδείρζε ηαο ςπράο ησλ πηζηώλ νξζνδόμσλ, ην θαζήθνλ ηεο, ηεο ππέβαιε λα ζεβαζζή ην πάλδεκνλ ιαηθόλ αίζζεκα θαη λα κελ πξνθαιέζε ζθάλδαινλ εηο βάξνο ηνπ γνήηξνπ ηεο Δθθιεζίαο θαη πξόο δεκίαλ ίζσο ηνπ ζξεζθεπηηθνύ ζπλαηζζήκαηνο ηνπ Σν δέ Κξάηνο άθεζε ην νξζόδνμνλ πιήξσκα λα ηειή ειεπζέξσο ηα εθθιεζηαζηηθά ηνπ θαζήθνληα ζπκθώλσο πξόο ηελ ζξεζθεπηηθήλ ηνπ ζπλείδεζηλ θαη ηαο ζξεζθεπηηθάο ηνπ πεπνηζήζεηο» (Δθεκεξίο «΢θξίπ» 13-41927).

Οη δησγκνί ελαληίνλ ησλ παιαηνεκεξνινγηηώλ αθ΄ ελόο θαη αθ΄ εηέξνπ ε εκκνλή ηνπ Αξρηεπηζθόπνπ Υξπζνζηόκνπ, εηο ηελ θαηλνηνκίαλ ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ, είρνλ πξνθαιέζεη αγαλάθηεζηλ ηεο νξζνδόμνπ ρξηζηηαληθήο ζπλεηδήζεσο. Πάληεο θαηεθέξνλην ελαληίνλ ηνπ Αξρηεπηζθόπνπ, ηνλ νπνίνλ εζεώξνπλ σο αίηηνλ εθθιεζηαζηηθήο αλσκαιίαο. Ο αείκλεζηνο θαζεγεηήο ηεο ηζηνξίαο Π. Καξνιίδεο εηο ζπλέληεπμίλ ηνπ πξόο ηελ εθεκεξίδα «΢θξηπ» αλαθεξόκελνο εηο ην δήηεκα ηνπ εκεξνινγίνπ, ιέγεη ηα

«Πξάμηο αμηνθαηάθξηηνο θαη απεξίζθεπηνο ηνπ Αξρηεπηζθόπνπ ππήξμελ ε ζπνπδή απηνύ ελ ησ δεηήκαηη ηνπ λένπ εκεξνινγίνπ. Ο Υξπζόζηνκνο εδηθαηνιόγεζελ ηελ πξάμηλ ηνπ ηαύηελ δηα ηεο Ιεξαξρίαο θαη ηεο κεγάιεο Δθθιεζίαο. Ούησο εδηθαηνινγήζε, ε ππό ηεο απηαξρίαο ηεο πνιηηηθήο εηο ηνλ Υξπζόζηνκν επηβιεζείζα θαη ππό ηνύηνπ εηο ηελ Ιεξαξρίαλ θαη εηο ηελ Μεγάιελ Δθθιεζίαλ θνξησζείζα επζύλε ησλ γελνκέλσλ. Καη όζνλ κελ αθνξά ηελ Ιεξαξρίαλ πξέπεη λα νκνινγήζσκελ εηιηθξηλώο όηη νπθ νιίγνη ππάξρνπλ ελ απηή άλδξεο θαζ΄ εαπηνύο άμηνη πάζεο ηηκήο θαη ζεβαζκνύ· αιιά ην όινλ νπδεκίαλ θέθηεηαη δύλακηλ θαη αμίαλ, ππήθνπζαλ ηπθιώο εηο ηα λεύκαηα ηεο εμνπζίαο. Όζνλ αθνξά δέλ ηελ κεγάιελ Δθθιεζίαλ κεηά πνιινύ άιγνπο ςπρηθνύ, πξέπεη λα θαηαθξίλσ ηνλ Υξπζόζηνκνλ, ζηεξίμαληα ηελ θαη' επηηαγήλ γελνκέλελ

• Δθείλν όπεξ είκαη πεπεηζκέλνο εγώ, όηη νπδέπνηε ε Μεγάιε Δθθιεζία εδύλαην λα επηηξέςε ηνηνύηνλ λεσηεξηζκόλ άλεπ ζπλελλνήζεσο πξνο ηελ όιελ Οξζόδνμνλ Δθθιεζίαλ, αιιά πεξί ηνύηνπ δελ δύλακαη λύλ λα έιζσ εηο ιεπηνκεξείο εμεγήζεηο. Σνύην κόλνλ ιέγσ, όηη εθείλν ην νπνίν έπξαμε ν Μαθαξηώηαηνο ελ ησ δεηήκαηη ηνπ εκεξνινγίνπ δελ ήην ώξηκνο πξάμηο... Όηε εγέλεην ν λεσηεξηζκόο πξνζεθιήζελ εγώ ππό ζπιιαιεηεξίνπ ελ θιεηζηώ ρώξσ γελνκέλνπ ππν πνιιώλ νξζνδόμσλ δεισηώλ· θαίπεξ δέ ελ ησ βάζεη ηεο ζπλεηδήζεώο κνπ θαηαδηθάδσλ ηελ πξάμηλ ηνπ Αξρηεπηζθόπνπ, πξνζεπάζεζα παληί ηξόπσ, ιέγσλ θαη ζπκβνπιεύσλ, λα πξνιάβσ πάζαλ δηακαξηπξίαλ εθ κέξνπο ηνπ ππό δήινπ εμαπηνκέλνπ νκίινπ.
• Λέγσ δέ θαη ηνλίδσ όηη δελ είλαη αιεζέο όηη ν ππέξ ηνπ εκεξνινγίνπ ζόξπβνο είλαη νιίγσλ ηηλώλ αλζξώπσλ έξγνλ, αιι΄ όηη κέγα κέξνο ηνπ Διιεληθνύ Λανύ, σο είπελ ν Τπνπξγόο απν βήκαηνο ηεο Βνπιήο, δελ είδε κεη΄ επκελώλ δηαζέζεσλ ην γελόκελνλ... Δληεύζελ δέ πξνεγνπκέλσο ζπκθσλώ κεηά ησλ γξαθέλησλ ελ ησ ζεκεξηλώ «΢θξίπ», όηη αδηθαηνιόγεηνο θαη εζηθώο αμηνθαηάθξηηνο ζα γίλε πάζα εθ κέξνπο νηαζδήπνηε Αξρήο εθκεηάιιεπζηο ηνπ γεγνλόηνο ηνύηνπ πξόο θαηάπλημηλ ζξεζθεπηηθήο ειεπζεξίαο.
• Η ηηκσξία ε επηβιεηέα εηο ηνλ δξάζηελ ηεο πξάμεσο δελ δύλαηαη λα ππέξβε ηα όξηα ηνπ ππό ηνπ λόκνπ αηνκηθώο δηα ηελ πξάμηλ θαζνξηδνκέλνπ βαζκνύ ηεο πνηλήο...» (Δθεκεξίο «΢θξίπ» 24-5-1927).

ςήθνπο).

πνζεηή

απν Κηηίνπ Μειέηηνο

Γηαίξεζηο ησλ νξζνδόμσλ Δθθιεζηώλ

πνιηηηθώλ

ησλ θπξίσλ θιπ.».

ηεο

ελώζεσο παζώλ ησλ Θενύ;». θαη θαηα γξάκκα; Σελ 14ελ Ηνπλίνπ 1917 ν θπβεξλά ή ζεζκώλ.

θαηά ηνλ θ΄ αηώλα, ζει. 13).

ηεο κεη΄ απηώλ

ηελ Η.΢ύλνδνλ ηεο Διιάδνο.

θαη κε πνιύο ιαόο.

Αζελώλ.

αηώλα, ζει. 16). όκσο

ζθνπόλ θαη

Ζ εηζήγεζηο ηνπ καζόλνπ Μηραιαθνπνύινπ έξγνλ εγέλεην. Σελ δηαίξεζηλ

ησλ ηεο Υξηζηνύ. Ο

΢ύξνπ ελ Ακεξηθή. ηεο 1920» είλαη ΔΓΧ θαη ΔΓΧ. σο θαλνληθόο Θεόθιεηνο.

΢εκαληηθόλ λα αλαθέξσκελ όηη

ηνῦ Πάπα,

Πάπα,

ρσξία ηεο πεξηνρήο Καξύζηνπ θαη αιιαρνύ.

κόλεο ηεο ελ Διιάδη, όινη ιανί Λανύ. ηεο νύησ εμήο

www.entoytwnika.blogspot.com 1930). λα ηειέζνπλ ηελ Θείαλ ιαηξείαλ. ηεο εμήο ηνύο εκέξαλ Νέν

ηζρύεη

πξάμηλ εηο ηελ κεγάιελ Δθθιεζία.

νη Καλόλεο.

Απξηιίσ 1924 Πάπαο θαη

ηνπ λένπ ηα εμήο

226

ηνπο.

Τσ

ηνύηνπ

Αζελώλ θαη πάζεο Ειιάδνο Κπξίσ Φξπζνζηόκσ

δηα λόκνπ θαη ππό ηεο Πνιηηείαο.

ελ Υξηζηώ ησ Αλαζηάληη Θεώ.