ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΣΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: • • • • • • • • ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (Φ.Π.Α.) ΚΩΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Κ.Β.Σ.) ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΜΗΤΡΩΟΥ 2 • ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 1. Ποια δικαιολογητικά πρέπει να υποβληθούν μαζί με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για τις εκπιπτόμενες δαπάνες; Με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων συνυποβάλλονται κατά περίπτωση τα εξής δικαιολογητικά από τα οποία αποδεικνύεται η πραγματοποίηση από το φορολογούμενο των δαπανών, τις οποίες αυτός επικαλείται για έκπτωση από το εισόδημά του για: -ΔΑΠΑΝΗ ΕΝΟΙΚΙΟΥ Αποδείξεις που έχουν εκδοθεί από τον εκμισθωτή ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του. Αντί των οικείων αποδείξεων καταβολής ενοικίου, ο φορολογούμενος δικαιούται να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, από την οποία να προκύπτει το ποσό του ενοικίου που καταβλήθηκε από αυτόν, ως και τα στοιχεία των δικαιούχων στους οποίους το κατέβαλε και τον αριθμό του φορολογικού μητρώου των εκμισθωτών. -ΔΑΠΑΝΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΖΩΗΣ & ΘΑΝΑΤΟΥ Για την απόδειξη της καταβολής του ποσού των ασφαλίστρων, με βάση τις οικείες ασφαλιστικές συμβάσεις, απαιτείται απόδειξη είσπραξης του ποσού των ασφαλίστρων ή σχετική βεβαίωση, από τις οποίες προκύπτει το είδος της ασφαλιστικής κάλυψης και το καθαρό καταβαλλόμενο ποσό των ασφαλίστρων, χωριστά από τυχόν οποιαδήποτε άλλη σχετική επιβάρυνση του ασφαλισμένου. Επίσης, τα στοιχεία του συμβαλλομένου και των ασφαλιζόμενων προσώπων. -ΔΑΠΑΝΗ ΔΙΔΑΚΤΡΩΝ Για την απόδειξη της καταβολής των διδάκτρων για ιδιαίτερα, κατ’ οίκον, μαθήματα και για φροντιστήρια απαιτείται απόδειξη παροχής υπηρεσιών για το ποσό της αμοιβής, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. -ΔΑΠΑΝΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ Για την απόδειξη της καταβολής του ποσού των ασφαλιστικών εισφορών σε ταμεία ασφάλισης του υπόχρεου, απαιτείται η σχετική βεβαίωση ή απόδειξη του ασφαλιστικού φορέα από την οποία προκύπτει το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών που η καταβολή τους είναι υποχρεωτική από το νόμο, καθώς και το ποσό των καταβαλλόμενων εισφορών στις περιπτώσεις προαιρετικής ασφάλισης σε ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο, χωριστά από τυχόν άλλα ποσά για εκπρόθεσμη κτλ. καταβολή των εισφορών. -ΔΑΠΑΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Έξοδα για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις. Διπλότυπη απόδειξη, η οποία εκδίδεται από τον ιατρό κατά την είσπραξη της αμοιβής σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. Έξοδα νοσηλείας. α) Προκειμένου για νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές: (αα) Διπλότυπη απόδειξη της κλινικής, από την οποία να προκύπτει το ποσό της δαπάνης, για τη νοσηλεία του ασθενή. Για την έκδοση αυτής της απόδειξης εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. (αβ) Βεβαίωση του διευθυντή της κλινικής για το χρόνο νοσηλείας του ασθενή και το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου. (β) Προκειμένου για νοσήλια σε κρατικά και λοιπά νοσηλευτικά ιδρύματα: (βα) Διπλότυπη απόδειξη είσπραξης του νοσηλευτικού ιδρύματος, από την οποία να προκύπτει το ποσό της δαπάνης, για τη νοσηλεία του ασθενή. (ββ) Βεβαίωση του διευθυντή του νοσηλευτικού ιδρύματος, για το χρόνο νοσηλείας του ασθενή και το ποσό των εξόδων αυτής, αναλυτικά κατά είδος εξόδου. 3 Στις πιο πάνω υποπεριπτώσεις, όταν στην οικεία απόδειξη είσπραξης αναγράφεται ο χρόνος της νοσηλείας και αναλυτικά τα έξοδά της κατά είδος εξόδου, δεν απαιτείται η πιο πάνω ιδιαίτερη, βεβαίωση του διευθυντή του νοσηλευτικού ιδρύματος, νοσοκομείου ή κλινικής. Έξοδα για την απασχόληση νοσοκόμου. α) Βεβαίωση του θεράποντα ιατρού, με την οποία να βεβαιώνεται το είδος της νόσου από την οποία πάσχει ο ασθενής, η διάρκειά της, καθώς και η ανάγκη απασχόλησης νοσοκόμου, λόγω της σοβαρότητας της νόσου. β) Απόδειξη είσπραξης της αμοιβής από το πρόσωπο που πρόσφερε υπηρεσίες ως νοσοκόμος, στην οποία πρέπει να αναφέρεται το ονοματεπώνυμό του, το όνομα του πατέρα του, ο αριθμός φορολογικού μητρώου ή ταυτότητας, η διεύθυνση της κατοικίας του και η χρονική διάρκεια παροχής των υπηρεσιών του, νόμιμα χαρτοσημασμένη και υπογραμμένη. Έξοδα σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων και προσώπων που πάσχουν από κινητική αναπηρία, οι οποίες εδρεύουν στην Ελλάδα. α) Διπλότυπη απόδειξη παροχής υπηρεσιών, η οποία εκδίδεται από την επιχείρηση που εισπράττει την αμοιβή σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. β) Βεβαίωση του διευθυντή ή του νόμιμου εκπροσώπου της επιχείρησης για τον ακριβή χρόνο της περίθαλψης του προσώπου που κατέβαλε ή για το οποίο καταβλήθηκε η δαπάνη, καθώς και το ποσό αυτής κατά κατηγορία δαπάνης. Έξοδα αγοράς και τοποθέτησης οργάνων στο σώμα του ασθενή και αντικατάστασης μελών του σώματός του με τεχνητά. Σε περίπτωση που η σχετική δαπάνη αποτελεί μέρος των εξόδων νοσοκομειακής περίθαλψης, απαιτούνται τα δικαιολογητικά που προαναφέρθηκαν στην πιο πάνω περίπτωση. Σε περίπτωση που ο ίδιος ο ασθενής προμηθεύεται τα όργανα ή τα τεχνητά μέλη από το ελεύθερο εμπόριο, απαιτείται απόδειξη λιανικής πώλησης. Η απόδειξη αυτή, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που ορίζουν αυτές οι διατάξεις, και το ονοματεπώνυμο του αγοραστή, καθώς και το είδος του πωλούμενου πράγματος. Σε περίπτωση αγοράς γυαλιών όρασης ή φακών επαφής ή ακουστικών βαρηκοΐας, εκτός από την απόδειξη που προβλέπει ο Κ.Β.Σ., απαιτείται και βεβαίωση γιατρού, η οποία παραμένει στο φάκελο του φορολογουμένου και ισχύει ως δικαιολογητικό αγοράς γυαλιών όρασης, φακών επαφής και ακουστικών βαρηκοΐας (για μια πενταετία). Ειδικές δαπάνες περίθαλψης ανάπηρων παιδιών. α) Διπλότυπη απόδειξη είσπραξης, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. β) Βεβαίωση του διευθυντή της σχολής ή του θεραπευτηρίου από την οποία να προκύπτει ότι το τέκνο του υπόχρεου πάσχει από ανίατο νόσημα ή είναι τυφλό ή κωφάλαλο ή έχει διανοητική καθυστέρηση, ο ακριβής χρόνος της φοίτησης ή της περίθαλψης, γενικά, του ανάπηρου τέκνου, για το οποίο καταβλήθηκε η αμοιβή, καθώς και το ποσό της, αναλυτικά, κατά κατηγορία δαπάνης. γ) Στοιχεία, από τα οποία να αποδεικνύεται ότι τα τέκνα είναι άγαμα ή διαζευγμένα ή τελούν σε κατάσταση χηρείας και ότι το ετήσιο φορολογούμενο και απαλλασσόμενο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 600.000 δρχ. Νοσήλια που καταβάλλονται στην αλλοδαπή Προκειμένου για έξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης που καταβάλλονται στην αλλοδαπή απαιτούνται οι σχετικές βεβαιώσεις των αλλοδαπών ιατρών ή νοσοκομείων, οι οποίες πρέπει να είναι θεωρημένες από τον αρμόδιο Έλληνα πρόξενο και μεταφρασμένες νόμιμα. Αν δεν υπάρχει ελληνικό προξενείο, η θεώρηση αυτών των αποδείξεων πρέπει να γίνεται από την τοπική αρχή του ξένου Κράτους, η οποία έχει τη σχετική εξουσιοδότηση. -ΔΑΠΑΝΗ ΔΩΡΕΩΝ Για την απόδειξη της καταβολής του ποσού των δωρεών ή χορηγιών, απαιτούνται τα ακόλουθα, κατά περίπτωση, δικαιολογητικά: α) Προκειμένου για δωρεά ακινήτου: (αα) Αντίγραφο του συμβολαίου δωρεάς. (αβ) Πιστοποιητικό του οικείου Υποθηκοφυλακείου για τη μεταγραφή του ακινήτου. 4 β) Προκειμένου για δωρεά ιατρικών μηχανημάτων και ασθενοφόρων αυτοκινήτων: (βα) Βεβαίωση του δωρεοδόχου ότι έγινε αποδεκτή η δωρεά. (ββ) Αντίγραφο του πρωτοκόλλου παράδοσης - παραλαβής. (βγ) Σε περίπτωση αγοράς και άμεσης παράδοσης των δωρούμενων αντικειμένων, το νόμιμο στοιχείο που προβλέπεται από τον Κ.Β.Σ., από το οποίο προκύπτει η αξία τους. Σε περίπτωση που ο δωρητής κατείχε από πριν τα δωρηθέντα αντικείμενα, η αξία τους προσδιορίζεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. γ) Προκειμένου για χρηματικά ποσά: (γα) Διπλότυπη απόδειξη ή γραμμάτιο είσπραξης του ποσού της δωρεάς ή χορηγίας, η οποία εκδίδεται από το νόμιμο εκπρόσωπο του δωρεοδόχου. (γβ) Βεβαίωση ή αντίγραφο της οικείας πράξης του νόμιμου εκπροσώπου του δωρεοδόχου από την οποία να προκύπτει η αποδοχή της δωρεάς και η καταχώρηση του ποσού αυτής στα επίσημα βιβλία του δωρεοδόχου. Σε περίπτωση δωρεάς ακινήτου ή χρηματικών ποσών με όρο, βεβαίωση του νόμιμου εκπροσώπου του δωρεοδόχου από την οποία να προκύπτει το ύψος του καθαρού προϊόντος που περιέρχεται στο δωρεοδόχο. Στην περίπτωση κατά την οποία το ποσό της δωρεάς ή χορηγίας κατατίθεται σε ειδικό λογαριασμό του δωρεοδόχου ή του αποδέκτη της χορηγίας, που έχει ανοιχθεί σε τράπεζα ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εκτός των παραπάνω δικαιολογητικών, απαιτείται και το οικείο γραμμάτιο είσπραξης της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, στο οποίο πρέπει να αναγράφονται τα στοιχεία που αναφέρονται στις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 2238/1994. Αν το πρωτότυπο έχει δοθεί στο δωρεοδόχο για την είσπραξη του ποσού που δωρίθηκε, υποβάλλεται αντίγραφο του γραμματίου, κυρωμένο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή την Τράπεζα, από την οποία εκδόθηκε. Τα δικαιολογητικά για την έκπτωση των δωρεών χρηματικών ποσών προς αθλητικά σωματεία, ορίζονται στην οικεία διάταξη. Πέρα από τα πιο πάνω δικαιολογητικά, σε περίπτωση που τα χρηματικά ποσά των δωρεών και χορηγιών, που καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 2000, υπερβαίνουν αθροιστικά για κάθε δωρεοδόχο τις 100.000 δρχ. ετησίως, απαιτείται και το πρωτότυπο του παραστατικού καταβολής του φόρου 20%. -ΔΑΠΑΝΗ ΤΟΚΩΝ Για την απόδειξη της καταβολής των τόκων απαιτείται, προκειμένου για: α) Στεγαστικά δάνεια, σχετική βεβαίωση της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων ή του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ή άλλου πιστωτικού οργανισμού, από την οποία να προκύπτει ότι πρόκειται για στεγαστικό δάνειο για απόκτηση πρώτης κατοικίας (αγορά ή ανέγερση ή αποπεράτωση), ότι έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βαρύνουν, το ποσό μόνο των δεδουλευμένων συμβατικών τόκων (ληξιπρόθεσμων και απαιτητών) που όφειλε και κατέβαλε αυτός μέσα στο έτος 2000, καθώς και το έτος σύναψης του δανείου. Εάν δεν αναγράφεται στη βεβαίωση αυτή σε ποιον ανήκει το ακίνητο, στο οποίο έχει εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση, πρέπει να επισυνάπτεται υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, στην οποία να βεβαιώνεται ότι το ακίνητο ανήκει στο φορολογούμενο ή στη σύζυγο ή στα τέκνα τους, που τους βαρύνουν και ο αριθμός εγγραφής στο βιβλίο μεταγραφών του οικείου Υποθηκοφυλακείου (στην ίδια υπεύθυνη δήλωση βεβαιώνεται ότι πρόκειται για δάνειο για αγορά πρώτης κατοικίας, αν αυτό δεν βεβαιώνεται στην οικεία βεβαίωση της Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων κτλ.). β) Νέα δάνεια που λαμβάνονται για εξόφληση παλιών στεγαστικών δανείων που είχαν ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας, βεβαίωση της Τράπεζα ή γενικά του φορέα που χορήγησε το νέο δάνειο, από την οποία να προκύπτει ότι πρόκειται για νέο δάνειο για εξόφληση παλιού στεγαστικού δανείου, που είχε ληφθεί για αγορά πρώτης κατοικίας με υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βάρυναν, το ανεξόφλητο ποσό του παλιού δανείου και ο χρόνος λήξης του, ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι που καταβλήθηκαν στο έτος 2000 αφορούν το τμήμα του νέου δανείου που καταβλήθηκε για εξόφληση του υπόλοιπου ποσού του παλιού δανείου που δεν είχε εξοφληθεί μέχρι τη σύναψη του νέου δανείου, καθώς και ότι έχει εγγραφεί και για το 5 νέο δάνειο υποθήκη ή προσημείωση σε ακίνητο του φορολογουμένου ή του άλλου συζύγου ή των τέκνων τους που τους βαρύνουν. γ) Στεγαστικά δάνεια για απόκτηση πρώτης κατοικίας που χορηγούνται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις στους υπαλλήλους τους, βεβαίωση αυτής που να περιλαμβάνει τα στοιχεία που αναφέρονται στην προηγούμενη περίπτωση α’. δ) Προκαταβολές που έχουν χορηγηθεί από τα Ταμεία Αλληλοβοηθείας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, σχετική βεβαίωση αυτών, από την οποία να προκύπτει ότι ο φορολογούμενος είναι βοηθηματούχος του αντίστοιχου Ταμείου, ότι η προκαταβολή χορηγήθηκε σ’ αυτόν με βάση τις διατάξεις του άρθρου 18 του ν.δ. 398/1974 (Φ.Ε.Κ. 116 Α’) για απόκτηση πρώτης κατοικίας, το ποσό των τόκων, καθώς και ότι οι τόκοι αυτοί είναι δεδουλευμένοι και καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 2000. ε) Δάνεια που έχουν χορηγηθεί από Τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα Ταχυδρομικά Ταμιευτήρια και λοιπούς πιστωτικούς οργανισμούς στο φορολογούμενο για αναστήλωση, επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων κτισμάτων, καθώς και κτισμάτων που βρίσκονται σε περιοχές χαρακτηριζόμενες ως παραδοσιακά τμήματα πόλεων ή ως παραδοσιακοί οικισμοί, βεβαίωση αυτών που να περιλαμβάνει το ποσό των δεδουλευμένων τόκων που καταβλήθηκαν μέσα στο έτος 2000. Στις πιο πάνω περιπτώσεις αν, εκτός από τους τόκους που είναι δεδουλευμένοι, καταβλήθηκαν τόκοι υπερημερίας, τα ποσά αυτών των τόκων πρέπει να αναφέρονται χωριστά στην οικεία βεβαίωση, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά δεν εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα. - ΔΑΠΑΝΗ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΜΕΡΙΔΙΩΝ ΗΜΕΔΑΠΩΝ ΜΕΤΟΧΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΙΚΤΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Για την αναγνώριση της δαπάνης που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 37 του ν. 2874/2000 (ΦΕΚ 286 Α’) απαιτείται βεβαίωση της Εταιρίας Διαχείρισης για την έκδοση τίτλου ονομαστικών μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων, στην οποία πρέπει να αναφέρονται το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου ή των δικαιούχων, αν αγοράζουν από κοινού περισσότεροι του ενός, το ποσό της αγοράς, το έτος αγοράς και οι αριθμοί Τίτλου, Πελάτη και Μητρώου. - ΔΑΠΑΝΗ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ή ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Για την απόδειξη της καταβολής της δαπάνης για αγορά και εγκατάσταση συστημάτων ή οικιακών συσκευών χρήσης φυσικού αερίου ή άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, απαιτούνται τα νόμιμα δικαιολογητικά, που εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. - ΕΦΑΠΑΞ ΔΑΠΑΝΗ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ, ΛΟΓΩ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Για την αναγνώριση της δαπάνης χωρίς δικαιολογητικά των 650.000 δρχ. απαιτούνται τα ακόλουθα δικαιολογητικά, από τα οποία πιστοποιείται η ιδιότητα του φορολογουμένου ή του κάθε προσώπου που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει, ως αναπήρου, τυφλού κτλ., λόγω της οποίας δικαιούται ο φορολογούμενος την έκπτωση αυτής της δαπάνης: α) Προκειμένου για αναπήρους με αναπηρία 67% και πάνω από νοητική καθυστέρηση, φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση, γνωμάτευση της οικείας πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής, η διαδικασία για την έκδοση της οποίας ορίζεται στην 1035166/400/Α’ 0012/ΠΟΛ. 1087/9.3.93 (Φ.Ε.Κ. 198 Β’) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. β) Προκειμένου για τυφλούς, βεβαίωση της αρμόδιας Διεύθυνσης της οικείας νομαρχίας ότι είναι γραμμένοι στο γενικό μητρώο τυφλών, που τηρείται σ’ αυτήν. γ) Προκειμένου για νεφροπαθείς που τελούν υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν κάνει μεταμόσχευση νεφρού, καθώς και πρόσωπα που πάσχουν από μεσογειακή δρεπανοκυτταρική και μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και κάνουν μεταγγίσεις αίματος, σχετική βεβαίωση του φορέα (νοσοκομείο, ιδιωτική κλινική κτλ) που έκανε τη μεταμόσχευση νεφρού ή που κάνει την αιμοκάθαρση ή τις μεταγγίσεις, από την οποία να προκύπτει η κατάστασή τους αυτή. δ) Προκειμένου για ανάπηρους αξιωματικούς ή οπλίτες ή θύματα πολέμου, καθώς και αναπήρους ή θύματα εθνικής αντίστασης ή εμφύλιου πολέμου, σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων 1543/1985 (Φ.Ε.Κ. 73 Α’) και 1863/1985 (Φ.Ε.Κ. 204 Α’), όπως τροποποιήθηκαν με το νόμο 1976/1991 (Φ.Ε.Κ. 184 Α’), σχετική βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. 6 Ειδικά για τους ανάπηρους αξιωματικούς και οπλίτες, καθώς και τα θύματα πολέμου αρκούν τα αποκόμματα των εκδιδομένων στο όνομά τους μηνιαίων επιταγών εισπράξεων της σύνταξής τους, οι οποίες φέρουν πριν από τον αριθμό τους το γράμμα Γ ή Δ. Επίσης, ειδικά για τα πρόσωπα που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του ν. 1579/1950 (Φ.Ε.Κ. 286 Α’) και ν.δ. 330/1947 (Φ.Ε.Κ. 84 Α’) απαιτείται σχετική βεβαίωση της Ελληνικής Αστυνομίας. Τέλος, ειδικά για αξιωματικούς οι οποίοι έχουν τεθεί σε κατάσταση πολεμικής διαθεσιμότητας ή για αξιωματικούς που εξαιτίας πολεμικού τραύματος ή νοσήματος που επήλθαν λόγω κακουχιών σε πολεμική περίοδο, βρίσκονται σε κατάσταση υπηρεσίας γραφείου βεβαίωση της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας που τους χορηγεί τις αποδοχές τους. - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Αφαιρείται ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) του συνολικού ετήσιου ποσού των οικογενειακών δαπανών, στις οποίες υποβάλλεται ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα τέκνα τους που συνοικούν με αυτούς και τους βαρύνουν, για αγορά αγαθών και υπηρεσίες γενικώς. Το ποσό που αφαιρείται δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) δραχμών. Το ποσό αυτό μερίζεται μεταξύ των συζύγων ανάλογα με το ύψος του φορολογούμενου εισοδήματος του καθενός, όπως αυτό δηλώθηκε με την αρχική εμπρόθεσμη δήλωση. Αποδείξεις λιανικής πώλησης αξίας πάνω από δέκα χιλιάδες (10.000) δραχμές γίνονται δεκτές μόνο εάν αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του αγοραστή φορολογουμένου και τίθεται η σφραγίδα του πωλητή. Πρέπει να αναγράφεται το ποσό των οικογενειακών δαπανών στην αρχική εμπρόθεσμη δήλωση εισοδήματος και να συνυποβάλλονται τα πρωτότυπα των νόμιμων δικαιολογητικών που εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά. Εφιστάται η προσοχή, καθόσον τα δικαιολογητικά των οικογενειακών δαπανών για αγορά αγαθών και λήψη υπηρεσιών από φέτος δεν θα υποβληθούν με τη δήλωσης, αλλά θα φυλάσσονται από το φορολογούμενο για να τα επιδείξει όταν του ζητηθεί από τον έλεγχο. 2. Εάν τα γεωργικά εισοδήματα συμπληρώνονται και στο Ε3 Τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν γεωργική εκμετάλλευση και τα οποία δεν τηρούν ή τηρούν βιβλία Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. δεν συνυποβάλλουν το έντυπο Ε3. Αντίθετα, το Ε3 θα συνυποβληθεί με το έντυπο Ε5 από τους υπόχρεους που δηλώνουν εισοδήματα από γεωργική εκμετάλλευση. 3. Ποιες δαπάνες θεωρούνται οικογενειακές; Οι δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών. Οι αποδείξεις αυτές δεν υποβάλλονται με τη δήλωση αλλά φυλάσσονται από τους φορολογούμενους και θα επιδεικνύονται όταν τους ζητηθεί από το φορολογικό έλεγχο. Ειδικότερα στην έννοια των οικογενειακών δαπανών περιλαμβάνονται δαπάνες αγοράς, για την κατοικία του φορολογουμένου, ηλεκτρικών συσκευών ή μικροσυσκευών, συσκευών υγραερίου, ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων, φωτιστικών, υαλικών, ειδών οικιακής χρήσης κτλ. εγκατάστασης, σύνδεσης, επισκευής και συντήρησης των πιο πάνω συσκευών, αγοράς έτοιμων ενδυμάτων, υποδημάτων, τσαντών, ειδών ταξιδίου, δερμάτινων ειδών, αθλητικών ειδών, καλλυντικών, κοσμημάτων, αγοράς υφασμάτων, λευκών ειδών, κουβερτών, ραφής ενδυμάτων, αγοράς βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, σχολικών ειδών, γραφικών και ειδών ζωγραφικής, χαρτικών, απορρυπαντικών, φαρμάκων, αγοράς ανταλλακτικών, εξαρτημάτων, επισκευής και συντήρησης επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, μοτοποδηλάτων και μοτοσικλετών, ενοικίου θερινής κατοικίας, ξενοδοχείων, κάμπτινγκ, δίδακτρα τεχνικών και επαγγελματικών σχολών, εργαστηρίων ελεύθερων σπουδών, ωδείων, μπαλέτων, γυμναστηρίων, νηπιαγωγείων, παιδικών ή βρεφονηπιακών σταθμών, δαπανών σε εστιατόρια, καφενεία, μπαρ, κέντρα διασκέδασης, πιτσαρίες, σουβλατζίδικα, τουριστικά γραφεία, κουρεία, κομμωτήρια, καθαριστήρια, κέντρα αδυνατίσματος, λογοθεραπείας, ψυχολογίας. Οι πιο πάνω δαπάνες είναι ενδεικτικές. Δεν περιλαμβάνονται στις οικογενειακές δαπάνες: α) Τα ασφάλιστρα κατά του κινδύνου πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων του φορολογουμένου, τα έξοδα επισκευής και συντήρησης, η αμοιβή δικηγόρου για δίκες σε 7 διαφορές απόδοσης μισθίου ή καθορισμού μισθώματος και των κοινόχρηστων χώρων προκειμένου για οικοδομές που εκμισθώνονται. Οι δαπάνες αυτές που αφορούν την απαλλασσόμενη κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία αναγνωρίζονται ως οικογενειακές δαπάνες. β) Η αγορά αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων αυτοκινούμενων οχημάτων, Jeep, σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών, κινητών πραγμάτων αξίας πάνω από 1.000.000 δρχ., κτηματικών ομολόγων του Δημοσίου, ομολόγων του Δημοσίου ή τίτλων εταιριών που μετέχει το Δημόσιο κατά 50%, αγορά μετοχών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο κ.λ.π. γ) Οι δαπάνες της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του ν. 2238/1994 όπως ενοίκιο κύριας κατοικίας, ασφάλιστρα ζωής ή θανάτου, δίδακτρα φροντιστηρίων, ιδιαίτερων μαθημάτων ή ξένων γλωσσών, εισφορές σε ταμεία ασφάλισης, ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη, αμοιβή δικηγόρων. δ) Δαπάνες αγοράς τροφίμων και ποτών, καυσίμων, ύδρευσης, αποχέτευσης, συγκοινωνιών, παροχών ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ, ασφαλίστρων γενικά, τελών κυκλοφορίας και διδάκτρων ιδιωτικών σχολείων. 4. Πως αποδεικνύεται ότι ένα ακίνητο παρέμεινε κενό; Πρέπει να προσκομίζονται φωτοαντίγραφα των λογαριασμών της Δ.Ε.Η. ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο, όπως λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων κ.λπ. από τα οποία να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο ήταν κενό το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα 5. Πως φορολογούνται εισοδήματα που αποκτήθηκαν στην αλλοδαπή; Πρώτα εξετάζουμε τι προβλέπει η σύμβαση αποφυγής της διπλής φορολογίας του εισοδήματος που τυχόν ισχύει, μεταξύ του συγκεκριμένου κράτους με την Ελλάδα. Αν δεν προβλέπεται κάτι διαφορετικό ή δεν υπάρχει σύμβαση, τότε το εισόδημα που αποκτήθηκε στην αλλοδαπή προστίθεται στα υπόλοιπα εισοδήματα και φορολογείται. Από το συνολικό ποσό του φόρου που αναλογεί, αφαιρείται ο φόρος που καταβλήθηκε στην αλλοδαπή 6. Ποιο ποσό κεφαλαίου προηγούμενων ετών που φορολογήθηκε ή νόμιμα έχει απαλλαχθεί από τη φορολογία, αναγνωρίζεται για την κάλυψη τεκμαρτής δαπάνης; Ποσό που προκύπτει από το συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων, καθώς και οποιοδήποτε άλλο ποσό που αποδειγμένα έχει εισπραχθεί. Αν δεν υπάρχουν δαπάνες του άρθρου 16 του ν.2238/1994 ή είναι κάτω από το 1.000.000 δρχ. το ποσό που θα εκπεσθεί δεν μπορεί να είναι κατώτερο του 1.000.000 δρχ. (Άρθρο 19 ν. 2238/1994). Εφιστάται η προσοχή, καθ’ όσον με την παρ. 17 του άρθρου 2 του ν. 2065/1992 καταργήθηκε ο περιορισμός της πενταετίας. 7. Πότε υποβάλλεται το έντυπο Ε9; Υπόχρεοι σε υποβολή του εντύπου αυτού είναι οι φορολογούμενοι που για πρώτη φορά υποβάλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος (έντυπο Ε1), ανεξάρτητα αν διαθέτουν ή όχι ακίνητα, οπότε συνυποβάλλεται με το έντυπο Ε1, καθώς επίσης και όσοι φορολογούμενοι έχουν μεταβολές στα ακίνητα που δήλωσαν στο έντυπο Ε9 κατά τα προηγούμενα οικον. έτη. 8. Σε ποιον κωδικό θα καταχωρηθεί η σύνταξη πολύτεκνης μητέρας; Στα ποσά που απαλλάσσονται από το φόρο. Για το οικον. έτος 2001 στους κωδ. 657-658. 9. Πως θα καταχωρηθούν οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, μαζί με τα έξοδα ιατρικής περίθαλψης; 8 Οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων εντάσσονται στις οικογενειακές δαπάνες. Εξαιρούνται τα φάρμακα που χορηγήθηκαν κατά τη νοσηλεία σε νοσοκομεία ή κλινικές, τα οποία συμπεριλαμβάνονται στα έξοδα νοσηλείας. 10. Εάν υπάρχει υποχρέωση υποβολής του εντύπου Ε9, σε περίπτωση γάμου ή ενηλικίωσης τέκνων Υπάρχει υποχρέωση γιατί έχουμε αλλαγή στην οικογενειακή κατάσταση. 11. Εάν υποχρεούνται σε δήλωση μεταβολής ακινήτων (Ε9), όταν υπάρχει θάνατος του κληρονομούμενου εντός της χρήσης Για ακίνητα φορολογουμένου που απεβίωσε μέσα στο κρινόμενο έτος δεν απαιτείται η υποβολή του εντύπου Ε9. 12. Πως πρέπει να δηλωθούν οι αναδρομικές αποδοχές, οι οποίες εισπράχθηκαν εντός του διαχειριστικού έτους 2000 και δεν υπάγονται στις διατάξεις της παρ. δ του άρθρου 45 Ν. 2238/94; Με συμπληρωματικές δηλώσεις στο έτος που ανάγονται. 13. Σε περίπτωση διάστασης των συζύγων και υποβολής χωριστών δηλώσεων, χωρίς την προσκόμιση αντιγράφου αγωγής για διαζύγιο ή διατροφής ή πρακτικό κατανομής της κοινής περιουσίας για συναινετικό διαζύγιο, ποια δικαιολογητικά πρέπει να συνυποβάλλουν με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος; Δεν ορίζονται συγκεκριμένα δικαιολογητικά. Είναι θέμα πραγματικό. 14. Ποιες οι τιμές ζώνης για ιδιοκατοίκηση πάνω από 150 τ.μ. και τι ισχύει ειδικότερα γι' αυτούς που έχουν πάνω από τρία τέκνα; Για τον υπολογισμό της ιδιοκατοίκησης λαμβάνεται υπόψη η τιμή ζώνης που ισχύει την 1η Ιανουαρίου της φορολογούμενης περιόδου. Για τον υπολογισμό της ιδιοκατοίκησης απαλλάσσεται επιφάνεια 150 τ.μ. προσαυξανόμενη κατά 20 τ.μ. για κάθε παιδί μετά το δεύτερο που βαρύνει το φορολογούμενο. 15. Εάν ισχύουν οι άτυπες δωρεές για την κάλυψη τεκμηρίων; Μόνο οι δωρεές χρηματικών ποσών για τις οποίες η οικεία φορολογική δήλωση έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη. 16. Εάν πρέπει να αναγραφούν στο έντυπο Ε9 ακίνητα που αποκτήθηκαν ή πωλήθηκαν με προσύμφωνο, καθώς και οικόπεδα που δόθηκαν για αντιπαροχή Όχι. Μόνο στις σημειώσεις του φορολογουμένου μπορεί να αναφερθεί. 17. Πως μπορεί ο αγρότης, του οποίου το εισόδημα προσδιορίζεται με το αντικειμενικό σύστημα, να αποδείξει την ύπαρξη κεφαλαίου προηγούμενων χρόνων για τη δικαιολόγηση τεκμηρίου; Με βάση τα καθαρά κέρδη που έχει αναγράψει στις δηλώσεις του (σχετ.1078888/1256/ Α0012/2-7-1998 ΠΟΛ 1187). 9 18. Ποια η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την κατάθεση διαφόρων εγγράφων, όπως ιδιωτικών συμφωνητικών μισθώσεως ακινήτων; Η ΔΟΥ στην οποία υπάγεται ο ιδιοκτήτης. 19. Ποιες οι προθεσμίες κατάθεσης των ιδιωτικών συμφωνητικών μίσθωσης ακινήτων; Μέσα σε 30 ημέρες από τη σύνταξή τους (άρθρο 77 ν.2238/1994) 20. Πως θα δηλωθεί στο Ε9 ημιτελές ακίνητο; Για ακίνητα που η ανέγερσή τους άρχισε μέσα στο κρινόμενο έτος δεν θα υποβληθεί Ε9 και δεν θα δηλωθούν. Αντίθετα, θα δηλωθούν τα ακίνητα που αποπερατώθηκαν μέσα στο κρινόμενο έτος (σχετ. ΠΟΛ 1051/1998). Εξάλλου, δεν υπάρχει ο κωδικός 99 που είχε χρησιμοποιηθεί για το έντυπο Ε9 το 1997. 21. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και ποια έντυπα θα συμπληρωθούν για έκδοση πιστοποιητικών που αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων ή αγωγές εξώσεων; Προκειμένου να γίνει μεταβίβαση ακινήτου ή να ασκηθεί αγωγή έξωσης απαιτείται να προσκομισθεί στο συμβολαιογράφο πιστοποιητικό του άρθρου 81 του ν.2238/1994 ότι έχουν δηλωθεί τα μισθώματα του ακινήτου κατά την τελευταία διετία πριν από τη μεταβίβαση. Σε περίπτωση που δεν απέφερε εισόδημα, θα υποβληθεί υπεύθυνη δήλωση, ο τύπος και το περιεχόμενο έχει καθοριστεί με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών σύμφωνα με την παρ. 1 του ίδιου άρθρου και νόμου, στην οποία ο ενδιαφερόμενος θα βεβαιώνει ότι το ακίνητο δεν απέφερε εισόδημα κατά το χρόνο που ήταν κύριος, επικαρπωτής ή νομέας του και πάντως όχι πέρα των πέντε (5) ετών από το χρόνο της μεταβίβασης (σχετ. άρθρο 81 του ν.2238/1994). 22. Πως υπολογίζεται η προκαταβολή φόρου επόμενου οικονομικού έτους σε φορολογούμενους με εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες και εισοδήματα από λοιπές πηγές; Ως προκαταβολή υπολογίζεται το πενήντα πέντε τοις εκατό (55%) του φόρου που αναλογεί στο συνολικό (πραγματικό ή τεκμαρτό) εισόδημα το κρινόμενο έτος. Αν υπάρχουν εισοδήματα για τα οποία ο φόρος παρακρατήθηκε στην πηγή, ο φόρος αυτός θα εκπεσθεί από το φόρο που πρέπει να βεβαιωθεί ως προκαταβολή. Δηλαδή, προκαταβολή= (κύριος φόρος + συμπληρωματικός) Χ 55% μείον παρακρατούμενος φόρος ή προκαταβλητέος φόρος ελευθέρων επαγγελμάτων. 10 • ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α.- ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ -ΔΩΡΕΩΝ -ΓΟΝ. ΠΑΡΟΧΩΝ 1. Ποιος είναι υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς; Ο κληρονόμος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός του (61 ν.δ.118/73) 2. Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου κληρονομιάς; Μέσα σε έξι μήνες αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα ή μέσα σε ένα χρόνο αν ο κληρονομούμενος ή οι κληρονόμοι ή οι κληροδόχοι διέμεναν κατά το χρόνο θανάτου στην αλλοδαπή. Η προθεσμία αρχίζει από : - το θάνατο του κληρονομουμένου - τη δημοσίευση της διαθήκης ή - τη δημοσίευση της τελεσίδικης απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια ή το - θάνατο του υπόχρεου σε δήλωση, αν αυτός δεν υπέβαλε δήλωση ή - το διορισμό των κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών, των εκτελεστών διαθήκης, των συνδίκων πτώχευσης ή - την αναγνώρισή τους σε περίπτωση κληρονόμων σχολαζουσών κληρονομιών ή - το χρόνο που ορίζεται στα άρθρα 7 και 8 ν.δ.118/73 Η κατά τα άνω εξάμηνη ή ετήσια προθεσμία μπορεί να παραταθεί για τρεις (3) κατ΄ ανώτατο όριο μήνες, με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., αν συντρέχουν σοβαροί αποχρώντες λόγοι (άρθρα 62, 63 και 64 Ν.Δ. 118/73) 3. Ποια δικαιολογητικά κληρονομιάς; απαιτούνται κατά την υποβολή δηλώσεων φόρου α) Ληξιαρχική πράξη θανάτου β) αντίγραφο διαθήκης γ) κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό της αρμόδιας δημοτικής ή κοινοτικής αρχής περί του είδους και του βαθμού συγγενείας προς τον κληρονομούμενο δ) πιστοποιητικό του Γραμματέα Πρωτοδικών περί μη δημοσιεύσεως νεώτερης διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως στην περίπτωση της εξ αδιαθέτου διαδοχής ε) πιστοποιητικό για την ηλικία του επικαρπωτή, όταν για τον προσδιορισμό της αξίας συντρέχει η ηλικία αυτού στ) έγγραφο νομιμοποιήσεως σε περίπτωση πληρεξουσίου ζ) τα έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης η) αποδεικτικά χρεών της κληρονομιάς (άρθρο 67 Ν.Δ. 118/73 ) 4. Ποιος είναι αρμόδιος προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. για την υποβολή δηλώσεων φόρου κληρονομιάς; Ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του κληρονομουμένου ή ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. κατοίκων εξωτερικού αν ο κληρονομούμενος ήταν κάτοικος αλλοδαπής. Αν όμως ο κληρονομούμενος είχε την κατοικία του στην αλλοδαπή, αλλά πέθανε στην Ελλάδα, αρμόδιος είναι ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. του τόπου της αποβίωσης. (άρθρο 66 Ν.Δ. 118/73) 11 5. Ποιος είναι υπόχρεος υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς - γον. παροχής; Είναι οι συμβαλλόμενοι δωρητής δωρεοδόχος- γονέας-τέκνο και σε περίπτωση άτυπης δωρεάς είναι ο δωρεοδόχος (άρθρο 85 Ν.Δ. 118/73). 6. Ποιος είναι αρμόδιος προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. για την υποβολή δήλωσης φόρου δωρεάς- γονικής παροχής; Ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του δωρητή (άρθρο 87 Ν.Δ. 118/73). 7. Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου δωρεάς -γον. παροχής; Η δήλωση υποβάλλεται πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου το οποίο συντάσσεται με βάση θεωρημένο αντίγραφο της δήλωσης και προκειμένου για άτυπες δωρεές, μέσα σε έξι μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς στο δωρεοδόχο (άρθρο 86 Ν.Δ. 118/73). 8. Ποιο είναι το όριο των γονικών παροχών; Είναι το ποσό των 28.000.000 δρχ. αυτοτελώς για κάθε γονέα. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται σε 42.000.000 δρχ. όταν ο ένας από τους γονείς έχει αποβιώσει. Στα πιο πάνω ποσά συνυπολογίζονται οι προγενέστερες δωρεές ή γονικές παροχές των γονέων προς τα τέκνα τους που έχουν υπαχθεί σε φόρο και όχι τα απαλλασσόμενα ποσά (δεύτερο άρθρο Ν.1329/83 όπως ισχύει). 9. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις απαλλαγής από το φόρο κληρονομιών για την απόκτηση της πρώτης κατοικίας; Ο κληρονόμος ή κληροδόχος ή ο σύζυγος αυτού ή τα ανήλικα τέκνα τους να μην έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων (άρθρο 17 Ν.1591/86 όπως ισχύει). 10. Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά για την απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου; Ποσό 14.000.000 δρχ. για κάθε κληρονόμο ή κληροδόχο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 7.000.000 δρχ. για το σύζυγο και καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του κληρονόμου ή κληροδόχου και κατά 8.000.000 δρχ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του κληρονόμου ή κληροδόχου, εφόσον στο δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται μία μόνο οικία ή διαμέρισμα εξ ολοκλήρου και κατά πλήρες δικαίωμα κυριότητας και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου (άρθρο 17 Ν.1591/86 όπως ισχύει). 11. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις απαλλαγής από το φόρο γονικών παροχών για την απόκτηση πρώτης κατοικίας; Να μεταβιβάζεται οικία ή διαμέρισμα ή το οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που τάσσει το άρθρο 17 του ν.1591/86 (άρθρο 23 Ν.1828/89). 12. Ποια τα αφορολόγητα ποσά για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με γονική παροχή; Ποσό 2.400.000 δρχ. για το δικαιούχο της γονικής παροχής και 1.700.000 δρχ. για το σύζυγο και καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και 2.500.000 δρχ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του. Αν ο δικαιούχος της γον. παροχής παρουσιάζει αναπηρία τουλάχιστον 12 67% η απαλλαγή ανέρχεται στο μισό της φορολογητέας αξίας του ακινήτου μη δυνάμενη να υπερβεί τα 24.000.000 δρχ. (άρθρο 23 Ν.1828/89 όπως ισχύει). 13. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της αγροτικής απαλλαγής στη φορολογία κληρονομιών, δωρεών, γον. παροχών; -Ο κληρονόμος ή δωρεοδόχος να είναι παιδί ,σύζυγος, γονείς ή αδελφοί του δικαιοπαρόχου (κληρονομουμένου -δωρητή) -Οι κληρονόμοι ή δωρεοδόχοι να ασχολούνται κατά κύριο επάγγελμα με τη γεωργία ή κτηνοτροφία και -η έκταση να χρησιμοποιείται για 15 χρόνια συνεχώς και αποκλειστικά για γεωργοκτηνοτροφική εκμετάλλευση. (άρθρο 40 Ν. 814/78) 14. Γεωργικές απαλλαγές Δεν φορολογείται το μέχρι 1.200.000 δρχ. τμήμα της για κάθε κληρονόμο ή κληροδόχο ή δωρεοδόχο και συνολικά για ποσό 40.000.000 δρχ. και μέχρι 100 στρέμματα εφόσον η κατά στρέμμα αξία τους δεν υπερβαίνει τα 2.400.000 δρχ. Ανεξάρτητα από την πιο πάνω απαλλαγή και πρόσθετα σ΄ αυτήν όταν η κληρονομική μερίδα αποτελείται κατά το μισό τουλάχιστον της αξίας της από γεωργοκτηνοτροφικά περιουσιακά στοιχεία, ο κληρονομούμενος ασχολιόταν κατά κύριο επάγγελμα με γεωργοκτηνοτροφικές εργασίες και η κληρονομιά περιέρχεται σε κατιόντες ή ανιόντες ή σύζυγο κληρονομουμένου, αφαιρείται και δε φορολογείται το τριπλάσιο ποσό των αφορολογήτων της Α΄ και Β΄ κατηγορίας, δηλ. ποσό 19.500.000 για κληρονόμους που εντάσσονται στην Α΄ κατηγορία και 15.000.000 για κληρονόμους που εντάσσονται στη Β΄ κατηγορία. Προσαυξημένα αφορολόγητα ποσά στο τετραπλάσιο των αφορολογήτων ορίων της Α΄ και Β΄ κατηγορίας ισχύουν για νέους αγρότες μέχρι 40 ετών. (άρθρο 29 Ν.Δ. 118/73 όπως ισχύει) 15. Σε πόσες δόσεις καταβάλλεται ο φόρος κληρονομιών , δωρεών; Σε 24 ίσες άτοκες μηνιαίες δόσεις αν η βεβαίωση έγινε με βάση τη δήλωση ή την πράξη καταλογισμού, κάθε μία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 100.000 δρχ. πλην της τελευταίας Σε 6 ισόποσες άτοκες μηνιαίες δόσεις αν για τη βεβαίωση του φόρου ως τίτλος λαμβάνεται η απόφαση διοικητικού δικαστηρίου και δικαστικού συμβιβασμού. (άρθρο 82 Ν.Δ. 118/73) 16. Ποιος είναι ο χρόνος φορολογίας για την κτήση αιτία θανάτου; Ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου μετατίθεται σε μεταγενέστερο του θανάτου χρονικό σημείο αυτοδίκαια στις περιπτώσεις αναβλητικής αίρεσης, επιδικίας περί το κληρονομικό δικαίωμα ή περί την κληρονομιά διαχωρισμού επικαρπίας από την κυριότητα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης κ.λ.π. ή με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. στις περιπτώσεις του άρθρου 8 του ν.δ.118/73 (άρθρο 7 Ν.Δ. 118/73). 17. Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του δημοσίου για επιβολή φόρου κληρονομιάς ή δωρεάς, γον. παροχής; Παραγράφεται μετά την πάροδο 10 ετών αν υποβλήθηκε δήλωση ή 15 ετών αν δεν υποβλήθηκε δήλωση. Ανεξάρτητα από τα παραπάνω το δικαίωμα του δημοσίου είναι παραγραμμένο για όλες τις υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε μέχρι 31-12-1984. 13 (άρθρο 102 Ν.Δ. 118/73 όπως ισχύει). Β.- ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1. Ποιο είναι το αντικείμενο του φόρου μεταβίβασης ακινήτων (Φ.Μ.Α.) και ποιος ο υπόχρεος για την καταβολή του φόρου; Σε κάθε μεταβίβαση ακινήτου από επαχθή αιτία και εμπραγμάτου επί ακινήτου δικαιώματος καθώς και σε μεταβίβαση πλοίου με ελληνική σημαία στην αξία αυτών επιβάλλεται φόρος, υπόχρεος για την καταβολή του οποίου είναι ο αγοραστής. 2. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ για την υποβολή της δήλωσης; Για κάθε μεταβίβαση ακινήτου οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται πριν από τη σύνταξη του συμβολαίου, να επιδώσουν κοινή δήλωση φ.μ.α προς τον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ της περιφέρειας στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. 3. Σε πόσα αντίγραφα υποβάλλεται η δήλωση; Η δήλωση υποβάλλεται σε τρία αντίγραφα εκ των οποίων τα δύο κρατιούνται από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ και το τρίτο, αφού βεβαιωθεί από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ για την ακρίβεια της αντιγραφής παραδίδεται στον συμβαλλόμενο. 4. Επιτρέπεται η επίδοση της δήλωσης σε αναρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. ; Επιτρέπεται η επίδοση της δήλωσης σε αναρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ , όταν είναι δύσκολη η επίδοσή της στον αρμόδιο Προϊστάμενο, ο οποίος αφού καταχωρήσει τη δήλωση αυτή στο βιβλίο δηλώσεων, υποχρεούται να αποστείλει αυτή στον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. προς έλεγχο. Η δήλωση αυτή είναι απαράδεκτη αν δεν περιέχει διορισμό ειδικού αντικλήτου του αγοραστού, ο οποίος κατοικεί στην έδρα της Δ.Ο.Υ προς την οποία θα διαβιβασθεί η δήλωση αυτή. Κατ’ εξαίρεση, αν στην περιφέρεια που βρίσκεται το μεταβιβαζόμενο ακίνητο εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων ο αναρμόδιος Προϊστάμενος Δ.Ο.Υ , στον οποίο επιδίδεται η δήλωση , χορηγεί αντίγραφο της δήλωσης για τη σύνταξη του συμβολαίου και στη συνέχεια διαβιβάζει τη δήλωση στον αρμόδιο Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. για έλεγχο των προσδιοριστικών στοιχείων του ακινήτου που δηλώθηκε. 5. Πως καταβάλλεται ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων; Στις περιοχές που εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, κατά την υποβολή της δήλωσης Φ.Μ.Α., ο φορολογούμενος υποχρεούται να αναγράφει σε αυτήν την αντικειμενική αξία του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, βάσει της οποίας καταβάλλει εφάπαξ το φόρο που αναλογεί. Σε περίπτωση που το τίμημα είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας, ο φόρος υπολογίζεται επί του τιμήματος. Αν όμως ο φορολογούμενος αμφισβητήσει την αντικειμενική αξία του ακινήτου, έχει το δικαίωμα μέσα σε 60 ημέρες από τότε που υπέβαλλε τη δήλωση να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια, τα οποία θα αποφανθούν για το προσδιορισμό της αξίας με βάση τα συγκριτικά στοιχεία. Στις υπόλοιπες περιοχές που δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, κατά την υποβολή της δήλωσης Φ.Μ.Α., ο φορολογούμενος καταβάλλει εξ ολοκλήρου το φόρο που αναλογεί με βάση την αξία που δήλωσε. Στη συνέχεια, ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. προσδιορίζει προσωρινά την αγοραία αξία του ακινήτου και ο αγοραστής έχει πλέον το δικαίωμα μέσα σε δίμηνη ανατρεπτική προθεσμία από την ημερομηνία παραλαβής της δήλωσης να επιδώσει συμπληρωματική δήλωση σύμφωνα με τη προσωρινή αξία του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. και να καταβάλλει χωρίς προσαυξήσεις και πρόστιμα το μισό του αναλογούντος φόρου και το υπόλοιπο μισό τον επόμενο της βεβαίωσης μήνα. Στη 14 περίπτωση που δεν υποβάλλει τη πιο πάνω συμπληρωματική δήλωση, ενεργείται πλέον τακτικός έλεγχος από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. για το προσδιορισμό της αξίας, χωρίς να τον δεσμεύει πλέον η προσωρινή προεκτίμηση και στη συνέχεια εκδίδεται το σχετικό φύλλο ελέγχου. Μέσα σε 60 ημέρες από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου ο αγοραστής έχει το δικαίωμα να συμβιβαστεί ή να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια. 6. Ποιοι είναι οι συντελεστές για τον υπολογισμό του Φ.Μ.Α.; Ο υπολογισμός του φόρου μεταβίβασης ακινήτων γίνεται με τρεις συντελεστές. Τον ακέραιο, το μειωμένο στο μισό και το μειωμένο στο 1/4. Ο ακέραιος συντελεστής 7% υπολογίζεται στο μέχρι του ποσού των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών της φορολογητέας αξίας και αυξάνεται σε 9% για το άνω του ποσού αυτού τμήμα της. Οι παραπάνω συντελεστές Φ.Μ.Α. προσαυξάνονται από 7% σε 9% και από 9% σε 11% αντίστοιχα, όταν το ακίνητο που μεταβιβάζεται βρίσκεται σε εντός σχεδίου περιοχή που λειτουργεί ή έχει συσταθεί Πυροσβεστική Υπηρεσία. Στο ποσό του κύριου φόρου επιβάλλεται και φόρος υπέρ δήμων και κοινοτήτων 3%. Για να γίνει κατανοητό αυτό , παρατίθενται τα ακόλουθα παραδείγματα α} Ο Α΄ αγοράζει οικόπεδο αξίας 3.000.000 δρχ. σε περιοχή που δεν υπάρχει Πυροσβεστική Υπηρεσία . Ο αναλογών φόρος μεταβίβασης θα υπολογισθεί με συντελεστή 7%. β} Ο Α΄ αγοράζει οικόπεδο αξίας 6.000.000 δρχ. σε περιοχή που υπάρχει Πυροσβεστική Υπηρεσία. Ο αναλογών φόρος θα υπολογισθεί για το μέχρι των 5.000.000 δρχ. τμήμα της αγοραίας αξίας με συντελεστή 9% , για το άνω δε των 5000.000 δρχ. τμήμα , ήτοι 1.000.000 δρχ. με συντελεστή 11%. Ο Φ.Μ.Α. που προκύπτει κατά τα προεκτεθέντα μειώνεται στο μισό ή στο ένα τέταρτο ανάλογα με τη νομική μορφή της πραγματοποιούμενης μεταβίβασης ή την ιδιότητα των συμβαλλόμενων προσώπων. α) Φ.Μ.Α. μειωμένος στο τέταρτο. Οι περιπτώσεις που ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο τέταρτο είναι η αυτούσια διανομή ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων, η διάλυση προσωπικών εταιριών και η αυτούσια μεταβίβαση των ακινήτων της εταιρείας στους εταίρους της καθώς και η αυτούσια απόληψη ακινήτων της εταιρείας από εταίρους που αποχωρούν από αυτή. β) Φ.Μ.Α. μειωμένος στο μισό Οι περιπτώσεις που ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο μισό είναι: 1. Υποχρεωτική ανταλλαγή ακινήτων 2. Συγχώνευση ΑΕ και συνεταιρισμών 3. Αναγκαστική απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια 4. Ανταλλαγή ακινήτων ίσης αξίας 5. Μεταβίβαση σε σωματειακό γυμναστήριο Μείωση των συντελεστών Φ.Μ.Α σε μικρά νησιά Μειώνονται κατά ποσοστό 40% οι συντελεστές του Φ.Μ.Α σε αγορές επί ακινήτων ή εμπραγμάτων επί ακινήτων δικαιωμάτων σε νησιά των οποίων ο πληθυσμός είναι κάτω από 3.100 κατοίκους από φυσικά πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι των νησιών αυτών. Η μείωση αυτή παρέχεται για μία δεκαετία από τη δημοσίευση του ν. 2459/1997, δηλ. από 182-1997 μέχρι 18-2-2007. 7. Ποιοι είναι οι πρόσθετοι φόροι και πότε επιβάλλονται; Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2523/1997 α) Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης , επιβάλλεται πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 3,5% επί του φόρου , την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος λόγω μη υποβολής της δήλωσης για κάθε μήνα καθυστέρησης. β) Σε περίπτωση υποβολής ανακριβούς δήλωσης, επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 3% επί του φόρου , την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε, για κάθε μήνα καθυστέρησης. γ) Σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης δήλωσης, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 1,5% επί του φόρου που οφείλεται με τη δήλωση , για κάθε μήνα καθυστέρησης. 15 Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 2523/97, ορίζονται ως ανώτατα όρια για την επιβολή πρόσθετων φόρων, το ποσοστό 200% για υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης και 300% για την υποβολή ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος φορολογούμενος. 8. Δικαίωμα προσφυγής - Εξώδικη επίλυση της διαφοράς α) Κατά του φύλλου ελέγχου έχει δικαίωμα προσφυγής ο υπόχρεος ή οι κληρονόμοι του, εντός 60 ημερών από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου. β) Κατά τη διάρκεια της προθεσμίας προς άσκηση της προσφυγής, ο υπόχρεος δικαιούται να ζητήσει από τον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ την εξώδικη επίλυση της διαφοράς (συμβιβασμός) 9. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι της απαλλαγής από το Φ.Μ.Α. για αγορά πρώτης κατοικίας; Η απαλλαγή παρέχεται μόνο σε φυσικά πρόσωπα (έγγαμα ή άγαμα) και συγκεκριμένα μόνο σε Έλληνες υπηκόους που κατοικούν στην Ελλάδα. Συνεπώς δεν δικαιούνται της απαλλαγής οι Έλληνες φοιτητές για όσο διάστημα παραμένουν σπουδάζοντας στο εξωτερικό, οι Έλληνες που εργάζονται στο εξωτερικό, είτε σε δική τους επιχείρηση, είτε με εξηρτημένη σχέση εργασίας. Κατ εξαίρεση για τους έμμισθους 'Έλληνες δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν στο εξωτερικό θεωρείται ότι η κατοικία τους βρίσκεται στην Ελλάδα και συνεπώς δικαιούνται της απαλλαγής. Οι αλλοδαποί δεν μπορούν να τύχουν της απαλλαγής αυτής κατά την αγορά πρώτης κατοικίας. Κατ’ εξαίρεση της ως άνω απαλλαγής μπορεί να τύχουν και οι αλλοδαποί υπήκοοι Κράτους - Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίοι διαμένουν και εργάζονται για αρκετό διάστημα στην Ελλάδα με τις ίδιες προϋποθέσεις που τυχαίνουν οι Έλληνες πολίτες. Η απαλλαγή κατά την αγορά πρώτης κατοικίας παρέχεται και στους Έλληνες εκ Τουρκίας , Β. Ηπείρου, Ρωσίας (Πόντιοι) και εκ Κύπρου, εφόσον έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα. Η μόνιμη διαμονή της κατηγορίας αυτών των δικαιούχων αποδεικνύεται με κάθε νόμιμο μέσο, όπως π.χ. η έναρξη άσκησης επαγγέλματος, η πρόσληψη για παροχή υπηρεσιών εξαρτημένης εργασίας (μισθωτός), η ενοικίαση κατοικίας, η φοίτηση σε σχολές κ.λ.π. Επισημαίνεται ότι ειδικά για τα πρόσωπα αυτά η πρόθεσή τους για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα δεν αναιρείται από το γεγονός ότι για ειδικούς λόγους, οι αρμόδιες υπηρεσίες τους χορηγούν προσωρινές άδειες παραμονής που ανανεώνονται. Οι καταγόμενοι από τη Βόρεια Ήπειρο, την Κύπρο και την Τουρκία, εφόσον απέκτησαν ιθαγένεια τρίτου κράτους πλην της Αλβανικής, Κυπριακής και Τουρκικής, δεν μπορούν να τύχουν απαλλαγής από το φόρο. Οι ενήλικες άγαμοι μπορούν να τύχουν απαλλαγής. Η απαλλαγή παρέχεται και στον κύριο ποσοστού εξ αδιαιρέτου οικίας, διαμερίσματος ή οικοπέδου που αγοράζει το υπόλοιπο ποσοστό για να γίνει εξ ολοκλήρου κύριος του ακινήτου, εφόσον το ποσοστό που έχει δεν του πληροί τις στεγαστικές ανάγκες. Η απαλλαγή του εγγάμου παρέχεται και στην άγαμη μητέρα ή στον εξ αναγνωρίσεως πατέρα εφόσον έχουν την επιμέλεια των ανήλικων παιδιών τους (κάτω των 18 ετών ) ή των παιδιών τους που σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες σχολές και δεν έχουν υπερβεί το 25ο έτος της ηλικίας τους. Η απαλλαγή του εγγάμου παρέχεται και στον άγαμο, ενήλικα με αναπηρία τουλάχιστον 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία. Ο έγγαμος μπορεί να προσαυξήσει το αφορολόγητο του με αυτό των αγάμων ενηλίκων παιδιών του με αναπηρία τουλάχιστον 67% ανεξαρτήτου ηλικίας. Οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων, αποθηκών, γραφείων, βιομηχανοστασίων και γενικά αμιγών επαγγελματικών στεγών έχουν δικαίωμα απαλλαγής. Δεν θεωρείται επαγγελματική στέγη το διαμέρισμα πολυκατοικίας που από τον κανονισμό της πολυκατοικίας προορίζεται για κατοικία αλλά χρησιμοποιείται ως επαγγελματική στέγη. 16 Με το ν.2892/9.3.2001, κατ’ εξαίρεση παρέχεται απαλλαγή κατά την αγορά οικίας, διαμερίσματος ή οικοπέδου από Έλληνες ή ομογενείς που εργάστηκαν στο εξωτερικό για έξι (6) τουλάχιστον χρόνια και είναι εγγεγραμμένοι σε δημοτολόγια της χώρας, έστω και αν δεν κατοικούν κατά το χρόνο της αγοράς μόνιμα στην Ελλάδα. 10. Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά για την αγορά πρώτης κατοικίας; Η απαλλαγή παρέχεται: α) Για αγορά οικίας ή διαμερίσματος από άγαμο μέχρι ποσού αξίας 21.000.000 δραχμών. β) Για αγορά οικίας ή διαμερίσματος από έγγαμο μέχρι ποσού, αξίας 33.000.000 δραχμών. Η απαλλαγή που δικαιούται ο έγγαμος προσαυξάνεται κατά 7.000.000 δρχ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και κατά 10.000.000 δραχμές για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα. γ) Για αγορά οικοπέδου από άγαμο μέχρι ποσού αξίας 10.000.000 δραχμών, ενώ από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας 18.000.000 .δραχμών. Η αξία αυτή για τον έγγαμο προσαυξάνεται κατά 2.400.000 δραχμές για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και κατά 3.000.000 δραχμές για το τρίτο και για καθένα από τα επόμενα τέκνα του. Παράδειγμα υπολογισμού φόρου με απαλλαγή πρώτης κατοικίας. Ο Α, άγαμος αγοράζει στην Αθήνα διαμέρισμα αξίας 24.600.000 δρχ. και απαλλάσσεται από το φόρο για αγορά πρώτης κατοικίας για τα 21.000.000 δρχ. Συνεπώς για τα 21.000.000 δρχ. δεν θα υπολογισθεί φόρος Για τα 3.600.000χ11% = 396.000 δρχ. 396.000χ 3% = 11.880 δρχ. Επομένως σύνολο 407.880 δρχ. 11. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την απαλλαγή πρώτης κατοικίας; Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 1078/1980 , όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, παρέχεται απαλλαγή από τον Φ.Μ.Α και μέσα στα ανώτατα κατά περίπτωση ποσά, της σύμβασης αγοράς εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα ακινήτου από φυσικό πρόσωπο το οποίο, τόσο το ίδιο όσο και σε περίπτωση που είναι έγγαμο ο (η) σύζυγος του ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας σε οικοδομήσιμο οικόπεδο που βρίσκεται σε πόλη με πληθυσμό πάνω από 3.000 κατοίκους. Ακόμη για την απαλλαγή απαιτείται το αγοραζόμενο οικόπεδο ή το γήπεδο στο οποίο βρίσκεται η αγοραζόμενη οικία ή το διαμέρισμα να είναι οικοδομήσιμο και εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου δήμου ή κοινότητας, και μεταξύ αγοραστή και πωλητή να μην υπάρχει συγγένεια εξ αίματος ή εξ αγχιστείας πρώτου βαθμού. Οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απαλλαγής θα πρέπει να συντρέχουν στο όνομα του αγοραστή. Να στερείται στέγης. Ως οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας του αγοραστή θεωρείται εκείνο του οποίου το συνολικό εμβαδόν είναι : α) για ένα άτομο 35μ2 β) για δύο άτομα 70 μ2 προσαυξανόμενα κατά 15 τ. μ. για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά του και 25μ2 για το τρίτο και τα επόμενα τέκνα. Να αγοράζει την πλήρη κυριότητα Προϋποθέσεις που αφορούν το αγοραζόμενο ακίνητο. Να μην υπάρχει συγγένεια μεταξύ αγοραστή και πωλητή. Δέσμευση για 5 χρόνια του αγορασθέντος ακινήτου. 12. Πότε αίρεται η απαλλαγή; Σε περίπτωση που με πράξη εν ζωή μεταβιβασθεί το ακίνητο ή συσταθεί σ’αυτό οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα πλην υποθήκης, πριν από την παρέλευση της πενταετίας, αυτός που μεταβιβάζει ή συνιστά εμπράγματο δικαίωμα υποχρεούται, προ της 17 μεταβιβάσεως ή της σύστασης του εμπράγματου δικαιώματος, να υποβάλλει δήλωση και να καταβάλλει εφάπαξ τον ΦΜΑ που αναλογεί στη φορολογητέα αξία του μεταβιβαζομένου ακινήτου κατά το χρόνο της νέας μεταβίβασης ή της σύστασης του εμπράγματου δικαιώματος, ή στο δηλούμενο τίμημα της νέας μεταβίβασης εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του χρόνου της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. 13. Υπάρχει δικαίωμα απαλλαγής για δεύτερη φορά; Δίδεται απαλλαγή και για δεύτερη φορά για αγορά οικίας διαμερίσματος ή οικοπέδου εάν συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις α) Το ακίνητο που αγοράστηκε με απαλλαγή να ήταν οικία ή διαμέρισμα, διότι αν ήταν οικόπεδο συνάγεται ότι η ανοικοδόμησή του με εξάντληση του ανώτατου συντελεστή δόμησης προφανώς θα καλύψει τις αυξημένες στεγαστικές ανάγκες του αγοραστή και της οικογένειάς του. β) Να έχουν περάσει τουλάχιστον δύο (2) χρόνια από την ημερομηνία της πρώτης αγοράς. γ) Να πωληθεί η οικία ή το διαμέρισμα για το οποίο έχει δοθεί η πρώτη απαλλαγή. δ) Η παλαιά οικία ή διαμέρισμα που εκποιήθηκε να μην πληρούσε τις στεγαστικές ανάγκες του αιτούμενου την δεύτερη απαλλαγή. ε) Η εκποίηση της παλιάς οικοδομής ή διαμερίσματος να μην έγινε σε συγγενείς του πωλητή , εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, μέχρι πρώτου βαθμού. στ)Το αγοραζόμενο ακίνητο πρέπει να είναι μεγαλύτερο από εκείνο που εκποιήθηκε, κατά δέκα (10) τετραγωνικά μέτρα τουλάχιστον ή ίσης επιφάνειας με αυτό, εφόσον όμως έχει βοηθητικούς χώρους με επιφάνεια δέκα (10) τετραγωνικών μέτρων τουλάχιστον , τους οποίους το προηγούμενο δεν είχε. ζ) Να συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτούμενου τη δεύτερη απαλλαγή όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος για την πρώτη. Ως πρώτη απαλλαγή λαμβάνεται όχι μόνο εκείνη που είχε παρασχεθεί με τις διατάξεις του ν.1078/80 αλλά και με προηγούμενους στεγαστικούς νόμους που καταργήθηκαν. 14. Ποια είναι τα δικαιολογητικά για την χορήγηση της απαλλαγής για πρώτη κατοικία και πότε υποβάλλονται; Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την χορήγηση της απαλλαγής από τον ΦΜΑ υποβάλλονται μαζί με την δήλωση ΦΜΑ πριν από την υπογραφή του οριστικού συμβολαίου. Τα δικαιολογητικά για τη διαπίστωση των προϋποθέσεων απαλλαγής καθορίζονται με τις ακόλουθες αποφάσεις: Κ. 10466/179/ΠΟΛ.227/6-12-1980 και Κ.1847/24/ΠΟΛ 227/6-12-1980 του Υπουργού Οικονομικών, καθώς και η Κ.3883/140/5-4-1980 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών. 15. Ποιες απαλλαγές παρέχονται στους αγρότες; Απαλλάσσεται το 75% της στρεμματικής αξίας και μέχρι 120 στρέμματα και για 180.000.000 δραχμές κατ’ ανώτατο όριο για κάθε αγοραστή εφόσον ο αγοραστής είναι κατά κύρια απασχόληση αγρότης ηλικίας μέχρι 40 ετών.(ν.2520/97) Για τους αγρότες άνω των 40 ετών παρέχεται απαλλαγή για 600.000 δραχμές ανά στρέμμα εφόσον η αξία αυτού δεν υπερβαίνει το ποσό του 1.200.000 δραχμών και συνολικά για έκταση 50 στρεμμάτων (ν.634/77). Οι νέοι αγρότες (δηλ. ηλικίας μέχρι 40 ετών) έχουν δικαίωμα να τύχουν απαλλαγής τόσο με τις διατάξεις του ν. 634/77, όσο και με το ν. 2520/97. 16. Χορηγείται απαλλαγή για αγορά οικίας, διαμερίσματος ή οικοπέδου με εισαγωγή συναλλάγματος; 18 Χορηγούνταν. Καταργήθηκε όμως από 28-12-2000 με τις διατάξεις του ν. 2873/2000. 17. Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή του Φ.Μ.Α.; Το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή Φ.Μ.Α. παραγράφεται μετά τη πάροδο πενταετίας από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο επιδόθηκε η δήλωση Φ.Μ.Α. και μετά πάροδο δεκαπέντε ετών από το τέλος του έτους εντός του οποίου παρεσχέθη η απαλλαγή έστω και αν η υπόθεση περαιώθηκε οριστικά. Γ. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ 1. Ποια φυσικά πρόσωπα έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Μ.Α.Π. για το έτος 2001; Κάθε φυσικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από την Ιθαγένεια ή τη κατοικία του για την περιουσία του που αποτελείται από ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου 2001 ή από εμπράγματα δικαιώματα σ’ αυτά εκτός από την υποθήκη, η αξία της οποίας υπερβαίνει το ποσό των 69.000.000 δραχμών για άγαμο και 138.000.000 δραχμών για έγγαμο. Τονίζεται ότι, υποχρέωση έχουν όλα τα προαναφερόμενα πρόσωπα, ανεξάρτητα από το αν από τη δήλωσή τους προκύπτει φόρος για καταβολή. Π.χ. Κατά κύριο επάγγελμα αγρότης άγαμος, έχει ακίνητη περιουσία αξίας 70.000.000 δρχ. Τα ακίνητά του είναι απαλλασσόμενα. Υποχρεούται όμως, σε υποβολή δήλωσης Φ.Μ.Α.Π. Επίσης υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης Φ.Μ.Α.Π., καθένας που καλείται εγγράφως από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. ( Άρθρο 26 ν. 2459/1997 όπως τροποποιήθηκε με την παράγραφο 13 του άρθρου 14 του ν. 2579/1998). 2. Ποια νομικά πρόσωπα έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Μ.Α.Π. για το έτος 2001; Όλα τα νομικά πρόσωπα, εφόσον έχουν στη κατοχή τους ακίνητο ή εμπράγματο δικαιώματα σε ακίνητο εκτός της υποθήκης. Κατ’ εξαίρεση, νομικά πρόσωπα χωρίς ακίνητη περιουσία ή εμπράγματο δικαίωμα, εφόσον έχουν υποβάλλει μια φορά τουλάχιστον δήλωση, δεν υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης, εκτός και αν μεταβληθεί η περιουσιακή τους κατάσταση ή κληθούν από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.  Π.χ. Α.Ε., χωρίς ακίνητη περιουσία, κάνει έναρξη στις 30-12-2000. Για το έτος 2001 υποχρεούται σε δήλωση Φ.Μ.Α.Π., όχι όμως και για το έτος 2002 αν δεν έχει μεταβληθεί η περιουσιακή της κατάσταση.  Ο.Ε. έχει ακίνητη περιουσία αξίας 1.000.000 δρχ. Υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης Φ.Μ.Α.Π.  Ιερά μονή, που έχει ακίνητα, απαλλάσσεται του φόρου. Υποχρεούται όμως, σε υποβολή δήλωσης Φ.Μ.Α.Π. (Άρθρο 26 ν. 2459/1997 όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 13 του ν. 2579/1998) 3. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την υποβολή δήλωσης Φ.Μ.Α.Π.; Η Δ.Ο.Υ. που είναι αρμόδια για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ( Άρθρο 27 ν. 2459/1997) 4. Πως προσδιορίζεται η αξία των ακινήτων;  Για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές που εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, η αξία τους προσδιορίζεται με το σύστημα αυτό.  Για ακίνητα στα οποία υπάρχουν κτίσματα και βρίσκονται σε περιοχές που δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, η αξία των ακινήτων υπολογίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, ενώ η αξία του οικοπέδου με βάση συγκριτικά στοιχεία που υπάρχουν στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. 19  Γήπεδα (οικόπεδα - αγροτεμάχια) που βρίσκονται σε περιοχές που δεν έχουν ενταχθεί στο αντικειμενικό σύστημα ο η αξία τους προσδιορίζεται με βάση την αγοραία αξία όπως αυτή διαμορφώνεται με τα συγκριτικά στοιχεία ( Άρθρο 24 ν. 2459/1997) 5. Τι πρέπει να κάνει φορολογούμενος που επιθυμεί να μεταβιβάσει ακίνητό του πριν από την καταληκτική προθεσμία υποβολής της αρχικής δήλωσης και χρειάζεται πιστοποιητικό του άρθρου 32 του ν. 2459/1997; Ο φορολογούμενος έχει δύο επιλογές: α) Μπορεί να υποβάλλει μερική δήλωση καταβάλλοντας το φόρο με το μεγαλύτερο συντελεστή και στη συνέχεια να λάβει το πιστοποιητικό. Ο φόρος που κατεβλήθη με την μερική δήλωση συμψηφίζεται με το φόρο που θα προκύψει με βάση την αρχική δήλωση. β) Μπορεί να υποβάλλει αρχική δήλωση καταβάλλοντας ολόκληρο το φόρο που επιμεριστικά αναλογεί στην αξία του ακινήτου και κατόπιν να λάβει το πιστοποιητικό. (άρθρο 32 ν. 2459/1997, 1027054/129/0013/ ΠΟΛ 1066/24-2-1998 Α.Υ.Ο. “Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 32 του ν 2459/1997 που προβλέπουν τις υποχρεώσεις των συμβολαιογράφων κατά τη σύνταξη συμβολαίων …/”). 6.Τι θα δηλώσει οικοπεδούχος ο οποίος έχει παραχωρήσει το οικόπεδό του για ανέγερση οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής; Ο οικοπεδούχος και εφόσον δεν έχει παρέλθει επταετία από την έκδοση της οικοδομικής άδειας είναι υποχρεωμένος να δηλώσει το σύνολο της αξίας του οικοπέδου. Τα υπό ανέγερση κτίσματα οφείλει να τα αναγράψει στην τελευταία σελίδα της δήλωσης Φ.Μ.Α.Π., στον οικείο πίνακα. Η αξία των διαμερισμάτων τα οποία έχει συμφωνηθεί να λάβει ο οικοπεδούχος, θα δηλωθούν μετά τη συμπλήρωση της επταετίας από τη χορήγηση της οικοδομικής άδειας ή αφότου αυτά εκμισθωθούν ή κατ’ οποιοδήποτε τρόπο χρησιμοποιηθούν πριν από τη συμπλήρωση της επταετίας (Άρθρο 23 ν. 2459/1997) 7.Τι θα δηλώσει εργολάβος που έχει αναλάβει την ανέγερση οικοδομής σε οικόπεδο ξένης ιδιοκτησίας με το σύστημα της αντιπαροχής; Την αξία των διαμερισμάτων μαζί με το ποσοστό του οικοπέδου που αναλογεί σε αυτά, τα οποία συμφωνήθηκε να μεταβιβαστούν σ’ αυτόν ή σε τρίτα πρόσωπα με υπόδειξή του και δεν πουλήθηκαν μετά τη πάροδο της επταετίας από την έκδοση της οικοδομικής άδειας ή εφόσον τα διαμερίσματα αυτά χρησιμοποιηθούν με οποιοδήποτε τρόπο πριν από τη πάροδο της επταετίας ( Άρθρο 23 ν. 2459/1997) 8. Οι σύζυγοι υποβάλλουν υποχρεωτικά κοινή δήλωση Φ.Μ.Α.Π.; Όχι. Παρέχεται το δικαίωμα από το νόμο οι σύζυγοι, εφόσον το επιθυμούν, να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις Φ.Μ.Α.Π. (Άρθρο 26 ν.2459/1997) 9. Απαλλάσσεται τέκνο άνω των 18 ετών, που για τη φορολογία εισοδήματος θεωρείται προστατευόμενο μέλος (π.χ. φοιτητής στρατιώτης ανάπηρος κ.λπ.); Όχι. Ο νόμος απαλλάσσει μόνο τα ανήλικα τέκνα. Ανήλικο τέκνο για την απαλλαγή του Φ.Μ.Α.Π. είναι εκείνο που την 1-1-2001 δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, δηλαδή έχει γεννηθεί μέχρι και 31/12/1983 (Άρθρο 25 ν.2459/1997, όπως ισχύει με το άρθρο 13 του ν. 2579/1998) 10. Ποιες είναι οι προθεσμίες υποβολής της δήλωσης Φ.Μ.Α.Π.; Η δήλωση Φ.Μ.Α.Π., υποβάλλεται μέσα στις προθεσμίες που προβλέπονται για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Υποβάλλεται σε ένα αντίτυπο (Άρθρο 27 ν. 2459/1997) 20 11. Ποιες είναι οι εκπτώσεις που παρέχονται; Από τη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας αφαιρούνται τα χρέη που είναι εξασφαλισμένα με υποθήκη ή προσημείωση υποθήκης σε ακίνητα του φορολογουμένου αρκεί αυτά:  Να υπάρχουν κατά την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας. Εξυπακούεται πως αφαιρείται μόνο το ποσό του χρέους που οφείλεται κατά την ημερομηνία αυτή.  Να προέρχονται από δάνεια που χορηγήθηκαν από το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ή το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή από Τράπεζες.  Να χρησιμοποιήθηκαν αποδεδειγμένα για την ανέγερση ή την επέκταση ή την επισκευή των κτισμάτων που ανήκουν στον υπόχρεο.. Αν δεν χρησιμοποιήθηκαν για το σκοπό αυτό (χρησιμοποιήθηκαν π.χ. για αγορά ακινήτου), δεν αφαιρούνται. ( Άρθρο 25 ν. 2459/1997) 12.Για να χορηγηθεί η απαλλαγή για αγροτική γη, τι απαιτείται; Η αξία των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων απαλλάσσονται από το φόρο εφόσον:  Ο υπόχρεος σε φόρο φυσικό πρόσωπο είναι κατά κύριο επάγγελμα γεωργός ή κτηνοτρόφος.  Ο υπόχρεος σε φόρο τις αυτοκαλλιεργεί. Η βεβαίωση για την πιστοποίηση ότι τα γήπεδα είναι αγροτικά χορηγείται από την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Γεωργίας Η ιδιότητα του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη πιστοποιείται από την Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (Άρθρο 23 ν. 2459/1997, 1115715/357/0013 ΠΟΛ 1305/19-12-2000 Α.Υ.Ο., 1086938/58/Β0013 ΠΟΛ 1205/21/7/1998 και 337410/10-7-1998 Κ.Υ.Α. Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών και Γεωργίας). 13. Υποχρεούνται όλοι όσοι υποβάλλουν δήλωση Φ.Μ.Α.Π. να συνυποβάλλουν και τα φύλλα υπολογισμού αξίας των ακινήτων τους, όπου η αξία αυτών υπολογίζεται με το αντικειμενικό σύστημα; Μόνο τα νομικά πρόσωπα υποχρεούνται να συνυποβάλλουν φύλλα υπολογισμού (1-5, Κ1- Κ9 και Α.Α. ΓΗΣ) με τη δήλωση Φ.Μ.Α.Π. Ειδικά για νομικά πρόσωπα για τα οποία προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τον φόρο (π.χ. το Ελληνικό δημόσιο , τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οι δήμοι, οι κοινότητες, οι κατά το άρθρο 13 παράγραφος 2 του Συντάγματος γνωστές θρησκείες και δόγματα κ.λπ.), δεν απαιτείται να συνυποβάλλουν φύλλα υπολογισμού αξίας των ακινήτων τους. Τα φυσικά πρόσωπα δεν υποχρεούνται να επισυνάψουν στη δήλωσή τους τα οικεία φύλλα, υποχρεούνται όμως και αυτά στον υπολογισμό της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων τους, κατά την 1-1-2001(1115715/357/0013 ΠΟΛ 1305/19-12-2000 Α.Υ.Ο. ) 14. Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά των φυσικών προσώπων για το έτος 2001; Το αφορολόγητο ποσό για φυσικά πρόσωπα ορίζεται, για το έτος 2001 σε 69.000.000 δρχ. για άγαμο, 138.000.000 δρχ για έγγαμο, προσαυξανόμενο κατά 17.250.000 δρχ., για καθένα από τα ανήλικα παιδιά τους ( Άρθρο 25 ν. 2459/1997 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του ν. 2579/1998). 15. Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά των νομικών προσώπων για το έτος 2001; Το αφορολόγητο ποσό των νομικών προσώπων ορίζεται, για το έτος 2001, σε 69.000.000 δρχ. Ειδικά για τα ημεδαπά και ξένα, με τον όρο της αμοιβαιότητας, νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς κοινωφελείς, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς και εκπαιδευτικούς, καθώς και για τα ημεδαπά κοινωφελή ιδρύματα, το αφορολόγητο ποσό ορίζεται σε 172.500.000 δρχ. (Άρθρο 25 ν. 2459/1997 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του ν. 2579/1998). 21 16. Είναι απαραίτητη η καταβολή του 1/3 του προκύπτοντος φόρου με την υποβολή της δήλωσης; Είναι απαραίτητη. Η δήλωση Φ.Μ.Α.Π., θεωρείται απαράδεκτη και συνεπώς μη υποβληθείσα και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, εφ΄ όσον με την υποβολή της δεν καταβλήθηκε η πρώτη δόση (το 1/3 του προκύπτοντος φόρου) (Άρθρο 29 ν. 2459/1997,όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 ν. 2515/1997 και συμπληρώθηκε με το άρθρο 1 ν. 2873/2000, 1015260/34/Γ0013 ΠΟΛ 1040/11-2-1999). 17. Υπάρχει δυνατότητα υποβολής δήλωσης Φ.Μ.Α.Π. σε ΕΥΡΩ και βάσει ποιών προϋποθέσεων; Ναι, κατά το μεταβατικό στάδιο του έτους 2001, η δήλωση Φ.Μ.Α.Π. μπορεί να υποβληθεί σε ΕΥΡΩ, από τα πρόσωπα που έχουν τη δυνατότητα από το νόμο, εφόσον αυτά έχουν υποβάλει ανέκκλητη δήλωση υπαγωγής στο ΕΥΡΩ, μέχρι 31-12-2000,, δεδομένου ότι ο χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι η 1-1-2001. Σε αυτή την περίπτωση αρκεί να σημειώσουν το τετραγωνίδιο με τη λέξη ΕΥΡΩ και να αναγράψουν στη δήλωση τις αξίες σε μόνο ΕΥΡΩ (Άρθρο 6 ν. 2842/2000, 1104968/50-0Ε ΠΟΛ 1286/6-12-2000). 18. Παρέχεται έκπτωση σε περίπτωση ολοσχερούς εξόφλησης του προκύπτοντος φόρου; Ναι, σε περίπτωση που ο υπόχρεος σε φόρο καταβάλει εφάπαξ μέσα στην προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης, ολόκληρο το ποσό του προκύπτοντος φόρου (δηλ. κατά την υποβολή της εμπρόθεσμης δήλωσης), θα έχει έκπτωση 2,5% ( Άρθρο 29 ν. 2459/1997, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 ν. 2579/1998). 19. Ποιοι πρόσθετοι φόροι επιβάλλονται και σε ποιες περιπτώσεις;  Όταν δεν έχει υποβληθεί καθόλου δήλωση, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος, που ορίζεται σε ποσοστό 3,5% επί του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος λόγω μη υποβολής της δήλωσης για κάθε μήνα καθυστέρησης.  Όταν υποβληθεί ανακριβής δήλωση επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόσθετος φόρος, που ορίζεται σε ποσοστό 3% επί του φόρου την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε, για κάθε μήνα καθυστέρησης.  Όταν η δήλωση υποβληθεί εκπρόθεσμα, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος, που ορίζεται σε ποσοστό 1,5% επί του φόρου που οφείλεται για κάθε μήνα καθυστέρησης  Τέλος, επιβάλλεται πρόστιμο από 40.000 δρχ. έως 400.000 δρχ. στους υπόχρεους σε υποβολή δήλωσης, σε περιπτώσεις που δεν προκύπτει ποσό φόρου για καταβολή. ( Ν. 2523/1997) 22 • ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (Φ.Π.Α.) 1. Ποιες οι ημερομηνίες υποβολής των περιοδικών δηλώσεων, δηλώσεων INTRASTAT και ανακεφαλαιωτικών πινάκων ενδοκοινοτικών αποκτήσεων και παραδόσεων; Η περιοδική δήλωση υποβάλλεται: - κάθε μήνα : όσοι τηρούν Γ΄ κατηγορίας βιβλία Κ.Β.Σ., όσοι ενεργούν ενδοκοινοτικές συναλλαγές, το Δημόσιο - κάθε δίμηνο : όσοι τηρούν Β΄ κατηγορίας βιβλία Κ.Β.Σ. - κάθε τρίμηνο : όσοι τηρούν Α΄ κατηγορίας βιβλία Κ.Β.Σ., όσοι δεν τηρούν βιβλία Κ.Β.Σ. μέχρι τις 20 του μήνα που ακολουθεί το μήνα, δίμηνο, τρίμηνο για αυτούς που ο ΑΦΜ λήγει στο ψηφίο 1 και ακολουθούν ανά εργάσιμη ημέρα οι λήξεις των προθεσμιών που ο ΑΦΜ λήγει στα επόμενα του 1 ψηφία. Ο Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας υποβάλλεται ταυτόχρονα με την περιοδική δήλωση του τρίτου μήνα της οικείας τρίμηνης χρονικής περιόδου. Η δήλωση INTRASTAT υποβάλλεται ταυτόχρονα με την περιοδική δήλωση του μήνα. 2. Πότε υποβάλλονται οι εκκαθαριστικές δηλώσεις; Η εκκαθαριστική δήλωση για τους υποκείμενους που η διαχειριστική περίοδος λήγει την 31/12 ή στο τέλος οποιασδήποτε άλλης φορολογικής περιόδου, υποβάλλεται : - μέχρι την 25η ημέρα του δεύτερου μήνα από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για όσους τηρούν βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. ή όσους δεν τηρούν βιβλία Κ.Β.Σ. - μέχρι την 10η ημέρα του πέμπτου μήνα από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για όσους τηρούν βιβλία Γ’ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. Η εκκαθαριστική δήλωση για τους υποκείμενους που η διαχειριστική περίοδος λήγει πριν την λήξη οποιασδήποτε φορολογικής περιόδου, υποβάλλεται : - σε 55 ημερολογιακές ημέρες από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για όσους τηρούν βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. ή όσους δεν τηρούν βιβλία Κ.Β.Σ. - σε 130 ημερολογιακές ημέρες από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για όσους τηρούν βιβλία Γ΄ κατηγορίας Κ.Β.Σ. Ειδικά οι εκκαθαριστικές δηλώσεις, που αφορούν διαχειριστική περίοδο που λήγει 31/12, υποβάλλονται ανάλογα με το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ του υποκειμένου και η υποβολή τους ολοκληρώνεται μέσα σε 11 ημέρες. 3. Ποιες υποχρεώσεις υπάρχουν σε περίπτωση διακοπής εργασιών; Στη παύση εργασιών : - υποβάλλεται η περιοδική δήλωση σε 20 ημέρες από τη λήξη της φορολογικής περιόδου - υποβάλλεται η εκκαθαριστική δήλωση σε 55 ημέρες (για τα Α΄ ή Β΄ κατηγορίας βιβλία), σε 130 ημέρες (για τα Γ΄ κατηγορίας βιβλία) 23 - εκδίδεται στοιχείο αυτοπαράδοσης για τα πάγια και τα εμπορεύματα που υπάρχουν κατά την στιγμή της παύσης στην κατοχή της επιχείρησης. 4. Ποιο είναι το πρόστιμο που επιβάλλεται σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων; Το πρόστιμο είναι από 40.000 μέχρι 400.000 δρχ. που συμβιβάζεται στο 1/3. 5. Ποιο είναι το ύψος των προσαυξήσεων για την εκπρόθεσμη υποβολή χρεωστικών δηλώσεων Φ.Π.Α.; Για κάθε μήνα καθυστέρησης 2,5% μέχρι 200% 6. Πως υποβάλλονται οι μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις μέσω INTERNET; Οι υποκείμενοι πρέπει να υποβάλλουν αίτηση – εγγραφή στο ειδικό δίκτυο (TAXISnet), πιστοποιούνται από την Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων και λαμβάνουν όνομα και κωδικό χρήστη. Το έντυπο της δήλωσης συμπληρώνεται στην οθόνη και αποστέλλεται ηλεκτρονικά. Οι όροι και οι προϋποθέσεις έχουν ορισθεί με την Α.Υ.Ο. ΠΟΛ.1158/18-5-2000. 7. Διευκρινίσεις σχετικά με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και την εγγραφή στο μητρώο VIES Κάθε υποκείμενος στο φόρο που προτίθεται να πραγματοποιήσει ενδοκοινοτικές συναλλαγές (μόνον για αγαθά), προκειμένου να μην επιβαρύνεται με Φ.Π.Α. από τον προμηθευτή του, ούτε να επιβαρύνει με Φ.Π.Α. τον πελάτη του, θα πρέπει με δήλωση μεταβολών να εγγραφεί στο Μητρώο V.I.E.S. και να προβεί μέσω του συστήματος V.I.E.S., στην επαλήθευση του ΑΦΜ/ΦΠΑ του εγκατεστημένου στο άλλο Κ-Μ. 8. Σε ποιες περιπτώσεις δικαιούνται οι συναλλασσόμενοι πιστωτικού υπολοίπου; Ο Φ.Π.Α. επιστρέφεται εάν : - καταβλήθηκε αχρεώστητα στο Δημόσιο - είναι αδύνατη η μεταφορά του για έκπτωση σε επόμενη διαχειριστική περίοδο - προέρχεται από πράξεις απαλλασσόμενες με δικαίωμα έκπτωσης - αφορά αγαθά επένδυσης - υπάρχει διαφορά συντελεστών 9. Ποιες πράξεις απαλλάσσονται από τοΦ.Π.Α. και πως γίνεται η ένταξη σε ειδικό ή κανονικό καθεστώς; Η παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιούν οι υποκείμενοι που κατονομάζονται στο άρθρο 22 του ν.2859/00 και έχουν σχέση με την υγεία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την κοινωνική πρόνοια κ.α. Οι πράξεις που πραγματοποιούνται σύμφωνα μ’ όσα καθορίζονται στα άρθρα 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 του ν.2859/00. Για τις μικρές επιχειρήσεις έχει καθιερωθεί ειδικό καθεστώς, ενώ οι πολύ μικρές επιχειρήσεις είναι εκτός πεδίου εφαρμογής του φόρου και ως εκ τούτου απαλλάσσονται από κάθε υποχρέωση για τον Φ.Π.Α. 10. Πως γίνεται η κατάταξη σε συντελεστή Φ.Π.Α; Όλα τα αγαθά και οι υπηρεσίες υπάγονται στο συντελεστή 18%. Μόνον όσα αγαθά και υπηρεσίες περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του νόμου υπάγονται στο 8%. 11. Σε ποιες περιπτώσεις (κυρίως χωρικά) ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές Φ.Π.Α; 24 Για τους νομούς Δωδεκανήσου, Σάμου, Χίου, Λέσβου, Κυκλάδων και για τα νησιά Βορ. Σποράδες, Σκύρο, Θάσο, Σαμοθράκη οι συντελεστές που εφαρμόζονται είναι μειωμένοι κατά 30%, δηλαδή, είναι 6% και 13%. 12. Πότε και πως γίνεται ο διακανονισμός παγίων; Όταν επιχείρηση αγοράσει αγαθό επένδυσης υποχρεούται να το παρακολουθεί για μια πενταετία. Αν μέσα στα πέντε χρόνια, από την πρώτη χρησιμοποίηση, επέλθει μεταβολή στο δικαίωμα έκπτωσης ή γίνει πώληση του αγαθού επένδυσης, τότε πρέπει να γίνει διακανονισμός για το 1/5 του φόρου για κάθε χρόνο που υπάρχει μεταβολή. Ο διακανονισμός γίνεται εφάπαξ με την εκκαθαριστική δήλωση. 13. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη χορήγηση βεβαίωσης αγοράς ή εισαγωγής επενδυτικών αγαθών, σύμφωνα μετην Π.2869/1987 Απόφ. Υπουργ. Οικον. και Γεωργίας; Αναλυτικό πίνακα εις διπλούν στον οποίο αναγράφονται τα αγαθά (ποσότητα και αξία), υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/86, βεβαίωση της αρμόδιας αρχής για τυχόν υπαγωγή σε αναπτυξιακό νόμο. Προκειμένου για θερμοκήπια βεβαίωση του Υπ.Γεωργίας. 14. Πως γίνεται ο επιμερισμός του φόρου των κοινών δαπανών (PRORATA) (ποια ποσά συμπεριλαμβάνονται στον αριθμητή και παρονομαστή του κλάσματος); Στον αριθμητή περιλαμβάνονται οι : φορολογητέες εκροές + απαλλασσόμενες με δικαίωμα έκπτωσης. Στον παρονομαστή περιλαμβάνονται ότι έχει περιληφθεί στον αριθμητή + οι απαλλασσόμενες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης + οι εξαιρούμενες. Δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε στον αριθμητή ούτε στον παρονομαστή τα ποσά που προέρχονται, από παράδοση αγαθών που χρησιμοποιούνται για πάγια, από παρεπόμενες πράξεις που έχουν σχέση με ακίνητα ή με χρηματοοικονομικές δραστηριότητες. 15. Εάν ορισμένα επαγγέλματα (π.χ. καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κ.λπ.) υπάγονται στην υποχρέωση καταβολής Φ.Π.Α. Ορισμένα επαγγέλματα (π.χ. καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κ.λ.π.) εφόσον απαλλάσσονται από το Φ.Π.Α., η απαλλαγή αυτή αφορά τις πράξεις που κάνουν οι ίδιοι (παραδίδουν ή παρέχουν) και όχι τις πράξεις που κάνουν άλλοι υποκείμενοι προς αυτούς. Δηλαδή, τα φορολογικά στοιχεία που δέχονται θα επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. 16. Πότε πρέπει να υποβληθεί η τελευταία περιοδική και εκκαθαριστική δήλωση Φ.Π.Α., σε περίπτωση παύσης εργασιών ή μετασχηματισμού των επιχειρήσεων; Στον μετασχηματισμό βάση του ν.2166/93, οι μετατρεπόμενες, συγχωνευόμενες ή απορροφώμενες επιχειρήσεις υποβάλλουν εκκαθαριστική δήλωση για τις πράξεις που πραγματοποίησαν μέχρι τον χρόνο σύνταξης του ισολογισμού μετασχηματισμού. Για το χρόνο υποβολής της εκκαθαριστικής ισχύει ότι απαντήθηκε στην ερώτηση 2. 17. Εάν οφείλεται ΦΠΑ, κατά την πώληση αυτοκινήτων και πως αποδίδεται Κάθε πώληση αυτοκινήτου εφόσον πραγματοποιείται μέσα στην Ελληνική επικράτεια, από υποκείμενο στο φόρο στα πλαίσια της επαγγελματικής του δραστηριότητας, με αντάλλαγμα, υπόκειται στο Φ.Π.Α. και αποδίδεται με την περιοδική δήλωση της περιόδου. Τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα που πωλούνται από επιχειρήσεις που τα χρησιμοποιούσαν σαν πάγια και είχαν αποκτηθεί μετά την 1/1/1987 δεν έχουν Φ.Π.Α. 25 18. Πως αποδίδεται ο ΦΠΑ, όταν γίνεται η συναλλαγή από μη υποκείμενους στο ΦΠΑ; Τα μη υποκείμενα στο Φ.Π.Α. πρόσωπα (π.χ. ιδιώτες) όταν καθίστανται υπόχρεοι στο φόρο αποδίδουν του Φ.Π.Α. με έκτακτη περιοδική δήλωση, εντός 15 ημερών. 19. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις ως προς το ΦΠΑ όσων έχουν υπογράψει συμβάσεις εργασίας και όσων μετέχουν σε επιδοτούμενα προγράμματα; Δεν υπόκεινται στο Φ.Π.Α., οι μισθωτοί και τα άλλα φυσικά πρόσωπα τα οποία συνδέονται με τον εργοδότη τους με σύμβαση εργασίας ή με οποιαδήποτε άλλη νομική σχέση, που δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης, όσον αφορά τους όρους εργασίας ή την αμοιβή και συνεπάγεται την ευθύνη του εργοδότη. 20. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις ως προς το ΦΠΑ των εκμεταλλευτών ΤΑΞΙ; Οι εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ, που εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς απόδοσης του Φ.Π.Α., αποδίδουν τον φόρο με βάση τα κατ’ αποκοπή ποσά που ορίζονται κάθε έτος με Απόφαση του Υπ. Οικονομικών, με έκτακτη δήλωση. Εάν βάσει συμφωνίας αναλαμβάνουν μεταφορές προσώπων, για τις οποίες εκδίδουν τιμολόγια παροχής υπηρεσιών αποδίδουν το Φ.Π.Α. με έκτακτη δήλωση μέσα σε 15 ημέρες από την έκδοση του τιμολογίου. 21. Ζητούνται διευκρινίσεις σχετικά με την αναστολή καταβολής ΦΠΑ σε αγορά επενδυτικών αγαθών Διευκρινίσεις για την ΑΥΟ Π.2869/2389/ΠΟΛ.137/87 έχουν δοθεί με τις ΕΔΥΟ ΠΟΛ.246/87, ΠΟΛ.47/88, ΠΟΛ.250/88, ΠΟΛ.1005/92, ΠΟΛ.1333/93. 22. Ζητούνται διευκρινίσεις για τη φορολογική μεταχείριση των εισαγομένων από την ΕΕ μεταχειρισμένων μεταφορικών μέσων Διευκρινίσεις έχουν Σ1057/76/15.6.2000. δοθεί με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1050/11.2.2000 και την ΕΔΥΟ 23. Eάν οι αθλητικοί σύλλογοι, καθώς και οι πολιτιστικοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα απαλλάσσονται ή όχι του ΦΠΑ Σύμφωνα με το άρθρο 22 του νόμου, από το Φ.Π.Α. απαλλάσσονται : -οι υπηρεσίες που παρέχονται από αθλητικά νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (αθλητικά σωματεία), σε πρόσωπα που ασχολούνται με τον αθλητισμό ή τη σωματική αγωγή. -οι συνδρομές που καταβάλλονται σε πολιτιστικά σωματεία ή ενώσεις, από τα μέλη τους καθώς και τα παραδιδόμενα από αυτές αγαθά έστω και να εισπράττεται κάποια αμοιβή. 24. Πότε πληρώνεται ΦΠΑ και πότε χαρτόσημο στις περιπτώσεις μεταβίβασης ατομικής επιχείρησης ή Ο.Ε. από επαχθή αιτία ή κληρονομική διαδοχή; Στην μεταβίβαση επιχείρησης σαν σύνολο, κλάδο ή μέρος της, από επαχθή ή χαριστική αιτία ή σαν εισφορά σε υφιστάμενο ή συνιστώμενο νομικό πρόσωπο δεν οφείλεται Φ.Π.Α., εφόσον αυτός που τα αποκτά συνεχίζει τις εργασίες του προκατόχου του, αλλά στην περίπτωση αυτή καταβάλλεται χαρτόσημο. 25. Ζητούνται διευκρινίσεις για τη θεώρηση δελτίου προμήθειας υλικών και αντικειμένων 26 Προκειμένου για τα σκάφη που απαλλάσσονται από το Φ.Π.Α., σύμφωνα με την παράγραφο 1α του άρθρου 27, δίνεται η δυνατότητα τήρησης θεωρημένου ειδικού διπλότυπου «Δελτίου Προμήθειας Υλικών και Αντικειμένων χωρίς Φ.Π.Α.» το οποίο αποτελεί δικαιολογητικό για την χωρίς φόρο αγορά υλικών ή αντικειμένων που προορίζονται να ενσωματωθούν ή να χρησιμοποιηθούν στα σκάφη αυτά. Την δυνατότητα αυτή την έχουν μόνο τα αλιευτικά σκάφη από 6 μέτρα και άνω. 26. Ποιος Φ.Π.Α.πρέπει να επιβληθεί στα επαγγελματικά τουριστικά πλοία (εισιτήρια κ.λπ.); Η ναύλωση επαγγελματικών τουριστικών σκαφών του ν.438/76 υπάγεται σε Φ.Π.Α. 8%. Όμως για τα τουριστικά πλοία,προβλέπεται μείωση της φορολογητέας βάσης όταν εκτελούν : διεθνείς πλόες, ποσοστό έκπτωσης 60% πλόες Τοπικούς μέχρι Μεγάλης Ακτοπλοΐας, ποσοστό έκπτωσης 50% πλόες Τοπικούς μέχρι Μικρής Ακτοπλοΐας, ποσοστό έκπτωσης 40% Αναλυτικές διευκρινίσεις έχουν δοθεί με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1156/9.5.97. 27. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την επιστροφή ΦΠΑ στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος από τις συνεταιριστικές οργανώσεις αλλά και στους μεμονομένους αγρότες; Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται αναγράφονται αναλυτικά στον Πίνακα Δ (σελ.2) της Αίτησης – Δήλωσης και Αναλυτικής Κατάστασης δικαιολογητικών για την επιστροφή του Φ.Π.Α. και του Ε.Φ.Κ. στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος με την οποία και συνυποβάλλονται. 28. Ποια η διαδικασία θεώρησης ειδικού διπλοτύπου απαλλαγής ΦΠΑ για εξαγω γικές επιχειρήσεις (ΑΥΟ ΠΟΛ.1262/93); Η διαδικασία απαλλαγής ορίζεται στο άρθρο 4 της ΑΥΟ ΠΟΛ.1262/93 συμπληρωθεί με τις ΑΥΟ ΠΟΛ.1075/95, ΠΟΛ.1155/95 και ΠΟΛ.1198/95. 29. Εάν οι υπηρεσίες εκμάθησης Η/Υ υπάγονται ή όχι σε ΦΠΑ; Διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή διατάξεων Φ.Π.Α. στις υπηρεσίες εκμάθησης κομπιούτερ έχουν δοθεί με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ.1165/30.7.1999. 30. Εάν είναι νόμιμη η διαδικασία καταλογισμού ΦΠΑ σε ιδιώτη που κτίζει οικοδομή και δεν καλύπτει με τιμολόγια το κόστος κατασκευής, προκειμένου να ηλεκτροδοτηθεί το κτίσμα; Το ποσό που καταβάλλει ο ιδιώτης που αναγείρει οικοδομή στην περίπτωση που το συνολικό κόστος του τελικού πίνακα είναι κατώτερο του ελάχιστου συνολικού κατασκευαστικού κόστους είναι πρόστιμο «ίσο με την διαφορά του Φ.Π.Α.» και προβλέπεται από τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 36 του ν.2238/94. όπως αυτή έχει 27 • ΘΕΜΑΤΑ ΚΩΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Κ.Β.Σ.) ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Έντυπα για θεώρηση ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κ.Β.Σ. B1/ΤΑΧΙS (χρώματα ΛΑΔΙ). Ποια τα δικαιολογητικά θεώρησης; α) Ταυτότητα του επιτηδευματία ή του νόμιμου εκπροσώπου, για εξακρίβωση στοιχείων. β) Βεβαίωση εγγραφής σε ασφαλιστικό Ταμείο (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ κ.λπ.), (άρθρο 63 παρ. 1 του ν. 2084/92) (ΦΕΚ 165 Α’). γ) Βεβαίωση εγγραφής σε επιμελητήριο (άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 2081/92) (ΦΕΚ 154 Α’). δ) Βεβαίωση του άρθρου 41 παρ. 12 β’ ν. 2496/97 σχετικά με καταχώρηση στο μητρώο Υπ. Εμπορίου όταν συνάπτουν συμβάσεις από απόσταση (υποβάλλεται μια φορά). ε) Εξουσιοδότηση σε περίπτωση προσκόμισης από τρίτο πρόσωπο του σημειώματος θεώρησης (είτε συμπληρώνεται ο πίνακας «η» του εντύπου Β1 ή προσκομίζεται αν πρόκειται για την πρώτη θεώρηση πληρεξούσιο έγγραφο συμβολαιογραφικό). Κώλυμα Θεώρησης 1. Η ύπαρξη φορολογικών χρεών ληξιπρόθεσμων και απαιτητών χωρίς της νόμιμες προσαυξήσεις πάνω από 2.000.000 δρχ. 2. Η ύπαρξη χρεών από κάθε τέλος ή εισφορά που βεβαιώνεται (και εισπράττεται από τις Δ.Ο.Υ.), ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο τελικός δικαιούχος πάνω από 2.000.000 δρχ. 3. Η μη υποβολή δηλώσεων οποιουδήποτε επιρριπτόμενου φόρου, τέλους ή εισφοράς, ανεξάρτητα από τον τελικό δικαιούχο αυτών (π.χ. ΕΛΓΑ). 4. Η ύπαρξη μη φορολογικών χρεών, βάσει άλλων διατάξεων (ασφαλιστικά κ.λπ.) πάνω από 2.000.000 δρχ. 5. Η ύπαρξη χρεών σε επιμελητήρια, ανεξαρτήτως ύψους ποσού. Ειδικά για την πρώτη θεώρηση στοιχείων απαιτείται: -Για φυσικό πρόσωπο που προηγούμενα ασκούσε άλλη ατομική δραστηριότητα Βεβαίωση από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ότι δεν υφίστανται τα υπ’ αριθμ. 1-5 κωλύματα θεώρησης από την προηγούμενη ατομική δραστηριότητα. -Για νομικό πρόσωπο Βεβαίωση από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ότι τα συμμετέχοντα μέλη φυσικά ή νομικά πρόσωπα δεν έχουν τα υπ’ αριθμ. 1-5 κωλύματα θεώρησης από άσκηση της ατομικής τους δραστηριότητας ή αντίστοιχα τα νομικά πρόσωπα από την άσκηση της δραστηριότητας τους ως μη μέλη νομικού προσώπου. ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΑΓΑΘΩΝ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΡΙΤΟΥ - ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι εκδίδει ο εντολέας; Δελτίο αποστολής με σκοπό «πώληση για λογαριασμό μου» Τι εκδίδει ο αντιπρόσωπος; α) Δικά του φορολογικά στοιχεία για τις πωλήσεις. β) Εκκαθάριση κατά εντολέα, για τον οποίο, αποτελεί παραστατικό εσόδου και εξόδου. Η εκκαθάριση για τον εκδότη της αποτελεί παραστατικό εσόδου. ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ Θεωρούνται επιτηδευματίες; 28 Δεν θεωρούνται επιτηδευματίες και κατά συνέπεια δεν τηρούν βιβλία και δεν εκδίδουν στοιχεία. Ποιο στοιχείο εκδίδεται για την καταβολή των αμοιβών τους; Απόδειξη δαπάνης. ΠΩΛΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΣΥΝΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΣΕ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ Δ.Χ. Ποιο το παραστατικό πώλησης; Mπορεί να συνταχθεί συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης. ΠΟΙΑ ΤΑ ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΑΓΑΘΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΓΙΑ ΦΥΛΑΞΗ; Κατά την πώληση των αγαθών αυτών εκδίδεται τιμολόγιο - δελτίο αποστολής ή δελτίο αποστολής (και στη συνέχεια τιμολόγιο), στο οποίο αναγράφεται ως σκοπός η πώληση και παραμονή των αγαθών στις εγκαταστάσεις του πωλητή για φύλαξη. Εάν ο πωλητής τηρεί βιβλία Γ’ Κατηγορίας, κάνει εγγραφή για την παρακολούθηση των αγαθών αυτών, ως «εμπορεύματα τρίτων». Κατά την αποστολή των αγαθών αυτών εκδίδεται δελτίο αποστολής με τη σημείωση ότι αφορά διακίνηση εμπορευμάτων από φύλαξη, καθώς και ο αριθμός του αρχικού παραστατικού που εκδόθηκε κατά την πώληση. ΠΟΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΔΙΔΟΥΝ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ; Οι πωλήσεις φαρμάκων προς ασφαλισμένους ασφαλιστικών ταμείων, κατά το μέρος που στη δαπάνη συμμετέχουν τα Ταμεία αποτελούν επαναλαμβανόμενες χονδρικές πωλήσεις των φαρμακείων προς αυτά. Για τις πωλήσεις αυτές συντάσσεται κατάσταση ανά ασφαλιστικό ταμείο και εκδίδεται αθεώρητο τιμολόγιο για τις πωλήσεις του μήνα, μέχρι την 10η ημέρα του επόμενου μήνα, με ημερομηνία έκδοσης την τελευταία ημέρα του μήνα που αφορά. Για το ποσό συμμετοχής του ασφαλισμένου στη δαπάνη αγοράς των φαρμάκων εκδίδεται από το φαρμακείο απόδειξη λιανικής πώλησης (Α.Λ.Π.) προς τον ασφαλισμένο. ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ-ΑΣΦΑΛΕΙΟΜΕΣΙΤΕΣ Ποιας κατηγορίας βιβλία τηρούν; Τηρούν βιβλία Β’ κατηγορίας του Κ.Β.Σ., ανεξαρτήτως του ύψους των ακαθαρίστων εσόδων τους, εκτός από τις Α.Ε. και τις Ε.Π.Ε., που τηρούν υποχρεωτικά βιβλία Γ’ κατηγορίας. Έχουν υποχρέωση να εκδίδουν φορολογικά στοιχεία; Για τις προμήθειες και τα λοιπά δικαιώματά τους αντί να εκδίδουν Τ.Π.Υ., λαμβάνουν από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις θεωρημένες εκκαθαρίσεις σε ετήσια βάση. Έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν συγκεντρωτικές καταστάσεις (σ.κ); Οι παραπάνω, για τις λαμβανόμενες προμήθειες, υποχρεούνται να υποβάλλουν συγκεντρωτικές καταστάσεις «πελατών». ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι Σ.Κ. και ποιος ο χρόνος υποβολής αυτών; Οι σ.κ. διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: κατάσταση «πελατών» και «προμηθευτών». Υποβάλλονται δε, μέχρι την 25η Μαΐου κάθε έτους για τις συναλλαγές του προηγούμενου ημερολογιακού έτους. Ποια είναι η αρμόδια αρχή για την υποβολή Σ.Κ.; Είτε η Δ.Ο.Υ. της έδρας για το σύνολο των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, είτε η Δ.Ο.Υ. κάθε υποκαταστήματος για τις συναλλαγές αυτού. Ποιοι είναι υπόχρεοι σε υποβολή Σ.Κ.; Όλοι οι επιτηδευματίες (και οι ελεύθεροι επαγγελματίες), καθώς και το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τα λοιπά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Ποιες συναλλαγές περιλαμβάνονται στις Σ.Κ.; Περιλαμβάνονται, σε δύο ξεχωριστές καταστάσεις, όλες οι εκροές και οι εισροές (με κάποιες εξαιρέσεις), εφόσον έχουν σχέση με την άσκηση του επαγγέλματος ή την εκτέλεση του σκοπού και ξεπερνούν το όριο των 15.000 δρχ. (χωρίς το Φ.Π.Α.). 29 Αν στο ίδιο πρόσωπο έχουν πωληθεί αγαθά και έχουν παρασχεθεί υπηρεσίες, πόσες καταχωρήσεις θα γίνουν στη Σ.Κ.; Σε κάθε περίπτωση στη σ.κ., γίνεται μία καταχώρηση ανά αντισυμβαλλόμενο με το συνολικό πλήθος των εκδοθέντων Τιμολογίων, Α.Π.Υ. κ.λπ. και τη συνολική αξία αυτών. Σε ποια περίπτωση υποβάλλεται η Σ.Κ. «πιστωτικών υπολοίπων» Για τις αρνητικές διαφορές, που οφείλονται στην έκδοση πιστωτικών τιμολογίων, τα οποία δεν καλύπτονται στην ίδια χρήση από αντίστοιχα χρεωστικά, υποβάλλεται ιδιαίτερη κατάσταση, η σ.κ. «πιστωτικών υπολοίπων». Ποιες συναλλαγές δεν περιλαμβάνονται στις Σ.Κ.; Δεν περιλαμβάνονται στις σ.κ. οι εξής συναλλαγές: α) Λιανικές πωλήσεις ακόμα και εάν έχουν εκδοθεί τιμολόγια προς ιδιώτες. β) Όσες περιπτώσεις αναφέρονται ως εξαιρέσεις στην εγκύκλιο ΠΟΛ. 1163/94. γ) Οι πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών προς το εξωτερικό (εξαγωγές). ΠΟΙΟΙ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ; Ως ελεύθεροι επαγγελματίες θεωρούνται οι ασκούντες ελευθέριο επάγγελμα, κατονομαζόμενο στο άρθρο 48 παρ. 1 του Ν. 2238/1994 και οι οποίοι φορολογούνται στη Ζ1 πηγή εισοδήματος. (Άρθρο 48 παρ. 1: Εισόδημα από υπηρεσίες ελευθερίων επαγγελμάτων είναι οι αμοιβές από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος του ιατρού, οδοντιάτρου, κτηνιάτρου, φυσιοθεραπευτή, βιολόγου, ψυχολόγου, μαίας, δικηγόρου, δικολάβου, συμβολαιογράφου, άμισθου υποθηκοφύλακα, δικαστικού επιμελητή, αρχιτέκτονα, μηχανικού, τοπογράφου, χημικού, γεωπόνου, γεωλόγου, δασολόγου, ωκεανογράφου, σχεδιαστή, δημοσιογράφου, συγγραφέα, διερμηνέα, ξεναγού, μεταφραστή, καθηγητή ή δασκάλου, καλλιτέχνη γλύπτη ή ζωγράφου ή σκιτσογράφου ή χαράκτη, ηθοποιού, εκτελεστή μουσικών έργων ή μουσουργού, καλλιτεχνών των κέντρων διασκέδασης, χορευτή, χορογράφου, σκηνοθέτη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου, διακοσμητή, οικονομολόγου, αναλυτή, προγραμματιστή, ερευνητή ή συμβούλου επιχειρήσεων, λογιστή ή φοροτέχνη, αναλογιστή, κοινωνιολόγου και εμπειρογνώμονα). Ποια στοιχεία πρέπει να εκδίδουν; Όσον αφορά τα στοιχεία τα οποία πρέπει να εκδίδουν οι ως άνω επιτηδευματίες, αυτοί εκδίδουν Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (ΑΠΥ) σε κάθε περίπτωση, δηλαδή και στη περίπτωση παροχής υπηρεσιών προς επιτηδευματίες. - Οι αποδείξεις αυτές (ΑΠΥ) εκδίδονται κατά το χρόνο είσπραξης κάθε επαγγελματικής τους αμοιβής. ΠΟΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΚΔΙΔΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΕΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΑΠΟ ΙΔΙΩΤΕΣ; - Αγορά αγαθών από ιδιώτες είναι η περίπτωση κατά την οποία πωλούνται αγαθά από πρόσωπα που δεν έχουν υποχρέωση να εκδίδουν τιμολόγια (μη επιτηδευματίες), τα οποία αποτελούν ιδιωτική - προσωπική περιουσία του πωλητή και αποτελούν συμπτωματικές και εκ περιστάσεως πράξεις, χωρίς πρόθεση άσκησης εμπορικής δραστηριότητας. Στις περιπτώσεις αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγ. 5 του άρθρου 12 του π.δ/τος 186/92 (ΚΒΣ), εκδίδεται τιμολόγιο (αγοράς) από τον αγοραστή. ΕΑΝ Η ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΣΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ - Η επωνυμία μιας εταιρείας επιτρέπεται να αναγράφεται στα φορολογικά στοιχεία με ξενόγλωσσους χαρακτήρες όταν έτσι είναι διατυπωμένη στο συστατικό της έγγραφο (εταιρικό). ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΙΣ ΦΟΡ0ΛΟΓΙΚΕΣ ΤΑΜΕΙΑΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ (Φ.Τ.Μ.) ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΟΜΙΖΟΝΤΑΙ (ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ) ΣΤΗ Δ.Ο.Υ. , ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ: Α) Αγορά νέας (καινούργιας Φ.Τ.Μ.) 1. Υπεύθυνη Δήλωση (του άρθρου 8 του Ν.1599/86) 2. Έντυπο Β2 (ΤΑΧΙS) 3. Aντίτυπο Δελτίου Αποστολής ή Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής (εντός 10ημέρου). 30 4. Ένα (1) ημερήσιο δελτίο («Ζ») με μηδενική ή ελάχιστη συμβολική αξία (ποσό) συναλλαγών. (Για διαπίστωση ταύτισης του αριθμού μητρώου που εκτυπώνει η φ.τ.μ., με αυτόν που αναγράφεται στο ταμπελάκι (μεταλλική ετικέτα) της φ.τ.μ., στο βιβλιάριο συντήρησης και στο δελτίο αποστολής ή τιμολόγιο-δελτίο αποστολής). 5. Βιβλιάριο Συντήρησης, για θεώρηση (διάτρηση). Στην περίπτωση αυτή δεν ελέγχονται χρέη προς το Δημόσιο, τα Ασφαλιστικά Ταμεία και τα Επιμελητήρια. Β) Πώληση μεταχειρισμένης Φ.Τ.Μ. & Παύση Φ.Τ.Μ. λόγω διακοπής επαγγέλματος. 1. Υπεύθυνη Δήλωση 2. Έντυπο Β2 (ΤΑΧΙS) 3. Αντίτυπο Δελτίου αποστολής ή Τιμολογίου-Δελτίου Αποστολής ή Τιμολογίου Αγοράς. 4. Ανάγνωση (εκτύπωση) δεδομένων φορολογικής μνήμης τριών (3) τελευταίων ημερών. 5. Βιβλιάριο Συντήρησης με καταχωρημένα τα αθροιστικά-προοδευτικά σύνολα (ποσά) εσόδων (τζίρου) και συντελεστών Φ.Π.Α. 6. Στοιχείο αυτοπαράδοσης (για την περίπτωση παύσης φ.τ.μ. λόγω διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης). Γ) Παύση Φ.Τ.Μ. λόγω πλήρωσης μνήμης, λόγω βλάβης (που δεν αποκαθίσταται) & λόγω αγοράς νέας Φ.Τ.Μ. (αντικατάσταση). 1. Υπεύθυνη Δήλωση 2. Έντυπο Β2 (ΤΑΧΙS) 3. Κατάσταση περιεχομένου «Ζ» (για την τελευταία τριετία ανά εξάμηνο και για το πριν την τελευταία 3ετία χρονικό διάστημα ανά έτος). 4. Βιβλιάριο Συντήρησης με καταχωρημένα τα αθροιστικά-προοδευτικά σύνολα (ποσά) εσόδων (τζίρου) και συντελεστών Φ.Π.Α. 5. Τεχνική Αναφορά (γνωμάτευση) του Εισαγωγέα/ Κατασκευαστή, (μόνο για την περίπτωση της «μη αποκαταστάσιμης» βλάβης). Δ) Παύση λόγω ασυμβατότητας με ΕΥΡΩ. 1. Υπεύθυνη Δήλωση. 2. Έντυπο Β2 (TAXIS) 3. Φωτοαντίγραφο του τελευταίου Ημερήσιου Δελτίου («Ζ») και προσκόμιση-επίδειξη του πρωτοτύπου, ή εναλλακτικά κατάθεση της ανάγνωσης (εκτύπωσης) των δεδομένων φορολογικής μνήμης των τριών (3) τελευταίων ημερών. 4. Βιβλιάριο Συντήρησης με καταχωρημένα τα αθροιστικά προοδευτικά σύνολα (ποσά) των εσόδων (τζίρου) και συντελεστών Φ.Π.Α. ΠΡΟΣΤΙΜΑ Κ.Β.Σ., ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ-ΔΟΣΕΙΣ Ποια η προθεσμία συμβιβασμού ; Η προθεσμία υποβολής αίτησης για εξώδικη λύση της διαφοράς (συμβιβασμός), είναι εξήντα (60) ημέρες και αρχίζει από την ημερομηνία της κατά νόμο επίδοσης της απόφασης επιβολής του προστίμου, σε εκείνον που αφορά. Σε πόσες δόσεις καταβάλλονται; Mε την υπογραφή της πράξης συμβιβασμού, καταβάλλεται το 1/5 του ποσού, που συμβιβάζεται ο φορολογούμενος, εντός των δύο (2) επόμενων από της υπογραφής του συμβιβασμού εργασίμων για τις Δ.Ο.Υ. ημερών και το υπόλοιπο ποσό προστίμου (4/5) καταβάλλεται σε έξι (6) ίσες μηνιαίες δόσεις, η κάθε μία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 100.000 δρχ., εκτός από την τελευταία. ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε., ΟΤΑΝ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ; Μετατροπή Ο.Ε. σε ατομική επιχείρηση δεν νοείται, καθόσον στην Ο.Ε. συμμετέχουν τουλάχιστον δύο (2) πρόσωπα. Επομένως για να μεταβιβαστούν τα αποθέματα της Ο.Ε. σε ατομική επιχείρηση που ιδρύει π.χ. ένας εκ των εταίρων, είτε λύεται η Ο.Ε. και αναλαμβάνεται η εταιρική μερίδα σε είδος (αποθέματα), οπότε εκδίδεται στοιχείο αυτοπαράδοσης, είτε μεταβιβάζονται, διαρκούσης της λειτουργίας της Ο.Ε., στην νεοϊδρυθείσα ατομική επιχείρηση, με την έκδοση τιμολογίου (Δελτίο Αποστολής και Τιμολόγιο ή Τιμολόγιο-Δελτίο Αποστολής). ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΑΦΥΛΑΞΗΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ Κ.Β.Σ. 31 Χρόνος διαφύλαξης: Τα βιβλία και τα στοιχεία που ορίζονται από τον Κ.Β.Σ., καθώς και τα λοιπά δικαιολογητικά των εγγραφών στα βιβλία, διατηρούνται για έξι (6) χρόνια από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου την οποία αφορούν. Τα βιβλία και τα στοιχεία αυτά, διατηρούνται οπωσδήποτε όσο χρόνο εκκρεμεί σχετική υπόθεση ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων ή του Συμβουλίου της Επικρατείας. Μπορούν να καταστραφούν τα στοιχεία και πριν την πάροδο των έξι (6) ετών; Τα στοιχεία και τα λοιπά δικαιολογητικά των εγγραφών στα βιβλία (προσοχή: όχι και τα βιβλία), μπορούν να καταστραφούν και πριν από την πάροδο των έξι (6) ετών, εφόσον οι σχετικές εγγραφές όλων των φορολογικών αντικειμένων κατέστησαν αμετάκλητες. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 του π.δ.186/1992 (Κ.Β.Σ.), τα βιβλία και τα στοιχεία που αφορούν συναλλαγές διαχειριστικών περιόδων μέχρι 30-6-1995, διατηρούνται τα μεν βιβλία δέκα πέντε (15) χρόνια, τα δε στοιχεία ένδεκα (11) χρόνια, από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου την οποία αφορούν. ΝΟΜΙΣΜΑ ΠΟΥ ΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΑΠΟ 1/1/2001 (ΕΥΡΩ ή ΔΡΧ.) Τα βιβλία μέχρι και την 31/12/2001 τηρούνται σε δραχμές. Τη μεταβατική περίοδο 1/1 έως 31/12/2001 προαιρετικά τα βιβλία μπορεί να τηρηθούν σε ΕΥΡΩ από τα νομικά πρόσωπα, από τις κοινωνίες του Αστικού Κώδικα, ύστερα από την υποβολή ανέκκλητης δήλωσης (ν.2842/2000, εγκύκλιος ΠΟΛ.1286/6-12-2000). Από 1/1/2002 τα βιβλία θα τηρηθούν σε ΕΥΡΩ υποχρεωτικά από όλους τους επιτηδευματίες ανεξάρτητα από το χρόνο λήξης της διαχειριστικής τους περιόδου (31/12 ή 30/6 κ.λ.π.). Έκδοση στοιχείων σε ΕΥΡΩ το διάστημα 1/1 - 31/12/2001 Οι επιχειρήσεις που θα συνεχίσουν στο 2001 να τηρούν τα βιβλία τους σε δραχμές, η μοναδική υποχρέωση που έχουν είναι να αναγραφούν το συνολικό ποσό στις Α.Λ.Π. και τις Α.Π.Υ. σε δραχμές και Ευρώ, εφόσον αυτές εκδίδονται με Φ.Τ.Μ. ή Η/Υ ( όχι χειρόγραφα). YΠΟΧΡΕΩΣΗ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ (κερδοσκοπικούς) α) Κοινοπραξίες: Για τα μέλη αυτών απαιτείται βεβαίωση εγγραφής στο επιμελητήριο και βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα. Όταν τα μέλη των κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, απαιτείται βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας για τα μέλη αυτών, ως φυσικά πρόσωπα. β) Συνεταιρισμοί κερδοσκοπικού χαρακτήρα: Απαιτείται βεβαίωση εγγραφής τους στο Επιμελητήριο και βεβαίωση από το ΙΚΑ για το προσωπικό που απασχολούν. Για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς απαιτείται βεβαίωση από το ΙΚΑ για το προσωπικό που απασχολούν και βεβαίωση από το Ταμείο σύνταξης και επικουρικής ασφάλισης προσωπικού γεωργικών συνεταιριστικών οργανώσεων. ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΚΟΜΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΑΚΥΡΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗ. Τα βιβλία δεν ακυρώνονται κατά τη διακοπή των εργασιών αλλά και σε καμία άλλη περίπτωση. Τα στοιχεία ακυρώνονται υποχρεωτικά κατά τη διακοπή. ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ ΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ Γ’ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΑΝΤΙ Β’ Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγρ.8 του άρθρου 4 του Κ.Β.Σ. ο επιτηδευματίας μπορεί προαιρετικά να τηρήσει βιβλία Γ’ κατηγορίας από την έναρξη της διαχειριστικής του περιόδου, χωρίς να υποχρεώνεται να τα τηρήσει για 5 έτη, όπως ισχύει επί προαιρετικής τήρησης βιβλίων Β’ κατηγορίας. ‘Ετσι, έχει την δυνατότητα οπότε το θελήσει και από την έναρξη της διαχειριστικής του περιόδου να επανέλθει στη Β’ κατηγορία, εφόσον βέβαια τα έσοδά του την προηγούμενη χρήση δεν ξεπέρασαν το όριο τήρησης βιβλίων Γ’ κατηγορίας (300.000.000 δρχ.). ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΑΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΕΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 32 Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγρ.6 του άρθρου 6 του Κ.Β.Σ. στο βιβλίο απογραφών που τηρείται από τους επιτηδευματίες της δεύτερης κατηγορίας καταχωρούνται μόνο τα εμπορεύσιμα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης, οπουδήποτε και εάν βρίσκονται αυτά. Εμπορεύσιμα αγαθά είναι: α) τα εμπορεύματα, β) οι πρώτες και βοηθητικές ύλες, γ) τα υλικά συσκευασίας, δ) τα έτοιμα προϊόντα, ε) τα ημιτελή προϊόντα, στ) τα υποπροϊόντα και υπολείμματα (Εγκ. ΠΟΛ.1321/96). Έτσι δεν καταχωρούνται τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, καθώς και τα εμπορεύσιμα και πάγια τρίτων που βρίσκονται στην επιχείρηση κατά την 31/12. ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΛΗΞΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Ο επιτηδευματίας της τρίτης κατηγορίας έχει δικαίωμα μετά από έγκριση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. να ζητήσει την αλλαγή του χρόνου λήξης της διαχειριστικής του περιόδου (από 31/12 σε 30/6 και αντίστροφα) με σμίκρυνση ή επιμήκυνση (άρθρο 26 παρ.3 του Κ.Β.Σ., όπως ισχύει). Η αίτηση υποβάλλεται μέχρι ένα μήνα πριν από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου, της οποίας ζητείται η επιμήκυνση ή ένα μήνα πριν την αιτούμενη λήξη της υπό σύντμηση διαχειριστικής περιόδου (Άρθρο 7 ν.2873/2000). Ειδικοί λόγοι που δικαιολογούν την αλλαγή του χρόνου λήξης διαχειριστικής περιόδου μπορεί να θεωρηθούν οι λόγοι όπως: η αλλαγή αντικειμένου εργασιών, η έναρξη νέου κλάδου εργασιών, η αναδιοργάνωση της λειτουργίας της επιχείρησης, η μηχανοργάνωσή της και λοιποί άλλοι λόγοι, οι οποίοι βέβαια κρίνονται πάντοτε από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. 33 • ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ 1. Εάν ρυθμισθούν τα ληξιπρόθεσμα χρέη, μήπως σταματούν και οι προσαυξήσεις; Εάν τα ληξιπρόθεσμα χρέη υπαχθούν στις διατάξεις των άρθρων 13-21 ν. 2648/98 (ΦΕΚ 238/Α), (εκδοθεί δηλαδή από το αρμόδιο όργανο απόφαση διευκόλυνσης τμηματικής καταβολής) τα χρέη αυτά επιβαρύνονται με τις αναλογούσες, κατά Κ.Ε.Δ.Ε., προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη δεν επιβαρύνονται με προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής στην περίπτωση μόνον που αυτά υπαχθούν σε διάταξη νόμου, η οποία το ορίζει ρητά. 2. Ποια έκπτωση θα έχουν οι οφειλέτες, εάν εξοφλήσουν τις παλιές οφειλές; Έκπτωση σε εξόφληση παλαιών οφειλών (στη Δ.Ο.Υ.) δεν παρέχεται σε καμία περίπτωση, παρά μόνον εάν ειδική ευεργετική διάταξη το προβλέπει. 3. Σε περίπτωση απώλειας νομοθετικής ρύθμισης, μπορεί να ενταχθεί κάποιος εκ νέου; Η επανένταξη σε απολεσθείσα ρύθμιση είναι δυνατή μόνον εάν το προβλέπει διάταξη νόμου. 4. Σε ποια περίπτωση, όταν υπάρχει απαίτηση κατά του Δημοσίου (από επιστροφή φόρου κ.λ.π.) γίνεται υποχρεωτική παρακράτηση υπέρ του Δημοσίου; Στην περίπτωση που ο οφειλέτης οφείλει στο Δημόσιο οφειλές ληξιπρόθεσμες και έχει απαίτηση επίσης από αυτό, γίνεται υποχρεωτική παρακράτηση μέχρι του ύψους του ποσού των ληξιπροθέσμων οφειλών. 5. Σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας; Το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας απαιτείται στις εξής περιπτώσεις: α) Για την είσπραξη χρημάτων ή την εξόφληση τίτλων πληρωμής για ποσά ύψους άνω των 500.000. β) Για την σύναψη και ανανέωση συμβάσεων δανείων, πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων γενικά με τις αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον χορηγούνται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, εκτός από εκείνες που χορηγούνται για αποκατάσταση ζημιών που προέρχονται από έκτακτα γεγονότα. γ) Για τη μεταβίβαση ακινήτων από τον μεταβιβάζοντα, για την μεταβίβαση λόγω γονικής παροχής ή δωρεάς από τον παρέχοντα τη γονική παροχή ή τη δωρεά. δ) Για τη σύσταση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων από τον παρέχοντα το εμπράγματο δικαίωμα. Δεν απαιτείται για τη σύσταση υποθήκης υπέρ του Δημοσίου. ε) Για τη μεταβίβαση μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, μοτοσικλετών, μη επαγγελματικών μηχανοκίνητων θαλάσσιων σκαφών, ελικοπτέρων και ανεμοπτέρων που εμπίπτουν στα τεκμήρια διαβίωσης φόρου εισοδήματος 34 (απαιτείται να έχει Α.Φ.Ε. ο μεταβιβάζων). στ) Για την καταβολή των συμβατικώς εκχωρημένων χρηματικών απαιτήσεων, τόσο από τον εκχωρητή ή τον ενεχυράσαντα, όσο και από τον εκδοχέα ή ενεχυρούχο δανειστή. 6. Ποιοι απαλλάσσονται ή εξαιρούνται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας (για τις παραπάνω αναφερόμενες περιπτώσεις); α) οι δικαιούχοι αμοιβών γενικά από παροχή εξαρτημένης εργασίας, συντάξεων, διατροφής, εξόδων νοσηλείας και κηδείας, εφόσον η πληρωμή γίνεται απευθείας στο δικαιούχο μισθωτό ή συνταξιούχο ή στην οικογένειά του ή σε πρόσωπο νόμιμα εξουσιοδοτημένο. β) οι Δήμοι, οι Κοινότητες, οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, τα λοιπά Ν.Π.Δ.Δ., τα Ιδρύματα που συνιστώνται με τον Α.Ν. 2039/1939, οι αναγνωρισμένες στην Ελλάδα Τράπεζες, η Δ.Ε.Η., ο Ο.Τ.Ε. και ο Ο.Σ.Ε. γ) οι αγρότες για την είσπραξη αποζημιώσεων, λόγω καταστροφής της εσοδείας τους ανεξαρτήτως ποσού και για την είσπραξη επιδοτήσεων μέχρι του ποσού του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) δρχ. δ) ο σύνδικος της πτώχευσης φυσικού ή νομικού προσώπου για πράξεις ή συναλλαγές, που αφορούν στην πτωχευτική περιουσία, ο εκκαθαριστής επιχείρησης για τις πράξεις της εκκαθάρισης, ο κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς όταν ενεργεί αποδεδειγμένα για πράξεις εκκαθάρισης της σχολάζουσας κληρονομιάς, καθώς και ο εκκαθαριστής κληρονομιάς για πράξεις ή συναλλαγές που αφορούν στην κληρονομιά. ε) οι ομογενείς που μετοικούν στην Ελλάδα για την είσπραξη κάθε είδους επιδομάτων περίθαλψης και στέγασης αυτών. στ) οι αλλοδαπές επιχειρήσεις, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που δεν έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, κατά τις διατάξεις περί φορολογίας εισοδήματος. ζ) οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, είτε αλλοδαποί, είτε ομογενείς, που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό και διατηρούν την ελληνική υπηκοότητα, εφόσον δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα. η) ο Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός στις περιπτώσεις που ενεργεί ως εντολοδόχος του Δημοσίου. θ) οι δικαιούχοι ασφαλιστικών αποζημιώσεων και αποζημιώσεων από αδικοπραξία, που επιδικάζονται με δικαστική απόφαση. ι) οι δικαιούχοι αμοιβών με πάγια αντιμισθία. ια) οι δικαιούχοι στεγαστικών δανείων για την παροχή υποθήκης προς εξασφάλιση των δανείων αυτών. ιβ) οι συμβαλλόμενοι κατά την κατάρτιση των πράξεων πληρώσεως ή ματαιώσεως αιρέσεων ή προθεσμιών. 7. Από πού, πως και πότε μπορεί να χορηγηθεί το Αποδεικτικό Φορλογικής Ενημερότητας; Το Αποδεικτικό Φορολογικής Ενημερότητας μπορεί να χορηγηθεί από οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ. Για τη χορήγησή του λαμβάνονται υπόψη: 1) οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που προέρχονται από ατομικά χρέη αλλά και αυτές για τις οποίες ο ενδιαφερόμενος έχει υποχρέωση καταβολής. 2) Η υποβολή της τελευταίας δήλωσης Φόρου Εισοδήματος. 3) Η υποβολή της τελευταίας εκκαθαριστικής δήλωσης Απόδοσης Φ.Π.Α. Το αποδεικτικό ενημερότητας υπογράφεται μόνο από τον υπάλληλο που το εξέδωσε, στον οποίο έχει εκχωρηθεί η υπογραφή του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. για το θέμα αυτό. 8. Μέχρι πότε ισχύει το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας; Η ισχύς του αποδεικτικού ενημερότητας ορίζεται σε: α) τετραμηνιαία για την είσπραξη χρημάτων άνω των 500.000 δρχ. 35 β) εξαμηνιαία για όλες τις λοιπές περιπτώσεις και αναγράφεται η φράση: «για κάθε νόμιμη χρήση πλην της είσπραξης χρημάτων». γ) χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας μειωμένης χρονικής διάρκειας για τις περιπτώσεις που οι οφειλές του αιτούντος έχουν υπαχθεί σε νομοθετική ρύθμιση ή σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής, οι δόσεις των οποίων τηρούνται κανονικά, για χρονική διάρκεια που προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις, εφόσον καθορίζεται από το νόμο. Όταν το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας χορηγείται ύστερα από διευκόλυνση τμηματικής καταβολής, η ισχύς αυτού ορίζεται σε ένα μήνα. 9. Εάν η έκθεση κατάσχεσης σημαίνει και πλειστηριασμός Όχι. Μετά την επιβολή της κατάσχεσης κινητού ή ακινήτου, ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. μπορεί να εκδώσει πρόγραμμα πλειστηριασμού, στο οποίο ορίζεται η ημερομηνία διενέργειάς του. Εν τω μεταξύ ο οφειλέτης του Δημοσίου μπορεί, μετά από αίτησή του, να υπαχθεί σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής των χρεών επιτυγχάνοντας και την αναστολή εκτέλεσης του σχετικού προγράμματος. Η κυριότητα πλειστηριασθέντος ακινήτου μεταβιβάζεται στον υπερθεματιστή μετά την μεταγραφή της περίληψης της έκθεσης κατακύρωσης στο οικείο υποθηκοφυλακείο. Μέχρι τότε η κυριότητα του ακινήτου παραμένει στον έως τότε κύριο του ακινήτου. 10. Ποια μέτρα εκτέλεσης θα παρθούν για το μη ρυθμισμένο ληξιπρόθεσμο χρέος; Για την είσπραξη των ληξιπροθέσμων χρεών προς το Δημόσιο, που δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής, μπορεί να ληφθούν, κατά την κρίση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ., τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 9 του Ν.Δ. 356/74 (Κ.Ε.Δ.Ε.) και είναι: α) Κατάσχεση κινητών, είτε στα χέρια του οφειλέτη, είτε κινητών και απαιτήσεων γενικώς κυριότητας του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια τρίτου. β) Κατάσχεση ακινήτων. Εκτός των ανωτέρω είναι δυνατή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η λήψη σε βάρος του οφειλέτη του Δημοσίου διοικητικών, ασφαλιστικών μέτρων και η προσωπική κράτηση σε εκτέλεση σχετικής δικαστικής απόφασης. 11. Μετά την επιβολή από το Δημόσιο ή από οποιονδήποτε τρίτο κατάσχεσης σε ακίνητο, μπορεί να επιβληθεί άλλη κατάσχεση για οφειλές προς το Δημόσιο στο ίδιο ακίνητο; Ναι. 12. Είναι δυνατή η άρση κατάσχεσης και η εξάλειψη υποθήκης επί ακινήτου για χρέη προς το Δημόσιο; Ναι, μετά την εξόφληση ή διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το μέτρο ή μετά την έκδοση απόφασης από το αρμόδιο όργανο με συγκεκριμένους, κατά περίπτωση, όρους αποδέσμευσης. 13. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για επιστροφή χρημάτων; Επειδή το πιστωτικό εκκαθαριστικό Σημείωμα και το Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης (Α.Φ.ΕΚ.) αποτελούν τίτλο πληρωμής κατά την έννοια του Ν. 2362/95 «Περί Δημοσίου Λογιστικού, Ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 247Α/27-11-95), τα δικαιολογητικά νομιμοποίησης των δικαιούχων για την εξόφληση τίτλων πληρωμής είναι αυτά που ορίζονται στην αριθμ. 1109245/6126/0016/22-11-1999 απόφαση Υπουργού Οικονομικών. 14. Γιατί γίνεται παρακράτηση επιστρεφόμενου ποσού; 36 Διότι υπάρχουν ληξιπρόθεσμα χρέη του οφειλέτη και ως εκ τούτου παρακρατούνται και συμψηφίζονται με τα χρέη του αυτά. 15. Πότε παραγράφεται το δικαίωμα επιστροφής; Ο δικαιούχος επιστροφής φόρου εισοδήματος, εφόσον δεν έχει εισπράξει το επιστρεπτέο ποσό δύναται να ζητήσει από το δημόσιο την πληρωμή του ποσού αυτού, μέσα σε πέντε (5) έτη από την ημερομηνία εκκαθάρισης της οικείας φορολογικής δήλωσης. Η ημερομηνία εκκαθάρισης είναι αυτή που αναγράφεται σε κάθε πιστωτική κατάσταση. 16. Οι ΔΟΥ μπορούν να εισπράξουν οφειλές Νομικών Προσώπων και Τρίτων; Ναι, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει υπουργική απόφαση, η οποία προβλέπει την είσπραξη των οφειλών τρίτων. 17. Λαμβάνονται υπόψη για χορήγηση ΑΦΕ οφειλές προς τρίτους; Ναι, λαμβάνονται υπόψη οι οφειλές προς Δήμους, Κοινότητες και Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις. Δεν λαμβάνονται όμως οι οφειλές προς τους λοιπούς τρίτους και τα Νομικά Πρόσωπα. 18. Ρυθμίζονται οφειλές υπέρ τρίτων βεβαιωμένες στις ΔΟΥ; Eίναι δυνατή η ρύθμιση από τα αρμόδια όργανα οφειλών προς τρίτους βεβαιωμένων στις ΔΟΥ και ισχύει ό,τι και για τη χρέη προς το δημόσιο. 19. Μπορούν οι ΔΟΥ να εισπράξουν οφειλές προς άλλα κράτη; Ναι και συγκεκριμένα οφειλές: α) από ΦΠΑ προς τα κράτη μέλη της Ε.Ε., σύμφωνα με την 76/308 οδηγία της ΕΟΚ. β) προβλεπόμενες από διακρατικές συμβάσεις. 20. Μπορούν να ληφθούν τα προβλεπόμενα από τον ΚΕΔΕ μέτρα για την είσπραξη οφειλών υπέρ τρίτων & Νομικών προσώπων βεβαιωμένων στις ΔΟΥ; Ναι, μπορούν να ληφθούν τα προβλεπόμενα από τον ΚΕΔΕ μέτρα για είσπραξη των οφειλών υπέρ τρίτων & Νομικών Προσώπων. 37 • ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΩΝ Α. ΘΕΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ 1. ΄Εκδοση άδειας κυκλοφορίας. - Για την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας αυτοκινήτου οχήματος και μοτοσικλέτας, επιβάλλεται τέλος άδειας οχήματος, ως εξής: Α. Ιδιωτικής χρήσης. α) Μοτοσικλέτες δρχ. 3.000 β) Λοιπά οχήματα » 25.000 Β. Δημόσιας χρήσης. α) Μοτοσικλέτες δρχ. 10.000 β) Λοιπά οχήματα » 35.000 Επίσης το ανωτέρω τέλος επιβάλλεται και για την περίπτωση αντικατάστασης ή ανανέωσης της άδειας κυκλοφορίας οχήματος. 2. Μεταβίβαση αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων. 2.1.Από επαχθή αιτία. Για μεταβίβαση αυτοκινήτων και μοτοσικλετών από επαχθή αιτία (πώληση) επιβάλλεται τέλος μεταβίβασης οχήματος, σύμφωνα με τις πιο κάτω διακρίσεις: α) Επιβατικά Ι.Χ. αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες: Κατηγορία Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Ζ Κινητήρας σε κυβ. εκατ. 51 - 400 401 - 800 801 - 1300 1301 - 1600 1601 - 1900 1901 - 2500 2501 και άνω Τέλος μεταβίβασης 10.000 δρχ. 15.000 » 20.000 » 30.000 » 40.000 » 50.000 » 70.000 » β) Φορτηγά Ι.Χ. αυτοκίνητα: Κατηγορία Α Β Γ Δ Ε Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα έως 3.501 10.001 20.001 30.001 3.500 10.000 20.000 30.000 40.000 Τέλος μεταβίβασης 10.000 δρχ. 15.000 » 25.000 » 40.000 » 50.000 » 38 ΣΤ 40.001 και άνω 60.000 » γ) Λεωφορεία Ι.Χ. αυτοκίνητα: Κατηγορία Θέσεις καθημένων Τέλος μεταβίβασης Α έως 33 25.000 δρχ. Β 34 - 50 35.000 » Γ 51 και άνω 45.000 » δ) Επιβατικά Δ.Χ. αυτοκίνητα (με ή χωρίς μετρητή) μαζί με την άδεια κυκλοφορίας 65.000 δρχ. ε) Φορτηγά Δ.Χ. αυτοκίνητα μαζί με την άδεια κυκλοφορίας: Κατηγορία Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Μικτό βάρος σε χιλιόγραμμα μέχρι 3.500 3.501 – 10.000 10.001 - 20.000 20.001 - 30.000 30.001 - 40.000 40.001 και άνω Τέλος μεταβίβασης 25.000 δρχ. 55.000 » 80.000 » 120.000 » 155.000 » 190.000 » στ) Λεωφορεία Δ.Χ. αυτοκίνητα μαζί με την άδεια κυκλοφορίας Κατηγορία Α Β Θέσεις καθημένων και ορθίων έως 50 51 και άνω Τέλος μεταβίβασης 120.000 δρχ. 180.000 » - Το πιο πάνω τέλος δεν προσαυξάνεται με εισφορά ΟΓΑ, γιατί δεν είναι τέλος χαρτοσήμου. - Όταν μεταβιβάζεται ποσοστό αυτοκινήτου το τέλος επιμερίζεται αναλόγως. - Στο ανωτέρω τέλος δεν υπόκεινται οι μεταβιβάσεις που εμπίπτουν στο καθεστώς του φόρου προστιθέμενης αξίας. Στις μεταβιβάσεις αυτές δεν επιβάλλεται ούτε ο πόρος υπέρ του Ταμείου Νομικών. - Το τέλος αυτό καταβάλλεται πριν τη μεταβίβαση. ζ) Για τη μεταβίβαση από επαχθή αιτία μοτοποδηλάτου με κυλινδρισμό κινητήρα μέχρι 50 κ.ε. επιβάλλεται τέλος 5.000 δρχ., χωρίς προσαύξηση με εισφορά ΟΓΑ, ανεξάρτητα από την αξία του μοτοποδηλάτου. Επίσης δεν επιβάλλεται τέλος χαρτοσήμου. - Στο πιο πάνω τέλος δεν υπόκεινται οι μεταβιβάσεις που εμπίπτουν στο καθεστώς του Φ.Π.Α. - Το πιο πάνω τέλος επιμερίζεται αναλόγως όταν μεταβιβάζεται ποσοστό. - Το τέλος καταβάλλεται πριν τη μεταβίβαση. 2.2. Από χαριστική αιτία. Για τη μεταβίβαση από χαριστική αιτία (δωρεά – γονική παροχή) δημόσιας χρήσης αυτοκινήτου επιβάλλεται εισφορά υπέρ ΤΣΑ 3% στη συνολική αξία. 39 Η εισφορά αυτή δεν επιβάλλεται στη μεταβίβαση από χαριστική αιτία άλλων αυτοκινήτων οχημάτων, μοτοσικλετών ή μοτοποδηλάτων. 2.3. Αρμόδια Υπηρεσία για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η μεταβίβαση των αυτοκινήτων οχημάτων ολοκληρώνεται στις αρμόδιες Διευθύνσεις Συγκοινωνιών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, αφού καταβληθούν οι πάσης φύσεως οικονομικές επιβαρύνσεις στις Δ.Ο.Υ. 2.4. Δικαιολογητικά που απαιτούνται για μεταβιβάσεις αυτοκινήτων. α) Η άδεια κυκλοφορίας καθώς και το βιβλιάριο μεταβολών και κυριότητας του αυτοκινήτου, εφόσον υπάρχει. β) Απόδειξη καταβολής των προβλεπομένων οικονομικών επιβαρύνσεων για τη μεταβίβαση και για την έκδοση της άδειας κυκλοφορίας. γ) Φορολογική ενημερότητα του πωλητή. δ) Καταβολή των τελών κυκλοφορίας για το έτος μεταβίβασης και τυχόν οφειλόμενα προηγουμένων ετών, καθώς και το τυχόν πρόστιμο. 3. Δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη θέση σε ακινησία αυτοκινήτων οχημάτων. 3.1. Αναφορικά με τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα μοτοσικλέτες και τροχόσπιτα ιδιωτικής χρήσης, κατατίθενται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. φορολογίας: Δήλωση ακινησίας. Τα στοιχεία κυκλοφορίας (άδεια και πινακίδες κυκλοφορίας). 3.2. Αναφορικά με τα Επαγγελματικά αυτοκίνητα Ιδιωτικής και Δημόσιας Χρήσης οι ακινησίες αυτών γίνονται στις αρμόδιες Δ/νσεις Συγκοινωνιών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Σε περίπτωση που θα υποβληθούν τα στοιχεία στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. , θα πρέπει να διαβιβασθούν στις ανωτέρω Υπηρεσίες. 3.3. Αναγκαστικές ακινησίες. Απαιτούμενα Δικαιολογητικά κατά περίπτωση: α) Ανωτέρα βία: (Καταστροφή, πυρκαγιά κ.λ.π.). Αποδεικτικό καταστροφής. β) Κλοπή: Βεβαίωση Αστυνομίας ότι έχει καταγγελθεί η κλοπή και ότι σχηματίστηκε η αριθ.: ………………. δικογραφία και απεστάλη στον Εισαγγελέα. γ) Υπεξαίρεση, Κατάσχεση κ.λ.π. Καταδικαστική απόφαση δικαστηρίου. δ) Κυκλοφορία στο εξωτερικό. Βεβαίωση των αρχών του κράτους κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, με επίσημη μετάφραση από τις Ελληνικές Προξενικές Αρχές. 3.4. ΄Εκδοση Προσωρινής ΄Αδειας. Χορηγείται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο για δύο (2) ημέρες το μήνα. 40 α) Για μεν τα ανάριθμα αυτοκίνητα μόνο για τη μεταφορά τους από τον τόπο αγοράς ή τελωνισμού στον τόπο ταξινόμησης. β) Για δε τα ενάριθμα αυτοκίνητα που βρίσκονται σε ακινησία μόνο για δοκιμή, επισκευή ή πώληση αυτών. 4. ΄Αρση ακινησίας (ΕΙΧ, μοτοσικλετών). Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. Για την άρση της ακινησίας μόνο των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και τροχόσπιτων απαιτείται η καταβολή των τελών κυκλοφορίας του έτους που γίνεται η άρση. 5. Οριστική διαγραφή. Για την οριστική διαγραφή αχρηστευομένων, διαλυομένων ή εξαγομένων στο εξωτερικό αυτοκινήτων οχημάτων και ρυμουλκουμένων, απαιτείται η κατάθεση στις Διευθύνσεις Συγκοινωνιών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών: α) Υπεύθυνης δήλωσης ν. 1599/1986. β) Των στοιχείων κυκλοφορίας (άδεια και πινακίδες κυκλοφορίας) καθώς και το βιβλιάριο μεταβολών κατοχής και κυριότητας εφόσον έχει εκδοθεί τέτοιο. 6. Δικαιολογητικά για την παραλαβή των ειδικών σημάτων τελών κυκλοφορίας. 6.1. Παραλαβή των Ειδικών Σημάτων Τελών Κυκλοφορίας από τις Τράπεζες (ΑΓΡΟΤΙΚΗ, ΕΘΝΙΚΗ, ALPHA BANK). - Απαιτείται το ειδοποιητήριο. 6.2. Παραλαβή των Ειδικών Σημάτων Τελών κυκλοφορίας από τις Δ.Ο.Υ. Απαιτείται: η άδεια κυκλοφορίας και ο Α.Φ.Μ. 7. Επιστροφή αξίας ειδικού σήματος τελών κυκλοφορίας που αγοράστηκε δύο φορές. Αίτηση ενδιαφερόμενου προς την αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την επιστροφή του καταβληθέντος ποσού, υπό την προϋπόθεση να επισυναφθεί αχρησιμοποίητο το ειδικό σήμα τελών κυκλοφορίας καθώς και η απόδειξη πληρωμής του. Β. ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΩΝ ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ 1. Βεβαιώσεις, πιστοποιητικά, αντίγραφα κ.τ.λ. Οι βεβαιώσεις, τα πιστοποιητικά καθώς και τα αντίγραφα και αποσπάσματα εγγράφων, τόσο αυτά που εκδίδονται από την υπηρεσία όσο και αυτά που προσκομίζονται σ’αυτή δεν υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου. Επίσης δεν υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου η κύρωση του γνησίου της υπογραφής. 2. Μισθώματα ακινήτων. Τα μισθώματα των ακινήτων υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου, που μαζί με την εισφορά υπέρ ΟΓΑ ανέρχεται σε ποσοστό 3,6%. Το τέλος αυτό οφείλεται σε κάθε περίπτωση ακόμα κι αν ο ιδιοκτήτης είναι κάτοικος εξωτερικού. Το θέμα του βάρους του 41 ανωτέρου τέλους είναι θέμα συμφωνίας μεταξύ των συμβαλλομένων (ιδιοκτήτη και ενοικιαστή). Εάν δεν υπάρχει συμφωνία το τέλος βαρύνει τον ιδιοκτήτη και ενοικιαστή εξ ημισείας. ΄Όταν ο ένας απαλλάσσεται από τα τέλη χαρτοσήμου, αυτά βαρύνουν εξ ολοκλήρου τον αντισυμβαλλόμενο. Τα τέλη χαρτοσήμου συμβεβαιώνονται και συνεισπράττονται μαζί με το φόρο εισοδήματος, που αναλογεί στο εισόδημα από οικοδομές, σύμφωνα με την ακολουθούμενη για το φόρο αυτό διαδικασία. ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ 1. Ποια είναι η προθεσμία άσκησης προσφυγής; Η προσφυγή μπορεί να ασκηθεί εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από της επίδοσης των καταλογιστικών πράξεων. Ειδικά στην περίπτωση που ο νομιμοποιούμενος για την άσκηση προσφυγής διαμένει στην αλλοδαπή, η προθεσμία άσκησης της προσφυγής είναι ενενήντα (90) ημέρες. 2. Είναι δυνατή η άσκηση περισσοτέρων προσφυγών κατά της ίδιας πράξης για διαφορετικούς λόγους; Όχι, για κάθε καταλογιστική πράξη μπορεί να ασκηθεί μία μόνο προσφυγή από τον ίδιο προσφεύγοντα, στην οποία αναφέρονται όλοι οι λόγοι. Η προσφυγή όμως μπορεί να αφορά ορισμένα σημεία της καταλογιστικής πράξης και όχι το σύνολό της. Αυτό για παράδειγμα μπορεί να συμβεί στην περίπτωση μερικού συμβιβασμού, οπότε αντικείμενο της προσφυγής είναι το μέρος για το οποίο δεν επήλθε συμβιβασμός. 3. Είναι απαιτητό άμεσα το βεβαιωθέν ποσό λόγω προσφυγής ; Επί μη επίτευξης διοικητικού συμβιβασμού και άσκησης εμπρόθεσμης προσφυγής, βεβαιώνεται άμεσα ποσοστό 25% ή 30% του ποσού της καταλογιστικής πράξης, ανάλογα με τη φορολογία, το οποίο και είναι εφάπαξ καταβλητέο μέχρι το τέλος του επόμενου από τη βεβαίωση μήνα (π.χ. φορολογία εισοδήματος, πρόστιμα Κ.Β.Σ. κλπ. 25%, ΦΠΑ 30%). Αν πρόκειται για φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, το προβεβαιωθέν ποσό (25%) καταβάλλεται σε εξ (6) μηνιαίες δόσεις. Ειδικά επί προσωρινού ελέγχου παρακρατουμένων φόρων και ΦΠΑ, είναι εφάπαξ καταβλητέο ολόκληρο το ποσό της καταλογιστικής πράξης μέχρι το τέλος του επόμενου από τη βεβαίωση μήνα , ανεξάρτητα από την άσκηση ή μη προσφυγής. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης καταβολής, σύμφωνα με τα ανωτέρω, επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από τον ΚΕΔΕ ταμειακές προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής ανά μήνα καθυστέρησης. 5. Είναι δυνατόν με το ίδιο δικόγραφο της προσφυγής ο προσφεύγων στραφεί και κατά άλλων πράξεων και κατά ποίων ; να Για κάθε καταλογιστική πράξη μη συναφή (μη άμεσα συναρτώμενη) με άλλη, πρέπει να ασκείται ιδιαίτερη προσφυγή. 6. Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την κατάθεση διαφόρων εγγράφων, όπως ιδιωτικών συμφωνητικών μίσθωσης ακινήτων ή για την υποβολή δικαιολογητικών ηλεκτροδότησης από τον ιδιοκτήτη; Για τις συγκεκριμένες ως άνω περιπτώσεις, αρμόδια Δ.Ο.Υ. είναι η Δ.Ο.Υ. φορολογίας εισοδήματος του εκμισθωτή ή του υπόχρεου ιδιοκτήτη, κατά περίπτωση. (Για το θέμα αυτό, βλέπε και σχετική απάντηση στο ίδιο ερώτημα με α/α 18, της ενότητας «ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ» του Εγχειριδίου). 42 7. Είναι νόμιμη η διαδικασία καταλογισμού ΦΠΑ σε ιδιώτη που κτίζει οικοδομή και δεν καλύπτει με τιμολόγια το κόστος κατασκευής, προκειμέ νου να ηλεκτροδοτηθεί το κτίσμα; α. Για οικοδομές για τις οποίες οι οικείες άδειες πολεοδομίας εκδόθηκαν μέχρι 31/12/94, καθώς και για οικοδομές για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί, για οποιοδήποτε λόγο, άδειες πολεοδομίας, ανεξάρτητα από το χρόνο ανέγερσής τους. Οι φορολογικές διατάξεις περί ηλεκτροδότησης θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στον κατασκευαστικό τομέα. Σε ότι αφορά τις παραπάνω κατηγορίες οικοδομών, ερευνάται κατά την ηλεκτροδότηση αν το κόστος ανέγερσης της οικοδομής (για οικοδομικές εργασίες που έγιναν μετά την 23/3/90) καλύπτεται με αντίστοιχα δικαιολογητικά δαπανών και σε αρνητική περίπτωση ο φορολογούμενος υποχρεούται, να αποδώσει με έκτακτη δήλωσή του το ποσό ΦΠΑ που αντιστοιχεί στην ακάλυπτη διαφορά, χωρίς την επιβολή κυρώσεων. Εάν δεν το πράξει το αργότερο εντός δύο μηνών από την έγκριση παροχής ηλεκτροδότησης, τότε εκδίδεται πράξη προσδιορισμού ΦΠΑ σε βάρος του και επιβάλλονται οι νόμιμες προσαυξήσεις, υπολογιζόμενες από τη λήξη των δύο μηνών, καθώς και οι λοιπές κυρώσεις. Ο τρόπος προσδιορισμού του κόστους ανέγερσης της οικοδομής που πρέπει να καλύπτεται από αντίστοιχα δικαιολογητικά δαπανών καθώς και όλες οι σχετικές λεπτομέρειες, προβλέπονται επακριβώς από τις οικείες διατάξεις (άρθρα 8 παρ. 2 ν. 1882/90 και 53 ν. 2065/92) και τις σχετικές εγκυκλίους. Για εργασίες που αποδεδειγμένα έγιναν πριν από 23/3/90, δεν αναζητούνται δικαιολογητικά δαπανών. β. Για οικοδομές για τις οποίες οι οικείες άδειες πολεοδομίας εκδόθηκαν από 1/1/95 και μετά. Κατά την αποπεράτωση της οικοδομής και πριν από τη σύνδεσή της με το δίκτυο της Δ.Ε.Η., υποβάλλονται στην αρμόδια για τη φορολογία εισοδήματος του ιδιοκτήτη, ή της επιχείρησης κατασκευής και πώλησης οικοδομών κατά περίπτωση Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία, ο τελικός πίνακας ανάλυσης του κόστους κατασκευής στις επί μέρους εργασίες της οικοδομής, με τα αντίστοιχα παραστατικά δαπανών, με συνημμένη τη δήλωση εργασιών που έγιναν στην οικοδομή (περιγραφή εργασίας, στοιχεία εργολάβου και επιπλέον θεωρημένα αντίγραφα του εντύπου υπολογισμού του ελάχιστου κόστους κατασκευής της οικοδομής και του αρχικού πίνακα ανάλυσης εργασιών που έχουν κατατεθεί στην Πολεοδομία). Η αρμόδια Δ.Ο.Υ. αφού ελέγξει και διαπιστώσει έλλειψη στοιχείων καταλογίζει, στο μεν ιδιώτη ιδιοκτήτη πρόστιμο ισόποσο με το Φ.Π.Α. που αναλογεί στη διαφορά του μη ισοσκελισμένου πίνακα και επ’ αυτού 50% πρόστιμο, στη δε επιχείρηση ανέγερσης και πώλησης οικοδομών Φ.Π.Α. επί της διαφοράς και επ’ αυτού 50% πρόστιμο και στη συνέχεια χορηγεί βεβαίωση για την ηλεκτροδότηση της οικοδομής. Ο τρόπος προσδιορισμού του ελάχιστου κόστους κατασκευής της οικοδομής και οι σχετικές διαδικασίες προβλέπονται από τις διατάξεις της 1137140/2439/ΠΟΛ 1277/5-121994 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (Για το θέμα αυτό, περιπτώσεις α΄ και β΄ της παρούσας ερώτησης, βλέπε και σχετική απάντηση στο ίδιο ερώτημα με α/α 30, της ενότητας «ΘΕΜΑΤΑ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» του Εγχειριδίου). 8. Ποια η προθεσμία συμβιβασμού για τα πρόστιμα του Κ.Β.Σ. και σε πόσες δόσεις καταβάλλονται; Α. Η συζήτηση για τη διοικητική επίλυση της διαφοράς (διοικητικός συμβιβασμός) γίνεται σε ημερομηνία που ορίζεται από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας που εξέδωσε την πράξη. Το σχετικό όμως αίτημα για την επίλυση της διαφοράς, υποβάλλεται από το φορολογούμενο εντός συγκεκριμένης προθεσμίας και ειδικότερα εντός της προθεσμίας που ορίζεται για την άσκηση προσφυγής. Δικαστικός συμβιβασμός επίσης μπορεί να πραγματοποιηθεί εφόσον η υπόθεση εκκρεμεί μόνον ενώπιον διοικητικού πρωτοδικείου, μέχρι πέντε (5) ημέρες πριν τη συζήτηση της 43 υπόθεσης στο δικαστήριο και με την προϋπόθεση ότι δεν έχει παρέλθει εξάμηνο από την ημερομηνία κατάθεσης της προσφυγής. Κατ’ εξαίρεση, δικαστικός συμβιβασμός προστίμων που εκκρεμούν ενώπιον του διοικητικού πρωτοδικείου εφόσον γίνεται ταυτόχρονα με τη διοικητική επίλυση των τυχόν διαφορών του διενεργούμενου τακτικού ελέγχου, μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από το χρόνο που παρήλθε από την κατάθεση των σχετικών προσφυγών. Ειδικά για παλαιές υποθέσεις για τις οποίες οι ασκηθείσες προσφυγές περιήλθαν στην αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων πριν από την 17.7.99 (έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, ν. 2717/99), δικαστικός συμβιβασμός μπορεί να συντελεσθεί ανεξάρτητα αν η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον διοικητικού πρωτοδικείου ή εφετείου και ανεξάρτητα του χρόνου που έχει παρέλθει από την κατάθεση της προσφυγής. Β. Για να συντελεστεί διοικητικός ή δικαστικός συμβιβασμός πρέπει σε κάθε περίπτωση να καταβληθεί άμεσα το 1/5 του βάσει συμβιβασμού ποσού ή το αργότερο εντός των δύο (2) επόμενων εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία συμβιβασμού. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε εξ (6) ίσες μηνιαίες δόσεις με τον περιορισμό ότι καμιά από τις δόσεις αυτές δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 100.000 δρχ., εκτός της τελευταίας . Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής παρέχεται έκπτωση 5%. Γ. Για την αντιμετώπιση των προστίμων Κ.Β.Σ. στο πλαίσιο εφαρμογής ειδικά της απόφασης ΠΟΛ. 1144/98 περί διενέργειας τακτικών ελέγχων, ισχύει ειδικό καθεστώς τόσο ως προς τη διαδικασία συμβιβασμού όσο και ως προς τον αριθμό των δόσεων. (Για το θέμα αυτό, βλέπε και σχετικές απαντήσεις στο ίδιο ερώτημα, που αφορά Πρόστιμα Κ.Β.Σ., Συμβιβασμός- Δόσεις, της ενότητας «ΘΕΜΑΤΑ ΚΩΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» του Εγχειριδίου). 44 • ΘΕΜΑΤΑ ΜΗΤΡΩΟΥ 1. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη χορήγηση ΑΦΜ σε διάφορες κατηγορίες επαγγελματιών; - Η χορήγηση ΑΦΜ είναι ενιαία για όλα τα φυσικά πρόσωπα, δεν γίνεται διάκριση αυτών ανάλογα με το επάγγελμά τους. Απαραίτητο στοιχείο αποτελεί το δελτίο ταυτότητας (αστυνομική, πολεμικού ναυτικού, πολεμικής αεροπορίας κ.λ.π.). - Η χορήγηση ΑΦΜ στα μη φυσικά πρόσωπα διενεργείται με τις διαδικασίες της έναρξης εργασιών. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται αναφέρονται παρακάτω. 2. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη χορήγηση ΑΦΜ σε αλλοδαπούς; Το διαβατήριό τους και στην περίπτωση που τα στοιχεία τους δεν έχουν γραφεί με λατινικούς χαρακτήρες κατατίθεται φωτοτυπία του διαβατηρίου μεταφρασμένη επίσημα στην ελληνική γλώσσα. 3. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη λήψη ΑΦΜ από φυσικά πρόσωπα μη επιτηδευματίες; Το δελτίο ταυτότητας τους. Αν η δήλωση για την απόδοση ΑΦΜ κατατίθεται από νόμιμα εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, υποβάλλεται η σχετική εξουσιοδότηση. 4. Εάν όλοι πρέπει να έχουν Α.Φ.Μ. 4 Υποχρεούνται να έχουν ΑΦΜ, όσοι συναλλάσσονται με τις Δ.Ο.Υ 5. Ποιες οι συνέπειες της ύπαρξης διπλού ΑΦΜ; Επιβάλλονται τα πρόστιμα των διατάξεων του άρθρου 4 του ν. 2523/97 σύμφωνα με τις οποίες, όποιος κατέχει και χρησιμοποιεί περισσότερους από έναν Α.Φ.Μ υπόκειται σε πρόστιμο που ορίζεται σε 10.000.000 δρχ. 6. Εάν ο ΑΦΜ μετά τη διακοπή εργασιών μιας επιχείρησης συνεχίζει να υφίσταται ή όχι. Μετά τη διακοπή εργασιών ατομικής επιχείρησης ο Α.Φ.Μ του φυσικού προσώπου εξακολουθεί να υφίσταται για τις προσωπικές του συναλλαγές, ενώ στη περίπτωση διακοπής εργασιών νομικού προσώπου ο Α.Φ.Μ απενεργοποιείται. 7. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για έναρξη επαγγέλματος; Α) Ατομική Επιχείρηση Αστυνομική Ταυτότητα Τίτλος κυριότητας ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή υπεύθυνη δήλωση ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής από Ασφαλιστικό Φορέα(ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΙΚΑ κλπ) Βεβαίωση εγγραφής σε Επιμελητήριο, όπου ρητά από διάταξη νόμου απαιτείται 45 - Εξουσιοδότηση του υπόχρεου με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του σε περίπτωση που οι δηλώσεις και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από τρίτο πρόσωπο. Β) Προσωπικές Εταιρείες ( Ο.Ε-Ε.Ε) - Καταστατικό δημοσιευμένο στο οικείο Πρωτοδικείο - Τίτλος κυριότητας ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή υπεύθυνη δήλωση ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση - Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής των μελών από Ασφαλιστικό Φορέα(ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΙΚΑ κλπ) - Βεβαίωση εγγραφής σε Επιμελητήριο, όπου ρητά από διάταξη νόμου απαιτείται - Εξουσιοδότηση του υπόχρεου με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του σε περίπτωση που οι δηλώσεις και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από τρίτο πρόσωπο. - Α.Φ.Μ των μελών της Ο.Ε και Ε.Ε ( φυσικών και νομικών προσώπων) - Οι αλλοδαποί που συμμετέχουν ως ομόρρυθμα μέλη εάν είναι υπήκοοι κράτους-μέλους της Ε.Ε υποβάλλουν πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας εάν είναι υπήκοοι χωρώνμελών εκτός Ε.Ε άδεια παραμονής και εργασίας στην Ελλάδα διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Γ) Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης ( ΕΠΕ) - Καταστατικό - Το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως ( ΦΕΚ) ή το ΤΑΠΕΤ εάν δεν έχει τυπωθεί το ΦΕΚ και υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/86 υπογεγραμμένη από τον εκπρόσωπο της εταιρίας ότι θα προσκομιστεί το ΦΕΚ σε 2 αντίτυπα μετά την κυκλοφορία του. - Τίτλος κυριότητας ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή υπεύθυνη δήλωση ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση - Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής των εταίρων από Ασφαλιστικό Φορέα (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΙΚΑ κλπ) - Βεβαίωση εγγραφής σε Επιμελητήριο, όπου ρητά από διάταξη νόμου απαιτείται - Οι αλλοδαποί που συμμετέχουν ως διαχειριστές ΕΠΕ εάν είναι υπήκοοι κράτους – μέλους της Ε.Ε υποβάλλουν πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας εάν είναι υπήκοοι χωρών – μελών εκτός Ε.Ε άδεια παραμονής και εργασίας στην Ελλάδα τουλάχιστον ενός έτους. - Εξουσιοδότηση του διαχειριστή, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του σε περίπτωση που οι δηλώσεις και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από τρίτο πρόσωπο. Δ) Ανώνυμη Εταιρεία Εγκριση ( Απόφαση ) Νομαρχίας Ανακοίνωση Νομαρχίας ΤΑΠΕΤ Καταστατικό Τίτλος κυριότητας ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή υπεύθυνη δήλωση ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου για κάθε επαγγελματική εγκατάσταση Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής των μελών από Ασφαλιστικό Φορέα (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΙΚΑ κλπ) Βεβαίωση εγγραφής σε Επιμελητήριο, όπου ρητά από διάταξη νόμου απαιτείται Υπεύθυνη δήλωση ν. 1599/86 από τον εκπρόσωπο της Α.Ε με την οποία δηλώνεται ότι θα προσκομιστεί σε δύο (2) αντίτυπα το ΦΕΚ στο οποίο καταχωρείται η σύσταση της Α.Ε αμέσως μετά τη δημοσίευση Απόφαση Γ.Σ για τη σύνθεση του Δ.Σ της Α.Ε εφόσον έχει συγκροτηθεί Εξουσιοδότηση του εκπροσώπου, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του σε περίπτωση που οι δηλώσεις και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από τρίτο πρόσωπο. 8. Πότε είναι εκπρόθεσμη η έναρξη ή η διακοπή δραστηριότητας και ποιες οι συνέπειες; Τα φυσικά πρόσωπα υποχρεούνται να υποβάλλουν πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε συναλλαγής δήλωση έναρξης εργασιών ενώ τα νομικά πρόσωπα μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη νόμιμη σύστασή τους με την προϋπόθεση ότι δεν έχουν πραγματοποιήσει στο μεταξύ καμία συναλλαγή. 46 Τα φυσικά πρόσωπα υποχρεούνται να υποβάλλουν εντός 10 ημερών από την οριστική παύση των εργασιών τους δήλωση διακοπής εργασιών ενώ τα νομικά πρόσωπα και οι ενώσεις προσώπων εντός ενός (1) μηνός από τη νόμιμη λύση τους. Η πέραν των ανωτέρω προθεσμιών υποβολή δήλωσης διακοπής εργασιών, θεωρείται εκπρόθεσμη και επιβάλλονται πρόστιμα από 40.000 - 400.000 δραχμές όπως ορίζονται στο α΄ εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 2523/97. 9. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για τη διακοπή εργασιών λόγω θανάτου φυσικού προσώπου; Ληξιαρχική πράξη θανάτου Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών Βεβαίωση περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή αποδεικτικό δημοσίευσης εφόσον υπάρχει διαθήκη και αντίγραφο αυτής. Εφόσον η επιχείρηση συνεχίζεται από τους κληρονόμους υποβάλλονται τα παρακάτω δικαιολογητικά: Ληξιαρχική πράξη θανάτου Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών ή πράξη αποδοχής κληρονομιάς εφόσον έχει γίνει Βεβαίωση περί μη δημοσίευσης διαθήκης Αποδεικτικό δημοσίευσης διαθήκης (εφόσον υπάρχει διαθήκη) και αντίγραφο αυτής. Απόφαση δικαστηρίου για διορισμό επιτρόπου του ανηλίκου (εάν στην κοινωνία κληρονόμων συμμετέχει ανήλικος). 10. Πότε αποκτά νομική προσωπικότητα η Ε.Π.Ε. (μετά την υποβολή του καταστατικού στο Πρωτοδικείο ή μετά τη δημοσίευση στο ΦΕΚ); Με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ.