be/YD7hE665eUU
Ο παρανοϊκός Πειραιά Μεσημέρι
βομβαρδισμός
του
της 11ης Ιανουαρίου του 1944!
Η πιο εγκληματική ενέργεια των παραφρόνων συμμάχων. Βομβαρδίζουν τον Πειραιά, δήθεν για να διώξουν τους Γερμανούς. Τα "συμμαχικά" αεροπλάνα, κάνουν στάχτη την πόλη! Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα, φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών! Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα, κεραμίδια από τις στέγες, αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι που έχουν ανοίξει οι βόμβες. Σφυροκόπημα για τρεις ώρες, από τις 12 το μεσημέρι - ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους. Τα θύματα υπολογίστηκαν σε 5.500: Ολοι Ελληνες, μόνον 8 ήταν οι νεκροί Γερμανοί στρατιώτες. Ανάμεσα στις χιλιάδες των θυμάτων της μέρας εκείνης, συγκαταλέγονται 200 μαθήτριες που πέθαναν από ασφυξία στη Γαλλική Σχολή,και 85 μαθήτριες μαζί με τις 15 δασκάλες τους της Δημοτικής Οικοκυρικής και Επαγγελματικής Σχολής Πειραιά, που καταπλακώθηκαν στο καταφύγιο του κτιρίου της Ηλεκτρικής Εταιρείας. Ακόμη 70 άτομα στο εστιατόριο του Βίρβου, γωνία Ρέπουλη και Βασ. Κωνσταντίνου (Καραολή Δημητρίου+ Πολυτεχνείου σήμερα), στο κτίριο Ταβλαδωράκη, στο ξενοδοχείο "Κοντινένταλ" και αλλού.
Το πολυτελές ξενοδοχείο ΚΟΝΤΙΝΕΝΤΑΛ, χτίστηκε τη δημαρχιακή περίοδο (1899-1903) Τρύφωνος Μουτζοπούλου στη γωνία Δ. Γούναρη και Ακτής Ποσειδώνος, σε οικόπεδο του Τζανείου Νοσοκομείου. Ηταν πάντοτε δημοτικό. Λειτούργησε 4 δεκαετίες. Καταστράφηκε σχεδόν ολόκληρο στις 111-1944. Διασώθηκε μόνο το ισόγειο με τα μαγαζιά. Τα τελευταία χρόνια κατεδαφίστηκε
και το υπόλοιπο για να ανεγερθεί νέο κτίριο, αλλά οι εργασίες σταμάτησαν γιατί βρέθηκαν αρχαιότητες.
Στο ταφολόγιο του Δημοτικού Νεκροταφείου της Ανάστασης αναφέρονται τα ονόματα 492 νεκρών, ενώ άγνωστος είναι ο αριθμός των πτωμάτων που μεταφέρθηκαν στο Α' και Γ Νεκροταφείο Αθηνών. Ακόμη, θα πρέπει να υπολογιστεί κι ένας σημαντικός αριθμός νεκρών του ίδιου βομβαρδισμού, που τάφηκαν χωρίς να δοθούν τα στοιχεία τους, προκειμένου οι συγγενείς να διατηρήσουν τα ατομικά δελτία τροφίμων, με τα οποία δίνονταν η μερίδα του συσσιτίου ή τα 30 δράμια ψωμιού. Ο κόσμος άρχισε να παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς προς την Αθήνα, που είχε χαρακτηριστεί "ανοχύρωτη πόλη".
Μεγάλες ζημιές έπαθε κι ο Σταθμός του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου. Ωστόσο, τα δρομολόγια διακόπηκαν μόνο για μία βδομάδα. Η εταιρία του Αλεξ. Βλάγκαλη, τον επισκεύασε σύντομα. Αθικτες έμειναν οι γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ναύσταθμου, το αεροδρόμιο, τα ναυπηγεία του Περάματος, μεταξύ αυτών και το μεγαλύτερο που κατασκεύαζε τσιμεντόπλοια για λογαριασμό των γερμανικών αρχών κατοχής. Πιο τυχεροί στάθηκαν οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης που εκρατούντο στις φυλακές της Κάστορος, όταν έπεσε ξυστά στο κτίριο βόμβα. Κάτω απ' τον κίνδυνο να σκοτωθεί η φρουρά κι ο διευθυντής, ο τελευταίος άφησε ν' ανοίξουν τα κελιά και να φύγουν οι κρατούμενοι.
Σε μια στιγμή εκεί που τρώγαμε. Ημουνα τότε. που καλούσαν σε βοήθεια. === Εμένα που με βλέπεις έχω θαφτεί ζωντανός: Κι όμως έζησα! Και ζω ακόμα δόξα τω θεώ. νεκροί. που έμεναν ακίνητοι. δεν κατάλαβα πόσες. Αρχισα να ζητάω βοήθεια με όλη μου τη δύναμη. αλλά είναι διασώθηκε. καθόταν λίγο να ξαποστάσει και έλεγε ιστορίες: === Εχω περάσει εγώ…! --. Ερχόταν ο αέρας που μου επέτρεπε να αναπνέω. όση μου έμενε. Κείνη την ώρα βρέθηκα στο παλιό εστιατόριο του Βίρβου.Καλά. πάνω μας.Σαν τι κυρ Μήτσο. Γύρω μου ήταν πεσμένοι άλλοι που βογκούσαν. Είμαι σήμερα 58 χρονών…… --. και να ζω.. στις καρέκλες. αρραβωνιασμένος. Περνούσε. Δίχως να το καταλάβω βρέθηκε χωμένος μέσα σε σωρούς χωμάτων στο δάπεδο. στη γωνία Ρέπουλη και Β.. πώς έγινε. που καταπλακώθηκε. είδα ότι ο ήλιος είχε αρχίσει να δύει! Και γύρω μου πτώματα! Κανένας άλλος δεν είχε ζήσει!» . εφημεριδοπώλης ο μόνος που Τον κυρ . στην οδό Κολοκοτρώνη 38. Και το μόνο που καταλάβαινα ήταν ότι μπορούσα να αναπνέω. εδώ δίπλα. κι' αμέσως άρχισαν να σωριάζονται δίπλα μας.! Οταν με ξέχωσαν τα συνεργεία διάσωσης . ολόκληρο το μαγαζϊ συγκλονίστηκε από ένα φοβερό «σεισμό». όπου ήμουνα διευθυντής στα 1974. Κι έτσι πέρασαν ώρες. οι τοίχοι και το ταβάνια. 27 χρόνων τότε. 27 χρονών αρρεβωνιασμένος και ακόμη δεν είχα το θάρρος να τρώω στα πεθερικά μου. Κωνσταντίνου. στα τραπέζια. Μέσα στο μαγαζί βρισκόντουσαν άλλοι 70 θαμώνες. === «Ητανε τότε με το βομβαρδισμό του Πειραιά. Η τύχη μου με είχε ρίξει πάνω στη σχάρα του υπογείου και από κει ερχόταν η ζωή. τον γνώρισα στα γραφεία της καθημερινής εφημερίδας ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ.Μήτσο.. Μια βόμβα είχε πέσει στο εστιατόριο. Σκοτάδι πυκνό τύλιγε το χώρο εκείνο της κόλασης.τάφο Ο εφημεριδοπώλης που βγήκε από τον Ανάμεσα στους 70 του εστιατορίου και ο μετέπειτα (1975) Δημήτριος Μαρκαντώνης.
Κ. Δρόσος ετών 23. Σαγγούρης ετών 18. Χρυσάνθη Κατσιβελλάκη ετών 65. Μαρία Βλαβιανού. Εγώ πάλι κατά σΰμπτωσιν πήρα το τελευταίο τραίνο του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου. Λαζαράτος ετών 32. Άγγελική Στεργίου ετών 48. ( το εστιατόριο ήταν στη γωνία Ρέπουλη και Β. Μαρία Κατσιβελλάκη ετών 26. Καραπάνος ετών 24. Ν.1ου) Αεροπορική επιδρομή από τους συμμάχους Άγγλους κατά του Πειραιώς. Το εις το υπόγειον ευρισκόμενον εργαστήριον μετάξης ευτυχώς δεν έπαθε σοβαρές ζημίες. Σ. ο δε Γιώργος την τελευταίαν στιγμήν μία πελάτισσα τον καθυστέρησε και δεν πήγε στο εστιατόριο που κατέρρευσεν και έτσι ο Γιώργος γλίτωσε ως εκ θαύματος διότι την στιγμήν που εξυπηρετούσε την πελάτισσαν έπεσε η βόμβα στο εστιατόριον. Γ. Μαγδαληνή Ραφτοπούλου ετών 50. Κούλα Μανιά ετών 17. Άλ. Κωνσταντίνου). Δημ.Σ.. Μαθσάς ετών 40. Μιχ. Βλαβιανός ετών 22. Κουλίτσα Μπόντζου κόρη. Άνεσ. Μινόγιαννης ετών 50. Μπουλετίδης ετών 19. Κωνστ. Δημ. Μακρύς ο κατάλογος των θυμάτων Μερικά εκ των θυμάτων που τάφηκαν εκ των πρώτων: Βασίλειος Κούσκουλας ετών 68. Σπυριδάκος ετών 19. Καρπαθάκης ετών 112. Απ. Άγγ. Σμαράγδα Μπόντζου μητέρα. Παπαιωάννου ετών 52.. . Σπυριδάκος ετών 32. οπότε όταν το τραίνο είχε φθάσει στην Καλλιθέα έγινεν ο βομβαρδισμός που κατέστρεψεν τον Πειραιά και τον ηλεκτρικόν σταθμόν».Σχετικά με το βομβαρδισμό ο Αγγελος Πανάγος σημειώνει στο ημερολόγιό του: • (11. Άναστ.Στρατηγόπουλος ετών 37. Κοντζιάς ετών 38. Αλεξάνδρα Βλαβιανού ετών 20. Καλαβούτου ετών 37. Κυριακίδης ετών 43. Σκεντέρογλου ετών 36. Δημόπουλος ετών 31. Κων.. Βονιόζος ετών 47. Βρυώνης ετών 26. Άλ. το οποίον και καταστρέφει. Περδικάρης ετών 27. Μίμης Παπαγρηγορίου ετών 12. Όταν έπεσεν η βόμβα σ' αυτό το εστιατόριον κατεδαφίσθη ολοσχερώς και όσοι έτρωγαν σ' αυτό σκοτώθηκαν όλοι. Ο Γιώργος Πανάγος ευτυχώς είχε καταφύγει στο βάθος και εγλίτωσε ως εκ θαύματος. Άννα Μονογυιού ετών 50. Ειρήνη Μονογυιού. Σπ. Εμμ.. Αλλά ο κατάλογος είναι μακρύς!. Στο κατάστημα μας Πειραιώς πέφτει μία βόμβα στο πεζοδρόμιο και ανασκάπτει όλο το κατάστημα. Ι. Ευάγγ. Η αστοχία τους καταστρέφει ολόκληρα τετράγωνα. Γ. Αθανασόπουλος ετών 18. Κορνήλιος Μιχαλεάκος ετών 22. Γ. Δημ. Ν. Ν. Στ. Σημειωτέον ότι κάθε μεσημέρι εγώ ο Άγγελος και ο αδελφός μου Γεώργιος ετρώγαμε κατά 1 ώραν μετά το κλείσιμο του καταστήματος εις το απέναντι εστιατόριον του ΒΙΡΒΟΥ. Γεωργίου ετών 35. Εγώ και ο Γιώργος είμεθα τυχεροί ευτυχώς διότι εγώ ήμουν αδιάθετος και έφυγα ενωρίτερον χωρίς να φάω στο κατεστραμμένον εστιατόριον. Κουμπής ετών 23. Σμυρλής ετών 30. Καλονάρχης ετών 54.
Φρικαλέο. απαίσιο το θέαμα των νεκρών. . των διαμελισμένων σωμάτων των ανθρώπων που δεν έφταιξαν σε τίποτα. Και όλα έπειθαν ότι ήταν περαστική από το δρόμο. Μια άλλη τραγική περίπτωση σημειώθηκε σε ένα σπίτι της οδού Σωκράτους – Πολυτεχνείου τώρα. με τις κότες έντρομες και αγριεμένες στη γωνιά της ταράτσας: Το κεφάλι μιας νέας γυναίκας. από τις χιλιάδες άλλες. ενώ όλα τα γύρω σπίτια γκρεμίστηκαν. Είχαν κοντύνει κατά ένα τρίτο. Γειτόνισσα πάντως δεν ήταν. Η χαρακτηριστικότερη περίπτωση παραμόρφωσης. Όταν τα πτώματά τους ανασύρθηκαν από τα ερείπια. αναφέρεται στα δύο πτώματα δύο αδελφών. παρά το γεγονός ότι δεν τα είχε πλήξει η βόμβα. Ενας εκ των ενοίκων του ανέβηκε στην ταράτσα για να πάρει ένα ζευγάρι κότες. Τότε βρέθηκε μπροστά σε ένα ανατριχιαστικό θέαμα. ήταν αγνώριστα. Και πιο πέρα ένας φρικαλέος σορός ρούχων και σαρκών.Αν έχεις τύχη διάβαινε……. Ήταν και οι δυο πανύψηλοι. Κατέφθασαν γείτονες και αστυνομικοί. ήταν πεταγμένο πάνω στην ταράτσα. εθεωρούντο από τους ψηλότερους Πειραιώτες. που είχαν εκεί. αλλά κανείς δεν αναγνώρισε ποια ήταν η άτυχη νέα. εκείνο δεν έπαθε τίποτε. Κατά καλή τύχη του ιδιοκτήτη του. Από την ασφυξία είπαν οι ειδικοί.
όμως. Κατά κακή έμπνευση. Και οι βόμβες έπεσαν εκεί. Εκείνος σκοτώθηκε. όπως και άλλοτε έκαναν. Μόνον ένας αδελφός από καλή τύχη ή προαίσθηση. Σχετικά με τον προαναφερθέντα ο δημοσιογράφος Γιάννης Ζωγραφάκης σε επιστολή του 22-12-11 αναφέρει: Αλλη τραγική περίπτωση είναι εκείνη της πολυμελούς οικογένειας Μπερτζελέτου. πήγαν στο καταφύγιο της Ηλεκτρικής. το κουρείο του έμεινε άθικτο. Κουμπής ετών 23. κουρέας: Ενα από τα θύματα.Δημήτριος Σπ. Αξιοσημείωτη είναι ακόμη μία λεπτομέρεια σχετική με τις μαθήτριες της Επαγγελματικής Σχολής. είχε φύγει λίγη ώρα πριν από το σπίτι αυτό. Ολοι τους πέθαναν κάτω από τα ερείπια. μιας μαθήτριας που είπε ότι δεν έβλεπε γερό το καταφύγιο του Πειραϊκού. Τα κορίτσια έπρεπε. και σκοτώθηκαν όλες. Εφυγε από το κουρείο του στην πλατεία Καραϊσκάκη και πήγε στην Αγία Τριάδα για να σωθεί. να πάνε στο καταφύγιο του Πειραϊκού Συνδέσμου. . ενώ το καταφύγιο του Πειραϊκού δεν έπαθε τίποτα. Κάτι παρόμοιο συνέβη και με τους εργάτες του σαπωνοποιείου Παπουτσάνη.
Η ηρωϊκή ΑΝΝΑ ΛΟΥΛΟΥ ΜΙΑ ξεχωριστή περίπτωση αποτέλεσε η αείμνηστη Αννα Λούλου. Σε ηλικία 15 ετών πρόσφερε τις υπηρεσίες της στο ΠΙΚΠΑ Πειραιώς. στην υπηρεσία ολόκληρου του Ελληνισμού. εκείνη μέσα στις φλόγες φρόντιζε τους τραυματίες. Κουσουλού- Λυκειάρχου . Κινδύνευσε πολλές φορές από τους βομβαρδισμούς. όταν την ημέρα που καιγόταν το λιμάνι του Πειραιά. για την μεγάλη κοινωνική σου δράση κι όχι για Διετέλεσε πρόεδρος της Λέσχης Εργαζομένου Κοριτσιού μετά το 1970. ο τότε πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς. Ο βομβαρδισμός του Πειραιά Αναμνήσεις του Κ. Ό βασιλιάς Γεώργιος ο Β' την αποκάλεσε ηρωίδα. Ο βασιλιάς Παύλος της απένειμε βασιλικό παράσημο λέγοντας: «Σε παρασημοφορώ την εθνική». γυρνώντας στο λιβάνι με το κλεφτοφάναρο στο χέρι. Το 1940. Από νεαρότατης ηλικίας η Αννα διέθεσε τον εαυτό της στην υπηρεσία των κοινωφελών ιδρυμάτων. Από το βομβαρδισμό των συμμάχων στις 11-11944. όταν πέθανε η Αθηνά Δηλαβέρη με την οποία ήταν πολύ φίλες και συνεργάτριες. της ανέθεσε την υποδοχή των ηρώων τραυματιών μας και τη διοίκηση του «Σπιτιού του Στρατιώτη». υπό την προεδρία του Απόστολου Δοξιάδη και απετέλεσε Ιδρυτικό στέλεχος των κατασκηνώσεών του.
Το χειρότερο ήταν πώς διεκόπησαν από την καταστροφή του δικτύου τους. το νερό. χθες και σήμερα. το φως. είχε υποστεί συμφορές σε θύματα και σχεδόν δεν υπήρχε. Ό υποδιοικητής ανέβη στο απάνω σκαλοπάτι της εισόδου του ναού και μας είπε: . κάτω από τα σωριασμένα κτίρια και κυρίως στα υπόγεια τους. για να βοηθήσουμε την Αστυνομία του Πειραιά. Έτσι ο Πειραιάς είχε απομονωθεί από την άλλη Ελλάδα. πολλοί αθώοι Πειραιώτες κάθε ηλικίας εφονεύθηκαν. Άλλοι ήσαν ακόμη ζωντανοί και τραυματισμένοι κάτω από αυτά. Οι πιο μεγάλες καταστροφές σημειώθηκαν εις τα τετράγωνα από τον σιδηρ. που είναι κοντά στο ρολόϊ. ευρεθήκαμε κοντά στους Πειραιώτες το πρωί της 13ης Ιανουαρίου. . Είχαν διαλυθεί και οι υπηρεσίες όλες. την χοντροϋφασμένη χλαίνη και την στολή και έφτανε ως το κόκαλο. όπου εστεγάζοντο γερμανικές υπηρεσίες. Ό βομβαρδισμός ήταν σφοδρότατος. τρεις αρχιφύλακες και τον υποδιοικητή μας Νικολόπουλο.«Κύριοι. Εμείς θα βοηθήσουμε το Β' Αστυνομικό τμήμα. πίσω από το Θέατρο. μαζί με άλλους 30 Συναδέλφους του Α' Αστυνομικού τμήματος Αθηνών. Εγώ. Έκτος από τις υλικές καταστροφές. Το έργο μας είναι δύσκολο και επικίνδυνο. Οι αρβύλες και οι μπότες δεν βάσταγαν κρύο και έμπαζαν νερά. Μας ξεφόρτωσαν από ένα φορτηγό μπροστά στον ναό του Άγίου Κωνσταντίνου. κυρίως εις το λιμάνι και στα κοντά σ' αυτό κτίρια. Ψιλόρριχνε χιονόνερο και το διαπεραστικό κρύο πέρναγε την υγρή μπέρτα. άρπαξαν λίγο ρουχισμό και έφυγαν από τον τόπο της συμφοράς για την Αθήνα ή αλλού. Οι βόμβες κατέστρεψαν πολλά κτίρια των ακτών του λιμανιού από τον "Αι Διονύση έως τον "Αι Νικόλα. και η Αστυνομία (στα Β' Ε' Α' και Στ' τμήματα). ήλθαμε εδώ όπως και τόσοι άλλοι Συνάδελφοι. σταθμό των ΣΠΑΠ έως την οδό Κολοκοτρώνη. ή ηύραν οικτρό θάνατο από ασφυξία. σε οικτρά κατάσταση. Όσοι σώθηκαν. ο Α75. το τηλέφωνο και οι συγκοινωνίες. αφήνοντας την περιουσία τους και τα σπίτια τους στο έλεος του θεού.ΣΤΙΣ 11 Ιανουαρίου 1944 οι Σύμμαχοι βομβάρδισαν τον Πειραιά.
φαίνονταν όρθιοι. Οι δρόμοι είναι αδιάβατοι από οικοδομικά υλικά των πεσμένων κτιρίων. την αδιάβατη Βασ. ψηλά. Λοιπόν. βλέπαμε δεξιά μας την καταστροφή πολλών κτιρίων και προς το λιμάνι πίσω από την λαχαναγορά πιο μεγάλη συμφορά. Εχουν ανασκαφεί σε μερικά σημεία από τις βόμβες. Κύριοι. Πιο επικίνδυνοι για μας είναι οι μισοπεσμένοι και ετοιμόρροποι τοίχοι. Κάνετε το Σταυρό σας και ο Θεός βοηθός». κατεβαίνουμε αυτό το δρόμο που είναι αριστερά του θεάτρου. οι αιωρούμενες στέγες και τα πατώματα. Πλήρωσαν κι αυτές με το φρικτό θάνατο τους την υπόθεση Ειρήνης και της ελευθερίας. Κων/τίνου. μπορεί να ρίψη αυτά επάνω μας και να μας θάψουν ζωντανούς. ζώα πεθαμένα σε τυμπανιαία κατάσταση. Μόνοι τοίχοι. παγιδευμένες στο υπόγειο ενός σωριασμένου διώροφου. . Κατεβαίνοντας με δυσκολία και κίνδυνο την οδό Βασιλέως Γεωργίου. Εχουν ακόμη τραμ ακινητοποιημένα ή κατεστραμμένα. συνεργεία Συναδέλφων αγωνίζονταν με τα χέρια να βρουν τις μαθήτριες μιας Σχολής. Περάσαμε μέσα από χαρακώματα και βγήκαμε στην Λεωφόρο. Εκεί δεξιά μας στην γωνία της Λεωφόρου και της οδού. σιδηροτροχιές αναποδογυρισμένες στραβωμένες και υψωμένες. να περιφρουρήσουμε την περιουσία των πολιτών. ετοιμόρροποι. Μάθαμε πως τις βρήκαν νεκρές.Πρέπει να σώσουμε ζωές παγιδευμένες κάτω από τους σωρούς των πεσμένων κτηρίων. Ενα λάθος μας ή μια ατυχία. Σ' όλο το μήκος της ομάδες Συναδέλφων αγωνίζονταν να ανοίξουν τρύπες σε υπόγεια που μπορούσε να ήσαν πλακωμένοι άνθρωποι. να συνδράμουμε τραυματίες.
Οι Σειρήνες με το ανατριχιαστικό ουρλιαχτό τους είχαν σιωπήσει. Είμαστε αγνώριστοι. Που θα ρίχνανε τα φοβερά σιδερικά τους. θα ρίχνουνε τα εγγλέζικα αεροπλάνα. Μόνον ο σκοπός αστυφύλακας στέκονταν στα δεξιά του ναού μπρος στην είσοδο του Β ' Αστυνομικού τμήματος. Το λιμάνι βουβό και ακίνητα τα πλεούμενα μικρά και μεγάλα. . και κρυφθείτε όπου σας φωτίσει ο .Διαλυθείτε! Φώναξε ο Νικολόπουλος θεός! Ένα κανόνι από το ύψος της Καστέλας και ένα άλλο μικρότερο έριχναν αραιές βολές. ώσπου σήμανε κατά τον ίδιο τρόπο ή λήξης! Συγκεντρωθήκαμε πάλι όλοι. Ψυχή δεν φαίνονταν. Πέρασε καμιά ώρα αγωνίας. Ερημιά παντού. επάνω μας. Νεκρική σιγή παντού. Άλλοι ξάπλωσαν κάτω από τα παγκάκια μέσα σε νερά και άλλοι στα θεμέλια κοντά ενός καλοκτισμένου χαμηλού τοίχου προς την Φίλωνος.Στην γωνιά της οδού Φίλωνος αντικρίσαμε τον σωριασμένο σε ερείπια ναό της Αγίας Τριάδος και για ειρωνεία στεκόταν κατά την Τράπεζα τα δυο κωδωνοστάσια όρθια. Ήταν η έναρξη του Συναγερμού. ούτε και ένας Γερμανός. πήγανε να γελάσουν. Όλοι χαθήκαμε κάτω από τα δέντρα της πλατείας προς τον "Αι Σπυρίδωνα. διότι είχε καταστροφή το δίκτυο της Ηλεκτρικής. Το γέλιο όμως δεν έρχονταν στα .Συναγερμός! Φώναξε κάποιος δικός μας. Μερικοί βλέποντας τον υποδιοικητή αγνώριστο. Μερικοί στάθηκαν όρθιοι κολλημένοι στους κορμούς των δένδρων.
Εκεί ήταν μια τραγική εικόνα. Φτάσαμε στην είσοδο του Β' αστυνομικού τμήματος γύρω στις 10 ή ώρα. Ηταν γεμάτο από εμπορεύματα και διάφορα οικιακά αντικείμενα με ένα σημείωμα επάνω τους. . να ρίξετε ετοιμόρροπους τοίχους και όσα αιωρούνταν επάνω στους ανύποπτους πολίτες. εγώ πήγα και απεκάλυψα τους νεκρούς. θα φρόντιζε να τους κάνη αυτήν την χάρη. Άνοιξα ένα. Αυτό είναι το έργο σας. κάτω δε απ' αυτά νεκροί καταπλακωμένοι. Οι ασκέπαστες αρβύλες τους. Φαίνονταν πόδια. γιατί φτάνοντας στο πλακόστρωτο μπρος από τα δυο κωδωνοστάσια του ναού της Αγίας Τριάδος πατάγαμε σε νερά κοκκινόμαυρα. .χείλη. μας ειδοποίησε να μη κάνουμε τίποτε. Ζήταγαν κάπου ανάπαυση μαζί με κείνους στον πρόναο της Αγίας Τριάδος και τους τόσους άλλους γνωστούς και αγνώστους νεκρούς του Πειραιά. με ωραία χαρακτηριστικά. κρεμασμένες στην σειρά μαζί με άλλων πεσόντων αστυνομικών στους τοίχους ενός δωματίου της αστυνομικής Δ/σεως Πειραιώς καί έμεινα άναυδος. διότι είναι νεκροί και τα κωδωνοστάσια ετοιμόρροπα. Όλοι μας ανατριχιάσαμε. μα το έλεγαν τα μάτια του και όλο το πρόσωπο του που έλαμπε από χαρά. Από κει κατέβαινε μαύρο αίμα που το ξέπλυνε το ψιλόβροχο και έφτανε κάτω. Ό αξιωματικός υπηρεσίας όρθιος εμπρός σ' ένα σκονισμένο τραπέζι οπού δέσποζαν 2-3 κηροπήγια μας είπε με λίγα λόγια τον τομέα μας και την αποστολή μας. Μπρος μας δεξιά ολάνοικτη η πόρτα του Αξιωματικού υπηρεσίας. τις δύο μαρμάρινες κολώνες και τα κωδωνοστάσια ήταν ένας σωρός ξύλα και πέτρες. Εκείνο που μου τράβηξε την προσοχή ήταν τρεις νεκροί αστυφύλακες που τους είχαν βάλει επάνω σε φύλλα τσίγκου και τους είχαν σκεπάσει με μια κουβέρτα. Ποιός όμως. Κανένας! Τους έθαψαν όλους μαζί στο Νεκροταφείο της Αναστάσεως μετά από 2-3 ήμερες. Ό χώρος ανάμεσα στις γκρεμισμένες πόρτες. Ό αστυφύλακας της «Πύλης» μπροστά μας. Είχαμε τα βλέμματα προς το τμήμα που μας φαίνονταν έρημο και δεν κοιτάξαμε δεξιά μας στα προπύλαια του ναού. νέος ψηλός. Δεν το είπε. Τις φωτογραφίες των τριών αστυφυλάκων τις είδα προ 6ετίας περίπου. Ενώ όλοι σπρώχνονταν στο Γραφείο του Αξιωματικού. να φράξετε πρόχειρα τις εκτιθέμενες περιοχές των εμπόρων και των κατοίκων. ντυμένος καλά. που μόνον φωτογραφία θα αποθανάτιζε την φρίκη της. Τον χαιρετίσαμε κι ανεβαίνοντας τα ματωμένα σκαλοπάτια φτάσαμε στον διάδρομο του πρώτου ορόφου.Να σώσετε ζωές που θα είναι ακόμη παγιδευμένες στα υπόγεια κάτω από τις ερειπωμένες οικοδομές. Ό αστυφύλακας. παραμορφωμένα πρόσωπα. Ήσαν αγνώριστοι με την στολή τους ματωμένη και τα μάτια ολάνοικτα και σκονισμένα. Τους είδα και εις το Β' Αστυνομικό Τμήμα. μας έβλεπε σαν σωτήρες. χέρια. Τα άλλα γραφεία του διαδρόμου αριστερά και δεξιά ήσαν κλειστά. πρόδιναν την παρουσία τους. ως το ρείθρο της οδού Βρετανίας (σήμερα Εθνικής Αντιστάσεως). Για εργαλεία μη συζητάτε. Τα είχαν μαζέψει από τα ανοικτά καταστήματα ή τα σπίτια και τα φύλαγαν εκεί.
Ολοι να σώσουμε έστω και έναν. Φρίκη και μυρουδιά θανάτου παντού. Όρθιοι μισογκρεμισμένοι τοίχοι στέκονταν δίπλα μας έτοιμοι να πέσουν απάνω μας στο πρώτο φύσημα ανέμου.Τα χέρια σας θα μαντήλια σας επίδεσμοι. . σε λάσπες και χώματα. Στα καταστήματα έβλεπες τα σκονισμένα και πλακωμένα εμπορεύματα από τις πεσμένες πλευρές. σαλόνια και άλλα δωμάτια σαν εξώστες. Νεκρική σιγή παντού. πόρτες. Ψηλαφητά ανεβήκαμε τις . Ούτε φωνή ούτε ανάσα. Που είναι τα τετράγωνα αυτά. Πατάγαμε σε πέτρες και ξύλα. Ρώτησε ένας. Στέγες διαλυμένες και πατώματα γερμένα δώθε-κεϊθε σημάδευαν εμάς. Σε λίγο θα νύχτωνε και το σκοτάδι θα έπεφτε μαύρο και βαρύ σ' όλον τον Πειραιά. Ό αξιωματικός βγήκε στον εξώστη και έδειξε τα τετράγωνα που είναι προς το θέατρο. Ήταν σκοτεινά όλα. Με σανίδες και ξύλα φράξαμε μερικά μαγαζιά και από την Βασ. εμπαίναμε στα μαγαζιά ή περνούσαμε ορθάνοιχτες πόρτες.Που να είναι οι ζωντανοί άνθρωποι. Γεωργίου πήγαμε στην Αστυνομική Δ/νση. Δεν ακούγεται τίποτε. Ψηλά έβλεπες. Μια απόκοσμη μυρωδιά έσπαζε τις μύτες μας. Οι ώρες πέρασαν γρήγορα χωρίς αποτέλεσμα. Όλοι με κίνδυνο της ζωής μας κατεβαίναμε σε υπόγειες πόρτες. Ό συσκοτισμός ήταν αυστηρός και ή κυκλοφορία δεν επιτρέπονταν μετά την δύση του ήλιου. γίνουν αξίνες και λοστοί. . κουζίνες. που ήταν σ' ένα τριώροφο καινούργιο κτήριο στην οδό Αγίου Κων/τίνου και Σωτήρας. Τα Ό θεός μαζί σας και σας ευχαριστώ. Έτσι βρεθήκαμε σε αδιάβατους και επικίνδυνους δρόμους. από την Φίλωνος έως την Κολοκοτρώνη. σφυριά και φτυάρια. Όλοι τεντώναμε τα αυτιά.Που θα πάμε.
Ο βομβαρδισμός του Πειραιώς ήταν μια συμφορά για τους Πολίτες του και τους περαστικούς. Θέλω από σας. εμμονή εις το καθήκον. Κωνσταντίνου όπου το σκοτάδι ήταν πιο βαθύ που μύριζε κόλαση και θανατικό. με την θλίψη ζωγραφισμένη στο πρόσωπο του μας κοίταξε όλους και μετά ολιγόλεπτη σιωπή μας είπε: === Ή Αστυνομία. Το φως του κεριού έφτανε ως εμάς από την ανοικτή πόρτα. Εκεί το φως ενός κεριού μας άλλαζε την όψι και μας μετέβαλε σε παράξενες σκιές. Τότε ήλθε ανάμεσα μας ο Διοικητής μας κ. δια τις νυκτερινές περιπολίες. εγίναμε εκσκαφείς. Ευάγγελος Καραμπέτσος. Δεν ταιριάζει θρήνος και λιποψυχία. Σεις θα πάτε σε λίγο στο Τμήμα μας να πλυθείτε και να ξεκουραστείτε. ενότητα. επιφυλάσσει πολλά δια τους "Έλληνες και το Αστυνομικό Σώμα. ή Αστυνομία. Σας ευχαριστώ όλους σας και σας καληνυχτίζω». βρεμένοι και κατάκοποι και νηστικοί. σοβαρός. Εμείς βγήκαμε στην οδό Αγ. αλληλοβοήθεια.σκάλες και φτάσαμε στο διάδρομο του πρώτου ορόφου. Φαίνεται πως το 1944. Είμαστε αγνώριστοι. Ευθυτενής. Μας φόρτωσαν σ' ένα φορτηγό και σιγά-σιγά φύγαμε. ιατροί. όλες οι υπηρεσίες διελύθησαν και αυτή σχεδόν. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεκτή κάθε πληροφορία που μπορεί να τροποποιήσει ή να συμπληρώσει προς το καλύτερο το παρόν άρθρο. λασπωμένοι. Μαζευτήκαμε όλοι σ' ένα σκοτεινό γραφείο καλά καμουφλαρισμένο με μπλε χαρτί στα τζάμια. Βασίλης Παν. Κουτουζής Δημοσιογράφος ερευνητής 31-12-10 Πηγές: Προσωπικές αφηγήσεις. χωρίς να βλέπουμε από που περάσαμε». Μας έσφιξε όλων το χέρι και πήγε στο διπλανό Γραφείο του υποδιευθυντού. . όπως γνωρίζετε. κατεδαφισταί. εκτός από το πολύπλευρο και υπεύθυνο έργο μας. διότι έτσι θα ξεπεράσουμε όσο είναι δυνατόν πιο ανώδυνα τις δοκιμασίες σαν την τωρινή. νεκροφορείς. » Αφού όμως. δημοσιεύσεις. διότι τότε δεν θα ανταποκριθούμε στο δύσκολο και ξένο προς τα καθήκοντα μας έργο. τραυματιοφορείς. εμείς. Ό Θεός όμως είναι μεγάλος. Εκάναμε το καθήκον μας εις το ακέραιο και άλλοι έρχονται από την Αθήνα. Χάθηκε μέσα στο σκοτάδι του δωματίου. το οποίον τόσο πιστά υπηρετούμε. προκειμένου να ανταποκριθεί εις το καθήκον της προς τον Πολίτη και την Πατρίδα ευρίσκεται όλο το 24ωρο κάθε ημέρας στο πόδι.
που καταπλακώθηκαν στο καταφύγιο του κτιρίου της Ηλεκτρικής Εταιρείας.wordpress. Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα. φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών.500: Σχεδόν όλοι Ελληνες. μόνον 8 ήταν οι νεκροί Γερμανοί στρατιώτες. από τις 12 το μεσημέρι (ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους). Ανάμεσα στις χιλιάδες των θυμάτων της μέρας εκείνης. Γράψτε ένα σχόλιο Αναρτήθηκε από τον/την ellas στο Ιανουαρίου 11.koutouzis.. κεραμίδια από τις στέγες. Το μεσημέρι της 11ης Ιανουαρίου του 1944 βομβαρδίστηκε από τους συμμάχους και κατεστράφη. τα “συμμαχικά” αεροπλάνα. που είχαν ανοίξει οι βόμβες. γωνία Ρέπουλη και Βασ. έκαναν στάχτη την πόλη. 2011 Ο ναός της Αγίας Τριάδος χτίστηκε το 1850. αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι.gr Κεντρική σελίδα Ο βομβαρδισμός του Πειραιάhttp://ellas2. στο κτίριο Ταβλαδωράκη με το “Κοντινένταλ” και αλλού. Τα θύματα υπολογίστηκαν σε 5. Ακόμη 200 μαθήτριες που πέθαναν από ασφυξία στη Γαλλική Σχολή. Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα. συγκαταλέγονται και 85 μαθήτριες μαζί με τις 15 δασκάλες τους της Δημοτικής Οικοκυρικής και Επαγγελματικής Σχολής Πειραιά. Κωνσταντίνου. 70 άτομα στο εστιατόριο του Βίρβου. .GR Αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο με αναφορά στην πηγή www. Για τρεις ώρες..© KOUTOUZIS.com/2011/01/1 1/%CE%BF-%CE%B2%CE%BF%CE%BC %CE%B2%CE%B1%.
Αθικτες έμειναν οι γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ναύσταθμου. Κάτω απ’ τον κίνδυνο να σκοτωθεί η φρουρά κι ο διευθυντής. Ακόμη. Ο κόσμος άρχισε να παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς προς την Αθήνα.com/2012/01/68. Η εταιρeία του Αλεξ. Στο ταφολόγιο του Δημοτικού Νεκροταφείου της Ανάστασης αναφέρονται τα ονόματα 492 νεκρών.blogspot. Μεγάλες ζημιές έπαθε κι ο Σταθμός του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου. που είχε χαρακτηριστεί “ανοχύρωτη πόλη”. τα δρομολόγια διακόπηκαν μόνο για μία βδομάδα. που τάφηκαν χωρίς να δοθούν τα στοιχεία τους. 27 χρόνων τότε. τον επισκεύασε σύντομα. το αεροδρόμιο. ενώ άγνωστος είναι ο αριθμός των πτωμάτων που μεταφέρθηκαν στο Α’ και Γ Νεκροταφείο Αθηνών. 11 Ιανουαρίου 2012http://hellasorthodoxy. Πιο τυχεροί στάθηκαν οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης που εκρατούντο στις φυλακές της Κάστορος.html . τα ναυπηγεία του Περάματος. με τα οποία δίνονταν η μερίδα του συσσιτίου ή τα 30 δράμια ψωμιού. όταν έπεσε ξυστά στο κτίριο βόμβα. που καταπλακώθηκε. θα πρέπει να υπολογιστεί κι ένας σημαντικός αριθμός νεκρών του ίδιου βομβαρδισμού. ο τελευταίος άφησε ν’ ανοίξουν τα κελιά και να φύγουν οι κρατούμενοι. αρραβωνιασμένος. μεταξύ αυτών και το μεγαλύτερο που κατασκεύαζε τσιμεντόπλοια για λογαριασμό των γερμανικών αρχών κατοχής. Ωστόσο. αλλά είναι ο μόνος που διασώθηκε. Τετάρτη. προκειμένου οι συγγενείς να διατηρήσουν τα ατομικά δελτία τροφίμων. Βλάγκαλη.Ανάμεσα στους 70 του εστιατορίου και ο μετέπειτα (1975) εφημεριδοπώλης Δημήτριος Μαρκαντώνης.
68 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ: ΕΝΑ ΦΡΙΚΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΩΝ "ΣΥΜΜΑΧΩΝ". γκρεμίσανε τα σπίτια μας. εμείς ΟΧΙ! «Εμάθατε στον Πειραιά επιδρομή μεγάλη. ΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΤΙΜΩΡΗΤΟ! Οι αμερικανοεβραιόδουλοι πολιτικοί ξεχνούν. πω-πω ζημιά μεγάλη / Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αεροπλάνα και χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα / Σκορπούσανε το θάνατο και ρίχνανε αράδα και το λιμάνι γκρέμισαν και την Αγια Τριάδα / Μπόμπες πολλές ερίξανε μέσα στο τελωνείο και τον Περαία .
αντί να εκφράσει τη λύπη της για την άστοχη ενέργεια που προκάλεσε τόσα θύματα. Στο Ελληνικό η επίθεση έγινε την τελευταία Κυριακή του Ιουνίου. επιτέθηκε εναντίον του πάτερα μου ανακοινώνοντας ταυτόχρονα ότι η επιχείρηση ήταν «επιτυχής». δίχως ν’ αναγνωριστούν. έγινε τρομαχτικός βομβαρδισμός του Πειραιά από τη συμμαχική αεροπορία. τον Ιανουάριο του 1944. Ο συγγραφέας Χρ. Επί πολλές μέρες οι εφημερίδες δημοσίευαν καταλόγους νεκρών και τραυματιών που ενταφιάζονταν. Χρηστίδης αναφέρει σχετικά στο βιβλίο του «Χρόνια Κατοχής 194144» (Αθήνα 1971. Χειρότερο όμως. . Στο λιμάνι προξενήθηκαν ελάχιστες ζημιές και την άλλη μέρα σε ομιλία του από το ραδιοσταθμό των Αθηνών ο πατέρας μου (ενν. σελ. συμμαχικά αεροπλάνα είχαν βομβαρδίσει το γερμανικό αεροδρόμιο στο Χασάνι (Ελληνικά) και το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης. χιλιάδες ήταν τα θύματα. Ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης έγραψε για τον βομβαρδισμό του Πειραιά: «Στις 11 Ιανουαρίου του 1944 βομβαρδίστηκε από συμμαχικά αεροπλάνα ο Πειραιάς. Μεγάλες καταστροφές στο κέντρο της πόλης – καταστράφηκε κι ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Σπυρίδωνα. με αποτέλεσμα να σκοτωθούν περίπου 1. μέρα Τρίτη. ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης) καταδίκασε την πρωτοφανή σε αγριότητα επιδρομή… Για την ενέργεια αυτή των συμμαχικών αεροπλάνων διαμαρτυρήθηκε έντονα. χαρακτηρίζοντας την «πρωτάκουστο κακούργημα». Μάλλον θα επρόκειτο για στραβομάρα των αεροπόρων επιδρομέων που είχαν σκοπό να βομβαρδίσουν πλοία στο λιμάνι. οι νεκροί κι οι τραυματίες. Οι Πειραιώτες πανικόβλητοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τον Πειραιά». Το νόημα αυτού του μακελειού έμεινε ανεξήγητο. στα νεκροταφεία του Πειραιά και των συνοικισμών. και οι γύρω συνοικισμοί. αποτελεί ένα από τα λησμονημένα σήμερα γεγονότα της Κατοχής. Τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 1943. από αμερικανικά και βρετανικά αεροπλάνα. και σκοτώθηκαν σαράντα και τραυματίστηκαν εξήντα Έλληνες.κάνανε σωστό νεκροταφείο» (Από το σχετικό τραγούδι του Πειραιώτη ρεμπέτη Μιχάλη Γενίτσαρη). Για τους βομβαρδισμούς των δύο πόλεων δεν διαμαρτυρήθηκε ο πατέρας μου. το μεσημέρι. που έκαναν το θαλάσσιο λουτρό τους στην ακτή. Η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση.000 και να τραυματιστούν ακόμη περισσότεροι Έλληνες. Τις φράσεις αυτές ο σταθμός του Καΐρου τις θεώρησε προδοτικές και την ίδια γνώμη είχαν και οι δικαστές που καταδίκασαν τον πατέρα μου. 467): «11/1/1944. Ο βομβαρδισμός του Πειραιά. γιατί θεώρησε ότι οι στόχοι που προσβλήθηκαν ήταν στρατιωτικοί και ότι ο θάνατος και ο τραυματισμός Ελλήνων κατοίκων της περιοχής ήταν αναγκαίο επακόλουθο της επιδρομής.
που προσπάθησαν ν’ αποφύγουν τον θάνατο (βλ. ο Ιάκωβος Βαγιάκης. δημόσια και κοινωφελή ιδρύματα. με αποτέλεσμα να θαφτούν ζωντανοί όλοι όσοι υπήρχαν στο καταφύγιο. Ιανουάριος 2004). Εκκλησίαι. Κοιτάζοντας πίσω. Στο υπόγειό του υπήρχε οργανωμένο καταφύγιο όπου κατέφυγαν μεταξύ των άλλων και όλες οι μαθήτριες. σσ. Ράλλης. πεσόντος θύμα της βαρβάρου αυτής ενεργείας. «Λαβύρινθος». Mόνο σ’ ένα καταφύγιο που βομβαρδίστηκε. αλλ’ αυτή η καρδιά της πόλεως του Πειραιώς. μεταξύ των οδών Καραολή – Δημητρίου και Ελ. τχ. της Επαγγελματικής και Οικοκυρικής Σχολής Θηλέων του Δήμου Πειραιά (στεγαζόταν εκεί που σήμερα είναι το Δημαρχείο). γιατί ενώ στο λιμάνι προξενήθηκαν ελάχιστες ζημιές. μαζί με τις δασκάλες τους. Καθ’ εκατοντάδας θρηνούμεν τα θύματα της εξάλλου αυτής πράξεως των επιδρομέων. γερμανικά στρατιωτικά τμήματα άρχισαν την προσπάθεια απομάκρυνσης των . αλλά περί τρομοκρατικής επιθέσεως εναντίον του ελληνικού λαού του Πειραιώς. Το κτίριο κατέρρευσε. 302-3). Ένας μάρτυρας του βομβαρδισμού. βρέθηκαν νεκρά 80 νεαρά κορίτσια της Επαγγελματικής Σχολής. 7. Εκδόσεις Ερμείας.Δεν μπορούσε όμως να σιωπήσει για την επίθεση εναντίον του Πειραιά. μαθητής τότε. περ. γράφει στις αναμνήσεις του για τον βομβαρδισμό του Πειραιά: «Το πιο τραγικό περιστατικό όμως ήταν η κατάρρευση του κτιρίου της Ηλεκτρικής Εταιρίας που βρισκόταν στην τότε οδό Βασιλέως Κωνσταντίνου και σήμερα Ηρώων Πολυτεχνείου. Δεν εβομβαρδίσθησαν στόχοι στρατιωτικοί. Δεν πρόκειται περί πολεμικής επιχειρήσεως. Η δήλωση του Ιωάννη Ράλλη είχε ως εξής: «Αεροπορική επιδρομή πρωτοφανούς αγριότητος έλαβε χώραν την μεσημβρίαν της σήμερον εις την γείτονα. οι περισσότερες βόμβες έπεσαν στο κέντρο της πόλεως και στους γύρω συνοικισμούς» (Γεώργιος Ι. ιδιωτικαί κατοικίαι και γραφεία εβλήθησαν μετά λύσσης και ασφαλώς εκ προμελέτης… Ρηγνύω κραυγήν διαμαρτυρίας ενώπιον της Ανθρωπότητος δια το επιτελεσθέν πρωτάκουστον ανοσιούργημα. το καταφύγιο άντεξε αλλά θάφτηκε κάτω από τα χαλάσματα των επάνω ορόφων. το οποίον δεν είναι δυνατόν να αφεθή αστιγμάτιστον όταν σημάνη η ώρα της δικαιοσύνης». Βενιζέλου. εν αις και ο καθεδρικός ναός. Αμέσως μετά τον βομβαρδισμό.
Συγχρόνως άλλα τμήματα περιφρουρούσαν τους γύρω χώρους ώστε να μην πλησιάσουν περίεργοι ή πλιατσικολόγοι. ΕΛΙΑ). οι στρατιώτες συντάχθηκαν και απεχώρησαν.ερειπίων ώστε να ελευθερωθούν οι εγκλωβισμένοι. Φαφαλιού – Κ.). Αρχείο Μ. Ο επικεφαλής της προσπάθειας Γερμανός αξιωματικός σφύριξε. Όμως για κακή τύχη των εγκλωβισμένων σήμανε συναγερμός στις οκτώ για τον δεύτερο βομβαρδισμό. Κρατήρες βομβών ήταν διάσπαρτοι στην πόλη. να σπείρουν τον πανικό και την ανασφάλεια και να δημιουργήσουν τέτοιες καταστροφές. όταν μαζί με τον φίλο μου.α. Μετά τους Αμερικανούς ήλθαν οι «σύμμαχοι» Άγγλοι. Βαδίσαμε στην κεντρική οδό Βασιλέως Κωνσταντίνου προς την πλατεία Κοραή (Δημοτικού Θεάτρου). Βόλο. Χατζηπατέρα. που όφειλαν βάσει των διεθνών νόμων να παράσχουν προστασία και ασφάλεια στον πληθυσμό. Κολώνες ηλεκτρικού ήταν πεσμένες και καλώδιά τους ήταν διάσπαρτα εδώ και εκεί. Καταλήξαμε στην γωνία των οδών Ηρώων Πολυτεχνείου και Καραολή – Δημητρίου. Ο τραγικός επίλογος Κατά τον βομβαρδισμό δεν επλήγησαν δημόσια κτίρια ή εγκαταστάσεις των Γερμανών αλλά εργατικές συνοικίες και εκκλησίες! Φαίνεται ότι αυτό ακριβώς επιζητούσαν οι Βρετανοί και οι Σύμμαχοι: να προκαλέσουν θύματα. όπου και πάλι τα θύματα . Χίο κ. Πτώματα εξείχαν απ’ αυτούς και ένα σωρό γκριμισμένα σπίτια ήταν γύρω μας. Η τακτική αυτή εφαρμόστηκε και σε άλλους μαζικούς βομβαρδισμούς στην Ελλάδα (Ζάκυνθο. Ήταν σούρουπο σχεδόν της ίδιας ημέρας. Όταν την επομένη κατάφεραν να απομακρύνουν τα ερείπια. τους βρήκαν όλους νεκρούς από ασφυξία…» (ανέκδοτη μαρτυρία του Ιάκωβου Βαγιάκη. μακαρίτη σήμερα. Απ’ εκεί βλέπαμε τις προσπάθειες των γερμανικών στρατιωτικών τμημάτων που με το φως προβολέων αυτοκινήτων προσπαθούσαν να αποσύρουν τα χαλάσματα από το καταφύγιο της Ηλεκτρικής. Πέτρο Ρούσση… θελήσαμε να δούμε από κοντά σε ποιά κατάσταση βρισκόταν η πόλη. Θυμούμαι χαρακτηριστικά ότι στο πεζοδρόμιο έξω από το κατάστημα διαγωνίως απέναντι του Δημοτικού Θεάτρου υπήρχε ένας τεράστιος κρατήρας από το βάθος του οποίου εξείχε ολόκληρο γυναικείο πόδι με γοβάκι. ώστε να εξεγερθούν οι πολίτες κατά των Γερμανών.
φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών. Ο ναός της Αγίας Τριάδος χτίστηκε το 1850. που είχαν ανοίξει οι βόμβες. τα “συμμαχικά”αεροπλάνα. Κωνσταντίνου. Στην περίπτωση μάλιστα του βομβαρδισμού της Χίου τον Φεβρουάριο του 1944. αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι. 70 άτομα στο εστιατόριο του Βίρβου. από τις 12 το μεσημέρι (ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους). Οι μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις ενδιαφέρθηκαν να ερευνήσουν την υπόθεση και τα εκατοντάδες θύματα του βομβαρδισμού καταχωρήθηκαν απλά ως «θύματα της γερμανικής Κατοχής». Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα. Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα. Για τρεις ώρες. που καταπλακώθηκαν στο καταφύγιο του κτιρίου της Ηλεκτρικής Εταιρείας. . Ανάμεσα στις χιλιάδες των θυμάτων της μέρας εκείνης. Το μεσημέρι της 11ης Ιανουαρίου του 1944 βομβαρδίστηκε από τους συμμάχους και κατεστράφη. Ακόμη 200 μαθήτριες που πέθαναν από ασφυξία στηΓαλλική Σχολή.ήταν Έλληνες πολίτες και γυναικόπαιδα. μόνον 8 ήταν οι νεκροί Γερμανοί στρατιώτες. ο άμεσος στόχος ήταν τότε το σουηδικό πλοίο «Βίριλ» του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. ωστόσο ποτέ δεν έλαβε μια σαφή εξήγηση για το ποιος ακριβώς ευθυνόταν για εκείνη την ενέργεια. κεραμίδια από τις στέγες. Ακόμη και η εξόριστη Κυβέρνηση Τσουδερού από το Κάιρο διαμαρτυρήθηκε τότε έντονα εναντίον εκείνων που αποφάσισαν να πλήξουν τον λαό του Πειραιά. Τα θύματα υπολογίστηκαν σε 5. την ώρα που ξεφόρτωνε τρόφιμα και ενώ είχαν συγκεντρωθεί στο λιμάνι της Χίου εκατοντάδες γυναικόπαιδα. Ανάμεσα στους 70 του εστιατορίου και ο μετέπειτα (1975) εφημεριδοπώλης Δημήτριος Μαρκαντώνης. έκαναν στάχτη την πόλη.500: Σχεδόν όλοι Ελληνες. που καταπλακώθηκε. συγκαταλέγονται και 85 μαθήτριες μαζί με τις 15 δασκάλες τους της Δημοτικής Οικοκυρικής και Επαγγελματικής Σχολής Πειραιά. γωνία Ρέπουλη και Βασ. στο κτίριο Ταβλαδωράκη με το “Κοντινένταλ” και αλλού.
Άθικτες έμειναν οι γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ναύσταθμου. Η εταιρeία του Αλεξ. που είχε χαρακτηριστεί “ανοχύρωτη πόλη”. αρραβωνιασμένος. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΜΙΑ ΛΕΠΤΟΜΕΡΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΜΕ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ. ο τελευταίος άφησε ν’ ανοίξουν τα κελιά και να φύγουν οι κρατούμενοι. Ωστόσο. θα πρέπει να υπολογιστεί κι ένας σημαντικός αριθμός νεκρών του ίδιου βομβαρδισμού. Πιο τυχεροί στάθηκαν οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης που εκρατούντο στις φυλακές της Κάστορος.27 χρόνων τότε. Κάτω απ’ τον κίνδυνο να σκοτωθεί η φρουρά κι ο διευθυντής. ΕΔΩ. Βλάγκαλη. ενώ άγνωστος είναι ο αριθμός των πτωμάτων που μεταφέρθηκαν στο Α’ και Γ Νεκροταφείο Αθηνών. όταν έπεσε ξυστά στο κτίριο βόμβα. με τα οποία δίνονταν η μερίδα του συσσιτίου ή τα 30 δράμια ψωμιού. Ο κόσμος άρχισε να παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς προς την Αθήνα. Στο ταφολόγιο του Δημοτικού Νεκροταφείου της Ανάστασης αναφέρονται τα ονόματα 492 νεκρών. τα δρομολόγια διακόπηκαν μόνο για μία βδομάδα. Ακόμη. που τάφηκαν χωρίς να δοθούν τα στοιχεία τους. τα ναυπηγεία του Περάματος. το αεροδρόμιο.αλλά είναι ο μόνος που διασώθηκε. . προκειμένου οι συγγενείς να διατηρήσουν τα ατομικά δελτία τροφίμων. Μεγάλες ζημιές έπαθε κι ο Σταθμός του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου. μεταξύ αυτών και το μεγαλύτερο που κατασκεύαζε τσιμεντόπλοια για λογαριασμό των γερμανικών αρχών κατοχής. τον επισκεύασε σύντομα.
να μην..Είναι ντροπή στους εγχώριους ξεφτίλες κυβερνώντες.. Δεν υπάρχει ούτε ένα μνημείο. την ώρα που τα μνημεία του εβραικού ολοκαυτώματος ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια σε όλη τη χώρα! ΓΙ' ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΘΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΘΕΙ ΚΑΝΕΙΣ. όπως θάφτηκε σχεδόν ολόκληρη η πόλη του Πειραιά από τους "συμμάχους".. τι να τους κάνεις τους εχθρούς.! .. ούτε μία υπενθύμιση στον Πειραιά εις μνήμην των ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ.. ΟΥΤΕ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΝΑΟ ΔΕΝ ΣΕΒΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ ΑΛΗΤΕΣ (φωτογραφία αριστερά)!!! Επρόκειτο ξεκάθαρα για ένα τυφλό χτύπημα. "πρόβα τζενεράλε" για τους αγριότερους βομβαρδισμούς που σημειώθηκαν αργότερα στη Γερμανία (Δρέσδη κλπ)! Αν έχεις τέτοιους φίλους. Ή θα το θάψετε..θυμούνται καν τη σημερινή αποφράδα ημέρα: Έτσι "δεξιέ" Δήμαρχε Βασίλη Μιχαλολιάκο.
η σιωπή ήταν τέτοια που κάλυψε οποιαδήποτε έρευνα που έγινε από επίσημους φορείς της πολιτείας. 12 Ιανουαρίου 2012 Οι τρεις βομβαρδισμοί του Πειραιά Εάν θα πρέπει κάποιος να κάνει έρευνα σχετικά με τα γεγονότα που συνέβησαν την εποχή εκείνη (11/1/1944). αλλά περί τρομοκρατικής επιθέσεως εναντίον του ελληνικού λαού του Πειραιώς. θα πρέπει να ψάχνει στα επίσημα αρχεία του Κράτους ή αλλού για "θύματα γερμανικής κατοχής" ή στις "απώλειες αμάχων". Δεν πρόκειται περί πολεμικής επιχειρήσεως. Ο Πειραιάς βομβαρδίστηκε όπως αποδείχθηκε αργότερα από τους συμμάχους μας τους αγγλοαμερικάνους λίγες μέρες πριν την αποχώρηση των γερμανών από την Ελλάδα. "θύματα βομβαρδισμού Πειραιά" κ. Ο κατοχικός τότε πρωθυπουργός της ελλάδας Ιωάννης Ράλλης διαμαρτυρήθηκε έντονα γράφοντας τα κάτωθι: «Αεροπορική επιδρομή πρωτοφανούς αγριότητος έλαβε χώραν την μεσημβρίαν της σήμερον εις την γείτονα. όταν οι δεύτεροι αποχωρούσαν πλέον ατάκτως από όλη την ευρώπη και όλοι γνώριζαν πλέον ότι ο πόλεμος για αυτούς ήταν χαμένος. Καμία όμως αναζήτηση τέτοια. δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των γεγονότων που συνέβησαν στην πραγματικότητα. Η εξόριστη τότε κυβέρνηση του Τσουδερού από το Κάϊρο που διαμαρτυρήθηκε έντονα δεν έλαβε ποτέ μια απάντηση ικανή να ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα.Πέμπτη. πεσόντος θύμα της βαρβάρου αυτής ενεργείας. Δεν εβομβαρδίσθησαν στόχοι στρατιωτικοί.ο. Δεν είναι καθόλου περίεργο ότι ακόμα και τότε που η μνήμη των γεγονότων ήταν νωπή. . Άλλη μια αλήθεια που θα δούμε αναλυτικότερα πιο κάτω είναι ότι δεν μιλάμε για τον βομβαρδισμό αλλά για τους βομβαρδισμούς του Πειραιά. αλλ’ αυτή η καρδιά της πόλεως του Πειραιώς. Καθ’ εκατοντάδας θρηνούμεν τα θύματα της εξάλλου αυτής πράξεως των επιδρομέων.κ.
Για πολλά χρόνια ένα από τα ερώτηματα που υπήρχαν ήταν αν επρόκειτο για αγγλικά ή αμερικάνικα αεροπλάνα. το οποίον δεν είναι δυνατόν να αφεθή αστιγμάτιστον όταν σημάνη η ώρα της δικαιοσύνης».500 νεκρούς και για τεράστια καταστροφή αφορούσα την υλικοτεχνική υποδομή της πόλης. Ο ερευνητής Δημοσιογράφος Βασίλης Κουτουζής. Όμως στο σημείο αυτό οφείλουμε να πούμε ότι έστω και αν ποτέ δεν εύρισκαν το βυθισμένο στον λιμένα αεροσκάφος.. φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών! Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα. Ήταν το αεροπλάνο με τη ρίψη περισσοτέρων βομβών από οποιοδήποτε άλλο.. αλλά να ερευνήσουμε από ποιούς έγινε ο βομβαρδισμός.. ιδιωτικαί κατοικίαι και γραφεία εβλήθησαν μετά λύσσης και ασφαλώς εκ προμελέτης. Ρηγνύω κραυγήν διαμαρτυρίας ενώπιον της Ανθρωπότητος δια το επιτελεσθέν πρωτάκουστον ανοσιούργημα. σε μεγάλες αποστάσεις. με ποιά μέσα και το κατά πόσο τόσα χρόνια οι αρχές να ερευνήσουν τα αίτια και αν τα επερχόμενα αποτελέσματά τους ήταν προμελετημένα ή όχι. Οι στρατιωτικοί στόχοι που προσβλήθηκαν κατά την διάρκεια του βομβαρδισμού ήταν οι 8 γερμανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν. Τα "συμμαχικά" αεροπλάνα. Χρησιμοποιήθηκε κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κυρίως για τον βομβαρδισμό Γερμανικών στόχων. Βομβαρδίζουν τον Πειραιά. δημόσια και κοινωφελή ιδρύματα. αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι που έχουν ανοίξει οι βόμβες. στο αφιέρωμα που έχει κάνει για τον βομβαρδισμό αυτό τον χαρακτηρίζει παρανοϊκό ενώ η εισαγωγή του σου κόβει την ανάσα... περιγραφή βέβαια που με μεγάλη επιτυχία άλλοι έχουν παρουσιάσει. Μπορούσε να πετάξει σε πολύ μεγάλο ύψος. Σκοπός του άρθρου αυτού δεν είναι η περιγραφή του βομβαρδισμού του Πειραιά. και ο καθεδρικός ναός... κατά τη διάρκεια του πολέμου). δήθεν για να διώξουν τους Γερμανούς. κάνουν στάχτη την πόλη! Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα.. Μεσημέρι της 11ης Ιανουαρίου του 1944! Η πιο εγκληματική ενέργεια των παραφρόνων συμμάχων. Κάποιες απαντήσεις των συμμάχων μίλησαν για "στρατιωτικούς στόχους που προσβλήθηκαν και για ατυχή θάνατο ορισμένων κατοίκων που ήταν αναγκαίο επακόλουθοτης επιδρομής".Όμως δεν ελήφθησαν τα λεγόμενά του υπόψιν καθότι όπως προαναφέ ραμε ήταν κατοχικός πρωθυπουργός ενώ η νόμιμη κυβέρνηση ήταν του Τσουδερού (Κάϊρο).. Σφυροκόπημα για τρεις ώρες. δεν θα υπήρχε καμία δικαιολογία να μην φανερωθεί η . Η ανέλκυση από την θάλασσα όμως ενός αεροπλάνου που έριξαν οι γερμανοί κατά την διάρκεια του πρώτου βομβαρδισμού καθώς και η τυχαία ανακάλυψη βόμβας απέδειξαν περίτρανα ότι επρόκειτο για καθαρά αμερικάνικο βομβαρδισμό που επραγματοποιήθηκε από Ιπτάμενα Φρούρια (Πρόκειται για ένα τετρακινητήριο βαρύ βομβαρδιστικό αεροπλάνο που κατασκευάστηκε από την εταιρία Boeing για τις ανάγκες της Αμερικανικής αεροπορίας... κεραμίδια από τις στέγες. μεταφέροντας μεγάλο φορτίο και μπορούσε να αμυνθεί σε εχθρικές επιθέσεις.Εκκλησίαι. έστω και αν ποτέ δεν εύρισκαν βόμβα αμερικάνικου βομβαρδιστικού. από τις 12 το μεσημέρι .ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους. ενώ όταν αναφερόμαστε στο αναγκαίο επακόλουθο της επιδρομής μιλάμε για 5.
Transfers in Italy: HQ 82d Fighter Group and 95th. Ο πιο πάνω σχηματισμός έφτασε στον Πειραιά στις 12. HQ 456th Bombardment Group (Heavy) and 744th. Ακολούθησαν στις 19. Μικρή έρευνα στο διαδίκτυο είναι αρκετή για να βρει κάποιος τις μοίρες που έλαβαν μέρος. Οι πιλότοι ουδέποτε κρύφτηκαν. first mission is 10 Feb.. Greece. Για προστασία από τυχόν προσβολή τους από αεροσκάφη του άξονα συνοδεύονταν από αεροσκάφη τύπου Lockheed P 38 Lightning. they destroy 8 attacking fighters. 746th and 747th Bombardment Squadrons (Heavy) to Cerignola from the US with B-24's. Η πληροφορία αυτή δίνεται πλέον ελεύθερα από το Military History Network και στο σκέλος που αφορά την USAF (αμερικάνικη αεροπορία).43 απεχώρησε.ταυτότητα των δραστών αφού η αποστολή ουδέποτε εκρατήθει μυστική ή απόρρητη περισσότερο ή λιγότερο από τις υπόλοιπες επιχειρήσεις της εποχής εκείνης.00 άλλοι δύο βομβαρδισμοί από αγγλικούς σχηματισμούς αυτή την φορά (RAF). 6 B-17's are lost in midair collisions in the heavy overcast.22 και 22. Οι 3 πρώτες γραμμές είναι αυτές που αφορούν την καταστροφή της πόλης ενώ στο ημερολόγιο κάνει λόγο μόνο για βομβαρδισμό λιμένα. Έκανε γνωστή δημοτική ή κάποια άλλη αρχή σε αυτές τις ενώσεις τι προξένησαν με την πράξη τους ή οι τελετές αυτές γίνονται τόσα χρόνια μόνο για εσωτερική κατανάλωση και όχι για δημοσιοποίηση κάποιου γεγονότος. ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΩΝ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΩΝ Το σήμα της μοίρας που (15ης) που βομβάρδισε τον Πειραιά Σχηματισμός τέτοιων σκαφών (B17) απογειώθηκαν από την αμερικάνικη πλέον βάση της Φότζια Ιταλίας. τα μέσα της εποχής. 96th and 97th Fighter Squadrons from Lecce to Vincenzo Airfield with P-38's.35 και στις 13. 11 JANUARY 1944 STRATEGIC OPERATIONS (Fifteenth Air Force): B-17's. with P-38 escort. συνέστισαν μάλιστα ενώσεις και συνδέσμους και ανάρτησαν εμφανώς τις αποστολές τους μεταξύ των οποίων ήταν και ο βομβαρδισμός του Πειραιά. να πούνε την άποψή τους ή να κάνουν γνωστές τις εντολές κάτω από τις οποίες έδρασαν. 745th. τις διαταγές ακόμα και τα ονοματεπώνυμα με τις διευθύνσεις όλων όσων έλαβαν μέρος. Από το ημερολόγιο αποστολών της 301 μοίρας βομβαρδιστικών η οποία προς το τέλος του πολέμου ενσωματώθηκε με την 15η Αεροπορική Δύναμη όπως είπαμε βλέπουμε την κίτρινη ένδειξη που αφορούσε την αποστολή βομβαρδισμού του . Γιατί άραγε ουδέποτε δημοτική ή άλλη αρχή δεν ήρθε σε επικοινωνία μαζί τους για να παρευρεθούν σε κάποια τελετή. TUESDAY. που ανήκαν στην 5η πτέρυγα της 15ης Αεροπορικής Στρατιάς. bomb the harbor at Piraeus. Το μεγαλύτερο μέρος των βομβών που έριξε ήταν εμπρηστικές. Όμως όπως προαναφέραμε δεν ήταν μόνο αυτός ο βομβαρδισμός. Απώλειες δικές τους 8 αεροσκάφη εκ των οποίων τα 6 καταστράφηκαν από μεταξύ τους σύγκρουση λόγω συνεφιάς. τα αεροπλάνα.
City 01/11/1944 Piraeus Greece .D 01/10/1944 Sofia Bulgaria .MY/RR Br Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι από την 301 μοίρα βομβαρδισμού και αφορά το πρώτο αεροσκάφος που χάθηκε σε αποστολή το 1942.ACF/MY 01/09/1944 Pola Italy . 01/04/1944 Sofia Bulgaria . Το λιμάνι του Πειραιά όπως φαίνεται από το στόχαστρο του υπεύθυνου ρήψης βομβών της RAF .RR Bridge 01/16/1944 Klagenfurt Austria .ACF 01/17/1944 Pontassieve Italy . Φόρτωση βομβών στην 301η μοίρα Φωτο από το Imperial War Museum.TW 01/08/1944 Reggio/Emilia Italy .Πειραιά.City 01/07/1944 Fiume Italy .AD 01/14/1944 Mostar Yugoslavia .AD 01/15/1944 Fano Italy .H 01/13/1944 Rome Italy .
η αποστολή κατέληξε σε πλήρη αποτυχία. Από το βιβλίο πτήσεων όμως φαίνεται ότι η 301 μοίρα πέταγε πάνω από ΑθήναΠειραιά για όγδοη φορά από τις 10 Σεπτεμβρίου 1943 μέχρι και την 11 Ιανουαρίου του 1944.Σε αντίθεση με την προηγούμενη φωτο της RAF. η παρούσα φωτο της USAF είναι από τον βομβαρδισμό του Πειραιά. Από τα γραφόμενα φαίνεται να ομιλούν για παταγώδη αποτυχία. Παρατήρηση της φωτογραφίας όμως μας δείχνει τον Κηφισό ποταμό και τις περιοχές του Φαλήρου Από το ημερολόγιο αποστολής ουδεμία αναφορά γίνεται ως προς τους στόχους παρά μόνο ότι λόγω έντονης συννεφιάς και παγετού. Εξετέλεσε αποστολές πάνω από Αθήνα πειραιά την: (στις ημερομηνίες προηγούνται οι μήνες σύμφωνα με τον αγγλοσαξωνικό τρόπο αρίθμησης) 10/9/1943 athens 10/10/1943 athens 11/17/1943 athens 12/6/1943 athens 12/8/1943 athens 12/14/1943 piraeus 12/20/1943 athens 1/11/1944 piraeus . καθόσον τα αεροσκάφη συγκρούσθησαν μεταξύ τους και ίσως αυτός είναι ο μόνος λόγος για την βιαστική ρήξη βομβών και την πλήρη αστοχία όσον αφορά στρατιωτικούς στόχους. Είχε γνώση του εναέριου χάρτη καθώς και την εξοικίωση. για έλλειψη σεβασμού στις καιρικές συνθήκες και περιγράφει ο υπεύθυνος λεπτομερώς το χρονικό της σύγκρουσης των αεροσκαφών.
για τον βομβαρδισμό: Επιδρομή στον Πειραιά Μουσική/Στίχοι: Γεννήτσαρης Μιχάλης Δίσκος: "Τα ρεμπέτικα της Κατοχής" Εμάθατε στον Πειραιά επιδρομή μεγάλη Γκρεμίσανε τα σπίτια μας. προπολεμικές δραχμές. Δεν έγινε ποτέ γνωστός αν υπήρχε διαταγή σύμφωνα με την οποία σφυροκόπησαν αλύπητα τον πληθυσμό και όχι τους στρατιωτικούς στόχους ή εαν αυτό συνέβει λόγω των άσχημων καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν. Ο Πειραιάς από την μεγαλοπρέπεια του μεσοπολέμου βυθίστηκε ολοκληρωτικά στο χάος και έκανε χρόνια για να ορθοποδίσει. εκκλησία. Φωτο από το αρχείο ένωσης εργαζομένων ΗΣΑΠ Το τραγούδι που ακολουθεί γράφτηκε από τον Πειραιώτη ρεμπέτη Μιχάλη Γεννίτσαρη. δεν βομβαρδίστηκε τρεις φορές την ίδια μέρα από δύο διαφορετικές υπερδυνάμεις της εποχής. καταφύγιο και γενικά χώρος που συγκεντρώνονταν κόσμος που να μην επλήγηκε.ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δεν έμεινε σχολείο. πω-πω ζημιά μεγάλη Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αρεοπλάνα και χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα Σκορπούσανε το θάνατο και ρίχνανε αράδα και το λιμάνι γκρέμισαν και την Αγια Τριάδα Μπόμπες πολλές ερίξανε μέσα στο τελωνείο και τον Περαία κάνανε σωστό νεκροταφείο . Κανείς εκπρόσωπος δημοτικής ή άλλης αρχής εζήτησε αποζημίωση και ουδείς αποζημιώθηκε. ουδείς τιμωρήθηκε. Η καταστροφή σε κόστος υπολογίστηκε περί τα 325 εκατομ. Κανένα διεθνές δικαστήριο δεν δίκασε αυτό το έγκλημα πολέμου. Καμμία πόλη που δεν ανήκε εντός της γερμανικής επικράτειας. Καμία συμμαχική πόλη δεν βομβαρδίστηκε από τους ίδιους τους συμμάχους. νοσοκομείο.