)
Α΄Λυκείου: <Αναπαραγωγή και ανάπτυξη>
<1ο Κεφάλαιο> “Ανάπτυξη του εμβρύου - Τοκετός.”
Θέματα για μελέτη 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Αυλάκωση. Εμφύτευση. Σχηματισμός πλακούντα. Ανάπτυξη εμβρύου. Τοκετός. Πολλαπλή κύηση. Παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία της μητέρας και του εμβρύου. Θηλασμός. Στειρότητα. Λέξεις κλειδιά 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Αυλάκωση. Μορίδιο. Βλαστίδιο. Τροφοβλάστης. Εμφύτευση. Πλακούντας. Αμνιακός σάκος. Λεκιθικός σάκος.
www.ibrain.gr Δημοσθένης Καρυοφύλλης
Αλλαντοϊκή μεμβράνη.
10. Ομφάλιος λώρος. 11. Εξώδερμα - μεσόδερμα - ενδόδερμα. 12. (κυτταρική) Διαφοροποίηση. 13. Μονοζυγωτικά - διζυγωτικά δίδυμα. 14. Μαστικός αδένας. 15. Λοβοί του μαστικού αδένα. 16. Μέθοδοι αντισύλληψης. 17. Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ή αφροδίσια νοσήματα). 18. Βρεφική ηλικία. 19. Παιδική ηλικία. 20. Εφηβεία. 21. Γήρας.
10. Έλεγχος γεννήσεων - Οικογενειακός προγραμματισμός. 11. Επίδραση του τρόπου ζωής στη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος. 12. Ανάπτυξη μετά τον τοκετό - γήρας.
Ερωτήσεις 1. 2. 3. 4. 5. Να περιγράψεις συνοπτικά την αυλάκωση. Να περιγράψεις συνοπτικά την εμφύτευση. Πότε θεωρούμε ότι έχουμε έναρξη της κύησης; Πότε σχηματίζεται ο πλακούντας και ποιος είναι ο ρόλος του; Τι είναι ο ομφάλιος λώρος, με ποιον άλλο σχηματισμό συνεργάζεται και ποιος είναι ο ρόλος του; Τι συμβαίνει κατά το 3ο τρίμηνο της κύησης; Πόσα στάδια περιλαμβάνει ο τοκετός; Να περιγράψεις, συνοπτικά, τα γεγονότα κάθε σταδίου. Τι διαφορά έχουν τα μονοζυγωτικά (μονοωικά) από τα διζυγωτικά (διωικά) δίδυμα. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την υγεία της μητέρας και του εμβρύου;
6. 7.
Κείμενα και Web Sites για μελέτη 1. Σχολικό εγχειρίδιο. 2. Σημειώσεις από την παράδοση. 3. www.ibrain.gr
8. 9.
10. Ποιοι σχηματισμοί παράγουν το γάλα στις γυναίκες; 11. Ποιες μεθόδους αντισύλληψης γνωρίζεις; 12. Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδομένα νοσήματα; Με ποιους άλλους τρόπους μεταδίδονται;
- 36 -
συνεχείς µιτώσεις του ζυγωτού σχηµατισµός µορίδιου
αυλάκωση
µεταφορά µορίδιου στη µήτρα (3η-5η µέρα) κοίλη σφαίρα σχηµατισµός βλαστιδίου σχηµατισµός τροφοβλάστη (από εξωτερική στοιβάδα) αρχή σχηµατισµού εµβρύου και εξωεµβρυϊκών µεµβρανών (από τις εσωτερικές µεµβράνες)
(5η-7η µέρα) προσκόλληση του βλαστιδίου στο ενδοµήτριο τα κύτταρα του τροφοβλάστη εισχωρούν στο ενδοµήτριο
εµφύτευση
σχηµατίζονται προεκβολές
που θα σχηµατίσουν το χόριο θρέψη του βλαστιδίου
καταστροφή τριχοειδών του ενδοµητρίου µε την εµφύτευση αρχίζει η κύηση
έκκριση γοναδοτροπίνης από τον τροφοβλάστη
αναστολή εµµηνορυσιακού κύκλου
(3η-7η εβδοµάδα) 2 παράλληλες πορείες
σχηµατισµός πλακούντα και 3 εµβρυϊκών µεµβρανών διαφοροποίηση κυττάρων και οργανογένεση
ολοκλήρωση της εµφύτευσης κατά τη 2η εβδοµάδα αρχή σχηµατισµού πλακούντα σχηµατισµός του αµνιακού σάκου και της αµνιακής κοιλότητας το χόριο του εµβρύου τους ιστούς της µήτρας 1η εξωεµβρυϊκή µεµβράνη
Ανάπτυξη εµβρύου - Τοκετός
σχηµατισµός πλακούντα
εµφάνιση λεκιθικού σάκου
τέλος 2ης εβδοµάδας 2η εξωεµβρυϊκή µεµβάνη 3η εβδοµάδα 3η εξωεµβρυϊκή µεµβράνη
εµφάνιση αλλαντοϊκής µεµβράνης
η αµνιακή κοιλότητα γεµίζει αµνιακό υγρό σχηµατισµός οµφάλιου λώρου 10η εβδοµάδα µήκος 60cm (περίπου) συνδέει το έµβρυο µε τον πλακούντα
ολοκλήρωση πλακούντα
από το τέλος της 2ης εβδοµάδας
σχηµατισµός εµβρυϊκού δίσκου
παράλληλα µε το σχηµατισµό του πλακούντα εξώδερµα 3 στοιβάδες κυττάρων µεσόδερµα ενδόδερµα
υπάρχουν µαλλιά, φρύδια, βλεφαρίδες, νύχια αντικατάσταση του χόνδρινου σκελετού µε οστίτη 2ο τρίµηνο αρχή 5ου µήνα τέλος 2ου τριµήνου 450gr µήκος 20cm σχηµατισµός δέρµατος 640gr και 25cm
ανάπτυξη του εµβρύου
ανάπτυξη και τελειοποίηση οργάνων 3ο τρίµηνο σχηµατισµός στοιβάδας λίπους κάτω από το δέρµα πεπτικό και πνεύµονες ωριµάζουν στο τέλος
3 στάδια 1ο στάδιο
διαστολή στοµίου του τραχήλου περιοδικές συσπάσεις σταδιακή διαστολή του τραχήλου πιθανή ρήξη του αµνιακού σάκου
τοκετός
2ο στάδιο 3ο στάδιο
γέννηση αποβολή πλακούντα και εξωεµβρυϊκών µεµβρανών από τις συσπάσεις της µήτρας
συνεχείς µιτώσεις του ζυγωτού
αυλάκωση
σχηµατισµός µορίδιου µεταφορά µορίδιου στη µήτρα (3η-5η µέρα) σχηµατισµός βλαστιδίου
(5η-7η µέρα)
εµφύτευση
προσκόλληση του βλαστιδίου στο ενδοµήτριο µε την εµφύτευση αρχίζει η κύηση
(3η-7η εβδοµάδα) ολοκλήρωση της εµφύτευσης κατά τη 2η εβδοµάδα αρχή σχηµατισµού πλακούντα σχηµατισµός του αµνιακού σάκου και της αµνιακής κοιλότητας η αµνιακή κοιλότητα γεµίζει αµνιακό υγρό σχηµατισµός οµφάλιου λώρου 10η εβδοµάδα µήκος 60cm (περίπου) συνδέει το έµβρυο µε τον πλακούντα
Ανάπτυξη εµβρύου - Τοκετός
σχηµατισµός πλακούντα
ολοκλήρωση πλακούντα
από το τέλος της 2ης εβδοµάδας
σχηµατισµός εµβρυϊκού δίσκου
παράλληλα µε το σχηµατισµό του πλακούντα εξώδερµα 3 στοιβάδες κυττάρων µεσόδερµα ενδόδερµα
υπάρχουν µαλλιά, φρύδια, βλεφαρίδες, νύχια αντικατάσταση του χόνδρινου σκελετού µε οστίτη 2ο τρίµηνο αρχή 5ου µήνα τέλος 2ου τριµήνου 450gr µήκος 20cm σχηµατισµός δέρµατος 640gr και 25cm
ανάπτυξη του εµβρύου
ανάπτυξη και τελειοποίηση οργάνων 3ο τρίµηνο σχηµατισµός στοιβάδας λίπους κάτω από το δέρµα πεπτικό και πνεύµονες ωριµάζουν στο τέλος
διαστολή στοµίου του τραχήλου 1ο στάδιο περιοδικές συσπάσεις πιθανή ρήξη του αµνιακού σάκου
τοκετός
2ο στάδιο 3ο στάδιο
γέννηση αποβολή πλακούντα και εξωεµβρυϊκών µεµβρανών από τις συσπάσεις της µήτρας
Πολλαπλή κύηση
διζυγωγικά δίδυµα µονοζυγωτικά δίδυµα περιβαλλοντικοί χηµικές ουσίες παθογόνοι µικροοργανισµοί τρόπος ζωής κληρονοµικοί-γενετικοί περιµαστικό λίπος µαστικός αδένας 15-25 λοβοί γαλακτοφόροι πόροι αυξάνουν σε µέγεθος και αριθµό κατά την εγκυµοσύνη
Παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία µητέρας και εµβρύου
Θηλασµός
µαστός
θηλή
εκβάλουν οι γαλακτοφόροι πόροι περιβάλλεται από τη θηλαία άλω από την υπόφυση ενεργοποιεί την παραγωγή γάλακτος από τον υποθάλαµο
προλακτίνη
ωκυτοκίνη
ενεργοποιείται από το θηλασµό του µωρού προκαλεί τη σύσπαση των λοβών και τη ροή του γάλακτος
Διάφορα
ανεπαρκής παραγωγή σπερµατοζωαρίων ανδρική παραγωγή ανώµαλων σπερµατοζωαρίων κλπ ανεπάρκεια παραγωγής ωαρίων γυναικεία απόφραξη σαλπίγγων κλπ µηχανικές µέθοδοι αντισύλληψης προφυλακτικό spiral χηµικές ορµονικές χειρουργικές ιούς AIDS ηπατίτιδα C σύφιλη τριχοµονάδα Candida albicans σπερµατοκτόνα αντισυλληπτικά χάπια Subtopic φυσικές διακεκοµµένη συνουσία ηµερολογιακή µέθοδος διάφραγµα αυχενικό κάλυµµα
Στειρότητα
Έλεγχος γενήσεων - Οικογενειακός προγραµµατισµός
ανδρικό γυναικείο
οφείλονται σε
βακτήρια πρωτόζωα
Επίδραση του τρόπου ζωής - ΣΜΝ
µύκητες
σεξουαλική επαφή µεταδίδονται µε µετάγγιση µολυσµένου αίµατος χρήση µολυσµένης σύριγγας από τη µητέρα στο έµβρυο
Αρχικά στάδια εμβρυογένεσης
- 37 -
