Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ∆ΩΝ: ΟΚΤΩ (8)
ΘΕΜΑ Α Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία τη συμπληρώνει σωστά. Α1. Σφαίρα, μάζας m1, κινούμενη με ταχύτητα υ1 , συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με ακίνητη σφαίρα μάζας m2. Οι ταχύτητες α. β. γ. δ. έχουν πάντα σχηματίζουν έχουν πάντα έχουν πάντα
/ / υ1 και υ 2 των σφαιρών μετά την κρούση
Μονάδες 5 Α2. Σε γραμμικό ελαστικό μέσο έχει δημιουργηθεί στάσιμο κύμα. Μερικοί διαδοχικοί δεσμοί (∆1, ∆2, ∆3) και μερικές διαδοχικές κοιλίες (Κ1, Κ2, Κ3) του στάσιμου κύματος φαίνονται στο σχήμα.
την ίδια φορά μεταξύ τους γωνία 90 ο αντίθετη φορά την ίδια διεύθυνση.
Αν λ το μήκος κύματος των κυμάτων που δημιούργησαν το στάσιμο κύμα, τότε η απόσταση (∆1Κ2) είναι α. λ
λ 4 λ γ. 2 λ δ. 3 . 2
β. 3 Μονάδες 5
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Α3. Στερεό σώμα στρέφεται γύρω από σταθερό άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας του. Η γωνιακή ταχύτητα (ω) μεταβάλλεται με το χρόνο (t), όπως στο σχήμα:
Η συνισταμένη των ροπών που ασκούνται στο σώμα: α. είναι μηδέν τη χρονική στιγμή t 1 β. είναι σταθερή και διάφορη του μηδενός γ. είναι σταθερή και ίση με το μηδέν δ. αυξάνεται με το χρόνο. Μονάδες 5 Α4. Σε μία φθίνουσα μηχανική ταλάντωση η δύναμη αντίστασης έχει τη μορφή F αντ =–bυ. Αρχικά η σταθερά απόσβεσης έχει τιμή b 1 . Στη συνέχεια η τιμή της γίνεται b 2 με b 2 >b 1 . Τότε: α. Το πλάτος της ταλάντωσης μειώνεται πιο γρήγορα με το χρόνο και η περίοδός της παρουσιάζει μικρή μείωση. β. Το πλάτος της ταλάντωσης αυξάνεται πιο γρήγορα με το χρόνο και η περίοδός της παρουσιάζει μικρή αύξηση. γ. Το πλάτος της ταλάντωσης μειώνεται πιο γρήγορα με το χρόνο και η περίοδός της παρουσιάζει μικρή αύξηση. δ. Το πλάτος της ταλάντωσης αυξάνεται πιο γρήγορα με το χρόνο και η περίοδός της παρουσιάζει μικρή μείωση. Μονάδες 5
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Α5. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα κάθε πρότασης και δίπλα σε κάθε γράμμα τη λέξη Σωστό, για τη σωστή πρόταση, και τη λέξη Λάθος, για τη λανθασμένη. α. Το ρεύμα σε μία κεραία παραγωγής ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων γίνεται μέγιστο, όταν τα φορτία στα άκρα της κεραίας μηδενίζονται. β. Οι ακτίνες Χ εκπέμπονται σε αντιδράσεις πυρήνων και σε διασπάσεις στοιχειωδών σωματιδίων. γ. Το πλάτος ενός αρμονικού κύματος εξαρτάται από το μήκος κύματος λ του κύματος αυτού. δ. Η ροπή αδράνειας ως προς άξονα ενός στερεού έχει τη μικρότερη τιμή της, όταν ο άξονας αυτός διέρχεται από το κέντρο μάζας του στερεού. ε. Μονάδα μέτρησης του ρυθμού μεταβολής της στροφορμής είναι και το 1Ν⋅m. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ Β Β1. Αυτοκίνητο με ταχύτητα υ A =
του ήχου ως προς τον ακίνητο αέρα) κινείται ευθύγραμμα προς ακίνητο περιπολικό. Προκειμένου να ελεγχθεί η ταχύτητα του αυτοκινήτου εκπέμπεται από το περιπολικό ηχητικό κύμα συχνότητας f 1 . Το κύμα, αφού ανακλαστεί στο αυτοκίνητο, επιστρέφει στο περιπολικό
υ (όπου υ η ταχύτητα 10
f2 με συχνότητα f 2 . Ο λόγος των συχνοτήτων είναι: f1
α.
11 9
β.
11 10
γ.
9 11
Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 6). Μονάδες 8
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Β2. Στο ιδανικό κύκλωμα L–C του σχήματος έχουμε αρχικά τους διακόπτες ∆ 1 και ∆ 2 ανοικτούς. Οι πυκνωτές χωρητικότητας C 1 και C 2 έχουν φορτιστεί μέσω πηγών συνεχούς τάσης με φορτία Q 1 =Q 2 =Q. Τη χρονική στιγμή t 0 =0 ο διακόπτης ∆ 1 κλείνει, οπότε στο κύκλωμα L–C 1 έχουμε αμείωτη ηλεκτρική ταλάντωση. Τη χρονική στιγμή t 1 =
κυκλώματος L–C 1 , ο διακόπτης ∆ 1 ανοίγει και ταυτόχρονα κλείνει ο διακόπτης ∆ 2 . ∆ίνεται ότι C 2 = 2C 1.
7T1 , όπου T 1 η περίοδος της ταλάντωσης του 4
C1
L
C2
Δ1
Δ2
Το μέγιστο φορτίο που θα αποκτήσει ο πυκνωτής χωρητικότητας C 2 κατά τη διάρκεια της ηλεκτρικής ταλάντωσης του κυκλώματος L–C 2 είναι: α.
3Q 2
β.
Q 3
γ.
3Q
Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2). Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 6). Μονάδες 8 Β3. Υλικό σημείο εκτελεί ταυτόχρονα δύο απλές αρμονικές ταλαντώσεις, γύρω από την ίδια θέση ισορροπίας και στην ίδια διεύθυνση. Οι ταλαντώσεις περιγράφονται από τις σχέσεις: y 1 =Aημ(ωt+ ),
π 3
y 2 = 3 Αημ(ωt– ).
π 6
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Αν Ε 1 , Ε 2 , Ε ολ είναι οι ενέργειες ταλάντωσης για την πρώτη, για τη δεύτερη και για τη συνισταμένη ταλάντωση, τότε ισχύει:
E ολ = E1 + E 2 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2).
α. Ε ολ = Ε 1 –Ε 2 β. Ε ολ = Ε 1 +Ε 2 γ.
2
2
2
Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 7). Μονάδες 9
ΘΕΜΑ Γ
Συμπαγής ομογενής δίσκος, μάζας Μ=2 2 kg και ακτίνας R=0,1 m, είναι προσδεδεμένος σε ιδανικό ελατήριο, σταθεράς k=100 N/m στο σημείο Α και ισορροπεί πάνω σε κεκλιμένο επίπεδο, που σχηματίζει γωνία φ=45 ο με το οριζόντιο επίπεδο, όπως στο σχήμα. Το ελατήριο είναι παράλληλο στο κεκλιμένο επίπεδο και ο άξονας του R από το κέντρο (Ο) του ελατηρίου απέχει απόσταση d= 2 δίσκου. Το άλλο άκρο του ελατηρίου είναι στερεωμένο ακλόνητα στο σημείο Γ.
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 6ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Γ1. Να υπολογίσετε την επιμήκυνση του ελατηρίου. Μονάδες 6 Γ2. Να υπολογίσετε το μέτρο της στατικής τριβής και να προσδιορίσετε την κατεύθυνσή της. Μονάδες 6
Κάποια στιγμή το ελατήριο κόβεται στο σημείο Α και ο δίσκος αμέσως κυλίεται, χωρίς να ολισθαίνει, κατά μήκος του κεκλιμένου επιπέδου. Γ3. Να υπολογίσετε την επιτάχυνση του κέντρου μάζας του δίσκου. Μονάδες 6 Γ4. Να υπολογίσετε τη στροφορμή του δίσκου ως προς τον άξονα περιστροφής του, όταν το κέντρο μάζας του έχει μετακινηθεί κατά διάστημα s=0,3 2 m στη διεύθυνση του κεκλιμένου επιπέδου. Μονάδες 7 ∆ίνονται: η ροπή αδράνειας ομογενούς συμπαγούς δίσκου ως προς άξονα που διέρχεται κάθετα από το κέντρο του I= MR 2 , η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10m/s 2 , ημ45 ο =
1 2
2 . 2
ΘΕΜΑ ∆
Σε
λείο
οριζόντιο
επίπεδο
κινούμενη με ταχύτητα υ=
αλλά όχι κεντρικά με δεύτερη όμοια σφαίρα μάζας m 2 =m, που είναι αρχικά ακίνητη. Μετά την κρούση οι σφαίρες έχουν ταχύτητες μέτρων υ 1 και υ 2 =
4 m/s, συγκρούεται ελαστικά 3
σφαίρα
μάζας
m 1 =m=1kg,
υ1 , αντίστοιχα. 3
∆1. Να βρείτε τη γωνία φ που σχηματίζει το διάνυσμα της ταχύτητας υ 2 με το διάνυσμα της ταχύτητας υ1 . Μονάδες 8
ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 7ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
∆2. Να υπολογίσετε τα μέτρα των ταχυτήτων υ 1 και υ 2 . Μονάδες 4 Σώμα μάζας Μ=3m ισορροπεί δεμένο στο άκρο ελατηρίου, σταθεράς k=100 Ν/m, που βρίσκεται κατά μήκος κεκλιμένου επιπέδου γωνίας θ =30 ο , όπως στο σχήμα.
Η σφαίρα, μάζας m 1 , κινούμενη οριζόντια με την ταχύτητα υ1 , σφηνώνεται στο σώμα Μ.
∆3. Να βρείτε τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας του συστήματος των σωμάτων (Μ,m 1 ) κατά την κρούση. Μονάδες 6 ∆4. ∆εδομένου ότι το συσσωμάτωμα (Μ,m 1 ) μετά την κρούση εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση, να βρείτε το πλάτος Α της ταλάντωσης αυτής. Μονάδες 7
∆ίνονται: η επιτάχυνση βαρύτητας g=10 m/s 2 , ημ30 ο = , συν30 ο =
1 2
3 . 2
ΤΕΛΟΣ 7ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 8ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – 1. 2.
Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
3. 4. 5. 6. 7. 8.
Ο∆ΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. ∆εν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μολύβι μόνο για σχέδια, διαγράμματα και πίνακες. Να μη χρησιμοποιήσετε χαρτί μιλιμετρέ. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. ∆ιάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 18:30. KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ
ΤΕΛΟΣ 8ΗΣ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
