∆΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΘΕΜΑ A Για τις ερωτήσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Κατά την ογκομέτρηση ισχυρού οξέος με ισχυρή βάση, το pH στο ισοδύναμο σημείο είναι: α. 3 β. 5 γ. 7 δ. 9 Μονάδες 3 Α2. Ποια από τις επόμενες χημικές ουσίες, όταν διαλυθεί σε νερό, δεν μεταβάλλει το pH του; α. NH 4 NO 3 β. CH 3 COONa γ. CaCl 2 δ. KF Μονάδες 3 Α3. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας σωστό (Σ) ή λάθος (Λ), δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση (μονάδες 2). α. Κατά την προσθήκη στερεού NaF σε υδατικό διάλυμα HF η K a του HF αυξάνεται. β. Κατά την προσθήκη H 2 Ο, παρουσία H 2 SO 4 -HgSΟ 4 , σε αιθίνιο προκύπτει ως προϊόν η αιθανάλη. Να αιτιολογήσετε όλες τις απαντήσεις σας (μονάδες 4). Μονάδες 6 Α4. Να συμπληρωθούν οι επόμενες χημικές εξισώσεις: ... CH 3 CHCH 2 CH 3 + NaOH (υδατικό) Cl
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ∆ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ∆ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)
(μονάδες 2)
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ -
∆΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
θ
κύριο προϊόν +
CH 3 CHCH 2 CH 3 + NaOH (αλκοολικό) Cl
... (μονάδες 3) Μονάδες 5
Α5. Προπένιο αντιδρά με HCl και δίνει ένωση Α (κύριο προϊόν). Η ένωση Α αντιδρά με Mg, σε απόλυτο αιθέρα, και δίνει ένωση Β, η οποία στη συνέχεια αντιδρά με μεθανάλη και δίνει ένωση Γ. Η ένωση Γ με υδρόλυση δίνει οργανική ένωση ∆. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των παραπάνω αντιδράσεων (oι οργανικές ενώσεις να γραφούν με συντακτικούς τύπους). ΘΕΜΑ Β Μονάδες 8
∆ιαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: ∆ιάλυμα ∆1: NaOH συγκέντρωσης 0,01 Μ ∆ιάλυμα ∆2: CH3COOH συγκέντρωσης 0,1 Μ ∆ιάλυμα ∆3: CH3COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ Β1. Αραιώνουμε με νερό 10 mL διαλύματος ∆1 μέχρις όγκου 100 mL και 10 mL διαλύματος ∆2 μέχρις όγκου 100 mL. Να υπολογιστεί το pH καθενός από τα δύο αραιωμένα διαλύματα. Μονάδες 8 Β2. Με ποια αναλογία όγκων πρέπει να αναμείξουμε τα διαλύματα ∆1 και ∆2, για να προκύψει διάλυμα με pH=6; Μονάδες 8 Β3. Πόσος όγκος (L) H 2 Ο πρέπει να προστεθεί σε 500 mL του ∆3, για να μεταβληθεί το pH του κατά μία μονάδα; Μονάδες 9
∆ίνεται ότι: • Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία 25°C • Κ w =10 −14 , K a (CH3COOH) = 10 −5 • Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν να γίνουν οι γνωστές προσεγγίσεις.
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ -
∆΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΘΕΜΑ Γ Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους:
Από τις πρωτεΐνες που έχουν ............... ρόλο, η ............... είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά Ο 2 στο αίμα, ενώ η ............... είναι υπεύθυνη για την πρόσληψη Ο 2 από τους μυς. Μονάδες 6 Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμα της παρακάτω πρότασης. Το t-RNA α. αποτελεί δομικό συστατικό των ριβοσωμάτων. β. μεταφέρει κατά τη διάρκεια της πρωτεϊνοσύνθεσης, αμινοξέα από το κυτταρόπλασμα στα ριβοσώματα. γ. αποτελείται από αμινοξέα. δ. μεταφέρει γενετικές πληροφορίες από το DNA στα ριβοσώματα. Μονάδες 3 Γ3. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Τα αμινοξέα που μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό ονομάζονται απαραίτητα. β. Η πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα συγκροτείται με τη βοήθεια δεσμών υδρογόνου. γ. Ένα πενταπεπτίδιο είναι μείγμα πέντε πεπτιδίων. δ. Όταν ένα αμινοξύ με pI=5,6 διαλυθεί σε διάλυμα HCl 0,1Μ, τότε το αμινοξύ εμφανίζεται φορτισμένο θετικά. Μονάδες 8 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και, δίπλα σε κάθε γράμμα, έναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση.
Γ4.
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ -
∆΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
α. β. γ. δ.
Στήλη Ι Φωσφοδιεστερικοί δεσμοί Πεπτιδικοί δεσμοί ∆ισουλφιδικοί δεσμοί ∆εσμοί υδρογόνου
Στήλη ΙΙ 1. Ομοιοπολικοί δεσμοί μεταξύ ατόμων θείου δύο κυστεϊνών 2. Ενώνουν τα διαδοχικά νουκλεοτίδια μιας πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας 3. Συγκρατούν μεταξύ τους τις συμπληρωματικές βάσεις του DNA 4. Ανιχνεύονται με την αντίδραση της διουρίας. Μονάδες 8
ΘΕΜΑ ∆ ∆1. Με ποιες χρωστικές αντιδράσεις ανιχνεύεται εργαστηριακά κάθε μια από τις επόμενες ενώσεις: α) το άμυλο, β) η κυτταρίνη και γ) το γλυκογόνο; Μονάδες 9 ∆2. Ποια είναι η πλέον χαρακτηριστική από τις χρωστικές αντιδράσεις των αμινοξέων, η οποία χρησιμεύει για τον προσδιορισμό τους; Μονάδες 3 Με βάση το παρακάτω σχήμα να απαντήσετε στα ∆3, ∆4, ∆5.
γλυκόζη (Α) πυροσταφυλικό E1(ένζυμο) (Β) γαλακτικό Ε2 (πολυενζυμικό συμπλεγμα) ακετυλο-CoA ΑΤP Ο2 (Ζ) ΑDP+Pi e¯ CoA (Κ) 2CO2 (Γ) αιθανόλη
ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ -
∆΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
∆3. Να ονομαστούν οι μεταβολικές πορείες (Α), (Β), (Γ), (Κ), (Ζ). Μονάδες 5 ∆4. Να ονομαστεί το ένζυμο Ε 1 και το πολυενζυμικό σύμπλεγμα Ε 2 . Μονάδες 2 ∆5. Σε ποια περιοχή του κυττάρου πραγματοποιείται η μεταβολική πορεία (Α) και σε ποια η (Κ); Μονάδες 6 Ο∆ΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. ∆εν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. ∆ιάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ. ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ
1. 2.
3. 4. 5. 6. 7.
ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
