Περιοδικ RAM, Μά 2005 κό άιος

Αρχαία Ελληνικ Γραμμ κή ματεία 1
1. 2. 3. 4. 5. ΕΠΟ ΟΣ ΛΥΡ ΡΙΚΗ ΠΟΙΗ ΗΣΗ ΧΡΟ ΟΝΟΛΟΓΙΟ Ο ΧΑΡ ΡΤΕΣ ΒΙΒΛ ΛΙΟΓΡΑΦΙ ΙΑ

Επιμέλε ύλης: Μα εια αρία Αλεξίου Άννα Βλαχ υ, χοδήμου, Βα αγγέλης ∆ρακ κόπουλος, Μ Μάγδα Τικοπούλου π

ΠΕΡΙΕ ΕΧΟΜΕΝ ΝΑ
1. ΕΠΟ ΟΣ
ΟΜΗ ΗΡΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ε Προομηρ ρική ποίηση Ο ποιητή Όμηρος κα ο κόσμος τω επών ής αι ων Η επιστημ μονική θεώρηση της γλώσ σσας των επώ ών Τα γλωσσ σικά φαινόμε στα ομηρι έπη ενα ικά Το ύφος, η τεχνική κα το μέτρο τω ομηρικών επών αι ων Το ομηρικ ζήτημα κό Η ΙΛΙΑ∆Α 1. Ραψωδί Α - Λοιμός. Μήνις ία . 2. Ραψωδί Β - Όνειρος ∆ιάπειρα. Βο ία ς οιωτία ή Κατά άλογος νεών 3. Ραψωδί Γ - Όρκοι. Τειχοσκοπία. Α ία Αλεξάνδρου και Μενελάου μονομαχία κ 4. Ραψωδί ∆ - Ορκίων σύγχυσις. Αγα ία ν αμέμνονος επιπώλησις 5. Ραψωδί Ε - ∆ιομήδο αριστεία ία ους 6. Ραψωδί Ζ - Έκτορος και Ανδρομά ία άχης ομιλία 7. Ραψωδί Η - Έκτορο και Αίαντος μονομαχία. Νεκρών αναίρε ία ος ς Ν εσις

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

8. Ραψωδία Θ - Κόλος μάχη 9. Ραψωδία Ι - Πρεσβεία προς Αχιλλέα. Λιταί 10. Ραψωδία Κ - ∆ολώνεια 11. Ραψωδία Λ - Αγαμέμνονος Αριστεία 12. Ραψωδία Μ - Τειχομαχία 13. Ραψωδία Ν - Μάχη επί ταις ναυσίν 14. Ραψωδία Ξ - ∆ιός Απάτη 15. Ραψωδία Ο - Παλίωξις παρά των νεών 16. Ραψωδία Π - Πατρόκλεια 17. Ραψωδία Ρ - Μενελάου αριστεία 18. Ραψωδία Σ - Οπλοποιία 19. Ραψωδία Τ - Μήνιδος απόρρησις 20. Ραψωδία Υ - Θεομαχία 21. Ραψωδία Φ - Μάχη παραποτάμιος 22. Ραψωδία Χ - Έκτορος αναίρεσις 23. Ραψωδία Ψ - Άθλα επί Πατρόκλω 24. Ραψωδία Ω - Έκτορος λύτρα Η Ο∆ΥΣΣΕΙΑ 1. Ραψωδία α - Θεών αγορά. Αθηνάς παραίνεσις προς Τηλέμαχον. Μνηστήρων ευωχία 2. Ραψωδία β - Ιθακησίων εκκλησία και Τηλεμάχου αποδημία 3. Ραψωδία γ - Τα εν Πύλω 4. Ραψωδία δ - Τα εν Λακεδαίμονι 5. Ραψωδία ε - Οδυσσέως σχεδία 6. Ραψωδία ζ - Οδυσσέως άφιξις εις Φαίακας 7. Ραψωδία η - Οδυσσέως είσοδος προς Αλκίνουν 8. Ραψωδία θ - Οδυσσέως σύστασις προς Φαίακας 9. Ραψωδία ι - Αλκίνου απόλογοι. Κυκλώπεια 10. Ραψωδία κ - Τα περί Αιόλου και Λαιστρυγόνων και Κίρκης 11. Ραψωδία λ - Νέκυια 12. Ραψωδία μ - Σειρήνες, Σκύλλα, Χάρυβδις, Βόες Ηλίου 13. Ραψωδία ν - Οδυσσέως απόπλους παρά Φαιάκων και άφιξις εις Ιθάκην 14. Ραψωδία ξ - Οδυσσέως προς Εύμαιον ομιλία 15. Ραψωδία ο - Τηλεμάχου προς Εύμαιον άφιξις 16. Ραψωδία π - Τηλεμάχου αναγνωρισμός Οδυσσέως 17. Ραψωδία ρ - Τηλεμάχου επάνοδος εις Ιθάκην 18. Ραψωδία σ - Οδυσσέως και Ίρου πυγμή 19. Ραψωδία τ - Οδυσσέως και Πηνελόπης ομιλία. Τα νίπτρα 20. Ραψωδία υ - Τα προ της μνηστηροφονίας 21. Ραψωδία φ - Τόξου θέσις 22. Ραψωδία χ - Μνηστηροφονία 23. Ραψωδία ψ - Οδυσσέως υπό Πηνελόπης αναγνωρισμός 24. Ραψωδία ω - Σπονδαί ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΠΑΡΟΙΜΙΩ∆ΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΟΜΗΡΙΚΟΙ ΥΜΝΟΙ ΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ ΜΑΡΓΙΤΗΣ ΕΠΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ. ΗΣΙΟ∆ΟΣ ΘΕΟΓΟΝΙΑ ∆ιάρθρωση του ποιήματος 1. Προοίμιο 2. Κοσμογονία και Θεογονία 3. Τιτανομαχία 4. Συνέχεια της Θεογονίας 5. Ηρωογονία ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ ∆ιάρθρωση του ποιήματος 1. Προοίμιο
2

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

2. Γενικό μέρος 3. Πρακτικό μέρος 4. Επίλογος

2. ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ελεγεία και Ίαμβος Η Αφύπνιση του «Εγώ» Αρχαία Ελληνική Μετρική Μονωδία και Χορικό Άσμα ΠΟΙΗΤΕΣ Αρχίλοχος Θέογνις Ιππώναξ Καλλίνος Μίμνερμος Σημωνίδης ο Αμοργινός Σόλων Τυρταίος Αλκαίος Αλκμάν Ανακρέων Αρίων Βακχυλίδης Ίβυκος Κόριννα Πίνδαρος Σαπφώ (Ψάπφα ή Ψαπφώ) Σιμωνίδης ο Κείος Στησίχορος Τέρπανδρος

3. ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
Οι Σκοτεινοί Χρόνοι Αρχαϊκή Περίοδος 800-700 π.Χ. 690-600 π.Χ. 594-500 π.Χ.

4. ΧΑΡΤΕΣ
ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ΤΟ ΤΑΞΙ∆Ι ΤΟΥ Ο∆ΥΣΣΕΑ ΓΕΝΕΘΛΙΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΩΝ ΛΥΡΙΚΩΝ

5. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

[Επιμέλεια: Absens]

3

γγι λεύς θυμόν έτ τερπεν. αλλά στ συνέχεια γ τη γίνεται κτήμα του συνόλο α ου.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . π.. αγνώστης. άειδε δ’ άρα κλέα ανδρών ε α (Ιλιάδα Ι 186)–. Κεντ τρικό πρόσω των ηρω ωπο ωικών ασμάτων είναι πάν ένας ήρω μιας παλ ντα ωας λιάς καλής εποχής. Από τα ίδια τα έ αντλούμ πληροφορ για την ποιητική πα έπη με ρίες αραγωγή που υ προϋπήρ ρξε. ∆εν γνωρίζο ς ουμε αν ο Όμ μηρος είναι ο εισηγητής αυτής της με ετάβασης από το α αυτοσχέδιο ά άσμα στο κεί ίμενο σταθερ μορφής. Τα άσματα αυτά τα τραγ γουδούν στις πόλεις και σ χωριά πε ς στα εριπλανώμεν αοιδοί.). στοιχεία που καταδε π εικνύουν ότι προηγήθ θηκαν απλού ύστερες ποι ιητικές μορφ φές. Με τ ομηρικά έπη πραγματοποιείται η μετάβαση σε ένα ιδιαίτ τα σ τερα εκτενές ποιητικό εί ς ίδος. Απευθύνεται στην αρχή σε έναν ς ή κλειστό κύκλο ευγεν νών. αλλά ά δυστυχώ είναι τα πα ώς αλαιότερα πο σώθηκαν. μ μολονότι χρο ονολογούντα στους ρωμ αι μαϊκούς χρόν νους. οι Σ Σλάβοι. που έχει τα γνωρίσματα της γραπτή λογοτεχνι ής ικής δημιουρ ργίας αλλά συγχρόνως διατηρεί εκφ φραστικά μέσα της προφορικής σύνθεσης. στον οποίο αποδίδοντα τα έπη Ιλ ες αι λιάδα και Οδύσσεια.χ. στηρίζ ζονται σε 4 . Σίγουρα α ανήκουν στο προχω ν ωρημένο στάδιο μιας δια αρκώς εξελισ σσόμενης πο οίησης.Χ. αλλά κα τα έργα Βατραχομυο αι ομαχία. Η πο οίηση της συ υγκεκριμένης περιόδου α ς αντλεί τα θέματά της απ τη Μυκην πό ναϊκή Εποχή και τους μυθικούς «κύκλους» που διαμορ ς » ρφώθηκαν στ τους υπομυκ κηναϊκούς κα στους λεγό αι όμενους «Σκ κοτεινούς Χρόνους (12ος-8ος αιώνας π. με όλα τα χαρακτηριστικά του είδ δους.Χ. ότι υπήρ ρξαν πολλοί» ». όπω μπορεί να άδα Ω ως α αντιληφθ ο ειδικός ερευνητής αλλά και ο απλός ανα θεί ς.. αλλά το βέβ ρής βαιο είναι ότ συγχρόνως με αυτή τι ς την εξέλ λιξη τη θέση του αοιδού παίρνει ο ρα αψωδός. Όλη αυτή η σπου α υδαία λαϊκή ή παραγωγ έχει χαθε οριστικά.λπ. δηλ λαδή την Ιλιά και την Οδύσσεια. Ωστόσο. ου .. Συ π υγκεκριμένα α: Στα έπη γίνεται σαφής αναφ φορά σε ηρω ωικά άσματα που ψάλλο α ουν. Η ύπα αρξή του ητήθηκε. ενώ πολλές φορέ μνημονεύο ές ονται στην Οδύσσεια οι α Ο αοιδοί Φήμιο και ∆ημόδ ος δοκος. ο οπ ποίος απαγγέ έλλει τους στ τίχους κρατώ ώντας ένα ραβδί. Μαρ ργίτης και Ο Ομηρικοί Ύμ μνοι. μουσική. όπ πως. συνήθως συνοδεία μουσικού ς μ οργάνου οι ομηρικο ήρωες –π. αν κ οι παραδ και δόσεις που αφ φορούν στον ίδιο ανάγον μέχρι το 7ο αιώνα π.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΠΟ ΟΣ ΟΜΗ ΗΡΟΣ ΕΙΣΑΓ ΓΩΓΗ Προομη ηρική ποίηση η Για εμάς αλλά και γ τους αρχα ς για αίους Έλλην η ελληνικ λογοτεχνί αρχίζει με νες κή ία ε τα ομηρικά έπη. Είναι π ς» ς προφορική. τραγουδισ στές. η ακτηρίζεται από την προσήλω της στη λεπτομέρεια και στις μεγ ωσή α γαλοπρεπείς περιγραφές. Ο ποιητ Όμηρος και ο κόσμο των επών τής ος ν Ο αρχαι ιότερος από τους μεγάλ λους Έλληνε ποιητές. Στην Ιλ λιάδα αλλά και στην Ο Οδύσσεια γίν νεται λόγος για χορούς. Υπάρχει αναλογία με τις μο ορφές και τις εκδηλώσεις της ζώσας λαϊκής ηρω ς ς ς ωικής ποίηση άλλων ης λαών. τραγούδια κ.χ τη φόρμιγ ο γε Αχιλλ υ. τα έργα αυτά α ά ι διακρίνο ονται για την ποιότητα κα την ποιητι τους αξία και ως εκ τούτου είναι ν αι ική α. αγενέστερη παράδοση. οί χ. ενώ ν νται ον π αμφισβη ένα πλού ύσιο βιογραφ φικό υλικό παραδίδουν ο επτά αρχαί Βίοι και ο Αγών (ανάμ οι ίοι μεσα στον Όμηρο και Ό τον Ησίοδο). όπ ο ∆ημόδ νοι πως δοκος.. ο ε οποίος δ διακρίνεται για το θάρρ και τη δύναμή του Η ποίηση αυτή χαρα ρος υ. Ο Αριστοτ γή εί τέλης στο έρ του Περ Ποιητικής ργο ρί ς σημειών «Για τους πριν από τον Όμηρο πο νει: οιητές δεν υπ πάρχει κάτι συγκεκριμέν είναι βέβαιο όμως νο. αδύνατο να αποτελ ον λούν την πρ ρώιμη ποιητι δημιουρ ική ργία ενός λα αού. Αυτές οι πηγές. Για τ ανάπτυξη των επικών ασμάτων π από τον Όμηρο χρήσ την η πριν ν σιμες πληροφορίες αντλο ούμε από την ποίη του ίδιου καθώς και από τη μετα ηση υ.

Ο Έκτορας ενσα αρκώνει τον ιδανικό τύπ του ήρωα και υποτά πο α άσσει τον εαυτό το στο καθή ου ήκον και στο αίσθημα τη τιμής. Ο Αχιλλέας τιμ Α μάται από όλ λους τους Αχ χαιούς ως ήρωας για την ανδρε και την π εία πολεμική του τέχνη. πών ην νός Τα ομηρικά έπ ζωντανεύο έναν κόσ μεγάλο. ο Αι ινείας. που συ υνδέεται μάλ λιστα και με την αριστοκρατ Πάνω απ τον κόσμο της αριστοκ ν τία.τι ης ο ς κ μπορεί γ την επιτυ έκβαση τ αγώνα. Απ όλες τις πό πό όλεις που τον διεκδικούν –πάν από δέκα– η Χίος και η Σμύρνη είναι οι πιο π νω – ι ε πιθανοί τόπο καταγωγής του. . όπω ο Σαρπηδ ως δώνας. Το μεγαλείο και η δύνα του βασιλιά των Μυκ ο αμη κηνών κυρια αρχούν σε ολόκληρ το κείμεν της Ιλιάδ ρο νο δας. με α πειθώ π που τον διέκ κριναν έδινε πάντα την καλύτερη και φρονιμ ε ν μότερη λύση Σε μεγάλ ηλικία η. λη παρουσι ιάζεται και ο βασιλιάς τη Κρήτης Ιδομενέας. βάσε αυτής εξη ει ηγείται η άποψη του Ηρόδο η οτου ότι οι δύο αυτοί π ποιητές (Όμηρος και Ησίοδος χάρισαν στ ς) τους Έλληνε τους θεούς τους. με β βάση τη σύγ γχρονη έρευνα τα ομηρι έπη –άρα και ο πιθα ικά α ανός ή οι παλαιότε υλικό. Στο πρώτο έργο οι κάτοικοι του Ολ λύμπου ενερ ργούν ως φεο ουδάρχες που κάνουν ό. αναφέρεται ως πραγ γματικό του όνομα το ό Μελισηγ γένης. πό ο κρατίας – πολύ ψηλότερα όμως– βρί ίσκεται ο κόσμος τω θεών. ο οποίος ή ήρθε από τη Φθία με το φ φίλο του Πά άτροκλο. σε Σή ήμερα οι ερε ευνητές απο οδέχονται τη θεμελιώδη ενότητα η των επ και κατ’ επέκταση τη ύπαρξη εν ποιητή. Ένας από τους πιο ι ην χαρακτη ηριστικούς εί ίναι ο γηραιό βασιλιάς της Πύλου. ρονόμιο της εύκολης ζωής. ποιητής περιγράφει διάφορους τύπους και εξαίρει τη αρετή του καθενός. Ακόμη και ο ΠάριςΑλέξανδ δρος. Παράλ λληλα. Οι Τρώες αμύνονται γι το πάτριο έδαφος με αρχηγό το φή ν α ια α γιο του Πριάμου Έκ κτορα. ο α ου καν λοι ς. αλ και η δ λλά διαφοροποίησ που παρα ση ατηρείται ανάμεσα στα δύο αυ ποιήματ ως προς τ μορφή τη κοινωνίας που απεικο α υτά τα τη ης ονίζεται – «ιπ πποτική» στην Ιλιά περισσό άδα. ο Μεν ς νέλαος. κλειστό. καθώς και στο τ τα έργο τ Ησιόδου έχει ως απο του υ οτέλεσμα να διαμορφωθ α θούν νέες αντιλή ήψεις γι’ αυτούς. Συναρχ χηγός και σχ χεδόν ισότιμ με τον Αγαμέμνονα ήταν ο μος α αδερφός του. Για τ βίο του ποιητή οι ι ρο υ α το π πληροφο ορίες είναι α ασαφείς και α αμφισβητήσι ιμες. Ο τολμηρός και πολυμήχανος Οδυσσ για υχή του κ σέας χρησιμο οποιεί την οξυδέρκειά του για τ κοινό καλ Όσο για το ∆ιομήδη. Εντούτοις. Η παρουσία των θεών στ ομηρικά έπη. οι θεο δεν ενεργο με τον ίδ τρόπο ες ς οί ούν διο στην Ιλιάδα και στην Οδύσσεια. Μάλιστα. από το όνομα του ποταμού Μέ ο έλητα στην περιοχή της Σ π Σμύρνης. Στα δέκα χρόνια του πολέμο διακρίθηκ και άλλ ηγεμόνες Έτσι. ο Αχι ύ ιλλέας λατρε εύεται ως είδωλο αγέρω ωχου ηρωισμ μού. το βασιλιά του Άργους διακρίνετα για την το λό. η οποία. ων Πρόκε ειται για μι άλλη μο ια ορφή αριστ τοκρατίας. Π πιθανοί ποιητές– το οποθετούνται στο δεύτερ μισό του 8ου αιώνα π. ς ς Τ νυμός του. Όσοι έλαβαν μέρος στην Τρ ρωική Εκστρ ρατεία αναγν νώριζαν ως ανώτατο αρχηγό το βασ σιλιά των Μυκηνώ Αγαμέμνονα. Ενώ ο Αγαμέμν υ ώ νονας ηγεμον νεύει με την πολιτική του ισχύ ως ποιμήν λαών. αντίθετα από τους ανθρώπους έχει το πρ ς ς. ο Αίαντας του Οϊλέ από τη Λ έως Λοκρίδα. δε υ είχνει σε κά άποιες περιπ πτώσεις ηρω ωισμό και φιλοτιμία. ο οποίος ήταν η αφορμή του κακού.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ς. α πη ουν σμο με δική του εσωτε ή ερική διάρθρ ρωση. ν 5 . Ως οι ς τόπος το θανάτου τ θεωρείτα η Ίος. ότερο «αστικ στην Οδύ κή» ύσσεια.Χ. Ο πι σημαντικό όμως ήρω ολόκληρου του έπο της Ιλιάδ είναι ο ημίθεος Αχι ιο ός ωας ους δας ιλλέας. Η πλ λοκή και η διαδοχή των διαφόρων επεισοδίων εμπλουτίζο ν ονται συχνά στη διήγηση με την η περιγραφ και την εξύμνηση των αντιπάλων.τι θέλουν. Ωστόσο. ο Νέστορας ο οποίος μ την πείρα και την ός ς. Στο πεδίο της μάχης παρου ο ης ο υσιάζονται και άλλοι κ ευγενείς Τρώες. Το γεγονός ότι τόσο πολλές πόλεις ήδη από την αρ ου του αι ς η ρχαιότητα παρουσι ιάζονται ως γενέθλιες κ καταδεικνύει ενδεχομένω ότι ο Όμηρος ήταν ένας ραψω ι ως ωδός που τριγύριζε από τόπο σ τόπο.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ερο Πάντως. ενώ στο δεύτερο δρ ο ρουν με βάσ ηθικά κριτ ση τήρια. ο οποίος παίρνει μέρος στις μάχες και κάνει ό. ο Πολυδάμαντας και άλλοι. δεν μπορούμε με σιγουριά να πούμε π οφείλετ αυτή η μ ά πού ται μετάβαση. ο οπο ών οίος ονομάζε εται βασιλεύ ύτατος πάντω και εξυ ων υμνείται ως πρότυπο πολιτική και πολεμι ής ικής αρετής. αι ευφυΐα και το διπλ λωματικό τρόπο που χ χειρίζεται τι καταστάσ ις σεις και αν ναδεικνύεται άριστος πολεμιστ όπως ο βασιλιάς της Σαλαμίνας Αίαντας ο Τελαμώνιος και ο συνών τής. Το πρόσ σωπο του Αχιλλέα κυριαρχεί εξάλλου σε ολόκληρη την Ιλιάδα.

ενώ τα αρκ ικά ως . αρκετές περιπ πτώσεις σε γλωσσική γ 6 . κα μια βορειο αι οελληνική. στην π προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν την ύπαρξη πολλών αρκαδοκ κυπριακών σ στοιχείων στα έπη. αλ είναι μια γλώσσα κ λλά α καθαρά τεχνη ητή. σήμερα όμ μως είναι γενικ κότερα αποδε εκτή η άποψ ότι δεν α ψη ανήκουν στα δομικά στοιχεία του έπους αλλά παρε ς εμβλήθηκαν είτε κατά τη πρώτη κα ην αταγραφή τω έργων ων στην Αθήνα. γεγονός που είχε ως απο ων υ οτέλεσμα την αμφισβήτηση των απόψ ν ψεων των επιστημώ που υποσ ών στήριζαν ότι τα ομηρικά έ είχαν γραφτεί σε συγ έπη γκεκριμένες διαλέκτους. στην οπ ποία δικαιολ λογούνται. κ από κή Λίγο αργότερα ο K. η οποία αντι ιπροσωπευότ κυρίως από την ταν αρκαδοκ κυπριακή. Πρόβλημα για τους ερευν νητές αποτέ έλεσαν οι ατ ττικοί τύποι του έπους.. μένων τύπω με ασυ ων υναίρετους και την ελεύθερ χρήση το δίγαμμα (F).Fick πίστ τευε ότι τα έπη συντέθ θηκαν στην αιολική διάλεκτ και στη συνέχεια Ίων ραψωδοί τα μετέγραψ στην το σ νες ψαν ιωνική αφήνοντας για μετρικ κούς λόγους πολλούς αιολικούς ς α τύπους. οι ποικίλες γ γλωσσικές «α αυθαιρεσίες» ». κατέληξαν στο συ α υμπέρασμα ότι προϋπήρξ της ιωνική και της ξε ής αιολικής διαλέκτου μια αρχαιότ ς τερη γλωσσι περίοδος η οποία απ ική ς πεικονίζεται στην Ιλιάδα και την α Οδύσσεια. σ γιο. καδοκυπριακ και τα κά μυκη ηναϊκά είναι σχεδόν απο οκλειστικά λεξιλογικά. γ μετρικού κυρίως για ύς λόγους. Οι έ έρευνες στρ ράφηκαν σε διαφορετική κατεύθυνσ μετά τη διατύπωση των απόψ ή ση η η ψεων του K. δεχόμαστε ω ακριβή τη παλιά πλη ως ην ηροφορία ύπαρ [του 4ου αιώνα π π.B.Meiste τις οποίε στήριξε κ ο K. Parr και Nilss ry son.Monr ισχυρίστη ο οι αι ro ηκαν ότι οι α αιολικοί τύπ είναι αρχ ποι χαιότεροι τύποι της ιωνικής δια αλέκτου. τα αιολι στοιχεία είναι κυρίω φωνητικά. όπως οι Wilamo ς owitz και T. Τα γλωσ σσικά φαινό όμενα στα ομ μηρικά έπη Τα ιω ωνικά στοιχ χεία της γλώ ώσσας των ε επών έχουν μορφολογικό κυρίως ό χαρα ακτήρα και επηρεάζουν τη γραμμα ν ατική της ε επικής γλώσ σσας.Al llen. ιότεροι ερευ υνητές. Από την αποκρυπτογ γράφηση της Γραμμικής Β΄ το 1952 και τις μελ ς 2 λέτες που έχ χουν γίνει μέχρι σή ήμερα σχετικ με τη γλώ κά ώσσα των μυ υκηναϊκών πινακίδων πρ π ροέκυψε μια συγγένεια αυτής της α γλώσσας με την αρκαδοκυπρια ς ακή διάλεκτ κυρίως στο λεξιλόγ το. ς ζουμε την πραγματ τική αφετηρία. πο αντιπροσω ου ωπευόταν απ τη θεσσαλ πό λική διάλεκτο.Sittl κα D. είτε. (∆εδομ μένης της ρξης τόσων α αττικισμών. όπ ήταν πως φυσικ οι καταγραφείς προχώρησαν σε α κό. ες και te. Το β βέβαιο είναι ότι η γλώσ των ομη σσα ηρικών ποιημάτων δεν μ μιλήθηκε πο με τη μο οτέ ορφή που εμφανίζε σε αυτά Πρόκειται για μια τεχν εται ά.Witt Σύμφωνα με αυτόν η ομηρική γλ er. νητή λογοτεχ χνική γλώσσα της οποίας δεν γνωρίζ α.W. Οι M Meillet.Χ. ενώ παλαι . με πάρ πολλές ρα λέξεις κ τύπους από την αιολι διάλεκτο. ύσσειας και τ Ομηρικώ Ύμνων των ών χαρακτηρίζεται από την α α ανάμειξη σ στοιχείων διαφόρων δ διαλέκτ των.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ώρηση της γ γλώσσας τω επών ων Η επιστημονική θεώ Η γλώσ της Ιλιάδ της Οδύ σσα δας. τον 6ο αιώνα π.] ότι την εποχή του Πεισίστρατο έγινε στη Αθήνα ν ου ην καταγ γραφή του κ κειμένου της Ιλιάδας κα της Οδύσσ ς αι σειας και. Στην αρ ρη ου ρχαιότητα η γλώσσα των ομη ηρικών επών θεωρούντα αρχαία ιων ν αν νική. Σε αυτή την περίπτωση το αιολικό υ ν υπόστρωμα καλύφθηκε α την ιωνικ διάλεκτο. αργότερα για λόγ γους που αφ φορούσαν στ ορθογρα την αφία. α λώσσα δεν μιλήθηκε ποτέ. και ική Ο A A.Χ. υποστή ήριξαν ότι η ομηρική γλώσσα δεν ήταν δ λογοτεχ χνική. Σήμε οι περισ ερα σσότεροι ερε ευνητές ισχυρίζονται ότι στη διάρκεια της 2ης χ ι χιλιετηρίδας υπήρχαν δύο μεγ γάλες γλωσσ σικές ομάδες μια νοτιο ς: οελληνική. η σχέση μετ ταξύ των διαλέκτω έγινε πιο πολύπλοκη. και αυτό ε ν α είναι το πιθ θανότερο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Έτσι. τη συν νύπαρξη αρχ χαίων γλωσ σσικών στοιχ χείων με νεότερα συνηρημ α. αλλά μια γλώσσα που μιλιό όταν στη Χί και τη ίο Σμύρνη.

έμμε αι ου αι εναι) και παράλληλοι ιωνικοί (π.. όπως στη λέξη άγυρι αντί αγορά ι ου η ις ά.. Η πιο ακρα εφαρμογ του παραπ αία γή πάνω κανόν είναι η απ να πόδοση του επιθέτου γεν νναίος στον Αντίνοο. υν Ένα από τα πιο δύσκολα κα πιο χαρακτ αι τηριστικά πρ ροβλήματα τ γλώσσας των ομηρικ επών της ς κών είναι η θ θέση του δίγ γαμμα (F). • Ε Εμφανίζεται το η αντί το α.χ.χ. έρευνα α αποδείχθηκε ότι σε 3.χ. Ατρεΐδαο. ρο Τα εκφρασ στικά μέσα που αξιοπο οιεί ο ποιητ τής είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένα και δουλ α λεμένα. είναι). από την υ . π. Ωστ ων τόσο...χ.354 χωρία η αποκατάστα ε αση του δίγ γαμμα ήταν απολύτως αναγκαία. π. Τελικά. • Α Αρκετά αρσε ενικά της α΄ κλίσης έχου στην ονομ υν μαστική του ε ενικού κατάλ ληξη -α αντί -ης. ΐων αλλά και κ Πηλεΐδης ς. Με τη βοή ήθεια των επιθέτων ο Όμηρος δημιούργησε θαυμάσια ε θ σχήματα ειρωνείας κ ευφημισμ α και μού.. Πηλεΐ ους ς. σ ειρόγραφα αν νάγονται σε πρότυπα που προέ έρχονται από την έκδοση των Αθηνώ ό η ών. • Ε Εμφανίζοντα αιολικοί τύποι του απαρεμφάτο σε -μενα και -μεν (π. α κυρίως γ λόγους π για προσωδίας. • Σ γενική τ ενικού τ αρσενικά της α΄ κλίσ έχουν κα Στη του τα σης ατάληξη -αο ή -έω αντί -ου. η εκφρα αστική δύναμη της ομηρ ρικής γλώσσας οφείλεται στις χιλιάδες παρομοιώ ι ώσεις που υπάρχου στα έπη. 7 . τί • Ε Εμφανίζεται το υ αντί το ι. που έχει περίπου τη φωνητική αξία του αγ ή γγλικού W (γ παράδειγ για γμα. -ίο συνυπάρχ κά ηξη ος χουν με τύπο σε -ίδης π. δίος Αχιλλεύς. π . π ι ου π. π. νεφεληγερέτα αντί νεφελη ν α ηγερέτης κ. Α πόδας ωκύ Αχιλλεύς κ. ηθούν τον ακροατή να σχηματίσε στο νου του πιο καθ α ει θαρά την εικόνα των προσώπων ή των γε ν ν εγονότων στ οποία τα εται ση διευκολύνουν τον ποιητή να κάνει συ ή υνοπτικούς α αλλά και περι ιεκτικούς αναφέρε η διήγησ και διότι δ χαρακτη ηρισμούς ή περιγραφές.. Εκτό από την τεχνικήύς ός μετρική το ους λειτουργ γικότητα.Χ.) Πάντ τως.λπ.χ. γλαυκώπις Αθηνά.χ. ε σε 617 ά ενώ άλλες περιπτ τώσεις η ποσ σότητα των σ συλλαβών ρυ υθμίζεται ανεξάρτη από την παρουσία το ητα ου.λπ π. το 18ο αιώνα ο ο Άγγλος B Bentley υποστήριξε ότι στην εποχή του Ομήρου το δίγαμμα ήταν εύχρηστο.χ.λπ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Αιολ λικοί τύποι τω προσωπικ αντωνυμ ων κών μιών συνυπά άρχουν με ιω ωνικούς. φ τί φόβοιο αντί φόβου.χ.χ. κ. • Σ δοτική τ πληθυντι Στη του ικού της γ΄ κ κλίσης έχουν κατάληξη -ε εσσι. κ ως άγνω και ωστος στο ιωνικό κ στο αττικ αλφάβητο δεν χρησίμε και κό ευσε στην κα αταγραφή τω επών. άμμες-ημείς τύνη-σύ ς.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ υνση του κει ιμένου. Η χρήση του είναι σχεδό τυπική κα πολλές όν αι φορές την παρουσία τ του επιβάλλ λουν μετρικο λόγοι. όπως.). • Π Πατρωνυμικ με κατάλη -ίων. Ενδιαφέρον ει ο οιείται το παρουσιάζε ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοπο επίθετο. κ α κλισίη αντί κ κλισία. • Σ γενική τ ενικού τη β΄ κλίσης έχουν κατάλ Στη του ης ληξη -οιο αντ -ου . Το ύφος η τεχνική και το μέτρ των ομηρικών επών ς.. Ο φθ θόγγος αυτός όμως δεν υ υπήρχε στην Ιωνική-Αττ ν τική τον 8ο α αιώνα π. ικέ Α έτεω αντί Ατρ τρεΐδου.λπ. αγορή αντί αγορά. π. Είναι γνωστό ότι στα αρχ χαιότερα του υλάχιστον γλ λωσσικά μνη ημεία των ιστορικώ χρόνων – ών –κυρίως σε α αιολικές και δωρικές επ ι πιγραφές– διασώζεται ο φθόγγος F. οί Μερικά απ τα τυπικά επίθετα π πό που συναντά στην άμε Ιλιάδα και την Οδύσ ι σσεια είναι ροδοδάκτυλος Ηώς. ικέτο ου. Fέργον... νηός αντί ναός α και κ νηύς αντ ναύς. όπως το γερ ρμανικό Werk κ. Αυτό το πέτυχε χρη ο ησιμοποιώντας με μοναδ δικό τρόπο επ πίθετα με αντίθετη σημασία πρ την πραγ η ρος γματική φύση των προσώ η ώπων ή των π πραγμάτων π προσδιορ που ρίζουν. π. τα επίθετα είναι μια α ε χρήσιμη επ πινόηση από άποψη ύφου γιατί βοη υς. Επει μάλιστα ως προς του αττικισμο συμφωνε σχεδόν απ ιδή υς ούς εί πόλυτα η εξομάλυ χειρόγρα παράδοσ πρέπει να δεχτούμε ότι όλα τα σωζόμενα χε αφη ση. πολύμητις Οδυσ σσεύς. Μυ υρμιδόνεσσι. τον πιο ά άνανδρο και φαύλο από ό όλους τους μ μνηστήρες.

πράγματος ή ακό και γεγο όμη ονότος με κά άλλο περ άτι ρισσότερο οι ικείο στο ακροατή ήριο. π π. διατύπωσε την άποψ ότι ο ποιη ψη ητής που συν νέθεσε τα αρχ χικά ποιήματα της Ιλιάδα και της Οδύσσειας ας Ο ήταν το ίδιο πρόσωπ πο. ή ς γ.Lachm ς ε mann. Στ αρχαιότη ο στίχος ήταν γνωσ πιο την ητα ς στός με τις ονομασίες ο έπος. με σ σκοπό την εντονότερη παρουσί ίαση του συν νόλου. περι ιόριζε τις δυσκολίε της σύνθ ες θεσης και έ έκανε ευκολ λότερη την απομνημόνε ευση των πο οιημάτων. Το 18ο αιώνα άρχισ να προβά α σε άλλεται ο ισχυρισμός (F. Κάνοντας αυτές τις συγκρίσ με αντικ σεις κείμενα και εμπειρίες ε της καθημερινής ζω ωής. Β. Μια τυπ πική παρομο οίωση είναι ε εκείνη στην οποία ο πειν νασμένος Οδυσσέας περι ιγράφεται ενώ ξεπ προβάλλει π πίσω από έν θάμνο γι να απευθ να ια θυνθεί στη Ναυσικά κα στις κοπ αι πέλες της ακολουθ θίας της (Οδ δύσσεια ζ 130 0-136).Herrm mann. αύτις έπ πειτα πέδον δε κυλίνδετο λάας αναιδή (Οδύσσεια λ 598). ς οποίους διαμ μορφώνεται α μία μακ συλλαβή και από από κρά ή δύο βρα αχείες. Όπως υποστήριξε ο Κ.Von de Muhll ς ές.] Το ομηρ ρικό ζήτημα α Οι εμ μφανείς διαφ φορές ανάμε εσα στην Ιλ λιάδα και την Οδύσσεια α από την αρχ χαιότητα έθ θεσαν σε αμφισ σβήτηση την άποψη ότ τα δύο ποιήματα τι π είναι έργα του ίδι ποιητή (ομηρικό ζήτ ιου τημα). ης πήρξε ένας α αρχικός πυρή ήνας με το θέμα της Ιλιάδας και ένας α αρχικός πυρή ήνας με το θέμα της Οδύσσειας ( (Τηλεμάχεια. σύμφ φωνα με την οποία στη αρχή υπή ν ην ήρχαν 16 περίπ που μεμονωμένα άσ σματα της λαϊκής παραγ γωγής που συνενώθηκ καν την επ ποχή του ρατου. ηρωικό μέτρον κ ηρώον μέτρον. δ ής α τω δ’ εν/Μεσσή/ν νηι ξυμ/βλή ήτην/αλλή/λο οιιν (Οδύσσ σεια φ 15) όπου οι μακρές συλλαβές ). Η θεωρία της «εξελίξεως βάσει τη οποίας υπ ς ς». η δ ή η. Η κίνηση την ο οποία προσδ δίδει στη συν νήθη επική αφήγηση ο διά άλογος. α οία υτοτελή έπη συγχωνεύτη ηκαν από ένα συμπ πιλητή της Ο Οδύσσειας (A A.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .Wolf) ότι η Ιλιάδα είναι δημι ιούργημα πολλώ ών ποιητώ ών (λαϊκή δημιουργία). δυνατότητα δημιουργίας πολλών συν δ νδυασμών έδ δωσε στο δακτυλικ εξάμετρο ελευθερία κ κό κίνησης και έ αποφευγ έτσι γόταν η μονο οτονία. ι σ επισημαίνονται με π έντονα γράμματα. Οι σπουδαιότερες θε εωρίες που δ διατυπώθηκα για το αν ομηρικό ζήτημα έ έπειτα από ε εκείνη του Wolf είναι W οι εξή ής: Α. που αποτελείται από έξι δακ σ κτύλους υυ/-υυ/-υ υυ/-υυ/-υυ/-υ ο καθένας από τους ο υ. Ε βοηθούσ την αναζω σε ωογόνηση της μνήμης των ακροατών κατά τη διάρ ρκεια των απ παγγελιών. β. α G. τα αρχ χικά έπη επεκ κτάθηκαν με κάποιες μετ ε ταγενέστερες παρεμβολέ Ο P. Τέλο στα ομηρ ος. Η θεωρία των συμπιλητώ σύμφωνα με την οπο μικρά αυ ν ών. 8 .). Σε πο ολλές όμως περιπτώσεις οι δύο βρ ραχείες αντικ καθίστανται από μία μα ακρά και δημιουργ γείται ένας σ σπονδείος. Η επιλογή ενό μόνο επεισ ός σοδίου από μ ολόκληρη σειρά γεγο μια η ονότων.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ σχήμα λόγου που απαντ υ τάται συχνότ τερα στα ομ μηρικά έργα είναι η παρ ρομοίωση. τ τυπικό φαινό όμενο της πρ ροφορικής ποίησης..Kirchhoff). ο Όμηρος κατόρθωσε το περ ριεχόμενο τω ποιημάτω του να είναι πιο ων ων ε κατανοη στο ακρο ητό οατήριο και συγχρόνως δημιούργησε θαυμάσια σχήματα αντ ε τίθεσης. ρικά ποιήματα ιδιαίτερα εντυπωσιακ είναι η ε α κή επανάληψη ε επιθέτων.χ. Παρ ράλληλα. ηρωικός στίχ χος. . εμπλούτισε το κείμεν με μερικά λυρικά κομ νο ά μμάτια απαρά άμιλλης ομορ ρφιάς. Η μέλληση. ηψη αυτή. δηλαδή η δ δραματική έ ένταση που προκαλούν η συνεχής επιβράδυνσ και η ση ανακοπή της τελικής έκβασης μιας σημαντικής πράξης. Γ. Το μ μέτρο του έπ πους έχει πιθανόν προελληνική προέλευση Τέλος. η ανά άλυση μπορε να αποσπά εί άσει τα άσμα αυτά ατα Πεισίστρ από το σ σύνολο. φρ ράσεων ή ακόμη κ διαλόγων Η επανάλη και ν. Επιπλέον. Σύμφωνα με τον . Η θεωρία των «μεμο Α α ονωμένων ασ σμάτων». Το μ μέτρο του έπ πους είναι ο δακτυλικός εξάμετρος στίχος. Άλλα στοιχεία τη επικής τεχ α ης χνικής είναι τ εξής: τα α. δηλαδή η δ Το σ σύγκριση ενός προσ η σώπου.A. Το επίθετο « όν και ο «εξάμετρος» για το » χαρακτη ηρισμό του σ στίχου το χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο Ηρό ε όδοτος.

Ωστόσο.Reinh hardt). Τ τμήμα αυ του πολ Το υτό λέμου –οι 51 μέρες καθορίζετ από τη μή του Αχιλ ς– ται ήνιν λλέως. ίημα στη σημερινή του μορφή πρέπει να ε ή ή είναι σύνθεσ επιμέρους ασμάτων (ί ση ς ίσως 16). Πα όλα αυτά όμως ο αρ’ ά ποιητής εργαζόταν μ ενσυνείδητ συνολικό σχεδιασμό και καλλιτεχν με το κ νική βούλησ ση. τον οποίο κατασ ο σκευάζει ο Ή Ήφαιστος. ο οποίος ).000 περ ρίπου στίχους και χωρίζετα σε 24 ραψ αι ψωδίες (Α-Ω) Ο τίτλος. γιατί σε αντίθεση με εκε τα α ί. αν και το έρ ν ργο περιέχει μεγάλης έκτασης συ υμβατικόπαραδοσ σιακό υλικό ιδιαίτερα στις περιγρ ό. η οποία ου τη του έχει δοθεί ως γ ι γέρας. ύ 9 . Η ΙΛΙΑ Α∆Α Αποτελεί ίται από 16.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ων . υποτάσ σσοντας τα πά άντα στο βα ασικό θέμα το θυμού ου του Αχιλ λλέα. Θέμα της υ ης Θ είναι η εξιστόρηση των γεγονό ότων του τε ελευταίου έτους του Τρωικού Πολέμου. Dreru Από τις αναλύσεις της δομής και γεί σε τα R up). είνα. Αποχω ωρεί μαζί με τους Μυρμιδόνες από τη μάχη. σε αυτή περιγ γράφονται π πραγματικά ιστορικά γεγονότα που στο έπ πήραν μ αλλιώτικη μορφή. λιάδα αποτελ ενιαίο έρ ενός ποιητή που λεί ργο ∆. τις διευρύνσεις και την ς πρόληψη όσων πρό η όκειται να σ συμβούν. Η θεωρία τω ενωτικών. Ένα άλλο στοιχε που απασ είο σχόλησε και απασχολεί ακόμη τους ερευνητές ε ι είναι το κατά πόσο η ά Ιλιάδα ε είναι απλώς μια μυθοπ ς πλασία ή. Ένα προσω ωπικό κίνητρ θα τον επ ρο παναφέρει αρ ργότερα στη μάχη: ο φό η όνος του αγα απημένου του φίλο Πάτροκλο από τον Έκτορα –γι του βασιλ της Τροί Πριάμου– που τον οδηγεί σε ου ου ιο λιά ίας ο συμφιλίω με τον Α ωση Αγαμέμνονα Με νέο οπ α. το ενδιαφέρον επικεντρ ρώνεται σε μ μεγάλα θέματ και σε σπουδαίες φυσ τα σιογνωμίες. Η Ιλ λιάδα ξεχώρ ρισε από τ υπόλοιπα έπη. ο Αχιλλέας Α ορμά στη μάχη και σ η σκοτώνει τον Έκτορα σε μονομαχία. Το έπος τελε ν ειώνει με επι ιτάφιους αγώ ώνες προς τιμήν το Πάτροκλο και με τη συνάντηση του Αχιλλέα με τον Πρ ου ου α ρίαμο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ο πο οιητής κατά άφερε να συμπυκν νώσει με εντυπωσιακό τρ ρόπο την πλο οκή. αποσπά από το ∆ία την υπόσχεση ό οι Αχαιοί θα ηττώντα μέχρι να λάβει ικανοπ ό ν ότι αι ποίηση ο γιος της. Ο ποιητής τη διακρίνετα για την ης αι ιδιαίτερη μαεστρία του στη σ η σύνθεση. Φυ α πος μια η υσικά αυτό π απασχολ τους επισ που λεί στήμονες είναι η αναζήτηση τ ομηρική Τροίας κα κατ’ επέκ της ής αι κταση η επιβ βεβαίωση τη ιστορικότ ης τητας του Τρωικού Πολέμου. ου για Παρά το πλήθο των επει ά ος ισοδίων και των επιμέ ι έρους γεγον νότων. εμφανίζε εται για πρώτ φορά στο Ηρόδοτο. ε ό ενώ η μητέρ του.S Schadewaldt και K. πλισμό. ο ποιητής καταφέρν να μας δώσει μια σ νει συνολική εικ κόνα του Τρωικού Πολέμου. Η δράση καλ λύπτει 51 μέρες. Ο ήρ ρωας προσβά άλλεται από την ενέργεια του Αγαμέ έμνονα να το αρπάξει τ Βρισηίδα. από τις οπο α οίες οι δύο είναι μέρες μάχης. τ και του υ υλικού των ε επών ενισχύθ θηκαν οι από όψεις των ενω ωτικών (W. Οι περισσότ τεροι ερευνη ητές πιστεύο ότι η Ιλ ουν λιάδα στην αρχή είχε μ μέτρια έκτασ (μερικές χιλιάδες ση στίχους) και στη συ ) υνέχεια αναπτύχθηκε με πολλαπλές επεκτάσεις ενώ άλλοι ότι το ποί ε ς ς. στον ο οποίο παραδ δίδεται το πτώμα το Έκτορα γ να ταφεί. η ρα Θέτιδα. με τις αναδρομές. δηλώνει τη ον ότι είναι το έπος του Ιλίου (=τη Τροίας). Rohde. α αντίθετα. βάσει της οποίας η Ιλ ελέγχει κ δημιουργ το έπος σ μία ενότητ (Nietsch. ραφές των μαχών και σε άλλες τυπικές σκηνές.

Του ∆ία και της Λητώς τους έσπρωξεν ο γιος που με το ρήγα χολιάζοντας κακιά εξεσήκωσαν αρρώστια και πέθαιναν στρατός πολύς 10 γιατί δε σεβάστηκεν ο γιος του Ατρέα το Χρύση. Πηληιάδω Αχιλλήος ουλομένην. Ο Αχιλλέας παίρνει την πρωτοβουλία να συγκαλέσει συνέλευση του στρατού για να βρεθεί λύση.Λοιμός.. του θεού το λειτουργό. Ραψωδία Α . ο οποίος αποσύρεται απειλώντας ότι δεν πρόκειται στο εξής να λάβει μέρος σε μάχη. και λίσσετο πάντας Αχαιούς. εκτελώντας όμως την απειλή του στέλνει κήρυκες να πάρουν από τον Αχιλλέα τη Βρησηίδα. του Ατρέα ο γιος ο στρατοκράτορας κι ο μέγας Αχιλλέας. θεά.. και με τα φρύδια του έγνεψε τα μαύρα ο γιος του Κρόνου. Τίς τ’ αρ σφώε θεών έριδι ξυνέηκε μάχεσθαι. πα στο χρυσό ραβδί. τραγούδα μας του ξακουστού Αχιλλέα.Θ.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 1. ζητώντας της να μεσιτεύσει υπέρ του στο ∆ία. Αλλ’ ουκ Ατρεΐδηι Αγαμέμνονι ήνδανε θυμώι. 530 Είπε. Ο Αγαμέμνονας ζητάει ανταλλάγματα για να επιστρέψει την κόρη και απαιτεί να του δοθεί το «γέρας» του Αχιλλέα. αλλά κακώς αφίει. θεά. Στα αργίτικα γοργά καράβια είχε έρθει με λύτρα αρίφνητα. 528 Και οι θείες με ορμή αναταράχτηκαν οι τρίχες στο κεφάλι το αθάνατο. εϋ δ’ οίκαδε ικέσθαι. Ποιος τάχα απ’ τους θεούς τους έσπρωξε να μπούνε σε τέτοια αμάχη. κρατερόν δ’ επί μύθον έτελλεν. 20 Αζόμενοι ∆ιός υιόν εκηβόλον Απόλλωνα». 15 ξεχωριστά στους πολέμαρχους γιε του Ατρέα γυρνώντας: «Του Ατρέα βλαστάρια και αποδέλοιποι καλοαντρειωμένοι Αργίτες. της διηγείται όλη την ιστορία. κοίλησιν εγώ παρά νηυσί κιχείω ή νυ τοι ου χραίσμηι σκήπρον και στέμμα θεοίο. ολέκοντο δε λαοί.. στους σκύλους ρίχνοντας να φάνε τα κορμιά τους και στα όρνια ολούθε –έτσι το θέλησε να γίνει τότε ο ∆ίας– 5 απ’ τη στιγμή που πρωτοπιάστηκαν και χώρισαν οι δυο τους. Μήνις ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Μήνιν άειδε. Στη συνέχεια ζητά από το θεό Απόλλωνα να συνεχίσει να στέλνει θανατικό στους Αχαιούς. γέρον. τα δ’ άποινα δέχεσθαι. (Μετάφραση Ν. και τα περίλαμπρα ν’ αποδεχτούνε δώρα. Λυτρώστε όμως την κόρη μου. Λητούς και ∆ιός υιός. Ο Αχιλλέας πικραμένος κατεβαίνει στο γιαλό και καλεί τη Νηρηίδα μητέρα του Θέτιδα. 15 Ατρεΐδα δε μάλιστα δύω. 10 ούνεκα τον Χρύσην ητίμασεν αρητήρα Ατρεΐδης. Η Νηρηίδα ανεβαίνει στον Όλυμπο και αποσπά υπόσχεση του πατέρα των θεών και των ανθρώπων ότι θα βοηθήσει το γιο της. υμίν μεν θεοί δοίεν Ολύμπια δώματ’ έχοντες εκπέρσαι Πριάμοιο πόλιν. αυτούς δε ελώρια τεύχε κύνεσσιν οιωνοίσί τε πάσι. Οι Αργίτες οι άλλοι ευτύς με μια φωνή να σεβαστούν εκράξαν το λειτουργό. 5 εξ ου δη τα πρώτα διαστήτην ερίσαντε Ατρεΐδης τε άναξ ανδρών και δίος Αχιλλεύς. και με το καλό να γυρίσετε στην πατρίδα. Η και κυανέησιν επ’ οφρύσι νεύσε Κρονίων.. 530 10 . πίκρες που ’δωκε στους Αχαιούς περίσσιες και πλήθος αντρειωμένες έστειλε ψυχές στον Άδη κάτω παλικαριών. Ο γαρ ήλθε θοάς επί νήας Αχαιών λυσόμενός τε θύγατρα φέρων τ’ απερείσι’ άποινα. 528 Αμβρόσιαι δ’ άρα χαίται επερρώσαντο άνακτος κρατός απ’ αθανάτοιο. Ο μάντης Κάλχας αποκαλύπτει ότι το θανατικό θα σταματήσει μόνο εάν ο Αγαμέμνονας επιστρέψει στον πατέρα της τη Χρυσηίδα.». την κόρη του να ξαγοράσει πίσω.[. μέγαν δ’ ελέλιξεν Όλυμπον..Καζαντζάκη-I. ∆ιός δ’ ετελείετο βουλή. Παίδα δ’ εμοί λύσαιτε φίλην. Ένθ’ άλλοι μεν πάντες επευφήμησαν Αχαιοί αιδείσθαι θ’ ιερήα και αγλαά δέχθαι άποινα. ούτε ο ίδιος ούτε οι Μυρμιδόνες του. Την δ’ εγώ ου λύσω. Ο γαρ βασιλήι χολωθείς νούσον ανά στρατόν ώρσε κακήν. ανάθεμά τη. 25 «μη σε. Ο Αγαμέμνονας για να εξιλεώσει τον Απόλλωνα στέλνει στον ιερέα Χρύση την κόρη του. και πρόσπεφτε μπροστά στους Αργίτες όλους. Όμως του Ατρείδη του Αγαμέμνονα δεν άρεσε η βουλή τους μόνο τον κακόδιωχνε και του ’ριχνε βαριά κουβέντα ακόμα: 25 «Το νου σου. εγώ μη σ’ έβρω. του μακροσαγιτάρη Απόλλωνα κρατώντας στεφάνια. κοσμήτορε λαών. σε σας οι θεοί που ζουν στον Όλυμπο να δώσουν να πατήστε του Πρίαμου το καστρί. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Τη μάνητα. στέμματ’ έχων εν χερσίν εκηβόλου Απόλλωνος χρυσέωι ανά σκήπτρωι.Κακριδή) Ο Χρύσης αποχωρεί από το στρατόπεδο των Αχαιών πολύ στεναχωρημένος. δε λευτερώνω εγώ την κόρη σου. η μυρί’ Αχαιοίς άλγε’ έθηκε. η Βρησηίδα. και ριζοτράνταξε τον Όλυμπο το μέγα. την ξαγορά δεχτείτε 20 κι ευλαβηθείτε τον Απόλλωνα το μακροσαγιτάρη».[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .] Η στάση του βασιλιά των Μυκηνών εξοργίζει τον Αχιλλέα.». γέροντα στα βαθουλά καράβια για τώρα εδώ να κοντοστέκεσαι για να διαγέρνεις πάλε μη ουδέ ραβδί κι ουδέ και στέφανα του Φοίβου σε γλιτώσουν. πολλάς δ’ ιφθίμους ψυχάς Άιδι προΐαψεν ηρώων.. «Ατρεΐδαι τε και άλλοι εϋκνήμιδες Αχαιοί.

ον ποτ’ Αθήνη θρέψε ∆ιός θυγάτηρ. κάδ δ’ εν Αθήνης είσεν εώ εν πίονι νηωί. οι θ’ Υποθήβας είχον εϋκτίμενον πτολίεθρον. εϋκτίμενον πτολίεθρον αφνειόν τε Κόρινθον εϋκτιμένας τε Κλεωνάς.Όνειρος ∆ιάπειρα. την καλοχτισμένη πολιτεία. 516 ………………………………………………… Αυτούς τους ακολουθούσαν τριάντα βαθιά καράβια. Των αύθ’ ηγεμόνευ’ υιός Πετεώο Μενεσθεύς. από την αρχή ως το τέλος. Εκείνοι πάλι που είχαν την Αθήνα. τέκε δε ζείδωρος άρουρα. 495 οι θ’ Υρίην ενέμοντο και Αυλίδα πετρήεσσαν Σχοίνόν τε Σκώλόν τε πολύκνημόν τ’ Ετεωνόν. τοις δε τριήκοντα γλαφυραί νέες εστιχόωντο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . και αυτοί που είχαν την Πλάταια και εκείνοι που κατοικούσαν στο Γλισάντα. οι τ’ Ελεών’ είχον ηδ’ Ύλην και Πετεώνα. θα καταλάβει την Τροία. οι τε Μίδειαν Νίσάν τε ζαθέην Ανθηδόνα τ’ εσχατόωσαν. κι εκείνος πήγε κρυφά και πλάγιασε κοντά της. των μεν πεντήκοντα νέες κίον. 500 Ωκαλέην Μεδεώνά τ’ εϋκτίμενον πτολίεθρον. 505 Ογχηστόν θ’ ιερόν. του γιου του Αζέα. στον πλούσιο ναό της. καθώς επίσης οι λαοί και οι ηγεμόνες σύμμαχοι των Τρώων. ………………………………………………… Οι δε Μυκήνας είχον. οι τε πολυστάφυλον Άρνην έχον. το γιο του Πετεού. οι τ’ αμφ’ Άρμ’ ενέμοντο και Ειλέσιον και Ερυθράς. Εκείνοι πάλι που κατοικούσαν την Αστιληδόνα και τον Μινύειο Ορχομενό είχαν αρχηγό τον Ασκάλαφο και τον Ιάλμενο. Ποσιδήιον αγλαόν άλσος. Η επέμβαση όμως του Οδυσσέα και του Νέστορα συγκρατεί τους χαλκοχίτωνες Αχαιούς και τους εμπνέει νέα ορμή για μάχη. Και πόσα ήταν τα καράβια. και αυτοί που είχαν τον Ελεώνα και την Ύλη και την Πετεώνα. και τον ιερό Ογχηστό. όμοιος με τον τερπικέραυνον ∆ία. 570 . η Αστυόχη· η ντροπαλή παρθένα είχε ανεβή στο ανώι. οι τε Κορώνειαν και ποιήενθ’ Αλίαρτον. την καλοχτισμένην πολιτεία. τους γιους του Άρη· αυτούς τους γέννησε στο δυνατό τον Άρη στο παλάτι του Άκτορα. ∆ικά τους ήρθαν πενήντα καράβια και σε καθένα μέσα ήταν 510 εκατόν είκοσι νέοι Βοιωτοί. που είναι τελευταία προς τη θάλασσα. και αυτοί που κατοικούσαν γύρω στο Άρμα και στο Ειλέσιο και στις Ερυθρές. Αυτοί είχαν αρχηγό το Μενεσθέα. την καλοχτισμένη πολιτεία. Βοιωτών μεν Πηνέλεως και Λήϊτος ήρχον Αρκεσίλαός τε Προθοήνωρ τε Κλονίος τε. ………………………………………………… Αίας δ’ εκ Σαλαμίνος άγεν δυοκαίδεκα νήας. 505 την καλοχτισμένη πολιτεία. ο δε οι παρελέξατο λάθρηι. το ωραίο άλσος του Ποσειδώνα. Οι Βοιωτοί είχαν αρχηγούς τον Πηνέλεο και το Λήιτο. και αυτοί που είχαν την Άρνη την πολυστάφυλη και τη Μίδεια και την πανίερη Νίσα και την Ανθηδόνα. των ήρχ’ Ασκάλαφος και Ιάλμενος υίες Άρηος ους τέκεν Αστυόχη δόμωι Άκτορος Αζεΐδαο. Κώπας Εύτρησίν τε πολυτρήρωνά τε Θίσβην. Θέσπειαν Γραίαν τε και ευρύχορον Μυκαλησσόν. Με την ευκαιρία αυτής της γενικής εξόρμησης απαριθμούνται τα πλοία (Κατάλογος Νεών) και ονομάζονται οι ηγεμόνες των Αχαιών κατά πόλεις. στις οποίες διακρίνεται. οι τε Πλάταιαν έχον ηδ’ οι Γλισάντ’ ενέμοντο.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 2. και τον εγκατέστησε να καθίση στην Αθήνα. τον Προθοήνορα και τον Κλονίο· αυτοί που 495 κατοικούσαν στην Υρία και στην πετρώδη Αυλίδα και στο Σχοίνο και στο Σκώλο και στον Ετεωνό με τα πολλά φαράγγια. στη Θέσπεια και στη Γραία και στην ευρύχωρη Μυκαλησσό. και αυτοί που είχαν τις Υποθήβες. Βοιωτία ή Κατάλογος νεών ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Την επόμενη νύχτα ο ∆ίας στέλνει απατηλό όνειρο στον Αγαμέμνονα και τον πείθει ότι. Ραψωδία Β . που γεννημένο από την εύφορη γη τον είχε αναθρέψει η Αθηνά. γιατί αρκετοί θέλουν να εγκαταλείψουν την πολιορκία και να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Ένθα δε μιν ταύροισι και αρνειοίς ιλάονται 550 κούροι Αθηναίων περιτελλομένων ενιαυτών. 557 στήσε δ’ άγων ίν’ Αθηναίων ίσταντο φάλαγγες. 516 ………………………………………………… Οι δ’ άρ’ Αθήνας είχον. ο Αγαμέμνονας. 500 και την Ωκαλέη και τη Μεδεώνα. εϋκτίμενον πτολίεθρον δήμον Ερεχθήος μεγαλήτορος. 510 Οι δ’ Ασπληδόνα ναίον ιδ’ Ορχομενόν Μινύειον. αν συνάψει μάχη με τους Τρώες. τις Κώπες και την Εύτρηση και τη Θίσβη με τα πολλά περιστέρια και εκείνοι που είχαν την Κορώνεια και το χλοερό Αλίαρτο. Ο αρχηγός των Αχαιών συγκαλεί τότε συμβούλιο των αρχηγών και συνέλευση του στρατού. παρθένος αιδοίη υπερώιον εισαναβάσα Άρηι κρατερώι. και την πλούσια Κόρινθο και τις καλοχτισμένες Κλεωνές. η κόρη του ∆ία. το δήμο του γενναίου Ερεχθέα. εν δε εκάστηι κούροι Βοιωτών εκατόν και είκοσι βαίνον. 570 11 Αρχούς αυ νηών ερέω νήας τε προπάσας. ………………………………………………… Εκείνοι που είχαν τις Μυκήνες. ………………………………………………… Ο Αίας από τη Σαλαμίνα οδηγούσε δώδεκα καράβια 557 που τα έφερε και τα έβαλε να σταθούν εκεί που στέκονται οι φάλαγγες των Αθηναίων. Στη συνέχεια αρχίζουν οι προετοιμασίες για τη μάχη. Εκεί οι νέοι των Αθηναίων θυσιάζοντάς 550 του κάθε χρόνο ταύρους και αρνιά γυρεύουν να τον εξευμενίσουν. τον Αρκεσίλαο.

πάσιν δε μετέπρεπεν ηρώεσσιν ούνεκ’ άριστος έην πολύ δε πλείστους άγε λαούς. αυτοί που κατοικούσαν στο Πελασγικό Άργος. 590 ………………………………………………… Ο Οδυσσέας πάλι οδηγούσε τους γενναίους Κεφαλλήνες. Και η Ελένη τότε του αποκρίθηκε. 585 των οι αδελφεός ήρχε βοήν αγαθός Μενέλαος εξήκοντα νεών· απάτερθε δε θωρήσσοντο. «Αιδοίος τε μοι έσσι φίλε εκυρέ δεινός τε. 631 οι ρ’ Ιθάκην είχον και Νήριτον εινοσίφυλλον. και στην Τραχίνα. Η Ελένη. Μυρμιδόνες δε καλεύντο και Έλληνες και Αχαιοί. η Ελένη και οι «δημογέροντες» ανεβαίνουν στα τείχη της πόλης για να παρακολουθήσουν τη μονομαχία. Όταν όμως ο Μενέλαος κινείται εναντίον του. ………………………………………………… Σε αυτούς αρχηγός ήταν ο Οδυσσέας ο ίσος 636 με το ∆ία στη σύνεση. Αυτοί οπλίζονταν χωριστά· και ανάμεσά τους πήγαινε ο ίδιος έχοντας πίστη στο ζήλο του. Άμα τώι γε πολύ πλείστοι και άριστοι λαοί έποντ’· εν δ’ αυτός εδύσετο νώροπα χαλκόν κυδιόων. «Καλέ πατέρα και σε σέβουμε και σε φοβούμε αντάμα Κάλια ’ταν ν’ αδικοθανάτιζα. Ραψωδία Γ . οι μεν Τρώες με αλαλαγμούς. τους δικούς μου και τη μικρούλα θυγατέρα μου και τις 12 Τον δ’ Ελένη μύθοισιν αμείβετο δία γυναικών. ο βροντόφωνος Μενέλαος. ο οποίος προκαλεί σε μονομαχία τους εξοχότερους άνδρες των Αχαιών. ξεσηκώνοντάς τους για πόλεμο· και πάρα πολύ λαχταρούσε στην ψυχή του να ξεπληρώση τις λαχτάρες και τους στεναγμούς της Ελένης. όπου πρώτα βασίλευε ο Άδραστος. την παραθαλάσσια πολιτεία. οι τε Λάαν είχον ηδ’ Οίτυλον αμφενέμοντο.Όρκοι. ο γιος του Ατρέα. 680 οι τ’ Άλον οι τ’ Αλόπην οι τε Τρηχίνα νέμοντο. Αλεξάνδρου και Μενελάου μονομαχία ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Οι δύο στρατοί παρατάσσονται και ξεκινούν για τη μάχη. Μαζί μ’ αυτόν ακολουθούσε εξαιρετικά πολυάριθμος και πολύ αντρειωμένος στρατός κι αυτός ο ίδιος φόρεσε τον λαμπρό χαλκό οπλισμό του καμαρώνοντας και ξεχώριζε ανάμεσα σε όλους τους ήρωες. Η πρόταση γίνεται αμέσως δεκτή και από τα δύο μέρη και αρχίζουν οι προετοιμασίες. Ο Έκτορας προτείνει να κριθεί η τύχη του πολέμου με μια μονομαχία ανάμεσα στο Μενέλαο και τον Πάρι. γιατί ήταν ο καλύτερος απ’ όλους και οδηγούσε εξαιρετικά πολυάριθμο στρατό. όθ’ άρ’ Άδρηστος πρώτ’ εμβασίλευεν. Ως όφελεν θάνατός μοι αδείν κακός οππότε δεύρο υιέϊ σώι επόμην θάλαμον γνωτούς τε λιπούσα παίδα τε τηλυγέτην και ομηλικίην ερατεινήν. και αρχηγός τους ήταν ο Αχιλλέας. δείχνει στον Πρίαμο και κατονομάζει τους αρχηγούς των Αχαιών.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ορνειάς τ’ ενέμοντο Αραιθυρέην τ’ ερατεινήν και Σικυών’. συγκινημένη. και αυτοί που είχαν το Λάα και ζούσαν στην Οίτυλο. και τη Φάρη και τη Σπάρτη και τη Μέσση με τα πολλά πεpιστέρια. των αυ πεντήκοντα νεών ην αρχός Αχιλλεύς. αυτοί είχαν πενήντα καράβια. 680 και αυτοί που ζούσαν στην Άλο και στην Αλόπη. Βρυσειάς τ’ ενέμοντο και Αυγειάς ερατεινάς. και αυτοί που κατοικούσαν στις Βρυσειές και στις όμορφες Αυγειές και αυτοί που είχαν τις Αμυκλές και το Έλος.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . οι δε Αχαιοί σιωπηλοί «μένεα πνείοντες». οι θ’ Υπερησίην τε και αιπεινήν Γονόεσσαν Πελλήνην τ’ είχον ηδ’ Αίγιον αμφενέμοντο Αιγιαλόν τ’ ανά πάντα και αμφ’ Ελίκην ευρείαν. και όσοι είχαν τη Φθία και την Ελλάδα με τις όμορφες γυναίκες και λέγονταν Μυρμιδόνες και Έλληνες και Αχαιοί. Φάριν τε Σπάρτην τε πολυτρήρωνα τε Μέσσην. Μπροστά από την παράταξη των Τρώων προχωρά ο ΑλέξανδροςΠάρις. 580 Αυτοί πάλι που είχαν τη βαθουλή Λακεδαίμονα με τις πολλές χαράδρες. 631 που είχαν την Ιθάκη και το πυκνόφυλλο Νήριτο. 636 ………………………………………………… Νυν αυ τους όσσοι το Πελασγικόν Άργος έναιον. ………………………………………………… Των μεν Οδυσσεύς ήρχε ∆ιί μήτιν ατάλαντος. 590 ………………………………………………… Αυτάρ Οδυσσεύς ήγε Κεφαλλήνας μεγαθύμους. 585 σ’ αυτών τα εξήντα καράβια αρχηγός ήταν ο αδελφός του. 685 (Μετάφραση Όλγας Κομνηνού-Κακριδή) 3. Τότε ο Πρίαμος. 580 Οι δ’ είχον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν. των γυναικών το θάμα. 575 σ’ αυτών τα εκατό καράβια αρχηγός ήταν ο βασιλιάς Αγαμέμνονας. για να έρθω εδώ. Τειχοσκοπία. το σπίτι αφήνοντας το του αντρός μου. και όσοι κατοικούσαν στο Αίγιο και σε όλη την έκταση του Αιγιαλού. 685 και ζούσαν στις Ορνειές και στην όμορφη Αραιθυρέη και στη Σικυώνα. οι τε άρ’ Αμύκλας είχον Έλος τ’ έφαλον πτολίεθρον. και γύρω στην πλατιά Ελίκη. υποχωρεί και μόλις που συγκρατείται από τον αδελφό του Έκτορα. . και εκείνοι που είχαν την Υπερησία και την ψηλή Γονούσα και την Πελλήνη. ………………………………………………… Και τώρα. Εν δ’ αυτός κίεν ήσι προθυμίησι πεποιθώς οτρύνων πόλεμον δε. Μάλιστα δε ίετο θυμώι τίσασθαι Ελένης ορμήματα τε στοναχάς τε. οι τ’ είχον Φθίην ηδ’ Ελλάδα καλλιγύναικα. το γιο σου αν ακλούθουν. 575 των εκατόν νηών ήρχε κρείων Αγαμέμνων Ατρείδης.

κατά την οποί ο Μενέλαος πλήττει με το δ π δόρυ τον Αλέξα ανδρο και στη συνέχεια σ προσπαθεί να τον σκοτώσ με το ξίφος. η μη ητέρα του Α Αινεία. 4. στην προσπάθειά της να ν ά το σώσει. τον μεταφέρει στο σπίτι του και καλεί την Ελ κ λένη να τον φρ ροντίσει.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 175 Αλλά τα γ ουκ εγένοντο. κ τον Αινεία να γυρίσουν ει του. άς Ήταν δεν ήταν κάποτε και εμέ της σκύλα αντραδέρφι». 6. Παρεμβαίνει όμως η σει . Οι Ο Τρώες ε ειδοποιούντα από τον Α αι Απόλλωνα ότ ο Αχιλλέα τι ας δεν συμμετέχει στη μάχη και η Αθηνά εμψ ψυχώνει του υς Αχαιούς ς. ο Π οι ές. και βασιλιά καλός και αδείλιαστος πολέμαρχος. ένα πετρό όνησο. ανατράφ φηκε κι μύριες βα αθιές πονηριές και στόχασες ο νους του κατεβάζει» …………… ………………… ………………… ……… «Ο Αίαντας είναι ο σαραντ ς τάπηχος των Α Αχαιών ο πύργος 229 ς. Ο μάντ της Τροίας Έλενος ν της ς συμβουλεύε τον αδερφό τ Έκτορα. αφού τον τ κ τυλίγει σε σύννε εφο. 180 …………… ………………… ………………… ……… «Είναι ο Οδ δυσσέας. 200 ος τράφη ε δήμωι Ιθάκη κραναής περ εούσης εν ης ειδώς παντ τοίους τε δόλου και μήδεα πυ υς υκνά». Ραψω ωδία Ζ . Αφροδίτη και. Η Αθηνά με απ πομακρύνει τον Άρη α από τη μάχη και οι η ∆αναοί εξολο οθρεύουν του Τρώες. Ο ∆ιομήδης αναγνω ωρίζει στον αντ τίπαλό του Γλαύκο ένα παλιό φίλο τ οικογένειάς του και χωρίς να αν της ς ς χτυπηθούν ανταλλάσσουν δώρα.Θ. Ραψω ωδία ∆ . γενικεύεται μ τη συμμε με ετοχή και τω ων θεών. ’ 180 ………………………………………………… «Ούτος δ’ αυ Λαερτιάδης πολύμητις Οδ ς δυσσεύς.Καζαντζάκη-I. Το και κλαίου τέτηκα. α ον αλλά σώζετα από την Ίριδα.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Α Ακολουθούν μονομαχίες μεταξύ των αρχηγών. πιδιώκει την καταστροφή των Τρώω ή ων και πείθε το ∆ία ότι οι Τρώες πρ ει ι ρέπει να παρ ρακινηθούν να ν παραβιά άσουν πρώτο τις σπονδέ Έτσι. γ’ υσα Τούτο δε τ ερέω ο μ’ αν τοι νείρεαι ηδέ μετ ταλλάς. νά ούν τους Αχαιούς ενώ ο Άρης μάχεται επι ς. ∆αήρ αυτ’ εμός έσκε κυν ’ νώπιδος. αμφότερον βασιλεύς τ’ α ν αγαθός κρατερός τ’ αιχμήτης. τη οποία τ ην τραυματίζετα η Αφρο αι οδίτη. 175 Γραφτό δεν ήταν και δεν έ ν έγινε γι’ αυτό κα λιώνω. ετ του τούτος. Ακολουθεί υς Α μο ονομαχία το ∆ιομήδη με τον Αινε κατά ου εία. ι ας . Ραψω ωδία Ε . ει ποτ’ έην γε». έρκος Αχ χαιών. Ο αι Ί Άρης ρίχνετα στη μάχη και ο ∆ιομήδης τον Ά αι αν ντιμετωπίζει ως τη στιγ που επεμ ι. αι Μα τώρα το ούτο που με ερώ ώτησες και θες να μάθεις άκου υ: Τούτος ο ρή ήγας Αγαμέμνο ονας. ο γιος του Ατρέα.Κακριδή) η ) ει ία Μετά τους όρκους αρχίζε η μονομαχία. Πάνδαρος απ πό το στρατ τόπεδο των Τ Τρώων τραυ υματίζει με το τόξο του το ο τ Μενέλαο Η μάχη γ ο. 200 που στην Ιθ θάκη. Κι ο Ιδομεν νέας στη μέση σ στέκεται των Κρητικών κει πέρα. λογιέτα υ αι. ονος επιπώλ λησις Οι θεοί συζητούν για τις με ί ελλοντικές ε εξελίξεις το ου πολέμου Η Ήρα επ υ. 5. Ούτός γ’ Α Ατρεΐδης ευρύ κ κρείων Αγαμέμ μνων. (Μετάφραση Ν.∆ιομ μήδους αρισ στεία Ο ∆ιομήδης α αγωνίζεται μ ανδρεία. ………………………………………………… «Ούτος δ’ Αίας εστί πελώ ώριος. Ίδια θεός.Ορκ κίων σύγχυσ Αγαμέμνο σις. γμή μβαίνει ο Απόλλωνας κ του λέει ότι είναι αν Α και νάρμοστο θν νητός να πα αραβγαίνει με θεό σαν ίσ προς σος ίσ Η Αθην και η Ήρα βοηθο σο... 229 νί ός Ιδομενεύς δ’ ετέρωθεν εν Κρήτεσσι θεό ως έστηκ’. ς ικεφαλής τω Τρώων κα τραυματίζε τελικά α το ∆ιομή ων αι εται από ήδη.Έκτ τορος και Αν νδρομάχης ο ομιλία ΑΡΧΑΙΟ Κ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑ ΑΣΗ Η μάχη συν νεχίζεται. και ν στην Τροία και να ζητήσο από την Εκ α ουν κάβη και τις άλ λλες Τρωαδίτισσ να προσφέρ σες ρουν πέπλο στη Αθηνά και να την ην ν 13 . ο πολυ υμήχανος γιος τ Λαέρτη. κι όλοι οι άλλοι γύρα του της Κ κ Κρήτης οι ρηγά άδες». αμ δε μιν Κρητ αγοί ηγερέθ μφί τών θονται». γλυκές (αγα απημένες) τις φίλιες μου.

εκ δε πόλιν πέρσεν Κιλίκων εύ ναιετάουσαν 415 Θήβην υψίπυλον. Ου γαρ έτ’ άλλη έσται θαλπωρή. ουδ’ ελεαίρεις παίδα τε νηπίαχον και έμ’ άμμορον. και τη μητέρα μου. σεβάσσατο γαρ το γε θυμώι. θα βρεις το θάνατό σου. κει που το κάστρο ευκολοπαίρνεται και τα τειχιά πατιούνται. η βασίλευεν υπό Πλάκωι υληέσσηι. ουδέ μιν εξενάριξε. αλλά μάλ’ αινώς αιδέομαι Τρώας και Τρωάδας ελκεσιπέπλους. Περί δε πτελέας εφύτευσαν νύμφαι ορεστιάδες. αι κε κακός ως νόσφιν αλυσκάζω πολέμοιο. Ο Έκτορας με βαριά καρδιά προσπαθεί να την παρηγορήσει και κατόπιν. και των Κιλίκων το αψηλόπορτο. του μίλησε κι αυτά του λέει τα λόγια: «Απ’ την ορμή την ίδια σου. αλλ’ άρα μιν κατέκηε συν έντεσι δαιδαλέοισιν ηδ’ επί σήμ’ έχεεν. Έκτορ. Ή πού τις σφιν ένισπε θεοπροπίων εϋ ειδώς. 420 Οι δε μοι επτά κασίγνητοι έσαν εν μεγάροισιν οι μεν πάντες ιώι κίον ήματι Άϊδος είσω. 440 «Η και εμοί τάδε πάντα μέλει. αλήθεια ωστόσο μπροστά στους Τρώες περίσσια ντρέπουμαι και στις μακρομαντούσες Τρωαδίτισσες. τις θείες βουλές που ξέρει. εδώ την έφερε με τα άλλα του τα κούρσα. μη παίδ’ ορφανικόν θήηις χήρην τε γυναίκα. μην κάνεις χήρα έμενα. φθίσει σε το σον μένος. τι έμαθα να ’μαι αντρειωμένος πάντα και μέσα στη σφαγή να βρίσκομαι 14 . Κατά δ’ έκτανεν Ηετίωνα. κι όλοι την ίδια μέρα εδιάβηκαν στον Άδη κάτω τι όλους τους σκότωσε ο Αχιλλέας ο πέρφανος. 400 το γιο του Εχτόρου το μονάκριβο. αλίγκιον αστέρι καλώι. η τάχα χήρη σεύ έσομαι. Λαόν δε στήσον παρ’ ερινεόν. κούραι ∆ιός αιγιόχοιο. Τον κύρη μου ο Αχιλλέας τον σκότωσεν ο αρχοντογεννημένος. ουδέ με θυμός άνωγεν. 405 το χέρι του ’σφιξε. 425 την επεί αρ δεύρ’ ήγαγ’ άμ’ άλλοισι κτεάτεσσιν. τρανούς μονάχα θα ’χω καημούς· κι ουδέ καν ζουν ο κύρης μου κι η σεβαστή μου η μάνα. 430 Αλλ’ άγε νυν ελέαιρε και αυτού μίμν’ επί πύργωι. αν μου πέθαινες. τον οποίο περιποιείται η Ελένη. Τάχα γαρ σε κατακτανέουσιν Αχαιοί πάντες εφορμηθέντες. μην κάνεις ορφανό το σπλάχνο σου. γύναι. 430 Αχ έλα τώρα πια. Πάντας γαρ κατέπεφνε ποδάρκης δίος Αχιλλεύς βουσίν επ’ ειλιπόδεσσι και αργεννήις οΐεσσι. ο Έκτορας επιστρέφει στην Τροία για να δώσει το μήνυμα στη μητέρα του και επισκέπτεται τον Πάρι. Μες στην αγκάλη –η Ανδρομάχη– το απονήρευτο κρατώντας μωρουδάκι. Ήτοι γαρ πατέρ’ αμόν απέκτανε δίος Αχιλλεύς. που αφέντευε στης δασωμένης Πλακός 425 τα ριζοπλάγια. αψ ο γε την απέλυσε λαβών απερείσι’ άποινα. το μυριοπλούσιο κάστρο. ένθα μάλιστα αμβατός εστί πόλις και επίδρομον έπλετο τείχος. οίος γαρ ερύετο ίλιον Έκτωρ. τότε όμως η Άρτεμη στου κύρη της τη σκότωσε η δοξεύτρα. που γρήγορα θα μείνω χήρα σου τι ευτύς οι Αργίτες όλοι θα σε σκοτώσουνε χιμίζοντας. άταρ συ μοι έσσι πατήρ και πότνια μήτηρ ηδέ κασίγνητος. Κι ο μέγας κρανοσείστης Έχτορας απηλογιά της δίνει: 440 «Κι εγώ όλα τούτα τα στοχάζομαι. αυτάρ οι άλλοι Αστυάνακτ’. «∆αιμόνιε. Μητέρα δ’. το σπλάχνο του βαθιά τον εσεβάστη με τα πολύπλουμά του τα άρματα τον έθαψε. Παίδ’ επί κόλπωι έχουσ’ αταλάφρονα. θες και μονάχοι τους δοκίμασαν κι από δικού τους ήρθαν». δω πάνω θες κάποιος μάντης τους αρμήνεψε. μα δεν τον έγδυσε. και το μωρό σου δε σπλαχνίζεσαι κι ουδέ τη μαύρη εμένα. Την δ’ αύτε προσέειπε μέγας κορυθαίολος Έκτωρ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Εμοί δ’ κε κέρδιον είη 410 σεύ αφαμαρτούσηι χθόνα δύμεναι. Κι αυτός δίχως μιλιά αχνογέλασε σαν είδε τον γιο του και δίπλα του η Αντρομάχη στάθηκε με μάτια δακρυσμένα. που εγέννησεν ο Βροντοσκουταράτος. εκείνος καλοπερνά. τι πια άλλη δεν θα ’χω ζεστασιά.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ικετεύσουν να αποσύρει από τη μάχη το ∆ιομήδη. πανώριο σαν αστέρι Σκαμάντριο το ’κραζε ο πατέρας του και Καστραφέντη ο κόσμος τι ο Έχτορας ήταν που διαφέντευε το κάστρο μοναχός του. Ανδρομάχη δε οι άγχι παρίστατο δάκρυ χέουσα. η οποία του μιλά για τα κακά της προαισθήματα και του εκφράζει την ανησυχία της για την τύχη του. νήπιον αύτως 400 Εκτορίδην αγαπητόν. συ δε μοι θαλερός παρακοίτης. πατρός δ’ εν μεγάροισι βάλ’ Άρτεμις ιοχέαιρα. επάτησε και σκότωσε τον Ηετίωνα ακόμα. Έχτορα. ενώ οι Τρώες σκοτώνονται. ουδέ μοι έστι πατήρ και πότνια μήτηρ. σπλαχνίσου μας και μείνε εδώ στον πύργο. 420 Κι είχα κι εφτά αδερφούς που χαιρόμουν στο αρχοντικό μας μέσα. Ν’ ανέβουν τρεις φορές δοκίμασαν με διαλεγμένο ασκέρι 435 οι γιοι του Ατρέα κι ο πολυδόξαστος ο Ιδομενέας κι ο γαύρος ∆ιομήδης κι ο Αίας κι ο συνονόματος υγιός του Οϊλέα. και μνήμα του ασκώνει· και φτελιές του φύτεψαν ολόγυρα οι πανώριες Νεράιδες του βουνού. Μ’ αν είναι να σε χάσω. εσύ και λεβεντόκορμος στην κλίνη σύντροφός μου. μακριά απ’ τον πόλεμο σαν τον κιοτή να φεύγω μήτε το λέει η καρδιά μου. επιστρέφει στη μάχη. 415 τη Θήβα. Τρις γαρ τήι γ’ ελθόντες επειρήσανθ’ οι άριστοι 435 αμφ’ Αίαντε δύω και αγακλυτόν Ιδομενήα ηδ’ αμφ’ Ατρεΐδας και Τυδέος άλκιμον υιόν. άμοιρε. Φεύγοντας συναντά τη γυναίκα του Ανδρομάχη και το γιο τους Αστυάνακτα. καλή μου. συνοδευόμενος από τον Πάρι. και ξαγορά αφού πήρε αρίφνητη τη λευτερώνει πάλε. την ώρα που βοσκούσαν τα στριφτοζάλικα τα βόδια μας και τα άσπρα πρόβατά μας. γιατί. 405 εν τ’ άρα οι φυ χειρί έπος τ’ έφατ’ εκ τ’ ονόμαζε. Ήτοι ο μεν μείδησεν ιδών ες παίδα σιωπήι. η νυ κιί αυτών θυμός εποτρύνει και ανώγει». Στην άγρια τη συκιά το ασκέρι σου για στήσε δίπλα τώρα. 410 ν’ ανοίξει η γη να μπω καλύτερα χίλιες φορές. τον ρ’ Έκτωρ καλέεσκε Σκαμάνδριον. τώρα εσύ πατέρας μου και σεβαστή μου μάνα κι αδέρφι. και τον επικρίνει. επεί μάθον έμμεναι εσθλός αιεί και πρώτοισι μετά Τρώεσσι μάχεσθαι. αλλ’ άχε’. τη δική της και του παιδιού τους. επεί αν συ γε πότμον επίσπηις. Ενώ η μάχη μαίνεται.

ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 445 αρνύμενος πατρός τε μέγα κλέος ηδ’ εμόν αυτού. τον φίλησε. και Ιλίου ίφι ανάσσειν. Αλλ’ ου μοι Τρώων τόσσον μέλει άλγος οπίσσω.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Αυτά θα πει. σοι δ’ αυ νέον έσσεται άλγος χήτεϊ τοιούδ’ ανδρός αμύνειν δούλιον ήμαρ. μα ανημπόρετη θα σε βαραίνει ανάγκη και κάποιος πει τυχόν. απ’ το χαλκό που τον εσκέπαζε σκιαγμένο κι απ’ τη φούντα την αλογίσια. 465 Αυτά είπε ο ξακουσμένος Έχτορας. 470 Με την καρδιά τους τότε γέλασαν ο κύρης του κι η μάνα. στα δάκρυα βουτημένη. άντρας τρανός. 455 και κεν εν Άργει εούσα προς άλλης ιστόν υφαίνοις. κιοτής για παλικάρι. που κάποτε περίσσια κι αντρειωμένα θα κυλιστούν στη σκόνη. Έκτορος ήδε γυνή. τον χόρεψε στα χέρια. 490 ιστόν τ’ ηλακάτην τε. τον πόλεμο θα τον κοιτάξουν οι άντρες όλοι όσοι μες στην Τροία γεννήθηκαν. ότε Ίλιον αμφεμάχοντο. και ποτέ τις είποι πατρός γ’ όδε πολλόν αμείνων εκ πολέμου ανιόντα. 485 «∆αιμονίη. κι η μάνα του βαθιά ν’ αναγαλλιάσει». σύντας την Τροία χτυπούσαν”. να βρίσκομαι βαθιά στη γη χωσμένος. ώδε βίην τ’ αγαθόν. μη μοι τι λίην ακαχίζεο θυμώι. πέφτοντας απ’ των οχτρών τα χέρια· όσο για σένα. ουδέ μεν εσθλόν. ως και εγώ περ. αυτίκ’ από κρατός κόρυθ’ είλετο φαίδιμος Έκτωρ. και στης γυναίκας του τα χέρια τον υγιό τους απίθωσε. Μα τόσο για των Τρωών δε νοιάζομαι τα πάθη όπου ’ναι να ’ρθουν. (Μετάφραση Ν. δότε δη και τόνδε γενέσθαι παίδ’ εμόν. Αλλά με τεθνηώτα χυτή κατά γαία καλύπτοι. ταρβήσας χαλκόν τε ιδέ λόφον ιπποχαίτην. και την μεν κατέθηκεν επί χθονί παμφανόωσαν. Μόν’ τώρα εσύ στο σπίτι πήγαινε και τις δουλειές σου κοίτα.Καζαντζάκη-Ι. και πολυδύναμα την Τροία να κυβερνήσει κι ένας να πει: “πολύ καλύτερος απ’ το γονιό του ετούτος” σα θα γυρίζει από τον πόλεμο με κούρσα αιματωμένα 480 οχτρού που σκότωσε. Αυτά είπε ο ξακουσμένος Έχτορας. 495 όλο και πίσω της γυρίζοντας. και τούτος δώστε. ου κακόν. πολύ άθελά σου. και πρόσταζε τις βάγιες να πιάνουνε δουλειά. και με το χέρι του τη χάιδεψε κι αυτά της λέει τα λόγια: 485 «Άμοιρη εσύ. Ως ποτέ τις ερέει. 490 τον αργαλειό. δεν γλίτωσε ποτέ του. μια και στον κόσμο αυτό γεννήθηκε. πατρός φίλου όψιν ατυχθείς. Ως άρα φωνήσας κόρυθ’ είλετο φαίδιμος Έκτωρ Ίππουριν. αριπρεπέα Τρώεσσιν. όταν χαλκάρματος κάποιος Αργίτης πάρει τη λευτεριά σου και ξοπίσω του σε σέρνει δακρυσμένη 455 και στο Άργος πέρα υφαίνεις έπειτα στον αργαλειό μιας ξένης. χαρείη δε φρένα μήτηρ». μάλιστα δ’ εμοί. τοι Ιλίωι εγγεγάασιν».Θ. 465 Ως ειπών ου παιδός ορέξατο φαίδιμος Έκτωρ. Έσσεται ήμαρ. που ήταν στη μάχη ο πρώτος 460 μέσα στους Τρώες τους αλογάρηδες. κι έτσι μετά στο ∆ία προσεύκουνταν και στους θεούς τους άλλους: 475 «Πατέρα ∆ία κι εσείς οι επίλοιποι θεοί. δεινόν απ’ ακροτάτης κόρυθος νεύοντα νοήσας. κι ευτύς ο ξακουσμένος Έχτορας απ’ το κεφάλι βγάζει το κράνος. τι έτρόμαξε τον κύρη του θωρώντας. στον Άδη δεν με στέλνει το ξέρω. στους Τρώες τους μπροστομάχους.. το σούρσιμό σου και το σκούξιμο προτού στ’ αφτιά μου φτάσουν!». περίλαμπρος μέσα στους Τρώες να γένει. πόλεμος δ’ άνδρεσσι μελήσει πάσι. 445 την τρανή δόξα του πατέρα μου και μένα να κρατήσω τι εγώ στο νου μου και στα φρένα μου καλά το ξέρω αλήθεια: Θα ξημερώσει μέρα κάποτε που θα χαθεί το κάστρο της Τροίας κι ο Πρίαμος ο πολέμαρχος κι όλος μαζί ο λαός του. και αμφιπόλοισι κέλευε έργον εποίχεσθαι. 475 «Ζευ άλλοι τε θεοί. Αυτάρ ο γ’ ον φίλον υιόν επεί κύσε πήλε τε χερσίν. και σήκωσε το κράνος το αλογουρίσιο κι η γυναίκα του τραβούσε για το σπίτι. κρατερή δ’ επικείσετ’ ανάγκη και ποτέ τις είπησιν ιδών κατά δάκρυ χέουσαν. κι ανοιεί στο γιο τα χέρια μα το παιδί στης ομορφόζωστης τον κόρφο εκρύφτη βάγιας με δυνατές φωνές. και κεν ύδωρ φορέοις Μεσσηίδος ή Υπερείης πόλλ’ αεκαζομένη. Αλλ’ εις οίκον ιούσα τα σ’ αυτής έργα κόμιζε. πριν γε τι σης τε βοής σου θ’ ελκηθμοίο πυθέσθαι». Ως ειπών αλόχοιο φίλης εν χερσίν έθηκε παίδ’ εόν. ος αριστεύεσκε μάχεσθαι 460 Τρώων ιπποδάμων. Πόσις δ’ ελέησε νοήσας. Ου γαρ τις μ’ υπέρ αίσαν ανήρ Άιδι προϊάψει. αν δεν το στρέγει η μοίρα μου. Παίρνει μετά το γιο. τι έλειψε αυτός που δεν θα σ’ άφηνε να σκλαβωθείς ποτέ του. ο γιος μου. φέροι δ’ έναρα βροτόεντα 480 κτείνας δηΐον άνδρα.. ελεύθερον ήμαρ απούρας. Άλοχος δε φίλη οίκονδε βεβήκει 495 εντροπαλιζομένη. η δ’ άρα μιν κηώδεϊ δέξατο κόλπωι δακρυόεν γελάσασα. χειρί τε μιν κατέρεξεν έπος τ’ έφατ’ εκ’ τ’ ονόμαζε. και στη γη το απίθωσε λαμποκοπώντας όλο. Μα κάλλιο να μη ζω. επήν τα πρώτα γένηται. όπως εγώ. όσσον σεύ. και τότε μέσα σου ξανά θ’ ανάψει ο πόνος. θωρώντας σε να χύνεις μαύρα δάκρυα: “Για κοίτα τη γυναίκα του Έχτορα. ότε κεν τις Αχαιών χαλκοχιτώνων δακρυόεσσαν άγηται.Κακριδή) 15 . οι κεν πολέες τε και εσθλοί εν κονίησι πέσοιεν υπ’ ανδράσι δυσμενέεσσιν. μοίραν δ’ ου τινά φημι πεφυγμένον έμμεναι ανδρών. αψ δ’ ο παις προς κόλπον εϋζώνοιο τιθήνης εκλίνθη ιάχων. Έτσι μιλεί. ότ’ αν ποτ’ ολώληι Ίλιος ιρή και Πρίαμος και λαός εϋμμελίω Πριάμοιο. 450 ούτ’ αυτής Εκάβης ούτε Πριάμοιο άνακτος ούτε κασιγνήτων. κι απ’ τη Μεσσήιδα ή την Υπέρεια σου λέν’ νερό να φέρνεις. την αλακάτη σου. κι εγώ περίσσια απ’ όλους». 450 κι ουδέ για την Εκάβη νοιάζομαι και για τον Πρίαμο τόσο και για τ’ αδέρφια μου.. θαλερόν κατά δάκρυ χέουσα. που άγρια σάλευε κατάκορφα στο κράνος. κι αυτή τον δέχτηκε στο μυρωδάτο κόρφο δακρυογελώντας· την επόνεσε καθώς την είδε εκείνος. μη μου πικραίνεσαι μες στην καρδιά σου τόσο κανείς. Ευ γαρ εγώ τόδε οίδα κατά φρένα και κατά θυμόν. 470 Εκ δε γέλασσε πατήρ τε φίλος και πότνια μήτηρ.. απ’ το γραφτό κανένας μας. είπε δ’ επευξάμενος ∆ιί τ’ άλλοισίν τε θεοίσι.

με τον όρο ν μείνει η Ε να Ελένη στην Τροία. 8. νης. Οι Αχαιοί υπο ου ού. Ο Αγαμέμνον αποφασί τελικά ν στείλει κή ν νας ίζει να ήρυκες στον Αχιλλέα. Οι Τρώες π προτείνουν α ανταλλάγματ στους τα Αχαιούς για να απ ποχωρήσουν.Τε ειχομαχία Οι Τρώε πολιορκού τις οχυρώ ες ύν ώσεις που πρ ροστατεύουν τα πλοία τ Αχαιών. ενώ ο Νέστο ης ορας προτείν να συμφιλιωθεί ο νει Αγαμέμν νονας με τον Αχιλλέα. για τις οποίες θ Α θεωρεί υπεύθυνο τον εαυτό το συγκαλε το συμβο ου. ο Ν Νέστορας. τις προσ σπάθειες του Οδυσσέα κα το συγκιν αι νητικό λόγο του Φοίνικα ο Αχιλλέας δεν μεταπείθεται. ο Αγήνορας. έ έπειτα από το λόγο του Α ο Αίαντα που τον έριξε στο φιλότιμο. π ον Ο παίρνοντας θ θάρρος από τις νίκες. ο Αί ο Οοιλεύ ο Μηριόν ίας ύς. Ραψ ψωδία Λ . άρι. παιδαγωγό τ Αχιλλέα. τον Ο Οδυσσέα και το Φοίνικα. ο ∆ ∆ιομήδης. και. Ραψ ψωδία Κ .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ραψω ωδία Ι . Τραυματ τίζεται ο Αγ γαμέμνονας. Μ ο γιος το Ασκληπιο και πολλ άλλοι. νας Γλαύκος Ο ∆ίας στέ ς. απ πογοητευμένος από τις ή ήττες των Αχαιών. οι καλύτε εροι –ο Αγαμέμνων. Κληρώ ώνεται ο Αίας ο Τελαμών νιος. Ραψω ωδία Η . δέχον νται την πρόκλ ληση. Νεκρ αναίρεσ ρών σις Η μάχ συνεχίζετα Ο Έκτορα με παρότρ χη αι. 9. τ περνούν το βράδυ έξ από τα τεί ξω ίχη. τας οιωνός ά άριστος.Κόλ μάχη λος Στη συν νέλευση των θεών ο ∆ία απαγορεύει στους θεο να πάρουν μέρος στ μάχη και πηγαίνει ας ούς τη στην Ίδα για να παρ α ρακολουθήσε τις εχθροπ ει πραξίες. παρευρίσ σκονται στη σκηνή τού ζ ζητούν να με εσολαβήσει για να μεταπε γ ειστεί ο Αχιλ λλέας. ας ρυνση των θε σταματά τη μάχη εών ά και ζη από του Αχαιούς να μονομαχή ητά υς ν ήσει με έναν από αυτού Εννέα ν ύς. ο Ευρ ρύπυλος. Η σύ ύγκρουση πο ακολουθε αποβαίνει σε βάρος ου εί των Αχα αιών. ο Μαχάων. ο Αίας ο Τελαμ μώνιος. αφού τον ανα ακρίνουν. Ραψω ωδία Θ . Ο ι ∆ιομήδη αντιδρά λέγοντας ότι είναι άνανδρη η φυγή. αμύνεσθαι περί πάτρης. ζ να επανέ έλθει στον π πόλεμο. έλνει ως οιω στα αρισ ωνό στερά των Τρ ρώων έναν α αετό που μετα αφέρει στα νύχια του ν ένα πλη ηγωμένο φίδ το οποίο τον δαγκώ δι. το ∆όλ λωνα. Η α ς μόνη παραχώρηση. Ραψ ψωδία Μ . αποζ ζημιώνοντάς τον για την προσβολή με μεγάλα α ς ν ανταλλάγματ Παρά τα. ενώ ο ∆ιομήδης ∆ και ο Οδ δυσσέας συλ λλαμβάνουν έναν Τρωαδ δίτη κατάσκ κοπο. ο Θό και ο όας Οδυσσ σέας–. οί θάβου τους νεκρ υν ρούς τους. Η μονο ομαχία είναι ισόπαλη. Λιτ ταί Ο Αγαμ μέμνονας.Έκτ τορος και Αίαντος μονομ μαχία. Η Ήρα και η Αθη διαμαρτ α ηνά τύρονται και ο ∆ίας τού εξηγεί ότι έχει αποφα ι ύς ι ασίσει να προκαλέ έσει την επισ στροφή του Αχιλλέα στο πόλεμο. ο Σαρπηδόν και ο . ο Έλενος. σέας από το Σώκο. ο ώνει στο λαιμό και το σκοτώνε Ο Πολυδ λ ον ει. ο Έκτορας όμ επιμένει προφέροντ το εις ν ουν μως ι.Αγ γαμέμνονος Α Αριστεία Η μάχη της επόμενη μέρας είνα σφοδρότα ης αι ατη.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 7. 10. Αχαιοί. 16 . λοί ι οχωρούν. ανάμεσά τους τον Αί ά ίαντα. χωρίς τη συμμετοχή των θεών. αποφασίζετα εκεχειρία Οι Αχαιο κάνουν θυσία και αι α. Ο Α Αχιλλέας πλ ληροφορείται από τον ι Πάτροκλ τον οπο έστειλε στη σκηνή του Νέστορα. ο Πάρις.∆ο ολώνεια Στο στρα ατόπεδο των Αχαιών ο Α ν Αγαμέμνονας και ο Μενέλαος επιθεω ς ωρούν τη φρο ουρά. 12. ο Πολ λυδάμαντας. ο Ιδομενέας. Τραυματίζο ονται ακόμη ο Έκτορας από το η ς ∆ιομήδη ο ∆ιομήδης από τον Πά ο Οδυσσ η. αυτά που συνέβησ λο. αφού ξεπερνού τον αρχ ύ ύν χικό τους φ φόβο. 11.Πρεσ σβεία προς Α Αχιλλέα. για να του ζητήσουν του . ο Ευρύπυλος. δάμαντας προειδοπ ποιεί τους Τρώες να μην προχωρήσο άλλο. ες τους νεκρούς τους και οι ∆αναοί ς ο οχυρώ ώνουν το στρατόπεδο. Οι Τ Αχαιοί δεν δέχοντ Οι Τρώε θάβουν τ ται. Ξεχωρίζουν για την ν των ν ανδρεία τους ο Έκτ τορας. οίο σαν στη μάχ Όσοι χη. εί ούλιο των α αρχηγών και προτείνει να φύγουν για την πατρίδα. εί τ ο ίναι να βγει στη μάχη σ μόνο αν δει τον Έκτο να καίει τα πλοία κα να φτάνει μέχρι το στρα ορα αι μ ατόπεδο των Μυρμιδόνω ν ων. Όταν βραδιάζει. οι οποίοι υπ η ή πάκουσαν στην εντ τολή του ∆ία. Οι Τρώες. τον σκοτ τώνουν.

άτροκλε. σκοτώνεται τελ ελικά από τον Έ Έκτορα. ρος από κοντάρ κι ο Αγαμέμν από σαγίτα ακόμα ο Ευρύ α ύπυλος πα στο δ δεξιό μερί του. Α Ιδομενέ έας. ο ων δ ι ης. τον αλογό όχαρο Πηλέα δε είχες κύρη εν κι ουδέ τη Θέτη μάνα. κακό ανεβάσ μ σταχτο τους Αχ χαιούς πλακώνε ει τι κιόλας όλοι που ξεχώρι ό ιζαν στην αντρι ως τα τώρα ιγιά α. ο Μηριόνης ο Τεύκ κρος. Μη εμέ γ’ ουν ούτος γε λ λάβοι. ότι το νόος εστίν απ οι πηνής 35 . Η θ θάλασσα σ’ έχε γεννήσει εσέν ει να η αστραφτερή κι οι βράχο οι απόγκρεμο τόσο σκληρή οι οι. Η μάχη ν. υγή εχθρούς. θέλοντας να βοηθήσ τους Αχ ς σει χαιούς. ον συ φυλάσσεις 30 ονήσεται οψίγον περ νος αιναρέτη. α Τ αφού στην αρχή πληγώνεται από τον ή α Εύφορβο. Τι σευ άλλος ο αι κε μη Α Αργείοισιν αεικέ λοίγον αμύνη έα ηις. ς θα ό Κακέ αντρ αν τώρα απ το χαμό τον άδικο δε σώσει τους Αργίτες. ο κ ουν ωστόσο είναι αμφίρ ο ρροπη. ή η ψυχή σου υ! 17 ρύ ροσέφης Πατρό όκλεες ιππεύ. Ένας α αετός εμφαν νίζεται στα δεξιά των δ Αχαιών τον οποίο θεωρούν καλό οιωνό και παίρνο θάρρος. Συ δ’ αμ μήχανος έπλευ Α Αχιλλεύ. Οι μεν γαρ δη πάντες. Τον δε βαρ στενάχων πρ 20 εύ μέγα φέρτατ’ Α Αχαιών «Ω Αχιλλε Πηλήος υιέ μ μη νεμέσα τοίον γαρ άχο βεβίηκεν Αχα α. συμπάθα με. Εκεί.Μά επί ταις ναυσίν άχη ς 13. Θεός μη δώ τέτοιο χόλ ώσει λιασμα κι εμέ ποτέ να λάχει! 30 ρειωμένε! Ποιος κι αργότερα θ ιδεί καλό από σένα. Την ίδια στιγμή ο Πάτροκλος τρέχει ί ς προς τον Αχιλλέα για να τον ενημερώσει για τον κίνδυνο που διατρέχ ν α χουν οι Αχαιο οί. ένοι Βέβληται μεν ο Τυδεΐδης κρατερός ∆ιομ ς μήδης 25 ούτασται δ Οδυσσεύς δο δ’ ουρικλυτός ηδ’ Αγάμεμνων. νηλεές. γλαυκή σε τίκτε θάλα ς ασσα πέτραι τ’ η ηλίβατοι. επωφελ λούμενος από το γεγονός ότι ο ∆ίας έχει στρέψει αλλού την προσοχή ς του. 25 ρι νονας κι ο γαύρ Οδυσσέας. π’ ις .Πα ατρόκλεια ΑΡΧΑΙΟ Κ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑ ΑΣΗ Και έτσι πρ ραγματοποιείτ το θέλημα τ ∆ία. επι ν ιπλήττει σφο οδρά την Ήρ και διατά τον ρα άζει Ποσειδώ να αφήσ αμέσως το πεδίο τη μάχης. βρίσκονται στα χέρια του Αχιλ α ιλλέα. ώες ούν ος Ο Έκτορας φτάνει με ορμή μέ έχρι τη μέση του στρατ η τοπέδου των Αχαιών κα είναι ν αι έτοιμος ν πυρπολήσ το πλοίο του Πρωτεσ να σει σίλαου. 14. εμ μψυχώνει του Αχαιούς παίρνοντας τη μορφή το Κάλχα. ος αιούς. Χωρίς να το πολυκαταλά ο Πάτροκλ φτάνει μπρο τ άβει λος οστά στα τείχη της Τροίας. Οι Αχα ται του αιοί πληρώνουν ακριβά την α ν αυθαιρεσία του Αγαμέμνονα προς το γιο π της Θέτιδα Τώρα όλα β ας. άλλοι αρχηγοί αποφ φασίζουν να συνεχίσουν τη μάχη εμψυχωμένο από τον Π α ν οι Ποσειδώνα. Ραψ ψωδία Ο . Ραψ Η μάχ γύρω από τα καράβια συν χη νεχίζεται κ και ο Ποσ σειδώνας. ου άρα σοι γε πα υκ ατήρ ην ιππότα Πηλεύς. ρας ίζεται από το Αίαντα.∆ιό Απάτη ός Ο Αγαμέμνονας απο οθαρρημένος επιμένει στ πρότασή του να επισ ς την ή στρέψουν στ πατρίδα. α ουδέ Θέτις μήτηρ. Την τραγική ν ν α ερηφάνια του ήρωα. Ραψ ψωδία Π . αλλά οι την . αλίζοντας και τη συνδρομ της Αφροδίτης και του Ύπνου. τον οποίο οι ο Τρώες θεω ωρούν τον πραγ γματικό Αχιλλέ τρέπει σε φυ τους έα. Τώρα οι γι ιατροί με τα βοτ τάνια τους τ’ αρ ρίφνητα γνοιάζονται να γιάνουν τις πληγές· αμ ν μέρωτος εσύ μον νάχα μένεις. Τ εξαπατά και τον π ει Τον ά αποκοιμίζει με ερωτι τεχνάσμα εξασφα ικά ατα. ο άτρομος γιος τ Τυδέα. Η εμφ π φάνιση του Πά άτροκλου. ή εκείνη ώρα κάμπτονται η οργή και η πε Αρχικά επιτρέπει στον αγ γαπημένο του φ Πάτροκλο να φίλο ο τ νες ορώντας τη δικ του κή οδηγήσει τους Μυρμιδόν στη μάχη φο υπέροχη πανοπλία. αποφ φασίζει να παραπλανήσε το ∆ία. Με τη βοήθε του Από ώνα σει ης Μ εια όλλωνα θεραπεύεται ο τραυμ ματισμένος Έ Έκτορας και έτσι οι Τρώ επανακτο το θάρρο τους. 16. λαβ ά του βώθη. Από σαϊτιά ο ∆ιομήδης. Ο ήρωας όμως παρασύρεται α την επιτυχ του και από χία λησμονεί την υπόσχεση π είχε δώσει στον Αχιλλέα.Πα αλίωξις παρ των νεών ρά Όταν ο ∆ίας αντιλαμβάνεται την απάτη. που ο πιο λιοντόκαρδος στους Αχαιούς λογιέσαι. ότι θα τ που αγωνιζότα μόνο για τη σ αν σωτηρία του στ τόλου των Αχα αιών. Άσπλαχνε εσύ. δε λος Τους μεν τ ιητροί πολυφ τ’ φάρμακοι αμφιπ πένονται έλκ’ ακειό όμενοι. Στη μάχη υς ου Σ από την πλευρά τω Αχαιών διακρίνονται ο ∆ιομήδη οι δύο Αίαντες. βέβληται δ και Ευρύπυλ κατά μηρόν οιστώι. Ραψ ψωδία Ξ .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ον 15.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ψωδία Ν . ι μή υ Οι Αχαιο αποκρούουν τους Τρώ Ο Έκτορ τραυματί οί ώες. Η Ήρα. ρ σοι εν νηυσίν κέαται βεβλημέ ουτάμενοι τε. όσ πάρος ήσαν άριστοι. σύ. από κοντά ή μακριά χτυπή ήθηκαν και στ’ άρμενα πλαγιά άζουν. Μόνο αν εκείνος το θελήσει θα σωθούν οι Αχαιοί. βαριά βογγώντας είπ ά πες: Και τότε εσ αλογάρη Πά 20 Π ο ς «Γιε του Πηλέα.

65 ει δη κυάνεον Τρώων νέφος αμφιβέβηκε νηυσίν επικρατέως. αλλ’ οπότ’ αν δη νήας εμάς αφίκηται αϋτή τε πτόλεμος τε. Αλλά και Πάτροκλε νεών άπο λοιγόν αμύνων 80 έμπεσ’ επικρατέως. τι αιώνια να κρατήσει 60 στα στήθη μου ο θυμός δε γίνεται. Αινόν άχος το μοι εστιν. 50 ούτε τι μοι παρ Ζηνός επέφραδε πότνια μήτηρ. τρισεύγενέ μου Πάτροκλε. αλλ’ εμέ περ πρόες ώχ’. και μας κόψουνε του γυρισμού τη στράτα. 40 μπορεί. Ου γαρ εμής κόρυθος λεύσσουσι μέτωπον 70 εγγύθι λαμπομένης. οι γιοι που μου ξεδιάλεξαν των Αχαιών να πάρω. Η γαρ έμελλεν οι αυτώι θάνατόν τε κακόν και κήρα λιτέσθαι. κι οι Αργίτες οι πολέμαρχοι μια στάλα ν’ ανασάνουν. απ’ τα καλύβια θα τους διώχναμε κι απ’ τ’ άρμενα στο κάστρο». τους Τρώες καθώς προστάζει. ο αντίλαλος· κι αυτοί κρατούν τον κάμπο δικό τους όλο. άμα δ’ άλλον λαόν όπασσον Μυρμιδόνων. «ώμοι διογενές Πατρόκλεες οίον έειπες. παρ’ όντας πια θ’ ακούσω να φτάνει η χλαλοή κι ο πόλεμος ως τ’ άρμενά μου ετούτα. ην που τι φόως ∆αναοίσι γένωμαι. και το θάνατο να διώχνει απ’ τους Αργίτες 75 κι ουδέ η φωνή του Ατρείδη ακούγεται να βγαίνει απ’ τ’ οχτρεμένο το στόμα του· μοναχά του Έχτορα του αντροφονιά τρογύρα. Ρεία δε κ’ ακμήτες κεκμηότας άνδρας αϋτήι ώσαιμεν προτί άστυ νεών άπο και κλισιάων». Ουδ’ άρα πως ην 60 ασπερχές κεχολώσθαι ενί φρεσίν. οππότε δη τον ομοίον ανήρ εθέλησιν αμέρσαι και γέρας αψ αφελέσθαι. τον πόλεμο ν’ αφήσουν οι Τρώες. Τρώων δε πόλις επί πάσα βέβηκε θάρσυνος. 55 Κούρην ην άρα μοι γέρας έξελον υίες Αχαιών. Αλλά τόδ’ αινόν άχος κραδίην και θυμόν ικάνει. 75 Ουδέ πω Ατρεΐδεω οπός έκλυον αυδήσαντος εχθρής εκ κεφαλής. στριμωγμένοι εκόλλησαν σε λίγο στενοτόπι κι από την άλλη οι Τρώες εθάρρεψαν και ζύγωσαν κοντά μας τι πια του κράνους μου το μέτωπο να στραφταλίζει ομπρός τους 70 δεν το θωρούν λέω θα ξεχείλιζαν αμέσως τα χαντάκια απ’ τους νεκρούς τους. Μα τώρα εσύ τα πολυδόξαστα για φόρεσε άρματά μου. δουρί δ’ εμώι κτεάτισσα πόλιν ευτείχεα πέρσας. Πάτροκλε. ποτί δ’ αγλαά δώρα πόρωσιν. αλλ’ Έκτορος ανδροφόνοιο Τρωσί κελεύοντος περιάγνυται. ο γιος του Ατρέα. ως αν μοι τιμήν μεγάλην και κύδος άρηαι προς πάντων ∆αναών. ει μοι κρείω Αγαμέμνων ήπια ειδείη. οι δε ρηγμίνι θαλάσσης κεκλίαται. που τάχα εγώ κατέχω. Ολίγη δε τ’ ανάπνευσις πολέμοιο. Νυν δε στρατόν αμφιμάχονται. ως την άκρα βάλε το στο νου κι απάκουσέ μου· τι δόξα και τιμή περίτρανη να μου χαρίσεις θέλω μπρος στους Αργίτες. Μηδέ για τα γραμμένα νοιάζουμαι. 35 Μ’ αν των θεών κανένα μήνυμα θες να ξεφύγεις τώρα. την αψ εκ χειρών έλετο κρείων Αγαμέμνων Ατρεΐδης ως ει τιν’ ατίμητον μετανάστην. Και τη δικιά σου αρμάτα δώσε μου να βάλω απά στους ώμους. Κι εύκολα πέφτοντας ξεκούραστοι σε κουρασμένους πάνω. χώρης ολίγην έτι μοίραν έχοντες Αργείοι. 85 κι άλλα πολλά από πάνω ατίμητα να μου χαρίσουν δώρα. χτυπιούνται ομπρός στις πρύμνες· τι στου ∆ιομήδη πια σταμάτησε τις φούχτες το κοντάρι να ξεφρενιάζει. 50 μηδέ κι η μάνα μου φανέρωσε λόγο απ’ το ∆ία κανένα μα την καρδιά μου και τα φρένα μου βαρύς θυμός πλακώνει. άταρ οι περικαλλέα κούρην 85 αψ απονάσσωσιν. Τύνη δ’ ώμοιν μεν εμά κλυτά τεύχεα δύθι. κοίταξε.τι έγινε έγινε. 40 Αι κ’ εμέ σοι ίσκοντες απόσχωνται πολέμοιο Τρώες. ούτε θεοπροπίης εμπάζομαι ην τινα οίδα. για σένα αν θα με πάρουνε. άρχε δε Μυρνιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι μάχεσθαι. όντας ζητάει κανείς τον ίσο του να κλέψει. 45 Ως φάτο λισσόμενος μέγα νήπιος. και να πάρει πίσω ξανά το αρχοντομοίρι του. Μα ό. απ’ τα καράβια διώχνοντας το χαλασμό. αναπνεύσωσι δ’ Αρήϊοι υίες Αχαιών τειρόμενοι. τι λόγια αυτά που κρένεις. μέσα απ’ τα χέρια μου ο Αγαμέμνονας την πήρε πίσω ο γαύρος. μαζί και το άλλο ασκέρι των Μυρμιδόνων φως θ’ αντίκριζαν οι Αργίτες έτσι κάπως. 55 Την κόρη.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ει δέ τινα φρεσί σήσι θεοπροπίην αλεείνεις και τινά τοι παρ Ζηνός επέφραδε πότνια μήτηρ. στους πολέμαρχους τους Μυρμιδόνες πρώτος. και χουγιάζοντας τσακίζουν τους Αργίτες. ο τε κράτεϊ προβεβήκη. 18 .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . επεί πάθον άλγεα θυμώι. κι ας το ’χα τάξει αλήθεια πως δε θα πάψω εγώ τη μάνητα. ου γαρ Τυδεΐδεω ∆ιομήδεος εν παλάμησι μαίνεται εγχείη ∆αναών από λοιγόν αμύναι. οι Αργίτες. όπως θα ’φευγαν. με λύσσα 80 χύσου στη μάχη μέσα. τι έχω πολλά τραβήξει. ας τ’ αφήσουμε.τι θα πω. Αλλά τα μεν προτετύχθαι εάσομεν. την πανέμορφη να μου γυρίσουν κόρη. οι δ’ αλαλητώι παν πεδίον κατέχουσι μάχηι νικώντες Αχαιούς. ήτοι έφην γε ου πριν μηνιθμόν καταπαυσέμεν. τι πιο είναι δυνατός του. καν στείλε εμένα τότε γρήγορα. μην κάψουν τα καράβια με φάουσα φλόγα. Μα ό. ο γιος του Ατρέα μ’ αγάπη αν μου φερνόταν τώρα. που η σεβαστή σου το φανέρωσε μητέρα από το ∆ία. Μα κι έτσι. 65 αφού των Τρωών το μαύρο σύγνεφο μας ζώνει τα καράβια με δύναμη μεγάλη ολόγυρα· κι αυτοί στο ακροθαλάσσι. που απόστασαν καλή στον πόλεμο κι η λίγη ανάσα ακόμα. τρανό πατώντας κάστρο. Πείθεο δ’ ως τοι εγώ μύθου τέλος εν φρεσί θείω. θαρρείς κι αψήφιστος πως ήμουν ξωμερίτης. Αυτός ο πόνος τρώει τα σπλάχνα μου. κι έμπα στη μάχη. φίλον δ’ από νόστον έλωνται. μη δη πυρός αιθομένοιο νήας ενιπρήσωσι. 45 Τέτοια μιλάει παρακαλώντας τον. Τάχα κεν φεύγοντες εναύλους πλήσειαν νεκύων. Τον δε μέγ’ οχθήσας προσέφη πόδας ωκύς Αχιλλεύς. ∆ος δε μοι ώμοιν τα σα τεύχεα θωρηχθήναι. ο ανέμυαλος! Τον ίδιο πικρό χαμό του και το θάνατο να βρει παρακαλούσε! Τότε ο Αχιλλέας ο γοργοπόδαρος βαρυγκομώντας είπε: «Ωχού. κι εγώ με το σπαθί την κούρσεψα.

μήτε κι Αρ ργίτης. ∆ία πα ι ατέρα μου και Φ Φοίβε κι Αθηνά μου. 22.Μ Μάχη παραπο οτάμιος Τελικά ν νικούν οι θεο που προστατεύουν τους Αχαιούς. η μάχη μπροσ στα τείχη του Ίλιου μετατρέπεται σε αληθινή θεομαχία.Μή ήνιδος απόρ ρρησις Ο Αχιλλ λέας καλεί το στρατό σε συγκέντρωσ και δηλώνει ενώπιόν του ότι στο εξής θα λάβ μέρος ο ση βει στη μάχ εναντίον των Τρώ χη ν ώων. μη τις απ’ Ουλύμποιο θεώ αιειγενετάω ών ων εμβήηι. Θήηις.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ον 20.. ας. ομώνυμο ποταμού. Μό γλιτώσεις τ πλεούμενα. Αλλά πάλι τρωπάσθαι. μη συ γ’ ά άνευθεν εμείο λι ιλαίεσθαι πολεμίζειν Τρωσί φιλ λοπτολέμοισιν. κλείνοντ στα τείχη ται η. ς.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Εκ νηών ε ελάσας ιέναι πάλιν. Από τη επίθεση των Αχαιών κ ην τ κινδυνεύει να α καταληφ το Ίλιον και γι’ αυτό το λόγο ο Α φθεί ν ό Απόλλωνας μένει στη γη για να σώσε μ ει την ιερή πόλη. π την περικεφαλαία με χρυσό λοφίο και κ α κνημίδες από λαμπρό ό κα ασσίτερο. ει δε κεν αυ τοι υ δώηι κύδο αρέσθαι ερίγδ ος δουπος πόσις Ή Ήρης. Η μοίρα του ο α τ . ος. θώρακα πιο νώ ός ς άζει όν φω ωτεινό από τ αυγή. ου μη θες τους Τρώες τους π πολεμόχαρους ν πολεμάς μονάχος. όμο με φοβι ες οιοι ισμένα ελάφια. οι μήτε τις Α Αργείων. κι αν τη νοίξεις Και μη μεθ δρόμο μπρ ροστά. ενώ μπροστ στην ορμή οί τά ή του Αχιλ λλέα οι Τρώε οπισθοχωρ ες ρούν. ε ιν επήν φάος εν νή ήεσσι 95 υς άασθαι. η Αθηνά. μπει· τι αυτούς ο Απόλλωνας τους τ έχει στην καρδιά του. Ο Αγ γαμέμνονας ομολογεί δ δημοσίως το σφάλμα του και ο συμφιλιώ ώνεται με το Αχιλλέα.. πό ρες αος Μηριόνη κατορθών ης νουν να αποσπάσουν το νεκρό προσ στατευόμενοι κατά την α αποχώρησή τους από τους δύο Αίαντες. 90 θύσεις απ’ τον π πόλεμο κι απ’ τ σφαγή. όσχεται ότι τ επόμενη μέρα θα την το φέρει καιν ου νούργια παν νοπλία. ροίας το κάστρο. κ όλις τα μεμιάς να γύρεις πίσω. Η Ήρα. υ 19 . Ραψ ψωδία Τ . Ραψ ψωδία Φ . λέει και να ’ταν. υς εν ήδη ο θεό Ήφαιστος κατασκευά γι’ αυτό περίτεχνη ασπίδα. Εκτό εαυτού ο Α ός Αχιλλέας κατ ταδιώκει του Τρώες. ο Ξάνθος. ροδίτη συνω ωστίζονται στην πεδιάδα και αγωνί σ α ίζονται μαζί με τους θνητούς ο ένας εναντ του άλλ τίον λου. και η Αφρ ου . Μόλις τους διώξεις από τ’ άρμενα. όφρα’ οίοι Τροίης ιερά κρήδεμνα λύωμε 100 ι εν». έργο του Ηφαίστου. και μοναχο τους άλλους άφησε να πολ Ε. να να· ψεις δίχως εμέν τι τη δόξα μου θα λιγοστέψ έτσι.Οπ πλοποιία Μαύρο σύννεφ λύπης κα Μ φο αλύπτει την ψυχή του Αχ ψ χιλλέα. νώιν δ’ εκδύμεν όλεθρον. στά η μ ι ή πολεμιστ Έτσι. ο Απόλλωνα η Λητώ. κι άλ ς α λλη ο άντρας τη Ήρας ο βαρύ ης ύβροντος αν σο χαρίζει δόξα. ούς του Ολύμπ στη μέση μ που.Θ. Ραψ ψωδία Υ . Μ Μάλα τους γε φιλ εκάεργος Α λεί Απόλλων. μόλις μαθαίνει το θάνατο ς το φίλου του Τους θρήν ου υ. Ατιμότερον δε με θήσεις 90 μη δ’ επαγ γαλλόμενος πολ λέμωι και δηϊοτ τήτι Τρώας ενα αιρόμενος προτ Ίλιον ηγεμονε τί εύειν. 100 (Μετάφρασ Ν. Η Θέτιδα φέρν από τον Όλυμπο τα όπ στο γιο τ νει Ό πλα της. Ραψ ψωδία Σ .Θε εομαχία Έπειτα α αυτή τη εξέλιξη ο ∆ίας αποφα από ην ασίζει η τύχ να στραφεί υπέρ των Αχαιών. γ 95 ούς ς λεμούν στον κά άμπο. εμείς και να ξεκεφαλίσουμε της άγιας Τρ ν ροίας το κάστρο ο!». νους του ακ κούει στα βά της θάλασσας η μητέρα του άθη Θέ έτιδα και σπ πεύδει να τον παρηγορήσ Του υπό ν σει. Ραψ ψωδία Χ . για να εκδικηθεί το θάνατο ο ο το αγαπημένο του συντρ ου ου ρόφου. Ραψ ψωδία Ρ . και μόνο ο Έκτορας μένει εκτός αυτών για να περιμένει τον Αχιλλέα. του δ’ έτ’ εάν πεδίον κάτα δηριά Αι γαρ Ζευ τε πάτερ και Α υ Αθηναίη και Απ πόλλων μήτε τις ου Τρώων θάνα υν ατον φύγοι όσσο έασι. ο Ποσειδώνα ο Ερμής.Κακριδή ή) 17.Έκ κτορος αναίρ ίρεσις Οι Τρώε κατατρομαγμένοι. ο Ήφαιστος η Άρτεμη. ο θεός του ας.Καζαντζάκ ση κη-Ι. όσοι και να α ς ου ’ναι. Στ γενική χη τη συνέλευση των θεών επιτρέπει σ ν στον καθένα από αυτούς να βοηθήσε όποιον θέλ από τους θνητούς ς ει λει ς τές.Με ενελάου αρισ στεία Φοβερή μάχη γίνετα γύρω από το σώμα του Πατρόκλου Έπειτα απ πολλές ώρ ο Μενέλα και ο αι υ υ. 19. να γλιτώ ώσουμε μονάχα εμείς οι δυο μα ας. ά μήτε ένας απ’ τους Τρώες να ξέφευγε το Χάρου. τους Τρώ σκοτώνοντα κατά της Τρ ώες ας. ο 18. μην τύχει και κανείς αθάνατο απ’ τους θεο . 21. γύρνα τα πίσω.

477 τα δυο του πιάνει αμ μέσως γόνατα και τ’ αντρ α.Άθ επί Πατρ θλα ρόκλω Επιστρέφ φοντας στο στρατόπεδο ο Αχιλλέα δίνει εντ ο ας τολή στους Μυρμιδόνες να θρηνήσ ς σουν τον Πάτροκλ Μετά το νεκρόδειπνο ο Πάτροκλ εμφανίζε στον ύπν του Αχιλλ και του ζητάει να λο. φ σε πλούσ σιου αρχόντο σπίτι. τον παρηγορεί. γιατί σε λίγο δεν θα τον δέχον στον Άδ Μόλις ξη νται δη. ν Μα εκείν ζωντανό ακούγοντα πως είσαι. π στο μετα είχαν πλη ει που αξύ ησιάσει κοντά: «.. όπως πρέπει. Ο πατέρας τω θεών καλ τη Θέτιδ και της ζητάει να ων λεί δα ζ πάει σ γιο της και να του μιλ στο κ λήσει για την οργή των θεών. ός ας ζει βαθιά στ φρένα. Ακο ολουθούν πάνδημο θρήνος κα η ταφή του Έκτορα. υ ου ε υς Εξαπατη ημένος από τ θεά Αθηνά ο εκλεκτός γιος του Πρ τη ά ς ριάμου δεν κα ατορθώνει να πλήξει τον Αχιλλέα α ν και τελικ φονεύετα από αυτόν Ο γιος του Πηλέα. άλλες χώρες φτάνει. τον φιλοξε ενεί με τιμές και του υπόσχεται ς υ δώδεκα μέρες εκεχ χειρία για ν μπορέσο να ουν οι Τρώ ώες να τιμή ήσουν το ν νεκρό. ημερώνει. 23. που οι Τ Τρώες στο κά άστρο του πρ ροσεύχονταν θεός θαρρείς πως ήταν». ν θ Η Θέτιδα εκτ τελεί την εν ντολή του ∆ και ο Αχιλλέας ∆ία Α δέχετα να επισ αι στρέψει το νεκρό Έκ κτορα στους Τρώες ς παίρνοντας λύτρα Ο Πρίαμο με την πα α. Κι ο Πρί ίαμος τότε τέ έτοια αρχίνησε να λέει πα αρακαλώντα 485 ας: «Βάλε σ νου. κα νυχτοήμερα τον δυναμώ η ελπίδα. Κ Καίνε το νε εκρό και αναγείρο τύμβο. η οποία βρίσκετα εκείνη τη στιγμή πάν στα τείχη και σπεύδε να ειδοπο αι νω η ει οιήσει τους ά άλλους.. Έπε ειτα από δώδεκ μέρες ο Απόλλωνας δ κα Α διαμαρτύρετ στο ∆ία επειδή το ται ε σώμα του Έκτορα παραμένει ά α άταφο. με υπερηφά άνεια φωνάζε προς στους Αχαιούς.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . η υ ενός καιρού ’μαστε. στην τελείωση των γερα ατιών των έρμων. τα αι α ώνει 20 . ος αι υ Μετάφρ ραση Και μπαίνει ο μέγας Πρίαμος άνι ιωστος. τα φοβερ φιλεί. ς θώρουν. υ αγριωμένος από το φόνο του Πατρό ο όκλου. πο τόσες φορές έσωσε την πόλη. έχει ήδη αποφασιστεί από του θεούς. ο. που του ’χανε π ρά. Μετάφρ ραση «Τον Έκ κτορα τον γα αύρο σκοτώσ σαμε. Στα ποικίλα ουν Στη α ας ει ε α αγωνίσμ ματα που γίνο ονται βραβεύ ύονται βασιλ και άλλο ευγενείς ή λείς οι ήρωες. Σαστίσα γύρα του κ οι σύντροφ κι ο ένας τον άλλο εθ αν κι φοι.επέφν νομεν Έκτορα δίον. λος εται νο λέα ζ μην καθυ υστερήσει άλλο την ταφή του. τον Α Αχιλλέα ζυγώ ώνει. να ’χει σ σκοτώσει μες στον τόπο τ και σε ά ς του. α ώι Τρώε κατά άστυ θεώι ως ευχε ες ετόωντο». Μπορεί κι αυτός απ’ τους γειτόνους του να τυραννιέται γύρα. ς Επιστρέφ φοντας στην Τροία ο Π ν Πρίαμος γίν νεται αντιλη ηπτός πρώτα από την Κ α Κασσάνδρα. Σε συφο βαριά πώ έπεσε κανε ποτ’ τύχει κάποιον ορά ώς είς. Σ συνέχεια ο Αχιλλέα οργανώνε αγώνες με θαυμαστά έπαθλα. Ραψ ψωδία Ω . 24. οι οπο και στη διάρκεια οίοι των μαχώ αρίστευσ ών σαν.Έκ κτορος λύτρ ρα Πενθώ ώντας για το αγαπημένο του φίλο Π ον ο Πάτροκλο ο Αχιλλέας Α περιφέρεται κλαί ίγοντας κον ντά στη θάλασσα. ος αρότρυνση των θεών τ πηγαί ίνει στη σκη του Αχι ηνή ιλλέα με πλ λούσια δώρα και τον α ικετεύει με συγκινητ τικά λόγια θυ υμίζοντάς του τον πατέρα του. υ α Ο Α Αχιλλέας συμ μπονά τον Π Πρίαμο. Ραψ ψωδία Ψ . ροφόνα χέρια α. αναγαλλιάζ 490 νος. κι ό ου όλοι τους σασ στίζουν που τον βλέπουν παρ ρόμοια κι ο Α Αχιλλέας εσά άστισε να ιδεί τον Πρίαμο ο ομπρός του. πολλούς υγιο σκοτώσε ούς ει. γ κι ούτε έ έναν απ’ το κ κακό κι απ’ τ άδικο διαφ το φεντευτή δεν έχει.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ γενναίου ήρωα. εξα κά αι ν. Αχιλ στο λλέα θεόμορφ τον κύρη το δικό σου φε. ο Αχιλλ λέας αρχίζει αμέσως τις ετοιμασίες για την ταφή του Π ς τ Πατρόκλου.

Οι πιο πολλοί απ’ τον Άρη εχάθηκαν τον άγριο.τι δεν εβάστηξε κανείς θνητός στον κόσμο. Κι αν δώσει ο ∆ίας ο κεραυνόχαρος μαζί απ’ τα δυο σε κάποιον.Κακριδή) 21 . τον κύρη του θυμάμενος. κι έκλαιγεν. 530 (Μετάφραση Ν. πότε χαρές μεγάλες». πετάχτη απ’ το θρονί κι ανάσκωσε το γέροντα απ’ το χέρι. και κράζοντάς τον με ανεμάρπαστα του συντυχαίνει λόγια: «Άμοιρε εσύ και που ποτίστηκες πικρά φαρμάκια τόσα! Μονάχος να ’ρθεις πώς το βάσταξες στ’ αργίτικα καράβια. Μπροστά στου ∆ία την πόρτα βρίσκουνται στημένα δυο πιθάρια. Για χάρη του στα πλοία σας φτάνω τώρα. τ’ άσπρα γένια. που μου παράστεκε την Τροία και μας τους ίδιους. 515 ψυχοπονώντας τον για το άσπρο του κεφάλι. ως σούρνονταν μπρος στου Αχιλλέα τα πόδια 510 θρηνούσε κι ο Αχιλλέας. Καζαντζάκη-Ι. το ’να βάσανα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ τον ακριβό του γιο πως κάποτε θα ιδεί απ’ την Τροία να γέρνει. κι αυτοί περνούν ανέγνοιοι. και τον καημό του εφούντωσε για το δικό του κύρη. το άλλο αγαθά γεμάτο. Καρδιά από σίδερο στα στήθια αλήθεια κλείνεις! Μόν’ έλα.Θ. Μα σύντας ο Αχιλλέας εχόρτασεν ο αρχοντικός το κλάμα. τον έναν του αντρειωμένου του Εχτόρου.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . και δε μου απόμεινε ένας! Είχα πενήντα γιους σαν έφτασαν οι Αργίτες εδώ πέρα 495 οι δεκαεννιά απ’ την ίδια εβγήκανε κοιλιά. 505 του αντρούς που τους γιους μου εσκότωσε το χέρι να φιλήσω!» Είπε. να ’χει να δίνει. το χέρι πιάνοντάς του. την πατρική του γη ως διαφέντευε. τον κύρη σου. Αχιλλέα. κι ας καίγεται η καρδιά μας όχι. θυμάμενος· πιο αξίζω εγώ συμπόνια τι εβάστηξα ό. τον σκότωσες πριν λίγες 500 μέρες. δε βγαίνει τίποτα όφελος απ’ το φριχτό το κλάμα. στο θρονί για κάθισε. Μα εγώ ο τρισάμοιρος. που άμετρους και ψυχωμένους γιους σου 520 σου χάλασα. ξεχωριστό. και τους καημούς μας όλους να γαληνέψουν ας αφήσουμε. Τέτοια οι θεοί μαθές στους άμοιρους θνητούς έκλωσαν μοίρα. σεβάσου τους αθάνατους. 525 να ζουν με πίκρες και με βάσανα. τον άντρα ν’ αντικρίσεις. τον Έχτορα. Έλα. συμπόνεσε και μένα. κι ο πόθος απ’ τα σπλάχνα του έφυγε κι από τα γόνατά του. Μαζί τους έπνιξαν οι θύμησες. να τον λυτρώσω με την άμετρη την ξαγορά που φέρνω. και πότε τον Πάτροκλο. πότε λαχαίνει τούτος βάσανα. κι ως πέρα οι θρήνοι τους γιόμιζαν το καλύβι. που αξιώθηκα τους γιους τους πιο αντρειωμένους στην Τροία να κάνω την απλόχωρη. και τον έναν. κι έσπρωξε ανάλαφρα το γέροντα. τους άλλους όλους μες στο παλάτι μου τους γέννησαν άλλες γυναίκες που ’χα.

υτήν την ιστορία κόρη α. Από όπου θες. έμαθε πο ολλών ανθρώπων τις βουλές.. μον Των αμόθε γε. η. τις οποί προξενεί ο θεός Ποσε ίες ειδώνας. βρέθηκε ως τα πέρατα του κόσμου να γυρνά. ε Τροίης ιερό πτολίεθρον έ επεί όν έπερσεν. που πήγαν κι έφαγαν τα βόδια του ν β υπέρλαμπ πρου Ηλίου. εται ένας εμφύλιος πόλεμος στ Ιθάκη. πίστευτες περιπέτε ειες. μούσα πολύτροπον. πολύτροπο να μ ανιστορήσε που μου εις. νήπιοι. Οι μνηστήρες ζ ζουν πλέον σ παλάτι του Οδυσσέα και κατασ στο τ σπαταλούν τα πλούτη α του. ς την 1. δεν θέλει να .Θεώ αγορά. Έχο περάσει δέκ χρόνια ς τη ουν κα από το τέλ του Τρωικο Πολέμου κα ο Οδυσσέας βρίσκεται λος ού αι στο νησί της νύμφης Κα τ αλυψώς. καταμεσής στο πέλαγο πάθη ν ος. 5 Αλλ’ ουδ’ ως ετάρους ερρύσατο. ο κύριο στόχος ος τους είν να καταλ ναι λάβουν το θρόνο της Ιθάκης. ακόμ και σήμε μη ερα. ο Τη ος ηλέμαχος. επ β πιστρέφει στ Ιθάκη την και με τη συμπαράστ η ταση της θεά Αθηνάς τι άς ιμωρεί τους μνηστήρες. ν. και πες την και σ’ εμάς. Μ Τ Μνηστήρων ευωχία ν Άνδρα μοι έννεπε. Ραψω ωδία α . οι α σφάλματα νήπιοι και μω α. Εκείνη τον κρατά τ κοντά της παρά την επι ς. με την επιμονή της Αθηνάς. ο οποίος μετά την κατάληψη του Ιλίο ξεκινά της ου με τα πλοί του για ν επιστρέψε στην πατρ ία να ει ρίδα του. υν οφή σ Ιθάκη. Αθ ών θηνάς παραί ίνεσις προς Τηλέμαχον. ενώ συγχρόνως παίρνουν με το μέρος τους πολλούς από τους υπ ώ ε ς πηρέτες του. Ξ Ξανασμίγει μ τη γυναίκ του. πολλά που τον σημάδεψα σηκώνοντας το βάρος για τη δική του υ αν. σονται οι χαρακτήρες των προσώ ς ώπων που συμμετέχουν στη δράση ενώ η πλ σ ν η. τή ξαναπαν ντρευτεί. ντάς τους. προσπ τι παθώντας να πείσουν α τη γυναί του Πηνε ίκα ελόπη να παν ντρευτεί κάπ ποιον από αυ υτούς. ιθυμία του να ε επιστρέψει στην πατρίδα.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .. 24 Η δράσ καλύπτει 40 ημέρες και τοποθετ ση τείται στο δ δέκατο έτος από την άλωση του Ιλίου. Όλα αυτά προσφέρουν ιδιαίτερη αισθητική ν α απόλαυση στον αναγν νώστη. ναι έα καταδιώκ αποφασίζου την επιστρο του ήρωα στην κει. να σώσει τους συντρόφο Γιατί εκείνο χάθηκαν απ’ τα δικά τους τα μεγάλα ους. 5 Κι όμως δεν μπόρεσε.000 περίπου στ αι 0 τίχους και χω ωρίζεται σε 2 ραψωδίες (α-ω). Κι αυτός τους άρπ παξε του γυρισμ τη μού μέρα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Η Ο∆Υ ΥΣΣΕΙΑ Αποτελείτα από 12. ά πλάγχθη. πο τόσο επιθυμο δ ου ούσε. ωροί. Τελ ία ός λικά. Χάν όλα τα π νει πλοία και του συντρόφο του και από τον ισχυ στρατό τ που ξεκί υς ους α υρό του ίνησε για την Τροί μόνο αυτό επιζεί. οι κ κατά βους Υπερίονος Ηελίοιο ο ήσθιον.Ν. Γνώρισε πολιτείες πο ο ολλές. ο βασιλιάς τ Ιθάκης. θεά ξεκίνα την αυ ό ά. με τη β βοήθεια του βασιλιά των Φαιάκων. του ∆ία. Όταν με εγαλώνει αρ ρκετά ο γιο του Οδυσσέα. Στην π πραγματικότ τητα. την Ωγ γυγία. συγκαλέσ συνέλευση τω κατοίκων τ νησιού και να σει ων του επισκεφθε το Νέστορα στην Πύλο και το Μενέλαο στη Σπάρτη εί ι για να ζητ τήσει πληροφορ για τον πα ρίες ατέρα του. ειπέ κ ημίν 10 και Τον άντρα Μούσα. Αυτή. 10 κ (Μετάφρα ∆. επ πισκέπτεται διάφορους Αχαιούς άρχοντες για να μάθε αν ο πατέρ του ζει. Κεντρικ πρόσωπο είναι ο κό ο Οδυσσέας. ιέμενό περ. ς ει ρας Ο Ο Οδυσσέας π περιπλανιέται σχεδόν δ ι δέκα χρόνια ταλαιπωρείται πολύ και ζει απ α. αφο της Τροίας πάτησε υ ού π το κάστρο το ιερό. Στο γλέντι των 22 . ν Πολλά δ’ ο γ’ εν πόντωι π αρνύμενος ην τε ψυχήν κ νόστον εταίρ ς και ρων. διαφθείρον . Ωστόσο καμιά είδηση δεν έχει ακόμη φτάσει στην Ιθάκη για την τύχη το βασιλιά της. ος μάλα πολλά ι α. κι έζησε. Η Αθηνά με τη μορφή ετά ή η του Μέντη του βασιλιά των Ταφιωτών πηγαίνει στη Ιθάκη. το γιο του Οδυσσ να Π ν σέα. Κατά ν ου την απου υσία του οι ά άρχοντες του νησιού συγ υ γκεντρώνονται στο παλάτ του. λοκή του διακρίνεται για την πυκ ι κνότητά της.Μαρων αση νίτη) Ο ποιητής επικαλείται τ Μούσα. ός Αυτών γαρ σφετέρησιν α ρ ατασθαλίησιν όλ λοντο. εκ μπο κμεταλλευόμενο την απουσία του οι Ποσειδών ο οποίος είν οργισμένος με τον Οδυσσέ και τον να. το με κα γιο του Τηλέμαχο κ τον πατέρ του Λαέρ και. Στον Όλυμ οι θεοί. Αυ υτάρ ο τοίσιν α αφείλετο νόστιμ ήμαρ. με την παρέμβα των θεώ αποτρέπε και ρα ρτη αση ών. πάντα πιστ στο σύζυγό της. ς τ τη ζωή κα των συντρόφω του τον γυρι αι ων ισμό. Παρακινεί τον Τηλέμαχο. ην όπου οι μν νηστήρες της Π Πηνελόπης έχο εγκατασταθ στο ουν θεί παλάτι το Οδυσσέα και παρά τη θέλη της σπαταλ ου ι ησή λούν το βιος του. πολλών δ’ ανθρώπων ίδεν άστεα και νόο έγνω. τον π α. Οι άλλοι αρχηγοί των Αχαιών είτε επιστρέφου σώοι στην πατρίδα το είτε πεθα ε υν ν ους αίνουν. ν ον πάθεν άλγεα ον κατά θυμόν. παρ ρακινημένος από το μίσο και τη μν ος νησικακία του. Σ Στο έπος αυτό εμφαν α νίζονται για πρώτη φορά τα α φ χαρακτηρισ στικά του μ μυθιστορήματ και της περιπέτειας αναπτύσσ τος ς ς. θεά θύγα εν ατερ ∆ιός.

Πεισίστρατου. Ο Τηλ λέμαχος συγ γκαλεί συνέλ λευση. α με το μα ότι τον β βλέπει ζωντα στο μακ ανό κρινό νησί τη Καλυψώς Έτσι. ά. ετο οιμάζει καρά και ξεκιν κρυφά μαζ του για άβι νά ζί την Πύλ σε αναζήτη του Οδυ λο ηση υσσέα. Ο Μενέλαο και η Ελένη τού διηγο ος ούνται τα κατορθώματα του τ πατέρα του. π διηγήσει του Νέστο από τα χ ις ορα χρόνια του π πολέμου. μετά τ ολοκλήρ την ρωση της 23 . μ μόλις τελειώ ώσει το σάβ βανο του πεθερού της. Την επ πόμενη μέρα την έκτη κατά σειρά ο α. γ να της αν να ν για νακοινώσει ότι οι θεοί ό αποφάσι ισαν να επιστρέψει ο Οδυσσέας στην πατρίδα του. Ο Τηλέμαχος δ μαθαίνει τίποτε για την τύχη δεν ι του πατέ του.Ιθακ κησίων εκκλ λησία και Τη ηλεμάχου απ ποδημία 2. Πληρ τ ροφορείται επίσης ότι οι άλλο στρατηγοί έχουν επισ οι ί στρέψει στη πατρίδα τους. η οποία. Ο ου. αντί να αποφασ σίσει ποιον α όλους θα παντρευτεί τους ξεγελ με υποσχ από α ί. βρίσκονται σ συγκεντρωμέ ένοι στον Όλυμπο και ο ∆ίας α αποφασίζει ν στείλει τον Ερμή στην Καλυψώ. Ραψω ωδία γ . όπο φτάνει ου το σούρο ουπο της πέμ μπτης μέρας. Ο Οδυσ τ σσέας. παραπονιέτα για τα τεχ α αι χνάσματα της Πηνελόπης –είχε υποσ ς σχεθεί ότι. θε φασμα που υφ φαίνει τη μέρα–. Έτσι. τον ρώτησε για τον Οδυσσέ εκείνος απάντησε αν ος. Ο Τηλέμαχος επιδιώκει ν φύγουν οι μνηστήρες. Ο Νέστορα τον παρακ ν του . Ραψω ωδία ε . μαχος φτάνει στην Πύλο Η μέρα περνά με ι ο. Αντ τίνοος. του Λα αέρτη. αν ναχωρεί με ά άρμα για τη Σπάρτη. ας κινεί να πάε στη Σπάρτ για να ει τη συμβουλ λευτεί το Με ενέλαο. πατρικού φ φίλου του Τη ηλέμαχου. Στο μεταξύ οι φοβεροί μνηστήρ ρες. χος ει Τηλέμαχ αναφέρε στο Μενέλαο τους μνηστήρες και εκείνος του λέει για τη συνάντη που είχε στην Αίγυπ α ηση ε πτο αντικό θεό Π Πρωτέα.Οδυσσέως σχεδί ία Με την αρχή της ε ρ ραψωδίας ξε εκινά μια καινούργια μέρ Οι θεοί β ρα.Τα ε Λακεδαίμ εν μονι Η Ελένη αμέσως α η αναγνωρίζει τον Τηλέμ μαχο λόγω της ομοιότητ του με τον πατέρα του. Ραψω Με την αρχή τη β ραψωδία ξεκινά και η δεύτερη μ ης ας ι μέρα της διήγησης. Η Πηνελόπη η οποία δεν έχει ην η. Ραψω ωδία δ . υση λειώνει χωρί κάποιο όφελος για το γ του Οδυσ ίς γιο σσέα. 4. του Οδυσσέα. Ότα ο Μενέλαο λέει. αλλά η θεά Αθηνά τής στέλνε ένα όνειρο και την ά ει ο καθησυχ χάζει. λά χέσεις και αναβάλλ συνεχώς τ γάμο. στη τάς α σ διάρκεια του φαγητο κουβεντι α ού. που όλα ς να ι . Όλη τ νύχτα το καράβι ταξιδ τη κ δεύει.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ μνηστήρω ο αοιδός Φή ων ήμιος τραγουδά τις περιπέτειε των ά ες ηρώων κα την επιστρ ατά ροφή τους από τ Τρωικό Πό τον όλεμο και συγκινεί την Πηνελόπη. Η Αθη με τη ηνά. Στη συνέχεια. ιστρέψει στη Ιθάκη. 3. θα επ πιλέξει γαμπρ αλλά κάθ βράδυ ξηλώνει το ύφ ρό. αλλά μαθαίνει π έρα ά πολλά για τη σύνεση και την παλικαριά του. Την τέταρτη μέρα της δι η ιήγησης ο Τη ηλέμαχος με τη συ υνοδεία του γ γιου του Νέσ στορα. 5. μορφή του Μέντορα. όταν πλ ληροφορούντ την αναχ ται χώρηση του Τηλέμαχου αποφασίζο να του στήσουν υ υ. ουν ενέδρα και να τον σκοτώσουν μόλις επι ν. αυτά τα χρόνια κατασπατα ά α αλούν την π περιουσία το από το σπίτι. ιάζουν για π πολλές ώρες. ενημερω ωθεί για το ταξίδι του γιο της. ο πιο σπουδαίος από αυτούς. Στη συνέχεια ανακοινώνει στον Οδυσσέα την απόφα της να τ αφήσει ν φύγει και του δίνει ασή τον να τις αναγ γκαίες οδηγίε για να κα ες ατασκευάσει τη σχεδία του. ενώ μαθαίνει κα για το φόνο του ην αι φ Αγαμέμν νονα και την εκδίκηση τ Ορέστη. τ τελειώνει η τ τρίτη νύχτα. δηλώνει τη δυσαρέσκειά της. α έα. όπου καταφαίνε υ εται η διάλ λυση που επικ κρατεί στην Ι Ιθάκη εξαιτία της πολύχ ας χρονης απουσίας του βασ σιλιά της.Τα ε Πύλω εν Την τρίτ μέρα. ηλέμαχος μα αθαίνει ότι ο πατέρας του είνα ακόμη ζω αι ωντανός και αποφασίζε να επιστρ ι ει ρέψει στην Ιθάκη. Η Αθ θηνά-Μέντορ φεύγει με θαυμαστό τρόπο και ο Τηλέμαχος κοιμάται ρας μ στο παλά του Νέστ άτι τορα. Ύσ λει το στερα από τη άκαρπη συ ην υζήτηση ο Τ Τηλέμαχος αν ναζητά καρά για να άβι ταξιδέψε η συνέλευ όμως τελ ει. ενώ ο Τηλέμαχ τους αποκα τ χος αλύπτει τα σχέδιά του για τη συνέλε ευση των κατοίκων που θα γί την ίνει επόμενη μέρα. Στην απόφ ν φαση αυτή η Καλυψώ δε φέρνει εν αντίρρησ αλλά εκδ ση. ανησ ου συχεί. με την ανατολ του ήλιο ο Τηλέμ τη ε λή ου.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . μ ωδία β . ο Τη ης ς.

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . επιστ κες. τον βλέπει κ του βυθ και θίζει τη σχεδία. στο οποίο περιγράφετα μεταξύ άλλ η έριδα ανάμεσα . αγώνες λαμβάνει μέρος και ο Οδυσσ κ σέας.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ νησί της Κ Καλυψώς τη η σχεδίας. ο οποίο καταπλήσ ος σσει τους πάντες μ την ευστρ με ροφία και τη ρώμη του. Το δειλινό ο φτάνουν στο άλσος της Αθηνά και. μετά το πλύσ μ σιμο των ρο ούχων. και τη παρακινεί να πάει στο ποτάμι και ν πλύνει τα ρούχα. Στη συνέχεια πηγαίνει να κοιμηθεί. Η θα αλασσινή θεά Λευκοθέ τον λυπάτ και του δ έα ται δίνει το πέπλ της. 6. δεν απ ωτά ποκαλύπτει την ταυτ τότητά του και αφηγείτ τις περιπ ται πέτειές του μετά την αναχώρησή του από τη Ωγυγία. πέφ φτει στα π πόδια της βασίλισσ Αρήτης και της ζη να τον βοηθήσει.Αλκί ίνου απόλογο Κυκλώπε οι. μορφή μ νέας κοπ μιας πέλας. Στο συμπόσ που ακολ η σιο λουθεί ο ∆η ημόδοκος. εμφ φανίζεται μπροστά στη Ναυσι και ζητά τη βοήθειά της. σας ητά Όταν εκ κείνη τον ρω ποιος είναι. τ νησί της ν ή ην το Καλυψώ και πώς συνάντησ τη Ναυσ ώς. ο ου συγκεντρ ρωθεί και οι άλλοι Φαίακ Αφού ο βασιλιάς δίν εντολή να ετοιμαστεί πλοίο. τρα αγουδά έπος. το ι α 9. της κόρη του Αλκίνοου. α α 8. Ραψω ωδία η . με το λο οποίο κα ατορθώνει να μην πνιγεί Φτάνει τελ α ί. νει α ί τρέφει με τους σκη ηπτρούχους στο ανάκτορ και κάνει θυσία και συμπόσιο. κ καθώς γυρίζε από τους Α ει Αιθίοπες. δείχνει τ ανάκτορο του Αλκίνοο Ο Οδυσσ το ου. Στ δείπνο ο α ρο σ το αοιδός του βασιλικού β οίκου. ην να Την επόμενη μέ η Ναυσικά και οι φ έρα φίλες της. συ ς την υναντά μια νέα. σέας. ν τη Ο Πο οσειδώνας. ο τυφλός ∆ημ μόδοκος. λικά στο νησ σί των Φαιά άκων και εξο ουθενωμένος κοιμάται κο ς οντά σε ένα ποτάμι. Ο ξέν συγκινεί νος ίται τόσο από το ά άσμα. που ο Αλκίνοος δ διατάζει το ∆ ∆ημόδοκο να σταματήσ και προτε ν σει είνει να συνεχιστεί η διασκέδα με αγών Στους α αση νες. ταξίδι 18 ημερών δ διακρίνει στο βάθος του ορίζοντα το ο υ νησί των Φαιάκων. καθώς μπαίνει στ πόλη. Για δύ ολόκληρε ύο ες μέρες ο ήρωας παλε εύει με τα κύ ύματα. π αι λων στον Αχ χιλλέα και το Οδυσσέα στη διάρκει της πολιο ον ια ορκίας της Τ Τροίας. σσέας ξυπνά από τις χαρ ρούμενες φω ωνές των κοριτσιών. Ραψω ωδία θ . Αυτή τη φορά όλοι αντιλα ά αμβάνονται τη συγκίνησ του Οδυσ ση σσέα· ο Αλκίνοος μάλιστ τον παρα τα ακαλεί να του πει τ όνομα και την πατρίδα του. ενώ η Ναυσικά συνεχίζει το δρόμο τη για το παλάτι. 7. Ραψω ωδία ι .Οδυ υσσέως είσοδ προς Αλ δος λκίνουν Ο Οδυσ σσέας. έπ πειτα από παράκλη του Οδυ ηση υσσέα. διασκ κεδάζουν παίζοντα με ένα τό Ο Οδυσ ας όπι. αφού θαυμάζε τα ανάκ ει κτορα. τραγο ουδά την άλω του Ιλίο με το τέχν ωση ου νασμα του ∆ούρειου Ίππου. βασιλιά των Φαιάκω με τη ά αι ης ά ων. ο ν ς άς ά ης π Οδυσσέα σταματά κ προσεύχε στη θεά ας και εται ά.Οδυ υσσέως σύστ τασις προς Φ Φαίακας Την επό όμενη μέρα ο Αλκίνοος οδηγεί τον Οδυσσέα στην αγορά. όπο έχουν ς ν σ . κοντά στο λιμάνι. Ραψω ωδία ζ . αναχωρεί από το ν δωδέκατ μέρα από την αρχή τη διήγησης Έπειτα από τη ης ς. τ Σχερία. η οπ ποία δεν είνα άλλη από τ θεά Αθην που του αι τη νά.Οδυσσέως άφιξι εις Φαίακ ις κας Η Αθηνά εμφανίζετα στον ύπνο της Ναυσικάς. εια 24 . Εκείν του λέει ν την ακολ ά ικά ά ά νη να λουθήσει. ς σε σικά.

του Πάτροκλου και των άλλων ηρώων. που του διηγήθηκαν τα παθήματά τους.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . αλλά εκείνος. για να τους διευκολύνει κατά τον πλου. με την προστασία του θεού Ερμή. 10. παράκουσαν τις εντολές του και έσφαξαν και έφαγαν τα βόδια του Ηλίου. όπου φιλοξενήθηκαν στο ανάκτορο του βασιλιά των ανέμων. Η Κίρκη τον συμβούλεψε πώς να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που θα τον απειλούσαν στο ταξίδι του – τις Σειρήνες. παρά τις εντολές του Οδυσσέα. τα βόδια του Ηλίου. Στη συνέχεια έπεισε την Κίρκη να λύσει τα μάγια και να απελευθερώσει τον ίδιο και τους συντρόφους του. Ραψωδία ν . τα στενά της Σκύλλας και της Χάρυβδης. πέρασε σώος τα στενά της Σκύλλας και της Χάρυβδης. τον ασκό. Έπειτα από ένα σύντομο ταξίδι φτάνουν στην Ιθάκη και αφήνουν τον κοιμισμένο Οδυσσέα στο νησί του. Όσους πλησίαζαν για να πιουν αίμα τούς έδιωχνε για να πιει πρώτα ο Τειρεσίας. Ο Οδυσσέας τρόμαξε από το μεγάλο αριθμό των ψυχών. Η θαυμαστή χώρα των Κυκλώπων ήταν ο επόμενος σταθμός τους. του ανακοίνωσε ότι τελικά θα επιστρέψει στην πατρίδα του και συγχρόνως του αποκάλυψε όλα όσα θα συμβούν στο μέλλον. Έπειτα από ένα χρόνο παραμονής στο νησί της Κίρκης εκείνη υποχώρησε στις παρακλήσεις του να τον αφήσει να φύγει. αλλά οι σύντροφοί του.Οδυσσέως απόπλους παρά Φαιάκων και άφιξις εις Ιθάκην Ο Οδυσσέας. οι σύντροφοί του έκαναν το λάθος να ανοίξουν. όπου μερικοί από τους συντρόφους του έφαγαν το λωτό. ο οποίος. και τον στέλνει στην καλύβα του πιστού του χοιροβοσκού Εύμαιου. 25 . Τον ενημερώνει για τους καινούργιους αγώνες που τον περιμένουν. Πρόσφερε θυσίες και έσκαψε ένα λάκκο που τον γέμισε με το αίμα σφαγίων. Αρχίζει τότε ο ήρωας να διηγείται τις περιπέτειές του. έπειτα από πολλές περιπέτειες. Σκύλλα. Ο Αίολος. Εκεί ο Οδυσσέας με 12 άντρες του δικού του πλοίου έφτασε στο σπήλαιο του Πολύφημου. όπου παρέμεινε για πάνω από επτά χρόνια. 12. του Αχιλλέα. Ραψωδία λ . τελειώνοντας τη διήγηση των παθημάτων του. Όταν πλησίασε ο μάντης. Ο ήρωας ξυπνά. Στη χώρα των άγριων Λαιστρυγόνων χάθηκαν έντεκα πλοία του Οδυσσέα και αυτός μόλις που κατάφερε να σωθεί την τελευταία στιγμή. όπου και έπαθαν φοβερότερα δεινά. νομίζοντας ότι εκείνος έκρυβε μέσα σε αυτόν χρυσό και ασήμι. Όταν ξεκίνησαν και πάλι. κατευθύνθηκαν προς το νότο. ενώ οι άλλοι σώθηκαν χάρη σε ένα τέχνασμα που επινόησε ο Οδυσσέας. τον προέτρεψε να επισκεφθεί τον Άδη και να συμβουλευτεί την ψυχή του μάντη Τειρεσία. Χάρυβδις. Αναγκάστηκαν τελικά να υποχωρήσουν και. με το οποίο κατάφεραν να βγουν από τη σπηλιά. κατάφερε να γλιτώσει. αφού επιβιβάστηκαν στα πλοία. τον καρπό της λησμονιάς. δέχεται δώρα από τους Φαίακες.Σειρήνες. στο σημείο όπου έπρεπε να καλέσει τις ψυχές. Εκεί η Κίρκη με τα μάγια της μεταμόρφωσε τους συντρόφους του Οδυσσέα σε χοίρους. Τότε απελευθερώθηκαν οι άνεμοι και νέες θύελλες τους παρέσυραν πάλι μακριά προς τη ∆ύση. 13. Από το Ίλιο ο άνεμος τον έφερε στον Ίσμαρο της Θράκης.Τα περί Αιόλου και Λαιστρυγόνων και Κίρκης Στη συνέχεια ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του πήγαν στο νησί του Αιόλου. Ο άγριος Κύκλωπας έφαγε έξι από τους συντρόφους του. όπου αυτός και οι σύντροφοί του υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν με το λαό των Κικόνων. Ραψωδία κ . την Αία.Νέκυια Ο Οδυσσέας έφτασε στη χώρα των Κιμμερίων. πεινασμένοι. Την επόμενη μέρα ξεκινά το καράβι τους για να τον μεταφέρει στην Ιθάκη. για να μπορέσει να πραγματοποιήσει τα σχέδιά του. τον μεταμορφώνει σε κουρελή ζητιάνο. Στο μεταξύ εμφανίζεται η θεά Αθηνά με τη μορφή ενός νεαρού βοσκού. Επί εννέα μέρες τους παρέσυραν ο άνεμος και τα κύματα και τελικά έφτασαν στη χώρα των Λωτοφάγων.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Με κατάπληξη οι Φαίακες ακούν ότι ο ξένος είναι ο ίδιος ο Οδυσσέας. ο ∆ίας κατακεραύνωσε το καράβι και από το ναυάγιο σώθηκε μόνο ο Οδυσσέας. Έφτασαν πολλές ψυχές. Ραψωδία μ . Λίγο πριν αναχωρήσει. Κατόρθωσε να ακούσει το τραγούδι των Σειρήνων χωρίς να χαθεί. έκλεισε σε ασκό όλους τους ανέμους εκτός από το Ζέφυρο και τον παρέδωσε στον Οδυσσέα. έφτασε στο νησί της Καλυψώς. Ωστόσο. αλλά δεν αναγνωρίζει τον τόπο του. σύμφωνα με τις οδηγίες που του έδωσε η Κίρκη. ο βασιλιάς της Ιθάκης. ενώ κόντευαν να φτάσουν στην πατρίδα τους. επέστρεψε στο πλοίο του και κατευθύνθηκε στον ποταμό Ωκεανό. Βόες Ηλίου Ο Οδυσσέας επέστρεψε στην Αία και έθαψε τον Ελπήνορα. 11. Η Αντίκλεια του ανέφερε αυτά που συνέβαιναν στο σπίτι του στην Ιθάκη. μεταξύ των οποίων εκείνες του Ελπήνορα και της μητέρας του Αντίκλειας. Στη συνέχεια ήρθαν οι ψυχές του Αγαμέμνονα. στο νησί της Κίρκης.

κι εμείς θα σου προσφέρουμε θυσία ευχάριστη. Νόησε δε δίος Οδυσσεύς. παρακινεί τον Τηλέμαχο να επιστρέψει στην Ιθάκη. 15. Ουδ’ εγώ αυτή 170 δηρόν από σφώιν έσομαι μεμαυία μάχεσθαι». Η μεν άρ’ ως έρξασα πάλιν κίεν. Είπε και τον ακούμπησε τον Οδυσσέα η Αθηνά με το χρυσό ραβδί της.Τηλεμάχου αναγνωρισμός Οδυσσέως Όταν μπαίνει στην καλύβα του Εύμαιου. Επειδή η βραδιά είναι ψυχρή. Μόλις ο Εύμαιος βάζει τον ξένο να κοιμηθεί. χωρίς βέβαια να τον αναγνωρίσει. όταν οι δύο νέοι φτάνουν στο καράβι του Τηλέμαχου. Τον είδε ο γιος του κι έμεινε έκθαμβος. «∆ιογενές Λαερτιάδη. άλλα τα ρούχα σου. αποχαιρετούν ο ένας τον άλλο και ο γιος του Οδυσσέα ξεκινά για να επιστρέψει στην πατρίδα του. μην του κρύβεσαι. τοι ουρανόν ευρύν έχουσιν. σπλαχνίσου μας. ξείνε. φάνης νέον ηέ πάροιθεν. ξένε. Και ξαφνικά ξανάνιωσε. Η Αθηνά αμέσως τον προσφώνησε: «Λαερτιάδη διογέννητε. που εσύ για χάρη του στενάζεις 26 . πέταξαν σαν πουλιά τα λόγια του: 180 «Αλλιώτικος φαντάζεις τώρα. Πώς με φαντάστηκες αθάνατο. ο Τηλέμαχος βλέπει τον κουρελή ζητιάνο και συνομιλεί φιλικά μαζί του. 185 Πήρε τον λόγο και αποκρίθηκε βασανισμένος ο Οδυσσέας: «Όχι. Την επόμενη μέρα ο Τηλέμαχος φτάνει στην Ιθάκη. Κι όπως του μίλησε. ω πολυμήχανε Οδυσσέα. ομολογήσου τώρα στο παιδί σου.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 14. Ο γιος του Οδυσσέα είναι πολύ στενοχωρημένος γιατί τελικά δεν έμαθε κάτι για τον αγαπημένο του πατέρα. ο Οδυσσέας ζητά ένα μανδύα για να σκεπαστεί. ήδη νυν σώι παιδί έπος φάο μηδ’ επίκευθε. ο οποίος του προσφέρει φιλοξενία και του διηγείται τα δεινά της οικογένειας του αφέντη του. Τελικά. Τον δε προσέειπεν Αθήνη. κι ο Οδυσσέας κατάλαβε. 165 στη δε πάροιθ’ αυτής. Του φόρεσε γύρω στο στήθος πουκαμίσα καθαρή και πανωφόρι. Ο χοιροβοσκός όμως δεν τον πιστεύει. πολυμήχαν’ Οδυσσεύ. Μόνο ελέησέ μας». ο Τηλέμαχος και ο Πεισίστρατος αποχαιρετούν την Ελένη και το Μενέλαο και ξεκινούν το ταξίδι της επιστροφής. Αυτάρ Οδυσσεύς ήιεν ες κλισίην. «Ου τις τοι θεός είμι. και τοι χρως ουκέθ’ ομοίος.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . 170 Αλλά κι εγώ δεν πρόκειται να σας αφήσω για πολύ – φλέγομαι αλήθεια να μπω στη μάχη αυτή». Την ίδια ώρα ο Οδυσσέας μαθαίνει από τον Εύμαιο πληροφορίες για τον πατέρα του Λαέρτη και αποκαλύπτει τις προθέσεις του να επισκεφθεί την πόλη. παρότι πριν. έφτασε η ώρα. 185 Τον δ’ ημείβετ’ έπειτα πολύτλας δίος Οδυσσεύς. ως αν μνηστήρσιν θάνατον και κήρ’ αραρόντε έρχησθον προτί άστυ περίκλυτον. 175 κυάνεαι δ’ εγένοντο γενειάδες αμφί γένειον. Ανίσως είσαι ένας θεός απ’ όσους τον απέραντο ουρανό κρατούν. απομακρύνθηκε η θεά κι ο Οδυσσέας όμως προχωρούσε τώρα στην καλύβα.Τηλεμάχου προς Εύμαιον άφιξις Η Αθηνά. Ραψωδία π . του είνεκα συ στεναχίζων Έκανε τότε νεύμα η θεά παίζοντας τα ματόκλαδά της. άλλα δε είματ’ έχεις. 180 «Αλλοίος μοι. Η δ’ άρ’ επ’ οφρύσι νεύσε. μήπως του φανερώθηκε κάποιος θεός. Η μάλα τις θεός έσσι. ίνα τοι κεχαρισμένα δώομεν ιρά ηδέ χρύσεα δώρα. έδειξε πιο ψηλός. Το δέρμα του έγινε πάλι μελαχροινό. γύρισε αλλού το βλέμμα του με δέος. γναθμοί δε τάνυσθεν. Φείδεο δ’ ημέων». Τι μ’ αθανάτοισιν είσκεις. Αλλ’ ίληθ’. Ο Οδυσσέας τον καθησυχάζει. Ραψωδία ξ . Θάμβησε δε μιν φίλος υιός. αλλά πατήρ τεός ειμί. κι ύστερα κατεβαίνετε στη δοξασμένη πόλη. τετυγμένα. κατευθύνεται στην καλύβα του Εύμαιου και τον παρακαλεί να πάει στη μητέρα του Πηνελόπη και να της αναγγείλει την άφιξή του. εκ δ’ ήλθεν μεγάροιο παρέκ μέγα τειχίον αυλής. που στο μεταξύ έχει φτάσει στη Λακεδαίμονα. ταρβήσας δ’ ετέρωσε βάλ’ όμματα μη θεός είη. απομακρύνεται για να πάει κοντά στο κοπάδι του. Και μιν φωνήσας έπεα πτερόεντα προσηύδα. Βγήκε από το καλύβι. Αψ δε μελαγχροιής γένετο. δώρα από δουλεμένο μάλαμα. δέμας δ’ ώφελλε και ήβην. λέγοντάς του ότι είναι Κρητικός και ότι στη διάρκεια των περιπλανήσεών του πληροφορήθηκε από κάποιους Θεσπρωτούς ότι ο Οδυσσέας είναι ζωντανός και σύντομα θα επιστρέψει στην πατρίδα του. Ραψωδία ο . προσπέρασε τον υψωμένο τοίχο της αυλής και στήθηκε 165 μπροστά της. άλλαξε και το δέρμα σου. οι δύο να συνταιριάξετε τον φόνο των μνηστήρων και τον χαλασμό τους. Η και χρυσείηι ράβδωι επεμάσσατ’ Αθήνη. Είμαι ο πατέρας ο δικός σου. 175 Το έργο της τελειώνοντας. Φάρος μεν οι πρώτον ευπλυνές ηδέ χιτώνα θήκ’ αμφί στήθεσσι. 16. και μαύρισε το γένι γύρω από το πηγούνι. Σύμφωνα με την εντολή της θεάς. θεός δεν είμαι.Οδυσσέως προς Εύμαιον ομιλία Ο Οδυσσέας φτάνει στην καλύβα του πιστού του χοιροβοσκού Εύμαιου. Ταξιδεύουν όλη μέρα και περνούν τη νύχτα τους πάλι στις Φήρες. τα μάγουλά του τσίτωσαν.

Το έργο που βλέπεις και θαυμάζεις. δεν είσαι ο Οδυσσέας εσύ. αδινώτερον η τ’ οιωνοί. ο τε σφέας εισαφίκηται. Οι Φαίακες. να αποφασίσουμε μαζί τον φόνο των εχθρών μας…». 230 χαλκό. Αυτάρ τοι τόδε έργον Αθηναίης αγελείης. 220 αν ο Τηλέμαχος δεν προσφωνούσε τον πατέρα του: «Με ποιο καράβι. να αποθαυμάζεσαι τόσο πολύ και να αμφιβάλλεις. 230 χαλκόν τε χρυσόν τε άλις εσθήτα θ’ υφαντήν. σηκώνοντας τα βάρη από βίαιες πράξεις άλλων ανδρών». άλλοτε δ’ αύτε ανδρί νέωι και καλά περί χροΐ είματ’ έχοντι. είναι μπροστά σου κι είμαι εγώ. δύναται γαρ. Τηλέμαχος δε αμφιχυθείς πατέρ’ εσθλόν οδύρετο δάκρυα λείβων. Φαντάζομαι δεν έφτασες στα μέρη μας πεζός». μ’ οδήγησαν – ξεπροβοδούν αυτοί κι άλλους πολλούς. αλλά με δαίμων θέλγει.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ πάσχεις άλγεα πολλά. αληθείην καταλέξω. είναι της Αθηνάς που της αρέσει του πολέμου η λεία. που από τη φώτιση θεού βρίσκονται τώρα ασφαλισμένα στη σπηλιά. Γι’ αυτό πήρε ξανά τον λόγο και του μίλησε: «Όχι. Πάρος δ’ έχε νωλεμές αιεί. Ως άρα τοι γ’ ελεεινόν υπ’ οφρύσι δάκρυον είβον. ντυμένος με άσχημα κουρέλια. άλλοτε να τον ασχημίζουν». 220 ει μη Τηλέμαχος προσέφωνεεν ον πατέρ’ αίψα. να φανταστεί το έργο αυτό. που πριν με τόση επιμονή τα συγκρατούσε. κάδ’ δε παρειών 190 δάκρυον ήκε χαμάζε. εξαύτις μιν έπεσσιν αμειβόμενος προσέειπεν. 210 Εύκολο το έχουν οι θεοί που τον απέραντο ουρανό κρατούν. Μιλώντας φίλησε τον γιο του κι άφησε να κυλήσουν από τις παρειές 190 στο χώμα τα δάκρυά του. άλλοτε μεν πτωχώι εναλίγκιον. μαλάματα πολλά. και τώρα μοιάζεις στους θεούς που τον απέραντο ουρανό κρατούν». όφρ’ έτι μάλλον οδυρόμενος στεναχίζω. 27 . τέκνον. 215 Σπαραχτικά θρηνούσαν. Στον ύπνο βυθισμένο. 210 Ρηίδιον δε θεοίσι. ότε μη θεός αυτός επελθών ρηιδίως εθέλων θείη νέον ηέ γέροντα. Ως άρα φωνήσας κατ’ άρ’ έζετο. Για ποια γενιά καμάρωναν. «Ου συ γ’ Οδυσσεύς έσσι. αν θέλει. όφρα κε δυσμενέεσσιν φόνου πέρι βουλεύσωμεν… και πολλά υποφέρεις. 225 «Τοι γαρ εγώ τοι. «Τηλέμαχ’ ου σε έοικε φίλον πατέρ’ ένδον εόντα ούτε τι θαυμάζειν περιώσιον ούτ’ αγάασθαι.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Και νυ κ’ οδυρομένοισιν έδυ φάος ηελίοιο. πάτερ φίλε. 215 Κλαίον δε λιγέως. νηί σε ναύται ήγαγον εις Ιθάκην. φαντά φορέματα. παθών κακά. Νυν δε θεοίσιν έοικας. που πάτησα τα πατρικά μου χώματα μετά από πάθη φοβερά κι από μεγάλη περιπλάνηση 205 – είκοσι χρόνια πάνε τώρα. αλλά ο Τηλέμαχος χύθηκε πάνω του οδυρόμενος και βουρκωμένος τώρα τον αγκάλιασε. πιο δυνατά κι από πουλιά. σ’ έφεραν στην Ιθάκη. γύπες γαμψώνυχοι. την άλλη νέος που φορεί στο σώμα του ωραία ρούχα. έπορον δε μοι αγλαά δώρα. για να στενάζω και να οδύρομαι ακόμη πιο πολύ. οι ουρανόν ευρύν έχουσι». ημέν κυδήναι θνητόν βροτόν ηδέ κακώσαι». Τον δ’ αύτε προσέειπε πολύτλας δίος Οδυσσεύς. σαν αετοί. Εσύ πρωτύτερα ήσουν γέρος. 200 Τον δ’ απαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Οδυσσεύς. με τον πατέρα σου στο πλάι. βίας υποδέγμενος ανδρών». Φαίηκές μ’ άγαγον ναυσίκλυτοι. «Ποίηι γαρ νυν δεύρο. δεν σου πρέπει. Αμέσως του αποκρίθηκε βασανισμένος ο Οδυσσέας και θείος: 225 «Παιδί μου. τη μια να μοιάζω με φτωχό ζητιάνο. τοι ουρανόν ευρύν έχουσιν. ποιοι ναυτικοί. 200 Του αντιμίλησε έπειτα ο Οδυσσέας ο πολυμήχανος: «Τηλέμαχε. Ου μεν γαρ τοι έτ’ άλλος ελεύσεται ενθάδ’ Οδυσσεύς. Τίνες έμμεναι ευχετόωντο. Αλλά ο Τηλέμαχος δεν ήθελε να τον πιστέψει πως έβλεπε μπροστά του τον πατέρα του. Εκτός κι αν τον συνέτρεχε κάποιος θεός που εύκολα. την αλήθεια θέλω να σου πω. όπως εθέλει. ου μεν γαρ τι σε πεζόν οίομαι ενθάδ’ ικέσθαι». αγαπημένε μου πατέρα. κάνει τον γέρο νέο και τον νέο γέρο. όχι. προτού ξεπεταρίσουν. Νυν αυ δεύρ’ ικόμην υποθημοσύνησιν Αθήνης. έναν θνητό άλλοτε να τον κάνουν λαμπερό. που τα μικρά τους κυνηγοί τους άρπαξαν. όποιον πατήσει στο νησί τους. Ένας θεός θα με μαγεύει. 205 ήλυθον εικοστώι έτεϊ ες πατρίδα γαίαν. από το πέλαγος με πέρασαν σε γρήγορο καράβι και στην Ιθάκη μ’ άφησαν. Μου χάρισαν δώρα λαμπρά. Τηλέμαχος δ’ ου γαρ πω επείθετο ον πατέρ’ είναι. Τότε τους συνεπήρε και τους δύο θρήνου ο ίμερος. Και τα μεν εν σπήεσσι θεών ιότητι κέονται. Εκείνη μ’ έκανε όπως θέλει και μπορεί. Η γαρ τοι νέον ήσθα γέρων και αεικέα έσσο. πολλά δ’ αληθείς. με το δικό του το μυαλό. φήναι η αιγυπιοί γαμψώνυχες. αμφοτέροισι δε τοίσιν υφ’ ίμερος ώρτο γόοιο. ∆εν πρόκειται άλλος Οδυσσέας να φτάσει εδώ. 195 Γιατί δεν θα μπορούσε κανείς θνητός. η τε με τοίον έθηκεν. Κι έφτασα εδώ με σύσταση της Αθηνάς. οι τε και άλλους ανθρώπους πέμπουσιν. αλλ’ όδ’ εγώ τοιόσδε. Και μ’ εύδοντ’ εν νηί θοή επό πόντον άγοντες κάτθεσαν εις Ιθάκην. 195 Ου γαρ πως αν θνητός ανήρ τάδε μηχανόωτο ω αυτού γε νόωι. πατήρ εμός. Και θα μπορούσε ο οδυρμός τους να κρατήσει ώσπου να δύσει ο ήλιος. Τόσο πικρό και το δικό τους δάκρυ από τα βλέφαρά τους κύλησε. Μιλώντας υποχώρησε και κάθισε. θαλασσινοί διάσημοι. Ως άρα φωνήσας υιόν κύσε. οίσί τε τέκνα αγρόται εξείλοντο πάρος πετεηνά γενέσθαι. δεν είσαι ο πατέρας μου.

όταν ο Εύμαιος επιστρέφει στην καλύβα του. 295 δη τότε κείτ’ απόθεστος αποιχομένοιο άνακτος εν πολλή κόπρωι. Είπε και στο καλόχτιστο παλάτι μπήκε μέσα κι’ ολόισα πήγαινε να βρει τους άτροπους Μνηστήρες. κούνησε λίγο την ουρά. Και πρώτα οι νιοι το παίρναν λαγούς. ενώ την ίδια στιγμή οι μνηστήρες ετοιμάζουν μια γιορτή. όμως δεν είχε ανάκαρα να τρέξει πια κοντά του. ουδ’ απόνητο. αίψα κε θηήσαιο ιδών ταχυτήτα και αλκήν. άφαρ δ’ ερεείνετο μύθωι· 305 «Εύμαι’. Το βράδυ. Ει τοιόσδ’ είη ημέν δέμας ηδέ και έργα. ή τάχα νάναι ένα σκυλί σπιτίσιο που οι αφέντες έτσι για λούσο συνηθούν στα σπίτια τους να θρέφουν».Ν. μια που χάσουν 320 οι βασιλιάδες την αρχή. άσσον δ’ ουκέτ’ έπειτα δυνήσατο οίο άνακτος ελθέμεν. 300 ∆η τότε γ’. 17. στην κοπριά. καθώς πεσμένο κοίτουνταν. (Μετάφραση Ζήσιμου Σιδέρη) Αν και ο αρχηγός των μνηστήρων. πάρος δ’ εις Ίλιον ιρήν ώχετο. ως τάφησε όταν έφυγε και πήγε για την Τροία. η μάλα θαύμα κύων όδε κείτ’ ενί κόπρωι.Μαρωνίτη) Στο μεταξύ η Πηνελόπη πληροφορείται από τον Εύμαιο και από έναν κήρυκα την άφιξη του Τηλέμαχου. η αύτως οίοι τε τραπεζήες κύνες ανδρών γίγνοντ’ αγλαΐης δ’ ένεκεν κομέουσιν άνακτες». ζαρκάδια. 310 Τον δ’ απαμειβόμενος προσέφης. ταπάντησες κι’ έτσι είπες: «Ταφέντη μου είναι το σκυλί που χάθηκε στα ξένα. τον κοροϊδεύει.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ήμισυ γαρ τ’ αρετής αποαίνυται ευρύοπα Ζευς ανέρος. ο Άργος. θα θάμαζες το θάρρος του και τη γληγωροσύνη. «Και λίην ανδρός γε κύων όδε τήλε θανόντος. που μια φορά τανάθρεφε μονάχος.Τηλεμάχου επάνοδος εις Ιθάκην Ο Τηλέμαχος επιστρέφει στην πόλη. Εύμαιε συβώτα. Αυτάρ ο νόσφιν ιδών απομόρξατο δάκρυ ρεία λαθών Εύμαιον. 300 Και τότε. Κι’ εκεί που τέτοια λέγανε μιλώντας μεταξύ τους. Έστρεψε εκείνος τότε αλλού και σφούγγισε ένα δάκρυ. Εκεί τον υποδέχονται με πολύ μεγάλη χαρά η μητέρα του Πηνελόπη και η τροφός του Ευρύκλεια. σαν έφυγε ο αφέντης. σκλαβιά που τον πλακώσει». 315 ου μεν γαρ τι φύγεσκε βαθείης βένθεσιν ύλης κνώδαλον. Γιατί τον γδύνει απ’ τη μισή ο βροντολάλος ∆ίας αξία του τον άνθρωπο. η οι προπάροιθε θυράων ημιόνων τε βοών τε άλις κέχυτ’. οίον μιν Τροίηνδε κιών κατέλειπεν Οδυσσεύς. Ως ειπών εισήλθε δόμους ευ ναιετάοντας. ταγρίμι πόστρωνε μπροστά. ως ενόησεν Οδυσσέα εγγύς εόντα. ένθα κύων κείτ’ Άργος ενίπλειος κυνοραιστέων. ουρήι μεν ρ’ ο γ’ έσηνε και ούατα κάμβαλεν άμφω. ∆ιηγείται στη μητέρα του το ταξίδι. Αν είχε τέτοιο το κορμί κι’ όλες τις άλλες χάρες. κι’ ήταν να ψάχνει πρώτο. αγριόγιδα να κυνηγούν. 325 Άργον δ’ αυ κατά μοίρα λάβεν μέλανος θανάτοιο αυτίκ’ ιδόντ’ Οδυσσήα εεικοστώι ενιαυτώι. οι οποίοι αποτυγχάνουν να τον αιφνιδιάσουν κατά την επιστροφή του. άναξ δε οι άλλοθι πάτρης ώλετο. Νυν δ’ έχεται κακότητι. η Πηνελόπη δέχεται να προσφέρει φιλοξενία στο ρακένδυτο 28 . καθώς πεντάμορφο είναι. όπως μυρίστηκε κοντά του το ∆υσέα. όττι δίοιτο και ίχνεσι γαρ περιήδη. ο Αντίνοος. Στην είσοδο του παλατιού τον αναγνωρίζει το γέρικο σκυλί του. 325 Τον Άργο τότε του πικρού θανάτου βρήκε η μοίρα ως είδε το ∆υσέα ευτύς τον εικοστό πια χρόνο. μα στην Τροία έφυγε πριν να το χαρεί. Τον δε πάροιθεν αγίνεσκον νέοι άνδρες αίγας επ’ αγροτέρας ηδέ πρόκας ηδέ λαγωούς. πούταν σωρός χυμένη εμπρός στις πόρτες βοδιών μαζί και μουλαριών. που σήκωναν οι δούλοι και το μεγάλο κόπριζαν μετόχι του ∆υσέα. ατάρ τόδε γ’ ου σάφα οίδα. καταστρώνουν νέο σχέδιο εξόντωσής του. καλός μεν δέμας εστίν. κατέβασε ταυτιά του. κι’ άξαφνα ρώτησε έτσι: 305 «∆ες. η Αθηνά έχει δώσει και πάλι στον Οδυσσέα τη μορφή του ζητιάνου. βη δ’ ιθύς μεγάροιο μετά μνηστήρας αγαυούς. χωρίς να νοιώσει ο Εύμαιος. ον ρα ποτ’ αυτός θρέψε μεν. μα αυτό καλά δεν ξέρω αν είναι τόσο γλήγωρο. ο Άργος του ∆υσέα. ξεχνούν πια κάθε χρέος. μέσ’ στο βαθύ λαγκάδι. 310 Τότε. Εύμαιε χοιροβοσκέ. όφρ’ αν άγοιεν δμώες Οδυσσήος τέμενος μέγα κοπρήσοντες. Τώρα το βρήκαν συμφορές. μα τώρα 295 παρατημένο κοίτουνταν. τον δε γυναίκες ακηδέες ου κομέουσιν δμώες δ’ εύτ’ αν μηκέτ’ επικρατέωσιν άνακτες 320 ουκέτ’ έπειτ’ εθέλουσιν εναίσιμα εργάζεσθαι. Οδυσσήος ταλασίφρονος. Ραψωδία ρ . Άργος.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ (Μετάφραση ∆. το οποίο αμέσως μετά πεθαίνει. 290 τέντωσε ολόρθα ένα σκυλί ταυτιά και το κεφάλι. θαυμαστό σκυλί στην κοπριά πεσμένο! Όμορφο πόχει το κορμί. Κι’ οι δούλοι αχ. ενώ οι μνηστήρες. εύτ’ αν μιν κατά δούλιον ήμαρ έλησιν». Ως οι μεν τοιαύτα προς αλλήλους αγόρευον 290 αν δε κύων κεφαλήν τε και ούατα κείμενος έσχεν. Εύμαιε. Εκεί κι’ ο Άργος κοίτουνταν τσιμπούρια φορτωμένος. η δη και ταχύς έσκε θέειν επί είδεϊ τώδε. 315 Γιατί ποτέ δεν τούφυγε. Ο Οδυσσέας φτάνει στην πόλη συνοδευόμενος από τον Εύμαιο. κι’ αλάργα απ’ την πατρίδα του χάθηκε ο αφέντης του κι’ οι άπονες γυναίκες δεν έχουν πια την ένοια του.

Οδ δυσσέως και Πηνελόπης ομιλία. ην 21. αλλά χωρίς επ πιτυχία. και τον σκοτών υ. Το συμπόσιο σ αρχίζει. καλεί τ Οδυσσέα να δεχτεί γενναία αποζημίωση για όσες κατ τον α ταστροφές έκαναν οι μνηστήρ και να το συγχωρήσ Ο Οδυσσέας απορρί ρες ους σει. Α Αργά τη νύχτ ο βασανισ τα σμένος ήρωα θα μιλήσει. ως άγνωστ γέρος ας τος ζητιάνος με την Πη ς. εγκαταλείπο οντας για πάντα το όμορφο σπ που έζησ με τον άντ της. Η Ευρύκλεια. ια μένα στον πα ατέρα του. Οι μ μνηστήρες αν ντιδρούν. 19. 20. υπνος. αι υ αταφέρνει να τεντώ ώσει το τόξο. Λίγ μετά ο Εύμα αφήνει τον Οδυσσέα-ζητ γο αιος ν τιάνο στο παλάτι και επιστρέφει στο κοπάδι του. 22. Ο τυ υχερός θα είναι εκείνος που θα πε ς εράσει το βέλος το μέσα απ τις τρύπες που έχουν δώδεκα τσ ου πό ς ν σεκούρια.Μν νηστηροφονί ία Ο Οδυσ σσέας πετάει από πάνω τ κουρέλια και αμέσως στρέφει το φονικό του όπλο εναν τα α ο ντίον του Αντίνοου ο οποίος ετοιμάζετα να πιει κρασί.Τό όξου θέσις Η Πηνελ λόπη ανεβαίν με αργές κινήσεις στ δωμάτιο όπου φυλάσσ νει ς το ό σονται τα όπ του Οδυσσέα. τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο. ζη ητώντας του συγχρόνως να μην απ υς ποκαλύψουν την ταυτότ ν τητά του. ηνελόπη. Στο αγώνισ ξεκινά πρώτος ο ους ρες υν ο . Ραψ ψωδία φ . ∆ιη ηγείται υποτι ιθέμενες ιστο ορίες της ζωής του και τ διαβεβαιώ ότι ο τη ώνει Οδυσσέα θα επιστρ ας ρέψει στο πα αλάτι του. ο οπ ποίος απαντ τά στις προ οκλήσεις του Οι μνηστή υ. ος αντιμετω ωπίζει τις β βρισιές και την κοροϊδ των μν δία νηστήρων. Ραψ ψωδία χ . Τα χαράματα χ αρχίζουν οι προετοι ν ιμασίες για τη γιορτή π είχαν προγραμματίσ οι μνησ που π σει στήρες. Λίγο πριν δοκιμά ο άσουν οι δύο πιο σημαντικοί από το διεκδικητ της Πηνε ο ους τές ελόπης. Ένας ά άλλος μνηστήρας. Οι μνηστήρε ξαναρχίζο τις θρασύ ες ουν ύτητες. όμως δεν κα χος. ο Οδ δυσσέας απο οκαλύπτεται στον Εύμαιο και στο Φιλ σ ο λοίτιο. Ο Οδυσσέας ο πίτι σε τρα Ο την ενθα αρρύνει στην απόφασή τη ν ης. Λίγο πρι από τον Α ιν Αντίνοο ζητά να δοκιμάσ την τύχη του και ο ζη ά σει ητιάνος. Η Π Πηνελόπη απ ποφασίζει ν παντρευτε εκείνον από τους να εί α μνηστήρ που θα μπορέσει να ε ρες επαναλάβει έ παλιό κα ένα ατόρθωμα του Οδυ υσσέα. ενώ ένας από αυτ τούς πετά στ Οδυσσέα τον α-ζητιάνο το πόδι ενός βοδιού Ο Τηλέμαχ οργίζετα με αυτή τη συμπεριφο και επιπ ύ. ς αι νει. ενώ πλένει τα π πόδια το υποτιθέμε ου ενου ζητιάνο ανακαλύπτει ένα παλιό τραύμα ου ό και αναγ γνωρίζει τον κύριό της. η Πηνελ λόπη όμως κ ο Τηλέμαχος του το επιτρέπουν Ο Εύμαιος δίνει το τό στον Οδ και ο ν. μως βάλλει να σιωπήσε ει. Ο μάντης Θεοκλύμενο τους προ ος οειδοποιεί περιγράφ φοντας ένα φοβερό όνε ειρο.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ζητιάνο. στους οποίους ς δίνει συγκεκριμένες εντολές.Τα προ της μνη α ηστηροφονία ας Όλοι πη ηγαίνουν στη συνέχεια να κοιμηθού Μόνο ο Οδυσσέας μένει ξάγρυ η ύν. Ραψ ψωδία τ . ήρες για να δ διασκεδάσου προτείνου υν υν στους δύ ζητιάνου να λύσου τις διαφορές τους με έναν αγών ύο υς υν ε να πάλης. ε ο 18. οι οποίο ξεσπούν σε ένα ανα οι αίτιο γέλιο. Στη συνέχε ένας ένας οι μνηστήρ προσπαθ εια ρες θούν να τεντώσουν το τό όξο. Ραψ ψωδία υ . Τα πλα παίρνει και καλεί το μνηστήρ να πάρου μέρος στο αγώνισμα. Ο Τηλέμαχος απαξ να απαν ξιεί ντήσει στις προσβολές τους και περιμένε με τα μάτι προσηλωμ ει. ος τα όπλα του και συμπαρατάσσεται με τον πατ τέρα του. σμα π Τηλέμαχ θέλοντας να δείξει ότι αυτός είνα ο νόμιμος διάδοχος του Οδυσσέα. Η εμφάνιση όμως του Τ Τηλέμαχου η ηρεμεί τα πράγματα. ο Ευρύμαχ χος. π οι ς πατέρας και γιος βγάζουν από τη μεγά σάλα τα όπλα για γ ν άλη να μην τ βρουν οι μ τα μνηστήρες. ς όξο δυσσέα ο οποίος μ ευκολία δι με ιαπερνά με τ βέλος του και τους δώ το υ ώδεκα πελέκε Αμέσως ο Τηλέμαχο παίρνει εις. τη ώρα της εκδίκησης. Τελικά νικ κητής αναδεικνύεται ο Οδυσσέας ο οποίο ς. Τα νίπτρα ν Όταν βραδιάζει και ο μνηστήρες φεύγουν. η πιστή δού του Οδυ ύλα υσσέα.Οδ δυσσέως και Ίρου πυγμή ή Ο ζητιάν Ίρος πρ νος ροκαλεί συνε εχώς τον Οδ δυσσέα. Όποιο το πετύχει θα είναι α ος ι αυτός πο θα τον ακ ου κολουθήσει η Πηνελόπη. ο Αντίνοος και ο Ευρύ ύμαχος. εκείνος όμ της επιβ ν .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . χος αι ορά πλήττει τους αναιδείς μνηστήρ ρες. ίπτει την πρό όταση και ξεκ καθαρίζει ότ θα τους τι 29 . Ραψ ψωδία σ .

Ό Όταν όλα τ τελειώνουν. 30 . 24. το στη α τ Φιλοίτιο και τον Εύμ ο μαιο και με τ προστασ της θεάς Αθηνάς εξοντώνει την σία και του υπόλοιπο υς ους μνηστήρες. Η Αθην συνεννοείται με το ∆ και με νά ∆ία την επέμ μβαση των θε ο λαός τ Ιθάκης συ εών της υμφιλιώνετα αι.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ει αποφασίζουν να υπερασ ν σπιστούν τον εαυτό ν σκοτώσε όλους.Οδ δυσσέως υπό Πηνελόπης αναγνωρισ ό ς σμός Σε όλη τη δ διάρκεια της Μνηστηροφ φονίας η Πην νελόπη κοιμάται. 23. Ο Οδυσ σσέας φεύγει από την ι πόλη για ν δει τον πα να ατέρα του Λαέρτη οπλισ Λ σμένος και κ κρυφά κάτω από την προστασ της θεάς Α σία Αθηνάς. τεύει. γ γιατί κανείς δεν ξέρει πώς θα αντ τιδράσουν οι συγγενείς των μνηστήρ ι τ ρων. Στην α αρχή τού παρ ρουσιάζεται ως ξένος και ακολ λουθεί η σκη της αναγ ηνή γνώρισης. οι οπο οίοι προσπα αθούν να ξεσηκώσ σουν το λα εναντίον του Οδυσ αό σσέα. Αμέσω μετά δί ως ίνει εντολή στην Ευρύκλε να καθαρ εια ρίσει το χώρο και κατόπι εκτελεί τις σκλάβες π τον ιν που πρόδωσα Τέλος. ε θειάφι εξαγν νίζει το παλάτι. ο Αίας. η Ευρύκλει την ια ξυπνά. Επικεφαλής τους είναι ο ς Ευπείθης. Στη συνέχεια αρχίζει ο καθ θένας να εξιστορεί σ στον άλλο τα παθήματά του. με φωτιά και θ αν. Ο πληροφορί για το θά Οι ίες άνατο των μνηστήρ ρων εξόργισ σαν τους σ συγγενείς το ους.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Η θεά Α α τ Αθηνά παρατ τείνει τη νύχτα για να μείνουν όσ το δυνατό περισσότε οι εραστ ο ένας κο σο όν ερο τές οντά στον άλλο. Εκεί βρίσκεται μ μπροστά στον Οδυσσέα Μένει α. γι να τον αναγνωρίσει της περιγρά ια α άφει το νυφ φικό τους κρεβάτι πο ο ίδιος ε ου είχε κατασκε ευάσει. ο Αγ γαμέμνονας και άλλοι ή ήρωες που πληροφο ορούνται όσα συνέβησαν Ο Οδυσσ α ν. τους υπο οδέχονται ο Αχιλλέας. Την ά άλλη μέρα ο Οδυσσέας λέει στην Πηνελόπη ότι θα πάει στο χωράφι για να δει ς Π γ τον πατέρα του και τη συμβουλεύε να είναι πρ α ει ροσεκτική. αμήχανη και αδρανής. ο πατέρας του Αντίνο ς οου. Οι μνηστήρες α τους και με τα όπλα που τους έδ ι δωσε ο Μελά άνθιος αμύνο ονται. Ραψ ψωδία ω .Σπ πονδαί Ο ψυχοπ πομπός θεός Ερμής πηγαίνει τις ψυχέ των μνηστ ές τήρων στον Ά όπου Άδη. Ακολουθεί συζήτηση α ανάμεσα στη Πηνελόπη και τον ην η Οδυσσέα. Η δούλα ενημερ ρώνει την κυ της για τα γεγονότα κ πάνω από όλα για υρά α και ό τον ερχομό του Οδυσσ Αν και η Πηνελόπη δεν την πιστ ό σέα. πείθεται τελικά να κατέβει στην αίθο ι ουσα. Ο Οδυ υσσέας σκοτώνε τον Ευρύ ει ύμαχο και σ συνέχεια μαζί με τον Τηλέμαχο. σέας επισκέπ πτεται τον πα ατέρα του Λαέρτη στο κτήμα τ στην εξ του ξοχή. Ραψ ψωδία ψ . ο οποίος.

Ζ 208 «Αιέν αρ ριστεύειν κα υπείροχον έμμεναι άλ αι ν λλων. μα αιώνια θ είναι η δό α θα όξα. Ιλιάδα. Ιλιάδα. ι Οδύσσεια. τ 163 «Ου γαρ από δρυός έσοι… ουδ’ από πέτρης». Α 157 «Επεί η μάλα πολλά μεταξύ ούρ τε σκιόε ά ρεά εντα θάλασσ τε ηχήεσσ σά σα». ένθος Αχαιίδ γαίαν ικά δα άνει!». Γιατί πολ στη μέσ μας χωρίζο και κορφ λλά ση ουν φοβούνια απλόσκιωτα κα θάλασσα α αι αφρισμένη. ν αγωνιζόμα ναι ρος ν’ αστε για την πατρίδα. ον ∆εν υπάρχει για μένα επιστροφή. Γιατί ο γ γιατρός είναι άνδρας που αξίζει όσο π ι πολλοί άλλοι μαζί. ατάρ κλ λέος άφθιτο έσται». Μ 243 «Εις οιω ωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρη ι ης». Α 154 «Ω πόπο η μέγα πέ οι. Ιλιάδα.. αλ (υπήρξε) μαχητής. υ 18 «Τέτλαθ δη. ρ ς ’ Γιατί ούτ από δρυ ο τε ούτε από πέτρ γεννήθηκ ρα κες (αλλά απ ανθρώπου είσαι γενν πό υς νημένος). Ένας είν ο καλύτερ οιωνός. Πάντα να είσαι πρώτ και ανώτ τος τερος από του άλλους υς και να μη ντροπιάζε τη γενιά τ προγόνω ην εις των ων. Ζ 261 «Ανδρί δ κεκμηώτ μένος μέγα οίνος αέξε δε τι α ει». Λ 514 «Ιητρός γαρ ανήρ π ς πολλών αντά άξιος άλλων» ». Ε 801 «Τυδεύς τοι μικρός μεν έην δέμ αλλά μα ς ς μας. κραδί και κύντε θι ίη ερον άλλο πο έτλης». Ι 413 «Ώλετο μεν μοι νόσ στος.Έριδα λυσσασμένη η… που στην αρχή μικρή ξεσηκώνεται και γρήγο μετά ν ή ορα αγγίζει τ ουρανό μ την κορυφ και τη γη με τα πόδια. Οδύσσεια.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΦ ΦΘΕΓΜΑ ΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟ Ο ΓΟ ΟΥ Ιλιάδα. οτ’ Κράτα κ καρδιά μου. Ο Τυδέα (ο πατέρας του ∆ιομήδ μικρός ήτ ως προς το κορμί. δρα α α . μηδέ γέν πατέρων αισχυνέμεν νος ν ν». ∆ 442-444 «…Έρις άμοτον μεμ ς μαυία… η τ’ ολίγ μεν πρώτ κορύσσετ αυτάρ έπειτα γη τα ται. τον με φή Ιλιάδα. αλίμο τι μεγάλο πένθος πλά ονο ο άκωσε την χώ των Αχα ώρα αιών! Ιλιάδα. Ιλιάδα. Τον κουρασμένο άνδ γρήγορα το κρασί θα ξεσηκώσει. ας ς δη) ταν λλά ) Ιλιάδα. Ιλιάδα. π πολύ σκληρό ότερο έχεις β βαστάξει πόνο. ουρανώ εστήριξε κά και επί χθονί βαίνει άρη ι». Ω. .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . 31 . αχητής»..

Πάντα ο φρόνιμος πριν πάθει λογαριάζει. Γιατί πριν από την ώρα τους γερνούν όσοι τους χτύπησε συμφορά. Ιλιάδα. Αν ακούς (τα κελεύσματα) των θεών και αυτοί περισσότερο σε ακούν. Ω 525-526 «Ως γαρ επεκλώσαντο θεοί δειλοίσι βροτοίσιν. Υ 250 «Οπποίον κ’ είπησθα έπος. ∆εν είναι καλό πράγμα η πολυαρχία. Οδύσσεια. τοίον κ’ επακούσαις». Β 204 «Ουκ αγαθόν πολυκοιρανίη. Ακοινώνητος. εις βασιλεύς». Οδύσσεια. οκρυόεντος». Εις κοίρανος έστω. Οδύσσεια. Μα καημός το τι είναι αυτοί δεν γνωρίζουν. Οι θεοί γνωρίζουν τα πάντα. ένας βασιλιάς. ζώειν αχνυμένοις. Η 102 «Αλλ’ ούπως άμα πάντα θεοί δόσαν ανθρώποισιν». Ιλιάδα. όπως εθέλησιν. εσθλοίς ηδέ κακοίσιν. Γιατί δεν υπάρχει πιο δυστυχισμένο πλάσμα από τον άνθρωπο. από όσα πάνω της αναπνέουν και περπατούν. Αυτοί δε τ’ ακηδέες εισίν». Ιλιάδα. Γιατί για τους δυστυχείς θνητούς αυτά έχουν οι θεοί κλωσμένα. δ 422 «Θεοί δε τε πάντα ίσασιν». Ιλιάδα. ος πολέμου έραται επιδημίου. όσσα τε γαίαν έπι πνείει τε και έρπει». Ο ολύμπιος ∆ίας μοιράζει μόνος αυτός την ευτυχία στους ανθρώπους καταπώς θέλει στον καθένα. Ιλιάδα. ζ 230-231 «Ζευς δ’ αυτός νέμει όλβον Ολύμπιος ανθρώποισιν. Α 218 «Ος κε θεοίς επιπείθηται. Αλλά οι θεοί δεν τα έδωσαν όλα συγχρόνως στους ανθρώπους. ρ 347 «Αιδώς δ’ ουκ αγαθή κεχρημένω ανδρί παρείναι». άγριος και άπατρις είναι αυτός που τον εμφύλιο πόλεμο αγαπά. άσημους ή και επιφανείς. τ 382 «Αίψα γαρ εν κακότητι βροτοί καταγηράσκουσιν». 32 . εκάστω». να ζουν με λύπες.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ρ 32 «Πριν τι κακόν παθέειν. Ένας ας είναι ο αρχηγός. Ρεχθέν δε τε νήπιος έγνω». Όποιο λόγο κι αν πεις τέτοιον και θα ακούσεις. Η ντροπή δεν ταιριάζει σε αυτόν που τον δέρνει η ανάγκη. Ιλιάδα. Ιλιάδα. Οδύσσεια.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ιλιάδα. Ρ 446-447 «Ου μεν γαρ τι που εστίν οϊζυρώτερον ανδρός πάντων. μάλα τ’ έκλυον αυτού». Ι 63 «Αφρήτωρ αθέμιστος ανέστιός εστιν εκείνος.

(Οι μεταφράσεις των αποσπασμάτων ανήκουν στους Αλέξανδρο Πάλλη. Ιάκωβο Πολυλά. «Και καπνόν αποθρώσκοντα»: Και καπνό ν’ ανεβαίνει (α 58). «Άχθος αρούρης»: Βάρος της γης (Σ 104). «Νόστιμον ήμαρ»: Η ημέρα της επιστροφής στην πατρίδα.) ΠΑΡΟΙΜΙΩ∆ΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ «Αιδώς Αργείοι!»: Ντροπή σας Αργείοι! Για πρώτη φορά το είπε η Ήρα (Ε 787). Η φράση αναφέρεται στη λαχτάρα του Οδυσσέα να γυρίσει στην πατρίδα του μόνο για να δει από μακριά τον καπνό να ανεβαίνει από την εστία του σπιτιού του. «Έπεα πτερόεντα»: Λόγια φτερωτά. (Επιλογή από το βιβλίο της Ιωάννας Παπαζαφείρη. Νίκο Καζαντζάκη-Ιωάννη Κακριδή και ∆ημήτρη Μαρωνίτη. τ 351 «Άνθρωποι δε μινυνθάδιοι τελέθουσιν». Η αρχαία ελληνική σκέψη στο νεοελληνικό λόγο. Εγώ δεν ξέρω να έχω δει κάτι γλυκύτερο απ’ τη γης της (της πατρίδας μου της Ιθάκης). ι 31-32 «Ως ουδέν γλυκίων ης πατρίδος ουδέ τοκείων γίγνεται». Χρησιμοποιούμε τη φράση και σήμερα με την ίδια σημασία. Αθήνα 1999. «Σήματα λυγρά»: Ολέθρια σημάδια (Ζ 168).) 33 .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Οδύσσεια. Χρησιμοποιείται για κάποιο πένθιμο μήνυμα. επειδή αποκάλυψε ότι για το θανατικό που θέριζε το στρατόπεδο των Αχαιών υπεύθυνος ήταν ο βασιλιάς των Μυκηνών. όταν ήταν πολύ στεναχωρημένος για το θάνατο του αγαπημένου του φίλου Πάτροκλου. Το είπε ο Αχιλλέας στη μητέρα του Θέτιδα. Το είπε ο Νέστορας στο ∆ιομήδη για να του δείξει πόσο επικίνδυνα ήταν τα πράγματα. λόγια του αέρα. Οδύσσεια. «Μένεα πνέω»: Φράση που επαναλαμβάνεται πολλές φορές στην Ιλιάδα και δείχνει την υπερβολική οργή. Χρησιμοποιείται για να δηλώσει μεγάλη νοσταλγία. Η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά για ανθρώπους που θεωρούνται άχρηστοι. «Παρά θίν’ αλός»: Πλάι στο κύμα (Α 327). Τη φράση τη χρησιμοποιεί κανείς για να αποδοκιμάσει κάποιον που κάνει πράγματα για τα οποία πρέπει να ντρέπεται. Η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά για να δείξει πόσο κρίσιμη είναι μια κατάσταση. μετά το επανέλαβε ο Αγαμέμνονας (Θ 228) και στη συνέχεια ο ∆ίας (Ν 95). Και οι τρεις το είπαν στους Έλληνες για να τους δώσουν θάρρος να πολεμήσουν τους Τρώες. «Επί ξυρού ακμής»: Στην κόψη του ξυραφιού (Κ 173). Στον άνθρωπο γοργά η ζωή διαβαίνει. «Μάντης κακών»: Έτσι αποκάλεσε ο Αγαμέμνονας το μάντη Κάλχαντα (Α 106).

– ώνα και στο δεύτερο. μητρα. ο οποίος τελειώ με την π ώνει παρέμβαση τ ∆ία. στους ύμνο συναντάμ και ους με ολόκληρ εκφράσει αλλά και στίχους ακό που προ ρες ις όμη οέρχονται απ την πό Ιλιάδα και την Οδύσσ σεια.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . γλώσσα των ύμνων έχει πολλές ομοιότητες με αυτή τω ομηρικών επών. δίνεται ο μύ α ύθος για το φ φόνο της δράκαινας Πυθ θούς. κλή. Στη συνέχε γίνεται αναφορά στ ιδιότητες την εια τις ς. Τέλο οι ύμνοι αντλούν το περιεχόμεν τους από τοπικές πα ος. καταγωγ και τα κα γή ατορθώματα του θεού κα τέλος ο υμνητής υπόσ αι υ σχεται ότι και σ μέλλον. Πραγματ τεύεται τους έρωτες της Α ς Αφροδίτης κ του Αγχίσ από την Τ και ση Τροία. στον Ηρακ ς. στον Ποσειδώνα. Ό η Όλοι οι ύμν αρχίζουν με μια επίκληση σ ένα νοι ε σε συγκεκρ ριμένο θεό. στους ∆ ∆ιόσκουρους στην Ήρα.). ΒΑΤΡ ΡΑΧΟΜΥ ΥΟΜΑΧΙΑ Α Βατραχο ομυομαχία. ο νό αραδόσεις κα σε αρκετά σημεία αι ά συμπληρ ρώνουν κατά κάποιον τρό τα ομηρικά έπη. αποδόθηκε στο Όμηρο. στο ∆ία κ. θα υμνήσει και πάλι το θ Η στο τη κ θεό. Ύμνος εις ∆ιόνυσο ς ον Αποτελε είται από 59 στίχους κα περιγράφ την κατά 9 αι φει άληψη από πειρατές το πλοίου στο οποίο ου επέβαινε ο θεός ∆ιόν ε νυσος. οι οπ ποίοι έχουν έντονα ιωνικά χαρακτη ηριστικά. β. οι οποί αποδίδον ίοι νταν ήδη απ την πό αρχαιότη στον Όμηρο. αν και χρονολο του π ογείται τον 5ο αιώνα 5 ον νώ μεταγενέστερ (Σούδα. με την πρώτ ευκαιρία. ηνά. Ύμνος εις Απόλλω ς ωνα Ο ύμνος αυτός αποτελείται από 546 στίχους και χωρίζεται σε δύο τμ ς μήματα: στο πρώτο (στίχοι 1-178) εξιστορε είται η γέννη του θεού στη ∆ήλο – ηση ύ –είναι παλαιό ότερο και χρ ρονολογείται στον 7ο αιώ π. γραμμένα σε ένα ιδίωμα λα αϊκότερο από αυτό των υπόλοιπων ύμ ό υ μνων. Π Πρόκειται γ παρωδία έπους που συγγενεύει με τους μύ για ύθους των ζώων και ζ αποτελεί ίται από 303 στίχους. Ύμνος εις Αφροδί ς ίτην Ο ύμνος αυτός αποτελείται απ 293 στίχ πό χους. και περιγράφ φεται η ίδρυσ του ιερού του Απόλλω στους ∆ελφούς. Π ροι Πλούταρχος) την αποδίδ ) δουν στον π. Οι υπόλο οιποι ύμνοι έχουν πολύ λιγότερους σ στίχους ο κα αθένας (το μέ έγιστο 20) κ είναι αφιε και ερωμένοι στον Άρ στην Αθη ρη. ε. α 34 . εν κάποιοι μ Πίγρητα τον Αλικαρνασσέα.Χ. δ. λπ.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΟΜΗΡ ΡΙΚΟΙ ΥΜ ΜΝΟΙ Από μια πλούσια συλλογή μ α μάς παραδίδ δονται σήμε ερα 33 ύμν –6 νοι εκτενέστ τεροι και 27 βραχύτερο 7 οι–. αυτοί μοιάζου μεταξύ το ως υν ους προς τη μορφή. ση ύ ωνα ∆ γ.Χ. ον στον Ήφ φαιστο. Είναι βέβαιο ότι συντέθηκαν σε διαφορ ητα ν ρετικές περιοχές και χρονικέ περιόδους Οι ύμνοι α ς ές ς. στο Πάνα. Σ αυτή περι 3 Σε ιγράφεται ο αγώνας ανά άμεσα στους βατράχους και τους μυς.λ . Ύμνος εις Ερμήν ς Ο ύμνος αυτός αποτ ς τελείται από 580 στίχους και πραγμα ς ατεύεται εύθυμα περιστα ατικά από τη ζωή του θεού. στον Ασ σκληπιό. Αφηγείται την ιστ τορία της αρπαγής της Περσεφ ς φόνης από τ θεό του Κ το Κάτω Κόσμο Πλούτωνα και της επ ου α πανεύρεσής της με τη τ μητέρα τ θεά ∆ήμ της. Η παρωδία. ά όπο ραν α. έπειτα από ένα προοίμιο. ων Εκτός από τους καθ θαρά ομηρικ κούς τύπους. Ύμνος εις ∆ήμητρ Αποτελε είται από 495 στίχους κα είναι μάλλ ο παλαιό 5 αι λον ότερος (7ος π π..Χ.

. Ο πατέρας του δυστυχούς Ψιχάρπαγα. πολέμου δε μετασχείν παίδ’ εκέλευεν. τη γαλή και την παγίδα – το κιρκινέζι [γεράκι]. πίτα με πολύ σησαμότυρο. χωρίς να το πολυσκεφτεί.. δεν ψυχοπονούσε τους βατράχους και τρόπον 270 δεν έβρισκε γλυτωμού. Ο Ψιχάρπαξ. μελίτωμα. Αποσπάσματα Ην δε τις μυσί παις Μεριδέρπαξ έξοχος άλλων. όλους να τους λιανίσει. αλλά ο ποντικός που δεν ξέρει κολύμπι πνίγεται. Ένα καρύδι από τη ράχη του. 260 ο Μπουκιαρπάχτης ο γιος του Ροκανά του καρβελοριμάχτη. τη γάτα και τη φάκα). Οίκαδ’ ίεν. Μόλις τον βλέπει ο βάτραχος Φυσίγναθος (ο Φουσκομάγουλος) –«βασιλεύς των βατράχων της λίμνης»–. ανεβαίνει στην πλάτη του βατράχου και ξεκινούν για το σπίτι του. μελόπιτα) και τέλος μιλά για όλα όσα φοβάται (τον κίρκον. Αγχού δ’ έστηκεν μενεαίνων ίφι μάχεσθαι και ρήξας καρύοιο μέσην ράχιν εις δύο μοίρας 265 φράγδην αμφοτέροισι κενώμασι χείρας έθηκεν. διψασμένος γιατί έτρεχε για να ξεφύγει από τις γάτες που τον κυνηγούσαν. Ο Φυσίγναθος τον προσκαλεί στο σπίτι του που βρίσκεται στη μέση της λίμνης. τι σίγουρα μπορούσε. φτάνει κοντά σε μια λίμνη. τον πατέρα του Τρωξάρτη (το Ψωμοφάγο) και τη μητέρα του Λειχομύλη (τη Γλυφομυλού). Κι ήρθε κοντά και σπούδαζε το πώς σκληρή να αρχίσει μάχη. κι οι βάτραχοι θωρώντας του τη δύναμη την τόση. αρχίζει να τον ρωτά για τη γενιά του.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Περιεχόμενο Ένας ποντικός. Στο δρόμο εμφανίζεται ξαφνικά μπροστά τους ένας ύδρος «πικρόν όραμα αμφοτέροις» (ένα νερόφιδο. ο συμπαθής Τρωξάρτης. Ούτος αναρπάξαι βατράχων γενεήν επαπείλει. χλωρό τυρί.» –ψωμί τριπλοζυμωμένο. Οι δε τάχος δείσαντες έβαν πάντες κατά λίμνην και νυ κεν εξετέλεσσεν επεί μέγα οι σθένος ήεν. ει μη άρ’ οξύ νόησε πατήρ ανδρών τε θεών. κηρύσσει τον πόλεμο στους βατράχους για να εκδικηθεί το θάνατο του γιου του. σε δύο χωρίζει μέρη. 270 Μετάφραση Μες τα ποντίκια κι ένα βρισκόταν. Και τότε να ξαφανίσει των βατράχων τη γενιά από τη γη απειλούσε. Ο πόλεμος που διεξάγεται ανάμεσα στους ποντικούς και τους βατράχους είναι σκληρός και οι εκατέρωθεν απώλειες μεγάλες. Ο Ψιχάρπαξ. ο ∆ίας. που ξεπερνούσε τ’ άλλα. αφού πρώτα παρουσιάσει τους γονείς του. ξεστομίζοντας φοβερές κατάρες και απειλές εναντίον των βατράχων. 260 Κναίσωνος φίλος υιός αμύμονος αρτεπιβούλου.Νικολαϊδη-Ασιλάνη. αν των θεών κι ανθρώπων ο πατέρας. τυρός νεόπηκτος. Με την αποφασιστική όμως παρέμβαση του ∆ία σώζονται οι βάτραχοι από τον αφανισμό και ο πόλεμος τελειώνει. ο οποίος πήγε στο σπίτι του και το γιο του πρόσταξε να πάει να πολεμήσει. Και τότε απολλυμένους βατράχους ώκτειρε Κρονίων.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Όμως γρήγορα οι ποντικοί παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους και σφάζουν χωρίς κανένα έλεος τους αντιπάλους τους. αναφέρει τις διατροφικές προτιμήσεις του («άρτος τρισκοπάνιστος. Ο βάτραχος για να σωθεί βουτά στα βαθιά. φοβερό θέαμα και για τους δυο). Αθήνα 1999. ο Ψιχάρπαξ (ο Ψιχουλαρπάκτης) –«διψαλέος γαλέης κίνδυνων αλύξας»–.) 35 . πλακούς έχων πολύ σησαμότυρον. (Η μετάφραση του αποσπάσματος της Βατραχομυομαχίας είναι του Πάικου ∆. βούτηξαν από φόβο στο νερό. 265 και στα άδεια τα τσόφλια έχωσε τα πόδια του τα δύο.

ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΜΑΡΓ ΓΙΤΗΣ Σκωπτικ ποίημα πο χρονολογε κό ου είται στα τέλ του 7ου ή στις αρχές του 6ου αιώ π. λαίμ μαργος. Ο Πλάτωνας Π και ο Α Αριστοτέλης το αποδίδ ς δουν στον Ό Όμηρο. Χωρ ριζόταν σε δύ βιβλία. Ο γ Μαργίτη ανάλογον έχει ώσπερ Ι γαρ ης Ιλιάς και η Οδύσσεια Ο προς τας τραγωδίας. ου νωστή ιστορί των Επτά ε Θήβας. η οποία με τη σειρά τη διασώθηκε στη Βιβλιο υ .[. αξιόπιστη.000 στίχους. εντούτοις ε είναι πολύ δύσ σκολη η χρονολόγησή το αλλά κα ο εντοπισμός του ποιητ του κάθε έ ους. Περιγράφει τα γεγονότα μετά το θά το ι α άνατο του Έκτορα.Χ. Μικ Ιλιάς: Απ κρά ποδίδεται στ Λέσχη το Μυτιληναίο.Χ. ΕΠΙΚΟΣ ΚΥΚ ΚΛΟΣ.Χ.]). ων . Αν και θεω ωρούνταν ή ήδη από τ την αρχαιότητα μεταγενέ έστερα του Ομήρου. Θηβ βαΐς: Αποδί ίδεται στον Όμηρο κα από μερικούς άλλου στον Α αι υς Αντίμαχο τον Τήιον. κ αποδίδον α και νται στο Στα ασίνο τον Κύπριο.Χ. Αποτ τελούνταν απ 6. αι τή έπους. ασελ λγής) και είναι προφανές ότι ο ήρωας του Μαργίτη είναι το ακρι υ ιβώς αντίθετ από το πρ το ρότυπο του ομηρικού ο ήρωα. Χωρίζονταν σε 11 βιβλ Θέμα το είναι η προϊστορία τη Ιλιάδας (οι γάμοι Θέτιδας και ν λία. η αρπ παγή της ωρα Ελένης κ.[. Έχο σωθεί λη ώνα ουν ελάχιστο στίχοι σε δακτυλικό ε οι εξάμετρο και εγκατασπα ι αρμένους ιαμ μβικούς τρίμετρους. Κύπ πρια Έπη: Χ Χρονολογούν νται στον 8ο ή στον 7ο αιώνα π. Από τα Κύκλια Έ Έπη. γιο το ήρωα. ούτω και ού ς ύτος προς τας κωμωδίας» ς »). «Τα της κωμωδί σχήματα πρώτος ο Ό ας 8 ίας Όμηρος υπέδ δειξεν. Ιλίου Πέρσις: Α υ Αποδίδεται σ στον Αρκτίνο και από άλ ο λλους στο Στ τησίχορο και το θέμα το είναι η ι ου τελευταί νύχτα του Τρωικού Πο ία ολέμου. και αποδίδετ στον Α κ ται Αρκτίνο το Μιλήσιο. σ Χρηστομά στη άθεια του Πρόκλου (2ος ή 5ος αιώνας μ. Οιδι ιπόδεια: Είν το πιο πα ναι αλιό (8ος αιώ ώνας π.]) από όλα κα αποδίδετα στον Κινα ) αι αι αίθωνα το Λακεδαι ιμόνιο. ία επί Επίγ γονοι: Αποδ δίδεται στον Όμηρο κ από μερ ν και ρικούς άλλο ους στον Α Αντίμαχο τον Τήιον. Ο Α Αριστοτέλης μάλιστα ανα αφέρει ότι ο Όμηρος με τ Μαργίτη έβαλε τις βά Ό τον άσεις της κωμωδία (Περί Ποιητικής 1448 b 34.Χ.). η κρίση του Πάρη. ε ης οθήκη του Φωτίου. ου ψόγον αλλά το γελοί δραματοπ ίον ποιήσας. ενώ άλλες πηγ (Σούδα) στον Πίγρ ώ γές ρητα τον Αλικαρν νασσέα. όπως τα ονόμαζαν οι Αλεξανδρινοί φιλόλο α ογοι. αρχαιότητα (4ος αιώνας π π. 36 . και αποδίδον κ νται στον Α Αγία τον Τροιζήνιο. ν Αποτελο ούνταν από 7 7. αίας κ Αιθι ιοπίς: Χρον νολογείται σ στον 7ο αιώ ώνα π. τα έ που είχα ως θέμα τους έπη αν τα γεγον νότα από τη γένεση του κ κόσμου μέχρ το ρι θάνατο του Οδυσσέ ή τα γεγ έα γονότα πριν και μετά τον Τρωικό Πό ν όλεμο. ν Αποτελο ούνταν από 7 7.600 στίχ πό χους. Έτσι απ ποκαλούνταν από την α ν. Το π περιεχόμενο τ ποιημάτ σώζεται σε περίληψη όχι πάντα α των των η. Το θέμα του είναι η άλ λωση της Θή ήβας από του γιους των Επτά επί υς Θήβας. Χωριζότ σε πέντε βιβλία. ους π ης Πηλέα. ύο Νόστοι: Χρονολογούνται σ στον 7ο αιώ ώνα π. Αποτελούν επέκ ε κταση της Τη ηλεμάχειας.Χ. Τα π γνωστά έπ είναι τα ε πιο πη εξής: Τιτα ανομαχία: Α Αποδίδεται στ Εύμηλο τ Κορίνθιο ή στον Αρκ τον τον ο κτίνον. Χωρίζον νταν σε πέντε βιβλία. Η λέ μαργίτης προέρχεται από το επίθ έξη ς ι θετο μάργος-η-ον (=μαιν νόμενος.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Θέ του ήταν ο αγώνας του Αχιλλέα προς την Πενθεσίλεια και το ταν ε έμα ν α αν βασιλιά των Αιθιόπω Μέμνονα.λπ.Χ. Τηλε εγονία: Το θ θέμα της είνα τα γεγονότ μετά την επιστροφή του Οδυσσέα και ο φόνος του από αι τα α ς τον Τηλέ έγονο.000 στίχους Το θέμα το είναι η γν ς.). από την Κίρκη. σώθηκαν λίγα αποσ ν σπάσματα ή μόνο τίτλοι. Χωριζόταν σε δύο βιβλί ου ό ία.

ων υνθετών των ύμνων ν 37 . Έτσι. ιερά αυξάνον νταν και η λα ατρεία γινόταν π πολύπλο και επίση τόσο περ πιο οκη ημη ρισσότερο εμ μπλουτιζόταν αυτής της μ ν μορφής η ποίηση. Εκεί γεννήθηκαν ο Ησίοδος κ ο αδερφό του Πέρση Όπως ν και ός ης. χάρισμα του ποιητή από τις Μούσες ενώ στο Έργα και ό ς. κα μάλιστα σ Θεογονία (στίχος 22 [Αι νυ αι στη α που’ Ησ σίοδον καλήν εδίδαξαν α ν αοιδήν – αυτ (οι τές Μούσες) λοιπόν δίδαξαν στον Η ) Ησίοδο κάπο το οτε ωραίο τρ ραγούδι]). ογών ποιητή επέδρασε στους προσ ής σωκρατικούς φιλοσόφου και ως ς υς απόλυτα προσωπικός ποιητής στην πρώιμη λ α ς λυρική ποίησ ση. ο Τυφών. ο οποίο θεωρούσε την ος ε περιο κατοικητήριον φοβερών τεράτων όπως ήταν η Σφιγξ. Μετά το θάνατο του πατέρα ο του ο Η Ησίοδος συγ γκρούστηκε για την πατ τρική περιου υσία με τον αδερφό το Πέρση. Η επίδρ ρασή του υπήρξε πολύ μεγάλη Ως θεολο η. Θ ρέπει να θεωρηθούν οι πανά άρχαιοι θρησ σκευτικοί ύμν Όσο τα ι νοι. οχή ν. υ πί τ Κύκνου. έλαβε το χ τη . ο Ηρακλής και ο Γλαύκος. η Η οποία κα ατασκευάστη από τον Ή ηκε Ήφαιστο. η Ασπ (480 εξάμετροι στίχο με θέμα τη νίκη του Ηρακλή επ του γιου του Άρη. Το μεγαλύτ . Ο Ησίοδος τελικ τον συγχώ Η κά ώρησε και γι να τον ια επαναφέ στην ορθ οδό έγραψ το Έργα και Ημέραι. μον ναδική αυθεντικ πηγή για τον ποιητή παραμένου τα κή α ή υν δύο σωζ ζόμενα έργα του. ο Απόλλωνας στην Τεγύρα και ο ∆ιόνυ α υσος στην Αλίαρτο. λογία του εδά άφους και οι διάφορες γε εωλογικές δια αταραχές ενίσχ χυσαν τη δει ισιδαίμονα διάθεση του λ λαού. αγενέστερος τ Ομήρου και οπωσδή του ήποτε προγεν νέστερος του Αρχίλοχου.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΗΣΙΟ Ο∆ΟΣ Λίγες κ και ιδιαίτερ ρα συγκεχυ υμένες είνα οι αι πληροφο ορίες που έ έχουμε για τον Ησίοδο στο ο. κατάφερ με χρήματ να διαφθε ρε τα είρει τους δικ καστές. οποίο α αποδίδεται η Θεογονία. (Σύμφωνα με την μ παρά άδοση. Πέθανε στη Άσκρα κα τάφηκε στη αγορά έρει θή ψε ην αι ην του Ορχομενού. ν Τ οι Ερ ρινύες κ. ο Ζευ και ο Ερμή γεννήθηκαν στην Ταν υς ής νάγρα. Στην τη Σ περιο αυτή στη αρχαιότητ συναντού κανείς δε οχή ην τα ύσε εκάδες ιερά και κ τόπο αγιασμέν ους νους από του θεούς και τ υς τους ήρωες. Θεογο ονία και Έργ και γα Ημέραι. ΘΕΟΓ ΓΟΝΙΑ Αποτελεί ουσιασ στικά το ιερό βιβλίο των αρχαίων Ελλ ό λήνων και δε είναι εν τυχα ότι γράφτ αίο τηκε από κάπ ποιον που κα ατοικούσε στ Βοιωτία.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Έ Ημέραι λ ότι είχε κερδίσει τρ λέει ρίποδα σε πο οιητικό αγώνα στη Χαλκ κίδα. ο ίδιος α αναφέρει στ Θεογονία. έ Η έγιναν αθάνα ατοι. Η ποίησή του ή έχει έντο προσωπ ονα πικό χαρακτή ήρα. ενώ πο ολλοί Βοιω ωτοί. τερο μέρος του ποιήματο καταλαμβάνει η περιγραφή της ασ ος σπίδας του Ηρακλή. π παρουσιάζει έναν κόσμο στον οποί οι άνθρωποι είναι ι ίο ενταγμέν στο φυσ νοι σικό τους πλ λαίσιο και ασ σχολούνται με συνηθισμ μένα πράγμα ατα. όπου αιώνες μετ οι κάτοικο έδειχναν τον τάφο του στους επισκ τά οι τ κέπτες. όπου εργά άστηκε ως γε εωργός. Α Ο γά άμος του ∆ία με την Ήρα έγινε πάνω στον Κιθαιρ α α ρώνα. Το έτο της ος γέννησης αλλά και του θανάτο του μας είναι ου άγνωστα Είναι μετα α. Οι αρχέγονο ύμνοι είχα χαρακτήρα αφηγηματι και τα θέ οι αν ικό έματά τους ή ήταν οι στοιχειώδεις για τους τ θεούς πα αραδόσεις για τη γέννηση και τις περιπέτειές τους Το έργο τω αοιδών-συ α η ς. αντί ίθετα από τον Όμηρο. οδο ό ότητα ένα άλλο πο οίημα.λπ. Εκτό από τα δύ προαναφε ός ύο ερόμενα έργα στον Ησίο αποδιδόταν ήδη από την αρχαιό α. Τέλο η μορφολ ος. όπως η Σεμέλη. Ο πα ατέρας του καταγόταν από την Κύ ύμη της Αιο ολίδας και ε εγκαταστάθη στην Άσ ηκε σκρα της Βοιωτίας. Γι πρώτη φορά στη ∆ύση ένας ια η ποιητής αναφέρει το όνομά του. ο οποίος ν ου. Ο Η Ησίοδος. Το ό όνομα του Η Ησιόδου ανα αφέρεται μόν μία νο φορά.) Πηγή της Θεογονίας πρ ). η Αθη στις ηνά Αλαλκομενές. πίς οι).

Νίκη. στηρίζει τους βασιλείς για να ι απονέμου σωστά τη δικ υν καιοσύνη. Η τοι μεν πρώτιστα Χάος γένετ’ αυτάρ έ ς έπειτα 116 στερνος. 1-115). Ο πο οιητής τις παρουσιάζει να βρίσκονται τριγύρω α ι από το θ θρόνο του ∆ία. τ Χάους κα της Γης. τη Γη και τη Θάλασσα. Κοσμ μογονία και Θ Θεογονία Στην αρχή απαριθμούντ τα πρώτα σ ή ται στοιχεία που συ υνέθεσαν τον κόσμο το Χάος.λπ (στ. 1. αιο ς ι ης ας. η οποία ιο γέννησε τέσσερα παιδιά. τ Κοσμογονία και τη την Θεογονία (στ. Υποχρέ έωσε το ∆ία να προσλάβει τα δύο α α τελευταία παιδιά της ως παραστάτες τ (στ. ους Στη συνέχεια περιγράφει τη γέννησή του και την πρώτη τους ε υς εμφάνιση στο Όλυμπο. τον οποίο η ίδια φρόντισε να κρύψει στην Κρήτη (στ. ά όγο ων Ο Η Ησίοδος συ υνένωσε παραδόσεις ή ήδη διαμορφ φωμένες. Από την ένωση της Γης με τον Ουρανό αι ό Ο γεννήθηκε και άλλο γένο Η γενεαλογι διήγηση δια ε ος. 886-964) και την ης ς Ηρωογονία (στ. την Τ Τιτανομαχία (στ. βοηθ τους αθλητέ τους θά ές. που πρ ροέρχεται απ τις μούσες. ν Το τέταρτ και τελευταί επεισόδιο αν το ίο ναφέρεται στον ν Προμηθέα και στη δημι α ιουργία της γυν ναίκας (στ. α γία αλλά συχνά δια ακόπτει τη διήγηση με διάφορα επε μ εισόδια. Το τμήμα αυτό τελε ειώνει με ένα χαιρ ρετισμό και μ επίκληση προς τις μού μια η ύσες να ψάλ λουν τη γέννη των αθανάτων. 411-452 π. την ε ο επίκληση (1-34) και τον ύμνο πρ τις μούσ (35-115) Στο πρώτ μέρος ο ρος σες ). η λύμπου. ψαράδες στη θάλασσα. το ποιητής περιγράφει τις ασχολί των μου ίες υσών πάνω στον Ελ λικώνα. Συγκεκριμ μένα. τ αιώνιο στέρε βάθρο όλων το εο των αθανά άτων που κατέχ χουν του χιονοσ σκέπαστου Ολύμπου την ακροκορφή ή. οι έχουσι κάρη νιφόεντος Ολ . αλλά και ον τη δράσ τους ανάμεσα στους ανθρώπους. τον Ου υρανό.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . πρώτο εί ίναι το επεισόδι της Στυγός. 617α 885). ισχύ) και τη Βία. Το δ δεύτερο μέρο είναι ύμνο προς τις μ ος ος μούσες. νειαν. 965-1020). Απ τα αποκομμ πό μένα όργανα το Ουρανού γεν ου ννήθηκε η Αφρ ροδίτη. 493-506). Προοίμιο Απαρτίζεται από δύο μέρη. 535 5-616). η οποία έδωσε στον Κρόνο ν καταπιεί μια πέτρα ε να α ο στα σπάργανα και όχι το νεογέννητο ∆ία. το Κράτος (εξουσία. Επισημαίνει το γεγονό ότι οι μο ση ός ούσες εμπνέουν τους ποιητές (την τέχνη) κ τους βασ και σιλείς (επιβλ λητικό λόγο και δικαιοσύ κ ύνη). Το τρίτο επεισόδιο αφορ στη γέννηση του ∆ία και στην απάτη ε ρά η σ της Ρέας. το Ζήλο. ων ς Γαί’ ευρύσ αθανάτων. συ υγκεφαλαιών νοντας τις βασικές παραδόσ των παλα σεις αιότερων ασ σμάτων σε μι ενιαία σύν ια νθεση. η Η Εκάτη παρακινεί τους ανθρώπους ν είναι δίκαιοι βοηθά ς να ι. μ εξασκού θεωρεί ω κύρια ασχ ως χολία των μο ουσών την εξ ξύμνηση του ∆ία και κατά δεύτερο λό των άλλω θεών. ηση 2. οι οπ ποίες τη νύχ πηγαίνου στον Ουρ χτα υν ρανό για να εξυμνήσουν τους θεούς Επίσης ν ς. να υμνούν και να διασ ν σκεδάζουν το θεούς. Μετά ο ποιητής συνεχίζει με τη γενεαλογ των θεών. οι οποίες του αποκάλυ πό υψαν την ποιητική τέχνη και έτσι τον απομ ή μάκρυναν απ τη δύσκολ ζωή των γ πό λη γεωργών. ική ακόπτεται από το επ πεισόδιο του ακ κρωτηριασμού των γεννητικώ οργάνων ών του Ουρα ανού από το γιο του Κρόνο. η Γ και ο Έρως. τους νέους κ.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ύσαν οι ιερείς Είναι βέβα ότι ιερέας υπήρξε και ο ποιητής τη Θεογονία ο οποίος μάλιστα ς. εξιστορε ένα θαύμα την επιφάν εί α. ∆ιάρθρω του ποι ωση ιήματος Το ποίη ημα αποτελε είται από πέ έντε απόλυτ διακριτά τα μέρη: το Προοίμιο ( ο (στ. Το δεύτερ επεισόδιο είν ο ύμνος προ την Εκάτη. τη Συνέχεια τη Θεογονίας (στ. τους πολε εμιστές να νική ήσουν. 2). πάντω έδος ασφαλές αιεί. 383-40 α ς του 03). Τάρταρά τ ηερόεντα μυχ χθονός ευρυ τ’ χώ υοδείης. Ο ποιητής ρο ναι ος την εξυμν ως την πιο τ νεί τιμημένη από τ ∆ία θεά που το συμμετέχε και στα τρία βασίλεια του κ ει α κόσμου. Πρώτα-πρ ρώτα λοιπόν το Χάος έγινε και ύστερα 116 ι έγινε η πλ λατύστηθη Γη. 38 . 116-616). Ακολουθούν τα γένη του ο: Γη . τη Ν τέ .

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

ηδ’ Έρος ( (sic), ος κάλλισ στος εν αθανάτο θεοίσι, οισι 120

λυσιμελής πάντων δε θεώ πάντων τ’ α ς, ών ανθρώπων δάμναται ε στήθεσσι νόο και επίφρονα βουλήν. εν ον α Εκ Χάεος δ’ Έρεβος τε μ μέλαινά τε Νυξ εγένοντο. Νυκτός δ’ αύτ’ Αιθήρ κα Ημέρη εξεγέν αι νοντο, κυσαμένη Ερέβε φιλότητι μιγε ει είσα. ους τέκε κ 125 ………………………………………………… αποτμήξας αδάμαντι 188 Μήδεα δ’ ως το πρώτον α κάββαλ’ α ηπείροιο πολ απ’ λυκλύστωι ενί π πόντωι, ως φέρετ’ άμ’ πέλαγος πο ουλύν χρόνον. Α Αμφί δε λευκός ς 190 οός ώι αφρός απ’ αθανάτου αχρο ώρνυτο. Τώ δ’ ένι κούρη εθρέφθη. Π Πρώτον δε Κυθ θήροισιν ζαθέοι ισιν έπλητ’ ένθ έπειτα περίρ θεν ρρυτον ίκετο Κ Κύπρον. Εκ δ’ έβη αιδοίη καλή θε αμφί δε ποί εός, ίη ποσσίν υπό ραδινοίσιν αέ έξετο. Την δ’ Α Αφροδίτην 195 αφρογενέα τε θεάν και ευ α υστέφανον Κυθ θέρειαν κικλήσκου θεοί τε και α υσι ανέρες, ούνεκ’ εν αφρώι θρέφθη. Α Ατάρ Κυθέρειαν ότι προσέκυρσε Κυθήροις. ν, Κυπρογενέα δ’, ότι γέντο πολυκλύστωι ενί Κύπρωι. 19 ο 99

και τα ζοφ φερά τα Τάρταρ μέσα στης με ρα εγαλόδρομης της γης τα βάθη, α και ο Έρω και αυτός είν ο πιο ωραίος μέσα στους ως ναι ς αθάνατους θεούς 120 τα μέλη κόβει, κι’ όλων τ θεών και τω ανθρώπων των ων αυτός λυγ τα στήθη, τ ψυχή και τη περίσκεψη γάει την ην σβήνει του νου τους. υ Κι’ από το Χάος το Έρεβ γεννήθηκε κ η μαύρη Νύ ο βος κι’ ύχτα, κι από τη Νύχτα πάλι ο Α Αιθέρας εγεννήθηκε κι’ η Ημέρα. Τους γένν νησε απ’ το σπέ έρμα του Έρεβο ερωτικά σα ους, αν έσμιξε μαζί του. 125 ………… ………………………………………… ελέτητα (του Ο Ουρανού) λοιπόν αμέσως μόλις 188 ν ς Και τ’ αμε τάκοψε (ο Κρόνος) με το δρεπάνι ο ο Τάρριξε απ’ τη στεριά στ πόντο τον π α τον πολυτρικύμιστο ο να πλέουν πάνω στη θάλ ν λασσα πολύ καιρό. Μα ολόγυρ ρά τους λευκ αφρός κός 190 μμάτι αυτό της σάρκας της αθά άνατης ανέβαιν νε. απ’ το κομ Κι’ απ’ το αφρό γεννήθηκε ον μια κόρη. Κοντοζύγωσε στ’ άγια πρώτα Κύθηρα, α κι’ ύστερα διάβηκε από ε στη θαλασσόζωστη Κύπρ α εκεί ρο. Και βγήκε η σεβάσμια, η ωραία θεά, κ γύρω-γύρω εν και Χλόη κάτω απ’ τα λυγερ τα πόδια της ξεφύτρωνε. ρά ην Και τούτη Αφροδίτη 195 αι η φοστέφανη Κυθέρεια τη λένε κα αφρογέννητη θεά κι’ ομορφ οι άνθρωπ και οι θεοί γ ποι γιατί γεννήθηκε από τον αφρό, ε , Κυθέρεια γιατί πλησίασε τα Κύθηρα, ε και Κυπρο ογεννημένη για γεννήθηκε σ θαλασσοζωσ ατί στη σμένη Κύπρο... 199 1 (Μετάφρα Π.Λεκατσά) αση

3. Τιταν νομαχία Σε αυτό το τμήμα το έργου ο π ου ποιητής περιγ γράφει τον πόλεμο ανάμ π μεσα στους Τ Τιτάνες, οι ο οποίοι κατοικ κούσαν στην Όθρυ, και στα τέκνα του ν ι Κρόνου και της Ρέας, που κατοι ικούσαν στον Όλυμπο. Στον αγώνα τ ν Σ τους εναντίον των Τιτάνω οι θεοί τ Ολύμπου είχαν συμ ν ων του υ μπαραστάτες τον Κότο, τ Βριάρεω και το Γ το ω Γύη, τους Ε Εκατόγχειρες Οι ολύμ ς. μπιοι κατάφερ να νικήσ ραν σουν τους Τ Τιτάνες και να τους συ υλλάβουν. Έ Έτσι, έμειναν μόνοι κυρίαρ του κόσ ρχοι σμου. 4. Συνέχ χεια της Θεο ογονίας Αμέσως μετά την αποκα Α ά ατάσταση της τάξης στον κόσμο με την επικράτ ς ν τηση των θεών του Ολ θ λύμπου αρχ χίζει η δεύτε ερη φάση τ Θεογονία Γεννιούν της ας. νται νέες θεότητες, πο δεν έχουν καμιά σχέση με τις φοβερές φυ θ ου ν υσικές δυνάμεις που εκπροσωπούσ οι παλιές οι οποίες έσπευσαν, όσ επέζησαν να προσαρ σαν ς, έ σες ν, ρμοστούν στη σ νέα κατά άσταση. 5. 5 Ηρωογονία Το Τ τμήμα α αυτό της Θε εογονίας αποτελεί παρε εμβολή, που χρησιμεύε για τη υ ει μετάβαση απ τη Θεογον στα Ηρω μ πό νία ωογονικά Ποι ιήματα, δηλα στη διήγ αδή γηση των ενώσεων θεώ και θνητώ γυναικών (Κατάλογος) Ο Κατάλο ών ών ). ογος ή Ηοίαι, από τον , οποίο έχ χουν σωθεί μόνο αποσπ πάσματα, συν νδεόταν με τη Θεογονία και παρουσ α σίαζε τη γέν νεση των ηρώων α θνητές γυ από υναίκες. Ο π πυρήνας του έργου θεωρε είται από πολ λλούς ησιόδε ειος.

39

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜ Α ΜΕΡΑΙ
Πρόκειται για ένα δ διδακτικό πο οίημα 828 εξ ξάμετρων στίχων, ένα έργο από το ο οποίο οι ά άνθρωποι διδάσκον νται ποια ε είναι η θέση τους σε α η αυτό τον κόσμο, τα καθήκοντα και τις ε εργασίες του (έργα) υς στην π πορεία του χρόνου και οι διαρκώς υ εναλλασ σσόμενες υπ ποχρεώσεις τους (ημέρ ραι). Τα βασικά θ θέματα που απασχολούν τον Ησίοδο είναι η ν εργασία και η δικα αιοσύνη. Ο ποιητής, ως γνήσιος ς διανοητή προσπαθ να δώσει απαντήσεις σε δύο θεμ ής, θεί ι ς μελιώδη ερω ωτήματα: Πο είναι η δομή της οια δ ανθρώπι ινης κοινωνί και πώς πρέπει να κ ίας κινείται κανείς μέσα σε αυτή. Μέσ από αυτό το έργο ε σα ό αναδεικν νύεται ένας νέος τύπος ήρωα, όχ ο γενναίο πολεμιστ χι ος τής, όπως ο Αχιλλέας, αλλά ο καθημερ ρινός άνθρωπ πος. ∆ιάρθρω του ποι ωση ιήματος Το ποίημα χωρίζετα σε τέσσερα μέρη: στο προοίμιο (σ αι ο στ. το αλείται τη βο οήθεια του ∆ία, 1-10), στ οποίο ο ποιητής επικα στο γενικό μέρος (στ 11-341), ό τ. όπου ο ποιητ ενημερών τής νει τον αδερ του, Πέρ ρφό ρση, για την προέλευση του κακού στο σ κόσμο, σ πρακτικ μέρος (στ 342-764), όπου δίνοντ στο κό τ. ται συγκεκρ ριμένες συμβ βουλές για τη δίκαιη ζωή και την τ καρποφό όρα εργασία και τέλο στο τμήμα-επίλογο, η α ος γνησιότη του οποί αμφισβη ητα ίου ητείται, όπου γίνεται λόγ υ γος για την ε εκλογή των κ κατάλληλων μερών για κ κάθε επιμέρο ους εργασία (στ. 765-828 8). 1. Προοίμιο
Ο ποιητής επ παινεί τον πατέ των θεών γ τη δικαιοσύ με την έρα για ύνη οποία κυβερν τον κόσμο, ε βρίσκει τη ευκαιρία να νά ενώ ην αποκαλύψει την πραγματικ αιτία για τη δημιουργία του κή υ ποιήματος, που δεν είναι άλ από τη νου π λλη υθεσία του αδερ ρφού του, Πέρση, που τόσο αδίκησε τ ποιητή. τ τον Μούσαι Π Πιερίηθεν, αοιδή κλείουσαι, ήσι δεύτε δι’ ε εννέπε, σφέτερο πατέρ’ υμνεί ον ίουσαι. Ον τε διά βροτοί άνδρες ο ομώς άφατοι τε φατοί τε, ε ρρητοι τε ∆ιός μεγάλοιο έκητι ι. ρητοί τ’ άρ Ρέα μεν γα βριάει, ρέα δ βριάοντα χαλ αρ δε λέπτει, 5 ξει, ρεία δ’ αρίζηλον μινύθει και άδηλον αέξ ρεία δε τ’ ιθύνει σκολιόν και αγήνορα κάρφει Ζευς υψιβρεμέτης, ος υπέ έρτατα δώματα ναίει. α Κλύθι ιδών αίων τε, δίκηι δ’ ίθυνε θέμισ στας τύνη. Εγώ δε κε Πέρσηι ε ετήτυμα μυθησαίμην… 10 Μούσες από την Πιερία, σει που με τα τρα ις αγούδια σας δο οξάζετε, ελάτε, κράξετ τον ∆ία, υμν τε νώντας τον πατέ τον δικό σα που από έρα ας, αυτόν πέρα για πέρα και οι θ γ θνητοί ή άσημο είναι ή ξακου οι υστοί, ή ονομαστοί ή άγνωστοι, όπ το θέλει ο μ πως μέγας ∆ίας. Εύκολα αυτό δίνει τη δύναμη και εύκολα αυτός τον δυνα ός ατό συντρίβει, 5 ινώνει τον μικρ και τον ασήμ ρό μαντο τον μεγαλ λώνει, εύκολα ταπει κι’ εύκολα ορ ρθώνει τον σκυ υφτό και τον καμαρωμένο μαρα αζώνει, ο ∆ίας που απ ψηλά βροντά, που κατοικεί τα υπέρτατα παλάτια. πό ί π Αγροίκα τη φωνή μου, βλέπ κι’ άκουε και σιάζε εσύ στη γραμμή φ πε ι του δίκιου τη κρίση. Όσο για με, στον Πέρση θάθελα η να πω κάποιε αλήθειες… 1 ες 10 (Μετάφραση Π.Λεκατσά)

2. Γενικ μέρος κό
Ο Ησίοδο διορθώνοντ τον ίδιο τον εαυτό του, αφ στη ος, τας φού Θεογονία είχε ισχυριστε ότι δεν υπάρχ μία μόνο Έριδα, α εί ρχει Έ διατυπών την άποψη ότι, εκτός από την κακή, της διχόνοιας νει ς και των πολέμων, υπάρ και η Έριδ του ειρηνικο π ρχει δα ού ανταγωνισμού. Αυτό το κάνει γιατί θέ να αποτρέψ τον ο έλει ψει αδερφό του από την κα Έριδα και ν τον επαναφέ στην τ ακή να έρει καλή Έριδα της άμιλλα στο χώρο τη εργασίας. Όλ αυτά ο ας ης λα Ησίοδος τα εξηγεί με τη βοήθεια των μύθων του Πρ η ρομηθέα και της Πανδώρας. Στη συνέχεια, θέλ Π η λοντας να κάνει πιο ι κατανοητ την άποψή του ότι ο κόσμ βρίσκεται σε μια τή μος σ 40

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

συνεχή παρακμή, παρουσιάζει το μύθο της διαδοχής των π ς εποχών. Η χειροτέρευσ τους φαίνετα από τα μέταλ που σή αι λλα χρησιμοπ ποιεί για την κά εποχή: η Χ άθε Χρυσή εποχή το Κρόνου, ου η Αργυρή εποχή, η Χάλ ή λκινη εποχή (Ηρ ρωική εποχή) και τέλος κ η Σιδηρά εποχή, η εποχ της παρακμή στην οποία ζει ο ά χή ής, α ποιητής. Αυτό το αξιολύπητο παρόν σ οποίο κυρια στο αρχεί η βία, το πα αρουσιάζει ο Η Ησίοδος μέσα α την ιστορία με το από α γεράκι κα το αηδόνι – ο πρώτος λογο αι οτεχνικός μύθος ζώων ς που μας έχει σωθεί και στον οποίο εμφ έ φανίζεται η ένν νοια της δίκης. Με το εγκώμιο τ κανόνων δι Μ των ικαίου και με την τ προτροπή για δικαιοσύν και εντιμότη και σεβασμ των ή νη ητα μό θεών κλε είνει το γενικό μ μέρος. νον ερέω φρονέουσι και αυτοίς. 20 ι 02 Νυν δ’ αίν βασιλεύσι ε Ώδ’ ίρηξ π προσέειπεν αηδ δόνα ποικιλόδειρον ύψι μάλ’ ε νεφέεσσι φέρ ονύχεσσι μ εν ρων μεμαρπώς. Η δ’ ελεόν γναμπτοίσι πεπαρμένη αμφ’ ονύχεσσι, ν, 205 μύρετο, τη ο γ’ επικρατέ προς μύθον έειπεν. ην έως ν «∆αιμονίη τι λέληκας; έχ νυ σε πολλό αρείων. η, χει όν Τήι δ’ εις ήι σ’ αν εγώ πε άγω και αοιδ εούσαν. ερ δόν ∆είπνον δ’ αι κ’ εθέλω, π ’, ποιήσομαι ηέ μεθήσω. Άφρων δ’, ος κ’ εθέληι προς κρείσσονας αντιφερίζειν. , ς 210 Και τώρα μια παραβολή θα πω στους β α ή βασιλιάδες, 202 2 αν και έχ χουν περίσσια τη γνώση τους. η Έτσι μίλη το γεράκι σ πλουμόλαιμ αηδόνι, ησε στο μο όταν το πήρε πολύ ψηλά μέσα στα σύν π ά, ννεφα αρπαγμέν νο στα νύχια του τα γαμψά α ά. Μυρόταν εκείνο θλιβερά μέσα στα νύχ τα γαμψά το ν ά χια ου. 205 εράκι μίλησε κα σκληρό λόγο τούπε: αι ο Και το γε «∆ύστυχο τι είναι που λ ο, λαλείς; Κάποιος πολύ δυνατός σου σε ς ς κρατάει. Εκεί εγώ που σε πάω εκ πας και εσύ κ ας μου ’σαι και κεί και ι τραγουδιστής. Και όπως μου κάνει όρε μπορεί και δείπνο να σε κάνω, ς εξη, μπορεί κα να σε αφήσω πάλι. αι ω Χωρίς μυ υαλό είν’ εκείνο που τα βάζει με τους δυνατό ος ι ότερους. 210 Εχτός που χάνει τη νίκη μαζί με τις ντρ ροπές και βάσα τραβάει». ανα Έτσι είπε το γεράκι το γ ε γοργοπετούμενο το 212 ο, τεντοφτέρουγο πουλί, στ αηδόνι… τ’ (Μετάφρα Π.Λεκατσά αση ά)

Νίκης τε σ στέρεται προς α αίσχεσιν άλγεα π πάσχει». Ως έφατ’ ω ωκυπετής ίρηξ, τανυσίπτερος ό όρνις… 212

3. Πρακ κτικό μέρος Σε αυτό το μέρος δί ίνονται όλες οι επιμέρου υποδείξεις σχετικά με τις υς ς προηγού ύμενες αρετέ για τις αγρ ές ροτικές δουλ λειές, για τη γεωργία, για τη α ναυσιπλο και για τ συμπεριφο προς του άλλους αν οΐα τη ορά υς νθρώπους. 4. Επίλο ογος Σε αυτό το τμήμα γίνεται λόγ για την επιλογή τω κατάλληλ ό γος ων λων ημερών για τις επιμέ έρους αγροτικ εργασίες κές ς. Μετάφρ ραση Αν θέλει να φυλάξε κατά γράμ τις ημέρ του ∆ία 765 ις εις μμα ρες 7 πρέπει να μάθεις του υπηρέτες σ πως η τρ υς σου ριακοστή του μήνα υ είναι η κ καλύτερη για να επιθεωρή α ήσεις τη δου υλειά που κάν νανε και να το μοιράζει το μηνιάτικ τους και γ να ξέρου ους ις κό για υν οι άνθρω ωποι να κρίνο ουνε με το δί ίκαιο μέτρο... Από την αρχή, η πρώ η τέταρτ η έβδομη είναι ιερές ημέρες, 770 ν ώτη, τη, η η την έβδο γέννησε η Λητώ τον Απόλλωνα τ χρυσόσπα ομη το αθο. Το ίδιο κ η όγδοη κ η ένατη. Μα αυτές εί δύο ημέρ στην επο του μήνα και και ίναι ρες οχή α που είνα οι καλύτερ για να ασ αι ρες σχολούνται οι άνθρωποι με τις δουλειές τους, ι μ ενώ η εν νδέκατη και η δωδέκατη είναι καλές ν κουρεύει κανείς τα πρ να ρόβατα και να θε ερίζει τον κα αλότυχο καρπ 775 πό. Αλλά η δ δωδέκατη είν πολύ καλ ναι λύτερη από τ ενδέκατη την η, γιατί σε αυτή πλέκει το δίχτυ ανά άερα η αράχν την εποχή νη, ή που είνα οι ημέρες μ αι μακρύτερες, όταν ο προν νοητικός θερί τη σοδιά του. ίζει ά (Μετάφρ ραση Π.Λεκα ατσά)
41

ο λ λυρικός ποιη ητής ξεχώριζ από το δρα ζε αματικό. τα υ στεγανά. Β Βακχυλίδης. ∆εν πρόκειτα απλώς για μια ποιητική επανάστασ Το βασικ χαρακτηριστικό της εί αι ή ση. ι ούν α 42 . έπη. αιώνες ως τη χρονι περίοδο ακμής του έ ική έπους. Ενδι ιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα διάφορα ποιητικά ήδ (έπος.Χ. μπορ ρούμε να ορίσουμε τους πριν από τον 7ο π. Το «εδώ το «τώρ και το «κοντά» απο ώ». ποίηση είναι καθαρά υπο ι οκειμενική. το έπος –κυ υρίως το ομη ηρικό– διεκδ δικεί την παρ ρουσία του μ μέσα στη νέα ποίηση τόσο στη γλώσσα ό και στα θέματα και τις εκφράσ όσο ι σεις. Η λυ υρική ποίηση γίνεται πιο κατανοητή σ αντιδιαστολή με το έπ Το μικρό ποίημα αντ η σε πος. Αρχαιότερο όλων είνα το έπος και νεότερ το δράμα Η χρονι αι ρο α.) Οι κλασικοί φιλό όλογοι αποφ φάσισαν όσον αφορά στη αρχαία ελλ ν ην ληνική ποίησ κάτω από τον όρο ση ό «λυρική» να συμπεριλάβουν όλα τα ποιητικά είδη. αλλά κα μέρος του 5ου αιώνα ω την περίο της κατε αι ως οδο εξοχήν λυρικ ποίησης και τέλος το 5ο και κής ον τον 4ο α αιώνα ως την περίοδο ακμ της δραμ μής ματικής ποίησης. εση εκεί». ενώ ο αυλός ήταν συνδ το δεδεμένος με τις οργιαστικές λατρ ε ρείες του ∆ιονύσο ου.ΕΙΣΑΓΩ ΩΓΗ Σήμερα ο όρος «λ λυρική» ανα αφέρεται στην ποίηση με έντονα προσωπι ικό χαρακτή ήρα. οι λυρι ικοί μάς μετ ταφέρουν σε περιβάλλον «αστικά Η λυρική ποίηση ε ντα ά». τ τραγούδι γ 3). Έχουμε πλέον «προσ σωπικούς» π ποιητές. . Ωστόσο η λέξη ο. και όχι οι κ ήρωες του παρελθόν ντος. καθ ρίζες της υπάρχουν στα ομηρικά έπη: Ο θώς παιάν (Α 472). Ίβυκος. ό τικαθιστά το μεγάλ του έπους Η λυρική π λο ς. ική αυτή διαφοροποίηση απε εικονίζει με εύγλωττο τρόπο τη ιστορική και κυρίως την κοινωνική ε ο ην ή κ πραγματ τικότητα της εποχής στην οποία ακμά κάθε είδ Βέβαια. για Έτσι. Στησίχορος. α ου κά μένο. Ανακρέων. Η λυρική π ποίηση δεν γ γεννήθηκε ξ ξαφνικά.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . δεν συν νυπάρχουν. τον 7ο τον 6ο ο. Οι λυρι ικοί ποιητές φέρουν συν ς νεχώς τη μεγάλη ε επική παράδ δοση. Ο Ουσιαστικά με τη λυρικ ποίηση επ κή πιτελείται η ανακάλυψη του εγώ. λυ α δη υρική ποίηση δράμα) η. το γενικά (της δουλειάς. Σαπφώ. ενώ ο αυλός ένας ενοχλητικός «νεόπλουτο ς ος». Από την πολεμική αριστοκρατία του Ομή ή ήρου και την αγροτική τάξη της Βοιωτίας του Ησιόδ δου. εκτός από το έπος και το δράμ » α ά ς μα. κατά την οποία το άτομο τ αποδεσμ μεύεται από μια «δεδομένη» τάξη κ αναζητεί την ταύτισ με τον εαυτό του μέ και ί ση έσα στην πολιτική και κοινων ή νική πράξη. ανάμεσα στ είδη δεν υπάρχουν ν άζει δος. η παραίνεσ ο ύμνος. το «τό ότε» και το «μακριά» της επικής αφή « ς ήγησης. πο συνέταξα έναν κατ ου αν τάλογο των εννέα λ λυρικών (Π Πίνδαρος. ιάμβους ή ελεγεία. δείχνει τ εννοούσαν με τον όρο «λυρικός ποιητής»: Ήταν ο ποιητής τι ν που διέφ φερε από αυ υτούς που έγ γραφαν τραγ γωδίες. από τον ιαμβογράφο που έγραφ κυρίως πο ο. Ήταν πρώτα από όλα ο ποιητής πο έγραφε πο α ου οιήματα για να τραγο ουδηθούν με τη συνοδεί λύρας (το όργανο μνη ε ία ο ημονεύεται γ πρώτη φορά στον Αρχίλοχο). «λυρικός κάνει τη πρώτη σ ς» ην σημαντική τ της εμφάνισ με τους ση Αλεξανδ δρινούς φιλο ολόγους. που μεγάλο μέρ του έργο του απαγγ υ ρος ου γελλόταν. Ω το Ωστόσο. Συντελ λείται η αφύ ύπνιση του ανθρώπου α που αναζ ζητεί τη μοίρ του και ερ ρα ρμηνεύει τα προβλήματά του όχι μέσ στις ατέρμ ά σα μονες συζητή ήσεις των ραψωδώ αλλά μέσα στο σύντομο ποίημα πο είναι και χρονικά και θεματολογικ περιορισμ ών. κό ίναι η διαπίσ στωση ότι το έπος π «επαίδευ που υσε» και γοή ήτευσε τόσες γενιές οδηγ ς γείται στο τέλ του. δ του πόνο ή της χαράς) βρίσκο ου ονται διάσπα αρτα μέσα στ έργο του Ομήρου. Προ οβάλλεται πλέον ο άνθρωπος ω άτομο που αγωνίζεται και δρα μέσ στο κοινω ως υ ι σα ωνικό του πε ερίγραμμα. Σιμωνίδ δης. Αλκαίος κ Αλκμάν) ο οποίος και ). ή αποτελεί για μας σή ί ήμερα μαρτυ υρία για του ανθρώπου και την ε υς υς εποχή. προσ σωπικότητες που έπαιξα σημαντικό ρόλο στις πολιτικές ς αν ό π και κοινωνικές εξελί ίξεις και ανα ακατατάξεις του καιρού τους. που εν νέχει κάποιο στοιχείο τραγουδιού. ο τ έστω κι αν δεν τραγουδιέτα πραγματικ αι κά. πο αρχικά ου τουλάχισ στον οι συν νθέσεις του συνοδεύοντ ταν από αυ υλό. κα από τον ελ αι λεγειακό. φε οίηση για απ παγγελία.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΛΥΡ ΡΙΚΗ Π ΠΟΙΗΣ ΣΗ ΛΥΡΙ ΙΚΗ ΠΟ ΟΙΗΣΗ . ρα» « οτελούν τον πυρήνα του λυρικού ποιήματο σε αντίθε με το «ε ος. ο υμέ Α έναιος (Σ 493 ο θρήνος. (Αξίζει να επισημ ι μάνουμε ότι η λύρα θεωρούν νταν αριστοκ κρατικό όργα ανο. σ αντίθεση με την αντικ σε κειμενική και περι ιγραφική επι ική. ακόμα και όταν την αρνούνται ή προσπαθο να αποδεσμευτούν από αυτή. ση. Στον Απόλλωνα Α ανήκε τ έγχορδο όργανο. λος Παρ’ όλα αυτά.

Ο ία αμβος. εξ ς. ικούς ποιητέ ο στίχος δ είναι μόν τρόπος έκ ές δεν νο κφρασης αλλ γίνεται όπ στους λά πλο 43 . νηση του παλιού ομηρικού κ κόσμου. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε στα πολεμικά ά π άσματα κ στηριζότ στο ζεύγος αυτού που μιλάει και αυτού που α και ταν υ ακούει. Η Αφύ ύπνιση το «Εγώ» ου Ο 7ος αλλά και ο 6ος αιώνας χαρα ά ακτηρίζοντα από τις αι έντονες πνε ευματικές κα πολιτικές αναζητήσει και τις αι ις συνεχείς κο οινωνικές αν νακατατάξεις Το λυρικό «Εγώ» ς. Την εποχή του αρχαϊκού λυρισμού ις εις ν λ παρουσι ιάζονται οι πιο έντονες αντιθέσεις στην περιο ς οχή των πολ λιτικοκοινων νικών αγώνω Στην ων. χει ατη αναφορά στην πραγματικότητα κ απευθύν ά και νεται πάντα σε κάποιον π σ που θα το ακούσει. ς ς. π ζει πλέον όλα τα γεγ ίες που ν γονότα από μέσα. ώνει με τρό όμο ο αριστ τοκράτης Θέογνης Στους λυρι ς.ά Με την αν ά. Αν νακατατάξεις φόνοι. ψόγ α γος. και να τα κ Συχνά προσπαθούν ν εντάξουν και να προσ διαμορφ φώσουν δημιο ουργώντας ν εκφραστ νέες τικές δυνατότ τητες. από την άλλη. Η λέξη «ίαμβος» είνα επίσης αι αβέβαιης ετυμολογία και πιθαν ς ας νολογείται ό έχει θρακ ότι κοφρυγική προέλευση. αλλά ένα νέο είδος π α ποίησης που απαγγέλλεται και δεν τρ ραγουδιέται και που στηρ ρίζεται σε νέ μορφές μ έες μέτρων. σκέψεις. Το ε αι ελεγειακό δί ίστιχο στην αρχαϊκή ποίηση μ μπορούσε να εκφράσει κ α κάθε σκέψη και συναίσθ θημα. είνα αναμφισβήτητη. Το ια αμβικό τρίμε ετρο ήταν το μέτρο τόσο της τ απαγγελ λόμενης όσο και της αδό όμενης ποίησ σης. η οπο εμφανίζε ως νέα μορφή εξουσίας και πρέπ να καταπο οία εται μ πει ολεμηθεί. ύβρις. ξορίες.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ να σαρμόσουν τα επικά δάν τ νεια σε άλλες ενότητες. α μα. ∆εν πρέπει να ξεχνάμε ό πρόκειτα για μια ∆ ότι αι εποχή κατά την οποία οι άνθρωπ ζουν έντ ά α ποι τονα την εξαφάνιση ενός ολόκληρου κόσμου. πόλε εμοι. δ η. σκωπτικός. την ε ελεγεία και τον ίαμβο. Ως μέσο επικοινωνίας χρησιμοποι ιείται όχι ο αδιαμόρφωτος ακόμα π πεζός λόγος ο ούτε το τετρι ιμμένο έπος με το δακτυ υλικό εξάμετ τρο. το ελεγειακό δ δίστιχο. ς τους πόνου και τις χα υς αρές των αν νθρώπων. σχέση του όρ με τη ρου μετρική μορφή. ζει μέσα στο πλαίσιο του κοινων νικού χώρου και της πόλης. ίας.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . όπως μα αθαίνουμε απ τους στίχο του Σόλω του Αλκ πό ους ωνα. ς εκφράσε εμπειρίες και αγωνίες Με τους Π εις. Η λέξη «ελεγε τ εία» έχει σχέ με τα έση ουσιαστι έλεγος (θ ικά θρήνος) και ελεγείον. Ακό όμη και η φ φύση εντάσσ σεται στους αγώνες. μους του. καίου και κ. με τους νόμ ε . Είναι η εποχή ι που γενν νιέται η τυρα αννίδα. Η λυ υρική ποίηση αντίθετα α το έπος. Αυτ η διαπίστ τή τωση ισχύει κυρίως για την ελεγεια ακή ποίηση. για παράδειγμ διαπιστώ ν. ενώ στη συνέχεια έ η έγινε το κυρ ρίαρχο μέτρο των μη ο λυρικών μερών του δ ν δράματος. τις πολιτικές και κο οινωνικές δο ομές του. της βασιλεί και η άρν . βωμολοχ οχία). Σε όλα τα έργα των λυρικώ διοχετεύο α ών ονται και διαχ χέονται νέες συλλήψεις. ή ήταν στίχος σατιρικός. νάπτυξη του εμπορίου και τη δ δημιουργία ν νέων οικονομ μικών συνθη ηκών καινού ύργιες κοινω ωνικές δυνάμ εμφανίζο μεις ονται και διεκδικο ούν το πολι ιτικό μέλλον όπως. Η ετυμολογία είναι αβέβαι αλλά η σ ιη. Περσικούς Πο ολέμους πέφ η αυλαία γι’ αυτό το ποιητικό φτει α είδος και έρχεται η κ κορύφωση τη αττικής τρ ης ραγωδίας. Η σύνδεσή της με τη τ λατρεία της ∆ήμητρ (μέσω τ μυθολογ ρας της γικής μορφή της Ιάμβης) δικαιολο ής ογεί την αρ ρχική της σημασία (σκώμμα. από διακρίνεται για την εσωτ γ τερική και εξ ξωτερική ευε ελιξία και πολυμορ ρφία της. τι παραδόσε του. πολιτι ικές και κο οινωνικές αντιμαχί συμπαρασύρουν τον άνθρωπο. Ελεγεί και Ίαμ ία μβος Το λυρικ ποίημα δε εκφράζει ψυχικές διαθέσεις και καταστάσεις της κό εν κ στιγμής μέσα στην προσωπική απομόνωσ αλλά έχ σαφέστα ν ή ση. να επικοιν ύν νωνήσουν μαζί του. Οι ηγέτες Ο αλλά και οι διά ι άφορες προσωπικότητε ες που πρωταγωνισ στούν στις το οπικές κοινω ωνίες αισθάνο ονται την ανάγκη να απευθυνθού στο λαό. αφετηρία των αγώνω αυτών βρί α ων ίσκεται η πτώ του παλ ώση λιού θεσμού.

παρ’ όλο πο σε πολλά σημεία εξα ου ά αρτάται από το έπος. όπως τη διατ τύπωσαν πρώ ο Αρχίλ ώτοι λοχος και η Σαπφώ. Στον Αρχίλοχο σ Σ ν συναντάμε για πρώτη γ φορά μια νέα αντίλη για την πραγματική φιλία. Η πο ολεμική ελεγ γεία. άνισης χ χρονικής διά άρκειας των εναλλασσόμενων συλλαβών η αρχ χαία μετρική χαρακτηρίζε ως ποσο εται οτική. ς. αναπτύ ύσσονταν δη ηλαδή κατά την εναλλαγή ανισόχρονων μακρ ρών και βραχέων συλλαβών και σ διακρίνο ονταν σε είδ ανάλογα με την τάξη εκφοράς τω αντίστοιχ δη η ων χων φθόγγων (μακρό-βρ ν ραχύ. κός. άγνωστ στο έπος για να εκφ τες ς. η διάκρισ των οποίων αποδίδε . απε ευθύνεται σε συγκεκριμένο κο οινό και εκφράζει συγκεκ κριμένη ιστο ορική στιγμή όπως μαρ ή. νικός από μείζονος ιωνικός απ ελλάσσονο χοριαμβικ αντισπα ς. Βιολογικές μεταβολές (γεράματα. π ι. καθώς είνα ο πρώτο ποιητής που εκφράζεται με αι ος αγανάκτ τηση για την προδομένη φ φιλία. αδικ κ.. όπως μαρτυρούν οι ελεγ γείες του Μίμνερμου. σ Νεότερε όμως έρευ ες υνες έδειξαν ότι στην αρχαία ελληνικ ποίηση δεν απαντώντ απλοί πό κή ται όδες αλλά διπλοί (δ διποδία). με σκοπό να δ ή ε διευκολύνετα η αναπνοή του αφηγητ αι ή τή. διαλ λαλεί τη μιζέ έρια του κατ ταδικάζοντας έτσι την ς κοινωνικ αδικία. πολιτ τικούς και κ κοινωνικούς αγώνες το ς ους. Ως εκ τούτου β βασική υποδι ιαίρεση των αρχαίων στί ίχων είναι σή ήμερα το μέτ με τη τρο στενή το έννοια. Το δακτυλικό τρο ούνταν από δ ημιστίχια καθένα απ τα οποία περιλάμβαν δύο δακτύ δύο α. αστικό και πρ ροκελευσματ τικό.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ικούς. Κα κανόνα χωρίζεται σε δύο άνισα τμήματα (κώ ατά χ ε ώλα) από μια τομή (παύση). ακρό κ. π περισσότερο από κάθε άλλη φορά. ανιστικές δια απιστώσεις. ο λυρικός ποιητής ξ ξέρει καλά τ τον χωρίζ από τους θεούς. εξό όριστος. ράζει την ανθρώπι συμμετοχ και στο Σ ινη χή. πό νε ύλους και πεντάμετ αποτελο 44 .). Τα βασικά αυτά μέτρα. Εξαιτίας της . ιων τα βος. Οι αρχαίοι μετρικοί διέ έκριναν δέκ βασικά εί μέτρων. Τώρα. εία κ Η πρ ρώτη από τις δύο ισόχρον κινήσεις που σήμαιναν τη μακρά συλλαβή ον ς νες ά νομαζόταν θέσις. να ψέξουν. ως Αποτελε είται από πέν δακτύλου και στο τέ ντε υς έλος του έχε έναν σπονδείο ή τροχα – μπορού όμως ει αίο ύσε να περιλ λαμβάνει και άλλους σπο ι ονδείους. και κυρίω από τον Όμηρο.). Σιμωνίδη το σύγγνωθι πο δηλώνει τη δυνατότητα κοινής κατ ου η τανόησης και συγγ γνώμης. Ο Αλκ καίος. πό ος. ο άνθρωπο έχει συνε ος ειδητοποιήσε ότι δεν πρέπει να ει π αποφεύγ τον πόνο. πέρα από το παρα α ηψη αδοσιακό ηρ ρωικό σχήμα που μας α έδωσε ο Όμηρος (Αχιλλέας-Π Πάτροκλος). ρτυρούν οι στίχοι του σ Καλλίνο και του Τ ου Τυρταίου. Ο Α Αρχίλοχος απ πογυμνώνει τις παραδοσ σιακές μορφέ μιας ξεπερασμένης ηθ ές θικής και χλευάζει σκώπτει. π η που βασίζετα στην εναλ αι λλαγή τονισμ μένων και άτ τονων συλλα αβών και ως εκ ς τούτου κ καλείται τον νική. ο προσωπι Ιππώνακ κτας και ο Αρχίλοχος χρησιμοποιο ούν το στίχ για να δ χο διαμαρτυρηθούν. ά ση εται στον Αριστοφ φάνη το Βυζά άντιο. άγκη για καρτερία και αντοχή. να εξεγείρο και να υποδείξουν. διχοσ στασίη. επίσης. ος. αλλά να τον αντέχει. αυ υτονόητες για το έπ γίνονται πλέον βασα πος. βραχύ βραχύ-μα ύ. ενώ η βραχε από μία κίνηση. π.λπ. Το ελεγειακό δ δίστιχο συνδ δύαζε έναν εξάμετρο με έναν πε μ εντάμετρο σ στίχο. Γι’ αυτό μιλά ου άμε. Η τ ρη τήρηση του σ συμβατικού α αυτού ισοχρο ονισμού διευ υκόλυνε τη ρ ρυθμική εκτύ ύλιξη των συλλαβώ και συνέβ ών βαλε στη δη ημιουργία τω διαφόρων μέτρων. φραστούν καινούργ καταστά γιες άσεις και αν ντιλήψεις (κί ίνδυνος. αφροσύνη. Ο Ι Ιππώναξ. Οι μακ κρές συλλαβ θεωρούν βές νταν συμβατ τικά διπλάσια χρονικής διάρκειας από τις βραχείες και γι’ α ας ς ς αυτό ονομάζο ονταν δίσημε Στην πρ ες. είναι τ εξής: ίαμβ τροχαίο ανάπαιστο δάκτυλος παίων.χ. από τα οποία συνδυασ κα ίδη στικά σχημα ατίζονταν εξήντα τ τέσσερα συν νολικά είδη. που περιεί τουλάχισ ίχε στον μία μα ακρά και μία βραχεία συλλαβή. σε αντ τίθεση με τη σύγχρονη. ν νθρώπους το με το ους στίχο. Πρ γει ν ρόκειται για την τλημοσύ την ανά ύνη. κή Επίσ σης. ενώ θ η δεύτερ άρσις. ος. Έτ οι ποιητές βρίσκουν πρόσβαση στους συναν τσι. η Σαπ πφώ.λπ. To δ δακτυλικό εξά άμετρο είναι το αρχαιότε ελληνικό μετρικό σύ ερο ό ύστημα και χ χρησιμοποιήθ θηκε από τους επ πικούς. Βασική μονάδ υποδιαίρε ων ν δα εσης των στίχων ή ήταν ο ρυθμικός πους. ∆ ουν ∆ημιουργούν νται νέες λέξ ξεις. Αρχαία Ελληνικ Μετρι κή ική Τα αρχα μέτρα ήτ προσωδι αία ταν ιακά. πολεμάει. για δακτυλικό εξάμετρο κα όχι για δα α αι ακτυλικό εξά άποδο. ράξη η εκφο ορά της μακ κράς συλλαβής συνοδευ υόταν από δύο ισόχρονα χ χτυπήματα του χεριού ή του ποδιού. κώ Για πρώ φορά στ αιολική ποίηση εμφανίζεται το ρήμα πεδέχ ώτη την χειν (μετέχειν που εκφρ ν). και κατανοεί τη ζωή ως τι ζει ς η αναπόσπ παστο τμήμα της κοσμική αρμονίας. τους διδακτικού και τους βουκολικο ς ύς ς ούς ποιητές. θ α ής ς θάνατος). ο Σόλ λωνας. φιλαρ ργυρίη.

εν αργότερα καλλιεργήθη ιδιαίτερα από τον Αρ στη κή νώ ηκε α ρχίλοχο. χορ ρική ποίηση. θέν(ε)ιο εκτε ελούνταν από ομάδα κορ ό ριτσιών με σ συνοδεία αυλ λού. με τη μορφή ν υ τ του δίμετρου που τελ λείωνε με κα αταληκτικό σ στίχο. ης Οι ποιητές συν νέθεταν κυρίως στις δια αλέκτους του και το υς ακρ ροατήριό του ήταν συνή υς ήθως ένας μ μικρός κύκλο φίλων. 45 .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ευταία συλλα που έπρ αβή ρεπε πάντα ν είναι μακ στο πρώ του τμήμ ενώ στο δεύτερο να κρά ώτο μα. πο είχε κυρίω προσωπικ χαρακτήρ και η ου ως κό ρα. πέρασε σ σκωπτικ ποίηση. Όσο για το εγ γκώμιο. Μονωδία και Χ Χορικό Άσ σμα Η μονωδία. όρο αναφερό όμαστε στα ποιήματα που τραγουδο ούσε και εκ κτελούσε με συνοδεία μ μουσικής –απ αυλό. Λόγω του Λ γρήγορο ρυθμού το χρησιμοπο ου ου οιήθηκε αρχι στα τραγ ικά γούδια της δι ιονυσιακής τ τελετουργίας κατόπιν ς. Έν άλλο είδο εγκωμίου ήταν το αι ιρά να ος υ σκόλιο. όδιο ή πομπ πικό τραγούδι ψαλλόταν καθ’ οδόν προς τους ι π βωμούς και τους να αούς και συ υνοδευόταν α αυλό. ενώ ο διθύρα από ε αμβος ήταν συνδεδεμένος με τη λατρεία του ∆ιονύσο Το παρθ ου. Ο ποιητής συνέθετε τη μουσι ική. ία Η αρχαϊκ χορική πο κή οίηση αναπτύ ύχθηκε και δ διαδόθηκε κυ υρίως στην Π Πελοπόννησο και τη Μεγ ο γάλη Ελλάδα. πό έγχορδο ή κρουστό όργανο– μια ομάδα χο ορευτών (ο χορός) σε θ θρησκευτικέ γιορτές. Λόγω της κάπ ω πως αργόσυ υρτης ροής του ήταν κατάλληλο για την έκφραση σοβαρών ο συναισθη ημάτων και χρησιμοποι ιήθηκε κυρίως από τη γνωμική. κ τ καθώς και ο Ανακρέοντ και ο τας Ίβυ υκος. που απευθ . ρύ είνα άλλες δύ «περιοχές της λυρικ ποίησης Οι πιο αι ύο ς» κής ς. ή Η χο ορική ποίηση περιλαμβάν επίσης κ είδη που επέζησαν μέ η νει και έχρι την εποχή του Πινδ δάρου και εξυπηρετούσαν διάφ φορες εκφρασ στικές ανάγκ στο πλαίσ κοινωνικ και αθλη κες σιο κών ητικών εκδηλ λώσεων. τη παραινετι ην ική και την ερωτική ποίηση. Από αυτό το πο οιητικό είδο προέκυψε το επινίκιο με το οπ ος ε ο. θυνόταν συνή ήθως σε ευρ κοινό. ένα μύθο. καθώς και α το επίγρα από αμμα. ος Τα μονωδικά ποιήματα της Σαπφώς κα του Αλκα π ς αι αίου είναι τα πιο παλιά πο έχουν σωθ Με τον ό «χορική ποίηση» ου θεί. ομα αδικά ή εκ πε εριτροπής.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Το α αναπαιστικό μέτρο συν ντασσόταν κ κατά διποδία και εξέφραζε τον π πολεμικό ρυθμό των εμβατηρ ρίων και γι’ α αυτό χρησιμο οποιήθηκε στο δράμα κυ υρίως για την πάροδο του χορού. ο μια τελε ήταν αδι ιάφορη. έγραφε τα λόγια και διηύθυνε το χορό. τοπικές ή ές τ πανελλή ήνιες. Ο ύμ μνος ήταν ένα τραγούδι π απευθυνό α που όταν σε κάπο θεό και τ εκτελούσε χορός που στεκόταν οιο το ε σ ακίνητος με τη συνο ς οδεία κιθάρα Το προσό ας. Η τελευ υταία συλλα αβή του στί ίχου είναι α αδιάφορη. γι’ αυτό και χρησιμοποι ι ιήθηκε η δωρ ρική διάλεκτ Το χορικ άσμα ήταν άμεσα συνδ τος. σε αθλ λητικές διοργ γανώσεις ή μ αφορμή κά με άποιο σπουδ δαίο γεγονός. Το ι ιαμβικό τρίμετρο αποτελ λείται από έξι πόδες κα καθιερώθη ως το κ αι ηκε κατεξοχήν μέ έτρο των διαλογικ κών μερών του δράματος. με τη συνοδεί λύρας. π τραγουδ που διόταν χωρίς όρχηση. κό ν δεδεμένο με τη λα ατρεία και δο ομημένο γύρω από μια υπ ω πόθεση. που έδρ ρασαν στην Α Αυλή του Πο ολυκράτη τη Σάμου. η γ γενιά τους κα η γενέτει τους. που αποτελούντα από επτά έως πενήντα μέλη με ι ο αν α πολυτελή ένδυση. ποίο δοξάζον νταν οι νικη ητές των πανελλή ήνιων αγωνισ σμάτων. αξι ιόλογοι εκπρ ρόσωποι της μονωδίας ε ς είναι η Σαπφ και ο φώ Αλ λκαίος από τη Λέσβο. ήταν ένα ποίημα με το οποίο εξυμνούσ την προσ ν α σαν σωπικότητα και το έργο ισχυρών αντρών.

Η παράδοση λέει ότι η ν ντροπή για τ Λυκάμβη και τις κόρες του ήτα τόσο μεγά το η αν άλη. Εκτός από αυτά έγραψε και ελεγείες. αφέρθηκε ήδη.Χ. τρα που χρησιμοπ ποίησε ήταν ιαμβικό τρίμετρο και τρ ν ροχαϊκό τετράμετρο. έρος σε κάπ ποιες από τι πολλές ις στρατιωτ τικές επιχειρ ρήσεις που γί ίνονταν στη Θάσο και σκοτώθηκε σε μια μάχη ε ε εναντίον των Ναξίων. ό όπου όμως λόγω του ι ιδιόρρυθμου χαρακτήρα του δημιο α ούργησε πολ λλές έχθρες με τους συμπολί ίτες του.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΠΟΙΗ ΗΤΕΣ Αρχίλο οχος Ο σπουδ δαιότερος ια αμβογράφος της αρχαιότ τητας. ηκε εξανδρινό Κανόνα μετά το Σιμωνίδη και τον Ιππώ τ ώνακτα. αριστοκρ ράτη Κριτία μαθαίνουμ ότι ο Α α με Αρχίλοχος εγ γκατέλειψε την Πάρο εξαιτίας της μεγάλη του φτώχ ης χειας (διά π πενίαν και απ πορίαν) και πήγε στη Θάσο. όπου γίνεται λόγο για την ασ ος σπίδα που εγκατέλε ειψε στη μάχ (ρίψασπις). τι. ώς ό ου τή έχουν δι ιασωθεί. την κατασ στροφή της Μαγνησίας από τους Κ Κιμμέριους (652 π. Ε ις ν Είναι ο πρώ ώτος που κατόρθω ωσε να αποδεσμευτεί α από την τερ ράστια ποιητ τική κληρον νομιά του ε επικού κόσμ μου. ο ωνα οποίος τ είχε σκοτ τον τώσει. χη Ο πο οιητής ομολο χωρίς ίχν ντροπής την πράξη του. ν Μάλιστα σύμφωνα με την παρά α. αν τω ου εισήγαγε κάποιους λ ε λεκτικούς νεω ωτερισμούς κ χρησιμοπ και ποίησε διάφο μέτρα. που αυτοκτόνησαν. δηλαδ με τη βασιλεία του δή Γύγη (687-652 π. καταγό όταν μάλλον από αριστο οκρατική γενιά και ηγή ήθηκε μιας αποικιστ τικής εκστρα ατείας στη Θάσο. γ ορα γεγονός που μαρτυρεί την ύπα αρξη πριν από αυτόν μιας ανα ν απτυσσόμενη ποιητικής παράδοση Τα μέτ ης ης. ενώ η μ μητέρα του. Οι στίχοι που μας επιτρέπο μια άνετη πρόσβασ στην ποιη ουν ση ητική του δη ημιουργία 46 . Ο πατέρας του λεγόταν α π υ Τελεσικλ λής. ε Μάλιστα περιλήφθη στον Αλε α. Το ομηρ αν άτω ν ρικό ηρωικό ιδεώδες δεν είχε καμία σημασία ν για τον Α Αρχίλοχο κα αυτό φαίνε στο απόσ αι εται σπασμα 6D. οξυδερκής και καταφερ ρόταν όχι μό εναντίον της αδικίας και της όνο ν ς φαυλότη ητας των εχθρών του αλλ και εναντί των φίλω του. Χ Χλευάζει. ται ήταν δού και ονο ύλα ομαζόταν Ενιπώ (Ενιπού υιός ην τη δούλης). απ ποδοκιμάζει και επικρίν με χαρακ νει κτηριστική ά άνεση και πέρα από π σκοπιμότητες ή συμ μβατικότητες Είναι ο πρ ς. ά ένωσε σ μακρούς στίχους στο σε οιχεία διαφο ορετικού ρυθ θμού (ασυνά άρτητα) και δημιούργησ μικρές σε στροφές στις οποίε ύστερα από ένα μακ ς.Χ Από τον Χ. ύ ου. υστεροφ φημία του. Γεννή ήθηκε στην Πάρο και άκμασε γύρω στα μέσα του 7ου αιώνα π. Οι περισσότερες π πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή του προκύπτουν από ς ε την ποίη του. Τα ποιήματά π του αποτ τέλεσαν πρότυπο για του μεταγενέσ υς στερους ποιητές.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Όταν δια . όπως διηγείτ ο ίδιος. ενώ σε ένα δίσ ώ στιχο παρουσ σιάζει τον εαυτό το ως υπηρέτη του Άρη του θεού του πολέμο Πήρε μέ ου η. Σε άλ ποιήματ του υποσ λλα τά στηρίζει το ευμετάβολο των ανθρώπ ε πινων πραγμ μάτων. Ήταν ποιητής θε ν εόπνευστος. η Πυ υθία έδιωξε από το ναό του Απόλλω τον Καλώνδα. αφού γι’ αυτόν μεγα ογεί νος τ αλύτερη σημασία έχει η ίδια η ζωή. βρισκότα άμεσα κάτ από την επίδραση το έπους. Η ζωή και η ποίησ του ήταν άρρηκτα λά ίον ων ή σή συνυφασ σμένες. τον έρω ωτα.. για τη λατρεία του ∆ιόνυσου και της υ ∆ήμητρα Μολονότ όπως ανα ας. Πολλ στίχοι το απηχούν προσωπικά του βιώματα και περιπέτειες. αλύθηκε ο αρραβώνας τους.=5W.). Η ευτυχία και η δυστυ υχία δεν είν μόνιμες καταστάσεις ενώ η αν ναι ς.Χ. Χαρ ησή ρακτηριστική είναι η ιστ ή τορία με το Λυκάμβη και την κόρη του Νεοβούλη. ενώ βρισκότα άμεσα κά από την επίδρασή του. Συνέ έθεσε επίσης ποιήματα για το κρα ς ασί. Η ζωή του ύς ης συνδέθη με χρονο ηκε ολογημένα ισ στορικά γεγο ονότα. Υπήρξε μάλιστα ο κ κατεξοχήν πρ ρόδρομος των κωμ μικών ποιητώ ∆υστυχώ όμως από το έργο το μεγάλου αυτού ποιητ ελάχιστα λείψανα ών. Έβγ γαζε τα προς το ζην κάνο ς οντας το μισ σθοφόρο. άδοση. ες κρόστενο στί ακολουθ ένας μικρότερος του ίδιου ή ίχο θεί υ διαφορετ τικού ρυθμι ικού γένους (επωδοί). Εκφρά λοί ου α άζεται με ειλικρίνε και πολ εια λλές φορές με ωμότητα χωρίς να υπολογίζει τη γνώμη των άλλων και την α. ο Αρχίλοχος Α μεταβλή ήθηκε σε αμε είλικτο εχθρό της οικογέν ό νειας και κατ ταφέρθηκε μ φαρμακερ με ρούς στίχους εναντίον τους. νθρώπινη ζω κατευθύν ωή νεται από ανώτερε πανίσχυρες δυνάμεις κ ο ίδιος είν αμήχανος και άπορος ες ς και ναι ς ς. Την ποιητικ του αξία δεν την α κή α αμφισβήτησε κανείς.) η ς Χ. ρώτος Ευρωπ παίος ποιητή που έστρε την προσ ής εψε σοχή του στον εσω ωτερικό κόσ του ανθρ σμο ρώπου αποσπ πώντας την ποίησή του α τις ατέρ π από ρμονες περιπ πλανήσεις του έπο στη μυθ ους θική παράδο οση και στι γενναίες πράξεις των ηρώων.Χ και την ολική έκλειψη ηλίου στις 6 Απριλίου του 648 π. με την Λ ι οποία ο ποιητής ή ήταν αρραβ βωνιασμένος.

Τι μοι μέλει ασπίς εκείνη. Ειμί δ’ εγώ θεράπων μεν Ενυαλίοιο άνακτος και Μουσέων ερατόν δώρον επιστάμενος. 1D = 1W. γραμμένο σε τροχαϊκό καταληκτικό τετράμετρο. κάλλιπον ουκ εθέλων· ψυχήν δ’ εξεσάωσα. αφού σε αντίθεση με τους ήρωες του έπους.E.Ιακώβ) ____________________________________________________ Στο παρακάτω απόσπασμα ο ποιητής παρουσιάζει τον εαυτό του με δύο ιδιότητες.M. Ανθολόγηση Στο απόσπασμα που ακολουθεί ο ποιητής ομολογεί χωρίς ντροπή ότι εγκατέλειψε την ασπίδα του για να σώσει τη ζωή του. (Μετάφραση: Σ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . η εμφάνιση. που περηφανεύεται για τις πλεξούδες του και φιλάρεσκα ξυρίζει το γένι του. Μετάφραση ∆ε μου αρέσει ο στρατηγός που είναι ψηλός και κάνει δρασκελιές μεγάλες. που πέθαιναν για το κλέος. αλλά μοι σμικρός τις είη και περί κνήμας ιδείν ροικός. παρατίθεται μια προσωπική γνώμη του ποιητή. ασφαλέως βεβηκώς ποσσί. 60D. Ερρέτω· εξαύτις κτήσομαι ου κακίω. ακόμη κι αν είναι στραβοπόδης.W. Τα τελευταία χρόνια έχουν βρεθεί σε αιγυπτιακούς παπύρους αποσπάσματα έργων του. Στον πρώτο στίχο κυριαρχεί η παρουσία του άγριου θεού του πολέμου. αλλά η ουσία.Esterling–B. Όχι το «φαίνεσθαι» αλλά το «είναι». Ασπίδι μεν Σαΐων τις αγάλλεται. Το μέτρο του είναι ελεγειακό δίστιχο (δακτυλικό εξάμετρο και δακτυλικό πεντάμετρο). Αυτό που τον ενδιαφέρει δεν είναι η εξωτερική παρουσία. Μετάφραση Στρατιώτης είμαι εγώ πιστός στο βασιλιά τον Άρη μα ξέρω εγώ και των Μουσών τα δώρα τα γλυκά.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ μόλις ξεπερνούν τους διακόσους. (Μετάφραση: Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. ενώ στο δεύτερο η γλυκιά γοητεία της ποίησης. Περισσότερο θα μου άρεσε ένας κοντός. = 114W.Μενάρδος) 47 . Στα κομμάτια· Θα αποκτήσω και πάλι όχι χειρότερη. Μεταξύ της ζωής ή του ένδοξου θανάτου επιλέγει το πρώτο. Ου φιλέω μέγαν στρατηγόν ουδέν διαπεπλιγμένον ουδέ βοστρύχoισι γαύρον ουδ’ υπεξυρημένον. ην παρά θάμνωι. λέξεις ή φράσεις. τα περισσότερα όμως είναι σε απελπιστική κατάσταση. P. αυτή του πολεμιστή και αυτή του ποιητή. Τι με νοιάζει εκείνη η ασπίδα. (Μετάφραση: ∆. θεωρεί ύψιστο χρέος τη σωτηρία της ζωής. καρδίης πλέως. 6D.Knox) ____________________________________________________ Στο ακόλουθο τετράστιχο. Από τα άλλα αποσπάσματα έχουμε μόνο σπαράγματα στίχων. αρκεί να κρατιέται γερά στα πόδια του και να το λέει η καρδιά του. = 5W. έντος αμώμητον. Μετάφραση Κάποιος από τους Σαΐους χαίρεται το αψεγάδιαστο όπλο που άφησα χωρίς τη θέλησή μου κοντά σε ένα θάμνο· έσωσα όμως τον εαυτό μου.

Πρόκειται για ποιήματα μικρά σε έκταση (δίστιχα πολλές φορές) ή μικρές ελεγείες που σπάνια ξεπερνούν τους 12 στίχους. Οι φόβοι του για την έλευση μιας τυραννίδας αποτελούν μαρτυρία για την κοινωνική μεταβολή που επιτελείται τότε. τον Κύρνο. Η έλευση του νομίσματος υπήρξε καταλυτική για την παλιά αριστοκρατική τάξη. στους γονείς και στους ξένους – οι στίχοι που έδωσαν στο Θέογνη τη φήμη του ηθικολόγου. Α 350). επ’ απείρονα πόντον. η οποία τοποθετεί τον ποιητή στην 59η Ολυμπιάδα (544/541 π. Ο ποιητής. Το περιεχόμενο των συμβουλών που απευθύνει στον Κύρνο εκφράζει την παραδοσιακή ηθική της αριστοκρατίας (εσθλοί).χ. Αυτά που η Σούδα αναφέρει ως ετέρας υποθήκας παραινετικάς απευθύνονται πάλι στον Κύρνο (στ. Η γνωμολογία στον Κύρνο (γιος του Πολύπα. Η συλλογή Θεογνίδεια (Corpus Theognideum) παρουσιάζει δύο σημαντικά φιλολογικά προβλήματα: την ενότητα του έργου όπως μας παραδόθηκε. Η ανησυχία για την κατάσταση της πολιτείας αποτελεί σταθερό θέμα των ποιημάτων του. Επίσης οι λέξεις αγαθός και κακός δηλώνουν κοινωνικές και ηθικές κατηγορίες. τις οποίες απευθύνει στον ερωμένον του. φίλος και μαθητής του ποιητή) πρέπει να περιέχεται στους στίχους 19-254 της συλλογής. Ο Θέογνης είναι ο μόνος ποιητής της αρχαϊκής περιόδου που το έργο του σώζεται ως πλήρες σώμα (corpus). Μέσα σε αυτή την ανατροπή της παλιάς κατάστασης ένα από τα καλύτερα όπλα είναι η φιλία που τους συγκρατεί.. αριστοκρατικής καταγωγής και πολέμιος της τυραννίας και της δημοκρατίας. κοντά στην Αθήνα. Ιλιάδα. Τις βασικές πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του τις αντλούμε από τη Σούδα. Οι ελεγείες του Θέογνη ως τα χρόνια του Αριστοτέλη διαβάζονταν ως ενιαίο έργο και στη συνέχεια μπήκαν 48 . Η Σούδα μάς πληροφορεί ότι έγραψε ελεγείαν εις τους σωθέντας των Συρακουσίων. οι διαφορές τόνου και ύφους και η μεγάλη αντιφατικότητα στα νοήματα επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για περισσότερους ποιητές. Μίμνερμος). Οι ελεγείες του εκφράζουν την οργή και τα παράπονα των αριστοκρατών. τα οποία δεν έχουν λυθεί. Οι ελεγείες του είναι συγκεντρωμένες σε δύο βιβλία. Το προοίμιο 1-18 είναι αυθεντικό και ανήκει στο Θέογνη που διατύπωσε και τη σφραγίδα (σφρηγίς). Οι στίχοι 1221-1230 θεωρούνται αβέβαιοι. καθώς προκάλεσε την άνοδο νεόπλουτων από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα που πίεζαν για αποδοχή με το γάμο. έστω και αν κάποια ποιήματα είναι μεταγενέστερα. Το ύφος και το λεξιλόγιο που συναντάμε στις ελεγείες του Θέογνη οφείλουν πολλά στο ιωνικό έπος. Οι στίχοι που απευθύνονται στο μαθητή του φέρουν τη σφραγίδα ενός πληγωμένου αριστοκράτη που έχει χαθεί στις κοινωνικές και πολιτικές ανακατατάξεις της αρχαϊκής Ελλάδας.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Θέογνις Καταγόταν από τα Μέγαρα. Παλιά οι καλοί. τη δωροδοκία και την πολιτική αναταραχή που δημιουργούσαν στους κύκλους που κυβερνούσαν κληρονομικά. μνημονεύοντας το όνομα και την καταγωγή του σε μια προσπάθεια να προστατέψει την πνευματική του ιδιοκτησία. Την πληροφορία αυτή επιβεβαιώνουν σωζόμενοι στίχοι. 255-1220). 95d) παραθέτει με το όνομα του Θέογνη στίχους που σώζονται στη συλλογή μας. Είναι δύσκολο να συμπεράνουμε πότε συγκροτήθηκε σε ενιαίο σώμα. Το πρώτο περιέχει τους στίχους 1-1220 και το δεύτερο τους 1231-1389. Οι νεόπλουτοι και η δυσαρεστημένη μάζα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να συμβάλουν στην άνοδο ενός τυράννου. καθώς υπάρχουν φράσεις όμοιες με των ομηρικών επών (π. Αναφέρει επίσης ότι ο ποιητής έγραψε γνωμολογίαν δι’ ελεγειών και ετέρας υποθήκας παραινετικάς. οι αγαθοί (εσθλοί) ήταν οι γαιοκτήμονες αριστοκρατικής καταγωγής. Τώρα το άθλιο χρήμα αναγκάζει τους αριστοκράτες να κάνουν γάμους με ανθρώπους κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων με σκοπό το πρόστυχο κέρδος. Η ποικιλία θεμάτων. καθώς έχουν αποδοθεί στίχοι και σε άλλους (Σόλωνας. Είναι η εποχή των μεγάλων κοινωνικών και πολιτικών ανακατατάξεων που διαπιστώνουμε και στους στίχους άλλων αρχαϊκών ποιητών. και τη γνησιότητα των ελεγειών. Ιδιοκτησία και αξία ταυτίζονται γι’ αυτούς και βαθύ χάσμα τους χώριζε από τους κακούς. που δεν είχαν τίποτε και ήταν τίποτε.). έβλεπε με οδύνη ότι η αριστοκρατία ως πολιτική πραγματικότητα δεν μπορούσε να σταθεί πια. αλλά δεν έχει σωθεί τίποτε από αυτό το έργο ούτε γνωρίζουμε κάτι γι’ αυτό. Από τους στίχους του δεν μπορούμε να βγάλουμε σαφή συμπεράσματα για τη χρονολόγησή του. Πολλές από τις παραινέσεις είναι απλά διατυπωμένα δίστιχα που περιέχουν την παραδοσιακή ελληνική ηθικολογία: Σεβασμό στους θεούς. Είναι βέβαιο ότι δεν ανήκουν όλα τα ελεγεία στον ίδιο ποιητή.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ο Πλάτωνας (Μένων. Ουσιαστικά η συλλογή απεικονίζει την κατάσταση στον 6ο αιώνα.Χ.

κέρδεα δημοσίωι συν κακώι ερχόμενα. 19-23 Κύρνε. 10 (48) εύτ’ αν τοίσι κακοίσι φίλ’ ανδράσι ταύτα γένηται..ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ κερματισμένες σε ανθολόγια.. κάποιοι άλλοι αντλήθηκαν από άλλο ανθολόγιο που περιείχε γνωμικά. Κύρνε. έλπεο μη δηρόν κείνην πόλιν ατρεμέ’ ήσθαι. κύει πόλις ήδε.Κύρνε. Μετάφραση Κύρνε.. ____________________________________________________ Στο χωρίο που ακολουθεί ο ποιητής προβλέπει μια επερχόμενη καταστροφή. δέδοικα δε μη τέκηι άνδρα ευθυντήρα κακής ύβριος ημετέρης. ας μπει μια σφραγίδα σ’ αυτούς τους στίχους· αν κλαπούν δεν θα περάσουν ποτέ απαρατήρητοι κι ούτε θ’ αλλάξει κανείς το περιεχόμενό τους από το τωρινό καλό σε χειρότερο. που φυσικά είναι κακοί. δεν κατέστρεψαν οι αγαθοί πολίτες αλλά όταν ευχαριστεί τους κακούς να φέρονται υβριστικά. ονομαστού ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους». Ουδεμίαν πω. Εκ των γαρ στασιές τε και έμφυλοι φόνοι ανδρών μούναρχοί θ’· α πόλει μήποτε τήιδε άδοι. Αστοί μεν γαρ έθ’ οίδε σαόφρονες. αυτή η πόλη είναι έγκυος. Καμιά πόλη ως τώρα. Ανθολόγηση Σύμφωνα με τους Easterling-Knox (Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας) ο Θέογνης ήταν ο πρώτος ποιητής στην ελληνική λογοτεχνία που εκφράζει την ανησυχία του για την τελική τύχη του έργου του. ουδέ τις αλλάξει κάκιον τουσθλού παρεόντος. Το σφάλμα δεν είναι των πολιτών ή των αγαθών αλλά των αρχηγών.Κύρνε. την τυραννία που πολύ συχνά ήταν το αποτέλεσμα του εμφυλίου πολέμου στην ελληνική πόλη. ηγεμόνες δε τετράφαται πολλήν εις κακότητα πεσείν. 39-52 .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Στο απόσπασμα που ακολουθεί αναγγέλλει στο φίλο και μαθητή του Κύρνο Πολυπαΐδη ότι έλαβε μέτρα για να την προστατέψει. αλλά ο καθένας έτσι θα εκφράζεται: «Είναι οι στίχοι του Θέογνη από τα Μέγαρα. συμποτικά.. Γιατί αυτοί οι πολίτες είναι ακόμη συνετοί. δήμον τε φθείρωσι δίκας τ’ αδίκοισι διδώσιν οικείων κερδέων είνεκα και κράτεος.. ώδε δε πας τις ερεί· «Θεύγνιδός εστιν έπη του Μεγαρέως· πάντας δε κατ’ ανθρώπους ( 23) [ονομαστός». ερωτικά ελεγεία άλλων ποιητών και τέλος οι στίχοι 1231-1389 προστέθηκαν αργότερα. μηδ’ ει νυν κείται πολλή εν ησυχίη. και φοβούμαι μήπως γεννήσει τιμωρό της κακοήθους αλαζονείας μας. Το μέτρο όλων των αποσπασμάτων είναι ελεγειακό δίστιχο. αγαθοί πόλιν ώλεσαν άνδρες· 5 (43) αλλ’ όταν υβρίζειν τοίσιν κακοίσιν άδηι. σοφιζομένωι μεν εμοί σφρηγίς επικείσθω τοίσδ’ έπεσιν. λήσει δ’ ούποτε κλεπτόμενα. Κύρν’.. αλλά οι αρχηγοί τους έχουν πάρει το δρόμο που τους οδηγεί σε μεγάλη ζημιά. Μετάφραση . 49 . Σύμφωνα με τον West οι στίχοι 19-254 εκπροσωπούν το γνήσιο ανθολόγιο. διαφθείρουν τις μάζες δίνοντας δίκιο στους άδικους για να κερδίσουν οι ίδιοι οφέλη και δύναμη να ’σαι σίγουρος ότι η πόλη εκείνη δεν θα μείνει ήσυχη για πολύ. καθώς συνθέτω τα ποιήματα.

Το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ο βιωματικός τους χαρακτήρας. δύο γλύπτες από τη Χίο.Χ.Knox) Ιππώναξ Γεννήθηκε στην Έφεσο και. τις έχθρες.. P. Ο Ιππώνακτας ήταν πολύ φτωχός και συναναστρεφόταν ανθρώπους των κατώτερων στρωμάτων και ιερόδουλες. κέρδη που αποκτούνται μαζί με τη δημόσια ζημιά. Από το ποιητικό του έργο σώζονται αποσπάσματα τα οποία παρουσιάζουν σοβαρά ερμηνευτικά προβλήματα. Σύμφωνα με την παράδοση. Σπάρτην τ’ Ευρώτα δονακοτρόφου αγλαόν άστυ· και μ’ εφίλευν προφρόνως πάντες επερχόμενον· αλλ’ ου τις μοι τέρψις επί φρένας ήλθεν εκείνων.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ έστω κι αν τώρα απολαμβάνει μεγάλη ησυχία όσο αυτά στους κακούς πολίτες είναι αγαπητά. ήλθον δ’ Ευβοίης αμπελόεν πεδίον. έφτιαξαν ένα άγαλμά του που τον παρουσίαζε πιο άσχημο και μικρόσωμο από ό. τίποτε άλλο δεν είναι πιο αγαπητό από την πατρίδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η λήξη τέρψις που θα συναντήσουμε είναι άγνωστη στον Όμηρο και στο Θέογνη απαντάται μόνο εδώ. Ποτέ η πόλη αυτή να μην πάρει αυτόν το δρόμο. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Κατά συνέπεια. ο πατέρας του λεγόταν Πυθέας και η μητέρα του Πρωτίδα. Ο τρόπος που παραδόθηκαν φανερώνει ότι επιλέχθηκαν για την ερμηνεία ή την τεκμηρίωση μετρικών φαινομένων. Εξορίστηκε από τους τυράννους Αθηναγόρα και Κωμά και κατέφυγε στις Κλαζομενές. Παπυρικά ευρήματα σώζουν στίχους σε απελπιστική κατάσταση.M.E. Ο ποιητής ξεκινά από προσωπικά βιώματα και εμπειρίες που έχουν σχέση με την ένδεια.Χ. Ο Πλίνιος τοποθετεί την ποιητική του δράση στο 540/537 π. ____________________________________________________ Οι παρακάτω στίχοι μιλούν για ταξίδια σε ξένες χώρες. οι αδελφοί Βούπαλος και Άθηνης. Από αυτά είναι που προέρχονται οι φατρίες και οι εμφύλιοι σκοτωμοί κι οι τυραννίδες. Μετάφραση Γιατί εγώ πήγα κάποτε στη γη της Σικελίας πήγα και στην αμπελόφυτη πεδιάδα της Εύβοιας και στη Σπάρτη.Esterling – B. Οι στίχοι που σώζονται μαρτυρούν επίσης ότι στρεφόταν κατά των προσωπικών του εχθρών και εναντίον της πολυτέλειας και της χαλαρής ηθικής που κυριαρχούσαν στις ιωνικές πόλεις. ο Ιππώνακτας παραμένει στο στενό του προσωπικό και ανθρώπινο κύκλο: καβγαδίζει. η ακμή του τοποθετείται στο β΄ μισό του 6ου αιώνα π. ζητιανεύει με πικρό χιούμορ. αλλά διευρύνει την προσωπική του περίπτωση σε πανανθρώπινη σύλληψη–. Κάποιοι στίχοι του απευθύνονται με οξύτητα κατά του Βούπαλου. 783-788 Ήλθον μεν γαρ έγωγε και εις Σικελήν ποτε γαίαν. κάνει παράπονα που ο Πλούτος είναι τυφλός (την ίδια ιδέα ενστερνίζεται αργότερα ο Αριστοφάνης). τη λαμπρή πόλη του Ευρώτα με τα πολλά καλάμια.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .W. και το Πάριο Χρονικό επίσης το 540 π. Το έργο του μας μεταφέρει σε έναν κόσμο αντι-ηρωικό και βρόμικο. τις αγάπες και τα βάσανα. όπως βλέπω. Έτσι. κι όταν πήγαινα όλοι με υποδέχονταν με προθυμία· αλλά από την επίσκεψή τους δεν ευχαριστήθηκα καθόλου. Ο Ιππώνακτας καταφέρθηκε εναντίον τους 50 . όπου και πέρασε την υπόλοιπη ζωή του. Σε αντίθεση ωστόσο με τον Αρχίλοχο –ο οποίος έχει μεν ως αφετηρία τις ατομικές καταστάσεις. Ούτως ουδέν αρ’ ην φίλτερον άλλο πάτρης.τι ήταν. πίνει με την Αρήτη από την ίδια κούπα.. σύμφωνα με την παράδοση.Χ.

που από σωζόμενους στίχους μαθαίνουμε ότι την είχε ερωτευτεί με πάθος. ένα είναι βέβαιο: Υπενθυμίζουν με το σαφέστερο τρόπο την ποικιλία και τη ζωτικότητα που χαρακτηρίζουν την αρχαϊκή ελληνική λογοτεχνία. 24a + b D. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αντίθεση με τους υπόλοιπους λυρικούς ποιητές. Πρόκειται για παρωδία ομηρικού ύφους. Επίσης το φαγητό και η κένωση έχουν σημαντικό ρόλο στον κόσμο του Ιππώνακτα. Μαιαδεύ. καθώς δεν ενέκριναν τον υβριστικό και παιγνιώδη τόνο του. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι η ιωνική καθομιλουμένη.χ. ενώ στην Παλατινή Ανθολογία σώθηκαν επιτύμβια επιγράμματα για τον ποιητή. που θεωρείται μάστορας της πορνογραφικής μυθιστορίας. και η οποία βρίσκεται σε αρμονική αντιστοιχία με το περιεχόμενο των στίχων. επειδή κρυώνω και υποφέρω πάρα πολύ και χτυπούν τα δόντια μου απ’ το κρύο. Ωστόσο. αλλά υπογραμμίζει την οξύτητα που είχαν οι στίχοι του ποιητή και πόσο δηκτική ήταν η σάτιρά του.. 51 .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ με τόσο πικρούς και χλευαστικούς ιάμβους. κάρτα γαρ κακώς ριγώ και βαμβαλύζω.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . την οποία διανθίζει με πολλές ξένες λέξεις (π. Στην πραγματικότητα ωστόσο αιτία της φιλονικίας του ποιητή με το Βούπαλο δεν ήταν το άγαλμα αλλά η αγάπη για την ίδια γυναίκα. Με αυτή την καινοτομία έδινε στο στίχο ιδιαίτερο ρυθμό. Σατιρίζει ένα λαίμαργο και αποτελεί μια αστεία παρωδία που στηρίζεται στο ύφος.. ∆ος χλαίναν Ιππώνακτι και κυπασσίσκον και σαμβαλίσκα κασκερίσκα και χρυσού 5 στατήρας εξήκοντα τουτέρου τοίχου. Στην πραγματικότητα ο Ιππώναξ εισήγαγε το χωλίαμβο ή σκάζοντα στίχο. Η αποσπασματική μορφή των έργων του δημιουργεί αμφιβολίες σχετικά με το αν πρόκειται για αυτοβιογραφία ή μυθιστοριογραφία. σε ικετεύω. Ο ποιητής ήταν ευρύτερα γνωστός στην Αθήνα του 5ου αι. να «κουτσαίνει» (να «σκάζει»). γιε της Μαίας από την Κυλλήνη. Αργότερα οι χριστιανοί αναφέρονταν αποδοκιμαστικά σε αυτόν. Ο υπερβολικά φιλικός διάλογος του ποιητή με τον Ερμή και η ειλικρίνεια μέσα σε ένα πλαίσιο πικρής ειρωνείας δηλώνουν για πρώτη φορά στην ελληνική λογοτεχνία ένα είδος υμνητικής-επικλητικής ποίησης έξω από κάθε παράδοση. Χρησιμοποιεί το εξάμετρο (επικός στίχος) μόνο σε ένα χωρίο όπου σατιρίζει ένα λαίμαργο. Η συγκεκριμένη βέβαια ιστορία έχει ανεκδοτολογικό χαρακτήρα. Μετάφραση Ερμή. ____________________________________________________ Το ακόλουθο χωρίο είναι το μόνο που σώζεται σε εξάμετρους στίχους. Οι αρχαίοι συγγραφείς χαρακτηρίζουν τους στίχους του «ιάμβους» (Αθήναιος). Σώζονται στίχοι του που περιγράφουν την ερωτική απόλαυση με τέτοιο ρεαλισμό και άσεμνες προτάσεις. Ερμή. επεύχομαί τοι. Ο χαρακτήρας του είναι ειρωνικός και σαρκαστικός. βέκος που σημαίνει ψωμί και σύμφωνα με τον Ηρόδοτο είναι φρυγική. Αφθονούν επίσης οι λυδικές άσεμνες φράσεις. στη γλώσσα και στα μοτίβα των ομηρικών επών. ενώ όλοι οι χαρακτήρες του αποτελούν σκαριφήματα της ταπεινής ζωής και δεν ζουν στην πόλη.. φίλ’ Ερμή. Ανθολόγηση Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι γραμμένο σε χωλίαμβους και φανερώνει την πλήρη ένδεια του ποιητή. ως προσφώνηση στο ∆ία). κάνοντάς τον να χωλαίνει. όπου ο τελευταίος πόδας (ίαμβος) είναι σπονδείος ή τροχαίος. ∆ώσε στον Ιππώνακτα πανωφόρι και κοντογούνι και σάνταλα και υποδήματα (μποτίνια) με γούνα και εξήντα χρυσούς στατήρες από άλλους. Κυλλήνιε. ο Ιππώνακτας δεν έχει δεχτεί καμία επίδραση από το έπος. την Αρήτη.. Ερμή μου. Αναφορά σε αυτόν κάνει και ο Αλεξανδρινός ποιητής Καλλίμαχος. που οι γελοιογράφοι του απαγχονίστηκαν.. πάλμυς αντί βασιλιάς. = 32W. αλλά ούτε και το περιεχόμενο των στίχων του.

W.E. Από το έργο του σώζονται ε υ ελάχιστα απ ποσπάσματα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 128W. 70D. που τρώει χωρίς ευπρέπεια. _______ ___________ ___________ __________ ___________ _______ Τους δύ στίχους π ακολουθ ύο που θούν τους συ υνέδεσε σε ένα απόσπα ασμα ο Berg Αναφέρε gk. ου μον. 77D. που γνωρίζου υμε με βεβ βαιότητα για τη ζωή τ α του είναι ότ γεννήθηκε στην Έφεσο. ό όπως ψηφίδι [κακήι] κακ οίτον ολε κόν είται βουλήι δ δημοσίηι παρά θίν’ αλός α ά ατρυγέτοιο. στη γλώσσα και στ ύφος είνα φανερές οι έντονες το αι επιδράσε από τον Όμηρο. συμπεραίνο στο . ο Στράβ βωνας με βάση το από β όσπασμα 20 W. 120 Λάβετέ μ ταιμάτια. κόψω Βουπ μευ πάλου τον οφθ θαλμόν· αμφιδέξι γαρ είμι κ ιος κουκ αμαρτάν κόπτων. ον λεμική αριστοκρατία και οι ελεγείες του ήταν ένα κάλε εσμα για έσχ χατη θυσία. ένας από το ους σπουδαιότερους της αρχαιότητας Το μόνο π ς. Μάλισ στα. για τον Ευρυ υμεδοντιάδη τη Χάρυβδ που η.Χ. Οι περισσότ τεροι από το στίχους του που ους διασώθη ηκαν έχουν ως θέμα τους σύγχρονά του γεγον ά νότα. τα ομη ηρικά δάνεια προσαρμόζ α ζονται θαυμάσια στις απ παιτήσεις 52 . Θα βγά το μάτι τ Βούπαλο τε άλω του ου· γιατί χτυ και με τα δυο μου χέ υπώ α έρια και δεν α αποτυγχάνω στο στόχ μου.Χ. που δεν μα βοηθούν ν σχηματίσ ας να σουμε μια ολοκληρ ρωμένη και σαφή εικόνα για την π α ποίησή του. το Βούπ παλο. Ωστ εις τόσο.Χ. ουμε ότι ο Κα αλλίνος ήταν σύγχρονος του Αρχίλοχ αλλά ν χου μεγαλύτερος σε ηλι ικία. Στη ποίησή ν ην του. = 1 +121W. Το μεγ γαλύτερο σω ωζόμενο απ πόσπασμα (1D=W) αποτελείτα από είκοσ έναν στίχ ) αι σι χους και είν μια ενθουσιώδης π ναι παραίνεση προς τους συμπολί ίτες του να π πολεμήσουν για να υπερα ασπιστούν τη πατρίδα τ ην τους από τον εχθρό..[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . ου . την κοιλ του μαχαί κοφτερό. Μετάφρ ραση Μούσα. εται στον (ερωτικό αντίπαλό τ ό) του. μπ 75 πορούμε να τ τοποθετήσου υμε τη δράση του στο πρ η ρώτο μισό το 7ου αι. και οι στίχοι αποτε ελούν σαφή μαρτυρία το μίσους πο έτρεφε ου ου ο ποιητή για τον αντ ής τίζηλό του.K g Knox) Καλλί ίνος Ελεγειακ κός ποιητ τής. του Αρχίλοχου 0 Α συμπερα αίνει ότι ο Κ Καλλίνος ήτα λίγο παλα αν αιότερος (εξ ου και αυτόν [Αρχίλοχον νεώτερον είναι του ν ν] Καλλίνου τεκμαίρεσθ Ο ίδιος ανήκε μάλλο στην πολ θαι. κακό θάν νατο με πετρο οβόλημα στη παραλία τη άκαρπης θ ην ης θάλασσας. λιά ίρι τραγούδησε. δη καταπίνε τη θάλασσ ει σα. P. χο (Οι μετα αφράσεις των χωρίων προ ν οέρχονται απ την Ιστορ της Αρχα Ελληνικής Λογοτεχν πό ρία αίας νίας. Ανήκει στην εποχ που η εισβολή των χή Κιμμέριω βαρβάρω αποτέλεσ σοβαρή απειλή για το μικρασιατικό ελλη ων ων σε ηνισμό. κα αταδικασμένο με δημόσια απόφαση. Επει ιδή αυτή τοποθετε είται γύρω σ 675 π. Esterling – B. π. και συγκεκριμέ στην τεχν ένα νική του στί ίχου. Με βάση όμως ένα σωζόμενο στίχο του π κάνει λό που όγο για την επιδρομή τω Κιμμερίω στη Μικ ων ων κρά Ασία (67 π. = 1 Μούσα μ Ευρυμεδο μοι οντιάδεα την ποντοχάρυβδ διν. έννεφ’. Το πό τι ότε ακριβώς έζησε μας είναι άγνωσ ς στο. την εγγασ στριμάχαιραν ος εσθίει ο κατά κόσμ ν. πώς.M. θα βρει ος . νω Μετάφρ ραση Κρατήστ τα ρούχα μου.).

Λαώι γαρ σύμπαντι πόθος κρατερόφρονος ανδρός θνήισκοντος. Ανθολόγηση Αφετηρία του ποιήματος που ακολουθεί είναι ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός: Οι βάρβαροι Κιμμέριοι. έγιναν και για την πατρίδα του. ατάρ πόλεμος γαίαν άπασαν έχει… και τις αποθνήισκων ύστατ’ ακοντισάτω. η αγάπη για την πατρίδα και η δόξα για τους νεκρούς. όταν πεθαίνει ένα παλικάρι.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . τον θρηνούν μικροί μεγάλοι. Αυτός ωστόσο δεν είναι φίλος στο λαό και ούτε τον ποθούν· μα αυτόν [τον πολεμιστή]. όμως ο πόλεμος έχει ζώσει όλη τη γη… κι ο καθένας πεθαίνοντας ας ρίχνει για τελευταία φορά το ακόντιο. Εν ειρήνηι δε δοκείτε ήσθαι. τα παιδιά και τη νόμιμη σύζυγο· ο θάνατος θα έρθει τότε. ω νέοι. Πολλές φορές αποφεύγοντας κανείς τη μάχη και το γδούπο των ακοντίων επιστρέφει και η μοίρα του θανάτου τον βρίσκει στο σπίτι του. ω νέοι. τη στιγμή που αρχίζει ο πόλεμος. Νομίζετε ότι ησυχάζετε σε καιρό ειρήνης. την Έφεσο. ∆εν ντρέπεστε τους γείτονες ολόγυρα τόσο που είστε ράθυμοι. Μετάφραση Ως πότε θα κάθεστε ανέμελοι. που απείλησαν τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας. εν δ’ οίκωι μοίρα κίχεν θανάτου· 15 αλλ’ ο μεν ουκ έμπης δήμωι φίλος ουδέ ποθεινός. 1D. αν του συμβεί τίποτα. γιατί. ούτε κι αν ακόμα είχε αθάνατους προγόνους. 5 Τιμήεν τε γαρ έστι και αγλαόν ανδρί μάχεσθαι γης πέρι και παίδων και κουριδίης τ’ αλόχου δυσμένεσιν· θάνατος δε τότ’ έσσεται. το πρώτον μειγνυμένου πολέμου. ούδ’ αιδείσθ’ αμφιπερικτίονας ώδε λίην μεθιέντες. Πότε θα δείξετε θαρραλέο πνεύμα. Ου γαρ κως θάνατόν γε φυγείν ειμαρμένον εστίν άνδρ’ ουδ’ ει προγόνων ήι γένος αθανάτων. Αλλά ο καθένας ας προχωρήσει κατευθείαν με σηκωμένο το δόρυ και καλυμμένη τη γενναία καρδιά κάτω από την ασπίδα. ιδιαίτερα επικίνδυνοι. οππότε κεν δη Μοίραι επικλώσωσ’. Πολλάκι δηϊοτήτα φυγών και δούπων ακόντων έρχεται. τη στιγμή που οι μοίρες θα προσδιορίσουν. Μέχρις τευ κατάκεισθε. Ο ποιητής με έντονο ύφος και πρόδηλη αγωνία απευθύνεται προς τους νέους της πατρίδας του προτρέποντάς τους να αγωνιστούν εναντίον των εχθρών. ην τι πάθηι. όλος ο λαός τον ποθεί κι όσο ζει είναι ισότιμος με τους ημιθέους· 53 . Αλλά τις ιθύς ίτω έγχος ανασχόμενος και υπ’ ασπίδος άλκιμον ήτορ 10 έλσας. Γιατί είναι τιμητικό και λαμπρό για έναν άντρα να μάχεται ενάντια στους εχθρούς για τη γη. τον δ’ ολίγος στενάχει και μέγας. Αγαπημένα θέματα του ποιητή είναι ο θάνατος στη μάχη. ζώων δ’ άξιος ημιθέων· ώσπερ γαρ μιν πύργον εν οφθαλμοίσιν ορώσιν· 20 έρδει γαρ πολλών άξια μούνος εών. ώστε να εκφράσουν την αντίληψη των νέων καιρών. κότ’ άλκιμον έξετε θυμόν. Αυτό που διακρίνει τον Καλλίνο είναι η ικανότητά του να συνθέτει ποιήματα με αδιαμφισβήτητη φρεσκάδα και συναισθηματική αμεσότητα χρησιμοποιώντας εξ ολοκλήρου το παραδοσιακό και τυπικό υλικό.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ της ελεγείας ή μεταβάλλονται. ∆εν υπάρχει τρόπος από τη μοίρα να ξεφύγει κανείς το θάνατο. = W.

λωδός και ευρετής αυλ ε λωδικών νόμ μων –ο Πλο ούταρχος (Περί Μου υσών 8) ανα αφέρει τον κραδία νόμο–. στα Αίτια το Καλλίμαχο (1. Από τον Πορφύριο . και σε ένα άλλο (14 α των D.Χ. συνέδεσ το τέλος της ερωτική ζωής με το θάνατο σε ής και θρήν νησε τα γηρα ατειά. ύ απόσπασ 1D διατυ σμα υπώνεται με σαφή τρόπο η άποψη ότ η ζωή δίχω έρωτα δεν έχει καμία αξία: Τις ο τι ως ν δε βίος. Από το έργο του σώζονται λί μόνο απ ο ίγα ποσπάσματα. μαρτυρείτα ήταν αυλ αι. Έζησε και έ ς αι έγραψε περί ίπου το 600 π. αλλά και τ αφηγηματικής ελεγείας που της ής της ανέπτυξα οι ποιητέ της ελλην αν ές νιστικής περ ριόδου.Knox) Μίμνε ερμος Ελεγειακός ποιητής κα μουσικός. ενώ χρησιμοποίησε στα ποιήματά το ομηρικό λεξιλόγιο ύ ά . 327. Π (Οράτιος. ίναι κό 2D.τι η χετίζεται άμε με το πο εσα οίημά του Σμυρνηίς. ε η αναφορά στη Σούδ ότι «έγραψ βιβλία ταύ πολλά» είναι μάλλον λανθασμέν Σε μ από τις ελεγείες του –Σμυρνηίς– ασχολείται με τον πόλεμ της Σμύρ μία μο ρνης με τους Λυδούς. Άκμασε τη περίοδο της 37ης υ τ ην τ Ολυμπιάδα (632-629 π. τ δε τερπνόν άτερ χρυσής Αφροδίτης. σύμφωνα με τις πηγ των ελλη α γές ηνιστικών χρόνων. epist. Ο Μ Μίμνερμος.W W. εξακριβω αν η Να ωθεί αννώ ήταν υπ παρκτό πρόσ σωπο ή αν συ υμβόλιζε απλ την ιδανική ερωμένη λώς η. απ. p. Σε ό αφορά τη Σμύρνη. άτια αφού μο ονάχος κάνει έργα που ισο οζυγιάζουν τ έργα πολλ τα λών. με βάση αρχαίες πηγές.) εξυμν ένα Σμυρ υν 3 νεί ρναίο πολεμιστή που αγωνίζετ στην πεδ ται διάδα του Έρ ρμου ενάντια στις πυκνές φάλαγγες τ Λυδών. το είχε αφι ιερώσει στην αυλητρίδα του. βιβλία. ο πατέρας τ ερωτική ελεγείας. 1-10) W. Ημείς δ’. ς Σε ένα α τα αποσ από σπάσματά της που έχου σωθεί (13 D. Μίμνε με α ερμος III. την κυριότερη κ πηγή για τ ζωή και τ έργο του.χ. την οπ ποία αγαπούσ Ωστόσο. rling–B. οιά τε φύλλ φύει πολυά λα άνθεμος ώρη η 54 . 23 A Adler). άστυ π παλαιόν. Το συ υγκεκριμένο έργο δεν γνω ωρίζουμε αν ήταν τμήμα του γ γνωστού ποι ιήματος Ναν ννώ.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ γιατί τον βλέπουν σα πύργο μπρ ν αν ροστά στα μά τους. ή ένα ξε εχωριστό πο οίημα.E. 2.M. Θεωρούνταν ερωτικός ποιητής. και. ν εξαίρετο τεχνίτης του λόγου και του ε ος ελεγειακού μέτρου.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . (Μετάφρ ραση: Ιστορία της Αρχαία Ελληνικής Λογοτεχνία P. α ου λ και το ελεγειακό δ δίστιχο για τις μυθολο ογικές αφηγή ήσεις του.) αναφ φέρεται στην ίδρυση της Σμύρνης κα της Κολοφ ν αι φώνας. σύμφωνα μ τη Σούδα (s. Στην ποίηση του Μίμνερμου κυριαρχούν δύο θέματα ο έρωτας και ο θάνατ Στο πολύ γνωστό ν υ υ ν α: τος. και δίκαια συ ι υμπεριλήφθη ηκε στον Αλεξανδ δρινό Κανόνα μαζί με το Φιλήτα και τον Καλλίμα Επίσης.) κατέχει εξέχουσα θέ ως ποιητ που εκπρ ι έση τής ροσωπεί τη « «λεπτή» κίνη ηση. αποτ τέλεσε. πρό ς ότυπο για αρκετούς ποιητές τω ελληνιστικ και των ρωμαϊκών χρόνων. Για την τελευταί δεν υπάρ τ ία ρχουν αναφο ορές στις πηγές και ε ενδεχομένως το νησί αυτ του Αιγαί να προέκ ς τό ίου κυψε από πα αραφθορά κάποιου στ τίχου που χρ ρησιμοποιήθ θηκε για να χαρακτηρίσε την πατρί του – ει ίδα π. αν και άλλες δύο πόλεις μνημονεύο ν ς ονται επίσης ως πατρίδα του: η ς α Σμύρνη κα η Αστυπά αι άλαια. τη Ναν ν ννώ.). Εγκ ων κών ν χ κατέλειψε το ηρωικό χα ον αρακτήρα της ελεγ γείας και εξύ ύμνησε με πά άθος τον έρω ωτα. 11-12 Pf. ένας άλ λλος τίτλος τ του. το ης Π ήταν σύγχ χρονος του Σόλωνα ή δέκα χρόνια πιο νέος από εκείνο Όπως α ον. 2. εκφράζει τ πνεύμα τη Ιωνίας.Ester α ας ς ας. γεγονός π εξηγεί τη στενή κ που τ σχέση του με το τραγούδι και τη μουσική. Πρέπει να τη το . Το πιο ονομ μαστό ποίημ του Μίμν μα νερμου ήταν η Ναννώ και. α αχο. Κατα ας αγόταν πιθα ανότατα από την Κολοφ φώνα της Ιωνίας. Το μέτρο εί ελεγειακ δίστιχο. 101) πληρο οφορούμαστε ότι ο Μίμ ε μνερμος έγρ ραψε δύο ενώ δα ψε ύτα ν νη. δεν έχει σε. ου ου 1.Χ. τι ν ς .v. = 2W (στ. Χειρ ριζόταν πολύ προσεκτικά τη γλώσσα.. σχ ό. Ανθολόγ γηση Στο από όσπασμα αυτ ο Μίμνερ τό ρμος διαπιστ τώνει με πίκ πόσο σύντομη είναι η νεότητα και πόσο κρα κ φρικτά τ γηρατειά και συγκρίν τους ανθρώπους με τα φύλλα τω δέντρων ( τα νει τ ων (κοινό μοτίβ με τον βο Όμηρο).

είναι καλύτερο να πεθάνει κανείς αμέσως παρά να ζει.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ έαρος.Knox) Σημωνίδης ο Αμοργινός Ιαμβογράφος που έζησε στα μέσα του 7ου αιώνα π.E.. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. όταν γρήγορα με τις ακτίνες του ήλιου μεγαλώνουν μ’ αυτά μοιάζοντας χαιρόμαστε για πολύ λίγο της νιότης τα λουλούδια χωρίς απ’ τους θεούς να γνωρίσουμε ούτε το κακό ούτε το καλό· μαύρες μοίρες μάς παραστέκονται. πτοιώμαι δ’ εσορών άνθος ομηλικίης τερπνόν ομώς και καλόν· επί πλέον ώφελεν είναι· αλλ’ ολιγοχρόνιον γίνεται ώσπερ όναρ ήβη τιμήεσσα· το δ’ αργαλέον και άμορφον 5 γήρας υπέρ κεφαλής αυτίχ’ υπερκρέμαται. η δ’ ετέρη θανάτοιο· μίνυνθα δε γίγνεται ήβης καρπός.αυτίκα μοι κατά μεν χροιήν ρέει άσπετος ιδρώς. κι όταν χυθούν γύρω στα μάτια και στο νου κάνουν ζημιά.Χ. προς θεών ειδότες ούτε κακόν ουτ’ αγαθόν· Κήρες δε παρεστήκασι μέλαιναι.).1 Adler) έζησε 490 χρόνια μετά τον Τρωικό Πόλεμο. 5 (στ. Ήταν πιθανότατα νεότερος από τον Αρχίλοχο.Esterling–B. όσο ο ήλιος σκορπίζει τις ακτίνες του στη γη. Αυτάρ επήν δη τούτο τέλος παραμείψεται ώρης. Αλλά σαν προσπεράσει πια το τέλος αυτό της νιότης. Το μέτρο είναι επίσης ελεγειακό δίστιχο. εχθρόν ομώς και άτιμον. 5 η μεν έχουσα τέλος γήραος αργαλέου. ο τ’ άγνωστον τιθεί άνδρα.. ____________________________________________________ Στους στίχους που ακολουθούν ο Μίμνερμος αναφέρεται στα γηρατειά. όσον τ’ επί γην κίδναται ηέλιος. Μετάφραση Στη στιγμή σ’ όλο το σώμα μου ρέει ανείπωτος ιδρώτας. 1-8) . αυτίκα δη τεθνάναι βέλτιον ή βίοτος· 10 Μετάφραση Όμοια κι εμείς με τα φύλλα που γεννά η πολύανθη άνοιξη. ότ’ αιψ’ αυγής αύξεται ηελίου. ενώ άλλες πηγές αναφέρουν ότι ήταν σύγχρονος του Αρχίλοχου ή ότι γεννήθηκε την περίοδο της 29ης Ολυμπιάδας (664-661 π.Χ. τοις ίκελοι πήχυιον επί χρόνον άνθεσιν ήβης τερπόμεθα. επειδή όμως οδήγησε μια αποστολή αποίκων στην Αμοργό.. η μια έχοντας το τέλος των οδυνηρών γηρατειών κι η άλλη του θανάτου· μα κι ο καρπός της νιότης λίγο διαρκεί. Καταγόταν από τη Σάμο. ονομάστηκε Αμοργίνος. P. Στη 55 .W. πράγμα που κάνει έναν άνθρωπο αγνώριστο. τον Αιγιαλό. και τρέμω καθώς αντικρίζω τον ανθό των συνομηλίκων μου ευχάριστο και ωραίο μαζί· μακάρι να διαρκούσε περισσότερο· αλλά διαρκεί λίγο όσο και το όνειρο η τιμημένη νιότη· και γρήγορα τα γηρατειά μισητά κι άσχημα 5 κρέμονται πάνω απ’ το κεφάλι της.. Σύμφωνα με τη Σούδα (IV 363.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . την Αρκεσίνη και τη Μινώα.M. Απ. βλάπτει δ’ οφθαλμούς και νόον αμφιχυθέν. όπου ίδρυσε τρεις πόλεις.

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . το γάιδαρο (πεισματάρες). σύμφωνα με τον Ησίοδο. Η γραφή «Σημωνίδης». Είναι γραμμένο σε ιαμβικό τρίμετρο. Αναφέρεται λοιπόν στις γυναίκες που κατάγονται από το γουρούνι (ακάθαρτες. καθώς και ποιήματα σε τροχαϊκό τετράμετρο. έπλασαν οι θεοί. (Τη γυναίκα της γης. το 29 D. Η Σούδα αναφέρει ότι είχε γράψει δύο βιβλία με ιάμβους. απέχει πολύ από την εκφραστική δύναμη. Ο συγκεκριμένος ίαμβος αρχίζει με τη διαπίστωση ότι ο Θεός έπλασε με διαφορετικό τρόπο το μυαλό της γυναίκας.) και αφορά στο γένος των ανθρώπων. έχουν υβριστικό κυρίως χαρακτήρα. 570 κ. Η σκωπτική ποίηση του Σημωνίδη είναι επηρεασμένη από την ποίηση του Αρχίλοχου. (Και ο Ησίοδος. Ωστόσο. Σε αυτά χλεύαζε σημαντικά πρόσωπα και ομάδες ανθρώπων. Όταν δεν θρηνεί μιλά συνήθως για συμπόσια και οινοποσία. τη λογική και ηθική. 7D. Ο μύθος αυτός του Σημωνίδη για την καταγωγή των γυναικών από τα ζώα επαναλαμβάνεται ύστερα από έναν αιώνα στα «αποφθέγματα» του Φωκυλίδη. Από το έργο του έχουν σωθεί 200 περίπου στίχοι σε μικρά αποσπάσματα. ο Σημωνίδης από τη γυναίκα μέλισσα προχωρά στη διαπίστωση ότι οι γυναίκες είναι το μεγαλύτερο κακό που έδωσε ο ∆ίας στους ανθρώπους. γκρινιάρες). Λούται δε πάσης ημέρης άπο ρύπον δις. δε χαίτην εκτενισμένην φορεί βαθείαν. Στη συνέχεια ο ποιητής συγκρίνει εννέα είδη γυναικών με ζώα και άλλα υλικά στοιχεία. τα έργα του Ησιόδου) και τα εορταστικά έθιμα στα οποία κυριαρχούσαν η ειρωνεία και η κοροϊδία των δύο φύλων. ούτε κόπρον εξ οίκου βάλοι.χ. Ωστόσο. το άλογο (σπάταλες. 596 κ.) θεωρεί τις γυναίκες μεγάλη συμφορά για τους θνητούς. Το σκωπτικό αυτό ποίημα είναι στην ουσία ψόγος γυναικών και συνδέεται με την παλαιότερη λογοτεχνική παράδοση (π. = 7W. την πρωτοτυπία της έμπνευσης και τη χάρη του Αρχίλοχου. και οι παραβολές του.70. αν και ο Στοβαίος το αποδίδει στο Σιμωνίδη τον Κείο. που έχει ως αφετηρία το στίχο Ζ 146 της Ιλιάδας (οίη περ φύλλων γενεή.έ. ανθέμοισιν εσκιασμένην. σε αντίθεση με τον Ησίοδο. που αποτελείται από 118 στίχους και το διέσωσε ο Στοβαίος στο Ανθολόγιό του. Καλόν μεν ων θέημα τοιαύτη γυνή άλλοισι. κούτ’ αν μύλης ψαύσειεν. Ένα άλλο ελεγειακό κομμάτι.. Το πιο εκτενές και γνωστό του ποίημα είναι ο Ίαμβος Γυναικών. χρησιμοποιεί την εικόνα της μέλισσας. άλλοτε τρις. Θεογονία. και μύροις αλείφεται. Την δ’ ίππος αβρή χαιτέεσσ’ εγείνατο. 56 . λαίμαργες). που έχει πλέον καθιερωθεί. αδίστακτες). δόλιες). ενώ καταδεικνύουν ζωηρή φαντασία. τοίη δε και ανδρών. Έργα 60. υποστηρίχτηκε από τον αρχαίο γραμματικό Χοιροβοσκό. τρυφηλές). τωι δ’ έχοντι γίγνεται κακόν. το σκυλί (αδιάκριτες.. ελεγείες σε ιωνική διάλεκτο –μία από τις οποίες πραγματευόταν την αρχαία ιστορία της Σάμου–. τη σωστή μητέρα. κουτές και τη θάλασσα (ασταθείς). αλλά για να αποδείξει την οκνηρία των γυναικών. ο Σημωνίδης επιθυμεί μέσα από το έργο του να ψυχαγωγήσει. (57) η δούλι’ έργα και δύην περιτρέπει. τη νυφίτσα (λάγνες. που στην ιστορία της Πανδώρας (Θεογονία.) Τέλος. Στους στίχους του εμφανίζεται απαισιόδοξος και απελπισμένος.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ μεταγενέστερη αρχαιότητα συγχεόταν με το Σιμωνίδη τον Κείο και για να διακρίνεται από εκείνον χρησιμοποιήθηκε το επίθετο Αμοργίνος. την αλεπού (πολύ έξυπνες. ούτε προς ιπνόν ασβόλην αλευμένη ίζοιτ’· ανάγκη δ’ άνδρα ποιείται φίλον. Οι στίχοι αυτοί μαρτυρούν τη μελαγχολία που νιώθει ο ποιητής καθώς αναλογίζεται πόσο εφήμερη είναι η ανθρώπινη ύπαρξη.έ. ανήκει πιθανότατα στο Σημωνίδη τον Αμοργίνο. ούτε κόσκινον 30 (59) άρειεν. Ανθολόγηση Το παρακάτω απόσπασμα προέρχεται από τον Ίαμβο Γυναικών και περιγράφει τη γυναίκα φοράδα. καθώς και στον τύπο των γυναικών που προέρχονται από τη γη (νωθρές. ενώ η γυναίκα της θάλασσας παραπέμπει σε μεταγενέστερες θεωρίες της φυσικής φιλοσοφίας. 35 (64) αιεί.) Ο κατάλογος των γυναικών ολοκληρώνεται με τη γυναίκα που κατάγεται από τη μέλισσα· με την αφοσιωμένη σύζυγο.

Μετάφραση Το πιο ωραίο πράγμα που είπε ο Χιώτης (ο Όμηρος) ήταν αυτό: «Όποια ακριβώς η γενιά των φύλλων.... αλλά στον άντρα της είναι κακό. 40 (69) Μετάφραση Την άλλη γέννησε φοράδα ντελικάτη με χαίτη και αυτή αποφεύγει τις χειρωνακτικές εργασίες και τα βάσανα. κι άλλοι να περάσουν χρόνια· και κανείς θνητός δεν υπάρχει που να μη νομίζει ότι την επόμενη χρονιά θα πιάσει φιλία με τον Πλούτωνα και τα αγαθά. ____________________________________________________ Οι στίχοι που ακολουθούν προέρχονται από ένα ποίημα με θέμα τη μιζέρια των ανθρώπων που υπόκεινται πάντα στην παντοδυναμία των θεών. κούφον έχων θυμόν πόλλ’ ατέλεστα νοεί· ούτε γαρ ελπίδ’ έχει γηρασέμεν ούτε θανείσθαι. αφού το δέχτηκαν με τ’ αφτιά τους. ____________________________________________________ Το απόσπασμα αυτό αφορά στο γένος των ανθρώπων και δεν αποδίδεται με βεβαιότητα στο Σημωνίδη τον Αμοργίνο.. κι ούτε θα άγγιζε το χερόμυλο. ή τε νέων στήθεσιν εμφύεται.. πυκνά. . ουδέ ίσασιν. ουδ’. φροντίδ’ έχει καμάτου. ούτε θα σήκωνε το κόσκινο. = 1W.. τοίη δε και ανδρών».ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ην μη τις ή τύραννος ή σκηπτούχος.. 57 .άλλοι αναμένουν να έλθει η μέρα. Είναι γραμμένο σε ελεγειακό δίστιχο. οι δ’ ετέων περιτροπάς· νέωτα δ’ ουδείς όστις ου δοκεί βροτών Πλούτωι τε καγαθοίσιν ίξεσθαι φίλος. τέτοια είναι και των ανθρώπων».οι μεν ημέρην μένουσιν ελθείν.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . οις ταύτη κείται νόος. ούτε θα έριχνε έξω από το σπίτι την κοπριά ούτε θα καθόταν κοντά στην εστία θέλοντας να αποφύγει την καπνιά· από ανάγκη κάνει φίλο τον άντρα· ξεπλένει τη βρώμα (από το σώμα της) δυο φορές τη μέρα. Αλλά συ ταύτα μαθών βιότου ποτί τέρμα ψυχή των αγαθών τλήθι χαριζόμενος. 1D. υγιής όταν ηι. 29D. Παυροί μιν θνητών ούασι δεξάμενοι στέρνοις εγκατέθεντο· πάρεστι γαρ ελπίς εκάστωι ανδρών. στεφανωμένα με λουλούδια. Είναι γραμμένο σε ιαμβικό τρίμετρο. Η τέτοια γυναίκα είναι λοιπόν ωραίο θέαμα για άλλους. Νήπιοι. = Σιμωνίδης 8 [dubium] West Εν δε το κάλλιστον Χίος έειπεν ανήρ· «οίη περ φύλλων γενεή. αν δεν είναι κανείς ή τύραννος ή βασιλιάς. κάποτε τρεις κι αλείφεται με μυρωδικά. 10 ως χρόνος έσθ’ ήβης και βιότου ολίγος θνητοίς. κι έχει πάντα χτενισμένα τα μαλλιά της.. 10 Μετάφραση . 5 Θνητών δ’ οφρά τις άνθος έχηι πολυήρατον ήβης. Λιγοστοί.

(1.M.Χ. Η πρώτη χρονολογία της Σούδας συμπίπτει σχεδόν με αυτή του ∆ιογένη και προφανώς αναφέρονται στην περίοδο που ο Σόλωνας ήταν άρχων. στίχους σε τροχαϊκό τετράμετρο (20) και επωδούς. Επίσης μαθαίνουμε ότι αντιτάχθηκε στην τυραννίδα του Πεισίστρατου. όπως ονομάστηκε.) και επειδή ο ∆ιογένης και ο Σχολιαστής του Πλάτωνα λένε ότι έζησε 80 χρόνια μπορούμε να τοποθετήσουμε τη γέννησή του το 640 π. Στις ελεγείες του περιέχονται οι βασικές του αντιλήψεις για τον άνθρωπο ως υπεύθυνο πολίτη. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση. Ήταν περισσότερο γνωστός ως πολιτικός παρά ως ποιητής.E. δηλαδή η απόσειση χρεών). 393. Αλλά εσύ.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ το απέθεσαν στην καρδιά τους· γιατί στον καθένα υπάρχει ελπίδα. Όλοι σχεδόν οι στίχοι του συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την πολιτική του δραστηριότητα.Χ. που φυτρώνει στα στήθια των νέων. Ο Σόλωνας υπήρξε ο πρώτος Αττικός ποιητής και πρόδρομος της κλασικής εποχής. όταν πλέον είχε ολοκληρώσει το πολιτικό του έργο.) εξουσιοδοτήθηκε με απόλυτη ελευθερία να γίνει διαιτητής και ρυθμιστής (διαλλακτής. Η Σούδα (s.Χ. έχοντας ελαφριά καρδιά συλλαμβάνει πολλά που δεν γίνονται· γιατί ούτε αναμένει να γεράσει ούτε να πεθάνει ούτε. 61: ήκμαζε μεν ουν περι την τεσσαρακοστήν έκτην Ολυμπιάδα.v. από τις οποίες δεν σώζεται καμία. κι ούτε γνωρίζουν ότι ο χρόνος της ήβης και της ζωής είναι λιγοστός στους θνητούς.Esterling–B. Από αυτή μαθαίνουμε το σημαντικό ρόλο που έπαιξε στην κατάληψη της Σαλαμίνας. γνωρίζοντας αυτά. Adler) τοποθετεί την ακμή του στα έτη 592/589 π. ο άνθρωπος που συμβιβάζει) ανάμεσα στους πολλούς και τους ολίγους. ιάμβους (περίπου 45 ιαμβικά τρίμετρα). έχοντας το θάρρος ν’ απολαμβάνεις τα ωραία πράγματα. κάνε υπομονή καθώς πλησιάζεις το τέρμα της ζωής.Χ. Ανόητοι. P. Η εποχή που γεννήθηκε συμπίπτει με μια περίοδο δύσκολων κοινωνικών αγώνων: Η εξέλιξη του εμπορίου και της νομισματικής οικονομίας όξυναν τις εσωτερικές διαμάχες.Χ.Knox) Σόλων Γιος του Εξηκεστίδη. Ο Φανίας λέει ότι ο θάνατος του ποιητή συνέβη εφ’ Ηγεστράτου (περ. Από τους θνητούς όσο έχει κανείς το πολυζήλευτο άνθος της ήβης. Σόλων IV p. Η ίδια πηγή μάς πληροφορεί ότι πέθανε στην Κύπρο σε ηλικία 80 ετών και προσθέτει ότι τα οστά του μεταφέρθηκαν στη Σαλαμίνα. γνοιάζεται γι’ αρρώστια. που έτσι βάζει ο νους τους. με κυρίαρχο στοιχείο την προσωπική του πάλη και σκέψη.W. αλλά παρά τις απηχήσεις και τους δανεισμούς ήταν ένας ποιητής εντελώς αυτοτελής. μια έκκληση για ανακατάληψη του νησιού με κάθε θυσία. από τους οποίους σώζονται τουλάχιστον 200).Χ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . εκτός από νόμους και δημηγορίες. Ο Σόλωνας ήταν αριστοκρατικής καταγωγής (σύμφωνα με την παράδοση καταγόταν από το μυθικό βασιλιά Κόδρο). (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Στο έργο του συναντάται η πνευματική κληρονομιά του Ησιόδου. ο φτωχός υποθήκευε ολόκληρο το σώμα του για αναπόφευκτα χρέη και στο τέλος έχανε την ελευθερία του. και ο ∆ιογένης ο Λαέρτιος στα 596/593 π. Ο 58 . ταξίδεψε πολύ. και συγκεκριμένα από την εκαντοντάστιχη ελεγεία του Σαλαμίς. όταν είναι γέρος. Γι’ αυτόν ποίηση και πολιτική ήταν αναπόσπαστα συνδεδεμένα. ελεγείες (5. ενώ η απληστία κυριαρχούσε. Από το έργο του πληροφορούμαστε ότι ως άρχων (594/593 π. ης τωι τρίτωι έτει ήρξεν Αθήνησι). με όπλα του τη σωφροσύνη και τη μετριοπάθειά του (ένα από τα πιο γνωστά μέτρα του ήταν η Σεισάχθεια. 558 π. αφού η ποίησή του εκφράζει την πολιτική και ανθρώπινη συμπεριφορά του. Το έργο του Σόλωνα περιλαμβάνει.000 στίχοι. ή στα 556/553 π. Ο βιογράφος του Πλούταρχος μας πληροφορεί ότι ο Σόλωνας πέθανε αρξαμένου του Πεισιστράτου τυραννείν με αναφορά στον Ηρακλείδη τον Ποντικό και στο Φανία.

καθώς μόνο αυτή διαρκεί. του 4ου αι. η μεγαλόκαρδη κόρη ισχυρού πατέρα η Αθηνά Παλλάδα έχει τα χέρια της πάνω από μας. Επίσης για το Σόλωνα η αρετή (υπεροχή) του δίκαιου ανθρώπου αξίζει περισσότερο και από τον πλούτο.= 4W. Ωστόσο. Μετάφραση Η πόλη μας σύμφωνα με την απόφαση του ∆ία και τη θέληση των αθάνατων θεών δεν θα καταστραφεί ποτέ· γιατί τέτοιος προστάτης. ο Σόλωνας μας δίνει την πολιτική κατάσταση της Αθήνας. 1-6) Ημετέρη δε πόλις κατά μεν ∆ιός ούποτ’ όλείται αίσαν και μακάρων θεών φρένας αθανάτων· τοίη γαρ μεγάθυμος επίσκοπος οβριμοπάτρη Παλλάς Αθηναίη χείρας ύπερθεν έχει. της οποίας το εγκώμιο πλέκει.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ο τίτλος Ευνομία του ποιήματος έχει δοθεί με βάση το περιεχόμενο και τις βασικές έννοιες που πραγματεύεται. της Ευνομίης (σωστή διακυβέρνηση). Με σαφήνεια.λπ. χρήμασι πειθόμενοι. τη διάλεκτο που σημάδευε κάποιον ως Αθηναίο. Ο Σόλωνας αγαπούσε πολύ όχι μόνο την Αθήνα αλλά και τη γλώσσα. Ωστόσο η διάλεκτος στην οποία γράφει δεν είναι η αττική αλλά η τροποποιημένη ιωνική της ελεγειακής και επικής παράδοσης. Μια άλλη ελεγεία κλείνει με την εξομολόγηση του ποιητή ότι μια εντολή από μέσα του τον καλούσε να διδάξει τους Αθηναίους για την κατάρα της κακής διακυβέρνησης (∆υσνομίη). την προβλεπτική σκέψη. Η καλύτερη ηγεσία του λαού είναι εκείνη που ούτε του βάζει δεσμά ούτε του παραχωρεί υπέρμετρη ελευθερία. (στ. Επίσης στο έργο του βρίσκεται μια βασική ιδέα της σολώνειας ηθικής. μία από τις Ώρες. Η Ευνομία στον Ησίοδο είναι μαζί με τη ∆ίκη και την Ειρήνη. 3D. ενώ ο Αλκμάνας τη γενεαλογεί από την Προμάθειαν. χωρίς να είναι πολύ στενά δεμένη με το ομηρικό λεξιλόγιο.. Αυτοί δε φθείρειν μεγάλην πόλιν αφραδίηισιν 5 αστοί βούλονται. τόλμη και έντονο ύφος.. Αντίθετα είναι έτοιμος να αρνηθεί κάθε αξίωμα προκειμένου να διατηρήσει το καλό όνομα (δόξαν… αγαθήν) του δίκαιου και έντιμου πολιτικού άντρα.. Η φιλοσοφία του είναι τυπικά αθηναϊκή. Και οι ίδιοι οι πολίτες θέλουν να καταστρέψουν τη μεγάλη πόλη με την αμυαλιά τους 59 . Η αδικία κυριαρχεί και η μόνη σωτηρία είναι η ευνομία.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ άνθρωπος δεν είναι μόνο άτομο με ιδιωτική ζωή αλλά και μέλος του κοινωνικού συνόλου και μιας πολιτικής κοινότητας. με ρίζες στον Ησίοδο) που έρχεται από το ∆ία είναι κυρίαρχη στην αντίληψή του ως αναπόφευκτη μοίρα. Η ιδέα της θείας τιμωρίας (άτη. Ανθολόγηση Τα ακόλουθα χωρία προέρχονται από μια αποσπασματική ελεγεία που την αναφέρει ο ∆ημοσθένης σε ένα λόγο του. Το ποίημα είναι γραμμένο σε ελεγειακό δίστιχο. ∆εν αποβλέπει στην εκμετάλλευση της εξουσίας. φλαύρη) που αργότερα έγιναν κοινές στην αττική λογοτεχνία. για την οποία αναγκαστικά φέρει στους ώμους του ένα μέρος της ευθύνης. Ο Σόλωνας εισήγαγε λέξεις στο ελεγειακό λεξιλόγιο (λατρεύει. π. Ο Σόλωνας μιλάει πάντα ως πολιτικός άντρας και ηγέτης. κόρες του ∆ία και της Θέμιδας. η οποία επανέρχεται στους Έλληνες ποιητές και φιλοσόφους: Το υγιές μέτρο και η σωστή μεσότητα. Η συνείδηση ότι οι θεοί είναι πάντα έτοιμοι να τιμωρήσουν εκείνον που με αδικία και ύβριν θα διασαλέψει την αρμονία ξεκινάει άμεσα από μια ώριμη πολιτική σκέψη και υπεύθυνη στάση του ποιητή. δίκη κ. Η ευνομία αποτελεί θεμέλιο στην πολιτειακή σκέψη του Σόλωνα. ο ποιητής μετατοπίζει την ευθύνη από τους θεούς στον άνθρωπο θεωρώντας τον ως το μόνο υπεύθυνο για τα σφάλματά του. δηλαδή δακτυλικό εξάμετρο και δακτυλικό πεντάμετρο. Θα τη συναντήσουμε αργότερα σε άλλη μορφή και πιο διευρυμένη στους τραγικούς.Χ. Βλέπει την τάξη και την ευδαιμονία (όλβον) στην απαραίτητη ισορροπία (από την ατομική και πολιτική ζωή ως την αρμονία του σύμπαντος). που οδηγεί στον έπαινο της αντιεικόνας της. Επίσης η στάση του προς φίλους και εχθρούς βασίζεται στη σταθερή ηρωική ηθική. Η έντιμη και υπεύθυνη πολιτική πράξη καθορίζει τη ζωή του.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για τρία αποσπάσματα απροσδιόριστης έκτασης. αμαυρώνει την υβριστική συμπεριφορά. ωστόσο δεν είναι βέβαιο ότι και τα τρία ανήκουν στο ίδιο ποίημα. σταματά τα αποτελέσματα της διαφωνίας. και τοισ’ εφρασάμην μηδέν αεικές έχειν· έστην δ’ αμφιβαλών κρατερόν σάκος αμφοτέροισιν. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. χωρίς ούτε να αφαιρέσω τίποτε από την τιμή ούτε να προσφέρω περισσότερο· κι αυτοί που είχαν τη δύναμη και τους θαύμαζαν για τον πλούτο τους και γι’ αυτούς φρόντισα να μην έχουν τίποτε που να τους ντροπιάζει· και στάθηκα βάζοντας προστατευτικά και στους δύο τη δυνατή μου ασπίδα 5 και δεν επέτρεψα σε καμιά πλευρά να νικήσει άδικα. όσσον επαρκείν. Μετάφραση Η ευνομία τα κάνει όλα εύκοσμα και αρμονικά και συχνά στους άδικους περνά αλυσίδες· λειαίνει τα τραχιά. Υπάρχει βέβαια μια προφανής εσωτερική ενότητα. υπερήφανά τ’ έργα 5 πραΰνει. και κάτω από την καθοδήγησή της όλα είναι τέλεια και συνετά ανάμεσα στους ανθρώπους.Knox) 60 .. 1-6) ∆ήμωι γαρ έδωκα τόσον γέρας. = 5+6+7W. 32-39) Ευνομίη δ’ εύκοσμα και άρτια πάντ’ αποφαίνει και θαμά τοις αδίκοις αμφιτίθησι πέδας· τραχέα λειαίνει. ούτ’ επορεξάμενος· οι δ’ είχον δύναμιν και χρήμασιν ήσαν αγητοί. ____________________________________________________ Οι παρακάτω στίχοι είναι παρμένοι από ένα ποίημα του Σόλωνα που αποτελεί χαρακτηριστικό «απόλογο». Η στάση του ήταν αντικειμενική και δίκαιη απέναντι σε όλους. παύει δ’ αργαλέης έριδος χόλον..W. 5D. τιμής ούτ’ αφελών. σταματά την οργή της οδυνηρής έριδας. 5 νικάν δ’ ουκ είασ’ ουδετέρους αδίκως. ύβριν αμαυροί. Σε αυτό υποστηρίζει και εξηγεί τα πολιτικά μέτρα που πήρε. εκθέτει την προσωπική του προσφορά στην πόλη. ευθύνει δε δίκας σκολιάς. (στ. έστι δ’ υπ’ αυτής πάντα κατ’ ανθρώπους άρτια και πινυτά. αυαίνει δ’ άτης άνθεα φυόμενα. σταματά την υπερβολή. Το μέτρο είναι ελεγειακό δίστιχο. παύει δ’ έργα διχοστασίης. μαραίνει τα άνθη της θεϊκής τύφλωσης πάνω στην ανάπτυξή τους. (στ. Μετάφραση Γιατί στο λαό παραχώρησα τόσο μερίδιο όσο ήταν αρκετό.Esterling–B.E. παύει κόρον.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . 3D. = 4W.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ επειδή πείθονται στα χρήματα. ισιώνει τις άδικες δικαστικές αποφάσεις και καταπραΰνει τα έργα της αλαζονείας. καθώς και το πώς αντιμετώπισε την αδικία και τη διχοστασία.M. P.

όπως ο Στράβ βωνας (VII 3 362) και η Σ Σούδα (IV. 5 Adler). 610. και ορισμένα τα χρονολόγ γησαν δύο ή τρεις αιώνες αργότερα. ν ήι αισχύνει τε γένος. α μερικούς βγαίνει από κάποιο νόημα. 6D. Εχθρός μ γαρ τοίσι μετέσσεται. νομαστή από αυτές είνα η Ευνομία Στο συγκ ό αι α.Χ. ενώ ∆ ώ άλλοι. κά Οι Α Αλεξανδρινο φιλόλογοι τα συγκέντ οί τρωσαν σε πέντε βιβλία Σήμερα σ α.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . της Ευνομίας. Ο Κ. (σ 3-11) 0. στ.. παρουσ σίαζε συνοπ πτικά την ιστ τορία της πόλης.Χ. α τους οπ από ποίους ελάχισ στοι μπορού να διαβασ ύν στούν με βε εβαιότητα. σώζονται πο λίγοι ολύ στίχοι.Παπαρ ρρηγόπουλος μάλιστα τ παραλλη τα ηλίζει με τις προκηρύξε του Ναπ ς εις πολέοντα πρ τους ρος στρατιώτ του κατά την εκστρατεία του στη Ιταλία.. από το οποί σώζονται μόνο μερικ αποσπάσμ ίο κά ματα. γιος του Αρ κός ρχέμβροτου.Χ. Σύμφων με τη Σο να ούδα. ση λεγείες του ό όπου χρησιμ μοποιούσε τη ιωνική ην διάλεκτο Αυτά αναφ ο. ους κεν ίκητ μεν ι ται. τες ά ην Τα π ποιήματα του Τυρταίου έγιναν γνωσ μέσω τω Σπαρτιατώ σε ολόκλ υ στά ων ών ληρη την Ελ λλάδα και θεωρούν νταν πολεμικ άσματα. σ εγκωμιά την ανδρ άζει ρεία και υμνεί το θάνατο υπέρ της πατρίδας.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Τυρτα αίος Ελεγειακ ποιητής. μφανής η επ πίδραση από την ιωνική ελεγεία ό ή (Καλλίνο και τα ο ος) ομηρικά έπη Η πιο ον η. κα δ’ αγλαόν είδος ελέγχε ατά ν ει. ά άποψη που ενισχύεται και από τι ις πληροφο ορίες που αντ τλούμε από τα ποιήματά του.). Τ απόσπασ είναι γρα Το σμα αμμένο σε ελ λεγειακό δίστ τιχο. άκμασε στη διάρκ κεια της 35η ης Ολυμπιά άδας (640-6 637 π. π περιέγραφε τ δεινά που προκύπτου από τις έρ τα υ υν ριδες και την αναρχία κ έδινε έμφ ν και φαση στα αγαθά τη ευνομίας και της αρε ης ετής. αλ πολύ σημαντική είν η επική επίδραση σ γλώσσα και στα λλά ναι στη μοτίβα. 69 ας 99α) και ο Π Παυσανίας (4 15. χρησμοσ σύνηι τ’ είκων και στυγερή πενίηι. 6 αναφέρο ότι ήταν Σπαρτιάτης ή Μιλήσιος. Έζησε στα μέσα του 7ο ου αιώνα π π. 6) υποσ 4. πές μο υ Άλλο είδος ποιη ο ημάτων του ήταν τα εμβ βατήρια ή εν νόπλια μέρη. . Σώζοντ επίσης τρ ελεγείες με τον τίτλ Υποθήκαι δηλαδή ται ρεις ς λο ι. ενώ οι περισσό ώ ότεροι αποτ τελούν σπαρ ράγματα. αλλά κα από το αι γεγονός ότι τον 7ο α αιώνα η Σπάρ δεν ήταν ανοιχτή στ ρτη ν τους ξένους κ θεωρείτα μάλλον απ και αι πίθανο να δέχτηκαν οι Λακεδαι ν ιμόνιοι παρα αινέσεις από έναν Αθηναίο. Είθ’ ούτω ανδρός το αλωμένου ουδεμί’ ώρη ως οι η 61 . Σήμερα επ ουν ν ς πικρατέστερη είναι η ά άποψη ότι ήτ Λάκωνας Αυτό προκ ταν ς. πλαζόμεν συν μητρ φίληι και π νον ρί πατρί γέροντι 5 παισί τε συν μικροίς κ κουριδίηι τ’ α αλόχωι. που ήταν γ γραμμένα σε δωρική ε διάλεκτο και αναπαι ο ιστικό μέτρο σε αντίθεσ με τις ελ ο.την δ’ αυτού προλιπ πόντα πόλιν και πίονας α αγρούς πτωχεύει πάντων έσ ανιηρότατ ιν στ’ τον. Πο ολλοί μεταγ γενέστεροι φιλόλογοι φ αμφισβή ήτησαν τη γν νησιότητα αρ ρκετών έργω του Τυρτα ων αίου – ακόμη και του μεγ η γαλύτερου ποιήματός π του. 1. Ο Τ Τυρταίος έγρ ραψε ελεγείε στις οποίες είναι εμ ες. στηρίζουν ότ τι καταγόταν από την Α Αθήνα –τον είχαν στείλει οι Αθηναίο στη Σπάρτ οι τη ως στρα ατηγό έπειτα από εντολή του Μαντ α τείου των ∆ελφών–. απ τις πληροφ πό φορίες που αντλούμε απ τα έργα τ α πό του. Σε ό. = 10 3-12W. Έγραψ τις ελεγείε ά ψε ες του στη διάρκεια το Β΄ Μεσση ου ηνιακού Πολ λέμου (640-6 π. κύπτει από το ύφος και τ το χαρακτή της ποίη ήρα ησής του. ς γηση Ανθολόγ Οι στίχο που ακολ οι λουθούν ανήκουν σε έ ένα απόσπασ σμα όπου ο Τυρταίος προτρέπει σε μάχη. Η ε ο π επίδραση απ την ιωνική ελεγεία πό ή (Καλλίνο είναι σα ος) αφέστατη. πάσα δ’ ατιμίη και κα ακότης έπετα 10 αι. Ο υ. ενώ εγκωμία την ανδρ και το θ αζε ρεία θάνατο υπέρ της πατρίδας ς. κεκριμένο ποίημα. ει Πλάτωνα (Νο. προτροπ για πόλεμ – που ήταν το αγαπημένο θέμα του ποιητή. φέρονταν στ Άρη και χρησίμευαν για να ρυθμ τον μίζουν τα βήματα του στρατού.) κα 610 αι με αυτές προέτρεπε τους Σπαρτιάτες να πολεμήσουν εναντίον τω ς ε ων εχθρών.τι α αφορά την κα αταγωγή του δεν υπάρχε ομοφωνία στις πηγές.

(στ...Αισχρόν γαρ δη τούτο.Το να εγκαταλείψει κανείς την πόλη του και τα εύφορα χωράφια ζώντας στην ένδεια είναι το πιο άθλιο πράγμα. καλός δ’ εν προμάχοισι πεσών. Στους στίχους που ακολουθούν αντιπαραθέτει τη νεότητα και το γήρας. 8D.. 30 Μετάφραση . 7D. 21-30) . Γιατί σαν εχθρός θα ζει ανάμεσα σ’ αυτούς όπου τυχόν θα πάει. 30 ____________________________________________________ Σε αυτό το απόσπασμα. (στ. Το μέτρο είναι ελεγειακό δίστιχο. 21-30W. μετά προμάχοισι πεσόντα κείσθαι πρόσθε νέων άνδρα παλαιότερον... υποχωρώντας στην ανέχεια και στη φρικτή φτώχεια ντροπιάζει τη γενιά του και διαψεύδει την ωραία θωριά και ακολουθεί κάθε είδους προσβολή και ανυποληψία. περιπλανώμενος με τη μητέρα του και το γέρο πατέρα του 5 και με τα ανήλικα παιδιά του και τη νόμιμη σύζυγο. ήδη λευκόν έχοντα κάρη πολιόν τε γένειον. ο Τυρταίος προτρέπει τους Σπαρτιάτες να πολεμήσουν.. 10 Έτσι λοιπόν για έναν που εκτοπίζεται δεν υπάρχει φροντίδα κι ούτε σεβασμός – ούτε στον ίδιο ούτε στους απογόνους του.αλλά τις εγγύς ιών αυτοσχεδόν έγχεϊ μακρώι ή ξίφει ουτάζων δήιον άνδρ’ ελέτω· 30 και πόδα παρ ποδί θεις και επ’ ασπίδος ασπίδ’ ερείσας. Μετάφραση . επισημαίνει το χρέος των νέων και τους προτρέπει για τη μάχη.Γιατί είναι βέβαια ντροπή ένας γηραιότερος να κείτεται νεκρός ανάμεσα στους προμάχους μπροστά από τους νέους. κι ωραίος αν πέσει ανάμεσα στους προμάχους... = 10.... = 11W.. ____________________________________________________ Το παρακάτω χωρίο ανήκει σε μια πολεμική ελεγεία με την οποία ο ποιητής απευθύνεται στους νέους. 62 .. θυμόν αποπνείοντ’ άλκιμον εν κονίηι. στο οποίο περιγράφεται η σύγκρουση ανάμεσα σε αντίπαλες φάλαγγες που συγκροτούν οπλίτες.. εν δε λόφον τε λόφωι και κυνέην κυνέηι και στέρνον στέρνωι πεπλημένος ανδρί μαχέσθω. αιματόεντ’ αιδοία φίλαις εν χερσίν έχοντα– 25 αισχρά τα γ’ οφθαλμοίς και νεμεσητόν ιδείν– και χρόα γυμνωθέντα· νέοισι δε πάντ’ επέοικεν. ή ξίφεος κώπην ή δόρυ μακρόν έχων. που έχει κιόλας άσπρα μαλλιά και γκρίζα γένια. όσο ζει προσελκύοντας το θαυμασμό των ανδρών..ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ γίγνεται ουτ’ αιδώς ουτ’ οπίσω γένεος... και είναι αξιαγάπητος στις γυναίκες. 29-34) .[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . αφήνοντας παλικαρίσια την τελευταία του πνοή μέσα στη σκόνη κρατώντας μέσα στα χέρια του τα ματωμένα αιδοία – 25 ένα θέαμα που ντροπιάζει και προκαλεί οργή να το βλέπει κανείς– και τα γυμνά μέλη του· στους νέους όλα ταιριάζουν όσο κρατάει το λαμπρό άνθος της αξιοζήλευτης νιότης. λέγοντας ότι ο αγώνας για την πατρίδα είναι ωραίος κι ο θάνατος γι’ αυτή τιμητικός. Μέτρο: ελεγειακό δίστιχο. ερατός δε γυναιξί ζωός εών. οφρ’ ερατής ήβης αγλαόν άνθος έχηι· ανδράσι μεν θνητός ιδείν..

αλλά π πλησιάζοντας ο καθένας με το μακρύ ακόντιο ς ή το ξίφο από κοντά πληγώνοντ τον εχθρό ας τον κατα ος ά τας ό αβάλει. αλλ αυτή τη φορά συμμ λά μετείχε και ο Αλκαίος. Τα νέα κείμενα πο μας έγινα γνωστά το 1951 με α ου αν ο τον 21ο τόμο των παπύρων τ ο της Οξυρύγ γχου δίνουν μια εικόνα για τον τ α τρόπο με το οποίο ον πραγματ τεύεται ο ποι ιητής τον επ πικό κύκλο. τον Αριστοφάνη το Βυζάντιο και τον Αρ η ο ρίσταρχο. κωμ ν μόπολη στο εσωτερικό του λεσβιακο κόλπου.. αφού πα ατήσει το πόδ κοντά στο πόδι κι αφού ακουμπήσε την ασπίδα πάνω στην ασπίδα.Knox). Λ Λαέρτιος 1. κοντά στ τήθος στο στ τήθος ας πολ λεμήσει με το άνδρα [εχθρό].Este erling–B. Αν ετά ρφό ντιμενίδη. σε δέκα βιβλία Η ταξινόμη έγινε α.). εκπ πρόσωπος τη αιολικής λυρικής ης ποίησης.Ο Πιττακός μαζί με τους εί 42η άδα ί αδερφού του Αλκαί (με βάση το Λαέρτιο εκτόπισε από την εξο ύς ίου η ο) ουσία τον τύραννο Μέλαγχρο. πο γύρισε ου από τη Βαβυλωνία. οι εταίροι συνω ωμότησαν εν ναντίον του – ήταν οι ίδιοι που είχαν διώ ώξει το Μέλ λαγχρο. P. Όταν ο Μυρσίλ από το γένος των λος γ Κλεανακ κτιδών έγινε ο νέος τύρα αννος της Μυ υτιλήνης. ς). αλλά του έδωσε χάρη.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . σε συγκ κινητικό τρα αγούδι. Ωσ στόσο. Ο Αλκαίος είναι πολύ πιθαν να πήγε σε ξένες ή ην. Σε α αυτή την επιχ χείρηση ο Α Αλκαίος δεν έ έλαβε μέρος γιατί. Ο Χαμαιλέ έοντας (Αθήν ναιος 10. 37) ο ίδιος ο ποιητής μίλησε για τ παραμονή του στην Α την ή Αίγυπτο. 7 ∆ιόδ. ε στίχους χαιρε τον αδερ του.. Αλκαί ίος Ο σημαν ντικότερος. Η ισ στορία φιλία και έχθρας μεταξύ Αλκ ας ς καίου και Πιττακού δεν γνωρίζ ζουμε πώς τ τελείωσε. ομάδα του είχ ετοιμάσει επίθεση ενα χε αντίον του Μ Μυρσίλου και γλίτωσε την τιμωρία ι ν καταφεύ ύγοντας στην Πύρρα. στο οπο ο Αλκαίο διηγείται την αμαρτία του Αίαντα του Λοκρού και την οίο ος α α ύ τιμωρία που του επέβαλε η θεά. α αλλά μόνο εικ κασίες μπορούμε να κάν νουμε γι’ αυτ Σύμφωνα με το Στράβ τό. τις χαρές του έρωτα και κάθε ελευθε που σαν υ ερία στον τρόπο ζω ωής.E. ην τία. Από δύ στίχους μ ύο μαθαίνουμε ό ο ποιητής χάρηκε ότι ιδιαίτερα με το θάνα του Μυρσίλου. υπάρ ρχουν αμφιβο ολίες. Έ Ένας πάπυρος της Κολο ονίας (1ος αι μ. εξορίες Ο Αλκαίο συνδέεται και με την πολιτική δας. ος ι δράση τ του Πιττακο του οποίου την ακμ ο ∆ιογέν ο Λαέρ ού. διότ ο λαός εξέ α ατο ή σε τι έλεξε τον Πιττακό ως διαιτητή (αισυμνήτη 590-580 π. ένα μεγά απόσπασ άλο σμα. ς μου.M. μαζί με τη Σαπφώ. όμως η χαρά αυτή δεν κράτησ πολύ. Υπ πάρχει πληρο οφορία (∆. ον κρατώντ ή τη λαβή του σπαθιο ή το μακρ κοντάρι. Για τον Αλ λκαίο η οργ το μίσος του πολέμ γή. ήγηση του Αίαντα να Α περιέκλε κατάρες ε ειε εναντίον του επίορκου Πιττακού. οφορεί ο ίδιο σε ένα ος απόσπασ του. Αν και ακρω ωτηριασμένο είναι πολύ πιθανό η διή ο. μέσ στον ενα σα αλλασσόμενο αγώνα για την εξουσ ο α σία. ού Ένας από τους σ ς συνωμότες ή ήταν και ο Π Πιττακός. Από τα υπολείμμ ματα ενός σχ χολίου σε πο ακρωτηρ ολύ ριασμένους στίχους πληρ σ ροφορούμασ την πρώτ εξορία στε τη του ποιη όταν η ο ητή.. Α ι νό χώρες.Χ. ισχυριζόμενος ότι η συγχώρη είναι χ ι ηση καλύτερη από την ε εκδίκηση. Το ποιητικό του έργο εκδόθηκε από τους ες ή Τ α Αλεξανδ δρινούς. 430 αναφέρει ε 0) επίσης ότι όλ οι εποχές του χρόνου και οι οποιε λες ς υ εσδήποτε συνθήκε έβρισκαν τον ποιητή κοντά στο ποτήρι.. Το πρώτο βιβλίο περιέχει ο ύμνους κ αρχίζει μ έναν ύμνο στον Απόλλ και με ο λωνα. τη Μυτ τιλήνη. 12) ότι ο 76.Χ. Από τα προηγού α ύμενα συμπεραίνουμε ότι η γέν ννηση του πο οιητή τοποθε ετείται τη δε εκαετία 630-620 π.). ήτα πολύ νέος για τους αγ σμά αν ς γώνες των αντρών. η χαρά και η αποκ καρδίωση μεταβάλ λλονταν.) περιλαμβάνει ι. α βωνα (1.W W.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ραση Μετάφρ . ηση με θεματ τολογικά κρ ριτήρια και ό με βάση το μέτρο (ό όχι όπως στη Σα απφώ). ο οποίος στη συνέχεια πή με το μέρος του ήγε μ Μυρσίλο και μοιρά ου άστηκε για λ λίγο την εξου υσία. Πιττακός είχε συλλά άβει τον Αλ λκαίο. Ανήκε στη αιολική αριστοκρατ . 9. Υποθέ έτουμε ότι ο Αλκαίος επ πέστρεψε στην πατρική του γη καθώς σε κάποιους σ η. όπως μας πληρο ς.Χ. 63 . δι ύ ει α ν μπλέκον ντας λοφίο με λοφίο και π ε περικεφαλαία με περικεφ α φαλαία. αφο η ζωή του ήταν συνυ ού υφασμένη με τους εσωτε ε ερικούς αγώνες στην πατρίδα του. το πο ολιτικό κέντ του νησι (αγώνες κ τρο ιού κατά της τυραννίδ συνωμοσίες. Το έργ του αντικα γο ατοπτρίζει τ πολιτικά γεγονότα της εποχής τα γ του. η οποία αποτελούν α νταν από άντρες π αγαπούσ το ποτό. τας ή ού ρύ (Οι μετα αφράσεις τω χωρίων π ων προέρχονται από την Ιστ τορία της Α Αρχαίας Ελλ ληνικής Λογ γοτεχνίας.Χ. μή νης ρτιος την τοποθετε κατά την 4 Ολυμπιά (612-609 π.

Για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή ποίηση παρουσιάζεται η εικόνα-μεταφορά του κράτους ως πλοίου. Λύδοι μεν επα[σχάλαντες συμφόραισι δισχελίοις στα[τήρας άμμ’ έδωκαν. 64 . ερωτικά. με μεγάλες τρύπες απ’ άκρη σ’ άκρη· οι άγκυρες χαλαρώνουν.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Τα ποιήματά του ήταν πολιτικά (στασιωτικά – συνδέονταν άμεσα με τη ζωή και τις δραστηριότητές του. ____________________________________________________ Το επόμενο ποίημα περιέχει σημαντικές πληροφορίες για την περίοδο εξορίας του Αλκαίου και έχει ως θέμα την οικονομική βοήθεια που πρόσφεραν οι Λυδοί στον ποιητή και τους συντρόφους του. 46a D. στο ποίημα υπάρχει αναφορά στο Μυρσίλο και στη συνωμοσία του εναντίον των Μυτιληναίων. = 69 LP.. καταπονημένοι πολύ από τη μεγάλη φουρτούνα. =69 V. το δ’ ένθεν. τους εταίρους και τους φίλους που αναλάμβαναν μαζί τους αγώνες.1 – 9 V. Ο άντρας που χαρακτηρίζεται «πονηρή αλεπού» (αλώπα ποικιλόφρων) είναι ίσως ο Πιττακός και η «ιερή πόλις» (ίραν ες πόλιν). το οποίο μάλιστα υπήρξε πρότυπο για τον Οράτιο. Για τον Αλκαίο το ποίημα ήταν όπλο για κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. αι κε δυναίμεθ’ ίρ[αν ες πόλιν έλθην. Ανθολόγηση Ακολουθεί ένα από τα γνωστότερα πολιτικά ποιήματα του Αλκαίου. ου πάθοντες ουδάμα πώσλον ου[δ έ]ν 5 ουδέ γιγνώσκοντες· ο δ’ ως αλώπα[ ποικ[ι[λόφρων ευμάρεα προλέξα[ις ήλπ[ε]το λάσην.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Σύμφωνα με τον Ηράκλειτο. Ακόμη και όταν προτρέπει για οινοποσία συνδέει την ευφροσύνη με το κοινό δέσιμο του αγώνα. Ο ποιητής απευθύνεται κυρίως σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Μετάφραση ∆εν καταλαβαίνω την πάλη των ανέμων· γιατί το ένα κύμα κυλά από τη μια μεριά και τ’ άλλο από την άλλη κι εμείς στη μέση μεταφερόμαστε με το μαύρο καράβι μας. λαίφος δε παν ζάδηλον ήδη και λάκιδες μέγαλαι κατ’ αύτο χάλαισι δ’ άγκυραι. μυθολογικά. = 326 LP. συμποτικά.. Το σκάφος που κινδυνεύει από την τρικυμία είναι το κράτος που κλυδωνίζεται από τις πολιτικές ταραχές. = 208. Ο Θεόκριτος τον χρησιμοποίησε στα ειδύλλιά του. αλλά αγνοήθηκαν γιατί αναφέρονταν σε πρόσωπα και γεγονότα συγκεκριμένης εποχής) ύμνοι.. ενώ ο Οράτιος τον μιμήθηκε και τον επαίνεσε ανεπιφύλακτα. άμμες δ’ ον το μέσσον νάϊ φορήμεθα συν μελαίναϊ χείμωνι μοχθέντες μεγάλωι μάλα· 5 περ μεν γαρ άντλος ιστοπέδαν έχει. η Μυτιλήνη. Από αυτά αντλούμε σημαντικές πληροφορίες για την εποχή του. Γι’ αυτό και αναφέρονται συχνά σε αυτά διάφοροι ιστορικοί και βιογράφοι. Άσυ[ν]έτημμι των ανέμων στάσιν· το μεν γαρ ένθεν κύμα κυλίνδεται. 42 D. Ζευ πάτερ.. Το νερό είναι πάνω από το κατάρτι κι ολόκληρο το πανί κατασχισμένο.

... (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση... Ύει μεν ο Ζευς..... ενώ ο Ευσέβιος τοποθετεί την περίοδο της ακμής του μεταξύ του 659 και του 658 π. Μάλιστα.. ζούσε στη διάρκεια της 27ης Ολυμπιάδας (672-668 π.... αναφέρεται ότι ο ποιητής σε κάποιο ποίημά του μνημονεύει το Λεωτυχίδα.. Αλκμέων και Αλκμαίων.. πεπάγαισιν δ’ υδάτων ρόαι...... ....... που βρέθηκε πρόσφατα σε πάπυρο... το βασιλιά της Σπάρτης. η μεγάλη εξοικείωση με τα τοπικά έθιμα και η πληροφορία που μας δίνει ο Παυσανίας (3..Bowra) Αλκμάν Ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος της μελικής-χορικής ποίησης και ο πρώτος χορικός ποιητής από τον οποίο σώζεται κάτι ουσιαστικό...Χ.. κλεισμένος στο σπίτι του. επί μεν τίθεις πυρ..... Σε ένα απόσπασμα με σχόλια στον Αλκμάνα.. κάββαλε τον χείμων’.M...... Σύμφωνα με τη Σούδα..... στην αρχαιότητα υπήρχαν αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με το αν ήταν αυτόχθονας Λάκωνας ή Λυδός.. Έτσι.... ανακατεύοντας το κρασί χωρίς τσιγκουνιά και βάζοντας ένα μαλακό μαξιλάρι γύρω από τους κροτάφους σου. Όσον αφορά στην καταγωγή του... Η χρήση της τοπικής διαλέκτου. Σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες.... για να επιχειρήσουμε να πατήσουμε την ιερή πόλη.... .... κοντά στα ιερά των Ιπποκωντιδών και του Ηρακλή.Χ...... ∆άμασε τη θύελλα σωριάζοντας ξύλα στη φωτιά.. του κρύου και της βροχής... κατά πάσα πιθανότητα από φθειρίαση. Με λίγες και πετυχημένες λέξεις μάς μεταδίδει την ανακούφιση και την άνεση με την οποία αψηφά τα στοιχεία της φύσης. με βάση αυτές τις πληροφορίες μπορούμε με βεβαιότητα να τοποθετήσουμε τη δράση του στο δεύτερο μισό του 7ου αιώνα π. 2) ότι θάφτηκε στη Σπάρτη. κι ας μην είχαν δει ποτέ καλό από εμάς και ας μη μας ήξεραν καν.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Μετάφραση Πατέρα ∆ία..338 V..... εκ δ’ οράνω μέγας χείμων..... ∆εν αποκλείεται βέβαια να γεννήθηκε στις Σάρδεις. συγκλίνουν περισσότερο προς τη σπαρτιατική ή τουλάχιστον τη λακωνική καταγωγή του...... Ο χρόνος και ο τόπος γέννησής του δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια..... Συναντάται επίσης και ως Αλκμάων. πρόβλεψε εύκολη επιτυχία και νόμισε ότι η πρόθεσή του δεν θα γινόταν αντιληπτή.. οι Λυδοί λυπήθηκαν τις συμφορές μας και μας έδωσαν δύο χιλιάδες χρυσά... C.... αλλά εκείνος... η πανούργα αλεπού...... Μεγάλη καταιγίδα ορμά από τον ουρανό και τα νερά έχουν παγώσει. ____________________________________________________ Στο παρακάτω απόσπασμα ο ποιητής πλάθει την εικόνα της κοσμοχαλασιάς. Κάποιες άλλες πηγές τον αναφέρουν ως Λάκωνα από τη Μεσσόα.. αυτάρ αμφί κόρσαϊ μόλθακον αμφι [] γνόφαλλον..).. 15.. = 338 LP. Το σίγουρο είναι ότι πέθανε σε βαθιά γεράματα... σε ένα υπόμνημα στους χορικούς ποιητές που μας σώθηκε σε πάπυρο υπάρχει η άποψη ότι ο Αλκμάν ήταν όντως Λυδός (…ως Λακεδα[ι]μόνιοι τότ[ε]/επέστησαν Λυδόν όντα…).[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ ........ 8 Μετάφραση Ρίχνει βροχή ο ∆ίας. καταγόταν από τις Σάρδεις της Λυδίας και κάποια στιγμή της ζωής του εγκαταστάθηκε στη Σπάρτη.Χ.... και μέσα σε αυτό το εντυπωσιακό πλαίσιο τοποθετεί την αναγκαιότητα της οινοποσίας.... εν δε κέρναις οίνον αφειδέως μέλιχρον... 90 D.. 65 ...

διανθισμένη με αρκετά ιωνικά και αιολικά στοιχεία. τα οποία αντλεί από την παράδοση. διότι δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν πρόκειται για τον τίτλο ενός ακόμη. Η γλώσσα που χρησιμοποίησε είναι η δωρική της εποχής του. τα οποία συνοδεύονταν από μουσικά όργανα κατά την εκτέλεσή τους.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Εύδουσι δ’ ορέων κορυφαί τε και φάραγγες πρώονές τε και χαράδραι φύλα τ’ ερπέτ’ όσα τρέφει μέλαινα γαία θήρές τ’ ορεσκώιοι και γένος μελισσάν και κνώδαλ’ εν βένθεσσι πορφυρέας αλός· 5 εύδουσι δ’ οιωνών φύλα τανυπτερύγων. Σε κάποια αποσπάσματά του είναι εμφανή η διάθεση αυτοσαρκασμού και το χιούμορ που τον διέκριναν. Έγραψε επίσης παρθένια. Ου μ’ έτι. δεν μπορούν πια να με στηρίξουν· αχ μακάρι να ’μουν ψαροπούλι που μαζί με τις αλκυόνες πετά στον αφρό του κύματος. Κύρια χαρακτηριστικά των ποιημάτων του είναι η χάρη. από τις οποίες έχουν χαθεί οι δύο πρώτες και ένα μέρος από την τρίτη. 94 D. Πρόβλημα φυσικά δημιουργεί ο όρος κολυμβώσας. τα βράχια και οι ρεματιές. που ανακαλύφθηκε το 1855 σε έναν αιγυπτιακό τάφο κοντά στη Μέμφιδα. τα ποιήματά του διαβάζονταν μέχρι και τα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και φαίνεται ότι η επίδρασή του ήταν μεγάλη και στους μεταγενέστερους ποιητές. το άγριο ποικιλόχρωμο σαν τη θάλασσα πουλί. αλλά και με την τυπική φρασεολογία του ομηρικού έπους.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Το κύριο μέρος του έργου του είναι υμνικά και ερωτικά ποιήματα για χορούς αντρών ή γυναικών. Το ποίημα αποτελείται από δέκα στροφές. το επίμονο εγκώμιο του κάλλους και η χαρούμενη διάθεση. γυία φέρην δύναται· βάλε δη βάλε κηρύλος είην. ένα παρθένιό του που σώζεται ως τις μέρες μας αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα ελληνικής χορικής ποίησης που έχει συντεθεί σε στροφές. που αναπέμπετε ιερό τραγούδι. η αβρότητα. παιάνες. Μάλιστα. ____________________________________________________ Οι παρακάτω στίχοι αναφέρονται στον ύπνο της φύσης. κι οι ράτσες (των ζωντανών) που σέρνονται κι όλα όσα τρέφει η μαύρη γη. δεν είναι σπάνια και η παράθεση γνωμικών. = 26 P. χωρίς όμως να λείπουν και οι λαϊκές παροιμίες. Το έργο αυτό συντέθηκε για ένα χορό κοριτσιών της Σπάρτης. στα ποιήματά του. με θαρρετή καρδιά. όπως και σε αυτά του Πινδάρου. Από το υπόλοιπο έργο του δυστυχώς έχουν διασωθεί ελάχιστα και μικρής έκτασης αποσπάσματα. ος τ’ επί κύματος άνθος άμ’ αλκυόνεσσι ποτήται νηδεές ήτορ έχων. Μετάφραση Κοιμούνται οι βουνοκορφές. Όμως λόγω των γηρατειών. ζητά να τον υποβαστάζουν οι νέες γυναίκες. 58 D. έγραψε έξι μέλη και κολυμβώσας. Μετάφραση Τα πόδια μου. γλυκόφωνες παρθένες. Παρά τους ιδιωματισμούς. 66 . έβδομου. για να τραγουδηθεί σε μια τοπική θρησκευτική γιορτή. Ο πάπυρος στον οποίο βασίζεται η έκδοση του παρθενίου περιέχει τρεις στήλες. παρσενικαί μελιγάρυες ιαρόφωνοι. Οι ύμνοι του ήταν αφιερωμένοι στους θεούς ή σε ήρωες. υπορχήματα και υμέναιους. Επίσης. Βρέθηκε γραμμένο σε πάπυρο. τα οποία όμως μας βοηθούν να σχηματίσουμε μια εικόνα για την ποιητική του τέχνη. η ευγένεια. όταν όλα τα πλάσματα κοιμούνται. η ακριβής φύση της οποίας είναι αβέβαιη. τα φαράγγια. αλιπόρφυρος ιαρός όρνις. Όπως μας πληροφορεί η Σούδα. Ανθολόγηση Με τους στίχους που ακολουθούν ο Αλκμάνας δηλώνει τη σφοδρή του επιθυμία να λάβει μέρος στο χορό των κοριτσιών. στην ησυχία δηλαδή που επικρατεί στη διάρκεια της νύχτας. βιβλίου. = 89 P. Οι Αλεξανδρινοί ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για τα έργα του και φρόντισαν για την έκδοσή τους.

οι οποίοι στη συνέχεια την παρέδωσαν στους Τήιους. Μάλιστα. Παρθένιος και Αριστόκριτος).Χ.Χ. που είχε στο παρελθόν εποικιστεί χωρίς επιτυχία από τους Κλαζομενίους. αποτελεί μια μοναδική περίπτωση. Πολλά από αυτά είναι αφιερωμένα στην παιδική μούσα. επιτέθηκαν στην πατρίδα του. η τυραννία του οποίου χρονολογείται περίπου στο διάστημα 533-522 π. γιο του Πεισίστρατου.Χ. Στα Άβδηρα ο ποιητής έγραψε τους πρώτους πιστοποιημένα δικούς του στίχους.λπ. μπήκαν στα καράβια τους και κατευθύνθηκαν προς τα Άβδηρα. Σε αυτό τον τομέα ο Ανακρέων μπορεί να συγκριθεί με τον Αλκαίο. C. Αν όντως επισκέφθηκε τη Θεσσαλία. Εκεί ο ποιητής έγινε πολύ γνωστός και συνδέθηκε φιλικά με την οικογένεια ενός από τους τριάκοντα τυράννους. Ωστόσο. Αυτός στη διάρκεια της τυραννίας του αδερφού του Ιππία ήταν υπεύθυνος για τις πολιτιστικές υποθέσεις της πόλης. του πλούσιου Κριτία. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. Όταν ο εχθρός κατέλαβε το εξωτερικό τείχος. Όμως. έχει συντεθεί από διάφορους άγνωστους ποιητές από τη Ρωμαϊκή Εποχή ως τους βυζαντινούς χρόνους. Ο Ευσέβιος τοποθετεί την ακμή του στο έτος 531 π. Θεματολογικά και μορφολογικά τα ποιήματα αυτά δημιουργήθηκαν με βάση την ποίηση του Ανακρέοντα. Η ποίησή του παρουσιάζει καταπληκτική σαφήνεια. πρέπει να επισημανθεί ότι τα ποιήματά του ξεχωρίζουν όχι λόγω των θεμάτων τους. Η επίδραση του Ανακρέοντα στους μεταγενέστερους ποιητές ήταν μεγάλη. ήταν δηλαδή τα πιο πολλά σκόλια. Στα μέλη περιλαμβάνονταν ποιήματα στους θεούς. κάποια στιγμή πρέπει να επέστρεψε στην Αθήνα. οι κάτοικοι της Τέω. Ως ποιητής. από το κρασί έως το τραγούδι και τον έρωτα. Μετά τη δολοφονία του προστάτη του από τον Οροίτη μετέβη στην Αθήνα. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του έργου του είναι η ειρωνική διάθεση. Σχολιασμό των πολιτικών πραγμάτων της Σάμου συναντάμε μόνο δύο φορές σε αποσπάσματά του. αλλά για την τεχνική που χρησιμοποιείται. Μετά τη δολοφονία του Ιππάρχου το 514 π.M. Τα ερωτικά του ποιήματα αποτελούν ένα μεγάλο κομμάτι της ποίησής του. συμποτικά ποιήματα. Αμέσως μετά την άλωση των Σάρδεων (541 π. Κατόπιν κατέφυγε στην Αυλή του Πολυκράτη της Σάμου. ενώ αυτή η τάση συνεχίστηκε και στους νεότερους χρόνους από ποιητές διαφόρων χωρών.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . πληρότητα. Το σίγουρο είναι ότι πέθανε σε βαθιά γεράματα. Στο κλίμα του συμποσίου ανήκουν και τα τραγούδια του κρασιού. όσο και αν τα σωζόμενα έργα του δεν μας δείχνουν την αμετρία του ως προς την οινοποσία. όπου έμεινε μέχρι την ενηλικίωσή του. Το αρχαίο ελληνικό ιδεώδες που διαχέεται στους στίχους του προβάλλεται μέσα από τον έντονο συναισθηματικό του κόσμο με μια λεπτή ειρωνεία και με μια καθαρή και ολοφάνερη χαρά για τη ζωή και την απόλαυση όλων των ωραίων πραγμάτων. που είχαν πολεμικό περιεχόμενο. κάποια επιγράμματα που γράφτηκαν για το Θεσσαλό άρχοντα Εχεκρατίδα και τη γυναίκα του ∆ύσηρη αποδίδονται σε αυτόν. Κάνει ευρύτατη χρήση των ιωνικών μέτρων..Bowra) Ανακρέων Γεννήθηκε στην ιωνική πόλη της Μικράς Ασίας Τέω. Ο Ανακρέων έγραψε μέλη. O πατέρας του ονομαζόταν Σκυθίνος (αναφέρεται επίσης ως Εύμηλος. ενώ και η γλώσσα του είναι ιωνική με κάποια αιολικά στοιχεία. οπότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι γεννήθηκε γύρω στο 570 π. τον Ίππαρχο. Ο ποιητής αντιμετωπίζει τον έρωτα σαν παιχνίδι. Κοιμούνται και τα κοπάδια των πουλιών των μακροφτέρουγων.Χ. ενώ σώζεται και ένα σατυρικό του ποίημα..Χ. το στρατηγό του Κύρου. όπου βρήκε δεύτερο προστάτη.Χ. σε μεταγενέστερους χρόνους ο Ανακρέοντας παρουσιάζεται ως μέθυσος. Τα ποιήματά του γράφονταν κυρίως για να τραγουδιούνται στα συμπόσια και να δημιουργούν μια ευχάριστη ατμόσφαιρα. καθώς και επιδεξιότητα στην επιλογή των λέξεων. μεταξύ των οποίων ήταν και ο Ανακρέων. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ένα τμήμα της ελληνικής ποίησης. οι πληροφορίες μας για τον ποιητή είναι συγκεχυμένες: Είτε παρέμεινε στην Αθήνα είτε πήγε στη Θεσσαλία και συγκεκριμένα στην Αυλή των Αλευαδών. μια πόλη στη θρακική ακτή. και πέθανε περίπου το 485 π. γνωστό ως «ανακρεόντεια».ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ τα θηρία που ζουν στα βουνά και το γένος των μελισσών και τα κήτη στα βάθη της ποικιλόχρωμης θάλασσας. 67 . ιάμβους και ελεγείες. ερωτικά κ.) οι Πέρσες με αρχηγό τον Άρπαγο.

γιατί με λοξοκοιτάζεις και άσπλαχνα μου ξεφεύγεις. Γι’ αυτό θρηνώ συχνά.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ανθολόγηση Στους παρακάτω στίχους ο ποιητής απευθύνεται σε μια νέα. χαρίεσσα δ’ ουκέτ’ ήβη πάρα. Τώρα ωστόσο βόσκεις στα λιβάδια και ανάλαφρα χοροπηδάς. = 50 P. Ξέρε το. ∆εν μου μένει πολλή ζωή. γιατί δεν έχεις επιδέξιο καβαλάρη να καθίσει στη ράχη σου. = 78G Πώλε Θρηικίη. δεξιόν γαρ ιπποπείρην ουκ έχεις επεμβάτην. καλώς μεν αν τοι τον χαλινόν εμβάλοιμι. και νομίζεις ότι δεν είμαι στα λογικά μου. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. γηραλέοι δ’ οδόντες. Πολιοί μεν ημίν ήδη κρόταφοι κάρη τε λευκόν. αργαλή δ’ ες αυτόν κάτοδος· και γαρ ετοίμον καταβάντι μη αναβήναι.Bowra) 68 . = 36 G. ____________________________________________________ Το θέμα του ακόλουθου ποιήματος είναι τα γηρατειά και οι συνέπειές τους. τρόπος να ξανανέβει πάνω δεν υπάρχει. Μετάφραση Θρακιώτικο πουλάρι μου. Ίσθι τοι. ηνίας δ’ έχων στρέφοιμί σ’ αμφί τέρματα δρόμου· νυν δε λειμώνάς τε βόσκεαι κουφά τε σκιρτώσα παίζεις. δοκείς δε μ’ ουδέν ειδέναι σοφόν. τι δη με λοξόν όμμασι βλέπουσα νηλέως φεύγεις. 44 D. θα μπορούσα με χαρά να σου βάλω χαλινάρι και κρατώντας τα γκέμια να σε γυρίζω μες στο στάδιο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . C. Αίδεω γαρ έστι δεινός μυχός. γιατί είναι τρομακτικό το βάθος του Άδη και δύσκολος ο δρόμος για κει κάτω. Ο Ανακρέοντας εκφράζει το παράπονό του για τη φυσική φθορά του ανθρώπου και αφήνει να διαφανεί η πίκρα του για τη χαμένη νεότητα. = 72 P. 88 D. Και γι’ αυτόν που μια φορά θα κατεβεί. που την παρομοιάζει με θρακιώτικο πουλάρι και προσφέρεται ως δάσκαλος του έρωτα να την οδηγήσει στο δρόμο της ερωτικής απόλαυσης. Μετάφραση Οι κρόταφοί μου είναι κιόλας γκρίζοι και το κεφάλι μου άσπρισε· η νιότη η χαρούμενη μ’ εγκατέλειψε πια και γέρασαν τα δόντια.M. γλυκερού δ’ ουκέτι πολλός βιότου χρόνος λέλειπται· διά ταύτα ανασταλύζω θαμά Τάρταρον δεδοικώς.

διότι θα είχαν την ευκαιρία να ακούσουν τον καλύτερο από όλους τραγουδιστή. εισηγητής του οποίου θεωρείται ο Τέρπανδρος – το όνομά του οφείλεται στη μετρική του μορφή). σύμφωνα με τη Σούδα. Βέβαια. 605d). 451 και 431 π. και ήταν γιος του Κυκλέα. ο καλύτερος από τους σύγχρονούς του. πήρε στα χέρια του την κιθάρα. περίπου βρέθηκε στην Αυλή του τυράννου της Κορίνθου Περίανδρου. άσματα και προοίμια. περίπου το 452 π. Έδωσε στο συγκεκριμένο είδος έντεχνη μορφή. τοποθετείται στα μέσα του 5ου αιώνα. (η τελευταία χρονολογία που μπορεί να αποδοθεί με βεβαιότητα σε ποιήματά του). το παλαιότερο επινίκιο που σώζεται χρονολογείται μεταξύ του 485 και του 483 π.Χ. Σήμερα αποτελεί τον κυριότερο κυκλικό λαϊκό χορό στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα.. 320.) Τη σχέση του διθύραμβου με τον ποιητή αναφέρει και ο Αριστοτέλης (Βιβλιοθήκη Φωτίου.Χ.Χ. στάθηκε στο κατάστρωμα και. Από το έργο του δεν έχει σωθεί τίποτε και δεν γνωρίζουμε ούτε την ακριβή χρονολογία της γέννησής του.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Αρίων Χορικός ποιητής και κιθαρωδός. που χρονολογείται το 485-483 π. Βακχυλίδης Γεννήθηκε στην Ιουλίδα του νησιού Κέα. Ο Αρίων ήταν μαθητής του Αλκμάνα και είχε γράψει. αν και η χρονολογία του θανάτου του δεν μπορεί να καθοριστεί με βεβαιότητα. Η πρώτη χρονολογία που δίνει ο Ευσέβιος για την ακμή του ποιητή (έτος 467 π. και μετά να τον σκοτώσουν.) θεωρείται και η πιο πιθανή. ο Περίανδρος τους έπιασε. (υμνεί μια νεμεακή νίκη του Αιγινίτη Πυθέα στο παγκράτιο).Χ. Όσο ήταν στην Αυλή του Περίανδρου παρουσίασε και δίδαξε το διθύραμβο. Στη διήγηση του Ηροδότου βασίζονται ο Γέλλιος και ο Παυσανίας. ήταν γιος του Μείδωνα (Σούδα) ή Μειδίλου και ανιψιός του ποιητή Σιμωνίδη. Στον Αρίονα έχουν αφιερώσει επιγράμματα ο Αιλιανός. ο ποιητής είχε επιστρέψει στην 69 .Χ. έπεσε στη θάλασσα. Έπειτα από πολλά χρόνια αποφάσισε να ταξιδέψει στην Ιταλία και τη Σικελία και. Το γεγονός όμως ότι ήταν στην Αυλή του Περίανδρου μας βοηθά να καθορίσουμε πότε έζησε. Καταγόταν από τη Μήθυμνα της Λέσβου. αφού ήταν γιος της αδερφής του Σιμωνίδη. Τα περισσότερα από τα χρονικά όρια που συναντάμε σε άλλες πηγές είναι εσφαλμένα. λοιπόν. Ξεκίνησε. (Τον κύκλιο χορό –καθώς και τους επίτριτους ρυθμούς που χρησιμοποίησε ο Πίνδαρος στις ωδές του– εισήγαγε ο Αρίων ή ο πατέρας του. Καθώς όμως δεν τους έπεισε. που ονομάζονταν σάτυροι.Χ.Χ. όπως η ωδή 13. αφού τραγούδησε τον όρθιον νόμον (λειτουργικό ύμνο προς τιμήν του Απόλλωνα. Από λίγες ωδές που έχουν χρονολογηθεί και από σημειώσεις χρονογράφων καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ήταν σύγχρονος του Πινδάρου. να επιστρέψει και πάλι στην Κόρινθο.Χ. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο (Περί φυγής 14. πρόδρομο της τραγωδίας και του σατυρικού δράματος.Χ. από τον Τάραντα με ένα καράβι. ενώ τον ποιητή τον έβγαλε ένα δελφίνι στο Ταίναρο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . επιβεβαίωσε την εγκληματική τους συμπεριφορά και τους θανάτωσε. αφού ορισμένα ποιήματά του καθορίζουν συγκεκριμένο έτος. Το έτος γέννησής του τοποθετείται περίπου στο 518 π. Το 600 π. Εκείνοι συνέχισαν το ταξίδι τους. όταν θα συγκέντρωνε πολλά χρήματα και πλούτη. Έζησε τον 7ο αιώνα π. καθώς και νεότεροι ποιητές. που το πλήρωμά του αποτελούνταν από Κορίνθιους. ο Πλούταρχος όμως και ο Λουκιανός δίνουν μια παραλλαγή αυτής της ιστορίας. Ο Αρίων φόρεσε τη στολή του. Στη διάρκεια του ταξιδιού οι ναύτες αποφάσισαν να τον πετάξουν στη θάλασσα και να κρατήσουν τα χρήματά του. Στη συνέχεια πήγε με τα πόδια στην Κόρινθο και διηγήθηκε λεπτομερώς στον Περίανδρο όσα συνέβησαν. Βασική πηγή για τη ζωή του είναι ο Ηρόδοτος (1. Όταν έφτασαν οι ναύτες. Εκείνος το κατάλαβε και τους παρακάλεσε να τους δώσει τα λεφτά και να τον αφήσουν να ζήσει. σ. δεν γνωρίζουμε τους λόγους για τους οποίους εξορίστηκε ούτε και πότε συνέβη αυτό. ο οποίος ξέρουμε ότι γεννήθηκε το 556 π. Επίσης. Τουλάχιστον έως το 452 π. που δεν έχουν όμως σωθεί. και έτσι τραβήχτηκαν από την πρύμη στη μέση του καραβιού. Έτσι. ο Βακχυλίδης πρέπει να έζησε για κάποιο διάστημα στην Πελοπόννησο ως εξόριστος. ζήτησε μία τελευταία χάρη: Να τον αφήσουν να τραγουδήσει. Ο Ευσέβιος (στο Χρονικών κανόνων παντοδαπή ιστορία) δίνει τρεις πιθανές χρονολογίες για την ακμή του: 467. 23/24). Οι ναύτες δέχτηκαν.Χ. μυθικό περιεχόμενο (από τη ζωή του ∆ιονύσου) και καθιέρωσε τη διδασκαλία του με κύκλιο χορό 50 ατόμων. Οι χρονολογίες γέννησης και θανάτου του είναι τελείως αβέβαιες. Bekker).

χ. Υπορχήματα (μερικά αποσπάσματα).Genyon τα δημοσίευσε.. Και ο Βακχυλίδης αντλεί θέματα από την προηγούμενη ποιητική παράδοση (Όμηρο. αφήνοντας τους ίδιους και τους μύθους που αναφέρονταν σε αυτούς να αποκαλύπτουν την ουσία τους. έτσι και ο Βακχυλίδης μιλά για τους κινδύνους της ζήλιας. π. Όλα τα σωζόμενα έργα του που έχουν εκδοθεί είναι: Επίνικοι (14). από τα οποία τα έξι περιλαμβάνουν ποιήματα για τη λατρεία (διθυράμβους. ενώ έχουν παραδοθεί και δύο Επιγράμματα αναθηματικά με το όνομά του. Είναι απίθανο ένας Κείος αθλητής να ανέθετε σε εξόριστο να γράψει ωδή για τη νίκη του. Ο Βακχυλίδης συνέθεσε μια πανηγυρική ωδή (3) για την ολυμπιακή νίκη του Ιέρωνα με άρμα το 468 π. Η γλώσσα του έχει σαφή σχέση με την επική και είναι ευκολότερη από του Πινδάρου. πανθαλής. Ησίοδο. Έγραψε επίσης ποιήματα και για την ιδιαίτερη πατρίδα του. από τον Πλάτωνα). Μάλιστα πολλές λέξεις του είναι άπαξ λεγόμενα. που στην ποίησή του έδειχνε την πίστη του και ότι ήταν αντιπρόσωπος των θεών– έβλεπε τους θεούς και τους ήρωες πιο αντικειμενικά και ανθρώπινα. έως το 490 π. Ερωτικά (ελάχιστοι αποσπασματικοί στίχοι) και Εγκώμια (τα αποσπάσματα είναι ελάχιστα και δυσνόητα.Χ. Μια άλλη σειρά αποσπασμάτων είναι αμφίβολο αν ανήκουν στο Βακχυλίδη. απαντούν δηλαδή μόνο στη δική του ποίηση (π. αδεισίβοας. ζωντανή αίσθηση του χώρου. Τα επίθετα και οι χαρακτηρισμοί διακρίνονται για την πληρότητά τους. που περιλαμβάνουν πάνω από 1. που είναι συχνή στην αρχαία ποίηση.G. Ενδέχεται για ένα διάστημα να έζησε στην Αθήνα – ίσως έπειτα από πρόσκληση του θείου του Σιμωνίδη ο οποίος επέστρεψε στην Αθήνα. από τα οποία δεν έχει σωθεί τίποτε. αναξίμολπος. για τη γενναιοδωρία του νικητή και την πρέπουσα επίδειξη πλούτου. ∆ιθύραμβοι (15) με ποικίλους θεματολογικούς τίτλους. Στησίχορο κ. Όπως ο Πίνδαρος. και συγκεκριμένα με όλα τα γνωστά είδη της λυρικής ποίησης. Γράφει στη χορικολυρική τεχνητή γλώσσα και απουσιάζουν οι ιωνισμοί. Οι μύθοι του διακρίνονται για τη χάρη της κίνησης. Πολλές από αυτές 70 .). ξενία) του νικητή με τον ποιητή. η απότομη διακοπή της διήγησης μόνο εξωτερικά θυμίζει Πίνδαρο. Επίσης κάποια στιγμή –ίσως πριν από το 478 π. στην οποία ξεπερνά τον Πίνδαρο σε ζωηράδα. ∆ιαπιστώνουμε λοιπόν ότι ο Βακχυλίδης ασχολήθηκε με όλες τις μορφές της ποίησης. ύμνους. καθώς και πολλούς ακρωτηριασμένους και ακατανόητους.000 πλήρεις (ή σχεδόν πλήρεις) στίχους.. με εξαίρεση το Ποίημα της Μάρπησσας. Ωστόσο. τον εκτενή ευθύ λόγο και τον πλούτο των επιθέτων. Οι Αλεξανδρινοί ταξινόμησαν τα ποιήματά του σε εννέα βιβλία. μερικά όμως είναι εκτενή και ενδιαφέροντα). καθώς τότε γράφτηκαν οι ωδές 6 και 7 για το Λήχωνα από την Κέα. Ο Βακχυλίδης δείχνει ενδιαφέρον για την αφήγηση. Μερικά μικρότερα λείψανα προστέθηκαν αργότερα.Χ. Η διήγησή του χαρακτηρίζεται από πληρότητα και καθαρότητα στις λεπτομέρειες και στην κυκλική σύνθεση (λεκτική επανάληψη. που ο ποιητής τη δίνει σε επίσης ευχάριστη μορφή. αμετρόδικος. πήρε από κάτοικο της Κέας εντολή να συνθέσει παιάνα για το δελφικό Απόλλωνα σημαίνει ότι ίσως ισχύει η πληροφορία του Πλουτάρχου ότι ο ποιητής έζησε ένα διάστημα εξόριστος. αναπτύσσει περισσότερο τις συνθήκες της νίκης και χρησιμοποιεί αφειδώς αποφθέγματα στα τελικά μέρη των ποιημάτων. για το δεσμό φιλίας και φιλοξενίας (φιλία. Ο Βακχυλίδης φαίνεται να μιμείται τον Πίνδαρο. Σαπφώ. Προσόδια. παρθένια και υπορχήματα). για τα όρια της ανθρώπινης ευτυχίας. καθώς η έρευνα περιοριζόταν στους 100 στίχους του που είχαν σωθεί. Το γεγονός ότι ο Πίνδαρος το 458 π. Σε αυτά φαίνεται και η απόστασή του από τον Πίνδαρο: Η σοφία του είναι η ευχάριστη σοφία της καθημερινής ζωής. και στην ποίησή του είναι έκδηλα τα χαρακτηριστικά της προφορικής απαγγελίας.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Κέα.Χ. συνέχιση δηλαδή ενός θέματος ύστερα από παρεμβολή).– επισκέφθηκε την Αυλή του Ιέρωνα των Συρακουσών. Πέντε από τα επινίκιά του αναφέρονται σε νίκες συμπατριωτών του. Ο Βακχυλίδης –αντίθετα από τον Πίνδαρο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .ά. κυανανθής. προσόδια. Εκείνη τη χρονιά όμως ανακαλύφθηκε ένας πάπυρος στην Αίγυπτο ο οποίος περιέχει 14 επινίκια και 7 διθυράμβους. αλλά ουσιαστικά πρόκειται για δημιουργική προσαρμογή του είδους με το οποίο ασχολούνται. Για την ποίησή του ελάχιστα μας ήταν γνωστά μέχρι το 1896. το πάθος. Σε αυτή δεν συναντάμε το πινδαρικό βάθος της αίσθησης αξιών. ερωτικά και εγκώμια. Κύπρια Έπη.Χ. χαλκεόκρανος). Το 1897 ο F. Τα επινίκια του Βακχυλίδη έχουν πολλές από τις συμβάσεις και τα μοτίβα του Πινδάρου: λαμπρές επικλήσεις. Παιάνες.Χ.χ. Επίσης. Το αρχαιότερο από τα επινίκια (13) πραγματικά μαρτυρεί ότι ο Βακχυλίδης τροφοδοτείται από τον Όμηρο. Τα υπόλοιπα τρία περιέχουν ποιήματα που αφορούν στους ανθρώπους: επινίκια. πλούσια μυθολογική διήγηση. Παρθένεια (τα συγκεκριμένα μνημονεύονται. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του τοποθετείται ανάμεσα στο 485 και το 452 π.

Η Ήρα κεντρίζει τη ∆ηιάνειρα. Τα επίθετά του έχουν θεματική και διακοσμητική λειτουργία.Τότε η θεά η ανίκητη (Ήρα) για τη ∆ιηάνειρα σχέδιο πολυδάκρυτο έπλεξε. α τά[λαι]ν’. 35 Μετάφραση . όπως σκοτεινό-πορφυρό.. Για το Βακχυλίδη η ποίηση είναι ζήτημα λαμπρότητας.Τότ’ άμαχος δαίμων ∆αϊανείραι πολύδακρυν ύφα[νε μήτιν επίφρον’ επεί 25 πύθετ’ αγγελίαν ταλαπενθέα. Ανθολόγηση Το κείμενο του διθυράμβου (Ηρακλής εις ∆ελφούς) είναι πολύ φθαρμένο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . α δύσμορος.. που κατορθώνει να δώσει καινούργιο χρώμα σε κοινά στοιχεία. 71 . Ιόλαν ότι λευκώλενον ∆ιός υιός αταρβομάχας άλοχον λιπαρό[ν] ποτί δόμον πέμ[π]οι. το τέρας.. οίον εμήσατ[ο· 30 φθόνος ευρυβίας νιν απώλεσεν. Ω η δύστυχη! Ω η άμοιρη τι μηχανεύτηκε! Της ζήλιας ο φθόνος την έκαψε και ο κατάρατος πέπλος το μέλλον που έκρυβε και δώρο θεού της το έδωσε κάποτε ο Νέσσος. που αιχμαλωτίζουν τις αισθήσεις. Στο Βακχυλίδη το χαριτωμένο εναλλάσσεται με το συγκινητικό και πάντα κυριαρχούν η ποικιλία και η κίνηση. δνόφεόν τε κάλυμμα των ύστερον ερχομένων. και την πείθει να του στείλει το φονικό χιτώνα του Κενταύρου Νέσου. πως την όμορφη Ιόλη του ∆ία ο γιος ο ατρόμητος τη στέλνει στο σπίτι του για ταίρι αφράτο. ____________________________________________________ Οι ακόλουθοι στίχοι προέρχονται από ένα εγκώμιο. γυναίκα του Ηρακλή. να τον φορέσει ο Ηρακλής και να πεθάνει. Από τα ενενήντα και πλέον επίθετα που απαντούν μόνο στο Βακχυλίδη πολλά συντίθενται από στοιχεία που δηλώνουν ιδιότητες. χαράς. τα οποία χρησιμοποιούνται σε μια ασυνήθιστη σύνθεση. Η χρήση του συνδυασμού ουσιαστικό-επίθετο διαφέρει εντελώς από την ομηρική. ενώ αυτός μένει πίσω για να προσφέρει θυσίες στους θεούς. ζωντάνιας. λαμπρό-κυανό. το οποίο σώζεται σε αποσπασματική μορφή. όταν την αγγελία την ολόπικρη έμαθε. σε επαφή με παράξενες και κρυμμένες δυνάμεις. ότ’ επί [ποταμώι] ροδοέντι Λυκόρμαι δέξατο Νέσσου παρά δαιμόνιον τέρ[ας. Παραθέτουμε ένα απόσπασμά του.. Το θέμα των στίχων που διασώζονται είναι το ακόλουθο: Ο Ηρακλής μετά τον τελευταίο του άθλο στέλνει την όμορφη αιχμάλωτη Ιόλη στο σπίτι.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ είναι σύνθετα επίθετα. τα νερά του Λυκόρμη περνώντας. [Ηρακλής εις ∆ελφούς] . ενώ για τον Πίνδαρο κάτι σκοτεινό και μυστηριώδες.

20C P.. Μετάφραση Και γεννά η Ειρήνη το μεγαλόπρεπο πλούτο και τη χάρη μελίρρυτων ύμνων· και στους βωμούς τους καλόκτιστους στις ολόξανθες φλόγες 72 . 70 έγχεα τε λογχωτά ξίφεα τ’ αμφάκεα δάμναται ευρώς. ει κ[αι πρ]όσθεν υμνήσας τον[ εν ∆ελφοίς θ’ ελόντα πο]σσί λαιψ[η]ρο[ί]ς Φερ[ένικον επ’ Αλφ[ει]ώι τε ν[ί]καν 10 αν[δ]ρ[ι χ]αριζόμενος ει[. στην καλόκτιστη Αίτνα· αφού και άλλοτε τον Φερένικο ύμνησα.... στο δοξασμένο Ιέρωνα με τα ξανθά του τα άλογα πανέμορφο πλέκοντας και στους συμπότες συντρόφους του θέλω να στείλω.. ____________________________________________________ Με τους παιάνες υμνούνταν κυρίως ο Απόλλωνας και η Άρτεμη. 178 b τίκτει δε τε θνατοίσιν ειρήνα μεγαλάνορα πλούτον και μελιγλώσσων αοιδάν άνθεα δαιδαλέων τ’ επί βωμών θεοίσιν αίθεσθαι βοών ξανθάι φλογί 65 μηρί’ ευμάλλων τε μήλων γυμνασίων τε νέοις αυλών τε και κώμων μέλειν. Fr.. Oxy.. Οι επόμενοι στίχοι ανήκουν σε απόσπασμα από έναν παιάνα προς τιμήν του (Πυθίου) Απόλλωνα... εν δε σιδαροδέτοις πόρπαξιν αιθάν αραχνάν ιστοί πέλονται. που χάρη στα γρήγορα πόδια του νίκησε στους ∆ελφούς κι Αλφειό στον Ιέρωνα τη νίκη χαρίζοντας. τη Λακωνία κ...]εανθυ[ Μετάφραση Μη σταματάς τη γλυκόηχη λύρα· κάποιο καινούργιο πάλι τραγούδι της πολύφθογγης Μούσας.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Fr. I]έρωνι [Σ]υρακοσώι Μήπω λιγυάχ[έα κοίμα βάρβιτον· μέλλ[ω π]ολ[υφθόγγων τι καινόν άνθεμον Μούσα[ν Ι]έρων[ι κλυτώι ξανθαίσιν ίπποις ιμ]ερόεν τελέσας 5 κα]ι συμπόταις άνδρεσσι π[έμπειν Αί]τναν ες εΰκτιτον.. 4 Athen. Με το όνομα Ασίνη υπήρχαν διάφορες πόλεις στην Αργολίδα. στην Ασίνη. τη Μεσσήνη. 5.ά.

που οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι είχαν συμπεριλάβει σε επτά βιβλία. γεγονός που σημαίνει ότι μάλλον τραγουδιόταν από χορό. ενώ υπάρχουν και κάποιοι αιολισμοί που γίνονται ιδιαίτερα αισθητοί (π. έχουν σωθεί μόνο λίγα αποσπάσματα.λπ.).τι έχει απομείνει από ένα ποίημα με πολεμικό θέμα. και ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας. Σε ό. 39. η παράδοση αναφέρει ότι τον σκότωσαν ληστές και ότι οι γερανοί που είδαν το φόνο βοήθησαν στη σύλληψη και στην τιμωρία των κακοποιών.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ μηροί προβάτων μακρύμαλλων καίγονται προσφορά στους θεούς και οι νέοι για αγώνες νοιάζονται όλο και χορούς και γιορτές με τραγούδια.τι αφορά το θάνατό του. Σε αυτή μάλιστα την ανεξήγητη επιλογή του αναφέρονται και οι παροιμίες αρχαιότερος Ιβύκου και ανοητότερος Ιβύκου. ο Φύτιος –είναι το επικρατέστερο όνομα με βάση τις πηγές–. στη σχέση του Αχιλλέα και της Μήδειας. ενώ μπορούσε να γίνει τύραννος στην πατρίδα του. πήγε στη Σάμο κατά την 54η Ολυμπιάδα (564-560 π.Χ. Επιπλέον. Για τη ζωή του Ίβυκου δεν έχουμε πολλές πληροφορίες.Χ. θαλέθοισιν κ. Με βάση ένα ανώνυμο επίγραμμα. Όσον αφορά στην ομοιότητα του έργου των δύο ποιητών.Χ. τα περισσότερα από τα οποία προέρχονται από τον Όμηρο. Στον Ίβυκο αποδίδεται και ένα εκτενές απόσπασμα που βρέθηκε σε πάπυρο. Ο πατέρας του. 172).). ο συγκεκριμένος πάπυρος σώζει και ό. Συνέθεσε επίσης ποιήματα για τη φύση. πήγε στην Ιωνία. γεγονός που εξηγείται από τη σημασία που είχε ο ορφισμός στην Κάτω Ιταλία. αλλά την περιέγραψε με περισσότερες λεπτομέρειες και οι στίχοι του αποπνέουν μια αίσθηση μαγείας.. διαπραγματεύεται με έξοχο τρόπο προσωπικά βιώματα. τα δακτυλικά στοιχεία και τα πάρα πολλά επίθετα ταιριάζουν με το ύφος του. είναι χαρακτηριστικό ότι για το ποίημα του Στησίχορου Άθλα επί Πελία υπήρχαν αμφιβολίες αν ήταν δικό του ή του Ίβυκου (Αθήναιος. καθεμία από τις οποίες περιλαμβάνει στροφή. όταν άρχοντας ήταν ο Πολυκράτης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξε και για τα πουλιά. ωστόσο ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι. 4. ο Ίβυκος θάφτηκε στο Ρήγιο.χ. Το ποίημα δεν είναι πλήρες· έχουμε το μεγαλύτερο μέρος από τέσσερις τριάδες. Τα βάσανα του έρωτα τραγούδησε και η Σαπφώ.χ. Εκτός όμως από επικά και μυθολογικά θέματα. ξέρουμε ότι τον είχε προσκαλέσει ο Πολυκράτης για να ενισχύσει τη φήμη της Αυλής του. (Μετάφραση: Κώστας Τοπούζης) Ίβυκος Λυρικός-χορικός ποιητής από το Ρήγιο της Κάτω Ιταλίας. το οποίο έχει την τριαδική δομή της χορικής ποίησης. όπως η Σαπφώ και ο Αλκαίος. που συμπίπτει χρονικά με την περίοδο κατά την οποία την εξουσία κατείχε ο Πολυκράτης (538-522 π.). έγινε αντικείμενο διαμάχης.ά. στην αρπαγή του Γανυμήδη. Σε αυτόν δεν υπάρχει το όνομα του ποιητή. Αυτό που χαρακτηρίζει το έργο του είναι η ευρεία χρήση των επιθέτων. 1-2). Επίσης στον Ίβυκο βρίσκουμε την πιο πρώιμη μνεία στον Ορφέα. στον Ηρακλή κ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .Χ. Σύμφωνα με κάποιο λήμμα της Σούδας. αντιστροφή και επωδό. Ασχολήθηκε με τα αισθήματα και τα αποτύπωσε σε εικόνες. Ο Ευσέβιος τοποθετεί την ακμή του στην 61η Ολυμπιάδα (536-532 π. Από τα ποιήματά του.). στο καθένα από τα οποία έδωσε και ένα 73 . από τον Ηρόδοτο πληροφορούμαστε ότι ο πατέρας του τυράννου καλούνταν Αιάκης (3. Μοίσα. Εξάλλου. με βάση την οποία ο Ίβυκος τοποθετείται μία γενιά μετά τον Ανακρέοντα.). ο πατέρας του γνωστού τυράννου. Στις σιδερένιες των όπλων λαβές μαύρες αράχνες τους ιστούς τους υφαίνουν και τα δόρατα όλα και τα σπαθιά και τα δίστομα τα σαπίζει η μούχλα. έχει ταυτιστεί με το γνωστό οπαδό του Πυθαγόρα που συνέταξε τους νόμους του Ρηγίου. Γεννήθηκε στις αρχές του 6ου αιώνα π. Η διάλεκτος που χρησιμοποίησε μαρτυρεί έντονες επικές και δωρικές επιδράσεις. Η ποίηση που έγραψε στη ∆ύση ήταν επηρεασμένη από την τέχνη του Στησίχορου – χρησιμοποίησε παλιούς μύθους σε χορικά άσματα όταν αναφερόταν σε κατορθώματα θεών και ηρώων (π. που υπονοούσαν ότι η προσήλωσή του σε ξεπερασμένες συμβάσεις τού στέρησε την εξουσία. αλλά η διαφορά της από τον Ίβυκο παραπέμπει στις διαφορές του λεσβιακού μέλους και του χορικού τραγουδιού. ενώ από τους μεταγενέστερους θεωρήθηκε ερωτικός ποιητής.. αλλά το μέτρο. Αυτή η αναφορά. Μολονότι λοιπόν δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς πήγε ο Ίβυκος στη Σάμο.

λπ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .M. μαύρος κι αδιάντροπος. που τα μελέτησε και τα ταξινόμησε. Έρος αυτέ με κυανέοισιν υπό βλεφάροις τακέρ’ όμμασι δερκόμενος κηλήμασι παντοδαποίς ες άπειρα δίκτυα Κύπριδος [εσ]βάλλει. Έτσι.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ επίθετο. πολύ πριν ασχοληθεί με αυτά ο Αριστοτέλης. εκεί όπου βρίσκεται ο απαραβίαστος κήπος των παρθένων.). (Μετάφραση: Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. Ήθελε μέσω της γλώσσας να κρατήσει ζωντανή την ποίηση και τοποθετούσε πάντα την κατάλληλη λέξη στην κατάλληλη θέση. Ο Ίβυκος ήταν πολύ ευρηματικός και συνήθιζε να εμπλουτίζει το τυπικό λεξιλόγιο. = 5 P. έρχεται σταλμένος από την Κυπρίδα με βιάση. ένα μουσικό όργανο. Μετάφραση Την άνοιξη οι κυδωνιές ανθίζουν. Ήρι μεν αι τε Κυδώνιαι μηλίδες αρδόμεναι ροάν εκ ποταμών. νοτισμένες απ’ τα κελαρυστά ποτάμια. 7 D.. η σύζυγος του Μενέλαου» κ. σαν το Βοριά από τη Θράκη. που είναι πάντα παρών και δεν γνωρίζει εποχές. C. =τε= υπό στεροπάς φλέγων Θρηΐκιος Βορέας αίσσων παρά Κύπριδος αζαλέαις μανί. Ανθολόγηση Στο παρακάτω απόσπασμα ο ποιητής αντιπαραβάλλει την κανονικότητα των εποχών με τον έρωτα. επέκτεινε τη χρήση του πατρωνυμικού. 5 ώστε φερέζυγος ίππος αεθλοφόρος ποτί γήραϊ αεκών συν όχεσφι θοοίς ες άμιλλαν έβα. και συγκλονίζει με δύναμη την καρδιά μου από τα βάθη της. μες στις φλόγες της αστραπής.χ. προκειμένου να καλύπτει και άλλες σημασίες (π. και τ’ άνθη της κληματαριάς μεγαλώνουν και δυναμώνουν κάτω απ’ τα σκιερά 5 κλωνάρια του κλήματος· για μένα όμως δεν υπάρχει εποχή που να κοιμάται ο έρωτας. δηλαδή η «Ελένη. αι τ’ οινανθίδες αυξόμεναι σκιεροίσιν υφ’ έρνεσιν 5 οιναρέοις θαλέθοισιν· εμοί δ’ έρος ουδεμίαν κατάκοιτος ώραν. Ο Ίβυκος. Αλλά. Ελένα Μενελαΐς.Bowra) ____________________________________________________ Στο ακόλουθο απόσπασμα ο ποιητής καταδυναστεύεται από τον έρωτα και προκαλείται –στα γεράματα– σε ερωτικό αγώνα. = 6 P. 6 D. κατά τη Σούδα. 74 . Η μαν τρομέωι νιν επερχόμενον. ίνα Παρθένων κήπος ακήρατος. επινόησε και τη σαμβύκην. με μια τρέλα ικανή να μαράνει 10 τα πάντα. από τυπικές φράσεις έφτιαξε συνώνυμα. Επιπλέον.10 αισιν ερεμνός αθαμβής εγκρατέως πεδόθεν =φυλάσσει= ημετέρας φρένας.

Easterling-B. Τα ποιήματά της δεν είναι βέβαιο ότι εκδόθηκαν από τους Αλεξανδρινούς.Easterling-B. όπως ο Ηφαιστίωνας. (Mετάφραση: Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. παρατακτικές προτάσεις. του 2ου αιώνα μ. Πώς φοβάμαι την επίθεσή του.E. και ο Προπέρτιος. Πρόκειται για ένα εκτενές κείμενο στο οποίο η Κόριννα περιγράφει αρχικά ένα διαγωνισμό τραγουδιού ανάμεσα στα βουνά Κιθαιρώνα και Ελικώνα.Knox) 75 . = 11 (a) P. Σαπφώ.M. κοιτάζοντάς με τρυφερά κάτω από τις μαύρες βλεφαρίδες. λίγες μεταφορές και κάποια σύνθετα επίθετα. τα οποία μας παρέδωσαν αρχαίοι φιλόλογοι και γραμματικοί.. μέμφομη δε κη λιγουράν Μουρτίδ’ ιώνγ’ ότι βανά φούσ’ έβα Πινδάροι πότ έριν. Κόριννα. Οι μεταγενέστεροι φιλόλογοι τοποθετούν την ποιήτρια στον 3ο αιώνα π. 15 D. σε ένα επίγραμμά του που το αφιερώνει στις εννέα ποιήτριες (Μοιρώ. (Μετάφραση: Αρχαία Ελληνική Λογοτεχνία. Knox) Κόριννα Σημαντική ποιήτρια που καταγόταν από την Τανάγρα της Βοιωτίας. με πετάει με τις κάθε λογής γητειές στα αδιέξοδα δίχτυα της Κύπριδας. με βάση την ορθογραφία τους.. Άκμασε πιθανότατα στα τέλη του 6ου ή στις αρχές του 5ου αιώνα π. Τα ποιήματά της ανήκουν. P. Χρησιμοποιεί σύντομες φράσεις.W.E. στον 3ο αιώνα π. Ανθολόγηση Στο απόσπασμα που παρατίθεται η Κόριννα επικρίνει τη Μυρτίδα από την Ανθηδόνα. Ήριννα. σε πρώτο πρόσωπο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Μετάφραση Πάλι ο Έρωτας. που τη μνημονεύει στη συντροφιά της Σαπφώς. αν και γυναίκα. Το σπουδαιότερο προέρχεται από τον πάπυρο του Βερολίνου. Μετάφραση μέμφομαι επίσης και την καθαρόφωνη Μυρτίδα επειδή γεννημένη γυναίκα πήγε να διαγωνιστεί με τον Πίνδαρο. P. γιατί. Πράξιλλα.Χ. Νοσσίς). Ανύτη.Χ. Τελέσιλλα. τόλμησε να συναγωνιστεί τον Πίνδαρο. Το όνομά της προστέθηκε μάλλον πολύ αργότερα στον κατάλογο των λυρικών.Χ. όπως ένα νικηφόρο άλογο ζεμένο που στα γερατειά του μπαίνει άθελά του με το ταχύ του άρμα στον αγώνα. και κανένας συγγραφέας δεν τη μνημονεύει πριν από τον 1ο αιώνα π. την ευχαρίστηση που χάρισε στην πόλη της με τους μύθους της για τους ήρωες της Βοιωτίας. αλλά το θέμα που αφορά στη χρονολόγησή της παραμένει ακόμη ανοιχτό.Χ.W.Χ.M. Από το έργο της έχουν σωθεί μόνο λίγα αποσπάσματα. συνεχίζει με ένα διάλογο μεταξύ του ποταμού-θεού Ασωπού και του προφήτη Ακραιφήνα και στο τέλος διηγείται. αν και δεν υπάρχει ομοφωνία ανάμεσα στους ερευνητές σχετικά με το πότε έζησε. Οι πρώτοι που την αναφέρουν είναι ο επιγραμματοποιός Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς. Το ύφος της Κόριννας είναι απλό και η γλώσσα των ποιημάτων της στηρίζεται στη βοιωτική διάλεκτο. Μυρτίς. Ήταν κόρη του Αχελωόδωρου και της Προκρατίας.

α περιλαμβάνον νταν τα ∆αφν νηφορικά. Ολυμπ. να αρχαία π παράδοση.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Πίνδαρος Ο πιο λα αμπρός από τ τους χορικού ποιητές το 5ου αιώνα Γεννήθηκε στις ύς ου α.) το οποίο έγρ ον ραψε για να υμνήσει τη ν υ νίκη ενός Αιγ γινίτη στο πα αγκράτιο.) στο Ά ς Άργος. για Θήρωνα. απέκτησα στενές σχέ αν έσεις με τον Πίνδαρο. Το σημαντ ι ικό τικότερο ωστ τόσο είναι ότ το 508 τι π. Ο αρχαίοι με κάποια ασ Οι ε σάφεια όριζα ως αν χρόνο ακ κμής (40ό έτ τος) του Πιν νδάρου την ε εισβολή του Ξέρξη. ο ο οποίος ανάμεσα στο 476 π.) είναι για τον Αλκμ γ μεωνίδη Μεγ γακλή. αλ οι Αθην λλά ναίοι τον αντάμειψ με προξε ψαν ενίαν και μεγ γάλο τιμητικ ποσό. σει μμένα (Ισθμ. Σύμφωνα με τη Via κά αι σε α Ambrosi iana υπήρχαν 11 βιβλία με ποιήματα λατρευτικά Ύμνοι στου θεούς. Πέθανε με ετά το 446 π. 94 4b)– και Υπο ορχήματα. γιατί φαίνεται ότι είχε μαθητή το μεγάλο θεωρητι ∆άμωνα. ος βάρος και αν ναζήτησε την υποσ στήριξη και την προώθη της Αίγιν Ωστόσο αποφασιστ ηση νας. Κατά τη διαμονή του στην Αθήνα μ μπήκαν τα θεμέλια για τ στενές του σχέσεις με τους Αλκμ τις ε μεωνίδες. συνέθεσ ένα διθύρα σε αμβο με τον οποίο επαιν νούσε τους Αθηναίους (α 76. Για την εκ αν κπλήρωση τω υποχρεώσ ων σεών του έκανε πο ολλά ταξίδια αλλά έμενε πάντα πιστ στην πατρίδα του. Προσόδι Παρθένια –σε αυτά π ια. τον περιπα ς ατητικό Χαμ μαιλέοντα κα τον αι Ίστρο. ε Κυνός Κ Κεφαλές της Θήβας το 522 ή το 518 π.Χ. 1. κρεμαστεί πά από την πόλη». 1 για Ιέρωνα 476 π. και.Χ. τον έστειλαν σ ν μη ν στην Αθήνα. και κορδ δέλες (απ. συγγενής του πρώτου. που εκ κτελέστηκε σ στον Ακράγα αντα σε ένα λατρευτικό συμπόσιο). οι ∆ιθ θύραμβοι. 4) μέλ από τις γε . Πα ν α ά: υς αιάνες. Είχε υμνήσ επανειλημ .Χ. ο Θηβαίοι τ τιμώρησ με πρόσ οι τον σαν στιμο 1. λη ενιές που είχαν συ υνεργαστεί μ τους Πέρσ αλλά το πολιτικό του αυτό λάθο τού ήταν β με σες. Όταν ήταν ακόμ παιδί. κό Οι Α Αλεξανδρινοί έδειξαν μεγ ί γάλο ενδιαφέ έρον για το έργο του.. ∆εν υπάρχει αμφιβολ ότι ο Πίν λία νδαρος είχε σχέσεις με την αριστοκρ τ ρατία της Θή ήβας.Χ. όπου εκτός από . Ένα δεύτερο συσ στατικό του είναι ο μύθο η παρεμβ ος.Χ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . αγαπημένο το νησί και οι σχέσεις ου ο του μαζί της έγιναν π στενές μετά τους Περσικούς Πολ ί πιο λέμους.Χ. 486 π. Ακέραια σ . Το θ θανάσιμο κίν νδυνο για την Ελλάδα ν που επέφ φερε η εκστρατεία του Ξ Ξέρξη ο Πίνδαρος και η πόλη του το βίωσαν μ ιδιαίτερο τρόπο. (ίσως το 438 π.Χ. σύμφωνα με τον αρ α ρχαίο Βίο. Ο Α έ Αριστοφάνης ο Βυζάντιο χώρισε ς ος τα λυρικ κείμενα σε κώλα κα εξέδωσε σ 17 βιβλία αυτά που σώζονταν. στον ς ύ Πίνδαρο εξομοιώθηκ με το θρησ ο κε σκευτικό ύμν νο. Μόνο το δεύ ου Μ ύτερο όνομα είναι γνωσ α στό. Τότε μάλλον παντρεύτηκε ο ποιητής. και ο Πίνδαρος διδάχτηκ την τεχνικ της χορικ σύνθεση στην πόλη όπου από κ κε κή κής ης η καιρό καλλιε εργούσαν το διθύρ ραμβο και πα αράλληλα δια αμορφωνότα η τραγωδία. Η μ ιο ώνα μορφή του επ πινικίου. υ ή Πυθίων. Η Αίγινα. Ο ίδιος. αλλά αποτελούνται από μ παράδοσ γραμματι μια ση ικών που φτάνει μέχρι τους παλιούς βιογράφους του ποιητή. 3. έντ τονα διακριν νόμενες σκη ηνές. Το μόνο επινίκ που ο ο κιο Πίνδαρο έγραψε για Αθηναίο (Π ος α Πυθ. λάτρης του ς ί ς Απόλλωνα. επικ α. κ Αναπτύσ σσεται ιμπρεσιονιστικά με μια σει ιρά από σύ ύντομες. ο. πο τραγουδο ου ούσαν στη Θή όταν ήβα μετέφερα ένα ραβδ (η κωπώ) σ Ναό του Ισμήνιου Απόλλωνα. Ό Όταν επέστρ ρεψε από τη Σικελ ήταν πλέον υλικά κα καλλιτεχν λία. τικό ρόλο στ άνοδο το ποιητή την ου στην Ελλάδα έπαιξε η επιτυχία π γνώρισε στη Σικελία Ο Ιέρωνας και ο Θήρω που α. Στα τ τέλη της δεκ καετίας 480-470 π. βολή του οπο οίου γίνεται με διάφορα κριτήρια. Στα Παρθένια συναπτόταν ένα ακόμη β βιβλίο ποιημ μάτων για κοπέλες.Χ. μ μαθητή του Κ Καλλίμαχου. που λόγω του λ οστρακισ σμού του βρ ρισκόταν στη εξορία. Σώζονται τέσσερις χειρόγραφε βιογραφίε καθώς και το άρθρο της Σούδα Οι ς ες ες. και 6 το 474 π π. ς ωνας του Ακ κράγαντα. 7. αι νικά επιτυχημένος.Χ. Η ον με Θήβα μή ήδισε και απε ειλούνταν απ την εκδίκη των Ελλ πό ηση λήνων νικητώ Ο κίνδυν όμως απο ών. σ αν δί στο υ Α στολισμένο μ λουλούδια δάφνες με α. σώζονται τα τέσσερα βι ιβλία των επ πινικίων που χρησιμοπο υ οιήθηκαν ως σχολικό εγχειρίδι το 2ο αιώ μ. 3 στη και τις ους α. που δια ατηρούσε φιλικές σ σχέσεις με τ τους Πέρσες. ς μουσική μόρφωση α απέκτησε και δεσμούς με την αριστοκ ι ε κρατία της π πόλης. ε τός κίνδυνη αντίζ ζηλος της Αθήνας την εποχή εκ κείνη και πολ λιτικά δεμέν με τη Θήβ ήταν το α νη βα. λέει (απ 193) ότι η γέννησή του συνέπεσε με τη γιορτή των π. πληροφο ορίες είναι της όψιμ μης αρχαιότ τητας ή βυζαντινές.Χ. νος οτράπηκε με την π παράδοση τω σπουδαιότ ων τερων φίλων των Περσώ και «ένας θεός παραμ ν ών ς μέρισε σπλαχ χνικά την πέτρα το Τάνταλου που είχε κ ου υ. και 76 .Χ. Η βιογραφική παράδοση αναφέρει έν Απολλόδ ην ή ναν δωρο και έναν Αγ γαθοκλή ως δασκάλους μουσικής το ποιητή. έμεινε σ Σικελία κ έζησε στ Αυλές το (Ολυμπ. ο ας. εικό που χρησ άνω όνα σιμοποιεί ο Πίνδαρος Π στον 8ο Ισθμιόνικο ( (478 π. που στο Σιμωνίδη διαμορφ υ φώθηκε σαν ένα απλό ποίημα με πανηγυρ ρικό χαρακτή ήρα εμπλου υτισμένο με αποχρώσεις ρεαλισμού και χιούμορ. εξελίσσονται στ Αθήνα ο χοροί των αντρών ως επίσημο τμήμα των Μεγ την οι ε γάλων ∆ιονυσ σίων.000 δραχμών. 77) κ σύμφων με την Α απ.

Ο ποιητής βλέπει τους θεούς στη δραστηριότητά τους. υιόν είπηις ότι οι νέαν κόλποις παρ’ ευδόξοις Πίσας εστεφάνωσε κυδίμων αέθλων πτεροίσι χαίταν. Ο ∆ίας είναι κύριος και χορηγός των πάντων. ούνεκ’ Ολυμπιόνικος α Μινύεια σευ έκατι. Κάθε ποίημα έχει τα δικά του μέτρα. Χρησιμοποιεί δύσκολους και περίπλοκους συνδυασμούς με επαγγελματική δεξιοτεχνία. Η μετρική κλίμακα του Πινδάρου είναι εξαιρετικά ευρεία. προβάλλοντας κάθε τόσο ως γνωμικό (γνώμη). που προσδίδουν δραματικότητα στο έργο. Η όλη πολυμορφία καταλήγει σε μια μεγαλόπρεπη ενότητα. Θαλία τε 15 ερασίμολπε. Ωστόσο δεν υπάρχει διάσπαση. Επίσης.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ αποσκοπεί στη σύνδεση του ένδοξου παρόντος με το ακόμη πιο ένδοξο παρελθόν. στην Ολυμπία στο αγώνισμα του σταδίου. πλατιές και συχνά δυσνόητες συναρμογές των προτάσεων. η οποία διαπερνά όλο τον κόσμο. Βοιωτικά τοπικά στοιχεία διαπιστώνονται σε πολύ περιορισμένο βαθμό. Το επινίκιο ανεβάζει το σημαντικό γεγονός της νίκης ως τον κόσμο των αξιών από τις οποίες ξεκινά τη δημιουργία του ο ποιητής. Από τον προηγούμενο αιώνα οι ερευνητές ασχολούνται με το πρόβλημα της ενότητας της πινδαρικής ωδής που συχνά δίνει την εντύπωση μια καλειδοσκοπικής ανάμειξης στοιχείων που συνδέονται μεταξύ τους με χαλαρές και πολλές φορές αυθαίρετες μεταβάσεις. Κλεόδαμον όφρ’ ιδοίσ’. κι εσύ που το τραγούδι το χαίρεσ’ Ευφροσύνη του πιο μεγάλου απ’ τους θεούς κόρες.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ευρεία είναι η χρήση διαλόγων. Η επιτυχία του νικητή και ο ποιητικός λόγος που νικά το χρόνο είναι συνδεδεμένα με την ευλογία από το θεό. Μελαντειχέα νυν δόμον 20 Φερσεφόνας ελθ’. στον ίδιο τον ποιητή. ο προστάτης του αριστοκρατικού τρόπου. μετάθεση του βάρους στο ουσιαστικό. στον ηρωικό μύθο.. Αξίζει τέλος να αναφερθεί ότι ο Ηρόδοτος και ο Πλάτωνας τον θεωρούσαν κλασικό. Αχοι. δίνοντας μια νέα διάσταση στη φευγαλέα στιγμή της νίκης. Μετάφραση Ω Αγλαΐα πανσέβαστη. επακοοίτε νυν. που πάει με βήμ’ ανάλαφρο. Γράφτηκε προς τιμήν του Ασώπιχου. Η γλώσσα του διαθέτει επικό υλικό. που συχνά απέναντί του το ρήμα είναι μια βοηθητική λέξη με φτωχό περιεχόμενο. τούτη σαν δεις τη χορωδία.. ο οποίος δρα σαν να βρίσκεται μέσα σε ένα τέμενος μουσών με δικούς του κανόνες. για την καλοτυχία. Γιατί ήρθα τον Ασώπιχο με λυδική αρμονία 77 . θεών κρατίστου παίδες. που αγαπάς την αρμονία. πιο κοντά στην καρδιά του ποιητή βρίσκεται ο θεός των ∆ελφών. η παράδοση δεν τον εμποδίζει να αξιοποιεί στα ποιήματά του το καθαρά προσωπικό του ύφος: επίθετα. Ύστερα από αυτόν. Ένα τρίτο στοιχείο είναι η γνωμολογική σοφία που εμπλουτίζει με επισημότητα κάθε ποίημα. ιδοίσα τόνδε κώμον επ’ ευμενεί τύχαϊ κούφα βιβώντα· Λυδώι γαρ Ασώπιχον εν τρόπωι εν μελέταις τε αείδων έμολον. Με άλλα λόγια ο κόσμος του Πινδάρου προσδιορίζεται από βαθιά θρησκευτικότητα. που νίκησε το 488 π. δωρικό χρωματισμό και αιολικά στοιχεία. Ο κόσμος αυτός γίνεται με παραδειγματικό τρόπο φανερός στους διάφορους τομείς του: στον τομέα των θεών.Χ. Ο θεϊκός κόσμος του Πινδάρου δεν έχει την ποικιλία του ομηρικού. Ανθολόγηση Το απόσπασμα που παρατίθεται είναι από το 14ο Ολυμπιόνικο. πατρί κλυτάν φέροισ’ αγγελίαν. Καφισίων υδάτων . κι εσύ ω Θάλεια. στην ηθική τάξη.[ω] πότνι’ Αγλαΐα φιλησίμολπέ τ’ Ευφροσύνα. ακούστε τώρα το παρακάλεσμά μου. Μια γλώσσα που κλιμακώνεται με λογής λογής ανεβάσματα.

.............. όπου την ανέδειξαν σύνευνη του ∆ιός σωτήρα αρχέγονη... (Μετάφραση: Η.. αφού έγινε κι η Μινυεία νικήτρα στην Ολυμπία με τη δική σου χάρη.... Πρώτον μεν εύβουλον Θέμιν ουρανίαν 10 χρυσέαισιν ίπποις Ωκεανού παρά παγάν Μοίραι ποτί κλίμακα σεμνάν άγον Ουλύμπου λιπαράν καθ’ οδόν σωτήρος αρχαίαν άλοχον ∆ιός έμμεν· 15 α δε τας χρυσάμπυκας αγλαοκάρπους τίκτεν αλαθέας Ώρας..............Βουτιερίδης) ____________________________________________________ Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τον 7ο Πυθιόνικο για το Μεγακλή τον Αθηναίο.... στης Περσεφόνης το σκοτεινό παλάτι το δοξασμένο μήνυμα φέρνοντας στον πατέρα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ και φροντισμένους στίχους να τραγουδήσω.. επεί τίνα πάτραν... σε ποιον οίκο θα μπορούσες να κατοικήσεις και να πεις πως είναι τ’ όνομά τους πιο ξακουστό μες σ’ όλη την Ελλάδα.............. ότι ο γιος του στης δοξασμένης Πίσας τη λαγκάδα έβαλε των περίφημων αγώνων το στεφάνι πάνω στα νέα μαλλιά του. Γιατί σε ποια πατρίδα.. Υμνούνται η Αθήνα και η ένδοξη οικογένεια των Αλκμαιωνιδών........ Αντίλαλε. γόνοι της οποίας ήταν ο Περικλής και ο Αλκιβιάδης. (Μετάφραση: Γ........ τίνα οίκον ναίων ονυμάξεαι επιφανέστερον Ελλάδι πυθέσθαι...... Πρώτη τη Θέμιδα των συνετών θεσμών....[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ ... χωρίς μυθολογικές παρεκβάσεις............... και εκείνη τις αγλαόκαρπες με τις χρυσές ταινίες τού γέννησε 78 ..... Κατέβα τώρ’....................... (Εις Θέμιν) ... την ουράνια σ’ άλογα με χρυσά λουριά φέραν οι Μοίρες απ’ τις πηγές του Ωκεανού σκαλί σκαλί στου Ολύμπου την πλουσιοπάροχην ανάβαση..... Μετάφραση . Ο ύμνος χρονολογείται στο 486 και είναι ένας από τους συντομότερους Πυθιόνικους.....Οικονομίδης) ____________________________________________________ Οι στίχοι που ακολουθούν ανήκουν σε ύμνο στη Θέμιδα... νικητή σε αρματοδρομία. Κάλλιστον αι μεγαλοπόλιες Αθάναι προοίμιον Αλκμανιδάν ευρυσθενεί γενεάι κρηπίδ’ αοιδάν ίπποισι βαλέσθαι............ Μετάφραση Των Αθηναίων η πόλη η μεγάλη είναι το πιο όμορφο προοίμιο για να τεθεί θεμέλιο στον ύμνο της τρανής των Αλκμαιωνιδών γενιάς για τη νικηφόρα ιπποδρομία τους....... και να του ειπείς όταν ιδείς τον Κλεόδαμο..

Η πο οίησή της ε είναι κυρίως προσωπική. Η ζωή της επηρεάσ στηκε ιδιαίτερα από τις π πολιτικές ανα αταραχές πο έπλητταν τη Λέσβο τη περίοδο εκείνη. και ότι παν ντρεύτηκε έν πλούσιο άντρα από τη Άνδρο. το Χά άραξο και το ον Ευρύγιο. το Λά άριχο. 610-560 π. Το πρώτο περι με μ ς ιείχε τους ύμνους κ το τελευτ και ταίο τα επιθα αλάμια. έχουμε στη διάθεσή μας σ σημαντικά αποσπάσματα από πολλά άλλα. υτιλήνη. γε ς εννήθηκε στη ην Ερεσσό της Λέσβου. οι πλη ηροφορίες εί ίναι ασαφείς και αντιφατ τικές. Η Σούδ δα την τοποθετεί στην 42η Ολυμπ πιάδα (612-609 π.). φορά στο έτο ος γέννησής της. Σύμφωνα με αυτόν πατέρας τ ήταν ο Σκάμανδρος ή Σκαμαν ν. ξανδρινοί γραμματ τικοί τα κατέ έταξαν σε εν ννέα βιβλία μ βάση τη μετρική τους μορφή. Ο κόσ σή σμος της είνα ο κόσμος της γυναίκα Η λυρική ποίηση. Η μητέρα τ ονομαζό της όταν Κλεΐς. οι ου ην ε οποίες μ μάλιστα προκ κάλεσαν την εξορία της στη Σικελία το διάστημα ανάμεσα στο 604-60 και το ν ς α 03 596-595 π. άς ρεί ότι η πο οιήτρια είχε τρεις αδερφ φούς. τον οποίο η Σούδα μνημονε τελευταί έπειτα από μια σειρά ά εύει ίο ό άλλων ονομά άτων. Ό ο Όταν επέστρε εψε. (Πάριο Χρονικό). Το ακ το κροατήριό τη πρέπει να ήταν συνήθω τα κορίτσ και οι ης ως σια γυναίκες που αποτε ς ελούσαν τον κύκλο της Ένα μικρ μόνο μέρ του έργ ν ς.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Η γλώ ώσσα που χ χρησιμοποιεί είναι η ί καθομιλουμένη αιολ λική διάλεκτο ος. από την ό ή αφοσίωσ της στην προστάτιδα θεά. οι υ υπόλοιποι στίχοι της αναφέρο ονται σε προ οσωπικά βιώ ώματα. της νδρώνυμος.Χ.Χ. ποίο απέκτη μία κόρη Όσον αφ ησε η. τα επ πιθαλάμιά της. κ και άλλοτε τ 595/594 π το π.) και τη θεωρ κ ρεί σύγχρον του Αλκα νη αίου. αλλά όχ πλουσιότε χι ερος σε πληρ ροφορίες. ενώ στ το Χρονικό του Ευσέβιου άλλοτε α αναφέρεται τ έτος 600 το 0/599 π. Σύμφωνα με τις επι ικρατέστερες μαρτυρίες (Σούδα). αι ας. μία από τι σημαντικότερες της αρχαιότητα ις ας. Το 192 22 δημοσιεύ ύθηκε ένας βίος της Σαπ πφώς που βασιζόταν σε στοιχεία απ ε πό παπυρικά κείμενα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ που δεν λαθεύουν Ώρες. Υπολογίζεται ότ το σύνολο των ποιημάτ της ήταν περίπου τι των ν όσο η μι Ιλιάδα. καλούς τρόπους ς και οικια ακές εργασίε και επέσ ες. (Μετάφρ ραση: Γιάννη ∆άλλας) ης Σαπφώ (Ψάπφα ή Ψαπφ ώ α φώ) Λυρική ποιήτρια. Ακόμη και τα λατρευτι τραγούδι που έγραψ για την Α ικά ια ψε Αφροδίτη γενν νήθηκαν από μια φυσική διαδικασία.Χ. Με εξαίρε εση τα επιθα αλάμια. Ο Αθήν ναιος υποστη ηρίζει ότι έζη την εποχ ησε χή της βασιλείας του Αλυάττη (περ. Ε Είναι λεπτομ μερέστερος α της Σούδ από δας. Ο Πλάτωνας εξήρε το 79 . υ . στρεφαν σπίτ τους όταν επρόκειτο ν παντρευτ τι να τούν.Χ. της Μυ ης υτιλήνης. Η Σούδα μά πληροφορ ν . ύμνους στου θεούς κα επιθαλάμι Οι Αλεξ ψε υς αι ια. Η σαπφική στροφή αποτελ λείται από τέσσερις στίχ χους (με τρ ροχαίο. Με το θάνατ της οι κάτ πό ετά τό τοικοι της ιδιαίτερη πατρίδας της. του Στη ησίχορου κα του Πιττα αι ακού. στη λύπη του χω ωρισμού κα στη νοστα αι αλγία. τη φύσ τον έρωτ και περιγρ ση. ή που εξυμ τον άνθρ μνεί ρωπο.Χ. Α το έργο της σώζετα μόνο ένα ολοκληρωμέ ποίημα. έκ κοψαν νόμισμα με τη μο ορφή της. εγκατασ στάθηκε στη Μυτιλήνη κ δημιούργ και γησε έναν κύκλο α νεαρά κο από ορίτσια. ενώ ο πατέρα ε ας της πέθα όταν η πο ανε οιήτρια ήταν έξι χρονών. Η Σ Σαπφώ έγραψ ερωτικά ποιήματα. Αναφέρεται ότι ήταν μελ λαψή και μικ κροκαμωμέν αλλά οι τ νη. τρεις απεικο ονίσεις της σ αγγεία κα σε νομίσμα είναι σε αι ατα σίγουρα αποκυήματα της φαντασ των καλ α σίας λλιτεχνών πο τα φιλοτέχ ου χνησαν. Η αξ της ποίησ της έχει ευρέως αναγ ξία σής γνωριστεί απ παλιά. Οι κ κοπέλες έμεν μαζί της και διδάσκ ναν ς κονταν μουσ σική. βρίσκει στο πρόσωπό την πιο σημαντική εκπρόσωπό της. Ως π προς την καταγωγή τη ο πάπυρος αναφέρει ότι ήταν από τη Μυ ης. σπον νδείο. το ναν ην ον Κερκύλα με τον οπ α. α Ο έρ ρωτας ήταν τ κύριο θέμα της. τα ράφει προσω ωπικά συναισ σθήματα και βιώματα. που γράφτ τηκαν για πρ ραγματικούς γάμους. βασισμένο ίσως σε π παρανόηση ο ορισμένων στ τίχων της. δακτυ υλικό και τροχαίο μέτρο στους τρεις πρώτο και έναν δάκτυλο και έναν τροχα στον τέτα ς ους ι αίο αρτο). η προσευχή της στην ισή Από ο αι ο ένο Αφροδίτ ωστόσο έ τη. Το έ έτος θανάτου της δεν είν γνωστό κ η ιστορία ότι αυτοκτό υ ναι και α όνησε από έ έρωτα για τον Φάωνα πέφτοντα από το ακ ας κρωτήριο Λευκάτας μοιάζει μάλλον με εύρημα της μέσης ή της νέας κω ν ωμωδίας. ρό ρος γου της φαίν νεται ότι προοριζό όταν για ευρύτερο ακροα ατήριο.

1 D. αι δε μη φίλει. Αφροδίτη αθάνατη. Οι Αλεξανδρινοί το τοποθέτησαν στην αρχή της εκδόσεως των ποιημάτων της ως το ωραιότερο δείγμα της σαπφικής ποίησης. μη μ’ άσαισι μηδ’ ονίαισι δάμνα. κι έζεψες να’ ρθεις το χρυσό σου το αμάξι. χαλέπαν δε λύσον εκ μερίμναν. συ δ’ αύτα σύμμαχος έσσο. ∆έσποινα. πότνια. ζητώντας της να εκπληρώσει τις επιθυμίες της και να ελαφρύνει την καρδιά της. Ποικιλόθρον’ αθανάτ’ Αφρόδιτα παι ∆ίος δολόπλοκε. ω μάκαιρα μειδιαίσαισ’ αθανάτωι προσώπωι ήρε’ όττι δηύτε πέπονθα κώττι δηύτε κάλημμι 16 κώττι μοι μάλλιστα θέλω γένεσθαι μαινόλαϊ θύμωι· τίνα δηύτε πείθω +... μη βασανίζεις την ψυχή μου. Ανθολόγηση Το ποίημα Ωδή στην Αφροδίτη που ακολουθεί θεωρείται ένα από τα ωραιότερα της Σαπφώς. ταχέως φιλήσει κωυκ εθέλοισα. Η ποιήτρια με χάρη και ευαισθησία πλέκει έναν ύμνο-προσευχή προς την Αφροδίτη. ταχέως διώξει. = 1 V. 24 Έλθε μοι και νυν. λίσσομαί σε. 4 αλλά τυίδ’ έλθ’ αι ποτα κατέρωτα τας έμας αύδας αίοισα πήλοι έκλυες. τέλεσον. με έγνοιες και βάσανα· μόν’ έλα εδώ όπως ήρθες και άλλοτε.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ έργο της και μάλιστα την αποκάλεσε δέκατη Μούσα.σάγην+ ες σαν φιλότατα. 20 Και γαρ αι φεύγει. = 1 LP. που από μακριά το κάλεσμά μου τ’ άκουσες κι αφήκες το παλάτι του πατέρα σου. 28 Μετάφραση Σε στολισμένο θρόνο εσύ που κάθεσαι και πλέκεις δόλους. Κι όμορφα σου το ’σέρναν γοργά στρουθιά φτεροκοπώντας σβέλτα 80 . αλλά δώσει. πάτρος δε δόμον λίποισα χρύσιον. τις σ’. αι δε δώρα μη δέκετ’. όσσα δε μοι τέλεσσαι θύμος ιμέρρει. ήλθες 8 άρμ’ υπασδεύξαισα· κάλοι δε σ’ άγον ώκεες στρούθοι περί γας μελαίνας πύκνα δίννεντες πτέρ’ απ’ ωράνω αιθερος διά μέσσω· 12 αίψα δ’ εξίκοντο· συ δ’. ω Ψάπφ’. αδικήει. ενώ κατά τους αλεξανδρινούς χρόνους συμπεριλήφθηκε στον Κανόνα των εννέα μεγάλων λυρικών ποιητών. θύμον.

ενώ αργότερα πήγε στην Αθήνα. ενταφιάστηκε στον Ακράγαντα. γιατί σε κράζω· τι λαχταράει η καρδιά μου η ξέφρενη τόσο πολύ· ποιαν η Πειθώ γυρεύεις.χ.) μετέβη στη Θεσσαλία. κάνε μου τα όσα ποθεί η καρδιά να γίνουν. Αρχικά η ποιητική του δράση περιορίστηκε στην πατρίδα του. όπου τον φιλοξένησαν οι Σκοπάδες και οι Αλευάδες. θέλει δε θέλει! Έλα. Σε λίγο φτάσαν. Το έργο του Σιμωνίδη είναι ιδιαίτερα πλούσιο και περιλαμβάνει όλα τα είδη της λυρικής ποίησης. Ο πατέρας του ονομαζόταν Λεωπρεπής. = 57 LP. (Μετάφραση: Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. όπου παρέμεινε και έπειτα από τη μάχη των Πλαταιών. Γεννήθηκε στην Ιουλίδα της Κέας το 556 π.Bowra) Σιμωνίδης ο Κείος Αξιόλογος ποιητής και επιγραμματοποιός. Μετά τη δολοφονία του τυράννου (514 π. 61 D. επέστρεψε στην Αθήνα. και συγκεκριμένα μετά τη μάχη του Μαραθώνα. έλα ατή σου διαφέντεψέ με. Νέος δίδασκε χορούς στο Ναό του Απόλλωνα στην Καρθαία.. σαν ποια σε αδίκησε. και τώρα γλίτωσέ με απ’ τη βαριά την έγνοια. θεά. μες στον αιθέρα. να φέρει πάλι στην αγάπη σου. Γρήγορα θα δώσει· δεν αγαπά. που επεκτείνεται ακόμη και στην εξωτερική εμφάνιση της γυναίκας. την ποιήτρια Ανδρομέδα. Με τα επινίκια (π.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Τις δ’ αγροΐωτις θέλγει νόον… αγροΐωτιν επεμμένα στόλαν… ουκ επισταμένα τα βράκε’ έλκην επί των σφύρων.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ από ψηλά. C. έπειτα από πρόσκληση του Ίππαρχου. όπου έζησε στον κύκλο των τυράννων Ιέρωνα (των Συρακουσών) και Θήρωνα (του Ακράγαντα). Σε ηλικία ογδόντα ετών πήγε στη Σικελία. Μάλιστα. Την εποχή των Περσικών Πολέμων. Σε λίγο θα σε κυνηγήσει· δεν παίρνει δώρα. για το Γλαύκο από την Κάρυστο.Χ. (Μετάφραση: Ι. μία από τις τέσσερις πόλεις της Κέας. ω μακάρια. ο οποίος τον κρατούσε κοντά του με αδρή αμοιβή και πλούσια δώρα. πολυταξιδεμένος και με σημαντικές γνωριμίες. τα οποία οι Αλεξανδρινοί κατέταξαν σύμφωνα με τα είδη των αγωνισμάτων. Σε λίγο θα αγαπήσει.Χ. με την αθάνατη όψη χαμογέλασες και ρώτησες σαν τι έχω πάθει πάλι. Τότε εσύ. (Πάριο Χρονικό) στη Σικελία και. Ήταν γόνος καλής οικογένειας. που αγαπούσε τη μουσική. με τη μεσολάβησή του αποτράπηκε μια πολεμική σύγκρουση μεταξύ τους. στη μαύρη γης ολόγυρα. Πέθανε το 468 π.Χ.M. Από τα ποιήματά του σώζονται μόνο αποσπάσματα. σύμφωνα με τον Καλλίμαχο. Μετάφραση Ποιο χωριατοκόριτσο σου πήρε το μυαλό… ντυμένη με χωριάτικο φουστάνι… που δεν ξέρει καν να σηκώσει το φόρεμα πάνω από τους αστραγάλους της. άρχισε να γίνεται ευρύτερα γνωστός και άσκησε επίδραση στην ποίηση του Πινδάρου και του Βακχυλίδη. Ψάπφα. για τον Κριό. Φεύγει. για τον Άστυλο από τον Κρότωνα ή για κάποιο νικητή στο πένταθλο). Με το Σιμωνίδη η 81 . καθώς και η αντιπάθειά της για την αντίτεχνή της. = 57 V.Κακριδής) ____________________________________________________ Στο απόσπασμα που ακολουθεί φαίνονται η ευαισθησία της ποιήτριας.

οι επινίκιες ωδές του δεν έφτασαν στο ύψος των πινδαρικών. Τα επιγράμματα και οι ελεγείες του είναι γραμμένα σε ελεγειακό μέτρο. αλλά δεν έχει σωθεί κάποιο απόσπασμα που να αποδεικνύει αυτό τον ισχυρισμό. Είπε μάλιστα χαρακτηριστικά: Η μεν ζωγραφιά είναι ποίησις σιωπώσα.Χ. που καταδεικνύουν το ύψος των ιδεών του και τη βραχύτητα της έκφρασής του. που μας παρέδωσε ο Πλάτωνας στον Πρωταγόρα. όλες στο ίδιο μετρικό σχήμα. Φαίνεται πως ήταν ένα εγκώμιο και αποτελούνταν από τέσσερις στροφές. που έλεγχαν τους ανθρώπους. από τις οποίες έχουμε την αρχή της πρώτης. ενώ ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος κάνει λόγο για το ποίημα Ευρώπη. μια μορφή του τροχαϊκού μέτρου που συνοδεύεται από δακτύλους πριν και μετά. Αποτύπωσε ορισμένες πλευρές της ιωνικής ζωής με μεγάλη σαφήνεια και τοποθέτησε στο κέντρο της χορικής του ποίησης τον άνθρωπο. Από τα πιο χαρακτηριστικά επιγράμματά του. ο αναπόφευκτος θάνατος και η μεταβλητότητα των ανθρώπινων πραγμάτων. Όσο για την ικανότητά του στην απόκτηση χρημάτων. μπορεί να συγκριθεί με κάποιους από τους μεγάλους σοφιστές. Ένα από τα είδη της λυρικής ποίησης στα οποία διακρίθηκε ήταν οι θρήνοι. αλλά την εμπλούτισε με αιολικούς και δωρικούς τύπους.. τα κατανόησε και τα εναρμόνισε στο δικό του ύφος. Επιπλέον. Οι μεταγενέστεροι τον θεώρησαν σοφόν άνδρα για τις γνώσεις του και τον τρόπο με τον οποίο τις παρουσίαζε στο έργο του. Έζησε σε μια εποχή που έγιναν σημαντικές αλλαγές. Πίστευε ότι ο ποιητής πρέπει να συλλέγει τη γλύκα όπου τη βρει. Μολονότι λάτρεψε τη ζωή και τη θεωρούσε το ύψιστο αγαθό. που συνέπεσε με την αυξανόμενη σπουδαιότητα των αθλητικών αγώνων του 6ου αιώνα π. Χρησιμοποίησε την ομηρική γλώσσα. Ανθολόγηση Ο «θρήνος» που παρατίθεται γράφτηκε με αφορμή ένα γεγονός που συνέβη όταν ο ποιητής ήταν στους Σκοπάδες: Στη διάρκεια μιας γιορτής έπεσε η στέγη του σπιτιού και όλοι βρήκαν τραγικό θάνατο εκτός από τον ίδιο. Πίστευε στην ομορφιά της τέχνης. ενώ τα περισσότερα μελικά του ποιήματα σε σιμωνίδειο. Ο Σιμωνίδης έγραψε μάλλον και Σίμμικτα. Η Σούδα συγκαταλέγει στα έργα του την Επ’ Αρτεμισίω Ναυμαχία και την Εν Σαλαμίνι Ναυμαχία. ο θάνατος τον απασχολούσε πάντα: Πίστευε ότι είναι πανταχού παρών και ότι δεν κάνει διακρίσεις. η δε ποίησις ζωγραφιά λαλούσα. παρατήρησε τα γεγονότα. για το Σκόπα. αλλά συνέθεσε και χορικά ποιήματα που σχετίζονταν με τους Περσικούς Πολέμους. Από τους θρήνους του έχουν σωθεί μόνο μερικές ομάδες στίχων. τη μνημονοτεχνική. ενδέχεται να υπήρχε και μια συλλογή με αποφθέγματά του.ακόμη και το περίφημο Ω Ξείν’ αγγέλειν… Ο Σιμωνίδης δεν περιορίστηκε στη συγγραφή επιτύμβιων για τους νεκρούς των πολέμων. και σε αυτούς απέδιδε τις επιτυχίες και τις συμφορές τους. Ο Σιμωνίδης θεωρείται ο μεγαλύτερος επιγραμματοποιός της αρχαιότητας. Αγαπούσε τις ηδονές και τα όμορφα πράγματα. Περίφημο είναι το Σκόλιο 37 P. αλλά δεν υπερτιμούσε την αξία τους. Ωστόσο πολλά από αυτά που του αποδίδονται δεν είναι δικά του .ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ επινίκια ωδή. που επενδύονται με μια λαϊκή γλώσσα προκειμένου να είναι προσιτοί και στον απλό κόσμο. γνώριζε όμως και τα όριά της. ένα αφηγηματικό ποίημα που είχε συνθέσει για μια πανήγυρη στη ∆ήλο. Ωστόσο. Επιπλέον. Εξέφρασε επάξια την αρχαϊκή αντίληψη για τον άνθρωπο και τη μοίρα αλλά και τη νέα θέση των ανθρώπων τον 5ο αιώνα. απέκτησε λογοτεχνική επίσημη μορφή και προσέλαβε χαρακτηριστικά που απαντούσαν μόνο στον ύμνο. Επίσης οι στίχοι του διανθίζονται με γνωμικά. ακέραιες τις δύο επόμενες και το τέλος της τέταρτης. 82 . έναν πνευματικό άνθρωπο. Από τους διθυράμβους του έχει σωθεί μόνο ο Μέμνων. καθώς και το σκωπτικό για τον Τιμοκρέοντα το Ρόδιο. με βάση το Σχόλιο στον Απολλώνιο το Ρόδιο. Μιλούσε πάντα με βάση την εμπειρία. επινόησε τρόπο για την άσκηση της μνήμης. Η ποίησή του διακρίνεται για τη σωστή επιλογή των λέξεων. Τα σωζόμενα αποσπάσματα από τα έργα του μαρτυρούν έναν ποιητή σπάνιου μεγέθους. Η Σούδα αναφέρει ότι είχε γράψει και τραγωδίες. είναι αυτά που αφορούν στους πεσόντες στις Θερμοπύλες και στο Μαραθώνα.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Τον απασχόλησαν ιδιαίτερα ο πόνος. και να μην παρασύρεται από επιπόλαιες περιπλανήσεις του πνεύματος. Το πιο εντυπωσιακό όμως δείγμα της τέχνης του είναι το απόσπασμα από το θρήνο της ∆ανάης που περιπλανιέται στο πέλαγος μέσα σε μια λάρνακα με το γιο της Περσέα. ένα σπουδαίο εκπρόσωπο του ιωνικού κόσμου. ∆εχόταν την παντοδυναμία των θεών.

37 P. Άνθρωπος εών μη ποτε φάσηις ό. ότε λάρνακι εν δαιδαλέαι άνεμος τε +μην+ πνέων κινηθείσα τε λίμνα δείματι έρειπεν. Μετάφραση Είσαι άνθρωπος. αν τύχει να τον βρει αναπότρεπτη συμφορά. καίτοι σοφού παρά φωτός ειρημένον· χαλεπόν φάτ’ εσθλόν έμμεναι. και γενικά άριστοι είναι μόνο οι αγαπημένοι των θεών. 20 Μετάφραση ούτε νομίζω ότι ο λόγος του Πιττακού έχει ειπωθεί αρμονικά. 13 D. Ο Θεός μόνο μπορεί να έχει αυτό το προνόμιο. σαν δεις κανέναν να ευτυχεί. και γι’ αυτό μην πεις ποτέ τι πρόκειται να συμβεί αύριο. με το οποίο απαντά στο απόφθεγμα του Πιττακού. ουδέ μοι εμμελέως το Πιττάκειον νέμεται. καπί πλείστον άριστοι ους κε θεοί φιλώσιν. μηδ’ άνδρα ιδών όλβιον όσσον χρόνον έσσεται· ωκεία γαρ ουδέ τανυπτερύγου μυίας ούτως α μετάστασις. Είπε ότι είναι δύσκολο να είναι κανείς ευγενής. γαλαθηνώι δ’ ήτορι κνοώσεις εν ατερπέϊ δούρατι χαλκεογόμφωι 10 [τώι]δε νυκτιλαμπεί. ουκ αδιάντοισι παρειαίς 5 αμφί τε Περσέϊ βάλλε φίλαν χέρα ειπέν τ’· «ω τέκος οίον έχω πόνον· συ δ’ αωτείς. κι ο άνθρωπος δεν μπορεί παρά να παραδέρνει χαμηλά. και ας προέρχεται από σοφό άνθρωπο. πόσον καιρό θα κρατήσει αυτό. = 16 P. Θεός αν μόνος τούτ’ έχει γέρας. 15 ον αμάχανος συμφορά καθελήι.τι γίνεται αύριον. Γιατί όλοι είναι ευγενείς όσο έχουν καλή τύχη.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 6D. άνδρα δ’ ουκ έστι μη ου κακόν έμμεναι. Γιατί ούτε το φτερούγισμα της μακρόφτερης μύγας δεν είναι τόσο γοργό όσο η αλλαγή της μοίρας. κυανέω δνόφωι ταθείς· 83 . ____________________________________________________ Στο θρήνο που ακολουθεί περιγράφεται η περιπλάνηση της ∆ανάης στο πέλαγος μέσα σε μια λάρνακα μαζί με το γιο της Περσέα. ____________________________________________________ Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τη δεύτερη στροφή του Σκόλιου στον Σκόπα. και κακοί όταν έχουν κακή τύχη. μήτε να προβλέψεις. Πράξας γαρ ευ πας ανήρ αγαθός. κακός δ’ ει κακώς τι. = 38 P.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .

20 Κέλομαι δ’. τι συμφορά με βρήκε· κι εσύ γλυκοκοιμάσαι· νύσταξε η μικρή καρδούλα σου κι έχεις ξαπλώσει στην πικρή αυτή βάρκα. μες στο βαθυγάλαζο σκοτάδι. ουδ’ ανέμου 15 φθόγγον.M. Θεωρούνταν ο διάδοχος του Αλκμάνα στη λυρική ποίηση και είναι γνωστός για την αναδιήγηση των επικών θεμάτων σε λυρικά μέτρα. εκ σέο· όττι δε θαρσαλέον έπος εύχομαι 25 ή νόσφι δίκας. ευδέτω δ’ άμετρον κακόν.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ άχναν δ’ ύπερθε τεάν κομάν βαθειάν παριόντος κύματος ουκ αλέγεις. θα ’στρεφες το αυτάκι σου με προσοχή στα λόγια μου. Τυλιγμένος στον πορφυρό μανδύα σου. τη στεριωμένη με χαλκό που λάμπει. εύδε βρέφος. Ει δε τοι δεινόν το γε δεινόν ην. που αφήνει να φανεί μόνο το αγαπημένο πρόσωπό σου. Κι ας μου συγχωρεθεί. συνδέεται στενά με την Ιμέρα της Σικελίας. αν είναι τολμηρή. Μεταβουλία δε τις φανείη. Αν μπορούσες να νιώσεις τι θα πει τρόμος. σύγγνωθί μοι». φαίνεται ότι ήταν πολίτης Ιμεραίος –αν λάβουμε υπόψη μας και το γεγονός ότι η μορφή του είναι αποτυπωμένη σε νομίσματα αυτής της πόλης– και πέρασε ένα πολύ μεγάλο 84 . το Στησίχορος μοιάζει με τίτλο. και μακάρι να κοιμηθεί και το πέλαγος. Πάντως. ενώ ο Στέφανος Βυζάντιος αναφέρει ότι ήταν από τη Μάταυρο. Κοιμήσου. Ζευ πάτερ. να κοιμηθεί και το αμέτρητο κακό. ενώ το Τεισίας με πραγματικό όνομα. μωρό μου. και κεν εμών ρημάτων λεπτόν υπείχες ούας. η προσευχή μου αυτή.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .Bowra) Στησίχορος Ένας από τους σημαντικότερους χορικούς ποιητές της αρχαιότητας. που ιδρύθηκε γύρω στο 650 π. με τον άνεμο να λυσσομανά έξω και την ταραγμένη θάλασσα και το φόβο να τη ρίχνουν κάτω –γέμισαν δάκρυα τα μάγουλά της· αγκάλιασε με τα αγαπημένα της χέρια τον Περσέα και του είπε: «γιε μου. Κι εσύ. Η Σούδα μάλιστα υποστηρίζει ότι γεννήθηκε εκεί (καλείται γουν Ιμεραίος). ακόμη και αν δεν γεννήθηκε στην Ιμέρα. Για το όνομα και τη γενέτειρα του ποιητή δεν μπορούμε να μιλήσουμε με σιγουριά. πρόσωπον καλόν. ∆ία πατέρα. ευδέτω δε πόντος. φανέρωσε μιαν αλλαγή στη βούλησή σου. τούτη τη νύχτα. Η Σούδα αναφέρει ότι παλαιότερα ονομαζόταν Τεισίας και μετονομάστηκε Στησίχορος γιατί ήταν ο πρώτος που τραγουδούσε με τη συνοδεία λύρας.Χ. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. δεν νοιάζεσαι για τη βαθιά αρμύρα του κύματος ούτε για τον άνεμο που σφυρίζει πάνω απ’ το κεφάλι σου. Μετάφραση Αυτή μέσα σε πλουμισμένη κασέλα. C. σε παρακαλώ. Πράγματι. πορφυρέαϊ κείμενος εν χλανίδι. Όσον αφορά στην καταγωγή του.

Κύκνος. Οι χρονολογίες αυτές συμφωνούν και με μια άλλη σημείωση της ίδιας πηγής. τη γλωσσική του ευαισθησία και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει ανάμεσα στο παλαιό έπος και στη νέα ποίηση. Μοίσα. Εριφύλη. Ελένη. Στην έκδοση των Αλεξανδρινών δεν περιλαμβανόταν η ερωτική ιστορία Καλύκη. Οι τίτλοι των ποιημάτων του που μας είναι γνωστοί είναι οι εξής: Άθλα επί Πελία. Επίσης.Χ. Φαίνεται ότι ήδη κατά την αρχαιότητα ο ποιητής είχε αποκτήσει μεγάλη φήμη. 11 D.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . = 2 Ορ. Μετάφραση Αυτή η ιστορία δεν είναι αληθινή. Ανθολόγηση Το παρακάτω απόσπασμα ανήκει στην περίφημη Παλινωδία του ποιητή. αλλά για γιορτή και για γλέντι. Από τα λίγα αποσπάσματα που σώθηκαν διαπιστώνουμε την ποιητική του πρωτοτυπία. Ενταφιάστηκε στην Κατάνη. Σύμφωνα με τη Σούδα. Γηρυονίς. συ μεν πολέμους απωσαμένα μετ’ εμού κλείοισα θεών τε γάμους ανδρών τε δαίτας 85 . Εκπροσωπεί με τον πιο σαφή τρόπο τη μετάβαση από το έπος και τη ραψωδική απαγγελία στο χορικό άσμα και το έργο του μαρτυρεί τη σημαντική του συμβολή στην εξέλιξη της αρχαϊκής ποίησης· η ποιητική δηλαδή κληρονομιά με την καθιερωμένη αφηγηματική παρουσίαση του μύθου διοχετεύεται στη λυρική χορική ποίηση μέσω του Στησίχορου και συνδέεται θεματικά και εκφραστικά με τις νέες ποιητικές μορφές. Από τη Σούδα μαθαίνουμε επίσης ότι είχε δύο αδερφούς. ουδ’ έβας εν νηυσίν ευσσέλμοις ουδ’ ίκεο πέργαμα Τροίας. αντιστροφή. = 15 P. ∆εν μπήκες στα καλόσκαμνα καράβια Εσύ. Το μεγαλύτερο τμήμα των έργων του προέρχεται από τα κύκλια έπη. με βάση τη Σούδα. με ερωτικά και βουκολικά θέματα. Σκύλλα. = 33 P. όπου ο οκταγωνικός τύμβος του προκαλούσε το θαυμασμό των μεταγενέστερων. 12D. Ορέστεια.) και το θάνατό του στην 56η Ολυμπιάδα (556-553 π. Νόθο φαίνεται να είναι και το ∆άφνις.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ διάστημα της ζωής του εκεί. το Μαμέρτιο και τον Ηλιάνακτα. Ο Στησίχορος είναι μια ιδιαίτερη ποιητική φυσιογνωμία. Πρόκειται για την πιο ουσιαστική παρουσία στην αρχαϊκή ποίηση της πρώιμης εποχής. Παλιν. όπου διατηρεί τα ήθη και τα αξιώματα των προσώπων. Ο ίδιος από τους μελοποιούς θεωρεί καλύτερο το Στησίχορο και τον Αλκαίο. Ο ∆ιονύσιος ο Αλικαρνασσεύς επαινεί το Στησίχορο επειδή σε πολλά σημεία υπερέχει σε σχέση με άλλους ποιητές και ξεχωρίζει για τη μεγαλοπρέπεια των θεμάτων. η οποία φαίνεται ότι αποτελούνταν από δύο βιβλία. Νόστοι. επωδός). Ευρώπεια.Χ. V. που όμως δεν θεωρείται γνήσιο έργο του. Η Σούδα τοποθετεί τη γέννησή του στην 37η Ολυμπιάδα (632-629 π. Ελένη: Παλινωδία. Κέρβερος. ότι ο ποιητής ήταν σύγχρονος της Σαπφώς. Από το έπος παραλαμβάνει κυρίως τυπικές εκφράσεις αλλά και άλλα γλωσσικά στοιχεία.). Για να εξιλεωθεί και για να ξαναβρεί το φως του έγραψε το ποίημα αυτό. την ευρηματικότητά του. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές. Ιλίου Πέρσις. ο Στησίχορος έγραψε ένα υβριστικό ποίημα για την Ελένη και τιμωρήθηκε με τύφλωση λόγω της «αμαρτίας» που διέπραξε. η πληροφορία όμως αυτή δεν πρέπει να είναι σωστή. Στους στίχους του βέβαια εντοπίζονται και πολλά δωρικά στοιχεία. ήταν ο πρώτος που αντικατέστησε τη μονοστροφική ωδή του Αλκμάνα με την επωδική τριάδα (στροφή. γιατί ο αριθμός φαίνεται υπερβολικά μεγάλος. ούτε έφτασες ποτέ στην ακρόπολη της Τροίας. Συοθήραι. Εκτός από το ηρωικό ύφος που διακρίνει την ποίησή του και η γλώσσα του έχει πολλά επικά στοιχεία. τα έργα του είχαν συγκεντρωθεί σε 26 βιβλία. Ο Στησίχορος επικαλείται τη μούσα όχι για να υμνήσει πολέμους και ηρωικά κατορθώματα. αφού διαφέρει από όλους τους χορικούς ποιητές. ____________________________________________________ Οι ακόλουθοι στίχοι προέρχονται από την Ορέστεια του ποιητή. V. με το οποίο ανασκεύαζε όλα όσα είχε πει εναντίον της. Ουκ έστ’ έτυμος λόγος ούτος. = 7 Ελ.

τα τραπέζια των ανθρώπων και τα γλέντια των μακάρων. Πιθανότατα το όργανο αυτό να μη χρησιμοποιούνταν έπειτα από την καταστροφή αυτού του πολιτισμού. καλών επιτάρροθος έργων. (Οι μεταφράσεις των χωρίων προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση. αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να περιπλανηθεί σε πολλά μέρη της Ελλάδας και της ελληνικής Ανατολής. ο Τέρπανδρος είχε μελοποιήσει και ομηρικά κείμενα για να τραγουδηθούν.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ και θαλίας μακάρων. +Αμφί μοι αύτις άναχθ’ εκατηβόλον αειδέτω φρην.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . κατατροπά. που χρονολογείται το β΄ τέταρτο του 7ου αιώνα π. 13. άσε πια τους πολέμους και έλα μαζί μου. έκλεινε το Νόμο. C. Βέβαια πρώτος ευρετής της ασφαλώς δεν ήταν ο Τέρπανδος. Ζευ πάντων αρχά. περίπου. Επειδή τον καταζητούσαν για κάποια εγκληματική ενέργεια. Σφραγίς ονομαζόταν το μέρος στο οποίο ο αοιδός μιλούσε ελεύθερα για τις προσωπικές του επιθυμίες. Η δραστηριότητα του ποιητή μαρτυρείται κυρίως στη Σπάρτη. Ως μεσαίο και κύριο μέρος ακολουθούσε ο ομφαλός. γιατί το συγκεκριμένο μουσικό όργανο απεικονίζεται ήδη το 12ο αιώνα π.Bowra) Τέρπανδρος Λέσβιος ποιητής και μουσικός. στην Κρήτη. όπου θεωρείται ο ιδρυτής της πρώτης από τις δύο μουσικές σχολές (καταστάσεις). Μετάφραση 86 . Σύμφωνα με την ίδια πηγή (κεφ. μετακατατροπά) βρίσκονταν ζευγαρωτά σε αντιστοιχία. Επτά μέρη αποτέλεσαν το σταθερό κανόνα: τα τέσσερα πρώτα (αρχά. 4. 125) αναφέρει την εφεύρεση του Τέρπανδρου και τη συνδυάζει με το γεγονός ότι ο Λέσβιος στα συμπόσια των Λυδών γνώρισε την τετράχορδη πηκτίδα τους. 3).M. Τραγούδα για τους γάμους των θεών. ενώ ο επίλογος. Για τους ρυθμούς και τις μελωδίες των τραγουδιών του έχουμε ποικίλες πληροφορίες.+ 2. 5. το έβδομο μέρος. Ανθολόγηση 1. και μας οδηγεί στην εποχή που ο Τέρπανδρος απέκτησε πανελλήνια φήμη. ενώ με βάση τις μαρτυρίες των αρχαίων (Στράβ. Ζευ σοι πέμπω ταύταν ύμνων αρχάν. 3. 2 σ. Στο ψευδοπλουτάρχειο σύγγραμμα που αναφέραμε παραπάνω αποδίδονται σε αυτόν (κεφ. Σοι δ’ ημείς τετράγηρυν αποστέρξαντες αοιδάν επτατόνω φόρμιγγι νέους κελαδήσομεν ύμνους. 4) κιθαρωδικά προοίμια σε επικό μέτρο. Ένθ’ αιχμά τε νέων θάλλει και Μώσα λίγεια και ∆ίκα ευρυαγύια.Χ. ενός αρχαίου είδους τραγουδιού που ήταν ιερό και αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Επίσης με το όνομά του συνδέεται και η διαμόρφωση του Νόμου. που αποδίδεται στον Πλούταρχο.Χ. 618 C) ο Τέρπανδρος αύξησε τον αριθμό των χορδών της λύρας από τέσσερις σε επτά. Ο Πίνδαρος (απ. Μετάφραση Μούσα. Γεννήθηκε στην Άντισσα το 710 π. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση. σε μια από τις σκηνές της λατρείας των νεκρών στη σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας. που περιλάμβανε τη διήγηση. μεταρχά. Από τα περιορισμένα σπαράγματα που παραδίδονται με το όνομα του Τέρπανδρου –τα οποία δεν είναι σίγουρο πως είναι γνήσια– αντλούμε πολύ λίγες πληροφορίες. Ω Ζηνός και Λήδας κάλλιστοι σωτήρες.Χ. Αλλά και από το μυκηναϊκό πολιτισμό μαρτυρείται η επτάχορδη και η οχτάχορδη λύρα. Σήμερα έχουμε τη θαυμάσια παράσταση μιας επτάχορδης λύρας σε ένα αγγείο από την αρχαία Σμύρνη. πάντων αγήτωρ. προπάντων στο δοκίμιο Περί Μουσικής. είναι ο εφευρέτης της επτάχορδης λύρας.

2. σε σε και την αρχή των ύμνων μου αναπέμπω. Για σένα εμείς τετράχορδη δεν ανακρούομε λύρα· με λύρα εφτάχορδη τους νέους θα κελαηδήσομε ύμνους. 5.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 1. Ω ∆ία των όλων η αρχή που όλα τα εξουσιάζεις. Τον μακροτοξευτή θεόν πάλι η καρδιά μου ας ψάλει. 4. 3. Της Λήδας γιοι και του ∆ιός. Εδώ των νέων θάλλει η αλκή και Μούσα λιγερόφωνη και δίκη απλόχωρη.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . καλών αγώνων παραστάτης. (Μετάφραση: Γιάννης ∆άλλας) 87 . ∆ία. δόξα σε σας σωτήρες μου.

Τότε χρησιμοποιείται ο σίδηρος.Χ.Χ. 752/751 π.Χ. ενώ παράλληλα δημιουργούνται και οι πρώτες πόλεις.) Εισάγεται στην Ελλάδα το φοινικικό αλφάβητο. Αρχή του καταλόγου των Εφόρων στη Σπάρτη.Χ. Εμφανίζονται γεωμετρικά στοιχεία στην κεραμική του ελληνικού χώρου.(. Η Κύμη αποτέλεσε το πρώτο ελληνικό πολιτιστικό κέντρο με το οποίο ήρθαν σε επαφή οι Ρωμαίοι. το οποίο. Αρχαϊκή Περίοδος 800-700 π.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Οι Σκοτεινοί Χρόνοι Οι αιώνες που μεσολαβούν από την καταστροφή των Μυκηνών μέχρι τα μέσα του 8ου αιώνα π. Ο κληρονομικός βασιλιάς των Αθηνών αντικαθίσταται από άρχοντα που εκλέγεται για δέκα χρόνια. Την εποχή αυτή αρχίζει ο συνοικισμός των Αθηνών και ολοκληρώνεται ο ελληνικός αποικισμός της Ιωνίας.Χ.Χ. 850 π.Χ.Χ. το οποίο θα γίνει αργότερα γνωστό ως Πανιώνιο. 1120-1100 π.) Οι Χαλκιδείς ιδρύουν στη νότια Ιταλία την Κύμη. Οι δήμοι της Αττικής ενώνονται δημιουργώντας την πόλη-κράτος των Αθηνών. 900 π. 760 π.(.Χ. Ιδρύεται στον Πόντο η Τραπεζούντα.Χ. Φτάνουν οι πρώτοι Έλληνες και εγκαθίστανται στις περιοχές όπου λίγο αργότερα αναπτύσσονται οι πόλεις της Σμύρνης και της Εφέσου. Πρώτη καταγραμμένη Ολυμπιάδα. γενικεύεται η καύση των νεκρών. Κάθοδος των Ηρακλειδών στην Πελοπόννησο.Χ. Ιδρύεται στο σύμπλεγμα των νησιών Πιθηκούσσες στον Κόλπο της Νεάπολης η πρώτη γνωστή ελληνική αποικία της ∆ύσης. 1075 π. 755 π. 1000 π. προσαρμόστηκε με θαυμαστό τρόπο στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της ελληνικής γλώσσας. το άλογο δεν σέρνει μόνο άρματα αλλά ιππεύεται πλέον και σταματά η χρήση της γραφής. Εμφάνιση των κιβωτιόσχημων τάφων στην Αργολίδα. Ιδρύεται στο ακρωτήριο της Μυκάλης ένα ιερό του Ποσειδώνα.Χ. 776 π. Στην κορυφή της ιεραρχίας βρίσκονται οι βασιλείς. Ο Ησίοδος από την Άσκρα της Βοιωτίας συνθέτει το ποίημα Έργα και Ημέραι. αν και ήταν δάνειο από τους Φοίνικες.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Σύνθεση των ομηρικών επών. 750 π. Επίσης παρατηρούνται μείωση του πληθυσμού στις περισσότερες περιοχές και μετανάστευση προς τις ακτές της Μικράς Ασίας (Ιωνική Μετανάστευση).Χ. 88 .Χ. 754 π.Χ. 800 π. Στα τέλη αυτής της εποχής γενικεύεται και η χρήση του αλφάβητου. ονομάζονται Σκοτεινοί Χρόνοι γιατί λίγα πράγματα μας είναι γνωστά για εκείνη την περίοδο. αλλά στην άσκηση της εξουσίας λαμβάνουν σοβαρά υπόψη και τους ευγενείς. Τέλος. 775-770 π.

κοντά στην Κόρινθο. 700 π. 682-668 π. ιδέα αντίθετη με το δίκαιο του ισχυροτέρου κ.Χ. Οι Κορίνθιοι υπό τον Αρχία ιδρύουν τις Συρακούσες. Περίοδος ακμής του ποιητή Αλκμάνα.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ο Φείδωνας γίνεται βασιλιάς του Άργους. 689 π. Ναυμαχία ανάμεσα σε κορινθιακά και κερκυραϊκά πλοία σε άγνωστη τοποθεσία. 733/732 π. Νομοθεσία του Ζάλευκου στους Λοκρούς της Κάτω Ιταλίας. 657 π. 736 π. 650 π.Χ.Χ. ∆ιάδοση της τακτικής της οπλιτικής φάλαγγας. 664 π. 680 π. Οι Ευβοείς εγκαθίστανται στη Χαλκιδική.Χ.Χ. 704 π. 740-720 π.Χ.Χ. Ιδρύεται η Ζάγκλη (Μεσσήνη) στη Σικελία. 710-670 π.) π.Χ. Με τη νομοθεσία αυτή οι ποινές δεν καθορίζονται από τους δικαστές αλλά από τους νόμους.Χ. 89 . Οι Μεγαρείς ιδρύουν το Βυζάντιο. πιθανώς η πρώτη στον ελλαδικό χώρο.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . 675 π. Πρώιμη πρωτοκορινθιακή κεραμική.Χ. 663(. τυραννίδα. 648 π. Μέχρι τον 5ο αιώνα μαζί με τις Μύλες είναι οι μοναδικές ελληνικές αποικίες στη βόρεια ακτή της Σικελίας. η πρώτη ανάμεσα σε Έλληνες. Η απαρχή του καταλόγου των επώνυμων αρχόντων στην Αθήνα σηματοδοτεί πιθανόν πολιτειακή αλλαγή.Χ.Χ. Ο Κύψελος γίνεται τύραννος της Κορίνθου. Εγκαθιδρύεται από τον Ορθαγόρα στη Σικυώνα.Χ.Χ.Χ. 660 π. Οι Κορίνθιοι με αρχηγό το Χερσικράτη ιδρύουν την Κέρκυρα.Χ.Χ. Ιδρύεται η Ιμέρα από τους κατοίκους της Ζάγκλης ή της Μεσσήνης.) η κοπή των πρώτων νομισμάτων στις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας. Πραγματοποιείται (.λπ. 690-600 π. Περίοδος της φιλολογικής δραστηριότητας του ποιητή Τέρπανδρου.Χ.Χ. Β΄ Μεσσηνιακός Πόλεμος. 682/681 π. Α΄ Μεσσηνιακός Πόλεμος. Περίοδος της ακμής του ποιητή Τυρταίου. Την περίοδο αυτή αρχίζει ο πόλεμος ανάμεσα στη Χαλκίδα και την Ερέτρια (διεκδίκηση του Ληλάντιου πεδίου που χώριζε τις δύο πόλεις).Χ. Πιθανή χρονολογία γέννησης της Σαπφώς. Ο Κορίνθιος Αμεινοκλής κατασκευάζει την πρώτη τριήρη. Στη Σπάρτη χτίζεται ο Ναός της Ορθίας Αρτέμιδος. 670 π. 690 π. Επίσεις αναγνωρίζεται η δυνατότητα σύναψης συμβολαίου. Οι Ρόδιοι ιδρύουν τη Γέλα.

Γεννιέται ο φιλόσοφος Θαλής ο Μιλήσιος.Χ.(. 600 π. Ο ∆αμασίας γίνεται επώνυμος άρχοντας στην Αθήνα.Χ.Χ. Οι Σελινούντιοι νικούν τους Καρχηδόνιους της Σικελίας.).Χ. 585-575 π. 575 π. Αρχίζει η ανέγερση του πρώτου Εκατόμπεδου (ο αρχαίος Ναός της Αθηνάς Πολιάδος) στην Ακρόπολη των Αθηνών.Χ.Χ.Χ.Χ. 594/593 π.Χ. 625 π. 594-500 π. 626/625-585 π. Αρχίζει τις μεταρρυθμίσεις του. 580 π. Περίοδος ακμής του ποιητή Αρχίλοχου του Πάριου. Ακμή των ποιητών Μίμνερμου και Αλκαίου. 632/631 π. γιος του τυράννου της Κορίνθου Κύψελου. να ρυθμίσει τη νομοθεσία. αν και είχαν καταφύγει ως ικέτες σε βωμό. Ο Θεαγένης γίνεται τύραννος των Μεγάρων.Χ. (28 Μαΐου) 585 π. 612 π.Χ.Χ. Οι οπαδοί του.).).Χ. Ο Ψιττακός διορίζεται από τους Μυτιληναίους δικτάτορας για ορισμένο χρονικό διάστημα. 640 π.Χ. διαδέχεται τον πατέρα του στην εξουσία. 610 π. 621 π. Ξεκινά ο Α΄ Ιερός Πόλεμος στους ∆ελφούς.Χ. Αρχίζουν οι εργασίες ανέγερσης του Ηραίου της Ολυμπίας.Χ. Ίδρυση της Ολβίας από τους Μιλήσιους στη βόρεια ακτή του Εύξεινου Πόντου. παλιό αριστοκράτη και ποιητή. (σύμφωνα με άλλους 595 π. σφαγιάζονται έπειτα από διαταγή του Αλκμαιωνίδη Μεγακλή (Κυλώνειο Άγος). Με προτροπή του Σόλωνα οι Αθηναίοι καταλαμβάνουν τη Σαλαμίνα την οποία κατείχαν οι Μεγαρείς. Ο Θαλής ο Μιλήσιος προβλέπει μια έκλειψη.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . 583-581 π. Οι Φωκαείς ιδρύουν τη Μασσαλία. Ο Θαλής διατυπώνει την άποψη ότι το νερό είναι το θεμελιώδες στοιχείο και η ουσία της Γης. Νομοθεσία του Χάρωνδα στην Κατάνη. 582 π.) Γεννιέται ο φιλόσοφος Αναξίμανδρος. Νομοθεσία του ∆ράκοντα στην Αθήνα. 90 .Χ. Οι πολιτικές παρατάξεις στην Αθήνα αναθέτουν στο Σόλωνα. Γεννιέται ο ποιητής Στησίχορος (πιθανότατα 632-629 π.Χ. Ιδρύεται στην Ήπειροη Αμβρακία. Καθιερώνονται τα Πύθια στους ∆ελφούς. Γεννιέται ο φιλόσοφος Αναξιμένης (πεθαίνει το 525 π.Χ. Ο Αθηναίος Κύλων ολυμπιονίκης.Χ. 630 π.Χ. 581 π.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 646 π.Χ. Οι Νάξιοι αφιερώνουν τη Σφίγγα στους ∆ελφούς. Ο Περίανδρος. Ο ολυμπιονίκης Κύλων αποτυγχάνει να εγκαθιδρύσει τυραννίδα. Ιδρύεται ο Ακράγαντας.

). Ο Πεισίστρατος εξορίζεται για πρώτη φορά. 561/560 π. Ανεγείρεται ο ναός του Απόλλωνα στην Κόρινθο. Περίοδος δραστηριότητας του ποιητή Ανακρέοντα (έως το 500 π. Ο Πεισίστρατος γίνεται και πάλι τύραννος.Χ. 560/559 π.Χ..Χ.Χ. Οι Μασσαλιώτες ιδρύουν την πόλη Εμπόρ(ε)ιο στην Ισπανία.). Η Σπάρτη κατακτά τη «Θυρεάτιδα χώραν». Το 431 π.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 573 π. στην Αθήνα). 538 π.Χ. δέχεται σφοδρή επίθεση από τον αθηναϊκό στόλο –επικεφαλής του οποίου είναι ο Νικίας– και καταστρέφεται ολοσχερώς.Χ. 91 .Χ. 546 π. 537 π. 550 π. ενώ οι κάτοικοί της εκτελούνται ως «άσπονδοι εχθροί των Αθηναίων». 560-550 π.Χ. Ο Πεισίστρατος νικά τους Μεγαρείς και καταλαμβάνει τη Νίσαια.Χ. Ανεγείρεται ο Θησαυρός των Κνιδίων στους ∆ελφούς. Ο Πεισίστρατος αρχίζει την ανέγερση του νέου Εκατομπέδου (Προπαρθενώνος) στην Αθήνα (550[.]). περιοχή της Κυνουρίας. Ο Λύγδαμης γίνεται τύραννος στη Νάξο. Τελούνται για πρώτη φορά τα Μεγάλα Παναθήναια.Χ.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ .Χ. 560 π. και ενώ οι νέοι της κάτοικοι την οχυρώνουν. σε σύντομο όμως χρονικό διάστημα εξορίζεται. 554 π.Χ.Χ. Ανεγείρεται ο Θησαυρός των Σικυωνίων στους ∆ελφούς. Καταστρέφεται ο ναός του Απόλλωνα στους ∆ελφούς. 570 π. 535 π. γίνεται έφορος στη Σπάρτη. 565 π. οι Σπαρτιάτες παραχωρούν την πόλη Θυρέα στους Αιγινήτες οι οποίοι έχουν εκδιωχθεί από το νησί τους.Χ. Γεννιέται ο Σιμωνίδης ο Κείος (πεθαίνει το 466 π. Οργανώνονται στη Νεμέα οι αθλητικοί αγώνες Νέμεα.Χ. Ο Πεισίστρατος γίνεται τύραννος στην Αθήνα.Χ. Πεθαίνει ο φιλόσοφος Αναξίμανδρος. Καθιερώνεται η τέλεση δραματικών αγώνων στη διάρκεια των Μεγάλων ∆ιονυσίων στην Αθήνα. Φιλοτεχνείται ο Μοσχοφόρος.Χ. Ο Χίλωνας. ένας από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας.Χ. ο νικητής της μάχης του Μαραθώνα (πεθαίνει το 489 π. Γεννιέται στην Αθήνα ο Μιλτιάδης ο Νεότερος. Πεθαίνει ο Σόλωνας. Το 425 π. 566/565 π. Ο Πολυκράτης και τα αδέρφια του Παντάγνωστος και Συλοσώντας καταλαμβάνουν την εξουσία στη Σάμο.Χ. Ο Πεισίστρατος παίρνει για τρίτη φορά την εξουσία στην Αθήνα.). 556 π.Χ. Ξεσπά πόλεμος ανάμεσα στη Σπάρτη και την Τεγέα. 546/545 π.Χ.Χ.Χ. Ιδρύεται η Πελοποννησιακή Συμμαχία. Περίοδος ακμής του αγγειοπλάστη και αγγειογράφου Εξηκία (έως το 530 π. Οι Φωκαείς αποβιβάζονται στην Κορσική. 534 π. 548/547 π.Χ. 572 π.Χ. Οι Ηλείοι επιβάλλουν τον έλεγχό τους στους Ολυμπιακούς Αγώνες. επίνειο των Μεγάρων στο Σαρωνικό.

Χ. Γεννιέται ο ποιητής Αισχύλος. Ο Πέρσης βασιλιάς ∆αρείος καταλαμβάνει στη διάρκεια της εκστρατείας του εναντίον των Σκυθών το ανατολικό τμήμα της Θράκης. 527 π. Ιππίας.Χ. Ο Πολυκράτης γίνεται τύραννος στη Σάμο. Ο Πέρσης σατράπης Οροίτης επιβάλλει μαρτυρικό θάνατο στον Πολυκράτη – πάνω σε σταυρό.Χ. Ο Κρότωνας καταστρέφει τη Σύβαρη. π. η τετραγωνική ρίζα του 2. Ο Πεισίστρατος αρχίζει την ανέγερση του δεύτερου Εκατομπέδου στην Αθήνα. 525 π. 519 π.Χ. Ο Αχαιμενίδης βασιλιάς της Περσίας ∆αρείος Α΄ θέτει σε κυκλοφορία χρυσούς δαρεικούς και αργυρούς σίγλους που φέρουν την εικόνα του.χ.Χ. Ανάμεσα στα σπουδαία τεχνικά έργα που κατασκευάζονται στην εποχή του συγκαταλέγεται και η περίφημη σήραγγα. Ο Αρμόδιος και ο Αριστογείτων (τυραννοκτόνοι) σκοτώνουν τον τύραννο Ίππαρχο.Χ.). Ανεγείρεται ο Θησαυρός των Σιφνίων στους ∆ελφούς. Φιλοτεχνείται η επιτύμβια στήλη του Αριστίωνα. 514 π.Χ. Η οικογένεια των Αλκμεωνιδών συνεννοείται με τους Σπαρτιάτες για να βοηθήσουν οι τελευταίοι στην εκδίωξη του Ιππία. Τον διαδέχεται ο αδερφός του. Οι Πέρσες υποτάσσουν τους Έλληνες της Θράκης. 516 π. 511 π. 92 .Χ.) Ο Μιλτιάδης αποστέλλεται στη Θρακική Χερσόνησο. Οι Αθηναίοι συμμαχούν με τους Πλαταιείς.. Πεθαίνει ο Πεισίστρατος και τον διαδέχονται οι γιοι του Ίππαρχος και Ιππίας. Επίσημη έκδοση των ομηρικών επών. 510 π.Χ. 522 π.Χ. Περίπλους του Σκύλακα του Καρυανδέα (φτάνει μέχρι τις εκβολές του ποταμού Ινδού και στη συνέχεια πλέει μέχρι το σημερινό Σουέζ). Οι Πέρσες κυριεύουν τη Σάμο. Απαρχές της ερυθρόμορφης αττικής κεραμικής. Ο Σπαρτιάτης ∆ωριεύς επιχειρεί να εκδιώξει τους Καρχηδόνιους από τη Σικελία.Χ. όπως είναι. 512 π. 520 π. Ο Εκαταίος ο Μιλήσιος σχεδιάζει ένα χάρτη στον οποίο η ξηρά έχει τη μορφή κύκλου και γύρω από αυτόν υπάρχει θάλασσα. Περίοδος ακμής του αγγειοπλάστη Ευφρονίου (έως το 500 π.Χ. Ο Κλεομένης Α΄ γίνεται βασιλιάς της Σπάρτης. έργο του Μεγαρέα μηχανικού Ευπαλίνου (Ευπαλίνειο Υδραγωγείο).Χ.Χ.Χ. 530 π.Χ. 528/527 π. Ήττα των Αργείων από τους Σπαρτιάτες στη Σήπεια (Botsford-Robinson – 494 π. ο οποίος δεν εφαρμόζει τη φιλολαϊκή πολιτική της οικογένειάς του και γίνεται τύραννος με τη σημερινή σημασία του όρου. 521 π.Χ. ενώ για πρώτη φορά αναφέρεται στην ύπαρξη των αρρήτων αριθμών.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ο Πυθαγόρας διατυπώνει μια απόδειξη του πυθαγόρειου θεωρήματος. Οι Σπαρτιάτες με επικεφαλής το βασιλιά Κλεομένη Α΄ εκδιώκουν τον Ιππία και την οικογένειά του από την Αθήνα έπειτα από πρόσκληση των ίδιων των Αθηναίων.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 533 π. 513/512 π.

93 .Χ. Περίοδος ακμής του φιλόσοφου Ηράκλειτου.Χ. Ο Αισχύλος διαγωνίζεται για πρώτη φορά σε δραματικό αγώνα. Μια νέα προσπάθεια του Κλεομένη να ανατρέψει το δημοκρατικό καθεστώς της Αθήνας αποτυγχάνει. 507 π.Χ. Οι μεταρρυθμίσεις πολιτειακού χαρακτήρα του Κλεισθένη στην Αθήνα ενισχύουν την προσπάθεια για πλήρη εκδημοκρατισμό της πολιτικής ζωής της πόλης.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ο Κλεομένης αποτυγχάνει να εμποδίσει τον Κλεισθένη. Θεσπίζεται το αξίωμα των δέκα στρατηγών στην Αθήνα. 506 π. Ο Εκαταίος ο Μιλήσιος συγγράφει την Περιήγησή του. Ο Πυθαγόρας ονομάζει Αφροδίτη τον πλανήτη που κινείται από τη μια πλευρά του Ηλίου στην άλλη. 501 π.Χ.Χ. 500 π. Ο γιατρός Αλκμαίων είναι ο πρώτος που κάνει ανατομικές παρατηρήσεις και διακρίνει τη διαφορά ανάμεσα στις αρτηρίες και τις φλέβες. Οι πρώτες καθαρά δημοκρατικού χαρακτήρα μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη προκαλούν την αντίδραση των ολιγαρχικών οι οποίοι υποστηρίζονται ανοιχτά από τους Σπαρτιάτες.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 508 π.

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

ΧΑΡ ΡΤΕΣ
ΕΚΣΤ ΤΡΑΤΕΙ ΚΑΤΑ ΤΗΣ Τ ΙΑ Α ΤΡΟΙΑΣ Σ

ΤΟ Τ ΤΑΞΙ∆Ι Τ ΤΟΥ Ο∆ ∆ΥΣΣΕΑ Α

94

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

1 ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΛΩΤΟΦ ΦΑΓΩΝ Κόλπ του Γκάμπ πος πες 2 ΣΠΗΛΑ ΠΟΛΥΦ ΑΙΟ ΦΗΜΟΥ Ποζίλ λιπο 3 ΝΗΣΙ Τ ΤΟΥ ΑΙΟΛΟΥ Στρόμπολι Υ 4 ΝΗΣΙ Τ ΤΩΝ ΛΑΙΣΤΡ ΡΗΓΟΝΩΝ Σα αρδηνία 5 ΝΗΣΙ Τ ΤΗΣ ΚΙΡΚΗΣ Monde Cirke Σ eo 6 ΣΕΙΡΗΝ Κάπρι ΝΕΣ 7 ΣΚΥΛΛ ΛΑ-ΧΑΡΥΒ∆ Στενό Μεσ ∆Η σσήνας 8 ΝΗΣΙ Τ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Σικελία 9 ΝΗΣΙ Τ ΤΗΣ ΚΑΛΥΨ ΨΩΣ Ile de Arb boran 10 ΣΧΕΡ Κέρκυρα ΡΙΑ

ΓΕΝΕ ΕΘΛΙΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΩΝ Λ Ι ΛΥΡΙΚΩ ΩΝ

ΑΘΗΝΑ Α Σόλων: Π Ποιητής και π πολιτικός. Έγρ ραψε ελεγείες και στην αρχ χαιότητα θεωρ ρούνταν ένας από τους Επτ Σοφούς τά (640 π.Χ. 561 π.Χ.). .ΑΜΟΡΓΟΣ Σημωνίδ δης: Ιαμβογρά άφος και ελεγ γειογράφος πο γεννήθηκε στη Σάμο, α ου αλλά έδρασε σ στην Αμοργό (6ος π.Χ. αιώνας). Έ Έγραψε σε ιω ωνική διάλεκτο με σατιρική διάθεση. ο ΕΦΕΣΟΣ Σ Ιππώναξ Λυρικός ποι ξ: ιητής (6ος π.Χ αιώνας). Έγ Χ. γραψε σατιρικ κούς και σκωπ πτικούς ιάμβου υς. Καλλίνος Λυρικός πο ς: οιητής, ο ευρετ της ελεγεί (7ος π.Χ. αιώνας). τής ίας α ΙΜΕΡΑ Στησίχορ ρος: Λυρικός ποιητής, ο πρώτος της Μεγάλης Ελ ς λλάδας. Συνέ έβαλε στην α ανάπτυξη του χορικού υ λυρισμού (7ος - 6ος π.Χ. αιώνας). ύ ΚΕΑ Βακχυλίδ δης: Λυρικός ποιητής που έ έγραψε επίνικ κους, διθυράμβους και παιά άνες (5ος π.Χ. αιώνας). Σιμωνίδη Σπουδαίο ποιητής ο οποίος έγραψ ωδές, ελεγ ης: ος ψε γείες, αλλά κυ υρίως επιγράμματα (556 π.Χ. - 468 π π.Χ.).
95

[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1

ΕΠΟΣ - ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

ΚΟΛΟΦΩΝ Μίμνερμος: Ελεγειακός ποιητής, πατέρας της ερωτικής ελεγείας (7ος π.Χ. αιώνας). Έξοχος τεχνίτης του λόγου ΚΥΝΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙ Πίνδαρος: Ο μεγαλύτερος λυρικός ποιητής της αρχαίας Ελλάδας (522 π.Χ. - 438 π.Χ.). Οι πινδαρικές ωδές ανήκουν σε όλα τα είδη του χορικού λυρισμού και αναπτύσσουν μέσα από μυθικές διηγήσεις μια ηθική και θρησκευτική αλήθεια. ΛΑΚΩΝΙΑ Τυρταίος: Αν και κατά την παράδοση γεννήθηκε στην Αττική, έδρασε και μεγαλούργησε στη Σπάρτη (7ος π.Χ. αιώνας). Κατόρθωσε με τα Πολεμιστήρια Μέλη του να εμψυχώσει τους Σπαρτιάτες στον αγώνα τους εναντίον των Μεσσηνίων. ΛΕΣΒΟΣ Τέρπανδρος: Λυρικός ποιητής που γεννήθηκε στην Άντισσα στις αρχές του 8ου π.Χ. αιώνα. Θεωρείται ο εφευρέτης της βαρβίτου, ενός τύπου λύρας. Μελοποίησε εκτός από τα δικά του ποιήματα και τα Ομηρικά Έπη. Αλκαίος: Λυρικός ποιητής (7ος - 6ος αιώνας). Το ποιητικό του έργο συνδέεται με τα πολιτικά γεγονότα της εποχής του. Σαπφώ: Η διασημότερη λυρική ποιήτρια του αρχαίου κόσμου (630 π.Χ. - 570 π.Χ.). Αριστοκρατικής καταγωγής, έγραψε ερωτικά ποιήματα και επιθαλάμια. Τα αποσπάσματα που διασώθηκαν από τα εννέα βιβλία των ποιημάτων της εξυμνούν το πάθος και τον πόθο. Αρίων: Λυρικός ποιητής (625 π.Χ. - 585 π.Χ.) από τη Μήθυμνα της Λέσβου, ο καλύτερος κιθαρωδός της εποχής του. Έζησε στην Κόρινθο, όπου πρώτος συνέθεσε και δίδαξε το διθύραμβο. ΜΕΓΑΡΑ Θέογνις: Ελεγειακός ποιητής, του οποίου οι στίχοι έχουν διδακτικό και συμβουλευτικό χαρακτήρα (6ος π.Χ. αιώνας). ΠΑΡΟΣ Αρχίλοχος: Ο αρχηγέτης της ελληνικής λυρικής ποίησης (712 π.Χ.- 664 π.Χ.). Ο πρώτος ποιητής που έστρεψε την ποίηση από το έπος και τη μυθική παράδοση στην ανθρώπινη μοίρα. ΡΗΓΙΟΝ Ίβυκος: Λυρικός ποιητής, ο οποίος έδρασε κυρίως στη Σάμο. Σύμφωνα με την παράδοση, σκοτώθηκε σε ερημική τοποθεσία, αλλά οι γερανοί που περνούσαν και είδαν το φονικό μαρτύρησαν τους δράστες. ΣΑΡ∆ΕΙΣ Αλκμάν: Ο αρχηγέτης της μελικής-χορικής ποίησης (7ος π.Χ. αιώνας). Έγραψε ύμνους για χορούς που συνοδεύονταν από μουσικά όργανα σε δωρική διάλεκτο. ΤΑΝΑΓΡΑ Κόριννα: Από το έργο της έχουν σωθεί μόνο λίγα αποσπάσματα τα οποία μας παρέδωσαν αρχαίοι φιλόλογοι και γραμματικοί, όπως ο Ηφαιστίωνας. ΤΕΩΣ Ανακρέων: Σπουδαίος λυρικός ποιητής της αρχαιότητας (570 π.Χ. - 485 π.Χ.). Έγραψε κυρίως ερωτικά μέλη και συμποτικά, τα οποία διακρίνονται για τη λεπτή ειρωνεία τους, τη γοητεία και τη χαρά της ζωής.

96

Βατραχομυομαχία (μετάφραση Πάικου ∆.Κακριδή) Ησίοδος.Λεκατσά) Ομηρικοί Ύμνοι.ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ _______________________________________________________________ Παύλος ∆ρανδάκης. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα Albin Lesky.Γ.M.Esterling–B. Χορικολυρικοί Κώστας Μπαλάσκας.Knox. Θεογονία και Έργα και Ημέραι (μετάφραση Π. Νικαλαΐδη-Ασλάνη) _______________________________________________________________ 97 .Μαρωνίτη και Ζ.Σκιαδάς.Ν. Ελληνική Γραμματολογία (πανεπιστημιακαί παραδόσεις) Paul Kroh.E. Αρχαίοι Έλληνες Λυρικοί.W.∆. Οδύσσεια (μετάφραση ∆.Σιδέρη) Όμηρος.Bowra. Καζαντζάκη-Ι. Λεξικό Αρχαίων Συγγραφέων Όμηρος.∆. Βακχυλίδης ΙΙ Σωτήρης Κακίσης.Σκιαδάς. Ιλιάδα (μετάφραση Ν.Θ.M. Αρχαϊκός Λυρισμός Γιαννης ∆άλλας. Σαπφώ Α.[RAM] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 1 ΕΠΟΣ . Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας P. Αρχαία Ελληνική Λυρική Ποίηση Α. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας C.