Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. µηδε τα εν κοσµω”. Τις γαρ. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. και φρονουντες τα γηϊνα. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. φευ της ζηµιας.

αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. αδελφοι.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . Ψυχη γαρ αφωτιστος. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος.µη ευκολως δυνασθαι. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. ιµατιον και σκεπην. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. Οντως κρειττον ουδεν. νοσουσιν ανιατα. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. επειδη και αυτο τουτο. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. ου µην αλλα και. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. ολως απορει και λογων και νοηµατων. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. Και εικοτως. αρτον και υδωρ. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. ο . εθισµον τινα ποιει του . νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει.

την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. τον δολον. δοξαν φηµι την κενην. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. τον γογγυσµον. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. την εις αλληλους εριν. (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. αγαπητοι αδελφοι. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. Εν γαρ . διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. καθαρον την καρδιαν. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. ∆ραµωµεν. τα αστρα. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. Ο ηλιος. τον φθονον. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. διωξωµεν. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. (42) φτωχειαν πνευµατικην. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας.

σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. µηδεν εχοντες. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. ως αν και το θειον φως. αυτον τον Χριστον. ων προς Θεον συνεθεµεθα. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. δοτε τω πλειον εχοντι”. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. ουκ αποθανουµεθα. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. αξιω. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. Τοιγαρουν φυγωµεν. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. δια ταυτα τον κοσµον. Λογος Γ΄. Ναι παρακαλω. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. απολαµβανει παρα Θεου. θανατος ου κυριευσει ηµων. Αµην. . οπερ απευχοµαι.

∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. παρακαλω. τω αναξιω. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . ειπε µοι. Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. ως ακηκοατε. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . φροντισατε. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. εµον το ατυχηµα. Πιστευσατε µοι. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται.Αδελφοι και πατερες. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”.

Πασι τοις εν τω κοσµω. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. ως ηδη κατακρινοµενος. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. ερωτω σε. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. ο ταπεινος. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. φυσικως. Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. ηλθοµεν αποταξασθαι. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. και αδελφοις και φιλοις. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. ειπειν. αδελφε. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου.δακνοµαι. γονευσι. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. Ειπε µοι. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. λεγω. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω.

Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. παρακαλω. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. φυλασσε. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. Πρωτον µεν.πολλων µαρτυρων εληλυθας. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. συ δε δια τουτο αποκειρη. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. οιει σεαυτον ωφελειν. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. ο και µεγιστον. και τας αυτου εντολας. Ω της αγαν σκοτωσεως και .

οταν εκζητηση απο των µοναχων. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. Εαν ταυτα λογιζη. Και νυν. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. αδελφοι. “Γινωσκετε.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. και το “Ναι. και αυτο απαρνη το ενδυµα. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. τιµιε πατερ”. “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. ουχι το “Ναι. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. κατεπαιροµενοι ου . Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. (51) ουτω διακειµεθα.

Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. καταρωµενι. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. αλλα και των προεστωτων ηµων. ως ορω. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. Ει γαρ εζητουµεν αυτον. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. . ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. γογγυζοντες. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. αντιλεγοντες. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα.

Ουτως ισθι βεβαιως. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. Οι µοναχοι. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι. Αµην γαρ λεγω υµιν. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . ω ανθρωπε. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. Και ταυτα τινες. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. Ου φριττεις. Προς τουτοις. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. ανθρωπε. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. Τι γαρ φησιν. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται.

ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. µεταµελος γενηται. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. Μη πλανασθε. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας. ουδεν ωφελησει. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. Μη πλανασθε. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας.”. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. αδελφοι µου. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. ουτως . Ελθοντος γαρ του νοµου. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι.µη πλανηθη. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου. ω αδελφοι.

Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. και αλληλους διεγειροντες. ∆ιο. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. τη παρακλησει του λογου. Ο γαρ τα . αδελφοι µου. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. παρακαλω. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. δραµωµεν σπουδαιως. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. πολλου του φοβου. αδελφοι µου. Πληροφορηθητε. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. ανανηψωµεν ποτε. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. Ιησουν Χριστον. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. πολλης της σπουδης. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. ως ζωην και ζωης προξενον.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως.

οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. εαν θελωµεν. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. Ενταυθα δε ουχ ουτως. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. Μετα γαρ το . ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων.

καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. εκλαυσα πικρως. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. Επειδηπερ. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. ως υποµειδιωντες. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. θανατος ου κυριευσει ηµων. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. πατερες και αδελφοι. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. Λογος ∆΄. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. ου τεθνηξοµεθα. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. Αµην. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην.

ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει.”. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. βαβαι της αναλγησιας. του ρηµατος κατεγελασαν. Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος. “. πως δυνανται κλαιειν. ειπον α ειπον. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες.“Επειδη. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ.απο ψυχης λογισαµενοι. προσεγενετο. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. Οι ουν ουτως εχοντες. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. δια τι τουτο αδυνατον. “. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. ποθεν αυτοις. . ως φατε. Ει γαρ εαυτους εκρινον. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου. ειπατε ει επιστασθε. το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι). αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. φευ της αγνοιας αυτων. και προς κατανυξιν δυσκινητους. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. ω βελτιστοι αδελφοι. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. φησιν. Ει δ’ αγνοειτε.

ασπλαχνων. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. συνηλικιωτων. ο Εωσφορος εξεπεσεν.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. οµογνωµονων. ο δε εκεινα εφθεγξατο. η κατανυκτικος και ταπεινος. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. αλλα λιαν καλων. ο δε κατεκριθη. Και εικοτως. “Ποθεν ουν. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. πονηρων. ο πρωτος σιγατω “. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. . Ποθεν γαρ . Και ει δοκει. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. αλλα φυσσει και αληθεια. και σκληρων. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. ειπε µοι. φησιν. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. εσθ’ οτε και αδελφων. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. ο µεν ταυτα. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. ο µεν σκληρος. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. και ο µεν εδικαιωθη. ο δε ευκατανυκτος. οτι ηµεις µεν δικαιως. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. Κυριε. σωσον σεαυτον και ηµας”. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. οµοτροπων. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. ο δε φιλοθεων. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. οµογενων. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. φηµι. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. ο δε πονηρων. εν τη βασιλεια σου”.” Ακουσον.. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. Ποθεν.

ειπε µοι. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. ζεσει πιστεως και προθεσεως. και ου µονον τα της . απλως ειπειν. µητε ευχης. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. Ποτε γαρ. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. παντα ποιων µετα γνωσεως. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. εν δεησεσιν. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. εν σιωπη χειλεων. εν κατανυξει και δακρυσιν. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. Ουτως ουκ εκ φυσεως. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων.ωµοτατων. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. ωσπερ τινες οιονται.

ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. δυνατος ων και σφριγων και νεος. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. Η γαρ κενοδοξια. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. δουλον . ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. φησι. εν τη στασει της εκκλησιας. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. “. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. αδυναµιαν προβαλλοµενος. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. εν τη καθεδρα της τραπεζης. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. (65) πως αρα.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου.µονης. τι εχετε ειπειν. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν. “ ο δε· “Λοιπον. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”.

(67) . ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. φησιν. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας.αυτον τη ακηδια εκδουσα. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. ουδε εις τας κραυγας ηµων. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. µαλλον ειπειν. αδελφοι. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. και ηµεις. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. φασι. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. τιµιε πατερ. επιβλεψω. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η.

ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. φησιν. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. πατερ. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. φοβουµενος τον Θεον.”. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. αδελφε. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. φησι. Ει µεν ουν ευρεθη τις. ουκ εχεις .∆οκιµασον. ως ειρηται. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. Ο δε· “Και τι. ουτως σε αγαπω. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. απερχοµενοι ιστανται. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. αδελφε. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. οτι εαν µη ιδω σε. αδελφε. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. ει βουλει.

και αλλα τινα. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. αδελφε. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. ουδεν εχω αξιον σου. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. γνωστικος. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. Οιδεν η αγαπη. και συνευφραινεσθαι σοι”. ω πατερ και αδελφε. σοφος. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. διορθουται τον αδελφον. ει µεν των ευπορων εστιν. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. ευλαβης.συ των καλων. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. ποτε µεν αυτος αλλον. και ου παυονται πορους επιζητουντες. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. προς παντας φιλαδελφος ων. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την .

οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. αδελφοι. ευκινητον εχων το σωµα. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. Και ουτως υπερτιθεµενου. Ινα δειξω υµιν. Και τοτε µαλλον. συµπινων. ευξη καλως”. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. Εκεινος ουν. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. ως εθος αυτω εστι. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. οµοιως την νυκτα παρελκει. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. υπνωσω ετι µικρον”. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. Αλλα θερµον ευτρεπισας. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. Καθως ουν προειποµεν. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. φθανει η συναξις του ορθρου. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. ταπεινε. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. τω διψει συνεχοµαι. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. ως εξ εθους εχων. Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. ουκ εγειρεται. εαν ετερος ελθων παραβαλη. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε.

τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ειπε µοι. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. δυνησεται ποτε αρα. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. Ουδαµως. ος εστιν η απαθεια. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου. οσας αν και ειποις ποιειν. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. ει δοκει. Πλανα εαυτον οστις αν η. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. αι προσκυνησεις ωσαυτως. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων.

δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. Και εικοτως. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. ∆ια τουτο ουν. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. τα προς σωτηριαν διδασκεται. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. οιον ο λογος εδηλωσε. ως εφθην ειπων. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. ταυτην προ παντων των καλων και . οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι.απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. οταν µη εχη ανθρωπον.

επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. φθονον. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. µαλλον δε δια των δακρυων. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. φηµι δη πονηριαν. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. ως εφαµεν. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην.

εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. Παντως ουδεν. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. διδασκοµενον. ενισχυοµενον. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. κλαυθµω κταται αυτας”. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. καν. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. δοκη πασας µετερχεσθαι. προθυµοποιουµενον. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. αλειφοµενον. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. Τι γαρ ωφελουσιν. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον.καρδια αυτου. Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. ειπε µοι. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. ως οιεται.

και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. αδελφοι. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. αυτα σοι λεγω.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. ει δωσω υπνον . Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. ζητειτε και ευρησετε. φησιν. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. Και ολως συ αγνοεις. Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. αυτο δη το πενθος. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. επι κλινης στρωµνης µου. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. λεγω. πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. Ποια ταυτα. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα.

ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. Και τοτε γνωσεις. διψων. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. αγρυπνων. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. Ει ουν και συ ταυτα. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι.

τινα. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. . ος εστι Χριστον Κυριος. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. δηλονοτι. Οντως ουδεποτε ουδαµως. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. αδελφοι. Ου γαρ εκεινος. ουδε την καρδιαν αγνος. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. ουδε µετα δακρυων. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. πως ισχυσει ποτε.

οσον το επ’ αυτω. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. Τι ουν. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. φησιν. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. πως. ει τολµηρον ειπειν. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. των µυστηριων µεταλαβειν. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. Ο µη αγιος και αναξιος. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. Ου. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. ειπε µοι συ. εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. ουτος ουκ αξιος. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους.

εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει. (83) πλην τουτο. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. λεγων. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. ως ειποµεν. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. Εως ποτε. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. πατερες και αδελφοι µου. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. “Εως ου ληψεσθε. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. δηλονοτι. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε. φησι. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. Η βασιλεια των ουρανων. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. Τις.

Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. τυφλοι απελθοντες. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. τρεχειν µελλοµεν. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. ειπε µοι. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. ως ακουετε. εαν µη απο των ωδε. η ποθεν η πως. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. ως οι αγιοι. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. ευθυς προς την απαντησιν. µελλουσαι. του ταυτην αναψαι µελλοντος. ων γενοιτο παντας . Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. οιµαι. Το δε αδηλον και αβεβαιον. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. κατα την ευαγγελικην φωνην. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. ως λαµπαδας προαναφθεισας. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. εχωµεν τας ψυχας.

ω πρεπει πασα δοξα. Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. Αµην. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. Και περι της του Αδαµ εξοριας. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. εφη. ο Θεος ηµων. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. Αδελφοι και πατερες. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. Λογος Ε΄. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης. Και οτι ει µετενοησε παραβας. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα. αδυνατον σωθηναι ηµας. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας.ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. (86) Περι µετανοιας. “Μετανοειτε. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . Και προς το τελος. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”.

(89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. ειπε µοι. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην.δυνησοµεθα. ∆ια τουτο. αδελφοι µου. Αποβαλωµεθα. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. προσεχετε. φησι. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. Τι το οφελος. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. παρακαλω. εφ’ ω και κατεληφθην”. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. ως αρχην βαλοντες. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. παρακαλω. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. και µη στωµεν µεχρι τουτου. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι.

αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι.”Τι γαρ. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. Ναι. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. δωσει ανθρωπος τω Θεω. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω.” Αυτη κρισις ορθη. αδελφοι. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται. ινα ανταποδοθη αυτω. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. οντως ουτως εστιν.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. φησιν ο αποστολος. Πας γαρ ανθρωπος. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης.

ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. ου καταχρωµενοι δε. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου.µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. µη τουτο µονον δυνασθαι. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι.Μωσης και ∆αυιδ. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. Ισαακ. τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι . ουχ ως οικειοις. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι. βασιλεις. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. µηδε εαυτον εκδικειν. ∆υνατον ουν εστιν. αδελφοι. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. ο αλιευς και αγραµµατος. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου.

Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. εβιωσε και απεθανε. Ποιον. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. αλλα τι. εξωρισθη. ταπεινε.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. αλλα και µειζονως. εµελλεν ευδοκιµειν. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . που ει. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. φρονησον. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. Ουµενουν ουδαµως. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Κυριε. που ει. Τι ουν. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. ουκ ωργισθη ο Θεος. απ’ αυτου εφαγες. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου.”.” Τι τουτο λεγων. οιας δοξης εστερησαι. ει µη απο του ξυλου. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. ο του παντος Ποιητης. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις .εµον γαρ το παθος εστιν! -. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. Ορας. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. µακροθυµιαν Θεου. οιµαι. Τι ουν ο Θεος. αγαπητε. “Αδαµ. που ει. Κατανοησον σεαυτον. ναι. ουδεις απεκαλυψε. που ει. Αδαµ. εικοτως εξεβληθη. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. ουκ απεστραφη ευθυς. Εµε οιει κρυπτεσθαι. φησι. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος .

Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. ο και αυτη τη ωρα εγενετο.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. ∆εσποτα. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν. ταπεινε· ῾Ναι. του αθλιου. φησιν. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον. ει µη απο του ξυλου. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. ου καµπτεται. Ει δε µη. ως ειρηται. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει. ουδεν. εστιν . απ’αυτου εφαγες. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης.’. Ει γαρ ειπε τουτο. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος.”. απ’ αυτου εφαγες. Ειπε. “Τι λεγεις. τεως ου µη εξοριση µε! “. ου ταπεινουται. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. φησιν. αληθεια. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . τεως ου µη εκβαλη µε. οτι ῾Γυµνος ειµι’. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. θανατω αποθανεισθε”. ει µη απο του ξυλου. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου .. δηλονοτι τω ψυχικω. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο.”. παρεβην την εντολην σου. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας.

ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. φησι. τουτο επραξα. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. εξ ης εληφθη. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας.οια και νυν εγω πασχω.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. λεγω. ουκ αν . σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. ∆εσποτα. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. φησιν. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα.“Ελεγον. ην δεδωκας µοι. Τι δε. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. “Ο οφις εξηπατησε µε”. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. οτι γη ει και εις γην απελευση”.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. αυτη µε ηπατησεν”. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. αυτη µε ηπατησεν”. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. ειπε µοι. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. µετανοησαι µη θελουσα. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. η ταπεινη και αθλια. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. δια τουτο κατεκριθη. Ελεησον µε! “. εκβαλλονται της τρυφης. επταισας· η γυνη. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. αλλ’ “Ο δεινα µε. (εφη γαρ· “Η γυνη. ην δεδωκας µοι.

απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. εκλαιον. εξ ης εληφθησαν. παντοτε εκλαιον. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. Επει ησθοντο της εκπτωσεως.εξεβληθησαν. µετεµελοντο. αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. ουκ αν κατεκριθησαν. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. τας προς αυτους. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. τη ζωη αυτων. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. πιστευσατε. πειναν δε ηρξαντο και διψαν. την κατα προσωπον. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. παντοτε εθρηνουν. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες. εθρηνουν. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. ουκ αν εις την γην. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. την τρυφην εκεινην την αφραστον. το προσωπον ετυπτον. αλλ’ εν παση. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. . επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. Πως.

Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. κατεδεξατο. του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . ουχι εις τον . εθλιβησαν . ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. αδελφοι. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. κακειθεν αυτους ανεστησεν.ως ιστε παντες -. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. Ο ουν τοσαυτα. αλλα και αποθανειν. και κατελθων εις τον αδην. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. εγενετο. Ναι οντως. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. ως αυτοι. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων.απερ. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. τι ποιει. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. ως οιµαι. ως ειπον. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. ουτω δη και εποιησε.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. αυτος εκεινος. παθων δι’αυτους. τουτο αν. ου µη επαθον. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας.

ειπεν ο αληθης Θεος. (99) οθεν εξεπεσον. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. αδελφε. ειπε µοι. τι λεγεις ποιησαι αυτον. τον θρηνον. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου.παραδεισον. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. αποκατεστησε παλιν αυτους. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. Τι ουν. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. την µετανοιαν. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. εξεβληθησαν. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην.

ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. και ελυσε την αµαρτιαν. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. νυν µεν µετριως. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος. ∆ουλος εγενετο. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. χωρις αµαρτιας. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. µορφην αναλαβοµενος δουλου. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. απο του παραβαντος παραβαται. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. Καταρα εγενετο . το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι.

του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες.” . Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. φησι. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. τι απολογησοµεθα ηµεις. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ.

ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”.“Ποσα γαρ υµας. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην. Της γαρ γης τρεµουσης. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. την δυναµιν”. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. τι τοτε απολογησονται. την ισχυν. το κρατος. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. πεσουνται τα αστρα.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. ω αθλιοι. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. . . αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. Και συσκοτασει το φως.

υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. οτι γελασονται”. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. Ουχι δε εµου λεγοντος. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”.εικοτως προς ηµας ειπη. υµεις . αρπαζοντες. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. δι’ αποστολων. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. στρεψον αυτω και την αλλην”. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. δια προφητων. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. οι µεν εγελατε. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. πλεονεκτουντες. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”.

αι µεν πορναι τας πορνας.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. Ουχι υµεις ελεγετε. της ασωτου ποτε”. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. ουκ αντειπεν. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. της οντως ξενης και θαυµαστης. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται.“Αυτο των αποστολων εστιν. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. ελεγετε. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. και· “Ξενης. ουκ ωργισθη. συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”. οτι εγω αγιος ειµι”. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. αι δε ασωτοι τας ασωτους. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι.Αθλιοι. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”.” . και παλιν· “Εκοπιασα . “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε.ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. της ποτε πορνης”. .

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. Ποιος γαρ. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. νοησαι καλως δυναται. Παντως ουδεν. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. Προς . και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. α και λαλουµεν”. τον Παρακλητον· και τοτε. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. ειπε µοι. µη οτι γε ειπω διεπραξατο. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. λαβων εν εαυτω ολον. εξ υµων. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. (136) ως ειπειν. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. Ω µακαριας φωνης.

Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. ου καταδεχη γενεσθαι. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. πλανον. αδελφε. ου µη ιδωσι την ζωην. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. µηδεις πλανατω υµας. ο αγιος Συµεων. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. πως νεκροι γενησοµεθα. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. υπερ ηµων. φαγον και οινοποτην. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. ως ο αγιος ειπε Συµεων. Εκαλουν γαρ αυτον. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. αδελφοι. διαµονωντα. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. τω λαω υπο Πιλατου . θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. Ουδαµως. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. Ουδαµως. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”. ως ακουεις. Πως. ως εκεινος επαθε δια σε. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. πως. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. ειπε. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου.

τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου. αδελφε. φησιν. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. αναρτωµενον. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. λογχη νυττοµενον. του εν τοις ουρανοις”. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. πυγµιζοµενος. “Οστις γαρ. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον. εγγελωµενος. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . ως εκεινος επαθεν. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. τω κιονι προσδεσµουµενος. χολην ποτιζοµενον. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. Ειτα τι.παραδιδοµενον. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. ωθουµενος. φραγγελοµενος. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. εκδυοµενος. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. α υπεστη υπερ ηµων. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. υπο ληστου βλασφηµουµενον. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. Ει δε τα παθηµατα αυτου. ραπιζοµενος. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. αντωθουµενος.

Αµην. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. Αδελφοι και πατερες. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων.λογω µονω εσµεν. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. ο ταπεινος. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. ουτως εχοντες. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. . ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. Λογος Ζ΄. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. ∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. ως ωφελον γε αει σιωπαν. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. διο και δεδοικα. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται.

Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου.(142) Αλλ’ ιδωµεν. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. ει δοκει. οιονει συµφορησας. ποιει. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. εστι δε και δια µιας ταυτης. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. ητις εστιν ο Χριστος. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. αλλα καταφρονων µεν αυτων. της προς τους συγγενεις . οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. και την ευθειαν οδον. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. (143) Α καγω πρωτος. βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. κατα καιρους απορριπτει. µαλλον δε τα του διαβολου. ο ταλαιπωρος. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. αδελφοι.

ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. η και ως σχοινιω χρωµενος. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. Ο µεν γαρ προτερος. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. τον ολεθρον τουτον. παρακαλω. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. αγαπητοι. φυγωµεν. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. πνευµατικοις. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. δυσανακλητοτερος ων.λεγω προσπαθειας. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. εκκλιναντες ηπατηθησαν.

το σχοινιον. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. συνθρονος τε και οµοθρονος. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. ιδε ο εχθρος. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. ουχι δια την εµην αξιαν. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. αφεις αυτους υπεχωρησε. ωφελιµος γαρ ο λογος. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. κατα τον ειρηκοτα σοφον. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. Ιδε ο αδελφος. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. ιδε η εκπτωσις αυτης. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. Αλλα µη αποκαµητε.

εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. κεραιας η ενος ιωτα.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. και γενοµενος επι της γης. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες.. οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. ως ειρηται. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. φησι. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. και βαπτισθεις σωθησεται. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. “Ο πιστευσας. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. κατακριθη. οτι και υπερ αργου λογου . αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. αγαπητοι αδελφοι. Ειτα τι. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. ως οιδεν αυτος. Αρα ουν. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”.

ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. αλλα και . Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. ετι δε και την εαυτου ψυχην. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν.

ηµας αυτους. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. Τι τουτο. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας. Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω .ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω.

ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. ηµιν επανιστανται. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα.

και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. φησιν η θεια Γραφη. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. . ως εικος. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. τι ποιει. την πιστιν ηρνηται”. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. και την µητερα. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. ποσω µαλλον η προς αυτον. αγνοων ο δολιος. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. κατα τον θειον αποστολον.

σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. Ουκ ορεξεις χειρα. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. φησιν. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . εµοι εποιησατε”. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. ως εικος. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. τουτο ποιησω εις ξενον. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. ους. ∆ιο και ει θελεις. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. φησιν.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις.. και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. “Συ. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον.

Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. εαν καταλειψης παντως αυτον. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. το γε νυν εχον. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. ην αυτος ζηµιωθησει. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. Τουτου ουν γενοµενου. περι τουτου αυτον. ουδε οχλει. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. Οι δε ακουοντες. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. . σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. Η και που εασεις αυτον απελθειν. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. Αλλα τι. ινα εις γελωτας παντας κινηση. ως ο κτησας”. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει.ετεροι. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. “.

τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. τινα καταπιη. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. αφιησι. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες. και ου τουτο µονον. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν.

αναστασις και η ζωη”.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. επαινετος και µακαριος. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. απαθης ων. Λογος Η΄. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. Τουτον ουν εκζητησωµεν. Αδελφοι και πατερες. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. Αµην. των ισαγγελων λεγω. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. ινα και κατασχωµεν αυτον. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος.

Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. αλλ’ οπως τον µεν λογω. µη γενοιτο. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. Ω δεσµος αγιος. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. ω δυναµις αφατος. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι. τον δε δωροις. ω ψυχης ουρανοφρονος. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. αισθησει και γνωσει και θεωρια. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος.

τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. το εικος. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. εννοων. ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. Χρεων δε ειδεναι. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. (163) ειπε. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. ο σωµατικως . αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. Ουκ εισι γαρ ως χρη. ιν’ ουτως ειπω. Ω της συµφορας.

”. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . ∆ιο παρακαλω παντας υµας. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. ειπε µοι. Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος.γεννηθεις και ανηρ γεγονως. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. ει µη λαθρα. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. αδελφοι και πατερες. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. Τι γαρ.

αφραστος. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. ειπε µοι. πως ου ποθησει αυτον. (165) ινα καταξιωθη. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. αΐδιος. των ισταµενων πλησιον αυτου. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. η προς τον πλησιον συµπαθεια. αφθαρτος. ως δι’ εκεινων και . η υποµονη των πειρασµων. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. η ελεηµοσυνη. και οτι αθανατος. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. Ανευ γαρ εργων. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. η αγνεια. η πραοτης. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. ακαταληπτος. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. η ταπεινωσις. Τι γαρ αφρονεστερον. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. µη πλανασθε. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. η καθαροτης της καρδιας. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου.

Λογος Θ΄. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. Αµην. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. Αδυνατον γαρ τουτο. πατερες και αδελφοι. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. Αδελφοι και πατερες. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. ω η δοξα εις τους αιωνας. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. (168) Περι ελεηµοσυνης. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. Αλλα παρακαλω.

και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. ουτω λογιζοµαι και . µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. αληθεστερον ειπειν. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα.και µη. µικροι τε και µεγαλοι. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. . αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. πιστοι τε και απιστοι. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. ως τινες οιονται. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον. εµοι εποιησατε”. την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας.

δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. ως µηδε ναυλον. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. ατοπον ειναι δοξει τουτο. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. Πως ουν. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα. φησιν. ειπε µοι.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. Αλλ’ ουκ εστι τουτο. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. Τουτο δε. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. η µητε πλουτον καταλιπουσα. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. ουκ εστι! .

ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. ελεηµονες λογισθησονται. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. προσεχε ακριβως. γενεσθαι χρεωστεις και συ. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . αλλ’ ως εγω φηµι. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. πτωχος συ κατα την Θεοτητα.. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. οµοιος εκεινω πτωχος. αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. Πως ουν. επτωχευσε δι’ ηµας. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. Ουδαµως. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. (173) τροφη εκεινω και ποσις . Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. ο πιστευων εις αυτον. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε.ωσπερ Χριστος ο Θεος. πλουσιος ων. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου.

αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. ξενισης. ως ειποµεν. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. απερ ποιεις σεαυτω. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. ενδυσουσιν. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν.ταυτα λογιζεται. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. πελουσιν. τους εν τω κοσµω. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. θεραπευσης. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. (174) τι ωφελησαν. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . αλλα και µελη εσµεν αυτου. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. Πως. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. Ειτα παλιν. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. αυχµωσαν. εµοι εποιησας”.

αδελφε. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. φησι. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. εκει και η καρδια υµων εσται”. Οιον τι λεγω. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. Αλλα γαρ µη δοκης. ο θησαυρος υµων. αλλα και υποδικος . Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. ουκ ελεηθηση”. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων.κατελιπες. αλλα υµας ελεων. φησιν. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη.

Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. οσους θρεψαι ηδυνατο. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. εκατονταπλασιονα τον µισθον. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. ωσπερ ειρηται. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου.

ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. ως ειρηται. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν. δικαιος ων. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. ποιηση αυτων το καταλυµα. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. και τους πειρασµους αινιττοµενος. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. Και ο Θεος. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. φησι. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. . εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα. τελειος ειναι.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης.

και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. Ταυτης δε χωρις . σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. ωσπερ τους χιτωνας αρτι.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. εν Χριστω αδελφοι. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. δια της στενης πυλης εισελθειν”. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν. ην ενεδυσω δια Χριστον. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. φησι. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”.

πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. το βεβιασµενον της εγκρατειας. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. την απασαν κακοπαθειαν. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. συντετριµµενην. οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. αλλ’ ωσπερ τον εξω. κατανυκτικην. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. πραειαν. Τουτο δε αλλως ου γινεται. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. την αναγκην της αγρυπνιας. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. δια πολλων .Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. ταπεινοφρονα τε ειναι.

ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. ει µονον θελησοµεν. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. Σπουδασωµεν ουν. ως πολυχουν σιτον. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. των µαρτυρων. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. αµηχανον. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης. Ουδεν γαρ το κωλυον. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. ενθα των αποστολων Χριστου. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. αδελφοι εν Χριστω. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. παρακαλω.

πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. Λογος Ι΄. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. Αδελφοι και πατερες. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. . αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην.των ουρανων. παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. καν πασας κατωρθωσε. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ποιος αρα νους ανθρωπου. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. ου λεγω µετα θανατον µονον. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν.

µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. “Γινεσθε γαρ. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. Εγω γαρ αγιος ειµι. οτι εγω αγιος ειµι”. πως εσεται αγιος. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. . Ο δε του Θεου µη µετασχων. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. πως αν κληθειη αγιος. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. ειπεν ο Κυριος. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. Ουδαµως. πως µακαριος δοκει µοι. πως αν λεχθειη ηλιος. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. Ο δε µη αγιος γεγονως. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. αγιοι. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω.

Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. ειπερ εµε. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. ω πνευµατικε συ. η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. φησι. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. Ου λεγω αµαρτιαν την . τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος.

ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. αδελφοι. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. οιησις. Αλλα µη γενοιτο ηµας. εριθεια. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. ζηλος. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. ως πορνος κατακριθησεται. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. ατινα εστι φθονος. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. κενοδοξια. περιεργια. υπερηφανια. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. µνησικακια. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. Ειτε γαρ φθονω. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. µισος. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. δολος. αδελφοι. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων.

ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. χαρα. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. εγκρατεια. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι. (191) Περι νηστειας. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. πιστις. πραοτης. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. ειρηνη. Αµην. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. µαλλον ειπειν. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. Αδελφοι και πατερες. µακροθυµια. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. και ουδεις εστιν. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. . ως ειρηται. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. (192) Επειδη γαρ. το οσον εφ’ εαυτω. αει φθονων τα καλα πονηρος. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. Λογος ΙΑ΄. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. α εστιν αγαπη. εγκρατευεται. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων.

του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. του δε τον υπνον αποδιωκειν. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. εν ω ουκ ανατελλει. αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. Νηστεια. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. αδελφοι. Ναι πατερες και αδελφοι µου. και καθεξης οµου τας λοιπας. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. . του µεν το προθυµον διεγειρειν. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. παρακαλω. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων.

Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. . Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. απτωτα και ακαταλυτα. στωµεν. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. ου µονον δε. καλως. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. ως δοκει. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. ει και µη ευθυς. αδελφοι µου. µηδε παραχρηµα. Ταυτα δε. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. ουκ εν µια ηµερα. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. αδελφοι µου. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν.

ως εφην. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. Πιστευω δε οτι. αδελφοι. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. µη απο λαθροφαγιας µονον. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. µη ελιπητε. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. ω αδελφοι. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. αλλα την σιωπην. ποιησητε. αλλα την κατηφειαν. ως το πριν. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. η και αγγελων εργον εστι. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. οτι εµοι µαθηται εστε. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. ευχης τε και ψαλµωδιας. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. εαν αγαπατε αλληλους”. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. ωφελειαν. Ναι. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. τουτο ποιων. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν.αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. επιµελως εκτελειτω. αλλα την ευλαβειαν. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον.

ει οιον τε. µη παυσησθε. ουχ ινα τουτους λυπησητε. ειπε µοι. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος. (197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. αλλ’ ινα . µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. ωσπερ εµψυχω νεκρω. εχει ζωην αιωνιον. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. καθευδειν. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. αλλ’ ως οικεια µελη. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα. παιδαγωγειν.

ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. Λογος ΙΒ΄. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. ουδ’ ινα βλαψητε. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. Αµην. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. Αδελφοι και πατερες. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. Και περι σιωπης. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων.

αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. µηδε ζηλουν τον αδελφον. µηδε γελαν. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. ως ορατε. (201) το συνολον. εν τω µη περπερευεσθαι. πατερες και αδελφοι. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. εν τω µη κατεπαιρεσθαι.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. µη παιζειν. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. και εν ταις µετ’ αυτην. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. Ιδου γαρ. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. µη γογγυζειν. πραγµατος. αλλα ζηλουν το καλον. δεοµαι. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. αγαπητοι. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την .

αγωνισωµεθα. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. Ηµιν δε. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. ευχων. Προς τουτοις. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. πολλης της σπουδης. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. αδελφοι µου. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. φοβος και φοβων ο µεγιστος.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. παρακαλω. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. τινων ισους . δεησεως. Οντως ουδεν. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. Οιδατε γαρ οτι.

διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση. αδελφε. Και ουτως υποµεινον. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. ειπε. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”. επι δε τη του ολιγου στερησει . και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”.“Τα πετεινα. βλεπετε του ουρανου. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις.”. οτι αυτοι χορτασθησονται”. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. εν µια κατακειµενοι γωνια. πως ου σπειρει. γογγυση δε.”. ολιγοπιστοι. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. τι ποιησοµαι. ουδε θεριζει. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. Πειθαρχησωµεν.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. αδελφοι. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη.

µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. Οµως εστωσαν. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. οιαν ταπεινωσιν. αξιω. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. νηψατε και καθως ειπον υµιν. Αλλα ταυτα λεγων. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. Ναι. δεοµαι. αλλα σιωπην. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. οπως µη γενηται υµιν. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. παρακαλω. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. αντι ευχαριστιας και κερδους. αδελφοι. µηδεποτε ο εις τω ετερω . των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. Ναι. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. ουτως εκαστος υµων ποιων. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. περι των αγιων ανδρων εκεινων. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. ουτω και πασαν. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. αδελφοι µου. οιαν ευλαβειαν. και εις υµετεραν υποµνησιν.

αδελφοι µου καλοι. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. Και τι λεγω ηµερας. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. ως οιοµαι. Η σαρξ. Και τι ποιησοµεν. ειπειν. και οσον δυναµεως εχοµεν. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. ει δοκει. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ειπε µοι. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. δραµωµεν. ως φησιν. αδελφοι. Θησοµεν δε. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. της επιθυµιας και ηδονης. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων.ενουµενος. Ποιον γαρ. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. ου κρατησοµεν.

και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. Αµην. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. . απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. δεοµαι υµων. µη παριδητε µου την δεησιν. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. αδελφοι µου. ει και µη αξιως. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. την αγαπην υµων. εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ναι. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον.της τραπεζης. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. αλλα γε το κατα δυναµιν.

οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. ως ορατε. και καλως εξετασωµεν. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. απονεµων. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. η χαρµοσυνος ηµερα. . ως ελεηµων και φιλανθρωπος. Αδελφοι και πατερες. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. ηδη το Πασχα. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. συνανιστων και ηµας εαυτω.Λογος ΙΓ ΄. ει δοκει. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. Αλλα γαρ ιδωµεν. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. διηλθεν. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων.

ουτε ορασις διχα αισθησεως. καθαπερ ειρηται. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. τη οντως αιωνια ζωη. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται.Ο Χριστος και Θεος ηµων. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. ταυτα εαυτω επιγραφεται. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). Οιον τι λεγω. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. των κατω κειµενων. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. θανατου γευσαµενος. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. Ο ουν προ της θεωριας . δοξα υπαρχει. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. α ποιειν εν ηµιν αυτος. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. καθα γεγραπται. ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος.

ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. αλλα τι. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν. ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . Οταν γαρ εν ηµιν δια . τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. ως αγιον και Κυριον. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. αλλα καθ’ ωραν. τω τας οψεις πηρω εοικεν. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. φησι. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται. Απαγε. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. τον µονον αναµαρτητον”. ως ειπειν.ως αυτην ιδοντες. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει.

Οπερ ινα µη παθωµεν . εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. η εις Θεον. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. φασι. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. ος εστι Χριστος ο Θεος. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. Η γαρ πιστις.του Πνευµατος γενηται. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. τον Υιον του Θεου”. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. Απιστοι δε. φησι. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. Νεκρα δε πως. τον αθανατον και ανωλεθρον. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. Και εµελλον αν. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. ου µονον δε. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. διχα των εργων νεκρα εστιν”. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν.

αξιω. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”. και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. Λογος Ι∆΄. ω η δοξα εις τους αιωνας. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως .ου µη εκβαλω εξω”. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. τηρησωµεν. καγω αναπαυσω υµας”. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. τας εντολας του Θεου οση δυναµις. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. Αµην. Αδελφοι και πατερες. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. επαπολαυσωµεν. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.και ηµεις. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. εκεινος . και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον .εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων.

πονηροι ανθρωποι οντες. των πραγµατων του βιου. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. των συγγενων και ιδιων. το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. ζητειτε και ευρησετε. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. των χρηµατων.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. και· “Ει υµεις. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. ως εφαµεν. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος.”. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. φησι. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”.

πασαν αµελειαν. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. οιον φιλοδοξιαν. φιλαργυριαν. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. εριν. µισαδελφιαν. µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται.βιωτικην. ζηλον. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. εξω των αισθητων ολος γινεται. καταλαµπεται. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. αλλα τελειως και καθαρως. ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. . Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. φθονον. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. µνησικακιαν. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω.

ουτε µην ολως ιδειν δυναται. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. ουτω προς τουτοις διακειται. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. ως αν τις ειπη. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. ωτα δε ωσαυτως καινα. αλλα µονου του ζωντος Λογου. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. Τουτον γαρ και µονον. Αγαθα δε εκεινα λεγω. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. Ακουει δε ουχ.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη.. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. λαµπρυνεται. ανθρωπου φωνης η φωνων. µαλλον δε και υπερ α θελει. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων.

εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου.ενεστωτων.”. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. Κυριε. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. “Τις ειµι εγω. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν.

φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. Λογος ΙΕ΄. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . τη πιστει η απιστια. ∆ιο παρακαλω υµας. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. εν Χριστω αδελφοι. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. Αµην. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. Αδελφοι και πατερες. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. Και προς το τελος.

Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. καν σκοτος εν νυκτι. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. καν αποστολον. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. Και ω της εσχατης αναισθησιας. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ενατενισαι ου βουλονται. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ.οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. καν προφητην Θεου.

προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. Ο Θεος φως εστι και. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. εις θεσει Θεος. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. φησιν. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . εν εµοι καγω εν σοι”. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. οιµαι. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. (227) Ω του θαυµατος. καθως συ Πατερ. πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. Μηδεις ουν υµας πλανατω. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. ηγουν ο νους. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. ουδε της ψυχης το σωµα. Πατερ. ειπε µοι. ουκ αν. οις συναφθη. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. Πως ουν. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος.

Προς δε γε υµας. τον τιµιωτατον λιθον. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. κρουετε. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . τον Χριστον. ως ειρηται. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. ζητειτε. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. Ολως ενθεν επαπορω. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. ως εν στηλη τω λογω. αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. Ω της φρικτης τολµης. αλλ’ η τυφλωσις. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν.απεστειλας”. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. Ευδηλον ουν οτι. µηδεν οντας. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. τρεχετε προς το φως. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. Τρεχετε. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν. τρεχετε.

Λογος Ιστ΄. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. εποτισατε. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. ποθεν εστε”. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν.υµων κτησησθε. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. παρακαλω υµας. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. Αµην. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. πατερες και αδελφοι. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. οτι εθρεψατε µε. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. πεινωντα την σωτηριαν υµων. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. ω η δοξα εις τους αιωνας. . παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων.” ∆ια τουτο τοινυν. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε. δια της εργασιας των εµων εντολων. ουκ ηβουληθητε. ενεδυσατε. ουκ οιδα υµας.

εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. Ελογιζοµην γαρ οτι. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε. εγω ουκ ησθιον. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. εν η και την κατοικησιν ειχε. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. . ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον.εννοων. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. Ταυτα – φησιν -. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. εθαυµαζον. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος.

ινα δια σου ευρω ελεος. δι’ ην ταυτα υπεµενον. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. εµοι ουδε εν προσεστιν. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. χαρισµατι. ας επιστασαι και αυτος”. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. ωσπερ ειρηται. τεκνον. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. ει και αναξιος εγω. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. αγιε του Θεου. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. ει µη πολλαι αµαρτιαι. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. φησι· “Θαρρω τω Θεω. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. τεκνον.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. εφην. ουτε κοπω σωµατικω. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. ουτε αγρυπνια. επει εξ ων ειπας αγαθων. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. απηλθον προς το κελλιον µου. µνησθεις τε των λογων του αγιου. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος. οτι ουτε νηστεια.

ετι δε. Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. ουκ οιδα – φησιν. Λοιπον ουν παραστησον . Ου µονον δε. η κονων µου την γλωτταν. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου. ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι.. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν. εν ω ισταµην. πατερ. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων.ο Θεος οιδεν. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. Ειτε γαρ εν σωµατι. . ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. και οστις υπηρχον και που. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. ω θαυµατος φρικτου.ελεγεν – ει δυνασαι συ. πατερ.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . Ουτω γαρ ετονωσεν. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος. οιδεν αυτο το φως. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”.

εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. την ανεσιν και αργιαν. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε.“Αλλ’ ειπε µοι συ. Μαργαριτης εστι.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. εν Χριστω αδελφοι. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. εξαφανιζει’. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. εις υποµνηµα ταπεινωσεως. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. εφην εγω. Ει δε και παρασφαλεις. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. πατερες και αδελφοι. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. την ευπαθειαν του σωµατος. πατερ. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος.

Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. ει και µη τελειως. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. Αµην. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. ω η δοξα εις τους αιωνας. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν. προς τα καλα συνωθουσα µε. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται.ρυπου της αµαρτιας. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. Λογος ΙΖ΄. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. Αδελφοι και πατερες. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. . ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. υπο των παθων καλυπτοµενοι. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις.

πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. ευρισκη ταυτης επανω. την αγαπην σου βεβαιουσαν. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι.Εξ ων ελαβον καγω. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. Ιδου υπο θανατον ων. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. Κυριε. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. Ο αχραντος. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι.”. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα.

και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. καθα και . αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. οι και των κατω. ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης.αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . Χαιρω οτι µοι Χριστος. της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. αδελφοι µου. ω πεπιστευκα. παραστηναι εγγυτερον.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος . τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων.και εισακουοµαι. ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και ..αγροικοτερος. ω και ελπιζω.ιν’ αφρονως ειπω . οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος. ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα. Ταυτα τοιγαρουν. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι.

Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. θεοι αποκαθιστανται. και σπουδασητε µιµησασθαι. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. Αµην. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα.Μωσης ποτε. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος ΙΗ΄. Και προς τω τελει. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. προς τον ποιµενα. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. τοις ανω ενουµενοι. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. Αδελφε. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. ει µη τινα αλλον. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι.

Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. κατα την ιδιαν καταστασιν. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. φησι· “Αρτι.εσπουδασας του γενεσθαι συ. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. κυρι ο δεινα. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. φησι. ειτε και κατα φθονον . “. Και ινα σοι. κατα το ιδιον θεληµα. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι.και αρχουσι γνωριµον. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου.ως οτι ουκ ηθελες. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . παντων τα ελαττωµατα. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα.

πατερ. την τρυφην. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. σπουδασον γενεσθαι συ. συ µεν. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον.“Πιστευσον µοι. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. οιδα οτι µετριαζεις. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. ου χρηζω γενεσθαι. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. φησι. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. αδελφε. εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. και ει γενηται ηγουµενος. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. Πιστευσον.

αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. ει τυπτεσαι και . Συ ουν. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε.σε. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. και χειρων εσται η ατιµια. Τοιγαρουν και απελθων. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. πνευµατικε αδελφε. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. ακουσον µετα προσοχης. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”. και οµοιως συνταξοµαι”. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. ει και πορνευοντα. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω. του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. Απελθων λαλησω κακεινω. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. παρακαλω. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι.

. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. (249) και καθως επιστασαι. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. πιστευσον. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. Ει δε συµβη αυτω θανατος. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. και τον µισθον. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. τω αγαθω και χρηστω. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. Και αν κελευης. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον.

επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. και σπουδασον παντι τροπω. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. ως Χριστου διακονος. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. χαιρω δε εις σε”. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο. και γινεται το θεληµα του Θεου.

και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων.και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. ως αν προτιµησωνται σε. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. Ειπε µοι αγαπητε. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. ελεησον. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. συµπαθησον. ανιστορησον κατα νουν. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. αδελφε. ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. των σων µελων τα συντριµµατα. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου.

πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. καθως ειρηται. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. Ουαι µοι. αδελφε. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον .αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. αδελφε. ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. Ει γαρ εγινωσκοµεν. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. Εαν δε. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει.

και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. . της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω.

εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. πατερ πνευµατικε. και η προς τους πειρασµους υποµονη.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. οιον ο πους εις το περιπατειν. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. Σωµα γαρ. µαλλον δε πατερων και αδελφων. ως ακουεις. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν.

καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα.και εξ οικειων πονων συναγονται. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . ως ειρηται. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος. Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. Παλιν. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. Οιον τι λεγω. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. Και παλιν. τον ποιµενα των προβατων Χριστου. Χρη ουν σε. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. πασαν. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον.

Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. και τον µισθον εικοτως. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. διδασκε. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. τους δε νουθετει.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. επιπλησσων. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. αρετων πληρες. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. απολαυσις ουδεµια. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. παρακαλει. διχα πασης αισχροκερδιας. ολον καρποφορον. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. ολους αγνους. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων.

µη φιλοδοξος. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. σπουδαιος. εγκρατης. προσηνης. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. υποµονητικος. ταπεινος. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. ευτελης. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. απραγµων. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. µη θυµωδης. εµµεριµνος. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. µη υβριστης.ανωθεν αµοιβων. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. πιστος. µισοδοξος. µη φιλοτραπεζος. αοργητος. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. µη κενοδοξος. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. ευκατανυκτος. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. αγρυπνος. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. µη φιλοϋλος. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. αφιλαργυρος. ζηλωτης. πραος. ησυχος. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . ευσταλης. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. µη φιλοινος. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. µη φιληδονος.

την ησυχιαν. την µελετην των θειων Γραφων. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. τα δακρυα. το της ιεουρουργιας µυστηριον. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. την συντριβην της καρδιας. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. την κατανυξιν. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης.ποιησουσι. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. την καθαροτητα της καρδιας. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. Τους ιερεις την ευλαβειαν. την ταπεινωσιν. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. την των δογµατων ορθοτητα. ινα µη επι το . Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν.

εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. ισθι. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. Και µαρτυς Ιησους. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. Μονοις γαρ. τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου.

ορα τι σοι λεγεται . Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται.αποκλεισεις αυτην. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων . εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων. αλλ’ η µονοις. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. αλλα συσταληθι προς εαυτον. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. ω ποιµην των προβατων Χριστου. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. Αδελφοι και πατερες και τεκνα. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. Πολλοι γαρ. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. Λογος ΙΘ΄. ως ειρηται. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. Ταυτα. ευ ισθι. και τουτων ετι πλειονα. Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν.

και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται.προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. τοτε µονον ισταµενος. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. οµολογω. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι. ακουσατε και την αιτιαν. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. και το παθος ο πεπονθα. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι.

επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. Ει δε µη βουλεσθε. ει αληθως αγαπατε µε. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. ει πιστευει µοι λεγοντι. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. Αποδοτε. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. ου µονον δε.(268) µαυτον. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. αδελφοι. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. τας βουλας των καρδιων υµων. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. Θεω δε µονω γνωστα. Φανερωσατε µοι. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. αλλα ταις πραξεσιν. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. αλλα αποτυχω της ελπιδος. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. προς ον και γινονται. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. α γραφειν ου δικαιον. τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον.

και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε. Τουτων ουν ουτως εχοντων. φευ. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. εν ατελευτητω σκοτει. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . ανελθωσιν.καταβαρυνετε. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. αδελφοι µου. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. και εργω τον λογον κυρωσατε. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. οµοιως γινεται.

την δε υµετεραν ου κατανοειτε. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. ουδε οµοιωθηναι δυναται. Ανθρωπε. προσφιλεστατε.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν. ω ουδεις εξωµοιωται. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. παντων βασιλευς. αθλιοτητα. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. καν τους δαιµονας αυτους. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. Ει γαρ βλεπεις. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. Πως λεγεις. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. αποφευγοντες. Ει δε απιστεις. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. ο ων µονος. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. ειπε µοι. . ερωτησον. Ει ειδας τα κρειττονα. Ει ουν πιστευεις. παντων κριτης. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. Αυτος φως το αρρητον. το απροσιτον.

Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. ως παρεργα. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος.Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. εγραψα. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. Αµην. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. ως αγαπωντες λιαν υµας. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. Λογος Κ΄. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος.

οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. οση σοι δυναµις.ακολουθησει µοι. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. και απελθε προς ανθρωπον. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. . δραµε. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. αδελφε µου. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι. Ποιησον ουν. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. επικρατουσων των αιρεσεων. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. ην αν σοι δειξω”. και συ καθως ειποµεν. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. οπως δειξη σοι ανθρωπον. ουκ εστι µου αξιος”. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. ονπερ και τοις τοτε καιροις. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. αδελφε. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο.

και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. ουτος δε τι. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. ως εργω µεµαθηκα. µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. και πλειονως σε φοβηθησονται. ει µεν πλησιον. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. ευ οιδα. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. εστω εσχατος”. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. ευγνωµονως αποδεξαι.

Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. εξοµολογησαι· ει δε µη. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. αλλα µετα παντων και αυτος. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. µη κρυψης τον δολον. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. εχης συνειδησιν. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. οτε παντα ποιησειεν. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. ∆εσποτα. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. εαν. αλλ’ ει συγγινωσκεις. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης.”. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον.πραγµατευοµενον τα µειζονα.

ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. Εαν αφεθη των δεσµων. ποιει καταφρονειν τον . το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. Ει γαρ και µη τριηµερος. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. θλιβερων τε και χαροποιων. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. αδελφε µου.αιµατος. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. (280) Αψευδης. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων.

(281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. αυτον απεργαζεται. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν.ανθρωπον. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. και αγαπην. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. και γαρ πολλα εισιν. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. και οσα ηµεις παρελιποµεν. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. αδελφε µου. οσον εφικτον ανθρωποις.

φησιν. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. Λογος ΚΑ΄. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”.ου καυχωµενος λεγω. τα µικρα . ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. αλλα ταυτην ως εκεινον. επιταφιος προς αυτον. αδελφε. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη . ελπιζω. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. Εσθιων δε και πινων. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. (283) Περι µνηµης θανατου. ου συγκαταθεσει λογισµων. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν.τουτων φροντιει. Αµην. (284) ου πραξει τινι. Και προς τω τελει. καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. την λεγουσαν· . εφυλαξα. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. ωσπερ µοι. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο.ως δοκω και παντελως . ω η δοξα εις τους αιωνας. µετανοησας γνησιως. Αδελφοι και πατερες. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην.

τη εις αλληλους. εν προθυµια µεγαλη. αδελφε. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. τη προς ηµας.. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. Εν Χριστω καυχωµαι. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. εις τον Θεον ελπιζω”. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν. αλλ’ εν αγαπη. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. πως ελαθον εµαυτον. Οταν γαρ ενθυµηθω. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”.“Οταν παντα ποιησητε. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. ουτως απεπτη προς ουρανον. Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. και ταπεινωσει και πιστει. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι.

ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. τους αγωνας αυτου. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. αλλα και δις. προς Θεον εξεδηµησεν. ουχ απαξ τουτο ειπων. Ικετευσον ουν. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. την µετανοιαν. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. µιµησωµεθα. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. γεγυµνωµενοις ουσιν. τριποθητε αδελφε. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. ενδυειν τους αδελφους. του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. παρακαλω. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. την αυτου πιστιν. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. προς δε τον Θεον απελθοντες. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι.εξειπων. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. την εξοµολογησιν. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. αξιουµεν. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια.

µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. γλυκυτατε αδελφε. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. συναναστρεφοµενοι τω . Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. ει µη τολµηρον ειπειν. Βλεπεις γαρ αρτι. οιδα καλως. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. ινα συν σοι και µετα σου. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. ασµενως ηµας υποδεξαι. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. ως φιλαδελφος αδελφος. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. Και καθαπερ ηµεις. ως και εν τω παροντι βιω. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. Θεοειδης γαρ γενοµενος.

Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. . ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν. γνωριµος κατεσταθη. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας. (289) Περι πιστεως. και η πιστις ευθεως ενηργησε. οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. την περι πνευµατικου νοµου . Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. Γεωργιος τις τουνοµα. ουκ ηγρυπνησα. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. “Εγω ουν. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. ουκ ενηστευσα. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. ουκ εχαµευνησα.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. Αµην. Λογος ΚΒ΄. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. εν τη ανεκλαλητω χαρα. Αδελφοι και πατερες. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. φησιν ο θειος ∆αβιδ.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. αγιω τινι µοναχω. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. ως ορατε.

ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. προσεκυνησεν αυτω”. ουκετι υιον ∆αβιδ. ουτως απαντα επραττε. δυνασαι γαρ”. ελεησον’ . Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. ιν’ ειπω. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο. ελεησον µε’. εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. Και εκ παντων ωφεληθεις. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων .διδασκουσαν. Ουδεν δε ετερον επραξεν. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. τρια µονα κεφαλαια.

ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. Τελος. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. Εφανη αυτω παραδοξως. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. ουδε τι των. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. ο νεανιας γενοµενος. ουδε κοσµου φροντις. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. ως ελεγεν.

ουτως. Κυριε . µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον.ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν . Εγνωτε. τι θαυµαστον.ω των κριµατων σου. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. ει ταυτα παλιν εζητησε. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου.εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. αδελφοι µου.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. . Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. Ηκουσατε. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. ως ωµνυε. τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους . εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. τοις εργοις βεβαιουµενη. ει µη απερ ηκουσατε. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες.

Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. οι δε αναπολογητοι γενωνται. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. Και οι θελοντες . Ουτος ο νεος. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. φησι. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. Ου δε εντολων τηρησις. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. Ωστε ταυτα ειπων. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. µητε ποτε χαµευνησας. αγρυπνησας µονον ολιγα. υπερ τον Λωτ εφανη. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. Θεου τα θαυµασια. µη κοµην αποκειραµενος. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. Ου γαρ φοβος. και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. (296) Ταυτα αδελφοι µου. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. µη ενδυσαµενος τριχινα. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. σαρκος καθαρσις. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. εντολων τηρησις. πνευµατι δε. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. σοφιας φοβος Κυριου. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. κρατητος και ακρατητος. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. ελλαµψις. Ου δε καθαρσις. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα.

αδελφοι µου. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. αµαρτιας µονης εκτος. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. Αψευδης γαρ εστιν. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. ει δει την αληθειαν ειπειν. ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. Αλλα τι . ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. ειπε. ει δυνασαι. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. την εκ Πνευµατος. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις.εν µεσω θορυβων ειναι. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. ουτε περας. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –. Αλλ’ οιµοι. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην.

Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. ει δοκει. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. εδελφοι. τοις δε εργοις αρνουµεθα. και µυριασιν ενα. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. και ερευνησον ακριβως. ουτως ηλεηθη. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. τα εργα α εγω ποιω. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. εν κωµαις. “. Ουχ ορατε. εν κοινοβιοις και ορεσι. Ει γαρ εκεινος. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. αδυνατον. αδελφοι µου. οπερ αδυνατον. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. εν πολεσιν. . ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη.δει µε ειπειν. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. Ζητησον. ως αληθως. την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος.

και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. ως οιµαι. λεγω σοι. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. αδελφε. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. Ταυτα δε. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. εξ ωνπερ προειρηκα. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. . Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. φησι. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. απηρχοµην συχνοτερον. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. οτε εν τη πολει ετυγχανον. Αλλα και τον αγιον εκεινον. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . ως φιλον οντα και συνανατροφον.. δι’ ην. (300) Και γαρ. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. φησιν. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος. Νυνι δε. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. ουκ οιδ’ οπως ειπω. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον.

(301) α και. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. τον επ’ αληθειας αναξιον. εν Χριστω αδελφοι. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. οια τοτε εωρακα. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων.καθαπερ ορας. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. κατηξιωσε. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. Λογος ΚΓ΄. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. Αµην. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. ου µονον δε. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. (302) . νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. τοιαυτην δε θεωριαν.

οτι η ζωη αυτη θανατος. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. εµπεπλησται γαρ πικριας. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. ακουσατε µου. Ακουσατε µου των λογων. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. περιποιητοι µου. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. Αρτον ηδεως ου φαγεται.Περι µετανοιας και φοβου Θεου. αγαπητοι µου. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. εγω δε ουκ ηδειν “. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. Οινον ηδεως ου πιεται. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. των εν τω σωµατι αυτου. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. Ποιος των ανθρωπων. υιοι µου εσχατοι. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. κραζων µεγαλα και οδυροµενος.

ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. τελος ουκ εχοντι. εγω δε σων χειρων εργον.αµαρτια γαρ θανατος. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. . εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους. αλλ’ εξει τους παντας ισον. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. Κυριε. “Ιδου ορας. . Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. Παντως ουδεις. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. Συ αγαθος.

αναξιος γαρ ειµι· συ δε. Φιλανθρωπος γαρ ων. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. Κυριε. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων.οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. Και νυν βλεπεις. παντεποπτα Κυριε. βλεπεις. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. Και συ. Κυριε. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου. το πολυ και αφατον ελεος αυτου. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. ∆εσποτα Παντοκρατορ. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. βλεπεις. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος . Ουτως . ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε.

ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. Και εσονται οι πλησιον αυτου. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. . και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. οτι τελος ουκ οιδε. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. του υπερανω των ουρανων. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. η δε χαρα. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. ουδε απο πολλου πλουτου. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. ουτε απο επαινου ανθρωπων. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε.

υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. αλλα απειρον και . και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. ο αρχων του σκοτου. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον.

Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. την ταυτα γραψασαν. Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. τοτε η αγια ταπεινωσις. ω η δοξα εις τους αιωνας. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. Αµην. υιοι µου. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. οι ακουοντες µου τους λογους. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. της εκ της υγειας προσγινοµενης. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων. (311) . Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. τεκνα ηγαπηµενα. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. Ουτως ουν εσται.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. επιπεσων ανωθεν. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. κορον ουκ εχει. Λογος Κ∆΄. περιποιητοι µου.

Περι γνωσεως πνευµατικης. ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. ακουσον. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον. αλλα περιφερεις µεν. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. των µαργαριτων την λαµπροτητα. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. τον εν αυτω θησαυρον. Τι σοι το οφελος. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. ειπε µοι. το οφελος. Ου θεαση ποτε. ετι ζων. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. Και πως. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. Αδελφοι και πατερες. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. Παντως ουδεν. του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. ως ειποµεν. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου.

των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων.Γραφας. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. µηδεις πλανασθω. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. Αλλως δε ουκ ενι. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. αφθαρσιας. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. Αγαπης τελειας. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. χρηµατισαι τε . ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. βασιλειας ουρανων. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. δοξης αϊδιου. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. µαλλον δε ου δια τουτων. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. ζωης αιωνιου.

συγκληρονοµους δε Χριστου. την αναγεννησιν. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. την αναπλασιν. συνιστανειν θελοντες εαυτους.κληρονοµους Θεου. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . την ενοικησιν της εις αυτους. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. την αλλοιωσιν. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. Οι δ’ αλλοι. της τουτων αθανατου ζωης. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν.. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. ποια γνωσει δυνηθωσιν. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. µηδεποτε γνωναι λεγοντες. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. ειπε . αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. την ελλαµψιν. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. την ανακαινισιν. τον φωτισµον.

καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι.µοι. ισχυσουσιν. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. αθανατον. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. Αλλως δε. ακαταληπτον. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. ως ειποµεν. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. ως εκεινοι. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. απροσιτον. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται .

αλλα και τας αιτιας αυτων. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Τι τουτο. ω πρεπει πασα δοξα. Αλλα µη γενοιτο ηµας. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. Αδελφοι και πατερες. και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. των εκ στοιχειων. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. Λογος ΚΕ΄. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. Ει γαρ ηβουληθη. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. των εξ αερος. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. Ινα συναποθανη τω παθει. ισχυσεν αν. αδελφοι. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος.φως προσαπολλυσιν. Αµην. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον.

ει και τουτο βιαζεται. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. ποτε δε ποικιλος. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. ποτε δε ορατικος. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. ακουστικος τε αµα και συνετος. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου.βαρος σφοδρον. Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. ουδεν ουδαµως . Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. Και ποτε µεν τυφλος.

ως ουδε οτε νεκρον. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. Αλλα πως. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. το σωµα επιζητει. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. αργιαν. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. ου το σωµα. πολυυπνιαν. τουτο και καταδικης εκτος. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. φηµι. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. γαστριµαργιαν. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. ως οι πολλοι νοµιζουσι. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. και τη ουσια ρευστον.ωφελησαι δυναται. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. . Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. λαιµαργιαν. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. ως ειρηται. συνουσιας µιξιν. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. αλλ’ ουχ ουτως εχει. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. οτι και συνθετον. ηδονην. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. ακουε συνετως. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. η ψυχη. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει.

Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . Τοιγαρουν. Ποιητη. ειπε. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. ωσπερ ειρηται. Ουδαµως. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. ουτε ησχυνοντο. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. πως. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. Ιδωµεν ουν µηποτε. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. Ειτα τι. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. (323) τοτε. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. χουν λαβων απο της γης”. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. ως γεγραπται. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. αγαπητε. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον.

τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . Ποιος δη ουτος εστιν. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. εξ ων γινονται ρευµατα. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. Αυτο το βαρος του σωµατος. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται.τους αγιους. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ.

αλλ’ ουτινος εισιν. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην.” και παραµυθουµενου αυτην. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη.συντριµµον της ψυχης. ου καταδεχεται δε. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. ελευθερα ουσα. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. Ου τα δυο δε παντοτε. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. εχεις. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. Ποτε µεν γαρ. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. ∆ια τουτο ειπον. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. γινωσκουσι. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες. (326) εκταρασσονται. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. φησιν. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. εξ ων η ψυχη πασχει. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. ω πατερες και αδελφοι. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. ως ειποµεν. η ψυχη και ο νους. ωσαυτως και τω νοΐ. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν.

αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. αυτοις τε και . φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν. Λογος Κστ΄.αλλοιωσεις ηµιν. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. ως εν τυπω. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. Αδελφοι και πατερες. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. Αµην. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. ω η δοξα εις τους αιωνας. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν.

ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. ητοι τω εξαψαλµω. ταις αναγνωσεσιν. οσον το κατα δυναµιν. αοκνως. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον.τοις µετ’ αυτους. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. γινη του καλου τουτου εν εξει και. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. εις το εργον τουτο ποιειν. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. ω αδελφε. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. τη στιχολογια. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. τρεφεται σου η ψυχη. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. και .

Και απελθοντος σου. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. και δακρυων ηδεως. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. συντοµως υποστρεψον. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. ειτα και εν αισθησει. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. . Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. αλλ’ ως ειρηται. κατα το γεγραµµενον. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. εργασια σωµατικη τις. αλλ’ εστω σοι. βαλων µετανοιαν παρελθε. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. οιον δ’ αν εστι. τουτο και η φθορα. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. αγαπητε. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας. ο µη θεµις ειπειν.

µονον βαλε εις ταυτα αρχην. φησιν. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. αδελφε. της χαριτος συνεργουσης σοι. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. ινα εις κελλιον εισελθω τινος. “. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. και µη ακροις χειλεσιν. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο. µαλλον δε ως αυτω . Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. εγω ο απερριµενος και ευτελης.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ. Και ει µεν διακονειν εταγης. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. ιδων µε αποστραφησεται. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. ο αγεννης και πτωχος. µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. αδελφε. ολος βορβορος ων και µωρος. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις.

ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. ο ευτελης και αναξιος. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. Ποιω προσωπω. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. ωσπερ το σωµα. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. και τουτο µετ’ εγκρατειας. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. εκ ψυχης λεγω και σωµατος. φευγων εν πασιν τον κορον. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον.εσθιειν των αδελφων σου. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη.

Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. οσον του µη χορταζεσθαι σε.αχαριστος. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. Μη πινοντος σου οινον. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. µητε λαβης απο τινος τι. λαβων φαγε αυτο”. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη.

Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. Συ ουν. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. αγαπητε. Και αναγνους ολιγον. περιποθητε αδελφε. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . οση σοι δυναµις. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. ταυτα φυλαξαι θελησον. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. ο αθλιος. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. ως ουκ ισασιν. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. µη φερων ο διαβολος οραν σε. αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου.τινα. πεποιηκα.

στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. σφιγξον σου τας χειρας.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. Προς . βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος. ει δε του χειµωνος εισι. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. Και τελεσθεντος του λυχνικου.

παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. (339) σεαυτον ανακρινων. πταιση δε εν ενι. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. µη σκανδαλισθης. καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. αγαπητε. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. και παλιν· “Ο . ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. φησι. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. και εως πρωτης φυλακης. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. εξαγορευε· ει δε µη. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. εξαγορευε. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ει δυνατον. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. Λογος ΚΖ΄. γεγονε παντων ενοχος”. Αµην. Αδελφοι και πατερες. τον νοµον ολον φυλαξη. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. τεως εσπεραν µη παρελθης. δικην ηλιου. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου.

αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. Ωστε. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται. τουτω και δεδουλωται”. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. . και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. αδελφοι. λεγονται. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση.

εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. Μια γαρ εκαστη τουτων. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. εκ της των οφθαλµων ακριβειας.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. εκ φοβου Θεου. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. η δε αργυρουν. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. ενουµεναι δια του Πνευµατος . οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. ανθρωπε. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. εκ σιωπης της απο αργου λογου. οιον εκ πιστεως. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. Υπονοει µοι. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. ετερα εκ λιθου τιµιου. η µεν χρυσουν. αλλη χαλκουν. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. εξ υπακοης µεχρι θανατου. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. εκ της αενναου ευχης. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. εκ ταπεινωσεως. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι.

αλλ’ εκ του Θεου”. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. Το δη θαυµαστον. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. ευχρηστον τι. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. Ειπε ουν µοι. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. . εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. φησι. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. ως ειρηται.

ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. φησιν. εν Χριστω αδελφοι. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας. η Αγια Τριας. Κυριε.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. ανοιξον ηµιν! “. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. πασων ακριβους φυλακης. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. τας δε καταλειψωµεν. ως ειρηται. ωφελησει.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. το Πνευµα της αληθειας”-. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον.

ουτε αρσενοκοιται”. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. Ου µονον δε. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. και αµεριµνως διαγοντες. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι.”. παιξαι τε και γελασαι. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. και επιφερει· “ου µεθυσοι. Τι δε . οιδα. οποια αρα εστιν αµαρτια. ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. ποια αµαρτια εστιν. φησι. Ταυτα µεν ουν. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. ακουσοµαι. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. ου λοιδοροι. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. φησιν. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. φησιν. ουτε πορνοι.ως πιστους. πιστευειν. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. Τι γαρ οφελος. αδελφοι. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. ανθρωποκτονος εστιν”. Η µεν γαρ το σωµα. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. φησιν ο αποστολος. η δε την ψυχην διαφθειρει.

“Ω γαρ. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. φησι. στρεψον αυτω και την αλλην”-. φησι. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. ειπε µοι. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος.της νηστειας οφελος. η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. αδελφε. φησι. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. γαστριµαργια δουλουµενος. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. Τι δε της πραοτητος οφελος. “Ουδεις γαρ. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. µετα . Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. εν δε καιρω πειρασµου. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. Τι δε. εγω µεν σιωπω. µη προσουσης πραοτητος. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. Τι τη υπακοη θαρρεις. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα.

ανθρωπε. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. Ερραπισθη. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. ουτω ταπεινωθητι. φησιν. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. δεξαι ραπισµατα. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”. . διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. κολαφισµατα. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. ενεπτυσθη και εσταυρωθη. δεξαι εµπτυσµατα.

Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. µη υποµεινας αυτον. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. Ει γαρ κακεινος. αθλιε. “Ναι”. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. και τροµαξατε. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. ανθρωποι. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. Φριξατε. οσον το επι σοι.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. φησιν. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους.

Τι ουν ερουµεν.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· . Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. τον σταυρον αραι. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. ως ουκ οιδας. φησιν. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος.Ναι. . µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. τι µε δερεις. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. µειζονα σεαυτον. τον υπερανω παντων των ουρανων. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. ως εκεινος εκελευσε. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος. Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. Ιδου επτωχευσας. δεδωκε οµοιως και σοι. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. ωσπερ υπελαβες. αδελφε. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη.

οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν. πατερες και αδελφοι. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. ωσπερ ειρηται. ητις εσται παντι τω λαω. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. . καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . ω η δοξα εις τους αιωνας.Ινα τι φησιν. Λογος ΚΗ΄. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. Αδελφοι και πατερες. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. Ιησους ο Χριστος. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. Αµην. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. βλεπετε πως ακουετε. Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. αγαπητοι. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. µηδε καθορωντες αυτο. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”.

η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. Ουτω τοιγαρουν. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. ως εκ νεκρων αναστασα. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ.Τα µεν ρηµατα. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. αδελφοι. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”.επιφεροµενοι. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. φησι. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. αλλα. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. εαυτην οµολογουµενως ορα. . αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. Και τι ταυτα. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. φησιν.

(358) Πνευµα Κυριου. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. “Οπου γαρ. φησι. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. ωσπερ ειρηται. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. ως δια κλιµακος τινος. εκει ελευθερια”. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. αλλα πως.Ου γαρ ο ουκ . φησι. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. Νεκρα γαρ η σαρξ. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. διδασκαλοι εσεσθε. κατα τον θειον αποστολον. της ευαγγελικης πολιτειας. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. φησιν. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. φησι. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα.

λαλουν. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. ατρεπτως. και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. ενεργουν. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. καν αρχιερεις καν ιερεις. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. αµαρτια αυτω εστιν”. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. καν ασκηται καν ηγουµενοι. οτι εκεινος φως εστι. οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου.οιδαµεν λαλουµεν. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. ασχηµατιστως. καθως ειπε το φως. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. φησιν. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. καν πτωχοι καν πλουσιοι. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. µονου δηλαδη Θεου . καν αρχοντες καν αρχοµενοι. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. προς τους µη θελοντας νυν . αναλλοιωτως. υφισταµεθα. εγενετο αν εν φωτι.

αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. κεκρυµµενος οικιας -. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. ο εν τω σκοτει καθηµενος. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. αδελφοι. αφειδως αµαρτανει. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. ως ειρηται. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως.ελθειν προς το φως. και εν αυτω προοντες και φως οντες. καλη τε και κακη. Και τις αρα εσται η συγκρισις. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. αλλα µισουντας αυτο. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει. ως προειποµεν. Οποιον δε τον βιον. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. ως ειρηται. ενδον. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος.

ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. Ναι. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. παρακαλω. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. πως ειπε µοι. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. αδελφοι µου. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. ∆ιο σπουδασωµεν. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”.

και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. ηκουσας παρ’ αυτου. οι αποστολοι. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. Η γνωσις ουκ εστι το φως. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. Η και συ. ειπειν αληθεστερον.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. ω ουτος. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. Ω της αναισχυντιας. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. ειπε µοι. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. αδελφοι. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. το δη χαλεπωτερον. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι.

αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. επισχεθησονται”. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. καθως γεγραπται. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. καθως ειπεν ο Κυριος· . µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. φησι. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. ευαρεστον. τις την τιµην λαµβανει. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. αγιαν. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον.

ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. (367) Μη ουν πλανασθε.“Εγω ειµι η θυρα. ο εν τω κοσµω επιφανεις. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. κλεπται εισι και λησται”. τους τοιουτους. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. επιγνωσεται. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . ουκ αζωος εστιν. απλους. ψυχας λογικας µονον. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. “Και τις. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. Ο . ααδελφοι. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. µαλλον ειπειν. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης.”. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. ασυνθετος. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. δικαιοσυνη αγιασµος. αληθεια. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. φησι. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος.

Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. Τοινυν. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. Τουτο γαρ εγω λεγω. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. Ει µη τυφλος εστιν. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. οποια εστι και ποταπη. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. “Και τις γινωσκει. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. ει και µη κατ’ ουσιαν. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. ληστην και ποιµενα. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. Ουκ οιδεν οτι. αλλα κατ’ ιδεαν. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε.

και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. επιγειος και ουρανιος. προσκαιρος και αθανατος. βασιλευων .διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. τον δε ου. του δε ου. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν.

ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. κατιδειν ηξιωθηµεν. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”. . µυστης της νοουµενης”. ονος. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. τυχον. αιµα µονον εστι και σαρξ.των επι γης. (372) Περι του µη δειν λεγειν.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. Αµην. εποπτης της ορωµενης κτισεως. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. βασιλευοµενος ανωθεν. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. Αδελφοι και πατερες. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. ως εκεινοι. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. η βους η χοιρος. Ετι δε κτηνος ων αλογον. Λογος ΚΘ΄. Και περι δακρυων. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. µη επαναστραφεις. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. του Υιου του Θεου. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου.· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου.

νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. αντι οστρακινων ποιησας. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . ουδε τοτε. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. Σιµων βαρ Ιωνας. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. τα υπο τον ουρανον. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου.

Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. πολλοι ψευδαποστολοι. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. φησιν. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. ουκ αν τουτο εποιησεν. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων.και πανταπασιν απιστησας. “Ει ηµεν. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. πολλοι ψευδοχριστοι. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. εζηλωσαµεν αν αυτους. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. αγνοουντες. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. ως εικος. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. εβλασφηµησε. εξαπαντησαντες αυτους. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. πολλοι χριστοκαπηλοι. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου.

οτε ουκ ην” λεγοντας. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. ως ολον ανθρωπον. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. πολλους λυκους. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. . ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. αλλα αψυχον φλυαρουντας. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. των ως σκοτος µεν φανεντων. (376) Οµως ουν. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. φησιν. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. ως εξ αυτου γεννηθεντα. αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. Θεον ειναι λεγοντας. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. τον δε Υιον. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα.

ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. διακοπτουσιν. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. Εις µατην. αλλα πασας. ει οιον τε ειπειν. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. οι αντιθεοι ουτοι η. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται. µαλλον ειπειν. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. οιµαι. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. . αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. αδυνατον! “. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας.

εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. αδυνατον. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. ο µεν τοδε. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. ως υµεις φατε ασυνετως . Ει ην αδυνατον. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. Αλλα. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι.. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. ως και ηµεις. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. ο δε τοδε”. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη. ∆ιατι γαρ. τοις δε ως αδυνατον. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. ειπε µοι. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. παντες καθαρσιν. Μη. και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν.

τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε.. παρακαλω. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. ουτε ο αγιος ουτος. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης. ουτε ετερος τις των αγιων. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. εν ακακια ψυχης και απλοτητι.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. τουτο ειπεν η εγραψεν. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν.κλαυσαι. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. ινα µη δοξω βαρυς . Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. καθως αποδεδεικται.

Που οι λωροι.σωζοµενος. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . Αλλα γαρ δια κενης. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. ουδεις οψεται τον Θεον. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. το καθ’ υµας. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. Που η των τραπεζων πολυτελεια. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. χειρων αυτη η αιρεσις. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. ως ορω. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. ως οιοµαι. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. Που των αρχοντων η απαντη. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. γεγονεν. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. ειπε µοι. Που . Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. πως ουχ αιρετικων παντων. Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. Που των ασπασµων η προτιµησις. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. Αλλα θαρσειτε.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου.

Που των συγγενων η προσπαθεια.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. Μακαριος δε εστιν. Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. ευθυς του εργου αρχοµενος. αδελφοι. “Μετανοειτε! “. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. (385) . οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. µαλλον δε νυν. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. µηδεν οντων ηµων. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µεγαλη αναγκη. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. σοφος. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος. Οντως. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε. που γραµµατευς. ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. Λογος Λ΄. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. αδελφοι µου αγαπητοι. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. που συζητητης του αιωνος τουτου. Αµην.αλλων περιφανεστεροι. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. Που τοτε. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι.

ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. οινου και αδηφαγιας πολλης. Εφαγον επι ετη πολλα. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. . επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. υπνον εις κορον υπνωσα. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. πεπορνευκα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. Αδελφοι µου αγαπητοι. ει ζησοµαι εως της αυριον.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. Τις ουν οιδεν. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. εψευσαµην. εκλεψα. τω πλησιον εφθονησα. ελοιδορησα. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα.

Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. εγειροµενος µεσονυκτιον. εαν και αποθανοιµι. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. ως αυτος λεγει. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. Κυριε του ουρανου και της γης. Τι γαρ. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. φιλανθρωπε βασιλευ. αρα δε ζην ειµι αξιος.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. Λοετρου ουχ αψοµαι. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. “Ουτω γαρ ποιων. αξιος.

καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. και ουκ ωργισθη. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. Κυριε. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. Προς γουν τοις ειρηµενοις. Συ δε. ο Θεος µου. προσπιπτω σοι. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν.αµαρτωλω µετανοουντι”. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. την ταλαιπωριαν. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι. . µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. αγαπητε. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. ∆εσποτα. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος. ουκ εγκαταλειψω σε.. τροφην λεγω και ποσιν. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . Βοηθησον µοι. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. αδελφοι. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. αγαθε”.οπως ερχοµενου αυτου. και µη εγκαταλιπης µε. ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. . επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. τον απο του παροντος δουλον σον. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος.

οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. ων επραξα δι’ αυτων. τυγχανων εν τω Θεω. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. µνησθητι των φαυλων σου εργων. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. της µετανοιας. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. Μετα γουν το προευτρεπισαι. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. τον οικον φηµι του Θεου. αβασανιστως καταφανη. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. Τις δε εστιν ο τροπος. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. αδελφε. ωσπερ ειρηται. του θειου πατρος. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. θειον αξιωµα. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι.

∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. Και ει µεν τουτο γενηται. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. συντροµος. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου.”. µη θλιβης. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. εως ου το ξυλον κρουσει. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. πονηρε και αθλιε. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. τιλλε τας τριχας σου. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. συρων αυτας. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. ως επι θανατον αγοµενος.εκλειξει µε”. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. Ει . τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. πεπραχας. Οτε δε εξυπνος γενη. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. µη στραφης επι το ετερον µερος. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω.

τι και προσερχη παρακαλων αυτον. εγω του φιλανθρωπου. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας.”. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. Προσεχε. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. αγιοι του Θεου”. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. οφειλει . αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. εαν εγκαταλειψη σε. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια. Τουτο µονον.δυνατον. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. του επι παντων Θεου. αλλα της βασιλειας των ουρανων. ευ ισθι. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. διορθωσαι σηµερον. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. ει και τολµηρον ειπειν. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. ει εσφαλης εν τινι. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. ως ειρηται. εαν υπεριδη σε. ουτω διακεισο.

και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. προστεθησεται υµιν”. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Των δε λοιπων. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. αγαπητε αδελφε. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. Και ταυτα µεν. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. των µεγαλων πατερων. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Σαβα και Ευθυµιου. τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. ισον αποκαθιστησι. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται.

µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. εσπειρας. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . αφικοµην εις τοδε το ορος. Ει ουν ταυτα οιδας. Ιδε ουν. Ιδων δε τουτον. εψωχες (396) ταις χερσιν. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. Και χαιρε και αγαλλια. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας.οµως εστω εµων -. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. παντα µου διεσκορπισα. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. εχω τοσους χρονους η τοσους”. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. Εγνως αυξησαντα. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. Μη τοινυν απατα σεαυτον. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. ετριβολησας. Εγνως σταχυας φθασαντας. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. ευ ισθι. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου.εγνωκας. αλλα σπορος εισιν. τι µοι το οφελος. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων . τι ωφελησας. οστις ει. ως εν υποδειγµατι λεγω. εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. ειπε µοι. πεινωντας εθρεψα. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους. διψωντας εποτισα. αδελφε. αγαπητε. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. αφρονως τουτο ποιων.

τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. ως ειρηκα. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. Ουδεν οντως. Αυτος δε ο Θεος. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. Εν ετερα τουτο. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. ω αδελφοι. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. Ο Χριστος. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. ω φιλοι και αδελφοι. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. αδελφοι. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. κατηχησει ταµιευσοµεθα. η αληθινη Σοφια. ινα µη ταυτης εκπεσω. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . Ναι οντως. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων.

εν τη προλαβουση κατηχησει. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. εν ποιοις εστιν. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. Οιον τι λεγω. Λογος ΛΑ΄. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. διορθωσηται. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. πταιση δε εν ενι. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. γεγονεν παντων ενοχος”. . Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. Και εαν καλως µετανοη. Αδελφοι και πατερες. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. Τι ουν εστιν. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. ως τηνικαυτα προειποµεν. εως αν παντα γενηται.των ψυχων ηµων. Αµην.

εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. . ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. ει πραος οντως εστιν . Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. Ο γουν πεινων αυτον και διψων. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. υβρεως φηµι. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. ατιµιας και εξουδενωσεως. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. Ει δε και µικρον κεντηθη. και ουτω βλεπειν εις εαυτον. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν.· ειθ’ ουτως. εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. (401) λυπειται και κλαιει. τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου.

φησιν. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. ουτε των παθων καθαιρεται. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. ουτε αενναως πενθει. ουτε διψα τον Θεον. ως δια βαθµιδος τινος. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. τις ο κατακρινων. οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. ουκ αγαπας. ον ουχ εωρακας. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. οι ειρηνοποιοι. Ει δε τον αδελφον σου συ. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. Αλλα . τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. πως δυνασι αγαπαν. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. ουτε πραεια τελειως γινεται. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. Ει δε µη ταυτα γενηται. τον Θεον. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. “Θεος δε ο δικαιων. ου! Αλλα τινες. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες.

εξ ολης ψυχης. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. καθως φησιν ο αποστολος. πατερες και αδελφοι µου. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. παρακαλω. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”.ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. Ουδαµως! ∆ιο ουν. ως αυτος ενετειλατο. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. Χαιρετε και αγαλλιασθε. εως .σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. αλλα πασας. δραµωµεν. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. ως ειποµεν. ει οιον τε. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. αδελφοι. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης.

Πως δε τις τουτο ποιει. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. Λογος ΛΒ΄. (406) Περι βλασφηµιας. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. “πασα αµαρτια”. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. ευ οιδα. ουτε εν τω µελλοντι”. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ως προειρηκαµεν ανωθεν. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. εν η. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. καγω αναπαυσω υµας”. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. Αδελφοι και πατερες. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. Αµην. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον.

καν περι θεωριας και απαθειας. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. ευθυς. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι. και . ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. εκβαλλει τα δαιµονια”. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. αρχοντι των δαιµονιων.

και εγκολπωσαµενος υµας. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. κατελθον εφ’ υµας. και ου µονον αυτον.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Τι γαρ. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. δια των αυτου δεησεων και ευχων. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. εκ φθαρτων αφθαρτους. Τουτο γαρ το Πνευµα. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. ως ορατε. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. Ουδαµως. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. ∆ια τουτο τοιγαρουν. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε. βοω προς υµας. ως εφην. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. καλου. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. αρρητως ολους εν εαυτω.

αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. ω πρεπει πασα δοξα. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. Αµην. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. του δε πυρος ου µετεσχεν. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. οτι το φως τουτο βλεπει. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. Ουκ εστι τουτο αδυνατον.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. ουτω και η ψυχη. Λογος ΛΓ΄. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. ουκ εστιν. Ωσπερ ουν η λυχνια. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. Εαν δε τις περιπατη εν τη . Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. ου προσκοπτει. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. Αδελφοι και πατερες. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου.

οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους.. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. “Σκοπει” λεγων. ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. δοκων εν εαυτω εχειν. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. φησι. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . – “Εν εαυτω” δε ειπων. αλλ’ επι την λυχνιαν. Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. ουδε υπο τον µοδιον. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. τελειως πεπληροφορηται. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. προσκοπτει. Φως δε απλουν ο Χριστος. νουν Χριστου εχειν λεγεται. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. ει οιον τε. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. Τι ουν οφελος. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος.νυκτι.

η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε.ηγουν των ψυχων -. µερος τι µη εχον σκοτεινον. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. ειπε µοι. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. εσται φωτεινον ολον. φησι. φησιν. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε.. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. πως. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. ο θυρωρος ανοιγει” -. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. η θυρα”-.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν. . εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου. κεκρατηνται”-. ει µη δι’ εµου”. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. τω συνδουλω πιστευσεις. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. φησιν. αδελφοι. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος.

αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. και Χριστου Ιησου”. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. . Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες.οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. του ζωοποιουντος τα παντα. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. τας εντολας τας εµας τηρησετε. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. φησιν. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . το δε απροσιτον. ο µονος εχων αθανασιαν. εστιν απροσιτος. Οταν δε ελθη εκεινος. ο Παρακλητος.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. φως οικων απροσιτον”. σωµατικον τι σχηµα . δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. Ει γαρ ο οικος. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. το Πνευµα της αληθειας.ορας πως δια του Πνευµατος. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. ουκ ελευσεται προς υµας. φησιν. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη. .

και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. εν αυτοις και εµπεριπατησω. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. τουτο και τα δυο. οικια και ενοικος. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. οπερ το εν εστι. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. (417) ειγε δυνασθε. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. Πατερ εν σοι. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. φησιν. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. ινα εν ωµεν”. οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. Πατερ. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. δια του Πνευµατος δηλονοτι. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα.

ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. ινα µη ακουσητε. ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου. αξιω. Υιος και Αγιον Πνευµα”.ειπειν. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. Μαθετε ουν ταυτα. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. ο υιος της βροντης. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . καθ’ εν. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. Αλλα και Ιωαννης. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. τα τρια µια ζωη. Κτιστης των απαντων. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης.

και συµβασιλευσωµεν Χριστω. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. Αµην. Παρακαλω ουν παντας υµας. Λογος Λ∆΄. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. εν Χριστω αδελφοι. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. καν τινες απαρεσκωνται. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης.

Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . οιτινες εστε υµεις. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. οµολογουµεν την χαριν. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. Μη τι κατεκρινατε. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. ινα λαβητε”. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. ως υπερογκα λελεχοτας. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. ει δε και διαπιστουσιν. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. ουτω δη και ο ταπεινος εγω. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. του πατρος µου και πατρος υµων. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη.υπελαβετε. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας.

αδελφοι. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον. σπευσατε ινα λαβητε. Πως ουν. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. λεγων. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε.χαριτος. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. ο δε Θεος ουχ ουτως. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. ους δεδωκας µοι. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. ειπε µοι. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. θελω ινα οπου ειµι εγω. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. ως αυτος ελαβε. αλλα τουναντιον απαν ποιει. αλλα και περι . και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. “Προσελθετε”. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. ∆ια τουτο ουν. δραµετε”. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. οσον το επ’ εµοι. και ου βοω µονον. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν.

εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. αδελφοι. παρακαλω· “Τι ουν. παντως ειποιτε. δουλος. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. καθως ηµεις εν εσµεν. ελευθερος. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. ο Πατηρ τον Υιον. . καθως συ. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. Σκυθης. εν εµοι καγω εν σοι. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. ινα παντες εν ωσι. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. Πατερ. Πατερ. αρα αθεοι εσµεν. βαρβαρος. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν.” – “Ου”. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. ως τινες οιονται. ως οταν λεγη· “Καθως συ.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. φησιν. µεγαλορρηµοσυνης. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει.διατι. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. ινα ωσιν εν. Ουτος τοινυν ο τροπος. καθως εµε ηγαπησας”. της εµης. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι .

εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. αλλα την αγαπην ηµων . αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. αδελφοι. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. ως λογια Θεου. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. ουκ εγω. ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. φησι. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. παντας τους λαλουντας το ψευδος”.Πνευµατι. αδελφοι. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. ει τις διακονει. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. πασης απολυσατε µεµψεως. αδελφοι. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. Τις δε ο λαλων. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. Ει τις λαλει. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. Ει δε ψευδοµαι. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. “Απολεις γαρ.

Ποιας δη ταυτας. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. ω ανθρωπε.”. προς αυτους αν ειποιµι. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα. οιους λαλεις συ. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. οπως εστι πολυµηχανος. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν.“Και πως ουδεις. περι εαυτου. τι υµας αδικουµεν. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. καθως ειρηται”. φησι. Και ορα µοι την κακιαν. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. Θεου γαρ εισι λογοι. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. Αρα υπερβολην κρινετε. Τις δε αυτη εστιν. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι.“Λεληθας σεαυτον. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . τουτο υπερηφανιας. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο.

ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και .”. Θεου βουλοµενου. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. και το “Ει θελετε. οµου. φησι. ειπε. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. Ει δε συ µη τοιουτος. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. του µη βουλοµενου το αιτιον. τι. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. λαµπων ως φως επι γης. ειτ’ ουν σωµασιν. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. ιν’ ειπω.λαλουντος Χριστου”. “Οτι και θελοντα τινα. µηδε γινεσθαι”. (430) πολλω µαλλον νυν. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. ως και µη θελοντα. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. δυνασαι. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. ους αυτος αγνοεις. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. οτι εγω αγιος ειµι”. ου του Θεου. “Ει δε µη εστι. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. αλλ’ ετεροι πλειστοι. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. φησι. ∆ιατι ουκ εστιν. ει οιον τε. τοιουτος τα νυν. και το “Γινεσθε αγιοι.

ο δε µη εαυτω κρυπτων. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. λαλων Θεου χαριτι. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. οσον το επ’ αυτοις. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. διαστρεφοµενα παρα τινων. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. ει µη την εν αυτοις ουσαν. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ανορθουµεν.

πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. φησι. Εγω ει µι η ζυµη. Εγω και ενταυθα.συνεργον και λαβων. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. ως οιοµαι. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων .υπερανω παντων των ουρανων. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. ο αχωρητος κατα φυσιν. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. επιστας. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. ον υµιν λεγω. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. ει και ολος µενω ορωµενος. αφθονως τε µεταδιδωµι”. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη. (433) υπο των πιστων. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. εστι”. σκαπτειν.

φησιν ο ∆αυιδ. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. Το δε ῾νυν’ ειπειν. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. ειπερ ολως εµβλεπουσι. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. αλλ’ η παντως. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. εν η ου µετα θανατον. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. Ει γαρ µη ην δυνατον. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. εισακουσον µου. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου.δουλοις παραδεισος γεγονως. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. .

εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. ω πρεπει πασα δοξα. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. Αµην. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας. µη επιλαθησθε. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. Ευχαριστω σοι.Κυριε. . ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. ων λελαληκα προς υµας. αυτο το Πνευµα το Αγιον. Λογος ΛΕ΄. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. Και των τοσουτων λογων. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. ω πατερες και αδελφοι. Αλλα παρακαλω παντας υµας. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. ολον εχων µε εν εαυτω. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. Ει δ’ ουν. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. (437) Του αυτου. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων.

ας οι αγιοι σου εξεθεντο. εδωρησω µοι αγαθα. Ποθεν που εγινωσκον. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. τοιουτον προστατην. πατερα και αδελφον και βασιλεα. αλλα και µυρια αλλα. Ποθεν δε ηδειν. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. (439) Οντως. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. ους αυτος επλασας. ∆εσποτα. µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. αγαθε. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. α ουκ ηλπιζον. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. και δουλον σου γνησιον. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. αδυνατον ειναι . Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. τοιουτον ∆εσποτην. µηδεν ολως εχων. Κυριε. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. Ευχαριστω σοι. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. οτι τοιουτον εχω Θεον.

Εγω ειµι ο εκ του µη .” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. ελεησον. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. . εις πλειονα λυπην επιπτον. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. φιλανθρωπε βασιλευ. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. παναγιε Βασιλευ. ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. ∆εσποτα Χριστε.”. Ταυτα ουτε ηδειν.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. καθως οιδας. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν.και µακαριος γενηται. ως οιµαι. ∆εσποτα. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. ∆ια τουτο. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια. επεθυµησα. και ελεγον· “Κυριε µου. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος. ως ανωθεν ειπον. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον.

ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων. Συ δε. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. ∆εσποτα. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. το απολωλος εγω προβατον. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. ουδε ουτω µε απεστραφης. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. Μετα ταυτα ουν. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. ω του θαυµατος. ον εκεινος εδιωκεν -. ουκ ενδυµατι φαεινω. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. τον συν ηµιν.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. η· ο Θεος Σαβαωθ. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. η· ο Θεος των πατερων σου”. ∆εσποτα. Τινα τροπον. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. ειτα θειου . ου στεφανω τινι. ον συ διωκεις”. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων.

χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης. Τεως εωρων . “. εξυπνος γεγονα. ο απο πηλου πλασας µε. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. οτι συ ης. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. ∆εσποτα. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος. οραται τινι. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον.ω του θαυµατος. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. “το τροπαιον γεγονεν. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. ινα γνωρισω σε. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν.

απιων και ερχοµενος. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. Εν µορφη τινι. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον. τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. Ουτως ουν ο αφραστος συ. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. Αλλα πως. (444) ο αναφης. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. ο ακινητος.συχνοτερον φως. καθ’ ωραν. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. αορατως λαλει και ακουει και. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. ποτε µεν ενδον. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. το νεφος απηλασας. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. ιν’ ειπω. το παχος ελεπτυνας. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. ο αορατος. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως.

θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα.δυναµενον. . αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. Επειδη ουκετι εαυτων. αρτος. αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται.λαµπας. Και ποτε µεν. ω πατερες και αδελφοι. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. φιλος. Τινα τροπον. πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. µαργαριτης. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. κοκκος σιναπεως. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν.νυµφιος. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. πυρ. τουτο γραφουσι. ποµα ζωης. ει και µη αξιως. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. κλινη. υδωρ. λογων θειας ζωης. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. . τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. (446) αδελφος και πατηρ. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. παστας. νυµφων. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. ουκ ενδειξεως χαριν. ζυµη. Οντως ουδαµως.

ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. αυτος ο µονος αθανατος.διεξερχεται. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. την υποταγην. ο µονος παντοδυναµος. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. κετελθων εξ υψους αγιου σου. Αµην. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. διεξοδικωτερον διερχοµενος. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. ∆εσποτα.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. ω πρεπει πασα δοξα. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. Ευχαριστω σοι. Λογος Λστ΄. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. την ταπεινωσιν. Κυριε ουρανου και γης. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. την πιστιν. εν η εκελευσας παραχθηναι µε. Ευχαριστω σοι. ειτα την υπακοην. καθως µοι ανωθεν ειρηται. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. στερηθεις ταυτης. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . ης πρωην υπηρχεν αµυητος. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . ειτα το φοβον. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω.

Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. απερριψα. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. Επει δε ου βια ηµας. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. εξοµολογουµαι σοι. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. και απο βασιλεων και αρχοντων. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. λαβειν µε ουκ ειασας. ου παρειδες µε.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. καιτοι φιλαργυρου µου οντος. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. ουκ εµνησικακησας. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. δοξαν και περιφανειαν βιου. ουκ απεστραφης. εις ουδεν παλιν θεµενος. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. ουκ απεστραφης µου την . Αλλα ταυτα παντα. εις κρηµνον εµαυτον. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας.

αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. ∆εσποτα. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. Που ουν γεγονως ης. παναγιε ∆εσποτα. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. . ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. . υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. αλλ’ εσπλαχνισθης. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. αγνοω. Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον.αγνωµονα γνωµην. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. υπεχωρησας. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον.

Τι δαι. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας. Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. υποµειναι µε. υπαρχοµεν. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. αναβλεψις”. ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. των οντως απατεωνων και πλανων. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. Ουδε γαρ νυν δυνατον. Αλλα τουτων µε παντων. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. Η τυφλοι. Τι γαρ και ισχυει ολως. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. ουδε φρονεις. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. . Ουαι σοι. µη απατω. αφρονως ποιων. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. Οντως βλεποµεν απαντες. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι.

τους δε πλανους εκεινους. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. ετιµων. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. εν τη οδω προσυπηντησας. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. βοηθει . ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. αυτος συ παλιν. Και πως αν ηδυνηθην. ο ταυτα ποιων. τον δε συνεργον και βοηθον µου. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. σε αυτον ιδειν η γνωναι. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. Ευθυς δε αφιπτασο. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. οστις ποτε ης. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. εσεβοµην. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. ουκ εγινωσκον. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. ηγαπων απο ψυχης.

ολος εφριξα. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. αυτος ο πασιν αορατος. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. . εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. Λαβοµενος γαρ µε. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. το προσωπον σου. µη λαλησας µοι. συ µονον οιδας. εν η και ισταµην το προτερον. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. ανω εις ουρανους. ο και τουτο ποιησας. ο αναφης και αληπτος. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. ως ηλιον αµορφον. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. και µηδε σκιαν. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. ειτε εν σωµατι. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. Και οστις ποτε ης. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. ουκ οιδα. συνανηγαγες. µη ειδως αυτον σε οστις ει. εις ουρανους ανελθων. η . κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων.µοι” αυτον εξαιτουµενος. δυναται παρα σοι. διανοιχθεντων αυτων. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. ειτε εκτος του σωµατος. ον ουκ εγινωσκον. κατηξιωσας υποδειξαι µοι. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων.

Ουτως ουν. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. οιος εστιν. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και .σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος.”. “τις ποτε ης. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. τον χαρακτηρα. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. και ταλαιπωρος. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. ∆εσποτα. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. φησιν. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι.” – “Εγω. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . ο ∆εσποτης παλιν συ. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος. ορα. ∆εσποτα. ουτω και αυτος ωραθης..

Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. πινων και προσευχοµενος. (458) περιπατων. ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. τη ελπιδι µονη. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. τοις τοιουτοις αρκουµενος. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. φηµι δη της ταπεινωσεως. ως εν µια ριζη δενδρου. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. αυτος προ του αναστηναι µε. Πως γαρ και µη εχαιρον. ως φως αποτελεσας αυτην. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. τον Ποιητην των απαντων. ουκ οιδα. Ειτα συ αυτος. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. ωραθης µοι. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. εσθιων. ειπας. καθεζοµενος. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. αλλ’ εν εµοι σε. Η γαρ οντως αγαπη συ ει. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. το τελειον ου θεαση. ποθεν νοµισας ελθειν. ο Θεος. την ενυποστατον αγαπην. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος.

µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων . καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. ζην ολως ου δυναται . Ει δε µη. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. ης προς µε εκεκτητο. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. Ει ουν εγω σε εχω. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. τι πλεον ελπισω. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν. ουτω χαιρων διακειµαι. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. τιµωρουντες. ωσπερ ειπον σοι. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. ως ακουεις. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. καταξιωθηση και µετα θανατον. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. τι και ελπιζει. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. και το φυτον της αγαπης σου. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας. ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. Ναι οντως. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη.οµιλουσαν µοι. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε.”. επειδηπερ. παναγιε Βασιλευ. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. τη δυναµει σου στηριξον. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. Μη υπο ανεµων σεισθη.

τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. Αµην. τιµη και προσκυνησις. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. και συ µεν βλεπεις µε. . τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. Συ γαρ οιδας. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. νυν µεν ως εν εσοπτρω. καθως ειπας.ξηρανθη. τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. και εν αινιγµατι. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. σον δε αποστολον. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. ∆εσποτα. κρατος.

Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο. ειπωµεν ωδε. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. µειζων ο Πατηρ του Υιου . µειζον και ελαττον εν αυτη. τις εδιδαξε. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. φησι. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. ω ουτοι. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. . Οτι δη.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. φησι.λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. πρωτον και δευτερον. ως εξ αυτου γεννηθεντος. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. Ει αδιαιρετος ην. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας.

το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει. η τουτο σου λεγοντος. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. ουτε δευτερον. ινα µη λεγω βλασφηµιας.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. φηµι καγω. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. πρωτον δε ουδαµως. . Ορας εις οσας ατοπιας. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. οτε ουκ ην Υιος. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. ωσπερ ειρηται. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. ως ασεβουντα. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. και θελων εγεννηθη η µη θελων. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. Ουτε γαρ πρωτον. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. ο δε µητε προων. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου.

“Πνευµα. και ουχ ο Πατηρ. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. διδως και λεγης και αριθµης. Ιησου. δοξασον σου τον Υιον. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. αλλ᾿ ο Λογος. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. του Υιου και του Πατρος. φησιν. ου µειζον. ουτε Πατηρ ο Θεος. ειπε. Συ δε. καινε θεολογε. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι.ουτε τριτον. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. και ο κοσµος σε ουκ εγνω. καν το Πνευµα προταξης. ω συ. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. µυσταγωγηθεις. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. Της βλασφηµιας! Πως. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. ουκ ελασσον.

αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. αφραστος. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. Τι τουτο. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας.εν εσµεν”. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. µια καλειται Τριας ο Θεος. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. Ειπε ουν µοι. ω ουτος. καν εκ του Πατρος. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. η του Πατρος αυτου του Υιου. η του Υιου αυτου του Πατρος. ηνωται δε ασυγχυτως. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. Ηµεις δε. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. η των αµφοτερων του Πνευµατος. αναρχος. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. ωσπερ ειρηται. ακτιστος. αµεριστος. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. . ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. οι γη και σποδος. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. ακαταληπτος. καν αιτιος του Υιου. ουτε δευτερος ο Υιος. αναρχος.

Ουδαµως. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. δια . ωσπερ και ην. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. και αει ων και προ παντων ων. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. ωσπερ δη πνοην και ζωην. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. ειτε ενσωµατα. αναρχος. µητε αρχην ηµερων. ειπε. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. οτε δε ηβουληθη. αορατος. ειτε αορατα. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. τα κτιστα τον ακτιστον. ανεξιχνιαστος. µητε λογω ρητος. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. αλλα αει ων.ακτιστος. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. δι᾿ εσοπτρων. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. µητε νω καταληπτος. ειτε αγνοουµενα. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. παντα δε. Ναι. ειτε ορατα. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. ειτε ασωµατα. δι᾿ αινιγµατων. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. µονος Θεος η Αγια Τριας. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. φησιν. ακαταληπτος. αναρχος. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. και οτι ην αει ο αυτος. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. Ει γαρ ακτιστος. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. πω. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι.

οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. χουν λαβων απο της γης. δι᾿ ων και ορωµεν. . υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. ως αρρητος και ανεκφραστος. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. παρ᾿ ων και πιστευοµεν. ουτως ουδε εν . ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. ωσπερ τους αποστολους. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. δια θειων αποκαλυψεων. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. µιας ουσιας οντων και φυσεως. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. ηµεις δε. δια θεωριας των λογων της κτισεως.

πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. πως ειδεναι δυναµεθα. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. τρισυποστατος ων. Και ταυτα. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. ο Θεος. αλλα τουτο µεν αφεντος. η Αγια Τριας. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. Υιος και Αγιον Πνευµα. µητε των ορωµενων. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. οι τυφλοι και αφωτιστοι. ειπε µοι. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. η που και ποθεν φεροµεθα. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. Ει δε ουκ ισµεν. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. προϋποσταν των τριων εν. η ουσα κτιστις των ολων. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. Πατηρ. οι αισθητοι. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. ωσπερ ουδε οιδαµεν. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. Τι γαρ ακαθαρτοτερον. µητε των αορατων. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν. ουδε εις ουρανον ατενισαι. και το εν ωσαυτως αει τρια. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. οι φθαρτοι. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. δια µονης δε .

ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. κατα το οσιον λογιον. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. την υποταγην. Ει δε. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. οπερ αδυνατον. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. . Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. το ασχηµατιστον. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. “και υστερουνται της δοξης του Θεου.

Ταυτης ουν της οδου. εµοι και τοις εµοις”. δεξια τυχον η αριστερα. ο παρεκλινων και εξω που. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. ως οραται.ει τι γαρ και οιδε. κακως οιδεν. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. . Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. οιµαι. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. . και ουτοι. (24) φησιν. και τοσουτον. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. Παντα γαρ. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. µωροι τω οντι γεγονασιν. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. Μη θεασαµενος δε ταυτην. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας.

αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. δικαιως απεστερηθη. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. ουτως οιµοι και ουτος. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. Αλλα γαρ ειπε µοι. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. αλλα διδασκειν επιχειρων. κατεπαρθεντες του ποιητου.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. ο δε ανθρωπος. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. ο µεν αγγελος ων. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. αλλα και της αιωνιου ζωης.

Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. υπερεβης αυτους. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. αλλα τουτο ου ποιει. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. ποιου αρµατος επιβας. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. ελλ᾿ ετι . ποια σε νεφελη υπελαβε. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. Τι τουτο. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. ωσπερ τον Ενωχ.γης.

ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. καν ειτε εσθιη. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. καν ειτε πινη. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης. εν παντι ευχαριστειν. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. εν η βεβαπτισµεθα. τιµη και προσκυνησις.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . η πρεπει πασα δοξα. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”.

ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. τεκνον χρηµατιζων αυτου. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”.

πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. αυτη δε τριµερης εστι. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. καλως διατιθεσθαι. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου.και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. µητε πεποιηκοτα εαυτον. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε). κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. εξ οµοουσιου Πατρος. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. οµουσιον ον τω Υιω. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). ω ουτοι.

συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. . αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. ασυγχυτως. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. η του Πνευµατος προϋπεστη. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. η του Υιου. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. ης προς αυτου ηξιωθης. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. Εγωγε ουν πιστευω οτι. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης.

συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. και εαν µη. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . την Αγιαν Τριαδα. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. ει δοκει. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. Και ινα σαφεστερον. ο λεγω. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. εαν τουτον ανελης. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. Μεταβηθι τοιγαρουν. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον.

ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. (35) Εννοει µοι. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. το της ψυχης θεληµα.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου. ισθι οτι. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. ανθρωπε. ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. ουδε η ψυχη του νοος. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. ως κοινον αµφοτερων. η ο Υιος του Πατρος. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια.

τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. Ου γαρ ην χρονος ποτε. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. υπο Θεου κτισθεις. ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι .τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. αναρχον. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. ανερµηνευτον. οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. . εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. µενει των ιδιων ορων εντος. οτε ουκ ην ο Θεος. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. ανεξιχνιαστον. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. ο αορατος. η ποδαπη τη ιδεα. τα τε εν ουρανω. . αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. αει οντα και προοντα. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. η που. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. ο ανεκδιηγητος.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. αυτον δε τον του παντος ποιητην. ως ειρηται. ο αφραστος. ακτιστον. ακαταληπτον. η ποση τω µεγεθει.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις.

Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. (38) Ει δοκει δε. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. την ποιοτητα. καλον το υδωρ. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. φησι. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. Εγωγε ουν οιµαι. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. παντοδυναµος. παντεποπτης. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. την ιδεαν. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. υπερφυης. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. παντοκρατωρ. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. ο κατανοουµεν του ειπειν. καθορα. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. Θεος ο αει ων. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. ουχ οιος δε εστι. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. ανενδεης. Παντως µικρον η ουδεν. ει και µη ορα. τρισυποστατος.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. ει τι ο Πατηρ. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον.την διανοιαν. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. Ουδεις αν ουδαµως. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. οµοουσιον και οµοθρονον. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. . τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. εµοι και τοις εµοις”. και ει τι ο Υιος. τουτο και ο Υιος. φησιν. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. ισχυσει καν ολως ποτε. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. πλειον η ελαττον. η συντοµωτερον η βραδυτερον.

ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. η οµοθρονος. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. η µια θεοτης. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. εις Θεος και εστι και λεγεται. η οµοουσιος Τριας. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. η οµοδοξος. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος.

“Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. . αδιαιρετως. αρραβων ουρανων βασιλειας. η εκ της ζωης ζωη. Πνευµα θειον υποµονης. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. το ηδυ. ο εξ αιωνιου αιωνιος. ο εξ αϊδιου αΐδιος. αµεριµνιας των κατω.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. προφητειας πηγη. οµοουσιον. σοφιας. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον. παντοδυναµον. πραοτητος. ο µονος εκ µονου. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. οµοδυναµον. το ελεουν. το εκ του φωτος φως. ευφροσυνης. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. Πνευµα αγαπης. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. Πνευµα ζωης και συνεσεως. αµελειας απελατηριον. πιστεως. ο αφραστος εξ αφραστου. το δυναµουν. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. το τρεφον οµου και ποτιζον. αυτοθελητον. συναναρχον. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. θεωριας των ανω. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. σωφροσυνης. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. διωκτηριον ακηδιας. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. γνωσεως. το φιλανθρωπον. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. ειρηνης. το ενδοξον. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. µετανοιας θυρα. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. συναΐδιον. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. ο αναρχος εξ αναρχου. Πνευµα το αγαθον. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. διδασκαλιας κρατηρ. εγκρατειας. το φωτιζον. αµνησικακιας. αµαρτιας αναιρετικον. το σοφον. αυτοδυναµον. ο εκ Θεου Θεος.

Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. µηδεν ων. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. Ως γαρ εξ οφθαλµου. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. ονοµα δε αυτου Τριας. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. φρονουµεν. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα.υπερουσιον. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. αυτου του Υιου. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . εις ων ταυτα Θεος. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. Υιος και Αγιον Πνευµα. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. ητοι πηγης υδατος. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν.

ισοδυναµον. η ειρηνη. η αθανασια φως. ο δακτυλος. ειρηνται. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. ο παραδεισος. τουτο δε και ο Υιος. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. οµοουσιον. ωσπερ ειρηται. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. εκδιδαχθης. “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. αυτας δη τας υποστασεις. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. ο Υιος φως εστι. η αναστασις αυτου φως. το υδωρ το ζων φως. η αγαπη.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. οµοθρονον. η του παραδεισου τρυφη. η παστας. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. η φωνη αυτου ως εκ . οµοφυες. οι στεφανοι της ζωης. συναΐδιον. αχρονον. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. οµοτιµον και οµοδοξον. η γη των πραεων.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . η θυρα της βασιλειας των ουρανων. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. το στοµα αυτου φως.ο Πατηρ φως εστιν. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν. (45) ασυνθετον. η πηγη της ζωης φως. το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. η αληθεια. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι.

αλλα καθαπερ . αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. Τι ουν. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. η ζυµη. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. η ραβδος. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. Θεος αληθης. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. αρρευστος. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. η αγαθοτης αυτου φως. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. Ουδαµως. η αµπελος η αληθινη. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. το ελεος αυτου. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. ο κοκκος του σιναπεως.φωτος φως. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. η ευσπλαγχνια. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. αλλα και ενεργει. (46) η χρηστοτης αυτου φως. η ελπις. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. η πιστις φως. ουτω δη και η αληθεια. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. ο ασπασµος αυτου φως. Ουµενουν. ο Θεος. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος.

απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. β΄. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι. παντος αγαθου. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. ε΄. α΄. ζ΄. (49) Κεφαλαια του λογου. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. η΄. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. στ΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. γ΄.ανωθεν ειρηται. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. δ΄. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. .

Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. α΄. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. ιβ΄.θ΄. ι΄. Αρξοµαι δε εντευθεν. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. (51) ουτε αφθαρτον . Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. ια΄. Παυλω τω θειω πειθοµενους. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. ως αν τινες οιονται. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν.

αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. ως ειρηται. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ει µη ταυτην εν η και νυν. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. ως ενα παραδεισον. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. ηµερα πεµπτη”. αφθαροτος µεν. και τα εν τη γη απαντα. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. ετεραν δε ουδαµως. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον.

ερπετω ερποντι επι της γης”. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ανακεφαλαιωσαµενος τον . Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο. ως ειρηται. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης. εχαρισατο. ινα τα αυτα παλιν ειπω. αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. ει µη απεθανον. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. πασι λεγω”. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση.

ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι. “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. αβατος εσται. την µεν σποριµην ειναι εα. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. Επειδη ο Θεος. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. ως προειδως τα παντα. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε.λογον. ει και µηδενα πτοειται. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. τον δε . αποκαθιστα. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. αλλα και φυλακας. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων.

αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. ητις εστιν η ογδοη. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. αρχην δε λαβειν λεγεται. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. και εγενετο”. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. β΄. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. θανατω αποθανεισθε“. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. ου λεγω µονω τω παραδεισω. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα.

εξωθει και εκβαλλει. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο.”. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . παντα αυτοµατως προσφερουσα. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. αυτου δη λεγω του παραδεισου. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. την δε λοιπην απασαν γην. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. τοτε αυτους. φοβηθεις εκρυβην”. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. επει.θανατω αποθανεισθε. ως εφαµεν. απ᾿ αυτου εφαγες. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο.”. που ει. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων.

η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. θεασαµενη. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. αφθαρτος και αθανατος γενηται. Τι ουν. ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης. τοτε και αυτην .σου φαγη τον αρτον σου. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. οτι γη ει και εις γην απελευση “. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. Ου χαριν και διατι. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. τι ποιει. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. φθαρτω φθαρτη γεγονυια. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. καταφρονησαντα αυτου. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. ουτως τον παραβατην εδεξατο. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης.

επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. αληθεστερον ειπειν. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. ει µη παρεβη την εντολην. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. αλλαγησεσθαι µελλοντας. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. ταυτη ελατρευσαν. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται. ποσης αν αυτον εκεινον. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον.

εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. Αλλα προσεχετε. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. τον αερα. αλλα το µερος.καταµιαναντες την γην.. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων. παρακαλω. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι. γ΄. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν . ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. κατα τον θειον Αποστολον. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων.

συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. και γινονται θεοι. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος.ενωσας ουσιωδως. οπερ ουκ ησαν. επειτα οι του Χριστου”. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. την ανθρωπινην τη εαυτου. οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. το δε αχραντον . ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. τοιουτοι και οι επουρανιοι”.

ηµεις. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. αλλα κατελθων εν τω αδη. ειθ᾿ ουτως το σωµα. και αυτο το σωµα πνευµατικον. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. Τουτο δε γινοµενοι. τα θεια λεγω µυστηρια. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. ει και εθεωσεν. ανακαινιζοµενοι και . Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως.αυτου και θειον σωµα. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. θειον παντη και αϋλον. Το γαρ εσθιον και πινον. δηλονοτι παντες. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε.

Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. Τινος ουν ενεκεν και δια τι. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. υστερον. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. αλλα φως ασχηµατιστον. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. επειτα ο ανθρωπος. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. εν η ουρανοι πυρουµενοι . οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος. Και οτι τουτο εστιν αληθες. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι.ανανεουµενοι την ψυχην.

Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. φησιν. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. αλλαγησεται. Ποθεν τουτο δηλον. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. ουχ ως απολλυµενων τουτων. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. δ΄. Και τουτο. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. κατα τον θειον αποστολον. καν γαρ ο ουρανος. ηγουν πασα η κτισις. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. φησιν. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι.

επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. εν οις εστι δυσνοητα τινα. αγαπητοι. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. τον αυτον τροπον και η κτισις. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. παντα συγχεοντες. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. “ Λυθησονται δε αρα πως. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. επιφερων φησι· . ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν.

καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. φηµι. Οιον. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. ∆ια δη τουτο. ουχ εκουσα. ουκ αφ᾿ εαυτης. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. ως το λογιον. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. φησιν. φησι. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. αλλα δια τον υποταξαντα. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. φθαρτη και αυτη γενηται. η κτισις υπεταγη. Μη γενοιτο! Αλλα. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. οιον το . επ᾿ ελπιδι”. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. επ᾿ ελπιδι”. αλλα δια τον υποταξαντα. ε΄. καταρασαµενος ταυτην ινα. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. τη ανθρωποτητι υπεταγη. δεοµενον τροφης αισθητης. υπεταξεν αυτω την κτισιν. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. ουχ εκουσα.

αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. κατα πολυ διαφερον εκεινου. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι.πως γαρ. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. Ουδεις ουδαµως. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. υλικα µεν ταυτα. µητε ολως κρατουµενον.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. ουκ αισθητην παντως. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης. . υλικη τε και αισθητη. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. . Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος.

Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. των δικαιων. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. ως το λογιον. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. αληπτοι και αορατοι. καθα και ο Κυριος ειρηκε. ουτε εκγαµιζονται. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. ει και µη τη φυσει. αλλα τη αξια εσοµεθα. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. ως ο λογος απεδειξε. ουτε γαµουσιν. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. Η γαρ απασα κτισις. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. φησι.φυσιν. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη . ανακαινισθεισα. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. κακειθεν ακριβως µανθανετω. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. ως ειρηται µοι πολλακις. ανισταµενων απο νεκρων. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων.

Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. η ορωµενη αυτη και αισθητη. εν οις δικαιοσυνη. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται. κατοικει. τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. ετι αυτων οντων εν σωµατι. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. καθα προσθεν ειρηκαµεν. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. κατα το οσιον λογιον. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . εις αϋλον και αφθαρτον. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. Παντα δε υπερ λογον.πνευµατικη.

οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. ως δυνατον. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. του στηθους. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. ως µια τις ολη καθολου εστιν. Ειθ᾿ ουτως. ως ειρηται. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. στ΄. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. οια δη ανθρωπος εις. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. ωσπερ ουν και εστιν. των ωµων. υµας βεβαιωσωµεν. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε.

“χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. . και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. δεδωκα αυτοις. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. ινα παντες εν ωσι”. ους δεδωκας µοι θελω ινα. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. µηρων. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. οπου ειµι εγω. πατερ.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. κοιλιας. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες. καγω εν σοι.σοφιας και γνωσεως. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. ινα ωσιν εν. εν εµοι. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. σκελων και ποδων. ινα και αυτοι εν ωσι”. ην δεδωκας µοι. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου.

Ω χαριτος ανυπερβλητου. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. τη χαριτι. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. αδελφοι. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. αλλα “Χριστος” εις. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. ουχ Ελλην. ην ηγαπησας µε. Και οτι ταυτα ουτως εχει. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. ην δεδωκας µοι”. Ω επαγγελιας φρικτης. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. ει βουλοµεθα. ουκ Ιουδαιος. ου βαρβαρος. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. Ειδες µυστηριων βαθος. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. Ω του θαυµατος. ου Σκυθης. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. εαν θελωµεν. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. επαγγελλεται. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος .

κυβερνησεις. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. παρακαλω! “εαυτον. γενη γλωσσων”. εν δε σωµα”. επειτα δυναµεις. φησιν. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. τριτον διδασκαλους. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. αντιληψεις. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. ειτα χαρισµατα ιαµατων. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. δευτερον προφητας. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. ως προειποµεν. ειτε Ιουδαιοι. ειτε ελευθεροι. ειτε Ελληνες. . ειτε δουλοι. και αυθις· “Οι ανδρες.

φησι. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. καταλειψει αυτους. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. ηγουν τη Εκκλησια. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . ουτω και ο Χριστος. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. φηµι. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου. ως προς µιαν γυναικα. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. αντι του Χριστου. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. των υιων. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν.

αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη.ανδρα τελειον. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. φησι. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. τι εστιν. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. ζ΄. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. πεποικιλµενη”. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. αχθησονται εις ναον βασιλεως”. ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. Ουδαµως δη. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω.

και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. ινα παντες εν ωσι”. “Καθως συ. πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . η΄. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. εν εµοι. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες.” . ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. εν εµοι. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. πατερ. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. πατερ. Ποια δη ταυτα. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. Πως εν. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν.διατρανοι. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες.

ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. πληρωθησεται. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. φησι. αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. Ει ουν απογεγραµµενοι. µηδενος µελους λειποµενον. τοτε και ο ανω κοσµος. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. Ους γαρ προεγνω. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . ποσω γε µαλλον ηµεις. γενησεται. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. ο εστι Χριστου του Θεου. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους.

Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. η ου. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. πολυ γαρ τουτο εστιν. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου.” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. θ΄. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου.προς απωλειαν εαυτων. εµωρανθησαν”. αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. Ποιαν δε ταυτην. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους.

συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. Ακουε νουνεχως. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. καν αρχοντων περιφανεστερος. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. τον ανεξιχνιαστον. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. ανθρωπον µεν. οιον ειπειν µοιχου φονεως. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. (85) τον ακαταληπτον. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. τον αορατον. τον αγιον των αγιων. νυµφην ηγαγετο εαυτω. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. Βουλεσθε µαθειν τινος. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι. νυµφην ηγαγετο. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. Τινα τροπον. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. δια σε και την σην σωτηριαν. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. . ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον.

Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. φηµι. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος. ∆ια τι. αλλα “γαµους”. ως ειποµεν. Ακουε συνετως. κεχαριτωµενη. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. τον αρχαγγελον. Πως και τινα τροπον. ο Κυριος µετα σου”. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. ι΄. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. (86) και ανθρωποτητος. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. ανθρωπος τελειος και Θεος . Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. θεοτητος. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. λεγω. ενα υιον. Τι ουν εστι τουτο. Γαβριηλ.

(87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. ως η Παρθενος. αµην. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ουτως . ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. φησιν. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. ο Κυριος εστιν”. Ταυτα δε λεγει ινα. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. διδασκοµενοι την ευσεβειαν. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. εν ταις καρδιαις ηµων.τελειος. ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. αλλα πνευµατικως µεν. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. ευθυς. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. ως ειρηται. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. καν Υιον ακουης Θεου. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. συλλαµβανοµεν. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι.

µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. εν ηµιν εχοµεν. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. Ποιον αλλο. τι ποιει. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα.

και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο .απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. φησι. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. ο εκυησαµεν επι της γης” . οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. καθαπερ εφθην ειπων. ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. ει βουλοιµεθα.

την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. ητοι την θεοτητα.αυτου. Επρεπε και γαρ. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. ουτω και ηµεις . αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. του Πνευµατος. ως ειρηται. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν. γινεσθαι. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. ηγουν το πυρ της θεοτητος. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι.

οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. (92) υιοι δε αυτης. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. (93) οι ταυροι µου . (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. καθο Μητηρ εστι του Θεου. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. Τινες οι κεκληµενοι. φησι. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. ια΄. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. Οι προφηται. ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν.

εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. Ειδες παραβολης . οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. ους και κατεσφαξε. τοσουτον ων δυνατος. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. Τους αποστολους αυτου. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. Η των ουρανων βασιλεια. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. Ποιους λεγει δουλους. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”. Τι δε εστι το αριστον. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. Οι δε αµελησαντες απηλθον. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. τους δε και απεκτειναν. δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. ο µεν εις τον ιδιον αγρον.

πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. ποτε. ους και διακονους καλει. “Τοτε” γαρ φησι. ουτε κλεπται. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. ουτε µεθυσοι. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι. φησιν. ουτε πλεονεκται. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. “Και εξελθοντες. καν εισελθωσι. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. ουτε λοιδοροι”. ολιγοι δε εκλεκτοι”. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. ουτε µοιχοι. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. Τοτε. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. ουτε αρσενοκοιται. Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι.ακριβειαν. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. Και οτι τουτο εστιν αληθες. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. . Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. ουτε µαλακοι. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους. Ο δε εφιµωθη.

Ερευνατε τας Γραφας. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων. ο και κριναι µελλων. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Ου µονον δε. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. “Ερευνατε τας Γραφας”. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και. και ταυτα. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε.ιβ΄. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν.

Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. ω ουτος. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”.

Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. εν ειρηνη συ αποκριθητι. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. Και αυθις· “Επεβη επι . ουδεν θαυµαστον. Η σαρξ αυτη του Κυριου. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. Ουδεν ουδαµως παντως. υπο του συνειδοτος. ως εφαµεν. τον δροµον τετελεκα. κρινοµενω σοι. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. λογισµου κυριος ων. Ειπε µοι. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. αλλ᾿ οποια και πως.ως απιστος ει. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. Τις ουτος ο γνοφος. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι.

περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. ινα µη αρδην απολωµεθα. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. Ινα γαρ µη υπολαβης. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. οικων απροσιτον “. φησι. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων.Χερουβιµ και επετασθη. πως. ω ανοητοι. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. ως εν σκοτει καθηµενος. Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια. Μη υπολαβετε. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων. τι.. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. αλλα τους αµαρτωλους. ατελης ετι και αφωτιστος ων. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. φησιν. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. φειδοµενος δε ηµων.

πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. τας δε εντολας εργαλεια. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. ο ταυτα αναγνους. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. ως ειναι ηµας µεν σκευη. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. την δε πιστιν τεχνιτην. ως αν ειποι τις. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως.” Και . τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. εργαλεια ηµιν δεδωκως. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. Συ ουν. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται.τοις αγαπωσιν αυτον”. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων. ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται.

η γαρ γνωσις. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. απιστουσι. ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις .ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. πως. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. υποκρισεως ενδυµα. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. αλλ᾿ απιστουντος. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. ταυτα θεασασθαι. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. οντως αφρων εστιν. ειτε φαυλα. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. φυσιοι -. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. ειδος ανθρωπαρεσκειας. καθως . µωρου οντος σου. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. Παντως ερεις· ουδαµως. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. ειτε αγαθα. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. ειπε µοι. ειπε. φησιν. υποδειξει σοι. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. πως ισχυσεις. καθα δη και Εβραιοι. παντα γνωρισεις τρανως. Παυλω πειθοµενος. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. φησι.

∆εσποτα". Πως ουν εν αυτοις κατοικω. αλλα µονον εκεινον οραν. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. Ενδεξασθε µε εν υµιν. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. και ειπειν· “Ναι.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ποθεν τουτο µεµαθηκας. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. Ει γαρ τουτο ερουσιν. οιµαι. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. φησι. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. Θεος αγιος. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. Ειδετε µου το φως. ου φοβεισθε. συ. ευδηλον οτι και οι αγιοι . Εγω Θεος αψευδης. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. οποτε γενησεται και οποση. ω ουτοι. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. Θεος αληθινος. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. συ. ο εν αγιοις εγκατοικων. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν.

(106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . οσον ο Θεος επεγνω αυτους. τοτε δε επιγνωσοµαι. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. Ποθεν τουτο δηλον. νυν τεκνα Θεου εσµεν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. εµοι ουκ εποιησατε. εαν φανερωθη. Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. καθως και επεγνωσθην”. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. αλλ᾿ αµελεια. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. αλλα ταυτης κατεφρονησατε.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. ει µη τι αλλο.

Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ων εκει. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων.προχειρισθεντες διδασκαλοι. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. µολις καν µικρα τινα καθορα. ουτω και ο ετι εν τη . τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. καθως ηµεις εν εσµεν”. Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. Τοιγαρουν οι λεγοντες. οτι ου µη ορωσιν. ωσπερ και νυν. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. ουτως ουδε οι αγιοι. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. εσεσθαι. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. ινα ωσιν εν. δοκουντες. ως οιµαι. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. ουτε ποτε εθεασαντο. Οια εστι του Υιου του Θεου.

ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης. της πολλης εκπληξεως εξισταται. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν .. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. Και ωσπερ παλιν. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι.σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη.

ως ουκ οιδε. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. το πενθειν. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα.. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. θαυµα καινον ορωσα.και απαντας οµου καθορα. ουκ οιδα ο ουρανος. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται. ειπειν. διανοιγεται αυτω. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. το απροσιτον. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. λεγω δη . αφθεγκτα και ανερµηνευτα. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. το αφραστον. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. ολη εκπληττεται. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. το µετανοειν. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως.

ιν᾿ ειπω. Μαλλον δε. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. και ως αει ποτε τουτω συνων. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. (110) µαλλον µετα του φωτος. φωτιζον συµµετρως αυτον. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. Ουτω δε παλιν χρονισας. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. αφραστα οντα και αρρητα παντη. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι.τουτου του σκηνους. εαυτοις µαλλον. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. επιλειψει δε. ειπερ εµοι πειθονται. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. οιµαι.

ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. Ουδαµως δη. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης. ειπε. Αργος γαρ λογος ουχ. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. Παρακαλω ουν υµας.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . αδελφοι. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. ο ανωφελης µονον εστιν. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. Ποιος. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. Ολως δε ουτως εχων. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. Ουµενουν ουδαµως. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. Αλλ᾿ ω Κυριε. ως αν τις υπολαβοι. Ει βουλει δε. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. Ει δε και τουτο ποιησει. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι.

ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. (114) ζ΄. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. γ΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τινος ο νοµος. ε΄. και περι Ισραηλ και της περιτοµης. (113) α΄. β΄. κρατος. στ΄. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. τινος η σταµνος. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. και τι εστι το ληµµα τουτο. ΛΟΓΟΣ Β΄. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι.ου δοξα. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. δ΄. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. τινος δε η κιβωτος. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου .

εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. προεγνωκα γαρ υµας”. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. α΄. καγω αναπαυσω υµας”. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε.”. φησιν. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων. τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. Ουδαµως. οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. τουτους και προωρισε…. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ∆ευτε. Ουδαµως. τουτους και εδοξασε. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι.

εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. Ο δε· “Κυριε. οτι ο Θεος. καν πορνος. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και.εκ παντος – και εκαλεσε”. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. τουτους . Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. και ευθεως ακουσει· “Θελω. φησιν. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον. ευ οιδα. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. ινα αναβλεψω”. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. φιλειν τον Χριστον. Καν γαρ τελωνης. προεγνω και σε. ειπων αυτω” “Τεκνον. αναβλεψον”. η ως ο ασωτος υιος. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. η ως η πορνη. Κυριε.προσδραµετε απαντες. καν φονευς. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. καν οτιουν ετερον πελη τις. καν µοιχος. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. τουτω προσελθειν. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. αλλα ανθρωπον ουκ εχω.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”.

παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. Ουτω τοιγαρουν . η αλλως η τουτων χαυνωσις. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. η ηµεις εργαζοµεθα. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου.επισκεπτοµενος σε. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. δεεται µαλλον των υπο χειρα. αλλ᾿ αυτος εγω. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. η αυτος ο πλασας σε Θεος. η σπουδη δε των πυκτευοντων. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. ειπε µοι. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. Ποιος ουν. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. ισχυρος ων και αηττητος. Οιµαι. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. ως ειρηται. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. Προγινωσκει γαρ τα παντα. Ο δε γε Θεος. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως.

Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. τουτους και προωρισε”. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. τουτους και εδικαιωσεν”. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. η αµελεια τε και η χαυνωσις. προωρισµενοι εισιν. Οι µετανοησαι µελλοντες. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. ως δεδηλωται. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. Ναι. συ. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. ους δηλονοτι προεγνω. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . της ηττης και απωλειας ηµων. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. η δε απιστια και η ραθυµια. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. ους και προωρισε. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. Μη ουν λεγωµεν. φησι.

ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα.ειναι. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Ειπε µοι. Ποθεν ουν εµαθες. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν. Ουχι. γνωµεν οτι. φησι. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. ειπε µοι. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. β΄. καθως γεγραπται. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. τις σοι τουτο ανηγγειλε. ορα οτι ουδεις ετερος. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. αλλα σωσαι τον κοσµον”. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας.

Ο δε λεγει τοιουτον εστι. (121) ως προωρισµενοι. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. µοναχοι τε και λαϊκοι. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. πως αυτους εθνη καλει. Επειδη. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. ποια δη ταυτα. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. ενι . τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. αλλα και παντες ουτοι. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. Τους Υιους αυτους του Αδαµ. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. τον παραδεισον κατοικων. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας.

καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. ηγουν της µεριδος. διεβη. Ινα. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. ηγουν το γενος. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. αυτης δηλονοτι της γυναικος. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. ηγουν του δεσποτικου σωµατος. Τινα τροπον και δια τι. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου.

Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. του Αδαµ µη παροντος. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. αυτο το ληµµα. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. Αθετησας γαρ και αυτος. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. τον κληρον. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. της προς αυτον λατρειας αποστας. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. φηµι δη τα εθνη. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. ωσπερ εκεινη.

του Θεου”. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. λαβων. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. Ολον τον Αδαµ. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. του Αδαµ. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. λογιζοµεθα οτι. ο και εις γυναικα εκτισθη. υστερον φησι· “του Ενως. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. ει δοκει. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. Το ληµµα ουν. αυτων των εθνων. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. ουκ εστι. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. επαγει· “του Ηλι. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα.Αδαµ. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. του Σηθ. Τουτο δε που γεγραπται. ωσπερ ειρηται. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. η δε γυνη παρεβη πρωτη. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το .

ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. αυτων δη . Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . Ισραηλ. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. τοτε εξ αυτης παλιν. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι. αυτος ο Χριστος. φησιν. ινα παλιν ειπω. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. ηγουν. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. εκ του παραδεισου τουτου. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου.

Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. Τινα τροπον και δια τι. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. επει.των Ιουδαιων φηµι. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. γ΄. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. ως ατε Θεος ων. Ινα εκ του κοσµου τουτου. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. ο δε απιστησας κατακριθησεται “. Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. οια δη βασιλευς. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις.

Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. Πως. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. εαθησαν. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. που ειχεν αυτον εξωσαι. εκ δε των ηµερων ουδεν. αι δε ηµεραι. Παντως ουδαµου. Τινα τροπον. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. απο των αιωνων δε ελαβε. µετα την καταδικην. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. Ακουσον. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. . τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας.

εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. ποσον προωρισε λαβειν. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. και της του ξυλου <της> ζωης. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. ος ην ο παραδεισος. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. ου µετρητος υπο ηµερων. Το δε.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον.και εσται αφθαρτος µεν. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. Η µεντοι µερις της γης. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. ην. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. αλλ᾿ εκ των αιωνων. ινα. η µια και αδιαιρετος θεοτης. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. ητις εστιν ο Θεος. αλλ᾿ αιωνος. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. απο δε των αιωνων λαµβανει. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. αυτος δηλαδη ο παραδεισος. εθετο την . αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. . αθανατος δε.

την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. δ΄. ητοι την πλευραν. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο.

ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. λαος αυτου Ιακωβ. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. εγενηθη “µερις Κυριου. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. ηγουν τοις εθνεσι. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. ως ειρηται. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται.

ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. . Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. φησιν. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. Ειχε τον νοµον. Και συνελοντα ειπειν. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. ε΄. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. ου µονον δε. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης.

ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . Προωκονοµησεν εκει ο Θεος.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον. τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον.

ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. και εγενετο ανθρωπος. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη. του κοσµου γεγονε. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων. ο κληρος αυτου. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. τα εν αυτη διηγουµενος. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. Ουδαµως. ποσω µαλλον η σωτηρια .αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. ως ειπον. Τι τουτο. οι µερις Κυριου κληθεντες. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. φησι. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. Αλλα προσεχετε.

δικαιοι τε και αδικοι. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν. Ουκ οικτειρησεις. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. θεοσεβεις και ειδωλολατραι. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. Ο γουν Ισραηλ ουτος. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. Ου . Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. υµιν δε ουδαµως δωσει”. η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. Και ει τουτο γεγονεν. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης.” στ΄. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. αξιως ως αναξιους απωσω. Ελθοντος ουν του Χριστου. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. εµελλον απαντες. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. (138) Τι ουν. Κυριε των αιωνων. (137) Απο της διασπορας των εθνων.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. ως εφθην ειπων.

(139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. εκ του παραδεισου. Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. ποσω µαλλον. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. (139) . τουτους και προωρισε…. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην. φιλανθρωπε. ζ΄. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. εξορισας αυτους.προσδεξη. ωσπερ ειποµεν. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. προς εαυτον επεσπασατο. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. γενησεσθαι εµελλον. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου.”.. ει κακεινοι επιστευσαν.

αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . αυτην δη την πλευραν. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. Τις ουτος. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. λαου φθαρτου. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. καινον και παραδοξον. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. ως αν. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. αρχη κοσµου δευτερου. αφθαρτος εστι και αθανατος. καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. ως πολλακις ειπον.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. επειτα οι του Χριστου”. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου.

ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην.βαδισαντων ποδων. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. φησιν. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. χολης γευσαµενος και οξος πιων. Και ο µεν Αδαµ. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. φησιν. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. Αλλα που. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. οπισω µου. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα . επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν.

ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. Τινα τροπον και δια τι. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. ινα µη θανατω θανατωθησονται. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. και τοτε την κτισιν. αναπλαττει τε και ανανεοι. Οντως ουκ εχεις ειπειν. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. Αλλα πως. οικειν εµελλεν. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. του νεου Αδαµ. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι.

ινα. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν. ητοι την παναµωµον σαρκα. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. Λαβων . προανεπληρωθη γαρ. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. η δε ψυχη ουκετι. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν.

οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. φησιν. ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. Τινα τροπον. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. . ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. φησι. τω νυµφιω Χριστω. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. φησιν. Και ουτως. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος.γαρ. τουτου” – Ποιου. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. Της γυναικος δηλονοτι. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις.

Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. Τινος χαριν και δια τι.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. απ᾿ αυτου εφαγες. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. ως οιδεν αυτος. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. Ηγγικε. καθως και ετερωθι ειποµεν. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. Αλλα τι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. εις τον κοσµον εισηλθε. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. Και θεα µοι εντευθεν.

∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . αδελφε. εισαγαγετε ωδε”. χωλους τε και τυφλους. Προεγνω δε. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. ως πολλακις εφηµεν.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. εισηνεχθης. Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. των Εβραιων. ως Θεος. χωλους τε και τυφλους. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. ως πριν ο Αδαµ. Εβραιους λεγω και Ελληνας. πτωχους δε και αναπηρους. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον.

ουκ αν εσωθη πασα σαρξ. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . καθως ποτε τω Αδαµ. την µετανοιαν. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. εκπιπτουσι. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. και εδοξασε και δοξασει. ως ο Αδαµ του παραδεισου. των τοιουτων αγαθων.αγαθων. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. και εδικαιωσε και δικαιωσει. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. (150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους.

οταν εν παραβολαις διαλεγηται. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. εως ου εζυµωθη ολον”. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. ταλανιζη δε τους γελωντας. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. φασι. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”.

πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. . αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Ουδαµως. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. παραβολας καλει. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. ακουε. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν. Ο γαρ θειος σπορος. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται.. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. ουδε υλη εµπιπραται. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. Τουτο δε ολον ποιει. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν.

ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. ο δε Υιος ρηµα και λογος. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. Επειδη. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. ως ειρηται. φησι. Και. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. ου µονον δε. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. τα µεν συνεσκιασµενως. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται. ει δοκει. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν.

Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. ουδε βουλεται. σοφια και γνωσις. Ουχ ως τα . την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. λεγοµεν ενταυθα. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. Εχει δε ουτως. ως εφη. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. στοµα και ρηµα. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. ουτε γινωσκεται. βασιλεια ουρανων και παραδεισος.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. πνευµα και λογος. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. χαρα και αγαπη. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. µη ξενισθης επι τουτω. ουρανος ουρανων. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. και υπερ το παν ζητων. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. ου το Πνευµα δε. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. ουτως ουδε το στοµα του Θεου. ει µη δια της του στοµατος φθογγης. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. ακηκοεν.

προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. θελει. αγαπα. Ψυχη. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. ου προαιρειται. ου θελει. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. προαιρειται. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. Τουτο δε το εν αισθανεται. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. βλεπουσα ουκ αυτη. γνωριζον τε αυ και λαλουν. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. γευοµενον τε και επαφωµενον. ως ουσας εν η και πλειστας. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. ως ειρηται. ωσπερ ειρηται. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι. νοει. ειπειν ακριβεστερον. λογιζεται – λογικον γαρ -. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. επιγινωσκον. επινοει. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. ενθυµειται. το εν τουτο ζων εστιν. νους και λογος εν. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. επιθυµει. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . βουλευεται. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. γινωσκον. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω.

Και πως λεγει· “Κυριε. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. γνωριζεται· λαλει και λαλειται. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. βλεπεται και ακουεται. ως ουδε ορα. προς τον Κυριον. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. καθα και εωρατο. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. ακηκοα την ακοην σου. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. ως ορων αυτον. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. γινωσκει. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι.εχουσα. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. Ουχι γαρ . Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. Ουδαµως. Κυριε. ψηλαφαται.

πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. Ει ουν ηκουσε προτερον. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. δεδοκται”. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. καθως ταυτα ορα και ακουει. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. ηρπαγην”. ειτε εκτος του σωµατος. ει µη καθως ειποµεν. ινα µη επαιρωµαι. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. καθα τη βασιλεια σου. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. δεσποτα. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. ακουσαι ειπεν.

οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. Τινα δε τροπον ρηµατα.λιαν πνευµατικοις ακοη. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. νυν τεκνα Θεου εσµεν. φησιν. (160) Ποια δε αυτη. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. εξεβοησεν. εαν φανερωθη. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. ουτω και ο Παυλος. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. Ουτω παντα ηµιν ο . αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. η θεωρια και η επιγνωσις. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. µελλουσαν δε µετα ταυτα. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. “Ηκουσα. εαν φανερωθη. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι.

καθαπερ ειρηται. ποσις. λογος. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. τραπεζα. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. τροφη. οπερ αδυνατον. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. ως ων παν ειδος τροφης. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο.Χριστος γινοµενος. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. επιγνωσις. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. τοις αγαπωσιν αυτον. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. γνωσις. σοφια. καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. Ο αυτος και στεφανος εσται. ελλαµψις. κλινη. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. οµοιοτης. φως. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. ατρεπτως. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. θεωρια. χαρα και γλυκυτης. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. ουκ εσται.

” Μη δη τουτο ειπης. αποκαλυπτοµενου τινι. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”. αγαπητε. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. ο πατηρ”. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. ουτως τον λογον υπεφηνε. Ουχ. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. ο πατηρ”. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου.ειπων· “Εταιρε. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. απαγε.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. πως εισηλθες ωδε. (163) Τινος χαριν. ο πατηρ”. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. µη εχων ενδυµα γαµου. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. η του Πνευµατος διχα του Υιου. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”.

της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. ως ειρηται. . στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. οτι και ακουσας ηπιστησας. µαλλον δε. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. επειδη. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον.βουλει. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. Πιστευων δε. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. Ινα µη παρα των ακουοντων. ως ειρηται. ως οιµαι. το κωλυον ουδεν. απιστηθη. Ποια δε ταυτα. Ταυτα. φησι. Και γαρ. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. και εαν θελησωµεν. ει πιστευσεις βεβαιως. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. Τι τουτο. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. Ποιον τουτον.

”. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη.” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. ου τοπω περιοριζονται. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. φηµι. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. αυτα δη τα αιωνια. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ου βαθει που κρυπτονται. ουχ υψει περιεχονται. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. Ποια δη ταυτα.

εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. φησι. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. φησι. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. Οιον· “Τι απιστειτε. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . ουτος εωρακε τον Πατερα”. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. Και οτι τουτο εστιν αληθες. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. ου βιαν τινα εδηλωσεν. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. Ελκυσµον δε ειπων. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. “Εστι γαρ. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον.

αρτον φαγης ου τον ουρανιον. φησι. Ορας τι φησι. Αλλα τι. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Παλιν. µεταλαµβανεις. του Κυριου . Τι τουτο. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. ωφελων ουδεν. ως αν µη. ο καταβαινων. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. τον αληθινον”. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. αλλ᾿ εκ του ουρανου. φησι.δια τον Πατερα. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. Τινας αρα ουκ ωφελει. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι. και στερηθης της ζωης. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. Ο καταβαινων. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. και παλιν. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. ζωην ο διδους. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης. φησιν. αλλα τον επιγειον µονον. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. Τοινυν. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον.

οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. ακουσατε. πλουσιοι. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. ελευθεροι. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. ω αδελφοι. ως φησιν ο Αποστολος. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. Πως γαρ. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. . Ω πατερες. δουλοι. καθα φησιν ο Αποστολος. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. Η ψευστης µεν ουκ εστιν. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. (170) Ουµενουν. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. πενητες. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. πασα ηλικια και γενος απαν. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. αδυνατος δε. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. νεοι και γεροντες.

τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. ουδεποτε αρχειν τινος . αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”. την δικαιοσυνην. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. ακουσατε. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. ει µη υιοι. ει µη θεσει θεοι. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. σωθηναι ποτε δυνησεται. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. την ελεηµοσυνην. ταδε λεγει. Οι πατριαρχαι. ει µη φιλοι εστε Θεου. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. ο αρχων αρα πως. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. Οντως ουδεις ουδαµως. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην.

τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. και ου χριστιανοι αληθεις. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. φησι. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. ως που ποτε ουσαν µακραν. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. ως γεγραπται. επειδη εξ εθνων εσµεν. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. εν αισθησει γενοµενον.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. Ουδαµως. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. Υµεις δε. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. Την εν τω υψει των ουρανων. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. Βασιλευσει δε πως. Ο Θεος. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. Μαλλον δε τις . Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει.

λυπας και θλιψεις διωκοντα. αγαπητε. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. ει οιον τε. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. Αλλα δευτε παντες. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. νοσους παραµυθουµενον. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. εν αισθησει παση ψυχης. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. δαιµονας απελευνοντα. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. (173) υποπτευσει. ως αν εκαστος ηµων. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. θανατον αφανιζοντα. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . συναχθεντες επι το αυτο.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι.

εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. ινα µη. ο επι παντων Θεος. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας.πνευµατικον σοι παρεχοντα. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. ΛΟΓΟΣ ∆΄. ω πρεπει πασα ευχαριστια. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. ειτ᾿ ουν αισθησεις. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”.

Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. οτι πολλοι µεν αγιοι. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. τουτω δεδουλωται”. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. φησι. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. Αλλα µη γενοιτο ηµας. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. παραφρονουντες λαλουµεν. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. Τουτο δε συµβαινει αυτοις. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους.

Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων.ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. οταν και εν αυτω τω των . η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. το φρονειν. το λογιζεσθαι. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν.

δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. οι και µονοι. απαθων και τελειων. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. το δε δευτερον. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . και ετερον η ξενιτεια. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. εν τε συνεστιασεσι.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. υπο της χαριτος βοηθουµενοι. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. µη λανθανοντας δε. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου.

Επειτα ως εν ερηµω. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων. µαλλον δε εξω του κοσµου. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. ου µονον απαρνησιν εαυτου. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. (181) ως εκ κητους µεν. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. ρυεται αυτον. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε.

Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. Ου µονον δε. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. ελευθερωθεις. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων. ος εστι Χριστος ο Θεος.απροθυµος. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ου χωριζοµενη δε. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας.

ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. Ηκουσας θαυµα φρικτον. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. φηµι δη δια πλουτον. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. τα δε δωσει. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . καθαπερ ειρηται. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. τα µεν εκ των θειων Γραφων. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. δια τιµην. υπονοει.

επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις. αυτον τον Χριστον και Θεον. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι. κοπτονται. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. Επειτα επενδυονται το φως.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. ως µη βουλεσθαι. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. . Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους.

η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι.οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. ελεεινοι των παροντων. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. ελεεινοτεροι των µελλοντων. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. . ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. τοτε προς ολιγον. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος.

η ακτηµοσυνη. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Σκελη και αστραγαλοι. εµωρανθησαν”. η γυµνοτης. παιδεια και διηνεκει µετανοια. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. “η αυτω ευχαριστησαν. οτι ηµαρτον αυτω “. κνηµαι και γονατα και µηροι. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. η ξενιτεια. η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. βασις στερρα και ακραδαντος. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. η ηγαπησαν. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω. ως εφηµεν. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων.

ως τεκνα υπακοης”. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. ως ειποµεν. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. νηφοντες τελειως. ψυων τε και νευρων και πιµελης. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. η απλοτης. Χαριν. Νεφροι και οσφυς. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. η ανεξικακια. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων.παρακλησις. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. φησιν. και εν τω λογιστικω. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. η πραοτης. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”.

Στηθος τοιγαρουν και νωτον. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. το . οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. περι τροφης. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. Νωτον δε. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. ωµους. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. βραχιονας. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. περι ποσεως. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. υµιν εασω ζητειν. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου.

τους συντετριµµενους καταδεσµει. Ωσπερ γαρ το σωµα. ουκ εστιν. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Θεου βοηθεια και χαριτι. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. ως οιµαι. ανδρος. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. Ουκ εστι δε τουτο. της δε κεφαλης εστερηµενον. Ωµους δε και βραχιονας.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. εχον παντα τα µελη. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. Απερ. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. και παλιν η κεφαλη διχα . φησι. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης.

εποικοδοµηθεισας. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. απαγε. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. πιστις. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. ∆ια δη τουτο. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. ας εφθην ειπων. ελπις. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. Τα µεν γαρ ειρηµενα. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. ωστε ορη µεθιστανειν.

υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. Ον γαρ ουκ ιδη τις. µητε συναφθεις (194) αυτη. ον εωρακε. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. φηµι. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. αυτην. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. πως αγαπαν αυτον δυναται. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. αγαπην δε µη εχω. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. φησιν. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων. ουδεν ωφελουµαι”. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. εξ ολης . Η δε αγαπη αυτη. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω.εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. ως ειποµεν. ει µη την εις Χριστον πιστιν.

αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. ως νηπιος εφρονουν. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. ειπεν. φησιν.καρδιας. Χριστον. ∆ια τουτο παντα στεγω. κατηργηκα τα του νηπιου”. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. προσεχε τω λογω. την ζωην των απαντων εστερηµενον. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. “Ο αγαπων µε γαρ. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. ιδειν ου καταξιουται αυτον. αγαπησει αυτον προτερον. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. “Οσοι γαρ. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. παρακαλω. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. εαν φανερωθη. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Και ου τουτο µονον. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. φησιν. της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. Χριστον ενεδυσασθε”. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. ως νηπιος ελαλουν. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. οµοιοι τω Υιω του Θεου. εις Χριστον εβαπτισθητε.

καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. ατελεστος δε. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. εφ᾿ ω και κατεληφθην”. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. φησιν. φησι. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. η δυναµις του Χριστου”. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. σταυρον και θανατον υποµεινας. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. πατερ. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. µηδεις εαυτον απατατω. “ινα επισκηνωση εν εµοι. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. αλλα τη προθεσει. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. γινωσκετω δε τουτο. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. αλλα τη προαιρεσει. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν.

ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. το αΐδιον. το αναλλοιωτον. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. ινα εν ωσι. τον ουρανιον αρτον. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. Και ουτω ταυτα διδωσιν. το αφθαρτον. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. Πατερ. Και ινα συνελων ειπω. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. ως ηκουσατε. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. το ατρεπτον. καθως συ. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. εν εµοι καγω εν αυτοις”. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. πατερ. εξ ων . ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι.

προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται. ου µονον δε. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. η διδασκων ετερους. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. αλλα προς τας αρχας. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. νηπιω εοικεν απαλω.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. προς τας εξουσιας.

µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. . κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. ως οιµαι. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. ουδε οφθηναι. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν.

οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. Η δε αγια απαθεια. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. ουρανω. µη οτι γε αµαρτιας. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. διατηρει. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα.Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. µη γενοιτο. ετι εν σωµατι οντες. Των αγιων εοικασιν εκαστος. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται.

ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα.”. παραγεται. Και ινα ταλλα παρησω οντα. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. ει µη τινα αλλον. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. Ιστω πας ο ακουων οτι. συµφηµι καγω. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. καταπαυσω τον λογον. αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι.και ορωµενω. και θεραποντα ηλιον. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν.

προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. Παρησω γαρ. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. τω εναντιω συνταττονται. Αει γαρ. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται. οια δη . τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. το καινοτερον. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. το γε νυν εχον.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. εγω νενικηκα τον κοσµον”. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον.

ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. Οιµαι. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. Ου δοξης γαρ. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. τω εραστη επιδωσει. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. ου χρηµατων ουτοι εφιενται. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. ουδε τη σκια των . ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. ου τρυφης. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως.

Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. η σχετικως προσανεχουσι. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. και ηµεις οι απερριµενοι. Τουτο ουν το µακαριον παθος. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. Και . µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων.

Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. φησιν ο Παυλος. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. Παντως. παντως ειποιεν αν. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. η ουδεν εστιν. λεγετε· Χριστον. αλλ᾿ ως πιστοι. εις το Πνευµα του Θεου. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. αµαρτανει και βλασφηµει. ουχ ηµεις. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. ουκ αυτος. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. δηλον οτι. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. Εστι τι. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. πιστει δε µονη και λογισµω. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. Τι δαι. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. καθως φησιν ο Αποστολος. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. Χριστον ενεδυσασθε. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . Τι ουν. ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. Ναι. τι ειναι. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. Ει ουν βεβαπτισµεθα. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. φησιν. Το ουν ενδυµα τουτο. ω ουτοι. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι.

ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. οπερ πρωην ουκ ην. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. Τι δε εστι. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται.. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. “Η σαρξ γαρ. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. Θεος. φησιν. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. οπερ ουδεποτε γεγονεν. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. Εστι τοινυν Χριστος.

τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. “Ο µονογενης. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. λεξον ηµιν. φησιν. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. ουδεις εωρακε πωποτε”. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα.” Απαγε. Και τουτο λεγοντες. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. Τι ουν ερεις προς ταυτα. “Θεον. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. ω ουτοι. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. Αλλ᾿ οιδα. Τι δαι. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. φησιν. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. ουκ εστι. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι . Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. τι ερεις. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. φησι.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. την λαµπαδα”. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν.

“Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. ουτε πιστευειν. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. δηλονοτι και πιστεως. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. πιστις ελπις. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται. Ευδηλον οτι ενταυθα. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. ∆ια τι η πως τουτο εσται. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. των αιτιων της αγαπης µη οντων.” Ουδαµως. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. αγαπητε. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. Ει γαρ µη τουτο γενηται. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. Πως γαρ. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. τοτε δε προσωπον προς . αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. ο δε ελπιδος εκτος. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. και η θεωρια συνεπεται αυτη. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν.

Και τις Παυλου ισος. γενου δεκατος. φησι. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. Οις ουχ ηµεις.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. γενου τριτος. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. Ουχι. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. Αλλ᾿ εκεινος. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. φησιν. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. ινα συ σωθης. γενου ταις χιλιασιν. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. αδελφε. των συγγενων µου κατα σαρκα”. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. γενου τοιουτος τη πιστει και συ. Παυλος ην. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. ει βουλει. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. καθως καγω Χριστου”. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις.

οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. Ανθρωπου παντως. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. Ειπε συ. δηλονοτι και τα νοηµατα. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. φησιν. τα του Θεου. . ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. Ει ανθρωπου εισιν. συ δε µοι συνετως αποκριθητι. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται.

ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως.οικου φερε ειπειν η πολεως. Ποιαν. τι αν και οικοθεν ειποι. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. εαν µη προτερον ιδη. Επει. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. αδελφοι. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. ποιαν δε φρονησιν. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. ου δυναται απο της ακοης µονης. γινωσκειν και τα περι της πολεως. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. ειπε µοι. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. ειτ᾿ ουν φωτος. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. ουδεις ειπειν δυναται. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . κατα την κελευουσαν εντολην. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν.

. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. ω πατερ. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. ειτα ορασις. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες. πατερ. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω.” – “Φως. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος. Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. οτε ιδης αυτον.πως γαρ. πατερ. πατερ. τεκνον. Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. γλυκυ. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. Και φησι· “Τι. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. ως προεγνωκως τον Θεον. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. Ην µοι δε χαρα η και . και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. ου δυνασαι. ειδες.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. Και ως ουν τουτο λεγει. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. . καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου.

εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. ο Θεος. Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον.νυν συνουσα µοι αφραστος. φησιν. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. εστι”. . το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. καθα δη και νυν. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. Ει γαρ µη ιδη. ινα παλιν ειπω. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. εαν φανερωθη. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. αυτον. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. και ποιησω θεον”. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. τεκνον. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. ως ορας”. συ ει. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. αγαπη τε και ποθος πολυς.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. πολλω µαλλον επι Θεου. ως ορας. Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν.

πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. πως εκεινοι ειρηκασιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Εκεινος εµε δοξασει. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. ποθεν. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. Παντως γαρ.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. ου εδωκεν ηµιν. το Πνευµα της αληθειας. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. Ει ουν ηκουσαν. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα. Ει δε και ειπη. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. οιον φερε ειπειν. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. Φρασον ηµιν. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν.” “Εκ του Πνευµατος. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. Εµαθες . φησιν. Επει ο ουκ ειδον. ει οιδας. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. η παρα τινος ακηκοασιν. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος.

εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. λεγεις τουτο Θεον. δυνατον ειναι . Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. υµεις δε γινωσκετε αυτο. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Συ ουν. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. ως ορας. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. Θεος. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν.

εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. Εµφανισον µοι. προσπεσον. ει θελεις. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. ανθρωπε. σε τον Θεον. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. Αγαθε. ινα ιδω το φως του κοσµου. Κυριε. ως ειπας. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. ευσπλαγχνε. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. ωσπερ ποτε ο τυφλος. και εν εµοι. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. αµην”. εν εµοι. αδελφε. Πεµψον τον παρακλητον. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. Μεινον. ως τας θειας τηρησαντα σου. σεαυτον. και τον . ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. οικτιρµον. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. Αλλα χρεων ειδεναι. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. επουρανιε. Υιε του Θεου. απο γεροντος νεον γινοµενον. ινα ιδω την δοξαν την σην. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. ο Πατηρ. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. της σης θεοτητος καταλειψης µε. ευσπλαγχνε. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. Μορφωθηναι θελησον. αδελφε µου αγαπητε. εντολας. Εδιδαχθης τοινυν. αγαπητε. ω Θεε του παντος. ∆εσποτα. την εικονα. πιστευσον. αορατε. Ναι. και επ᾿ εµοι.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. οτι. Τουτο ουν εστι. ως αναξιον.”. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι.

Μη ο ουρανος ενηλλαγη. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. µυστικως δε και ανεπαισθητως. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. ως πολλακις ειποµεν. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. τι νεκρων διαφεροµεν. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. Αλλα ο ηλιος. και πνευµατικοι γινοµεθα. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. εν σωµατι οντες. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. ως δεδηλωται. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. συ. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. Νεκροι γαρ οντες. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. Ειπε. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. ειπε. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. η οι αστερες. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. Μη η γη. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. η η θαλασσα. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. η γινεσθαι (224) µεν. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω.

τα ανω ζητουντες. τα ανω φρονουντες. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. αιτεισθε. ΛΟΓΟΣ στ΄. Τεως διδασκεσθε. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. υποτασσεσθε. ω πρεπει πασα δοξα. τω ενι τρισαγιω φωτι. νηστευετε. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα. κρουετε. εως λαβητε. Ναι. εως δραξησθε. τα ανω επιποθουντες. δουλε αγαθε και πιστε. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. κλαιετε. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. ζητειτε. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. πυκτευετε. Αλλα προσεχετε. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εαυτοις. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. επι πολλων σε καταστησω”. παρακαλω. προ του λαβειν εκεινα. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. διωκετε. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. µηδενος των επιγειων. εως ακουσητε· “Ευ. εως καταλαβητε. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. (226) . επι ολιγα ης πιστος. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. φροντιζοντες. προς µηδεν ετερον απονευοντες. τεως µετανοειτε.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται.

Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. ως εικος. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. φηµι. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. περι εµπαθειας. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. οτι . αγνοουντες. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. και απαθειας. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον.

Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. µηδεν παραβλαπτεσθαι. µη κατακριναι τινα. µη προπετως τι διαπραξασθαι. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. της καρδιας κινηµατος. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. οιον απο πατρος και µητρος. µη υπνωσαι. µη µεµψασθαι αφανως. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. φηµι. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. µη επιχαρηναι πτωσει . εν µεσω αυτων στρεφοµενων. οιον µη βλεψαι εµπαθως. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. µη ωσαυτως ασπασασθαι. τα δε εν τω κοσµω. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. οιον µη φαγειν. ει σπουδαιος εστιν. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. ωστε. µη πιειν. αλλα και του εσωθεν. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. ου λεγω µονου του εξωθεν. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι.

Ω και εντυχων. µη φθονησαι κακως. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν.τινος. αλλ᾿ ολην. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν. η και του πωγωνος. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. Ου και κρυβεντος εξ . ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. µη ζηλωσαι εν πονηρια. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει.

και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. ακουει αρρητα ρηµατα. (230) απορησας ουτος. αλλα και παντελως καταπεση. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. αορατος. (231) ουτε σωµα. τη µνηµη φλεγεται. αρπαζεται εις παραδεισον. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. ανεκδιηγητος. εις τον νυµφωνα εισερχεται. τω φωτι αναµιγνυται. απαθης. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. ψυχη και Θεος. εν απολαυσει γινεται της τρυφης. του ποµατος της ζωης. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. απροσιτος. του µοσχου του σιτευτου. αψηλαφητος. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. τη αθανασια συµπλεκεται. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . ανεξιχνιαστος. δραµειν µη δυναµενος. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. τρεχει σφοδροτερον. περιπατει συννους. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. του µαννα του νοητου. εντονωτερον. Θεος αναρχος. του αρτου του ζωηρου. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. αναφης. αρρητος. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. απογευεται της ζωης. ατελευτητος. ασφαλεστερον· ορα κατω. εις τον παστον παραγινεται. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. Σωµα. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. τω ποθω καιεται. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. ως που τις εφη. ως πιστευοµεν. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. εις τριτον ανερχεται ουρανον. συναπτεται τοις αγγελοις. τον νυµφιον ορα. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. τα τρια ταυτα. του αµωµου αµνου.οφθαλµων αυτου.

τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας.ενδεικνυµενοις. ψυχη και σωµα. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. η ινα αισχυνθωσι. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. Αλλα παλιν. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. γινοµαι. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. µαλλον δε. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. Αλλα προσεχε. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. αχωριστον ουσαν της ψυχης. ει δοκει. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. Αποδεδεικται τοινυν οτι. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. Θεος. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. ως ο Λογος απεδειξε. πηλος. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. Πατηρ. καθως επλασθη. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα.

ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. απαθης εστιν. µηδεποτε εις ετερον τι . και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. αλλ᾿ ουδε. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. µενει ασαλευτος. ειπειν. Θεος απαθης εστι. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. φησιν. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. καν εν βορβορω σωµατων. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας.

οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. ουτω και η των αγιων διανοια. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. επι θρονου καθηµενον. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται.µεταβληθηναι δυναµενος. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. ουτω διακειται. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. Βλεπει τον αργυρον. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. (234) τον µαργαριτην. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. ου µολυνεται. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. Ορα τινα δοξαζοµενον. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται.

ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. κεκαρωµενος τω παθει. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. του παθους την φλεγµονην. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. . ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη.εµπαθους αλλοτριος. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. παρακαλει. τον ογκον. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. τεταραγµενος ολος τον νουν. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. κατεχει. Οιµαι. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται.

τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. ∆ια δη τουτο. ως επι καλοις. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. το δε κρυπτοµενον. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. αλλα µεν τη γευσει. ο δε. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. ως εφθην ειπων. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. σοφος ων.

βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. α δε συ βλασφηµεις. Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. Ζω δε ουκετι εγω. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. παθος. πως. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. ακαθαρσιαν. ζη δε εν εµοι Χριστος”. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. ειπε. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. η ηδονης υποστησεται κινησιν. πορνειαν. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. ως . ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας.

ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. και δεθεις. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. η δουναι λογον τω Θεω. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . εν τινι αλλω θαρρησας. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. επει ουδεν κερδησεις ετερον. αλλα και περι των προβατων. Ειπε γαρ µοι. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. Ει δε οµολογεις. ουτως εχων. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους.εφικτον ανθρωπω. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. χειρας αµα και ποδας. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. καλον ποιων. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. παρακαλω. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. Βλεπε. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. γινωσκε. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης.

ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. καταδεξη. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. Φριξον. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. τον επουρανιον βασιλεα.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου. Ορα µη κριναι τον ετερον. αδελφε. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. ζωντα δε µονω . ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. ανθρωπε. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα.

εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. και . Ουτω γαρ ποιων. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. καλον ποιησεις. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον.τω Θεω. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. Και οτι. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. ω πρεπει πασα δοξα. (243) Περι των δουλευοντων Θεω.

οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. ο Πετρος αυτος. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. η πορνη. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω.δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. Οι µεν γαρ µετανοουντες. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. λεγω. οιος ην ο τελωνης. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. εκλαυσε πικρως. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. οτε. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. και οι εν ταυτη χρονισαντες. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. εισεται. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον. εισαγωγικοι τε. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. Οι δε την ασκησιν . ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες.

ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. αγρυπνει. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. κλαιει. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. χαµευνει. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. αλλα των µεν πονηρων µονων . Τουτο δε λεγων. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. ουδε ο εκκλινας απο κακου. νηστευει. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. µη επερχοµενης δε. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται.

αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. αλλ᾿ εασαντα τουτους. φησι. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. αλλα αργος καθεζοµενος. η και µηδολως ποιων. Ουδαµως. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. λαθρα διαφυγειν. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται. ποιειν και µη ποιουντι. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. Τι δαι. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. εις κατακρισιν. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω.τω δοκειν απεχοµενος. αµαρτια αυτω εστιν”. .εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. οτι τω Θεω . τω χαυνω και αµελει. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. επι πλειον κατακριθησεται. Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . αραντας παντα. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου.

Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι. πιστοι τε και απιστοι. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . ιερεις. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. η εκεινους. µητε τον βασιλεα ιδοντες. ει δοκει. πλουσιοι και πενητες. και ταυτα. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. οιον αν και εστιν. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. ∆ουλοι γαρ αυτου. η τους στρατηγους. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. Και πως τουτο εστι. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις. οι παντες εσµεν. δουλοι και ελευθεροι. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. ουδε εαυτον. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. αρχιερεις. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και.

Κλαιοµεν. ∆ια τι. σκοπησωµεν. Τεως δε. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. ει δοκει. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. τι εργαζοµεθα. αλλα προς τας αρχας. Παντως ινα των . Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. παντα τω δοκειν αφεντες. προς τας εξουσιας. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα.αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. εν η αιχµαλωτοι. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. εκουσιως αποφυγοντες. διηγοµεν.

Πενθουµεν. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. Ταυτα δε ποιουντες.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. καν οτιουν πανθανωµεν. Ιδου ουν. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . καν εµπαιγµους. και συνελασαν εις κρηµνον. ∆ια τι. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. Ευχοµεθα σωµατικως. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. Ει δε µη τοις ορωσι. Νηστευοµεν. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. Καθεζοµεθα εν κελλιω. Παντως ουδεν. (250) ου µονον δε. καν λοιδοριας. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. καν κολαφισµατα. Ει ουν δωη ο Θεος . πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. ∆ια τι. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. φευγοµεν εις τα ορη. καν ραπισµατα. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. καν εκπτυσµατα. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν.

τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων. ειπατε µοι. . φευγων δε αυτος ισχυρως. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. ουδε υµιν. οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. Ουδαµως. τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. ως ειρηται.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα.. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. οι δε εκ προληψεως ηδονων.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. επειδη. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . οι προσαιτουντες πενητες. Πως δε. οιµαι δε. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. Ου µονον δε. οι δε εκ συνηθειας κακης. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. αλλα και τραυµατιαι. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν.

σπουδαζοντες. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. Ουδαµως· αλλα τι. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. ιατρευσον σεαυτον”. εµοι εποιησατε”. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. ως ειπον. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. ουτω διακειµενους ως λελεκται. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. Ουµενουν. “ουδε εξ εργων τινων. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. κατα τον θειον Αποστολον. ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. ινα µη τις καυχησηται”. (253) ως εφθην ειπων. ουδεν ωφελει. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. Παρακαλουµεν. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. Τω ουν ηµας ελεουντι. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. αλλα και τουτο ποιησας και .

και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. των αδυνατων εστιν. φησιν. φησι. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. Ει µη εκεινον . προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα.. φησιν. ουτω και η ψυχη. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο. ουδεν εσται παλιν οφελος. εαν αψυχον κειται και απνουν. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. καν αµαρτηση καν µη. η καν ολως ζην. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. Ει ουν ηµεις νεκροι. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. ως οστα νεκρα. εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. “Εγω γαρ. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. Τι ουν το οφελος. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. καν ασθενη καν µη.

Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. προσπεσον. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. µακαριος ει. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. καλειται υγιεια. Ερχοµενος δε αυτος.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. τυψον σεαυτου τας οψεις. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. λεγεται φως. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. καλειται ιµατιον. δυσωπησον. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο.”. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. θρηνησον. σκεπη και υδωρ. κλαυσον. Ει ουν ετι διψας. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. ω αδελφε. λεγεται ζωη. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. αυτο εκεινο. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις. ει µη το φως παραγενηται. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. αρτος.

υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. ∆εικνυε αυτω. αλλα τον Χριστον ορων. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. τι οτι και δοκεις ζην. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον.. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. µη δοξαν ζητουντα.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. την αγαν ακτηµοσυνην. µη τιµην. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. Μηδε. φησιν. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. ον ουδεπω τεθεασαι. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω. Και οταν τουτου αξιωθης. την αποκεκρυµµενην”. . ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. µη αναπαυσιν. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. τον αφιλαργυρον τροπον. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου.

τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. το φως το αληθινον.Γραφων. εν σκοτει διαγοµεν. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. ουκ εγκαταλειψει σε. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. ερωτω πως αυτο. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων.. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. (258) ινα. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. καταξιωσης. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. το αληθινον φως. ο αµαρτωλος”. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. τεως εν εργασια και ουκ αργια. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. φησιν. Ει νεκροι εσµεν. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. Τι ουν. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. καθωσπερ εφθην ειπων. Μνησθητι ων ειπον. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. Ουδαµως. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους.

αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. ειποις. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. . Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. και ου διακονησατε µοι”. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. Πως ουν. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. εν τω κελλιω. Αλλα καθη. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. Πως ουν ηµεις. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. Ειπε. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. ∆ια ποιων των εργων. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. συ δουλευειν λεγεις Θεω. ως προειρηται. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. ειπε. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. (259) Ει δε συ µεν.

του θειου και αρρητου φωτος. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. . Ουδε αγνωστως. επαν δε σφοδρως εκκαη. ωσπερ ο κλιβανος. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι.. και αυτο. ως τινες οιονται των νεκρων. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. Εις ους δε αναφθη. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. αλλα και πολλους αλλους. τινεται τροφη και ποσις. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν .

οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. επειδη. Το βασιλικον σιτηρεσιον. . αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. Τι λεγων οψωνιον. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. λαβειν· και τηνικαυτα. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες.

ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. εαν θελωµεν. Ει δοκει. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. ΛΟΓΟΣ Η΄. ετοιµη προαιρεσις. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον .πως εις παραταξιν. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. Αλλα δευτε και διαναστωµεν. ειπε µοι. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. το κωλυον ουδεν. φησιν. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν.

αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. την εξ Αιγυπτου επανοδον. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ. Και συν τουτοις. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. την φυγην την εις Αιγυπτον. πως. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. τα σπαργανα. το σπηλαιον αυτο. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. τον πειρασµον του διαβολου. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. την του Συµεων υποδοχην. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. την των γονεων υποταγην. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. την προδοσιαν του µαθητου. ου µονον δε. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. φησιν.κοσµον. ειπε µοι. ου λαλεις. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω.

). µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. τα ονειδη. ειτα τον φραγγελισµον. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. ωσπερ δροσος ουρανιος. τον ακανθινον στεφανον. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. την πορφυραν. ανεωγµενης εκεινης. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. τους εµπαιγµους. Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. αορατος και ανεξιχνιαστος. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. αρα γε. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. και επι τουτοις. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. δικην αστραπης . ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. τον καλαµον. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. τον σταυρον. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον.

Που οντας. ακινητος. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. ουκ αγγελων. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. Εν εµοι δε. ασχηµατιστος. πως. . και ιδου τρια εν αυτω.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. αψηλαφητος. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. µη ειδεναι φαιης τινα. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. αεικινητος. Και ταυτα ιδων. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. αναφης. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. απεριγραπτος. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. (267) ον ευρων ο εµπορος. καθως ειποµεν. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. φησι. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον.

επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. ως ανθρωπω εφικτον. δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. ουκ εν σοι. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους.

ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. παντες ουτω σωθησονται. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω.”. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. ου χρη τοις εργοις. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. ινα µη τις καυχησεται”. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. ου µονον δε. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον. ολως θαρρειν. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. κατα τον θειον Αποστολον. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. Κυριε µου δεσποτα και Θεε.

συν Αγιω Πνευµατι. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. η πραοτης. ης πιστις. η ειρηνη. τιµη. κρατος. ΛΟΓΟΣ Θ΄. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. η χρηστοτης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. η αγαθωσυνη. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. η χαρα. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι . οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. ος εστιν η αγαπη. η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια.παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε.

πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. φησι. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. ω της πωρωσεως. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. ευδοκησεν ο Θεος. αδελφοι. ουκ εστιν. Ουδεµια µενουν. Που συζητητης του αιωνος τουτου. Που γραµµατευς. διδοσθαι. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. ητοι τη ουσια. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους.ποιων χρηστοτητα. Ω της ευηθειας. ουκ εστιν εως ενος”. Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. τω µεν φωτι ηνωµενους. Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. του εµου γενους. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. τον οντως οντα Θεον. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων.

∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. θειω κινουµενοι Πνευµατι. ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. Τουτων η γνωσις των θειων. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του .περιεργαζεται. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος.. αυτον τον Θεον. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. α δια νοερας θεωριας. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. ειπειν ολως ου δυναται. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια.

Πνευµατος. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . αλλα διηµαρτες της ενοτητος. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. του Πατρος και του Πνευµατος. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. ενωθησονται. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. Πατερα δε. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. αλλ᾿ ουδε Υιον. Ει γαρ ενωσεις αυτους. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν. ουδαµως ευρησεις. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. Υιου και Πνευµατος διχα. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. καθως φησιν ο προφητης. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν.

Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. “Μηδεις υµας. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. η ουπω εις το υψος (278) . Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. ω αδελφοι”. φησιν. οτι εαυτους ανακρινειν. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε. Ουδαµως. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται.εκπληρωσεως. ως ορω. ω αδελφε. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. ως απειθειας και απωλειας υιοι. ωσπερ επιλαθοµενοι. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. απατατω κενοις λογοις. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. ω ανθρωπε. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. ενθεν ερω. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας.

νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. ως ειρηται. αδελφε. . πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. Τον ουν φθονον ωδινων.τουτο ανηνεχθης των αρετων. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν. ω αδελφε. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. Ει µεν ουν. Και πως συ. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. ων ο βιος. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. Ειπε.

υπο σου βιαζοµενος. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις.ως γεγραπται . εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις. ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη. αυτος εστιν ος . περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. ιστασαι. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. του µεγαλου Θεου. Ει γαρ µη απαθης. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. οια δη κατηχουµενος. “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. Πως. Ηµιν δε. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. δια του Πνευµατος αυτου. ινα παραφρονων ειπω. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. “α . µηδε αγιος ει. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. ως ειποµεν. κατηχουµενος ων. ως ειδως τα θεια. ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. γεγονας.

ο αµορφος και ανιδεος. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. ει µη απειρως εχει. των ευτελων και αχρειων. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . ασβεστον διατηρουµεν. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. πιστις. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. το µεγεθος. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. αµεθυσον και αλλους τινας. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. χρηστοτης. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν.εν Θεω θαρρων λεγω -. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. πραοτης. σαπφειρον. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. οιδεν. ως εκ λαµπαδος τινος. ενος εκαστου αυτων το ειδος. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. αγαθωσυνη. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. εγκρατεια”. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. ειρηνη. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. χαρα. µακροθυµια.

εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας.. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. φησιν. “Παντα λογον αργον ον εαν . Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα.βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. Τι γαρ φησι. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. αδιαφορουµεν. “Ο γαρ αγαθος.

. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον.λαλησωσιν οι ανθρωποι. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου.

λεγοντες. πλειους δε. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. ω ουτοι. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. Εξ υµων µεν. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. ινα µη οµοιος γενη αυτω. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. οιµαι. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. ει δυνατον. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. “Παυσαι. ως αυτοι φατε. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου. και των βουλοµενων εκαστος οψεται.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. ορωσι και νυν. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. ουδε προλαβων εδεξω αυτον. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. πολλοι µεν ειδον και προτερον. πας αρα . Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης.

το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. καθοµολογησεις. Οθεν. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. Ουτως ουν και υµεις. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. Ει ουν και υµεις υπο . και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. (286) φησι. οτι εκ Θεου εστε. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. ει βουλει µαθειν. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. αυτος συ. σαρξ εστι. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. οιµαι.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. Τι δαι. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. και µη βουλοµενος. Παντως ουδαµως. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. ω αδελφε. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. Ειεν. Ουδαµως δη. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. Συ δε.

τη . ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. λεγω. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. καθ᾿ οσον νοει. ενδον µενει. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. και παλιν. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. Αλλα. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. πατερες και αδελφοι µου. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. παρακαλω. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. τας καρδιας. σπουδασωµεν. ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. αυξανων τη πιστει.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. παχεις. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων.

(290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. µαλλον δε κατα φυσιν ον. Το δε πως. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. ω αδελφοι. ειπειν ουκ εχω. Και οτι . και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης.

τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». πολλης της του νου καθαροτητος. ηγουν υποχωρησουσι. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. αγαπητοι.η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. Πολυς ηµιν. ινα γνωµεν. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. (291) και τινος ενεκεν. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. τοις δε γε κατ᾿ εµε . αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). πολλης της σπουδης. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος. και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. ατελευτητος. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων.

ως ειπειν. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. . Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. ως φησιν η θεια Γραφη. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. ως αν. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. υστερον δε και ηµεις. οι εξ εκεινων τεχθεντες. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. εδουλωθηµεν. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. εξεπεσον. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. ου δι᾿ ετερου.

Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. ο αθανατος και αναµαρτητος ων. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. και σκοτισθεις µαλλον. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. αλλα τιµωρουσα δεινως. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. αλλα φλεγουσα. ο αφθαρτος. φοβερα και φρικτη δεικνυται. Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ου ζωοποιουσα. Τινος χαριν. αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. αλλα σωσαι τον κοσµον. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. ου φωτισθεις. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». Η γαρ θεοτης. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ου φωτιζουσα. ουχι αυγασθεις.αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. θνητος εκ θνητου. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. το σκευος της εκλογης. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο.

ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. και τα εργα αυτου. παντα λεπτοµερως καθορα. τα τε αισθητως πραχθεντα. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. «Εγω γαρ.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. ουτως παλιν ελευσεται». ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. φησιν. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. φησιν. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου». οια εισι. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. Ου µονον δε. Η γαρ ηµερα Κυριου. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. ολος αµολυντος. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. Ει γαρ . προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται.

ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. Υµεις δε. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. παντως. τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. ειτε καθευδοµεν. ινα ειτε γρηγορουµεν. ειρηνη και ασφαλεια. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . αµα συν αυτω ζησωµεν». οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι.µη τουτο εσται. οι απιστοι. αγαπητε. και ου µη εκφυγωσιν. αδελφοι. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. αποθανοντος µου. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. πως αυτον οι αµαρτωλοι. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. ουκ εστε εν σκοτει. αδελφοι. ουδαµου φως θεασοµαι. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. µη ειπης εν τη καρδια οτι. ουτως. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι.

οµοιωθησεται. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. Μηδεις υµας. ενδικως κατακριθησονται. αδελφοι. «Χριστος»γαρ. πως υιος λογισθησεται. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. Ο του φωτος χωριζοµενος. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. φησιν. ουχ ως αρνουµενοι µονον. «εαν περιτεµνησθε. αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. Ουδαµως. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. και ουτος κατακριθησεται. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. αλλα και εν τω Πνευµατι. αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . αδελφοι.επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». ει και λαµπει τρανως. ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. ουδεν υµας ωφελησει». τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν.

εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. συµπαθη και φιλαγαθον. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. ως ακουω. Ον ευθυς. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας. ποιησαι και φυλαξαι. καταλιπων µεν τον ανταρτην. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων. αποδεξαµενος. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. Ειτα . οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους.

γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι. πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν.

Τοιγαρουν. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. µαλλον δε αυτον εκεινον. µαλλον δε µειζονως. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. και ουχι βασιλευς µονον. σπουδασωµεν κτησασθαι. παρακαλω. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. Ει γαρ τουτο εγενετο. αδελφοι µου αγαπητοι. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. ην µοι αφορητος. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. θλιψις. ουκ αν . και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. εαυτους εκκαθαραντες. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». τους αρραβωνας λαβειν. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. ινα και αυτος. αδελφοι. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. αποδεξηται και τιµηση. οµοιως ηµας. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. πιστευσατε. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν.

και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. Ει ουν ο Χριστος Θεος. Θεον τον Πατερα λεγων. Λογον τον Υιον. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. Εν τη των ορωµενων κτισει. αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. αυτον παλιν εχει τον Κυριον. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. αδελφοι. Αλλα προσεχετε. Ταυτα τοινυν ειπων. τοις αδελφοις µου. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. πιστος ειναι οιοµενος. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. Εν ποια αρα σκοτια. ινα. καθως ειποµεν. αντι του· . παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. απιστος ευρεθησεται. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. εκθησοµαι. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. και εις το πυρ εµβληθησεται. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον.

εν τοις πασιν αριδηλως εστι. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. Προσεχετε µετα ακριβειας. Ειτα ποιησας τον κοσµον. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. φησιν. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. ουδ᾿ ηνωθη. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. τον κοσµον ποιησας. . αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. ουδε ευρεν. ου τοπω. φησιν. διεστη του κοσµου. ελαβον αυτον. παρα τω Θεω εισιν. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». εν δε τη αναστασει τρανοτερον. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. φησιν. Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. φησι. «Οσοι γαρ. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. ουδε εγνω. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. νυν µεν µετριως. ουχ ως µη οντες. ινα σαφες αυτο απεργασηται. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. φησιν. ουδε αυτον εωρακεν. Πως. αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν.

πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις. Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ωστε µη µονον ειναι πιστους. οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν. καγω εν αυτω». ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι. οτι εγω αγιος ειµι». Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. φησι. Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. πληρης χαριτος και αληθειας». δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». Οσοι δε ελαβον αυτον. ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι.

ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. ου λογω µονω. Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. ει τεκνον Θεου εγενετο. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. αδελφοι. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ουκ ανθρωπος. οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. αδελφοι. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. (307) Ει ουν εκεινος . δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. µια δε των αµφοτερων η δοξα. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. Εµµεινωµεν. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. οτε ταυτα εγενετο. φησιν. Τοιγαρουν εκαστος υµων. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. Αψευδης γαρ ο Χριστος. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. κατ᾿ αυτην την ωραν. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. εαυτον θεασασθω. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». Γεννηθεντες. ου µη διψηση πωποτε.

τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. ανενδεες. ουκ εστιν. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. ετι οντες εν σωµατι. ατµητον. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. ολως αισθησιν λαβωµεν. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. αποσον. βλασφηµει. φως το Πνευµα το Αγιον. Φως ο Πατηρ. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. αΐδιον. ακτιστον. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. Πολλοι γαρ ειδον µεν. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. φως ο Υιος. ασυγχυτον. Ει ουν η πηγη βλυζει. εν φως. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. ουκ εκτησαντο δε. οτι µη . παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. κατα τους ουτω φρονουντας. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. ωσπερ αρτι. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. αορατον. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. αχρονον. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος.

κατακριθησεται. Και πως εσται τουτο. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. ει γε βουλεσθε. εστιν η πανηγυρις. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. ενταυθα τα σκαµµατα. αλλα δια ραθυµιας απολεσας. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. ουκ εν ηµερα µονον. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». Εκεινοι γαρ προς τυραννους. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. Ενταυθα τοιγαρουν. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι.επολυπλασιασεν αυτο.

αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. το φως του κοσµου». ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. Ου γαρ εστιν.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. αρα. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. ινα παλιν ερω. Ο γαρ Θεος. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. επειτα και ηµων. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. λεγων. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. φως εστι. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. αδελφοι. αδελφοι. (310) ει και µη τη ποσοτητι. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες.

τουτο γινωσκων αυτος. και χρηµατισαι ηµερας υιος. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. ως συ λεγεις. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. εν νυκτι διαγεις. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε.εγενετο. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. πονηρε δουλε. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. οστις αν ης ο τουτο λεγων. ητοι φωτος. τη ση ρυπαρα καρδια. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. σε. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. περιγραπτον. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. ωσπερ ουν και φως. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. ως ουκ οιδας. οτι ελθοντα µε. αλλ᾿ ως εν βορβορω. απρακτος ων συ και αργος.

νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. ελευσεται. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. τουτο τοις νοητοις Θεος». αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. Ουδαµως. εργατα της ανοµιας. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι». Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. πως. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων.». και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων.θεαθηναι. εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. . καθως ο Παυλος φησι. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. µεθ᾿ ηµων ων. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. και νυν ο Κυριος λεγει. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. Ταυτα τοιγαρουν ερει. και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». ινα το φως ηµας καταλαβη. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως.

πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. περιφεροµεν. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. σωµατικως δε ουκετι. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. καθως φησιν ο . ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. εκει το παν ελπιζοντες. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. αλλα φθαρτον αυτο. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. ανθρωποι τη φυσει. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. µενουσιν. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. θεοι τη χαριτι. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. ενταυθα οντες.

τις αρα ηµων απιστοτερος. «Εγω γαρ. φησιν. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. τις ηµων αθλιωτερος. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. αρτον λοιπον µονον ψιλον. εργων ερηµοι. Και ουκ ειπεν. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. καγω εν αυτω». Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. εν τω εµω φωτι. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. Ει τοινυν αυτος φως εστι. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. εν τη εµη θεοτητι. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. αλλα και ασυγχυτως. ηµεις δε τα κληµατα. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. τουτεστιν εν τη εµη δοξη. αλλ᾿ εν εµοι. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . τι νεκρου διαφεροµεν. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος.

ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. . τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Οντως ουδεις. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. η και µετα την εξοδον. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. ταυτην λαµβανουσιν. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. Και µη απιστει τουτο. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν.

Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. φησιν. µετριως µεν. . ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. οτι αυτοι. ει τολµηρον δε ειπειν. ουτοι δε εντυγχανουσιν. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. οτι. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι. οπερ απευχοµαι. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. των αλλων απαντων καταφρονησαντες. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. οµοιοι αυτω εσοµεθα». συγκραθεντες αυτω. οταν αποκαλυφθη. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. οτι. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. οµως γενησονται. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν.

ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. οντα δε εν τω Θεω µονω. . ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». εν τω µετωπω. Απαγε. µητηρ αυτου λογισθησεται. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. Ποιοι. αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. οταν εγγυος εστιν. οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. αλλα ενδον. εν τη καρδια ηµων. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. ουδε ους ηκουσεν. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. αλλα µορφουται µεν. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. το του Χριστου στοµα. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». Ουµενουν.

. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. ουτως ουδε. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. µη τι γε µεριµνωντες. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. οτι αδυνατον το πραγµα. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. η οτι (321) γινεται µεν. καθως ειποµεν. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. ως επι µαρτυριον κληθεντες. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. απαραλλακτως. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. εν ενι φωτι. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. ω αδελφοι. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. γινωσκοµενοι. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα.

και ιδου ζωµεν. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. Και προς το τελος. παντων χρηζει. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. και ου δακρυον. Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων. Και παλιν· «Ως νεκροι. Ο ηδη νεκρος γεγονως. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. αγαπητε. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. ει και τουτο τις οιεται. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. παντως εστερηται. τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις.

η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. φησιν. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. Εν αληθεια γαρ. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου. µη κτησασθαι δε. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. ει µη προ των πυλων αυτης. Θανε και ζηση. Και ωσπερ νησους τινας εν . Ου βουλει. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. οι πτωχοι τω πνευµατι. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. Ουδαµως. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. Το µεν γαρ ιδειν. κυριος τουτων ενος πως γενηται. ειποι αν. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες.οφειλει του κτησασθαι. Και ιδου συ νεκρος. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. ωσπερ κριος. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. Ο δε γε αναγινωσκων.

Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. ερχεται. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται.πελαγει θαλασσης. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. επι τη γεφυρα περιπατων. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. Ως γαρ ουκ . εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις.

αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. προς το ταυτης κρατησαι. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. . οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. ∆εσποτα. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. ο οδηγος των πεπλανηµενων. ∆εσποτα. Υποδειξον. οι πτωχοι. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. µηδεις αυτους πλανατω. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. Ηµεις εσµεν. ηµεις οι αναξιοι. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον.». η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. Αλλ᾿ ω Κυριε. Νυν ουν. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν.

∆οξα σοι. ∆εσποτα. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. ω αγαπης υπερβολη. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. αγνοουµενος παρα παντων των . Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. αϋλον. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. ∆οξα σοι. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. ανεκλαλητον. ∆οξα σοι. ανιδεον. ∆οξα σοι. τω ουτως οικονοµησαντι. τον τα παντα. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. τις ιδων σε ου φριξει. Κυριε. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. Τις σε. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. ασχηµατιστον. αποσον. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. και αυτον τον βασταζοντα. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. ο φυσει φιλανθρωπος. Ο τα παντα συνεχων. αποιον. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. των δουλων σου. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων.

αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. εξεις ενδον ουδεν. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. Ποιου. συντριβων σεαυτον και µαστιζων. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. Αλλα βλεπε. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. η ποσων ορωµενων κοσµων. Χαραν γαρ ων. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. απανασταντος αυτου απο σου. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. Ισθι ουν οτι. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . προ του ταυτα εννοησαι σε. και ωφελησεις οντως ουδεν.συνοντων αυτω. µηδε προσοντων αυτω φυσικως. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. µηδε προσπιπτε. ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. ουκ εσεται πλουσιωτερος. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις.

Ει ουν. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. Στηθι ουν. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. ωσπερ ειρηται. φησι. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. ∆ος ησυχιαν. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. Εκπληττου. χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. Ταυτα τοιγαρουν ειπων. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. αυταις δη. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. οντος ανενδεους. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. Εκεινου ουν. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». ως ειποµεν. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. φηµι.

ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. ο τοιουτου πλουτου. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε.γραφησας θεολογιας καλως. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. Παντη που δηλον. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. της βασιλειας λεγω των ουρανων. Καγω τουτο σοι λεγω. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. Εαν δε συ. . Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. ητις αυτος εστιν ο Θεος. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. Ει δε. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. εν κατασχεσει γενοµενος. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον.

ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. ειτα. (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. τον υπερανω παντων των ουρανων. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. αλλα και διαγων µετα Θεου. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι. Μη οργισθης µε. Μηδαµως Κυριε. τον αθλιον και ταλαιπωρον. ιερεις. ∆εσποτα. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. τον δουλον σου. αρχιερεις. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. και δια τουτο εκει . ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. Εδει σε ουν. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. Μη. περι τα στασιωδη κατελθων. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. ∆εσποτα. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. εαν υπ᾿ εκεινων παντων.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν.

Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». συ µε και µεληδον. Απελθε. ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. φιλανθρωπε. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. α µαλλον επιστασαι συ η εγω. µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. συ µε ωδε τιµωρησον. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. τα σκωµµατα τουτων. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. κατατεµε. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. τα εµα προβατα ποιµανον. ει κελευεις. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. µη µεριµνα συσκοτηση µε. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. αυθις εδει σε προσπεσειν. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. ∆εδοικα µη φειδωλια. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. Πως συνδιαξεις. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. τους αδελφους σου επιστρεψον». Κυριε. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. τρεπτη ουσα. ο ευσπλαγχνος. Πως ου φευξη. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. ∆εσποτα. µονον εκει µη εκπεµψης µε». εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. τας λοιδοριας. ∆εσποτα. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον.». Αλλα πως παντα εξειποιµι.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. µη ηδονη απατηση µε. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. Πως καταδεξη.

επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. «Ποιµανε. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. ει φιλεις µε.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. ω της εσχατης αγνοιας. ουκ αισθανοµενων. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. η µαλλον ειπειν νεκρων. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. ου βλεποντων. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. κακεινου «Ναι. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. φησιν. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». αλλα µετα φοβου και τροµου. φιλανθρωπε. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. ου ζωντων. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». Ελεησον ουν µε. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. Πολλοι γαρ. Κυριε. ω της σκοτωσεως. Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. αλλα ανοητων και εθνικων. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη. ω της τολµης. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν.

Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. µη πηραν. Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου. ουδε νηθει». µητε δυο χιτωνας». Ποθεν τουτο δηλον. . τα προβατα µου». Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. φευ. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». ει δοκει. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». Αλλ᾿ ιδωµεν. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. φησι. µη ραβδον. µηδε αργυρον. και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου.

Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. Ουδαµως.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. φερε δη . η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. Ειπον γαρ. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. φησι. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους.

Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν.εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. «Πορευθεντες γαρ. ου δοξης. στηριξον τους αδελφους σου». Τι γαρ χειρον. ινα µη εκλειπη η πιστις σου». ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. µαθητευσατε παντα τα εθνη. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. φησιν. Καγω εδεηθην περι σου. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. φησι. Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. ουκ οικιας. Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ου πραγµατειας. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . ο δε απιστησας κατακριθησεται». «Ποιµανε τα προβατα µου». Εκ του εις σε. των δε καταφρονειν. ποιµαινε τα προβατα µου». υποδειγµατος. πλειον τουτων. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. φησι. φησι. ου τα µεν τηρειν. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις.

Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως.καταλιπων. εξ ολης της διανοιας. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. και δυο κοσµων. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. µη κλινην εχων. ζωης φηµι και θανατου. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. του ενεστωτος και του µελλοντος. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . µη στρωµνην επιφεροµενος. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. Αφετε και αφεθησεται. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι.

φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου.απαγε της βλασφηµιας. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. τεκνα και πατερες και αδελφοι. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται. ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. παρακαλω. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. αγαπητοι. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . µη. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. Μηδεις τοιγαρουν. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. Αρχων δε του σκοτους λεγεται. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι.

λυπουµενος. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. κακοπραγων η και απορων. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. ου µονον δε. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. και δικαστηριω παριστασαι. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. οταν υπερ χρηµατων . αγων και συρων τον αδελφον. αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. ανιωµενος. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. και µη πραως φερης την ατιµιαν. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον.

(345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας». ουχι προδηλως µαινη. και το ου. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». παραβαινων την προσταξιν του Θεου. αµην. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. λυπουµενος. Μη δη ουν. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. αλλ᾿ εστω υµων το ναι. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. Αναγκη γαρ. καν αυτος αληθευη. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος.απολλυµενων δικαζη. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. φησιν. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. και παλιν· «Αµην. Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. ναι.

αλλα παντα στεγωµεν. ου µονον δε. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. . σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. ειτα. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. ω αδελφοι. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. παντα υποµενωµεν. και ουτως. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. ως βασιλειον ιεραυτεµα. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη.

κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. ω πρεπει πασα δοξα. νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. ως η των θειων Γραφων ερευνα. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. παρακαλω. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. και τουτο καλως καταµαθωµεν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. σχολασωµεν. τιµη και προσκυνησις.

η και µετα το ευρειν χρυσιον. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. ου µονον δε. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. ως. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. αλλα µετα των . και ου τουτο µονον. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος.

(350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. εζηµιωθη τον καιρον. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. φοβω τουτων βαλλοµενος. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις. οικειους τε και αλλοτριους. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». ο δε. ει και συνην αυτοις. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται.

τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. Ει δοκει δε. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. του θανατου λεγω. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. Και καθαπερ εµπορος. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. αγρυπνουντες. η και θανατον αυτον υποστη. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. ως δι᾿ οβολου ενος. ειτε εξ αορατων εχθρων. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. ειτε εξ ορατων. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων.

και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. οι φιλοδοξοι. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. οι φιλοσαρκοι. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. τον παροντα καιρον. ο αρεσαι Θεω ου δυναται. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν.αγαθα. εξαγορασωµεθα. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. παρακαλω.

κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. εν αγρυπνιαις. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. την της καρδιας ακαθαρσιαν. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. εν ευχαις. εν πενθει. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. εν ευχαις. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. το βαρος δηλαδη και . κτησασθε τας ψυχας υµων». και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. φησι. επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. τη δε ψυχη. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. την των ανθρωπων καταγνωσιν. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. αυτην την αποστροφην του Θεου. εν χαµευνιαις.

Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. τα κατω λιπουσα του βιου. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Αλλ᾿ . καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. τα φρονηµατα. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος.

τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου. Ινα.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. τοιουτοι και οι επουρανιοι». ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. του ξυλου εγευσατο και. και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. Τινα τροπον. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». Οιος ο χοϊκος. εξ ουρανου». (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. αισθητως αναβλεψας. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. κωφευσας του . ετεθη εν τω παραδεισω. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν.

ασωµατου ασωµατον. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. απο της παραβασεως γεγονε.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. µη καταλιπων ολως αυτον. (358) αθανατου αθανατον. ο πρωτος ανθρωπος. τυφλος. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. γυµνος. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. µη χωρισθεις εξ αυτου. αορατου αορατον. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. γυµνος τε . Θεος εκ Θεου. απροσιτου απροσιτον. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. ο εκ γης χοϊκος. αναισθητος. Λογος Θεου και Θεος. Ουτος. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. αχωρητου αχωρητον. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις. ο Κυριος εξ ουρανου. αιωνιου αιωνιον. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. ακαταληπτου ακαταληπτον. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. γινωσκοντες καλον και πονηρον. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. εσεσθε ως θεοι. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. ινα συνελων ειπω. ινα τα αυτα παλιν ειπω.

καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. οιος ουτος ο χοϊκος. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. µη οτι γε πραττειν. ατρεπτως. Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες. µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως . αυτους ο Θεος απηγορευσεν.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. .απαγε της βλασφηµιας . µοιχειαν.. ως θεους . ατινα ουχ ο Θεος . Οθεν. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει. αλληλοφονιαν.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. θνητοι. Τινα ταυτα. ανδροµανιαν. και ει τι τουτοις παροµοιον. αναλλοιωτως. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. γυµνοι και αναισθητοι. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. εγενετο ανθρωπος. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι. τυφλοι. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. Πορνειαν. αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. ως οιδε. φθαρτοι. κωφοι.

απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. η πιστις η εις αυτον. ηγουν απο της γυναικος αυτης. ει µη µονην. µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . Πως και τινα τροπον.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. µονος φιλανθρωπος. την κατα σαρκα συγγενειαν. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. µονος αληθινος. µονος δυναστης. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. ωσπερ ην. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. ως εσται εις τους αιωνας. µονος ην και εστιν αγιος. µονος αθανατος. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. Θεου φηµι και ανθρωπων. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. µονος δικαιος. Προσεχε. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη. ως εφαµεν. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας.

επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. οντως πιστοι εσµεν. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. αντι επουρανιων και αυτου του . ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. ολοι ολως επουρανιοι. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. Τινα εισι ταυτα. και ου µονον ταυτα. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. ως πιστευοµεν. επουρανιου Θεου τεκνα. των αιωνιων αγαθων. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. αυτον δηλαδη τον Χριστον. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι.

ει δ᾿ ουν. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. ∆ια δη τουτο. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. ως ο Αδαµ τοτε. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. και ου τουτο µονον.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. ουδεις αν εσωθη ποτε. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα.

λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. ως ειποµεν. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. αλλα και λιαν εστι δυνατον. Θεον ψευσασθαι). Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. ερευνησας. το εαυτου συνειδος. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. οποτε ουτως εχοντα ιδοι. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. λεγων. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». φησιν ο Αποστολος. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. ο αψευδης. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. αλλ᾿ εκαστος υµων. η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. αγαπητοι. ο φυσει αληθης και η αληθεια. η αληθεια». εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου».

η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις. εγκαλλωπισθησεται. πως σωµατικως ευφρανθησεται. προτιµησει των ορωµενων αυτου. πως ουχι πενθησει. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. εγω νενικηκα τον κοσµον. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. αλλα ξενον παντων των επιγειων. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. . η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. η συναξει λαου. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. ει και τα παντα κατεχει.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. αποστολικως ειπειν. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων».

Οντως ουδεν. η την των φιλων συνελευσιν. τι µοι το οφελος. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. τα Θεοφανια. την Αναστασιν. την Υπαπαντην. ει εστι σοι συνεσις. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. αποκριθητι. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. ο λαµπραις αυτων εορταις. και συνετως. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. αγαπητε. Τι γαρ µοι οφελος. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. την Αναληψιν. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. . αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. οτι δη τα µεν σβεσθησονται. ειτα µετ᾿ ολιγον. ειπε µοι. αλλα συµβολα εορτης. Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. παντων αποσβεσθεντων αυτων. Ουδαµως ουν.. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει. και ετι προς τουτοις. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. την του Πνευµατος καθοδον». µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. κατα τον Σοφον.

τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων. τι µοι το κερδος. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. η σηµερον ευφρανθησοµαι. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. καθωσπερ ουτοι. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. Τις γαρ. Ειπε. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Το γαρ νοητον σοι φως. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. Ακουε νουνεχως. Ποιον δη τουτο. ουτος ο περικαλλης οικος. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. Αλλα (368) πως. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. Ταυτα λεγεις. ινα.» φησιν. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. αυριον δε σκοτισθησοµαι. Το δε νοητον σοι µυρον. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . Ου τουτο λεγω. Καθαπερ γαρ ο ναος. φησι. λεγει Κυριος. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. ο τουδε του ναου τιµιωτερος.» φησιν. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. ουτω και ο οικος της σης ψυχης. υπο του λογου αγχοµενος. Ουτω προστασσεις. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν.καν αγης σιωπην.

τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. υπαινιττεται. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν. Ο αινος δε και ο υµνος. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην.

«Εορταζε» φησι. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. τι σοι το οφελος εορταζοντι.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. φησιν. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. προφητων. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. ως οι παλαι Ιουδαιοι. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. συγκαλει. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. ειπε µοι. Ποιαν γαρ. και παντας. φησι. εορταζε. «Ου γαρ δεδοξασται. Πως γαρ. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. λευΐτας. ει οιον τε. Εστω σοι εορτη. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. Τι ουν. βασιλεις. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». µοναστας. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. οση σοι δυναµις. ακουσης «Μεταστρεψω. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. αρχοντας. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. Και πανυ µεν ουν. λαϊκους. αρχιερεις. υπερ τας του ηλιου ακτινας . ∆εος µη και συ.

κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. Αντι πληθους λαου. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. οια δη φιλοι. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. Αντι µυρων και αρωµατων. αρρητος γλυκασµος. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. νοουµενος δε αιµα Θεου. φως αφραστον. Ει εν αισθησει και γνωσει. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. ου µη διψησης εις τον αιωνα. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. µονον εν αισθησει ψυχης. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. Ει εν θεωρια καθαρα . Αντι λυχνων πολλων. ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως.

ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. ειπε. Ει ουν. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. η πηγην βλυστανουσαν. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. τρεφοντες µονον το σωµα. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. πυρ και υδωρ εστι ζων. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη. ζωη. αγαπητε. ου κολληθηση. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. η βλεπων το οιονουν φως. εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι.µετειληφας ου µετειληφας. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. πως οιει της ζωης κοινωνος . ει φωτοειδη τον αρτον. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. πως. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. η πυρινον αυτον. ουδαµως ενωθηση Θεω. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι.

και ουδε εορτη. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. µη εσθιων. η ζωη επεσκιασεν. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. Εαν ουτω µεν εορταζης. Ο γαρ απροσιτος Λογος. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. δεοµαι υµων. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι.γεγονεναι. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. ανοιξατε µοι τα ωτα. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. Χριστω συµβασιλευοντες. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. µενεις µη λαµβανων. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. ω πρεπει πασα δοξα. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. ου περιλαµβανεται αισθητως. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις. ουχ ηνωθη σοι δε. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. θερµαινει δε σε το πυρ. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. ουχ ηψατο δε. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. Χριστω συνοντες.

φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. ζητησον και ευρησεις. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε. φησιν. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. ει δυναται. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. Γενεσθω και ως νυµφη. Γενεσθω και ως η παιδισκη. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. Γενεσθω. Γενεσθω. ει βουληται. ινα. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου.των λεγοµενων. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). και ως πορνη. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. σπευσητε. ωστε.

ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. θεασαµενος. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. τη µια βασιλεια. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. ει τοιουτος γενηται. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. ου τα οπισθια µονον ιδη. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. αλλα. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι.µου ο αγαπητος». η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. Η. αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. επειτα ελεησει. εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν.

ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. Ποσοι. εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. µη φοβου. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. Ει γουν η αργια κακον. Ειρηνη σοι εγω ειµι. ει δυνασαι ειπειν. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. ουτε µην εµποιησει σοι. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. παντως εξ αµφοτερων αργει. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. αλλα . ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. παρεστι γαρ. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. Πως. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. εαν εκ τουτων σχολαση.

πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας. αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος».δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». κατα τον θειον . ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω». Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. αλλα µετα του κοσµου . και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν.ω των κριµατων σου.

εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. ουχ εαυτοις. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων.Αποστολον. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». µαλλον δε εξω της οδου. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. . εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. απο της ησυχιας επι τον λογον. ουκ εχει εν εαυτω. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. αλλα ψευστης και πλανος. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. οτι την αληθινην σοφιαν. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. ει και εαυτοις. πορευοµενος.

αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. ει µη µονος ο Θεος εστι. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. και εστι και εσεται. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. ε΄. . Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. (383) α’. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. αορατος γαρ. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. φησι. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. γ’. ει και τη γη παρεισιν. φοβος. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. ως ειρηται. δ΄. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. β΄. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄.

ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. ζ΄. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. θ΄. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. .στ΄. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. η΄. ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. Τουτου δε γενοµενου. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». «Τελος γαρ νοµου Χριστος». ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου.

ι΄. την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. ιβ΄. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. ιδ΄. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. φησιν. ιγ΄. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. ια΄. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . «Υποµενων γαρ. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι.

ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ιε΄. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. ιθ΄. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. Ο φευγων τον κοσµον. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. ιη΄. ιζ΄. κ΄. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. αλλ᾿ οτε κληθης. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. ιστ΄. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος.

κγ΄. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. αδελφε. Και πρωτον µεν. προς κακοπαθειαν. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. Τουτο γαρ φυλαττων. ινα. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. και εις ακηδιαν εµπεσητε.χρηµατα. φησι. προς εγκρατειαν ακροτατην. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. κβ΄. Ει φλογα ελαβες. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. τουτο µη καταδεξη. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. κα΄. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. . Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται.

η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. φησι. βλεπων αυτον. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. του σκοπου µου απετυχον». παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον. κστ΄. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. κζ΄.κδ΄. κε΄. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. κη΄. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. . αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης.

µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. λβ΄.κθ΄. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. λ΄. Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. . ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». ην και λεγοµενην ακουεις. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. λα΄. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. οπως. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου.

εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. βαπτισµα εκεινο. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. λστ΄. . Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν».λγ΄. λε΄. λδ΄. λζ΄. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. ως ουποτε αυτην εθεασατο. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. ανωθεν δε ειπων. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια.

Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. µγ΄. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. µα΄.λη΄. αλλα και την επιθυµιαν . αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. µ΄. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. µβ΄. λθ΄. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου.

υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. δι᾿ ης απατωµενοι. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. µε΄. ανυψουται κακως. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. . και ζωντος αυτου. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. µστ΄. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. µζ΄. αντιλεγει σφοδρως. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. µδ΄. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. ως απο της γλωττης και του λαιµου. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα.

µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. (396) ισθι. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. να΄. πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. νβ΄. νγ΄. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. ν΄. ινα µη πλανηθης. Πολλοι γαρ. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. µθ΄. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια.µη΄. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. Πας ο µη βλεπων. ουδεν των παντων ορα. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . νδ΄. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται.

Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. νη΄. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. νθ΄. ως απειθειας και απωλειας υιος . παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. νστ΄. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. νζ΄. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. νε΄. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. ιστω. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει.

και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. θανατου δε σταυρου. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. ξα΄. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». Και δως. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. το εαυτους απαρνησασθαι. Οιδας γαρ. ∆εσποτα. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. ξγ΄. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα.ξ΄. ξβ΄. οτι θελω σωθηναι. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. Κυριε. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. ευθυς κατορθουσι. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. Κυριε.

πονον δε καρδιακον εµποιει. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. η ψυχη µου. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος.απο της ψυχης εξαφανιζει. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». εν οις. και ινα τι συνταρασσεις µε. ξστ΄. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. ξε’. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. Ακηδια και βαρος του σωµατος. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». Σατανα. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. ξδ΄. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. µοναχε. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν.

η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. ξη΄. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. Μη θαυµασης. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια. ο’. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. ξθ’. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. ηπερ αυτους εκεινος. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. ποτε µεν βαλλει αυτην. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. ξζ΄. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. φευγοντας µαλλον αυτον. φυγαδευει τους δαιµονας. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος.

και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. ογ’. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. οα’. οβ’. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. Ο δε κραταιοτερος αυτου. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . Πολλη και πασιν. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. και πενθους εκλειποντος. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. οιµαι. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. ως τον υπνον ενικησε.

ως µεν Ιωνας. βοα προς τον Θεον. οε’. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. ως δε Μανασσης. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. ως δε ∆ανιηλ. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. και βραχυ κενον καταλειψασα. ως δε οι τρεις παιδες. οστ’. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. οδ’. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. ως γε πειθοµαι µαλλον. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος.τοιουτων ισχυει. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. Ου και εισακουων ο Κυριος. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος.

οη’. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. µη γενοιτο. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. υποσηµαινεται. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι. Επαν δε. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. οζ’.

καν επισκοπος καν ηγουµενος . καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. αµεριµνος οφειλει ειναι. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». πα’.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. π’. εγκατοικησει. Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. Ο δε απο τουτων ελευθερος. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι. εις την υπερ φυσιν επανοδον. της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. οθ’. ουτε δι᾿ εαυτον.

Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν.». ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. πγ’. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. πε’. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. τα δε διατρεφεται. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. Ουτω την µεν αναιρων. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. την δε βεβαιων. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων.καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως. πβ’. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. και την σην καθαιρησης. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. πδ’. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. µηδεν .» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται.

Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. το παντα φρονειν. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. πστ’. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. το παντα νοειν. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. $’. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. $α’. το . πζ’. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι.εχων. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. πθ’. ου πιστευει ποτε. πη’.

λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. Ουκ ει τι παντως αργια. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. $β’. τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. των εις την γνωσιν του . τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. $ε’. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε. µη λανθανοντας δε. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. $γ’. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. $δ’. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων.

Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. ρ’. κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». Η δε τριτη. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. Πολλοι µεν. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. $η’. το δε δευτερον. . $ζ’. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. Ου ταυτον αναχωρτησις. $θ’. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. απαθων και τελειων. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. Η µεν γαρ. $στ’. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια. αλλ᾿ ετερον και ετερον.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις.

Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. πως αισθησει υποβληθησονται. α’. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». ρα’. β’. και των αυτου εκδυς αναγκων. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. . και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται.

στ’. ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. µη πολυπραγµονησης τα κατω. µη επανακληθεις. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. ζ’. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . και ουδε αυτων. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. η’. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. δ’. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. αλλ᾿ εν τιµη ων. ε’.γ’. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. παντων ακουει και ουδενος. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης.

ιδ’. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. ια’. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. µετα γνωσεως γινονται. ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. θ’. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. αλλα µερος τι καθορα. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. ιγ’. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. ινα µη τι πλεον ειπω. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. ιβ’. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. εως µεν εξω των υδατων εστιν. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. ουχ οσον εστιν. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. ι’. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω.

αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. . ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. ιε’. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν.ορα. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. ιζ’. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. απορρητως ανερχεται. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. ιη’. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. Απλους ων ο νους. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ιστ’. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον.

αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. αγνωστως δε. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. κ’. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. . αλλα γινωσκετω. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. αγνωστως δε. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. κ’. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. ζων υπερ ζωην εν ζωη.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. ιθ’. αλλα γινωσκετω. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος.

ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. ορατον και αορατον. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. ωσπερ και δυο κοσµοι. κγ’. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. κβ’. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. . αισθητον και νοουµενον. ζωον θνητον και αθανατον. εποπτικον της ορωµενης κτισεως.κα’. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. γνωστικον της νοουµενης. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. εις αισθητος και εις νοητος. οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. ορατον και αορατον. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. µητε των αισθητων προς τα νοητα. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. µητε των νοητων προς τα αισθητα .

Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. ανθρωπους. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. Η Αγια Τριας. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. β’. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. (421) α’. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. Απαρχη Χριστος. κε’. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’. ουχ Ελλην. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. κδ’. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. ουκ Ιουδαιος. θηρια. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. κτηνη και ει τι ετερον. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. ου Σκυθης. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. ωσπερ βαρβαρος. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει.

. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται. εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. ητις εστιν ο Θεος. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. επι πλειον σπλαγχνισθητι. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις. γ’. ε’. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. η εξ εργων επιµωµος. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. δ’. αλλα παντας ως αγαθους οραν. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. τουτοις κολλωµενοι. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται.

Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. ζ’. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. η’. θ’. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. ι’. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. ια’. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως.στ’. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν.

τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. ιδ’. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. ου µεχρι ραφιδος µονον. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. ως µεν υδωρ. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. ιβ’. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. ιστ’. ιγ’. γονεων. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. και ληθην λαβων των τοιουτων. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. ιε’. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. παντων.καταφρονησαι ου δυνανται.

Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. ιθ’. ιζ’. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. κ’. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. ιη’. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. αλλα . οσον µονον αυταρκες προς το ζην. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. οπερ παντη αδυνατον. ουτως αει διατελει. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται.

κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. γινεται. υπερ λογον. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. κγ’. Προ του πενθους και των δακρυων. κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. µη φερων τουτο οραν. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. ταπεινην. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. κβ’. κα’. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. Τουτου δε γεγονοτος. νοητως δε γαληνην. εις γην πρηνης πιπτει. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. καθαραν. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων.

ος και ατιµαζοµενος χαιρει. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. κδ’. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. κε’. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. λοιδορουµενος ευλογει. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις.καρδιαις ηµων. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. εφ᾿ οις ηµαρτον. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. απογινωσκουσιν εαυτων. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. . ουδε κατεγνωµεν εαυτων.

τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. πασα καθαροτης και . Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. «Μακαριοι». ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. Ταυτης δε γενοµενης. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται.κστ’. λ’. πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. «οι καθαροι τη καρδια. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. κθ’. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. Οπου βαθεια ταπεινωσις. κη’. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. φησιν ο Θεος. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. κζ’. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν.

λγ’.». Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. ως αν.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. λβ’. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. οτε αν βουληθη τις. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα. η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. λε’. Τουτο καρδιας καθαρας . εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. φησιν. οτε βουλοµεθα. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. λδ’. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. και οραται τουτω Θεος. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. γινωµεθα υπερανω των ουρανων. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. λα’. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα.

Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. λζ’. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. πειρα και αληθεια. λστ’. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. λθ’. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. µ’.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. µα’. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . λη’. αφραστου ηδονης πληρουµενη. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. εργω. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. ητοι νενεκρωµενος. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. Προ θανατου θανατος. δυναµει. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον.

τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. φησιν. ουτως. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». «ουκ . οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. µωρια γαρ αυτοις εισιν. φησι. ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω.λεγοµενους θειους λογους αυτων. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». µβ’. «κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις». αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. µγ’. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται.

την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». µδ’. αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. σαρξ εστιν ετι και αιµα. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. ου κληρονοµει. µη απατασθω. µετα δε ταυτην. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ».εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. τον Θεον εχων. µζ’. φησι. ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. µστ’. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. η µυστικως . µε’. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν.

να’. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. ν’. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. . µθ’. Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. µη’.

Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. νε’. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. και εχων ως µη εχων. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. ακρατητως κρατουµενος. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. αορατως ορωµενος. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω».νβ’. νγ’. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. νδ’. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. ακατανοητως κατανοουµενος. µη εχων αυτον ως εχων εστι. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. καταστραφεισα. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως.

ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. νστ’. η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. φησιν ο Σοφος. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. νη’. Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. νζ’. «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. νθ’.

Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. ξ’. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. λυπηθησεται και θλιβησεται. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. υπαρ και νοερως. τω φιλαΰλω και φιλαρετω. γρηγορων και καθευδων. ξα’. ξβ’. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. τω φιληδονω και φιλοκοσµω.

(441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. µεστη ελεους. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. ουτως εστιν ιδειν και επι των .φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. ησυχος. ξστ’. ξγ’. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. απερισπαστος. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας. Πολλοι µεν τον ερηµικον. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. καθαρα. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. εµφιλοσοφει. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. ουκ εξαπατωµενη. ξε’. ξδ’. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα. σοφιας. κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται.

Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. ξη’. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. ξζ’. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους.πνευµατικων. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. εκπορνευει. επαινετοι και µακαριοι. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. ιν᾿ ειπω. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. απο Θεου. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. ο’. ως φησιν ο ∆αβιδ. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. ξθ’.

ουκ οιδα. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. αγνωστως και γνωστως.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. ογ’. συνοντες αυτω εκεισε. οα’. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. οβ’. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. (444) µη αντιτεινωµεν. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. ∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν.

οε’. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι . οζ’. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. τοτε ηµιν. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις.επιτυχιαν. ως πιστοις και υπηκοοις. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα. Οταν παση ισχυϊ. οστ’. Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. οδ’.

αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. κληρονοµοι µεν Θεου. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. ανθρωπε. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. Μη γαρ. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. οθ’. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. και κληρονοµοι.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. π’. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. οη’. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. . ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. συγκληρονοµοι δε Χριστου». Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε.

ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. πβ’. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. κατα τον θειον αποστολον. συν τη οιησει . η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη.πα’. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα. πδ’. πγ’. αι θλιψεις. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. βλεπων αει.

πζ’. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. ψυχικην. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. ει αρα γε ακουσωσιν. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. ην εµωρανεν ο Θεος. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. δαιµονιωδη. υπο τουτων χειραγωγουµενος. µεστην εριθειας και φθονου. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. πστ’. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. κατα τον θειον αποστολον. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. πε’. τοσουτον τα . και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται.

Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω». Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. πθ’. η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. µη επιγινωσκοµενος δε.µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. 90. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο . ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. πη’. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας.

ποτισαι τε και θρεψαι. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. απερ βουλεται.εκτισται µεθισταται φυσεως. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. 92. 91. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. 94. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. 95. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. 93. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. εµοι εποιησατε». ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν. ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. ως ειρηται. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα . ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν.

ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. 97. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. . εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. 96. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. αλλα και τους παροφθεντας.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα.». ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. 98. αλλ᾿ εκαστος. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. ποτισας. κριναντας τουτο. αρα οι παντες απεθανον». 99. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν.

ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. και τα µηπω κτισθεντα. (454) 1. Απαντ. Οτι.ρ’. Πως γαρ. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. Μηπω οντος του κοσµου. πως ην εν τω κοσµω. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. Απαντ. Ερωτ. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας. ο τον κοσµον ποιησας. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. . Ερωτ. Τελος των κεφαλαιων σκε’. Θεος. και προ του γενεσθαι. 2.

αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. Ει ουν. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. Απαντ. Αρα διεστη του κοσµου. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου.3. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. Απαντ. ως λεγεις. πως αρα πορρωτερω . Απαντ. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. Ο δε τα παντα πληρων. ως λεγεις. 5. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. ουδε οι αγγελοι. Πως. Ερωτ. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. Ερωτ. 4. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. παρων. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. Ερωτ.

αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. Και παλιν. τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . ουδεις των απαντων γινωσκει. «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ως εν οντα. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. ει µη ο Υιος. Ερωτ. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». και ουδεις γινωσκει τον Υιον. και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. Απαντ. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». 6. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». Ερωτ. Απαντ. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. 7. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. Και πως φησιν ο Χριστος. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια.

∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. 9. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης.του αποστολου. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. Ερωτ. Απαντ. και εκ µυριων ετερων αγιων. Ερωτ. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. Του Κυριου λεγοντος. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. Πως ουν < ου > πασιν οραται. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. Απαντ. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. 8.

καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης . 2. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. οιµαι. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν.Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. Ιστεον ουν. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. (11) 1.

οια δη τηλαυγης την διανοιαν. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. 3.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. 4. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι.

ως σοφον. ως γνωστην. ως δυναµιν. αυτολιθον και πετραν. δροσον. ως παλαιον ηµερων. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. ως σοφιαν. ως απολυτρωσιν. (14) ως Κυριον κυριων. ως καλον. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. ως δικαιοσυνην. παντα τα οντα. µηδεν οντα των οντων. πνευµα. ως αρχης. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. εγκοσµιον. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων.προσωνοµαζε. πυρ. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. ως Θεον θεων. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. 6. ως αγιασµον. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται. ως περατος εξηρτηµενα. υπερουσιον. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. αστερα. ως αιωνιον. υπερκοσµιον. ως δυναστην. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. υδωρ. ως αγαπητον. ως αγιον αγιων. 5. νεφελην. ως νουν. ηλιον. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. υπερουρανιον. ως βασιλεα βασιλευοντων. περικοσµιον. ως αγαθον. ως λογον.

ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. κατα τον ειποντα. 8.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. κατα τον Σολοµωντα. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. 7. ον εδεξατο εξ αυτου. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. φησιν.

διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. 10. 11. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. φησιν. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. ως ον κοινον παντων των οντων. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. 9. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. την πατριον παλαι . (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. κατα το ειρηµενον. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. φησιν. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. ως το λογιον. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. ειδον οι οφθαλµοι σου. Ειχε γαρ. φησι. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως.ου κατορυττει˙ αδολως τε.

αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. ταυτα. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. ως εφικτον. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. προς των θειων λογιων µεµυηται. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. ενουµενοι νοες. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. αυτο δε ουδεν. οια δη σοφος θεολογος. Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. φησιν. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . 12. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. ως ειπειν. ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. ερευνων. και πασαν. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. 13.

εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. ευ οιδα. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. 14. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. και πολλην αυτοθεν. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. ταυτα και ηµεις. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. φησιν. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. µαλλον δε αυτους εκεινους. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. 15. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα. ων ο νους εις πολλας . της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις.

16. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. µετεχει πλουσιως. 17. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. αθανατος ουσα και νοερα. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. οις ου διδονται ταυτα. οποση δυναµις. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. ως το λογιον. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι. Ειεν. των εξωθεν. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες.

η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. ως εφικτον. Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις. και δοξασωσιν. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια.αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. 18. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα.

θ’. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄. . µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ζ’. ε’. η’. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. Τετραστιχα του αυτου. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. δ’. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. στ’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. ιβ’. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. β’. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. γ΄. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. ια’. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. ι’.

εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. ιθ’. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. Παυλον τον θειον . κ’.ιγ’. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. επινοια η πραγµατι. κβ’. ιε’. κδ’. ιστ’. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. κγ’. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. κα’. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. ιδ’. ιζ’. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. ιη’. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως.

κζ’. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. λβ’. εν αις αν γενηται.καν τουτω µιµουµενος. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. οις εµπαθης ο βιος. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. οι δ᾿ αλλοι. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. κστ’. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. λα’. κε’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. κη’. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. Προς ενα των µαθητων. λδ’. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. . Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. λ’. λγ’. κθ’.

µβ’. λζ’. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. . ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. µγ’. λθ’. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος.λε’. λστ’. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. λη’. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. µα’. µ’. του τι δει ποιουντα τινα. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. µε’. µδ’. Τι εστι το κατ᾿ εικονα.

Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. νβ’. νδ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. µθ’. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. νε’. να’. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται.µστ’. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. . καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. µζ’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. ουχ ωσπερ αυτος θελει. ν’. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. νστ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. νγ’. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. µη’.

ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. οτι µονος ειµι. ελθε το ανεσπερον φως. ο υπερανω παντων των ουρανων. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. ελθε των νεκρων η αναστασις. ελθε των κειµενων η εγερσις. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. ελθε ο δυνατος. ελθε ο µονος προς µονον. ελθε η αιωνιος ζωη. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ενδυµα . ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. (33) Ελθε το φως το αληθινον. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. νη’. ελθε το στεφος το αµαραντινον. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις.νζ’. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. Ελθε η αιωνιος χαρα. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. αρχιερεις. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. ατρεπτως. λαϊκους. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. η γνωσθηναι. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. ιερεις. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. ελθε το ακατανοητον προσωπον. οπερ εις. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. µοναζοντας. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. οποιος η ποταπος.

εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. και µη εασης µε µονον. βλεποντες σε. ως εµνησθης µου. αγαθε. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. τον ισχυροτερον παντων. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. προς ους παραγινη. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. Α’. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. αµην. Ευχαριστω σοι. ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. ∆εσποτα. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ∆εσποτα. Η δια τι. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. χαριζεται. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. (35) Ναι. αγαθε. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. Νυν ουν ενσκηνωσον. αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . και συµβασιλευσω σοι. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. τω επι παντων Θεω! Μεινον. ∆εσποτα. ων η ση παρουσια.

ανεκλαλητα πελουσι. Εκεινο δε πνευµατικον. ανεκλειπτον ως πρωην. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. δοκω. παντη ασυνθετα. ο εν εµοι τελειται. Εχει γαρ. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. 25 απλα. εξ αρχης. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. του οντος υπερ λογον. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. οπερ ελαβεν. εκ του κτιστου. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. (37) Τι το φρικτον µυστηριον.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. ανειδεα εις απαν. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. Ανακεφαλαιουµενον ολον. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. απειρα τω µεγεθει. κακεινο µενει ατµητον. ου τελος ολως βλεπει. . ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. Ουτε αρχην γαρ καθορα. ειπε µοι. φως ου λαµβανει. ου φωτιζεται˙ φαινει. αλλα τη µετουσια. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις. αµεριστον υπαρχον. πως εκεινος.

µη εν φωτι διαγειν. φωτοειδης. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. οσιους και δικαιους τε. αυτους ελεηθηναι. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. τι ειπω περι τουτου. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. το φως παντος του κοσµου. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. αγιους. ο δειξας µοι θαυµασια. και µη βλεπειν σε λεγοντες. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων. η σφραγις παντως ωδε . υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. ειθε και εδυναµην. και ηθελον του σιωπαν. ως φως γαρ. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. µη λαµπεσθαι. α οφθαλµοι ουκ ειδον. µαθωσιν. γνωσωσι και µαθησωνται. Σωτερ. καθως ειρηται. µη καθοραν αεναως σε.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. Ο αραββων εντευθεν γαρ. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. Ουκ οιδα.

αιωνιος η λυπη. Σωτερ. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα . ως εστιν επι γης τα νυν. ως ευρεθη. ∆εσποτα. δεινη. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις.παρα σου. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. παντως εκαστος.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. ∆εσποτα. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. τουτο ποιει µε τρεµειν. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. Αλλα κακως τεκµαιρονται. της βασιλειας εξωθεν. Σωτηρ µου. Σωτερ. των εις σε πιστευοντων. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. Τουτο φοβει µε. ει αποθανοι. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. Μηδεις ανθρωπων. αλλα και της γεεννης. ανυποµονητος. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. και εσται. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. Θεε µου.

140 συ και η αγαλλιασις. ελπιδος και αγαπης. Φευ της αυτων σκοτωσεως. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. Θεε. εις αββυσον κολασεων . ο ετοιµασας ταυτα. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. συ και ο κρατηρ του υδατος. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. συ τρυφη τε και δοξα. Χριστε. συ χλοης ο παραδεισος. συ ο νυµφων ο θειος. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. ουδε γαρ εσται τουτο. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. φευ της αυτων αγνοιας. της πραξεως. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. συ και η ευφροσυνη. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. . συ και ζωης το υδωρ. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. πραεων. συ και χαρα και ανεσις. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων. συ η τραπεζα παντων. συ ο παστος ο αρρητος. Συ βασιλεια ουρανων. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. συ γη. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. συ καινοτατον ποµα. ως αυτος συ εδιδαξας. Θεε µου.

ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. Τουτο σκηναι διαφοροι. Που αν ευρωσιν ανεσιν. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. µη βλεποντες το φως σου. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. Ω θαυµα. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. των αγαθων στερουνται. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . καθαπερ ειρηται. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. που ανωδυνον τοπον.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. τα µετρα της αγαπης. τον ατρεπτον τη φυσει. 150 της θεωριας τε της σης. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. τουτο πολλαι οικιαι. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. Χριστε µου. 160 Οι ουν. µη παρα σου βλεποµενοι. τον αναλλοιωτον Θεον. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. τα µετρα της λαµπροτητος. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι.

ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. (44) πως ολον περιλαβωσιν. και . τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. που και στωσιν. ονπερ το παν καλουσι. ινα και κορεσθωσιν.185 αβυσσος εσται προκοπης. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. . Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. αδελφοι. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. Οι ουν αυτου µετεχοντες. και οντως φρικης. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. εξ ισης ολον παντοθεν.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. ειπε µοι. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. στοχασθητι. θαυµα µεγαλης γεµον. εν αυτω τε οικουντες. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος.

τον ασωτον. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. οιδα. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. βλεπω την λαµπηδονα. εξω φωτος τελουσιν. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. µη βλεποντες. Θεε µου. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Σωµα γαρ το σον. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. καν ολοι περιλαµπωνται.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. Ορω το καλλος. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα. τον πορνον. µελος εκλαµπον. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. το αχραντον και θειον. Σωτερ. µελος αγιον οντως. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη. τον ακαθαρτον.

οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. και νυν πατρωας πασης. α λαλω. οιµοι. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. ω Θεε µου. απερ λεγω. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. ουτω µαλλον δε µειζονως. αδελφων. ιδιων.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. ουκ εκπληρω εξ εργου. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. ως σε αυτον. µητρος. Σωτερ. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. Σωτηρ µου. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. εντρεποµενος ολως. µηδε πλανασθαι εασης µε. οικτιρµον. Ουτω και νυν µε ελεησον. εις ποια εργα. και ταλαιπωρον. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. πατρος. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. . λογω προξενουσι˙ φευ. τον πτωχον τε και ξενον. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου.

. το σε γινωσκειν µονον Θεον. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. καν επιγειον. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. εν τω κοσµω τουτω τε. ως δεινον οντως. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. κτιστην τε και ποιητην απαντων. οσον θελει. Ευχαριστω σοι. αγεννητον. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. κυριοτητων. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. αναρχον. καν ουρανιον ειπης. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. ακτιστον. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. τι δε των αρχαγγελων. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως. Κυριε. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. Τι γαρ αγγελων. µονον.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. Χερουβιµ. γινωσκοµενον αγνωστως.

τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. νικος. χαρα. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. στεφανος. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. καν ενσωµατον ειπης. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. αλλα νοουντες. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. Καν ασωµατον. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. πλουτος. . οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. ου καταλαµβανοντες. µια εφεσις και µια βασιλεια. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει.

Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Μοναχος. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. και που ευρησως. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. Χριστου και των αγιων. οπερ εχω πλουσιως. . οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα. Πως δε κρατησω.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. βλεπων βλεπεται. ου γαρ βλεπεται ολως. ον ορω καθ᾿ εκαστην. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. Γ’. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. ∆’. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν.

ναι δη. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. οση δυναµις. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. Τους δε ποδας σου. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. . Κρατει προπετους. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν.

πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. αυτος. ειπειν ουκ εχω. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. απατωνται δε πλειστοι. ∆εσποτα. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. Αγνοω και γαρ. τι δε τα ορωµενα. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. οι δ᾿ αλλοι παντες. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. ω της δεινης αγνοιας. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. τον ∆εσποτην των ολων. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. . σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. ω Θεε µου. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. γνωριζει Θεον.

των εµων οντως φιλων. δακρυα ποθου. ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. . των εµων ευεργετων. των δεσποτων µου. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. το φως του κοσµου. τον οραν σε θελοντα. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. του αθλιου. τα αιωνια. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. το φως των εµων οφθαλµων. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. Χριστε µου. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. δακρυα σωτηριας. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα.ην φυσιωσις. µαλλον ειπειν. οις αντι κακων δος αγαθα. Ε’. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. τα και πλουσια και θεια. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας.

την φυλαττουσαν ταυτα. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. ξενος τε πτωχοτερος. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. . τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. ει ταυτα κατορθωσης. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. Σιωπην ασκει. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων.

πως το σκοτος φως εργαζη. µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. Πως θεους ποιεις ανθρωπους.ΣΤ’. πως βασταζεις. πως µε ολον µεταβαλλεις. πως φθοραν εξαφανιζεις. Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. πως υιους Θεου εργαζη. πως αναγεις εκ του αδου. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως την νυκτα περιδρασση. Πως ανεχη. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. . πως και καιεις και γλυκαινεις. πως καρδιαν περιλαµπεις. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως και υδωρ εις δροσιζον. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. πως εκκαιεις σου τω ποθω. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις.

Αµην. γενοιτο. Χριστε µου. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. ισως και µειζοντα αυτων. Θεε µου. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. Εγω πονω. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ∆εσποτα µου. καινους οµου και παλαιους. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. ως ειπας. αΰλως. του παναγιου Συµεων. κατα το θεληµα σου. ως ποθω. . οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. τη υλικη. εµοι δε καθορασαι. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. πως δε µακραν σε βλεπω. Κυριε. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. Θεε µου. θειους και κεκρυµµενους. συγκοινωνος θεοτητος. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. ποιησει. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. Συ µονος οιδας. τη φυσει τε απροσιτος. γινοµαι υιος Θεου. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. πως εν εµοι κατανοω. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. ου τεµνονται δε ολως. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες.

(61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. και γινωσκεις. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. βροτον οντα την φυσιν. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων.ου προς αγγελους. ατρεπτως. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. ανθρωπων τους επαινους. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. Θεε µου. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . ορασαι παρ᾿ εκεινων. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. ως γεγραπται. τεκνα Θεου. τελωναι. θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. µοιχοι και ασωτοι. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. ους ορας. Αλλ᾿ ουχι παντας. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. ηµας ορας δε παντας. θεοι τε κατα χαριν. Η’. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. οσοι την δοξαν την κενην. φως ουν καυτοι τελουσι. αµαρτωλοι. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. πως εφορας τα παντα. προς ηµας δε. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν.

Ουτοι δεησεσι συχναις. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. οτι πολυ εστι. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. Εν αοριστω γαρ βυθω. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. οτι ολιγον το δοθεν. οπερ ορων επιθυµω. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. ο ταλας. ζωουµενοι τε αυθις. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. ει και πολυ ηγουµαι. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. Οτι ορω τον ηλιον. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. Οιδα. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. υπακοη νεκρουµενοι.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα. πιστευσον. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. Ακουσον. Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. και δοκω µηδεν εχειν. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος.

Ειπε. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. ονπερ παντες ορωµεν. ης κορεσθηναι. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. ενεργουντα.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. αλλα και πασαν εφεσιν. τον ταπεινον. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. πως αν ου φριξει. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. τον εξω γης. δος και ηµιν πλουσιως . πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. υπερ την δοξαν την εν γη. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. ∆εσποτα. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. των πραγµατων των θειων. αιφνης. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. η αλλοιωσις ξενη. εξω των ορωµενων παντων. ναι δη και τα αορατα. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. πως µη ποθουσιν. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. λαλουντα. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. τον αθανατον µονον.

θαυµαστον. σοφια σοφων ηθετηµενη. Κυριε. Θεε. ων βλεπει. Λεγε. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. ινα µη λεγω. Θεω µεµωραµενη. . Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. (65) Αι. αλλ᾿ απαθεια τις. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. αι. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. Θ’.

αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. δι᾿ ης κινειται. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους. Ι’. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. την λιθου στερροτεραν. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. . ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. φυσιν αϋλον.

το εν εµοι γινοµενον. ξενος πλουτος χρηστοτητος. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. Πλην ην αυτος αποστολος. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. εν ουρανω τω πατρικω. Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. αλλη πηγη ελεους. απερ καγω. το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. ως ηκουσαµεν. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. και κεκρυµµενος πελων. ο ταλας. Νυν δε. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου.

τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. εν εµοι εκτελειται. Αυτα το φως παντως εισι. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. Οπερ και νυν. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. ως ειρηται. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. Ποια χειρ λειτουργησειε. οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. αλλα τυφλος. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. πιστευσατε. και το φως εν τα τρια.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. φωτι τω τρισαγιω. πως δε και λογω γραψω. ποιος λογος εκφρασειε. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. ποιος καλαµος γραψει. συνεχοµενος τροµω. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων. ποια χειλη λαλησουσιν. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. τον ασωτον εκ µητρας. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. α εωρα. υπηρχον και µη βλεπων. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. ποια γλωσσα εξειποι. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα .

Ζων δε νεκρος. . τον Χριστον και Θεον µου. ολος εκλυθεις. ον µακροθεν εωρων. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. τον την ζωην διδοντα. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. εξ ονυχων το θηριον. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. ζων αυτος εν τω ταφω. ο λεων. Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. ως φασιν. Θεον αυτον. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. και κλαιειν χρη τον ασωτον.και. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. αυτον εκεινον ευρηκα. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. υπογειος. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. ολος εξαπορησας. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. ως ειπεν ο προφητης. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων.

Αµφοτερα και γαρ εν φως. Θεε µου. φωτος. Πατηρ ουκετι εσται. οιµοι. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. λειπεται γαρ του πλειονος. Θεου και Λογου. αχλυς επι την κεφαλην µου. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. ο εν κοσµω επραχθη. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. απολειται πρωτος αυτος. ου πας εφιεται. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. και σου αποστερουµαι. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. Πατηρ. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. και γαρ. ειτε Υιου η Πνευµατος. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. θεληµατος ωσαυτως. α ποτε ηφανισας. επειτα κτισις πασα. δυναµεως. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. . ειπε µοι. ενος εν τοις τρισι δε. καταναγκαζονται. ευ οιδα. Υιος και Πνευµα. (72) Πως. Τα τρια γαρ οραται µοι. δοξης. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. Παθη θυµου τε κ αι οργης. φωτος τρισσου εν τω ενι. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν.

προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. ου νυκτος παρουσια. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. οση υπο τον ηλιον. ου µορφην. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. ολιγον µεν. ως εφαµεν. οτε φανειται ολος.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. ο ταλαιπωρος. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. η κενη και µαταια. ουκ ιδεαν. . εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. ου φυσιν. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. Εγω δε. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. ως του ηλιου. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια.

οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. οιησιν. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. ειπε. ου θαυµαστον. οιµοι. Πως γαρ. πως ου πληρες ελεους. πως ανθρωποις αρεσω. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. πως παντα γραψω. Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. ηλθεν θηριων πληθος. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. µη που τις απελειφθη. αλλα και επαινουµενος. οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. προσαγορευση µε. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. ηδονην τε και µεριµναν. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω.

εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. ασυνθετον εις απαν. ετερον δε του Πνευµατος. ουσια κεκρυµµενη. εν θεληµα ανθρωπου. αληπτον παση φυσει. αναισθητον. ω φυσις αµολυντε. ουσια αναλλοιωτε. µηδε επεγνωκως σε. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. ως ανθρωπος.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. και µη εασης µε. ασωµατον. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. ωσπερ πηλος τυγχανει. Χριστιανος απο Χριστου. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. αλλα διπλους. οιον φαγειν τε και πιειν. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. το παν ψυχης ειναι δοκω. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. Χριστε. πως καθωραθης ως εγω. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. φως απλουν και ανειδεον. εγνωσθης τοις εν σκοτει . τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. και αλλο της ψυχης µου. ω Θεε µου. Αλλ᾿. Αλλ᾿. αλλα νεκρον. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. ως αν ξηρια. οιον το καθευδησαι. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. Πλην ου τριπλους. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. µεσον τουτου πλανασθαι. αχωριστον. ατµητε. τρισαγια. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. ολως ων εν τοις παθεσι.

η γενοµενη δι᾿ ηµας. εσθιω. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. και εδεσµευθης ως φονευς. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. ποιος νους ερµηνευση. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. παντας ανθρωπους. . αµαρτωλους. φιλει µε και εκεινος.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. ω και οµιλω . σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. Οιδα. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. Εγω δε παλιν. απιστους. πιστους. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. ο ο κοσµος ουκ εχει. τουτο η παρουσια. ου γινωσκω. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. ω βασιλευ. Λογε. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. εθνικους. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. ποιος λογος εκφρασειεν. οτι οραται µοι το φως. ποια γλωσσα λαλησειε. φρικτον και υπερ λογον. ∆εσποτα. επαθες ωςκακουργος σωµατικως. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα.ειπειν δε τολµα – και φιλω. Τουτο οικονοµια σου. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. αγνωστω δε τοις αλλοις-. ινα και χειρ µου γραψη. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. Φρικτον γαρ οντως. και οιδα.

ο ταλας. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. µεγαλωσυνη. οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. λαλησαι ουκ ισχυω. καν θελω. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. πως αν καλως νοησω. Θεε µου. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ολος ων αµαρτια. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. ω Θεε µου. οσα νοω και βλεπω. ουκ ακηκοεν ους δε. και γαρ επιστασαι τα εµα. . Βλεπω. Ευχαριστω σοι.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. Ι∆’. ω πρεπει δοξα και τιµη. (81) Εγω. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. ∆εσποτα. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. Οπως δε ταυτα γινονται. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. κρατος. φυλαι και γλωσσαι. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. ∆εσποτα. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. α εις εµε ειργασω. ο Θεος µου. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. τον ποιητην του κοσµου. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. καν ποσως. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην.

υποµονην παρειχον. ερχοµαι εις απογνωσιν. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω.µηδεν ποιειν. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. φοβουµαι σου το κριµα. τα πληθη των κακων µου. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. Χριστε. οργης σου της δικαιας.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. ουκ οιδα. αντι δε των κολασεων. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. δουλος υπαρχων πονηρος σου. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. Παντα ουν ταλλα. Σωτηρ µου. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. Κυριε. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. Βασιλευ µου. µηδε απτεσθαι τουτων. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. ως οιδας µονος. ο ταλας. του καλου ∆εσποτου. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. . ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. µηδεν λαλειν.

γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. ο ταπεινος. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. οπερ ποιειν εταχθην. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. οτι αδυνατον εµοι και πασιν.Εγω δε πως. ο πορνος. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. ο Θεος µου και Λογος. εκει υπαρχεις συ αυτος. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. οιµαι. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα. Τουτο ουν το απορρητον. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. ους εγωγε ποιµαινειν . ποια ψυχη βαστασειε. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. ους τεταγµαι ποιµαινειν. ο ασωτος. Το δε κριµα των αδελφων. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. και πως εγω. και πως εγω. Λογε. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. ενος ακουων λογους.

ελεηµων. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. ουκ εχων. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. φαιδρους των αρετων τω καλλει. ευσπλαγχνε. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. πληροφορηθητι. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. Συ γαρ ει η απολαυσις. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . και τοις χοροις των εκλεκτων. ους δεδωκας µοι αδελφους.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. Χριστε. ποιµαινειν εν συνεσει. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Και γαρ. αγαθων εντρυφωµεν. ΙΕ’.τι φρασσω. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. οις κριµασι γινωσκεις. ∆εσποτα των απαντων. απηµονας. ει τι χρηστον η φαυλον. ωστε λογω. ων επραξεν αυτος. ο.

. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. τω ταπεινω την φυσιν. συναριθµησας σωσης. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. Βασιλευ µου. Θεε και ποιητα των ολων. τον αθλιον. ∆εσποτα. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. βαβαι. οπως εκεινοις µε. τοις προεργασαµενοις. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. Θεε µου. του φιλανθρωπου µονου.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. ως εφικτον εστιν εµοι. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. Χριστε. τον κατηµεληµενον. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. . Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. και γαρ ειµι ακαθαρτος. Θεε µου. µη φερων σου τον χωρισµον.

παντα ποιεις. συγκαταβασει. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. Σωτηρ. και τοις εσχατοις. απροσιτος. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. ολος εκτος της κτισεως. ∆εσποτα. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. Ταυτα προς σε λεγοντος. των πρωτων τοις εσχατοις. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. αορατος. Αλλ᾿ οιδα. εργον σον γαρ κακειναι. ολος ων εξω παντων. ως θελεις. ο απροσιτος. ω του θαυµατος. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. αεικινητος πελων. ως οιδας. οπτανοµενος. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. τον ποιητην του κοσµου. κατα µικρον αυξανων. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. υπερ φως απαν. υπερ τα παντα. υπερ αρχην δε πασαν. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. φαιδροτερον δεικνυµενος. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. Σωτερ. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. . δοξα τη δυναστεια. διδως ως και τοις πρωτοις. δοξα σοι. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. οτι ατρεπτος. υπερ φυσεως φυσιν. παντα δυνασαι. αληπτος αναφης τε. ολος δ᾿ εν παση κτισει. υπερ ουσιαν απασαν. υπερ αιωνας απαντας. δοξα τη αµετρητω σου. ολος τα συµπαντα πληροις. και πρωτον. τον ανω πριν φαινοµενον. ∆εσποτα. οµµασι νοεροις µου. υπερ ουσιας νοερας.

τω συµπαθει. το φως του κοσµου. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. απροσιτος. θεοτητος της θειας. αληπτος αναφης τε. ο αληπτος εις απαν. ως ειρηται. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. εξω παντων υπαρχεις και. ως ηλιον σε αδυτον. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος.εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. . Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. Επει δε συ. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. µονοι πιστοι και βλεπουσιν. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. τω προσινει. τις ουκ ακολουθησει σοι. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. θεοι Θεον ορωντες. ους φωτιζεις. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. ως ασβεστον λαµπαδα. τω µονω φιλανθρωπω. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. (88) αυτος εγενου και βροτος. οπερ εσµεν. και ορατος ολος αυτος. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας.

Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. και εν σοι ενοικουµεν. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. και γαρ αυτος συ γεγονας. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. ηµεις θεοτητι σου. α ειρηκαµεν. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και. η πως ου φριξει πας τις. τη προς σε συγγενεια. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. τουτο καταµανθανων. Ποια φρικτα. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . µελη Χριστος ηµων δε. υπερ εκπληξιν παντα. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. εν πνευµατι τυγχανεις.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. τη ιδιοτητι τη ση. µελος αυτου γενηση. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. ο τουτο ολως εννοων. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. ο των απαντων κτιστης. ιδου. τουτεστι παντες συγγενεις. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. Και πως ου θαυµα φοβερον. εις. και Χριστος η χειρ µου εστιν. Κινω την χειρα. οτι βλασφηµω. υιος εκεινου. αδελφοι σου οι παντες. Σωτερ. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. (90) . οι παντες αµα.

ολος Θεος γαρ. πως ουκ ερυθριασεις. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. απερ λεγω. και Χριστος ηµων µελη. εν ιµατιω παλαιω.µελη Χριστου γενησονται.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. καλυπτονται γαρ.Κακως αρα υπελαβες. επεβαλες ψυχη σου. ενδεδυµενος ρυπαρα. η συ και επησχυνθης. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι.

θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις. α πεπονθε. ολος αυτος Χριστος ην. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. αις ο κτιστης ενουται. εις ουτος. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. υπερ α εγω ειπον. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον.ακουεις. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα.καθ᾿ εκαστην. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. αβλαβης. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. κακεινω παλιν αυται δε. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. απαθης τε. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. ολος µελεσιν ολοις. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. . ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. Ευλαβης ο Στουδιτης. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. λαλων η και αυτος πανθανων. ου µεµερισται. (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. Και γαρ νυµφιος γινεται . Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. απαγε. Ου φθειρει ολως. και νυµφαι παντων αι ψυχαι.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται.

Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι. ω παιδες συναχθητε. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. ω πατερες. αλλ᾿. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. Και µαργαριτην εκζητων. πριν η το τελος φθασει.λαβοι και ταυταις ενωθη. ολως συνουλωµενα. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. φθασατε. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. υπερ αβυσσου βαθος. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. οιµοι. (93) πως εις τον οικον δε. µη πλανασθε. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. τα φρικτα πως σοι δειξω. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. ως ειποµεν. αφθορα. µαλλον δε σπερµα αγιον. ω γυναικες. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. πονηρων παντων πορρωθεν. πατερες. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . ευθυς ποιει αφθαρτους. Αλλ᾿. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. δευτε! Αλλ᾿. εγω σοι τι ποιησαιµι. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. του ∆αυιδ εισενεγκω. πως ευρειν εξισχυσει. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. ψυχην ουκ απεδυσω. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις.

ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. αχωρητος τω κοσµω. και τι το φως το νοητον. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. κακεινος. εστι και επιθυµητος. ιδειν τον ποθητον µου. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον.εν τω Χριστω µου και Θεω. ω πρεπει πασα δοξα. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. και τις ο πλουτος ο πολυς. (95) Λογιζοµενου µου. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. ως αορατος. Εστι γαρ πασιν αληπτος. ο τινι ουχ οραται. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. αυτος ευρισκεται εντος µου. . ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. ουχ οραται ολως. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. ολος περιπλεκοµενος. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. ΙΣΤ’. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. ολον καταφιλει µε. Αµην. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας.

Πως εις υψος ολως βλεψω. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. πασαν φυσιν υπερεβην . πως δοξασω. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. (96) Πως υµνησω. τον παντων εχων κτιστην. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. πως ανοιξω στοµα. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. Σωτερ. Σωτερ. των πολλων πληµµεληµατων. ποια ρηµατα προσαξω.Μεταλαµβανω του φωτος. πως τα χειλη µου κινησω. Πως λαλησαι δε τολµησω. ουχι της γης και των της γης. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. µετεχω και της δοξης. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. πως τους οφθαλµους διαρω. ΙΖ’. ποιους λογους δε εφευρω. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω.

Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. (98) τουτο πεπεισµαι. και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. . ο του σκοτους εργα πραξας. ως ου µεγεθος πταισµατων.παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. ο ταλας. ουχ αµαρτηµατων πληθος. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. ουδε επραξε τας πραξεις. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. τρεµων ολος. Θεε µου. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. πως σε βλεψω. Φριττων ολος. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. Σωτερ. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. παντων ζωων εναλιων. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας. Αλλα τουτο παλιν οιδα. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν.

οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. πλυνον εν αυταις ψυχης µου.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. Χριστε µου. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. εκ ψυχης µετανοουντα. ουτως δεξαι µε. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας. κοινωνους θεοτητος σου. οικτιρµον. υπερ λογον. Ενθα δ᾿ εστι. µαλλον δε υπερ το µεγα. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. υπερ νουν τε ελεος. . πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου.

Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. Χριστε µου. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται. καθ᾿ οσον στερεουται. οικτιρµον. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. τον σον. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. οτι πασα . Ω Χριστε µου. ξενον ανθος! Ξενον ειπον. και εις υψος αναβαινει. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις.

ως πολλων πληγων αξιους. οπερ φερει. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. αλλα τρεµοντας το περας. αφραστον τω ειδει πελει. Το γουν ανθος. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν .φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. υπερ φυσεως δε φυσιν. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. οπερ φυσεως ουκ εστιν. πασαν φυσιν υπεραιρον. Θεε µου.

Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει.την εκεινου ολον νουν µου. Πως καρπος του δενδρου διχα. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. υπερ εννοιαν δε πασαν. ω Χριστε µου. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. α παρεχειν οιδε φοβον. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. . και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. Οντως θαυµα υπερ λογον. µηδενος εων µεµνησθαι. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος.

τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. . ταυτα. εξωθεν του κοσµου εστιν. ο καρπος τε. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. ειπε µοι. ως ειπον. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ον ο φοβος αποτικτει. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. παντουργον φως και φωτιζον. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. ηθελον σαφως ειδεναι. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. Πως. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. ουδε ολως τι του κοσµου. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. ακτιστον κτιστων εν µεσω. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. Αφραστα.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως.

κρατητον ακρατητον δε. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα.Νοει α σοι. . Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. ως εδοκουν. τεκνον. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος.

βαθος τε των µυστηριων. ει βουλει. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. τι ποιησει. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. ειπε µοι. ωστε ορη µεθιστανειν. τας ενεργειας. Και τοσουτω µειζων πελει. πως αν αλλως γε κρυβειη. . πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. του την πιστιν πασαν εχειν. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. Απαγε.ως Θεος παντα πληρων δε. του ειδεναι πασαν γνωσιν. που φανειται. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. και µαθηση. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων.

γινεται φωτος νεφελη. . εστι πυρ. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. ηλιος αποτελειται. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. ˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. εστι και αιγλη. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. την του κτιστου. Τουτο ην. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη.

Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε. ουρανους περιεπολει. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. . απεδιωξε δειλιαν. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. εξηρευνα τον αερα. ως εδοκει. ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. (108) Ηλθεν ουν. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. εξεζητει. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω. ως ηβουληθη. ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο.

οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. . της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης. διχα της αγαπης λεγω. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. τω αναρχω. ω Χριστε µου. τω αφθαρτω. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. διχα ταυτης ευρεθεντες. οπως εγκρατεις αγαπης. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν. πως υπαρξει τουτο ολως. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει.ενεποιησεν ανδρειαν. και ηνωθην τω ακτιστω. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις.

Αφρων. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. ποιαν αλλην σωτηριαν. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. Ουτως νοει µοι και τοτε. πως απαλλαγωµεν λυπης. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. Βασιλειας εκπεσοντες. Σωτερ. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. βιον. οτε γενηται η κρισις. ουκ ακουεις. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. οτι ος αν ευρεθειη . Της χαρας ει στερηθωµεν.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. πως φευξοµεθα το σκοτος. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. ειπεν η αγαπη. οιµοι. ο σος προπατωρ. της σης θεας λεγω. ηδονης αντιλαβοντες -ω .

Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. . Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. ελαβε ψυχην και σαρκα. Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. Καν αµαρτηµα µη εχη. ισταται γεγυµνωµενος. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. αρετας καν πασας εχη. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. εδωκε δε Πνευµα Θειον.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. (112) πιστευσον Θεω τελειως. ισταται γεγυµνωµενος. ναι δη. ο µη εχων την αγαπην. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. εξω τε του παραδεισου. Αρετων πασων δε πρωτη. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. οπερ εστιν η αγαπη. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα.

Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. των επι της εκκλησιας. λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. ακουσον των Αποστολων. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. ακουσον του Λογου λογους. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. ακουσον των διδασκαλων. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. «Ωµοιωθη. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. ει µη Πνευµατος την χαριν. τεκνον. υδατος του αειζωου. λεγων.» Τι το υδωρ τουτο λεγων.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. αυτη .

και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. Εµπορος ευρων δε τουτον. ον ουκ εσχεν επι χειρας. αρτι λεξον. Τι πλανασθε. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. διδαξεις. ει ακρατητος υπαρχει. Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. Που ουν τουτον ολως ευρε. πως εφευρεν. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. Τι και αλλοις απωλειας. ον ουκ ειδεν.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. διδαξον µε. ον ουχ ευρεν. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. ει αορατος τυγχανει. πως κατειδε. ωσπερ συ υπολαµβανεις. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης.

Συ γυµνος απο κοιλιας . δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον.τι κατεβαλου. εαν θελης. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. ο ∆εσποτης ειπεν ειναι. και πτωχος αυτος γενηση.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν. Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. ουδε κτηµατα. ην εντος σου. και ακουων. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. ου πλουτον.

µονε ανεξικακε Θεε µου. ολως ουκ αισθανη. προσεφερον µοι δωρα. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. Αφρων. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. Χριστε µου. οπερ δωσω εις τιµην σου. και ελεησον µε. . του ποιησαντος τα παντα. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. τι δε ο ληστης παρεσχεν. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. ω Θεε µου. Λογε. Σα δε ποια λεγεις ειναι. ο δε ασωτος. και ακουση˙ Ναι. ποιον πλουτον σοι προσηξε. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. ∆εσποτα. Ταυτα λεξον.εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. Σωτερ. ναι. ουδε λαβης βασιλειαν. γυµνον µε. Και ου ληψη µαργαριτην. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε.

παντως εχω µαργαριτας. και παρεξω σοι και δωρον. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις.τι ολως κατεβαλου. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. εαν λαβη. ως η πορνη µοι προσηλθε. εαν προσελθης. Πιστει δε ληστης εσωθη. ους ο κοσµος. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. Εγω γαρ. ως εκεινη παρεσχοµην. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. κοµισον και ληψη παντως.Ταυτα µοι και συ. Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. αξιον ουδεν λογιση. και δικαιως. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. . παντως εχω εξουσιαν. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. ο. ο πολλα κακα ποιησας. ει βουλει. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. οι αδοµενοι εν κοσµω.

και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. οπερ εστιν η αγαπη.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. . Και ουκ ελαβον τον ποθον. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. αλλα και ψυχη ελαλει. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. Ου τω στοµατι δε µονον. ον ιδων απεδεξαµην. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι.

Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. . ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. µεριδα. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. προσεχε.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως. του σιναπεως τω κοκκω. Οµοια εστιν. Χριστου.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν. υποκρισει δε προσελθοι. Ει δε βουλει. ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. κατεχοµενος επαρσει η φθονω. Ουτως ουν.

Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη. Τι νοµιζεις ειναι τουτον. ο ακουων. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη. τον σιναπεως. οπως φυη. τις εστιν ο κοκκος ουτος. ως µηδενα τουτο βλεπειν. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. οι θερµως ταυτης ερωντες.» Λεγε τοινυν. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. ον ειπεν. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. µενεις ολως διχα σπορου. ει µη βαλης σου εις κηπον.

ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. ειπε µοι. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. αδελφε. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. ωδε δεξαι την σφραγιδα. ινα φυη. ει µη ενταυθα. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. ειπεν ο ∆εσποτης. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. ερωτω σε. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. ου βλαστησει. Ποτε δε. . ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. ωδε σοι ως υδωρ πελω. ου καρπευσει. πριν σκοταση. γινοµαι σοι. αλλοτε τον σπορον λαβοις. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. Οντως ολος γεµεις πλανης. Μετα θανατον. εαν βουλει. µοι ειπης.

αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. Θεε µου. (124) Τις εξισχυσει. ΙΗ’. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. και λαβειν σου Πνευµα Θειον. µη µε κατακρινης τοτε. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. Σωτηρ µου. καθορωντα σε. περι σου διηγεισθαι. . αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. Ω Χριστε µου και Θεε µου. Οτι µεν εις. αµην. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. απαντες αγνοουµεν.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. ∆εσποτα. εις αιωνας αιωνιους. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα.

κρατητον εν νοΐ µου. ουδε ρεµβεσθαι ολως. του υπερ πασαν κτισιν. φως απροσιτον. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. ανεκλαλητον. φως ενεργουν τα παντα. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . Τουτο εχων ου καθορω. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται. ως ουκ αξιως του καλου.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. ελεος αναριθµητον. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. φως ουσαν. Ω δωρου. απειρον. και αφιπταται απαν. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. πραοτης και ειρηνη. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. αβυσσος ευσπλαγχνιας. συστελλεσθαι ποιε δε. ην ηµιν εδωρησω. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. µηδαµου χωρουµενην. τι δε και ουχ υπαρχει. αορατον βλεποµενον. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. αναφες αψηλαφητον. Τουτο τερπνοτης και χαρα. χωρητον αχωρητως. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται.

χωρισµον των ιδιων. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. Εκτοτε ουν χειραγωγει. ερχεται εις βοηθειαν. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες. ενισχυει. εν. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. ευτελειαν. οσον ισχυος εχει. Οταν δε γνω ητις εστιν. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. καταλιµπανουσα ταχυ. απροσπαθειαν. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. Θροουµαι. ταπεινωσιν. αφιπταται συντοµως . ινα µη αποθανη. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε.και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -.

Εν τη καρδια µου εστιν. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. βλεπει µε. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. α λαλειν ουκ ισχυω. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. καταφιλω και προσκυνω. φευγουσι παντα παθη. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. εν αρχη γαρ τυγχανει. ουδε φοβουµαι θανατον. φωτιζει µε. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. παρηλθον γαρ και τουτον. φωνας δε ουκ ακουω. µυστηρια διδασκει µε.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. ην και βλεπω. ηνπερ εποθουν. Θλιψιν ουκ οιδα. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. εν ουρανω υπαρχει. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. Κατα µικρον αναπτεται. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. τι εστι. και υπνωσαι ου βουλοµαι. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. ζηµια γαρ µοι τουτο. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . καλλους αυτης κατατρυφω. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων.

ειπε µοι. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. Εν τεως τουτο λεξω σοι. Πως σοι εξειπω. εφην. Εγγυτερον µε ηγαγεν. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. Κυριε. ∆εσποτα.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. Εξεστην. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. Μεγα το θαυµα και φρικτον. Αγγελος ην. οθεν ηµεραν ευρηκα. και αν µη µεινω αφλεκτος. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. µειζονα τουτου οψει. ου γαρ δυναµαι παντα. εφη. και αυτος εστη µεσος. τεκνον µου. (129) και η φλοξ διανηπτετο. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. Πυρ. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. αδελφε. ινα µε βεβαιωσης. ειπον. την µη εχουσαν τελος. Φοβουµαι. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. ον το πυρ εσεβασθη. το κελευσθεν εποιουν. τι δειλιας και τρεµεις.

παρην και η νεφελη. µεσον ληστων. εκενωσαν τα βελη. τον ασωτον και πορνον. α εξειργασω δι᾿ εµε. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. (130) Κυριε. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. Φαραω µη φοβεισθαι. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. ουδε γαρ ειχον οπλα. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. Ο στυλος ηπτε του πυρος. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. παντες εστραφησαν κενοι. ους υποσπονδους ειχεν. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. Κατεδραµον. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. Επιστευσα. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. αλλα δουλους απεστειλεν. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. Ο Φαραω εκρατει µε. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

αλα της δοξης ορωσι δοξαν. ως ειπεν. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. Και ουκ αν εγνως. Ου γαρ την φυσιν. αλλ᾿ ετερου. ει απροσιτος. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. ει αορατος. ει ονοµα ουκ εχει. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. Ει ουν αφραστος. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. . Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. ει αποκεκρυµµενος. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. ου πασι δ᾿ αυτος. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. ει µονος υπερ λογον. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. ει µη ο ων αφραστος Θεος.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν.

ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. ειπε. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. και τις. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. λεγων. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου. (157) απερ ηκουσεν. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. ειπε περι σου. καταµαθε σαυτον γε. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. αρρητα λεγων ταυτα. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. ους ειπειν ουκ ισχυω. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. Φριξον. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. ειτε πραγµατι. ω Θεε µου! . Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. ανθρωπε.

αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. της οδου µη εκπεσης. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. πως ηµεις σωθωµεν. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. επειτα λεξον και. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. ως µη πραξας α λεγεις. πως αυτος εσωθης. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. ουτος και αρχιτεκτων. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. δευρο. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. Ουτος και ποιµην. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. των περι ηµας. του νεου λαου των λογικων προβατων.Ναι. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. Ει βουλει. της πετρας. . αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος.

αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. και Θεος ανεχεται. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. ο παντων κτιστης. ω σοφιας σου. Ειπε.και αλλα πολλα. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. α ορας καθ᾿ εκαστην. ενθυµησεων αµα. εκπλαγηθι. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. διαλογισµων. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. βλεψον εις την γην. διδαξον περι κρισεως θειας. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. . των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. ηλιον και τα αστρα. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν.

αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. . και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. ενθα φοβος ουκ εστιν. και οσα βλεπεις. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. ωσπερ καλον στρουθιον. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην. λυκους δε φυγης.συναξον τον νουν. σεαυτον κατανοει. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. µη στραφης εις τουπισω. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. ει µη δυνασαι κυνα. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν.

. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. ον λαλεις. Κακον αλωπηξ. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. υποκρισει βιουσα. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. Ει επινοιαν. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. ωσπερ πρωην. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. Ερεις˙ Οιδα. πως ολος εστιν εξω. σπουδασεις. προσποιησει γαρ θνησκει. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. φιλη ψυχη. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου.

ου φραζεται δε ολως. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. οθεν ουκ εχωρισθη. ολος αυτου αχωριστως. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. µη συσταλεις. (163) Νοειται και γαρ αληθως. . Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. ατµητον ουν. εγω γαρ ου γινωσκω. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. ειπε. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. αµεριστε τη φυσει. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω.ει δε πραγµα τι. ως ειρηται. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. τα απορρητα πασιν αγγελοις. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. παντως ειπης και ποταπον. τοις πασιν. Επινοια η πραγµατι. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. αµην. ∆οξα σοι. ολος παλιν αναληφθεις. πως ενδον της οικιας. θεοτης απεριγραπτε.

ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. αλλα κεκαλυµµενον. ο αχωρητος παντη. Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . ο εις εµε. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. υπαρχω µη διστασης. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. µη οργισθης. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια. ∆εσποτα των απαντων. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. Ελεησον λυπουµενον. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει.ΚΒ’. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. οικτειρον τεθλιµµενον. (164) Τι το καινον µυστηριον. Εγω το αστρον το γλυκυ. ηδονων αµαρτιας. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων.

ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. αορατος τοις πασιν. Πως δε και ουκ αισθανη. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. ατρεπτος την ουσιαν. ολον θεοποιεις µε.και φλεγεις υλην. ανενδεης. ω παρανοια. αναφης. ωσαυτως. οσα ορας. εξω του φωτος του αισθητου. και α οιδας. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. ινα εκει µε ευρης. απροσιτος. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. . ηλιος. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν. ο αναφης. του ∆εσποτου. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος. αχωρητος υπαρχω. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. ερωτων α γινωσκεις. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. Ω τολµη. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. εξω των ορωµενων. αψηλαφητος. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. ηλιου τε και σκοτους.

οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. ειπε µοι. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. πως αυτην κατορθωσης. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. ερευνας τα εν ουρανοις. ως ειρηται. Πως ου φροντιζεις των κακων. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. µεριµνα τε και λυπη. πως αµελεις. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. βρωσεως. το ουαι. µαλλον δε ουδε ταυτα. οπου το σκοτος το βαθυ. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. ως ουδεις οιδεν αλλος. ο τουτους απατησας. οπου λακκος ο µεγας. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. ει δυνατον. αλλα εµου του ουρανον. πως αµεριµνεις. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . Πως απο γης. οπου στενωσις απασα. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. το απαυστον τε πενθος. ων επραξας εν κοσµω. Περι εµου θελεις λαλειν. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. η ση προµητωρ. και ο κακος διαβολος. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. οπου το θρηνος. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. απο πηλου. εν εξορια.

αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. λεια βλεπων εν τουτοις. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. πλουσιους. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. Τις ο δικασας απαθως. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . συγγενεις τε και ξενους. πενητας οµου. Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα. ενδοξους και αδοξους.

τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. θαυµαζης η εξερευνας. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. υιε ανθρωπου. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. ποτε δε αστρον. οση δυναµις. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. αµεριστον τη φυσει. Πνευµατος του Αγιου. και γαρ καθαιρει. οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. (169) οπως δεικνυται ηλιος. αιγλη και πυρ οραται. µηδε τας ενεργειας µου. . ανεξερευνητον οµου. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. ο το πυρ λογω κτισας. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. ασυνθετον. απλουν ολον. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω.

οπερ ζηλος καλειται. ΚΓ’. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. Ταπεινωσις δε λεγεται. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. ανεκλαλητα παντη. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. ως τα του κοσµου παντα. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. αµην. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. ανθρωποις τε απορρητα. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα.

ω Θεε µου µονω. των παντων. ω αρχη αναρχου λογου. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. ω καλων απαντων ανω. αναλλοιωτε ουσια. αλλα ης αρχην µη εχων. Πως και εξω των κτισµατων. ον εντος µου περιφερω. ποιου δε. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ανερµηνευτε τοις εργοις. απεριγραπτε τη φυσει.ουτε εκτος εστι του παντος. ακαταληπτε τη δοξη. ος ου γεγονας ουδεπω. Ο προ παντων δε υπαρχων . Τις µοι δωσει κατασχειν σε. υπεραναρχε Θεε µου. ειπε µοι. παντων ων κεχωρισµενος. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. εξω. Θεε. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. (171) Ω Τριας. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. η κτιστις παντων. Ω ζωη. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω.

οτι και προ παντων ηµην. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. νου παντος εστερηµενη.και πληρων το παν ως πληρης. ουδε εσω ουδε εξω. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας. αλλα νοητως µοι νοει. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει. . Ου σωµατικως σοι λεγω. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. Ποιον τουτο λεγω ζωον. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων.

φρασον ταυτα. Πως ληπτως και πως αληπτως. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. αληπτον ευθυς υπαρχει. . (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. ει συ καµµυσης. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. πως δε και µικτως αµικτως. καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. Το δ᾿ αυτο. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Πως. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. Πως τα αφραστα σοι φρασω. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. τοις τυφλοις ου παραµενει. συνεστι δε τοις ορωσιν. ειπε µοι.

κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου. κρατητως ου σφιγγονται δε. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. . λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω.. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. εφαπλοις τας σας παλαµας. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. πως δε τουτον ολον κτηση. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. οτι εχεις. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . Εχεις ολως ου δοκεις τι. εν φωτι δε και τα παντα. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. ειπε µοι. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. Τα απλα απλως κρατουνται. Πως δε κατασχειν ισχυσεις.Οτε δε δυνει. πως τον αληπτον κρατησεις. µερικως η και καθολου. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. οτι και βλεπεις. πλην και ατµητον υπαρχει.

Απαθες δε µενει παντως. ασυγχυτως τουτων πελει. πως εκφρασαι. πως ειπειν µοι. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. ουκ ασωµατος γαρ παντως. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. Πιστει παντα παραδεχου! . Πως ληπτος εστιν αληπτως. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις.Παντως ουδαµως. ολον µαλλον εκτυφλοι σε. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. µοι ειπης. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. πως και µιγνηται αµικτως. ον ει και τρανως προσβλεψεις. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. πως δε λογω παραστησαι.

αλιεων σοφωτερα. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. πιστις ολως ου δισταζει. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. αιτιον δε ον των παντων. πλην. Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. παντα εστιν. ιξευτων τε παντων πελει.Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει. ως λεγω. Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. Η ου νηθει. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων . κατα φυσιν. λεγε. ο αυτος ου παρεισηξε.

και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. και ληπτος αυτοις τυγχανει. υποδειξει. ναι. Η ακτις µεν καθοραται. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. ο βλεπω. Την ακτινα και γαρ βλεπω. ναι. ως ακτις ηλιου µονη. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. Ολον τουτο δηλονοτι τις. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. πως ουκ εστι µετα παντων. και εξω παντων εστιν. ηλιος τυφλοι δε µαλλον. λεγω παλιν˙ που ευρησω . αληπτως. ναι. τις µοι δωσει. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. αλλ᾿ οραται αορατως. ονπερ βλεπω. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. τον δε ηλιον ου βλεπω. (178) Ναι. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. και φως αυτος υπαρχει νοητον. των παντων µεσον εστι. ψυχας φωτιζον.

τι µοι λεγεις. µη λεγε˙ ου. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. ονπερ εχω. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει.την πηγην την των ακτινων. και µη βλεπων ολον ολως. ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. ου χωριζονται δε ολως. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. Τουτον εχων λεγω εχειν. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει . Προς τον ολον ποσον εχω. . Πως το ολον. τη ακτη των θαλασσιων. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. αλλα το ολον εχω. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. θαυµαζω. και διΐστανται αφραστως. ει και ολον παντως εχω. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα.

οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. αποκριθηση. πλουτω. Ουδαµως. λιµασσω. (181) οτε δε πενοµαι. Πασας δε κρατεις παλαµη. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. Παντως. οτε πινω.Το γαρ ολον. ει οιον τε. Ως ρανιδα µιαν ειπης. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. οσον βλεπεις. πως θεαση. λεξεις. Οτε χορτασθω. Προς ουν πασας. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. ποσον εχεις. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. και διψω. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. Ου. . Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν. αλλ᾿ ολιγον. καιτοι συνηµµενας εχεις. Λεγεις˙ Ναι. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. πως γαρ ισχυω. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας.

ολως εχειν τι δοκησω. βλυζον. παντοτε πτωχος υπαρχω.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. Θαλασσα ουν τη σταγονι. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. ατµητος υπαρχει ολη. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. η Θεος ολος υπαρχει. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. αληπτος παντη. µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. Η σταγων δε παλιν αυτη. δυσθεωρητος εις απαν. Οντως εχων ουδεν εχω. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. αναφης. Οτε δε καλως εγγισω . περικλυζον.

ουρανων τους ουρανους τε. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. (183) ουρανους δε υπερβαινω. Ουτως τοινυν εχοντος µου. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης. Απο υψους ουν εκπιπτω. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. ου γινωσκω. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω.και δοκησω του προσψαυσαι. Ειτε φευγει. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. του ηλιου και ακτινων. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. ως δοκω. ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. τεως φθασαι ουκ ισχυω. ο ταλας. τεως τρεχω. ουκ οιδα˙ τεως βαινω. ειτε ισταται. Τουτο εργον.

Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. Ει δε καταπλαγης ταυτα. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. Ολος κατω κεκλιµενος. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. Ατελης η τελειοτης. ισταται δε. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . οταν τρεχη. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων. αµυδρως και γαρ ορωνται.ανω κατω. Οταν πεση. τοτε τρεχει. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. το δε τελος αρχη πελει. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω. και ποσως κατανοουνται.

ο δε θνηξας εν αισθησει. ους ει βλεπεις. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. ο ηµιθνης δε και νεκρος. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις.και τα εν αυτοις εις απαν. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. Ο νεκρος αναισθητει γε. Ναι. ανενεργητος εις παντα. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . ηµιθνης τυγχανεις παντως. νοητον δε ουδαµως ηλιον. οσην εξει την οδυνην. αισθητου και νοητου τε. αισθητους και νεορους τε.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. Σωτερ. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. ειρηκας. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . Ουτως ουν µε πιστευοντα. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. τον ταπεινον και ξενον. αυτη µε δικαιωσει. ει αληθως. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. Αυτη απολογησεται. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. Θεε µου. ιδου. ου µη στερησης µε. ∆εσποτα. µοναζων ειναι θελεις. τα κατ᾿ αξιαν. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι.και γεγονοτα ανθρωπον. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. επιφανεις φωτισης. Χριστε. Και τοτε ου µοναζων ης. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. ω µοναχε. Ο γαρ πιστευων. εις εµε. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. οθεν ουκ εχωρισθης. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. ΚΖ’. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. ω Χριστε µου. σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. πιστευω. ποµα το ζωηρον σου. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. Χριστε.

ουκ εν τροφη η ποσει. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. ενθα η αναριθµητος πληθυς. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. φωτι τω ανεσπερω τε. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. καν εν ερηµω καθηται. . καν µοναζη. φωτι τω απροσιτω. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. ου µακρυνεται ολως. ου ουδαµως χωριζεται. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. ουκ εν ηµερα η νυκτι. ολως. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. και πως µοναζων. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. ει δε µη τουτον εγνω. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. ειπατε µοι. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. ου γεγονε µοναχος. η των δικαιων. ιεραρχων. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. οιµοι.

αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. ω παµβασιλευ. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. ω κατοικουσιν αγγελοι. ηλιος δε εκεινοι. και το φως εστιν εν αυτοις. βλεπε. λεγε µοι. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. εµπεπηγµενω εν φωτι. η ο ανηρ της γυναικος. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. ει και τη γη κρατουνται. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. ωσπερ εν τοιχω βελος. . και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. εφ᾿ ω περιπατουσιν. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. η συνηρµοσθη απαξ. εν γυναικι ανηρ δε. τον νοµον ου φυλαξει. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. το αδυτον και θειον. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. Ο νοµοθεντης. η πως ειπειν ουκ εχω. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. η ως αστηρ εν ουρανω. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης.

ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. Και τουτο εστιν. . πασαν εκπληττει φρενα. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. διαναστητε. µη απολειφθητε. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. φιλοι. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. ναι. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. Εκεινον και ποθησωµεν. Ναι. αδελφοι µου. και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. θεοι Θεω συνοντες. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. Ω θαυµατος. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. οιµοι. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. ει και ολον ορωσιν. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. ναι. οπως βαδιζη χαιρων. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. οπως απελθη εν σπουδη. οπως ελευθερος φανη. ο αυτους ανια. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. ναι. προς ον τον ποθον ειχε. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται.

οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. µη πλανασθε. ου σωµατι. µη λεγετε. ουκ εστι. συνεπαρθητε δη µοι. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. µη πλανασθε. ναι. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. Ουκ εστιν ουτως. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. Μη λεγετε. φιλοι. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. δευτε µετ᾿ εµου. τον φιλανθρωπον µονον. . Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. φιλοι. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. τον φιλοικτιρµονα Θεον. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. την κενην και µαταιαν. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. τιν ατιµον και αδοξον. φιλοι. µη λεγετε. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. αµαρτηµατων ρυπος.Μη λεγετε. Ιδετε. αδελφοι. τι καταρραθυµειτε. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον.

Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. βλεπω τον Βασιλεα. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. Θεου του ελεηµονος. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. µηδεις φωνην αφηση. ουδε αυτον τον ηλιον. εξ ης παρηχθη παντα. εκει δε ολον τον Χριστον. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. µακρυνατε. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. βλεπω αιτιαν παντων. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. βλεπω αρχην την αναρχον. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. µη ποµα µοι κοµιση. ολον το Θειον Πνευµα. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. βλεπω πηγην παντος καλου. Θεου του φιλανθρωπου. αποστητε. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. ΚΗ’. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. .

ου µονον θεωρειται. Αφετε µε. Οντως ουδεν. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. Ου µονον καθοραται γαρ. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. . του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. Θεον. ειδως ως ου θανουµαι. ο και ζωη. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. παρακαλω. ο ψυχην ου φωτιζει. υπαρχει και αιτια του ειναι. ως ειρηται. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. (219) οτι ζωην την αληθη. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. Χριστον λεγω.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. το αισθητον και σκοτεινον. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. οτι το φως του κοσµου. εξω φωτος και σκοτους. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. Νυνι δε. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες.

Εστι και γαρ αορατος. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. ου ψηλαφαται ολως. το ου τι. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. κειται και εν παλαµη. ω θαυµα. τας φθειροµενας ταυτας. ονοµα γαρ ουκ εχει. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. των δ᾿ αναξιων απαγε. το τι. Τι προς τας υλας βλεποµεν. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. το αναισθητον τουτο. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. τι προς το φως κεχηναµεν. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. τι πλανωµεθα παντες. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. . αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. ανερευνων χιτωνας. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. ου ληστης τε αρπασαι. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. καν την κοιλιαν τεµνειε. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου.

Χριστε µου. το δε πυρ αυθις θερµην. κρατος και βασιλεια. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. και µονον τουτον κτησασθαι. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου.Κρεισσον θανειν. ω φως ως εν και θεληµα. ισχυς τε. ω δοξα µια και αρχη. γνωµη. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. ελεησον. βουλη. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. Πατερ. τον µικρον λεγω κοκκον. . πιστευσατε. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. εις οιον τε. Υιε και Πνευµα. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. τοσαυτης σου χρηστοτητος. πολλακις. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. πηγη των δακρυων. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα. πως ινα µη λυπωµαι. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα.

πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. ο εγκαρδιος ποθος. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. λυτρωτα µου! . ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. ως ου σβεννυται ολως. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. Ω θειου δυναµις πυρος. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. πλην κορεσθεις. ω του θαυµατος. ω Χριστε. ην µετ᾿ εµου εποιησας. ουχι το φως δε χορτος. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει.εν τω νοΐ µου προτερον. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. ο Θεος µου. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. ειπον. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. εις φλογα µετεποιει. Πως µενων αναλλοιωτος. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. καλως και γαρ εκκαιεται. Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. και µενων χορτος εστι φως. οθεν ερρυσθην. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. αλλ᾿ ολην.

ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. πλην πρωτον. εν εµοι παλιν λαµψον. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. τουτο χαρισαι µοι. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. ναι. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. τουτο δος µοι. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. ω Θεε µου. το φως του σου προσωπου. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. οπως εµφορηθω σου. αστραπτων και στρεφοµενος. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. Ναι. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. ∆εσποτα. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. .Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. ολος δεδοξασµενος. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. ω παµβασιλευ. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι.

των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. Σωτερ. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. Θεε µου. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. Οντως ουδεν. πεπιστευκοσι. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. α επηγγειλω τοις εις σε. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. πως εισερχη. και εξισταµαι και εξω . τουτο ανουν. Χριστε. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. (225) Ποθεν ερχη.ατρεµας ολος. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. Οιδα. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. αφωνον µε απεργαζεται. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. υπεν νουν τε. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Χριστε µου. αµην. των µη επεγνωκοτων σε. ΚΘ’. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. και προς σε εγγισω και προσπεσω. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου.

πλουσιοι τε πενητες τε. και κακιας ειργασαµην. και υπηκουσα ευθεως. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. οτι βλεπω θαυµα ξενον. πασαν κτισιν. οιδα. ινα συνελων σοι ειπω. οτι κεκληκε µε µαλλον. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. βασιλεων και αρχοντων. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. παντα λογον υπερβαινον. Οµως αρτι πασι λεξω. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν. µοναχοι και κοσµικοι τε. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις.γινοµαι φρενων και λογων. πασαν φυσιν. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. και ευθεως τω καλουντι . Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον. Πλην εκαλεσε µε.

ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. Τουτον βλεπων ανεπηδων. εχαιρον εγω µεγαλως. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. ιστατο µικρον εκεινος. ετρεχον εγω ευτονως. ουκ ενεδωκα του τρεχειν. τας οδους περιεσκοπουν . ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. και αφιπτατο. εγγιστα µου πλησιασας. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. κρυπτοµενου. αλλα παση µοι ισχυϊ. εφευγεν εκεινος ταχος. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. ερχοµενου. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω.

και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. αποστολους και πατερας. συν αυτω τω κοσµω λεγω. τους ποτε αυτον ιδοντας.και φραγµους. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. αλλα προφητας. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. τους σοφους εν αληθεια. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. αλλα παντα τα εν κοσµω.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. Ουµενουν. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. οτι ηρωτων. ονπερ βλεπων . ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως.

ακουσατε µου. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. ποθεν ηλθεν. Πως Θεος των παντων εξω. συν τω Πνευµατι τω Θειω. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. ολος ολω µοι ωραθη. που ποιµαινει. . που κοιταζει. Υιος ωσαυτως. πως ελθων. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. τη ουσια και τη φυσει.τη τοιαυτη διαθεσει. ουτε εγνω που υπαρχει. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. Πως γαρ εµελλον ειδεναι. εις Πατηρ. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. Ουτος ουν. Ολως γαρ ου καθοραται. ου οιδα. απεριγραπτος Θεος µου. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ολως ου κατανοειται.

εργω σοι τα παντα λεγω. ειπε µοι. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. ουκ αγγελος σοι. πανταχου δε πως και εν πασι. ουκ αρχαγγελος εξειποι. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. Θειον ον. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. Ωσπερ γαρ τυφλος. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. τη σαρκινη και παχεια. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. ει βλεψει. επειτα και πασαν κτισιν. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων. Ταυτα παντα νους. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. πως δε λαµπει εν καρδια.τη δυναµει και τη δοξη. πως και ενδον ταυτης εστι. Ουµενουν. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις.

Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια. Ανειδεων γαρ το ειδος. πλην ου παντα. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. φως Θεου. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. Αναλογως της αγαπης. φυλακης των εντολων δε. οσα βουλεται και θελει. ος και δεικνυσι τα παντα.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. Θεον τε παντως. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. την ποσοτητα αποσων. καλλος ακατανοητων . οσα. ποταπα τε. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. µαλλον δε οσα κελευει. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα.

πως ειπειν ολως ισχυσει. Παντως ουδαµως. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. µη ερευνα.τις νοησει. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. αλλα και λοιπων κτισµατων . µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. πως µετρησει. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. ερεις µοι. Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. Ω φρικτης οικονοµιας. ∆ιο µη λογοις.

η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. ην ενδεικνυται. ως ειρηται µοι. . ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. οπως εξω κοσµου γενωνται. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. ινα τουτων µη εκπεσω. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. την γνωµην. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. ως ουκ οιδε. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. και ευρησουσιν. την διαθεσιν. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. ως ειπον. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. πειραται. (235) απαντα απαραλειπτως.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. ως εισιν.

προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι. Ουκ ερω γαρ. οσον θελω. ου δοκω ποθειν καν ολως. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. καν πολυ χρυσιον εχη.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. οσον θελω. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. οτι µη ποθω. οτι µη τα παντα εχει. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. ου δοκει τι ολως εχειν. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. . µηδε οσον παντως θελω. ως θελω. και βιαζω µου την φυσιν. Ηκουσας ποτε τοιουτον. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου.

τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. οτι θαλλει. Απορω παραδειγµατων. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. Λ’.Πως σοι ειπω. τους τα γηϊνα φρονουντας. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. . ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. Τουτο µονον δε σοι φρασω. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην. Προς ενα των µαθητων. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην.

εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. των ενυλων και αΰλων. ναι δη. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. εξω παντων των κτισµατων. αορατον γε. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. ασωµατων και ενσαρκων. (238) ακτιστον.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. ορατων και αορατων. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν. απεριγραπτον ωσαυτως. αναλλοιωτον εις απαν. και κατ᾿ εξουσιαν. κατ᾿ ουσιαν. ασβεστον. απεριληπτον παντη. τεκνον. αθανατον. ο ο κοσµος ου κατειδεν . Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. αναρχον τε και αϋλον. Ακουσον και γνωθι. ειπε µοι. επιγειων.

Οντως ουδαµως. ου σβεσθησεται ο λυχνος. Πριν βληθη δε. οταν τω πυρι προσψαυση. οπερ θρυαλλις καλειται. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. Θεα µοι και αλλο µειζον. ελαιον τας αρετας δε. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. οτι το στυπειον ολον. . Πριν προσψαυση. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. πως αναψει. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. πως προσψαυσει. και το ελαιον εκλειψη. αφθονια τε στυπειου. εν τοις αισθητοις σοι λεγω.

ει συµβη αποσβεσθηναι. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. η το ελαιον εκλειξη. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. ως ειπον. το των αρετων σοι λεγω. Ω αγνοιας. . και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα.

ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. ου συνεχεται καν ολως. Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. ει βουλει. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. καθαπερ ειπον. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη .η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. ου κρατειται. Εστι γαρ. εξω των κτισµατων παντων. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον.

νους απας. βλεπε. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. σκια και κονις. . σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν.σου τον οικον της ψυχης σου. Μη διστασης. τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. Εγνω βαθος µυστηριου. το πως ειπειν ουκ εχω. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. Νοει. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. εκπυροι τε και φωτιζει και. γινονται εις εν τα δυο. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου.

το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. οστις εξει. πως ενεγκη πυρ αγαπης. ενθα κειται. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. ενθα εστι καθειργµενη. πως υποισει ποθου φλογα. Οµως βλεπει. Τοτε βλεπει. ολον βορβορον τον τοπον. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. πως τα θαυµατα εξειπει. απερ εν αυτω τελουνται. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . η ψυχη εκεινη λεγω. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη. ενθα λαµπει. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. και νοει. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον.νοερων και αισθητων τε. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. πως δε ταυτα αριθµησει.

.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. λυονται δεσµα ευθεως. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. (245) Ταυτα ουν ποιων. και του σωµατος µου. ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. της ψυχης λεγω ουσιαν. ως ειπον. γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. πιπτουσι τα τραυµατα δε. η σαρξ µου. πως ου κλαυσει. και τω λαµψαντι προσπιπτων . ναι δη. σκωληκες απονεκρουνται. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. Θαυµα ξενον γε.

ω προεφην τροπω.Οιµοι.Φευ µοι. πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. επιπιπτει τω τραχηλω . Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος. ολος περιπλεκεται µε. ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. δοξης τε τυχειν ωσαυτως. ανιστα µε του βορβορου. πως υποισω ταυτα. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται. και καταφιλει συχνως µε. ο καλος. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων. οιας ειπον. και βλεπω ταυτα. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα .δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. .ω αγαπη. καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν. (246) µαλλον δε και θερµοτερως. Οµως ουτως µου ποιουντος. χειρα την αυτου ∆εσποτης. αιρει µε επι των ωµων . του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα. διδωσι µοι χειρα θειαν. πως χαραξω ταυτα.

ω θαυµα. Εποιησε µε αναφη. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. απαντα ξενα των ωδε. αψηλαφητον. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. Τουτο οιδα.ολως εξειπειν ουκ εχω. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη. και αορατον οµοιως. συνηµµενον αορατοις. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. τα εν τω φωτι. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. σοι λεγω. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . µαλλον τα εκ του φωτος δε. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. ως γε δοκω. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε.

ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. τουτων. ουκ ηρκεσθην. Εντειλαµενος απηλθεν. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. Εξεζητουν γαρ εκεινον. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. (249) εκλαιον. ων ειπον. εν τω πρωην σκοτει λεγω. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. εκεινον ονπερ εποθουν. Εγκαταλειφθεις ουν µονος. ου ηρασθην. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. εις επιγνωσιν τε αγειν. . και εδοκουν εστερησθαι.και κατησφαλισατο µε.

ποταπος δε η οποιος. Και κατανοων το θαυµα. εκαιοµην.εφλεγοµην. ολος ενεπυριζοµην. οσον εφικτον ανθρωπω. ποσος εστι. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. που υπαρχει. Ουτως ουν διαγοντα µε. ον και βλεπω. εφοβηθην και εχαρην. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. Αισθητως καλω γαρ σκοτος. της κραυγης µου επακουσας. ουτω και δακρυοντα µε. µη γινωσκων. . καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. εξεστην. ουρανου και γης σοι λεγω. και εθαυµασα.

ον βλεπω. τινα εµαυτον καλεσω. και ουκ οιδα. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. πως. Ο Θεος διπλους την φυσιν. Ενωθεις δε. πως µε βλεπει. εαν ειπω. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. ουδε νυν γινωσκω παντως. και θρηνων. Οµως εν εγω κακεινος. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. πως ηνωθη. ω ηνωθην. και εκεινο εγενοµην. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. αδελφε µου. Φριττω και φοβουµαι µηπως. . απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. ενωθεντα τε αφραστως. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. γεγονοτες. ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. πως εισηλθε. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. τινι δε καγω ηνωθην.

ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. ως ορας. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. παρεσχε µοι. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. . διπλουν µε ειργασατο. ου ουσιωδως µετεσχον. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. Θεος δε τη χαριτι.την υποστασιν εις ων. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει.

Ειδες θαυµα. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. σπουδη τε πραξον. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. Λεγε ουν µοι˙ . και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. ουχ οραται δε καν ολως. τους εν τη οικια οντας. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα. Ει τοιουτος ουν οραται. ει µη δραξωνται και υλης. (253) Πως ζητησεις. ο σοι λεγω. ως σπινθηρα θειον σπορον. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. πυρ κληθειη. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. Ακουσον. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. ουκ αναπτονται δε οµως.

Αγρυπνιαν και νηστειαν. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. δακρυων οµβρους και πενθος. Ουδαµως. Πριν αναψει. πως του βλεπειν σοι παρασχει. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. Ακουσον εµπονως. δυνατον ποτε γενεσθαι. πως φωτισει. µοι παντως ειπης. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. οτι ληψη. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω.Τι σοι λεγω. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . θερµην τε µετανοιαν. αδιαλειπτον ευχην τε . θειας φυσεως σπινθηρα. πως το σκοτος εκδιωξει. απαυστον θανατου µνηµην. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας.

οτι ουπω ελεπτυνθη. πριν ποιησης. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. ειπε µοι. Προ του καθαρθηναι δε σε. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. Ουδαµως ποτε. Πως δε. Α σοι ειπον. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . πως. καθαρθηση. λεγε µοι. ινα και συντοµως αψη. πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. αλλα σβεννυται συντοµως. µοι φησεις.

τον οντως οντα. τουτο ουσιαν λεγοµεν. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. Υιε και Πνευµα. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. οις βουλει. επει αυτον ωνοµασας Θεον. παγκαλης δε τη θεα. Αποσος εν ποσοτητι. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. ενυποστατον λεγοµεν. . ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. (257) Κυριε.η γεννησεσθαι µελλοντων. το Πνευµα σου υπαρχεις. τον τρισυποστατον Θεον. Πατερ. ο Θεος ηµων. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. ΛΑ’. ον ουδεις ποτε ειδε. συ τη µορφη ανειδεος. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. ουσια υπερουσιος. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. αρχην αναρχον µιαν. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. ο Κυριος. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. ορωµενος. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. οσα και συµφερει του µαθειν σε.

εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. πως δε φθεγξοιτο. . ειδος και µορφην. εν πως δε τα τρια. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. Οι δ᾿ αλλοι . Πως ειπη. ουτω τας λαµπηδονας. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. υποστασιν ωσαυτως.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. εκ σου γαρ και πηγαζει.ου ταυτα εθεασατο. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. µονος γινωσκων σευτον. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. µονος Τριας Θεος ει. εξ ων ειπας πιστευει. ∆εσποτα. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. παντα γινωσκον και πληρουν. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. το εν δε τρια προσειπειν. οποιος. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. Θεου και Λογου. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. ωνπερ ειπον. οτι πεφυκας ακτιστος. ∆ια τουτο ουν. ου τον τροπον επεγνω.

ως ειρηται. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις.Συ ει πηγη των αγαθων. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. υπερ το παν ανελλιπης. ζαωοποιει. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. ευσπλαγχνως. ουχ ιστασαι. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. ασχηµατιστος παντη. πως παλιν ιστασθαι σε. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. απλους πληρων τα συµπαντα. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. ολος εν ολω κοσµω. απαξ παντως γεννησας. τω ορατω. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. Ουδεις αγγελων ειδε σου. Μενεις γαρ υπερπληρης. . Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. ο Πατηρ. αει κινεισαι ολος. τω νοητω. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. Ουτως ακινητος τε ων. αεικινητος τε πως. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. προσθηκην µη δεχοµενος. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. και εξω αυθις τουτων. ουτε καθησαι παλιν. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. Το παν. αϋλος. εχεις και γαρ αεναον. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. απεριγραπτος. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. ουτε κινη. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. καθως ειπεν. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. και γαρ ακτιστος πελεις.

ουτε Μωσης ο µεγας. οδοντως τε στερροτης. πως ωτα δε. οι τεθαµµενοι παθεσιν. ακτιστον. πριν φωτισθη. τις ολως εννοησει. πως οργανα φωνητικα. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. πως οφθαλµοι. οτι παντα αφραστα. πως τριχες. πως οστα. Τις γαρ και ερµηνευσειε. µαθειν η ολως διδαχθηναι. αθανατον υπαρχοντα. πως χειλεα.ποιοις δε στυλοις αιρεται. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. πως γλωσσα. λεγε µοι. πριν ελλαµφθη. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. πως δερµατις. πως εξ αρχης µε πλαττει. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. οπου και πως κρατουνται. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. Ηµεις δε οι παναθλιοι. Θεον µονον. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. Απο ξηρας δε και υγρας. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. πως κρεας. πως δε φλεβες µοι. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. πως δε νευρα. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. Απο πηλου δε. . ουτε Ηλιας προτερον.

ου συνθεσις καλλιεπειας λογων. Λοιπον. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. οµου τε και της εντολης. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. αδελφοι. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. προσυπαντωσης.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. ασυγχυτα εις απαν. ου συνταξις. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. ασυγχυτως. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. οιµοι. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. ως ειπε. ου δοξα. καθως και ειπον. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. η κρισις εσεται ουτως. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. αναλλοιωτα. ου πλουτος εκ του κοσµου. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. ουκ αξιωµα. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον.

ως υπεσχου.ανελεηµονες οµου. ∆ος µοι ειπειν. ω Θεε. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. δωρεαν. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. το Αγιον λαβειν µε. ως ειρηκας. µη πειθαρχησαντες εµοι. σον δουλον. ∆εσποτα. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. Λογε. και εαυτους. τον Θεον µου. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. δος καµοι. οιµοι. ∆εσποτα. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. οτι το Πνευµα λεγοιµι. µικροι τε και µεγαλοι. καν λεγωσι πλανασθαι µε. κατακρινουσιν. Σωτερ. εξ εργων. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. γνωσιν σοφιαν. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. ης εν κοσµω απηλαυσαν. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. ΛΒ’. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. Αλλα µη δωης. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. . Χριστε. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. ελεησον και χαρισαι λογον. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. (264) Υπο πιστων µε. Εγω.

δοξαν τε ως ιµατιον. οι πλουσιοι. δρασσονται. ους η γραφη γε λεγει. την δε εγκατοικουντες. ως εφην δε. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. οι ενδοξοι.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. επιπηδωσι. ως γραφη πασα λεγει. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. οι σοβαροι τοις πασιν. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. οδηγουµενος θ᾿ αµα. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. εν νοΐ νοερως δε. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. οι βεποντες ου βλεπουσιν. Οι εµπαθεις. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. Τις δε.

θρηνειτε εαυτους. ουκ αν δακρυων οχετους. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. Λοιπον. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. ζωης νεκροι εν µεσω. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως. εν αισθησει αναισθητοι. Ει µη δοξαν απωσεσθε. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. λοιπον. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης. ως εχεις. λεγε µοι ερωτωντι.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. ει µη ριψετε πλουτον. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. . ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. ω υµεις φιλοθεοι. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. µετανοειτε. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. Αλλ᾿. λοιπον. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην.

(268) Φως ο Πατηρ. ου τη µορφη. εν αι τρεις υποστασεις˙ . διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. αδελφε. εις ουν Θεος εγω ειµι. ου τη ιδεα. Βλεπε τι λεγεις. αµεριστα υποστασει. διπλαις ταις ενεργειαις. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. ου κεχωρισµενον. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ολοκληρος. οι δ᾿ αλλοι. τελειος ανθρωπος τε.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. ου φυσει. σαρξ. οις εµπαθης ο βιος. εν. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. διπλους ωσαυτως φυσεσι. Εν τουτοις εν τα προσωπα. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. εις ειµι της Τριαδος. ου δοξη. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. Θεος οµου και ανθρωπος. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. φως ο Υιος. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. φως το Αγιον Πνευµα. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. ολοτελης. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. ψυχη. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. ΛΓ’.

Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. ουσια και θεοτης. τα τρια µια φυσις γε. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. κοσµον ηµεις καλουµεν. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. τιτρωσκεται. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων.τα τρια γαρ εν τω ενι. δαµαζεται. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. απαγε. Ακουσον. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. τα τρια µια δοξα. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . τα τρια µια δυναµις. τον αρχαιον. ει και δοκει µη πιπτειν. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. τω σκοτει. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. εν τα τρια δε µαλλον. ο φωτιζει τον κοσµον. Φως δε ακουων. παντων λεγω. Αυτα και φως το εν εισιν. (269) οτι κοσµειται αρεταις. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. ουχι τον κοσµον. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. Ει και δοκει ανθιστασθαι. καταπατει τον δρακοντα. αρχει των επιγειων. οθεν εκεινος πεπτωκε. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. κοπω. τον µεγαν. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου.

απαγε. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. ουδε σεληνης φαος. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. αγνοων που υπαρχει. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. ου της ηµερας. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. ουπερ σοι λεγω. . δεινως µαστιζοµενους. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. Παντες ουν. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. ου σοφιαν. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται.Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. ου των αστερων των πολλων. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. τα νοητα ου µεντοι. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις. Νοησον τοινυν ακριβως. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει. ου λυχνιαιον ολως. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. ου γνωσιν. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. ακτηµοσυνην ουδαµως.

οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. ακουσον. ωσπερ προειπον. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. ινα φανω νηστευων. και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. . Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. ει µη µε κατακρινης. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. εργα ακτινος διχα. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται.

ουκ εργα ουδε πραξεις. εν αις αν γενηται. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. ουτως ου πιστις απασα. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. ου γαρ εισι τω οντι. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. . ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. Χριστε.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. οσον οραν ισχυσει. Λ∆’. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. το σκοτος του φωτος τε.

οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. ουκ ειδεν εν αισθησει. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. ως λεγεις. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. οτε Θεος κατηλθε.και µιξις τουτων γεγονε. Επειδη και τα κτισµατα. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. . αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. Θεος εστιν αορατος. και ζην και βλεπειν οιονται. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. ω µανιας εσχατης. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. πατερες. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν.

το εργον δοκιµασει τε. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. Το φως γαρ.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. ως ειπον. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. φευγει ευθυς το σκοτος. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. χαριζεται οραν σοι. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. µη πλανασθε. α το πριν ουκ εβλεπες. Ει δε τουτο αδυνατον. ο ουκ ηµην. οι εν σκοτει ηµεις δε. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. οταν αναφθη. Το φως υπαρχει ο Θεος. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. οντως εν τουτων εσεται. ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. οποιον το εκαστου. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. . η αληθεστερον ειπειν.

ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. οµοιους σοι εργαζη. ω πλανης. τοιουτοι τε γενοµενοι. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. ως ειποµεν. λαµψον εις αυτους.Τι δοκει ουν σοι. καγω συµπεριστρεφοµαι. αλλα ιδειν ου βουλονται. οις προσεσται. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. ω µανιας! Αλλ᾿. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. ει και δοκουσιν ετι ζην. οντως ουτως γινεται. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. και οις ενουσαι. . ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. ωσπερ φως. Ουδεις πωποτε. Ναι. ω τεκνον. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. τουτων εµπροσθεν στηκω. οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. ουτως επιτελειται. οστις υπαρχει. ω φως. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. λαµψον. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους.

και τουτο θλιψις δοξειε. Θεε µου. αθεωρητον ωσαυτως . Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. (278) Βλεψον ανωθεν. εισελθε και νυν εντος µου. ος Θεον γνωστως κατειδεν. δια ρυπαρας µου γλωσσης. ανοιξον τον νουν µου µαλλον. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. ΛΕ’. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. καθαπερ παλαι. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. Λαλησον. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. οτι νυν ουδεις υπαρχει. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. αλλα αγνωστον τοις πασιν. περι ων τινες λαλουσιν. µη θελοντας σωθηναι. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν.

οιοσπερ τυγχανω. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον. ωρων και χρονων. Χριστε µου. Γραφε. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. Ναι. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. γραφε και µη κατοκνησης. λεξον ταχος. Ηµην υπερ νουν και λογον. ειπεν.δογµατιζουσιν υπαρχειν. και ουδεν των ορωµενων. απερ λεγω.

οπως µη µε καθορωσιν. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. ουκ ανθρωπων. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. ου δυναµεων αγιων. ου φθονων δε τουτοις παντως.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. ουκ αγγελων. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη. Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν.

Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. µονος εχων δυναστειαν. µονε . Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. (283) Ευχαριστω σοι. ΛΣΤ’. οια παντως και θελησει. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. ευχαριστω σοι. οσα βουλεται και θελει. αµην. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. Κυριε. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. ως δεσποτης. ειπε µοι. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν. αει και εις αιωνας των αιωνων. ω η δοξα και το κρατος νυν. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης.

και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. (284) και κρισιν. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. πανοικτιρµον. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. παντοδυναµε Λογε. Συ τον σταυρον εβαστασας. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. και ενεπαιχθης. Χειρας ηλωθης ποδας τε. οιµοι. Λογε. υπ᾿ Εβραιων. βασιλευ. πανοικτιρµον. Θεε µου. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. βασιλευ. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. ην εξηνεγκε κατα σου. Ενεπτυσθης το προσωπον. Χαιρε! ακουσας παικτικως. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. Σωτερ. αναρχε. Χριστε µου. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. βασιλευ δικαιε. οπερ ουκ ης. η σιωπη δε.καρδιογνωστα. κατεδεξω. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης.

Ευχαριστω σοι. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων. ∆εσποτα.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. . Χριστε. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. ∆εσποτα. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. ∆εσποτα. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. εν εργοις τε και λογοις. πληµµεληµατων. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. οικτιρµον. Θεε µου. εις καθαρσιν αµετρων µου. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. ∆εσποτα. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. Χριστε. η µιµησις των εργων. Μεγα µοι οντως. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. Συ ουν ανεστης. της πιστεως. ινα τον κοσµον σωσης. ει ταυτα καγω παθω. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. ει δε δικαιως. η πειρασµους η θλιψεις. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. πασχων µαλλον αδικως.

. τον καλον ∆εσποτην. ω πλαστα. ΛΖ’. Θεος τε και ∆εσποτης. των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. σε. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα. ∆εσποτα. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. δυναµις η µεγαλη. τον κτιστην µου. αγνοων τον Θεον µου. Λογε. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. ω δηµιουργε µου. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. σε. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. ∆εσποτα ψυχοσωστα. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον.αµην. Χειρ σου. σκοτους των παθων. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον.

οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. παντως µεµονωµενον. και την αγνοιαν. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. και ποιµνης. οις οιδας. το ελεος σου. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. ω ∆εσποτα µου. ην ως ανθρωπος εχω. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. βασιλευ και Θεε µου. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. Αλλα και βλεπων σε. οιµοι. αρτι δεοµαι. το µεγα. προστατην και ποιµενα. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. και κατελιπας µονον. ους ουκ ηκουσε. ελεγον. προ οφθαλµων µου βλεπω. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. Επιχεε µοι. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. παντως ορφανον. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. Χριστε µου. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. εξαιτουµια. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. ω φιλανθρωπε. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. τον καλον ∆εσποτην. . ορω τα µελλοντα. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. οιδας την εµην ασθενειαν. οιµοι. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε.

(289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. αφηλαφητον ολον. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. ο συνηµµενος υλη. τον παµπαν απεριγραπτον. ΛΗ’. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. ο ταλας. Ποιαν ανελθω κλιµακα. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. αµεµπτον µε σον δουλον. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. το αϋλον εν υλικοις. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. φθαρτος ολος υπαρχων. Σωτερ. πως τω αΰλω συναφθω. Εις ποιον αδην καταβω. αµην. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. Ορος εις ποιον αναβω. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. ποιαν εκκλινω τριβον. ο τυγχανων εν κοσµω.ινα τα εµα υστερηµατα. ειπε µοι. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. προ του γην παραχθηναι . πως ευρησω. Λογε. ακατακριτον. τον κτιστην εν τη κτισει.

κυριοτητας. αρχας και εξουσιας. των αΰλων εξω. µονος. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. Ουκ ην αηρ. ου φως. καθως ειπον. φωτοειδες εις απαν. αµετρητον υψει. ατελευτητος. αγαθωτατος αγαν. η Τριας. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. αιωνιος. ουκ αιθηρ. Ενυλος γαρ. οµως Θεος αθανατος. φυσει δε ευρεθη και ουσια. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. Εποιησεν αγγελους δε.Θεος υπηρχεν. βαθει και πλατει. φως ακτιστον. ου τοπω παντως. ως ειδε µονος. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. ων. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. φως αναρχον. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. ουχ υδωρ. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. ως ειρηται. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. υλικον και ορωµενον. αΐδιος. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. ενδον το φως το αϋλον µη εχων. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. µονος µεµονωµενος. Και εµεινεν. φως αφραστον εις απαν. καθαπερ νυν.

∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. καθως ειρηται. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. οπερ ειπον. υπερφωτος. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. οτι ην Θεος υπεραναρχως. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. οικος καθαπερ µεγας.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. ουτως. υπερλαµπρος. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. προς παθη. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. . απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω.

Σωτερ. ασυγκριτον το ειδος. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. Σωτερ. το ηθος. . Θεε µου. Θεε. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. ∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. Θεω.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. αµην. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. (293) Αµηχανον το καλλος σου. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. Λογε. ινα και συν αυτοις Χριστω. ΛΘ’. συ και τα γηϊνα. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. συν τοις επουρανιοις. η ωραιοτης αφατος. ∆εσποτα Χριστε. υπερ λογον η δοξα.

Λογε. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. . Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. Αλλ᾿. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. το της γεεννης. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. Και µελη οντες. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου.ως παντων παντως ποιητης. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. ∆εσποτα. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. οιµοι. ψυχην και τας φρενας. εκ φωτος σου του θειου. ∆εσποτα. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. ουκ ηλλοιωθη νουν. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. Θεε µου.

Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. κατηξιωται πανεξαισιως. ω πρεπει πασα δοξα. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. . του τι δει ποιουντα τινα. ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. υβρις. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. η Τριας. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι. αµην. παλιν παραγει απαντα. των αισθητων ωσαυτως δε. αποχωριζει. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. παλιν τρανως οραται. παλιν οραται µονον. εξουδενωσις και ατιµια. παλιν τεµνει την νυκτα. βαβαι. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. Μ’. παλιν ανοιγει ουρανους. και τα Θεου και θεια.Σωτερ. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι.

ενδοθεν του κελλιου µου. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. συγγενεις. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. ινα ευαρεστησω. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. ων εις εµε ειργασω. του αθλιου. µη διατεµνων νυκτα. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. µειζονως οδυνωµαι. δοξον. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. Σηµερον. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. τι δει ποιησαι. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . σηµερον απεταξω. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. Χριστε µου. δυσωπω µαθειν. αλλα τα παντα δουλα σα. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. Σωτερ. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. Ταυτα σου τα παραδοξα. αναριθµητων δωρεων. των θαυµατων. εργα παντα χειρων σου. Ουκ οιδα ει και σωµατι. Σωτερ. το τι ανταποδωσω σοι. ινα και θεραπευσω σε. µηδεν εµον εν βιω. τεθνηκας. µειζονως. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. µειζονως καταισχυνοµαι. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. ενθα φως εστι µονον. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. απλουν. µη διανοιγων ουρανους.

οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. ον ουδεις ποτε ειδεν. Ταυτα και τουτων πλειονα. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. καθαπερ υπεσχοµην. οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. τοτε σκιρτησον. και ποιον τουτου µειζον. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. και δοξα κοσµου γεγονε. απερ ενετειλαµην. απεθανον θανατον των κακουργων. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. ωσπερ στεφανον δοξης. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. πραξον και αλλους διδαξον. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας. ζωη τε και λαµπροτης.περιχαρως καταδεξαι.

απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. ∆εσποτα των απαντων. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. τις αυτους µη θρηνησει. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. Ων της µεριδος ρυσαι µε.ως ειρηκας. καθως υπεσχου. ιδε συντετριµµενην. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. ∆ος τον Παρακλητον. ∆εσποτα. οσον και επεγνωσθην. Ιδε καρδιαν ταπεινην. δος Πνευµα σου το Θειον. ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. αµην. επιστασαι την µονωσιν. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. . Θεε µου. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. οιδας την ορφανιαν. οπως . πεµψον. οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. Λογε. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. Σωτερ. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. ΜΑ’. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου.

οικτιρµον. ως δοκω. πλην αυτος ου παρειδες µε.Μη ουν βραδυνης. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. πως ολον µε ταραττει. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. εβαστασας. ∆εσποτα. Χριστε. και µη εγκαταλιπης. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. µη παριδης. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. ολος δεδουλωµενος. Θεε µου. (301) Ουκ εκαµον. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. Κηρυττω σου τον ελεον. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. ευσπλαγχνε. Χριστε µου. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. οικτιρµον. αγαθε. ως ειρηται. κρατουµενος τω ποθω σου. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. εξαπορω. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. πως λυπη επεισερχεται. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. ασωτοις και τελωναις. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. Θεε. υµνω την ευσπλαγχνιαν. και νυν υπαρχων. δεδεµενος αγαπη. καταλιµπανεις. Θεε µου. . και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον.

τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. πιπτων παλιν εγειρου. ανερµηνευτα παντη . µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. νυν αγκαλοφορεισθαι. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. (303) Μη γαρ. δαιµονων παραταξεις. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. πορρω της σης οικιας. ειπε µοι. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι.. Προσηβος ηδη γεγονας. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. Νυν ουν ουχι ενηλικος. ως ειπον. πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. νηπιον η παιδιον τυγχανεις. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. Λαµβανων κρουε αφειδως. ανεθρεψεν αξιως. ωσπερ νηπιος. πως βουλει.Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. οχυραν κεκτησαι µε˙ .

ειπε µοι. ποια χαρα. ποιον τουτων. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. ατιµητος εις απαν. εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. ειδεναι και κατανοειν.και λυπει σε των εν γη. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. ως εµε µονον βλεπειν. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. ονπερ εγω παρεχω. οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. Ποια τρυφη. Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. ακαµατι δουλευων µοι. οιον Πνευµα το Θειον. µειζων υπαρχει επι γης. οιος ο αρτος της ζωης. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. το σωµα και το αιµα µου. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. αγαπη θεραπευων. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. ως εγω. ποια δοξα. γραφε συντοµως. ειπε µοι. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων.

ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. λοιπον µη παυση κλαιων. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. απερ και παλιν γραφε. ειπον. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. εξεις αυτους ως αδελφους. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. . ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ουκ απολεσεις σου µισθον. ου στερηθηση τουτου. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. ου µη σταθη εκ δεξιων. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. Λοιπον µη παυση νουθετων. ως ειπον.

ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. οικτιρµον. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. ανυποπτος η ψηφος. αλλ᾿ απολεσει. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. ει µη καυτος σωθειη. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. ουκ εκ της θυρας µονης. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. απροσπαθως γαρ εκρινας.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. . ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. ως τον σον του ∆εσποτου. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. Τις ουν υπαρχει. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον.

ει δυνατον. Χριστε. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. και χηραν την σην γυναικα. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. ∆εσποτα των απαντων. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. επι τας πρωην πραξεις. ξενα. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. γυναικας τε και παιδας. λιµω τε και τω διψει. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. οπερ εστι συγγενεια.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. (307) µη προστεθηναι αιµατι. η απαρνησει σου. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. αλλα αφιεις ορφανα. ασπλαγχνε. µη σαρκα προτιµησαι. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. πτωχα. γυναικος σου χηρειαν. τουτων απολυθηναι. συνδεσµος φυσικος τε. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον.

ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. ειπον.. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. Σωτερ. αλλα Θεω. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. φιλους. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. δοξα σοι. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν.διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. πανοικτιρµον. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. (309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν. ουτοι και φιλοι γνησιοι. συγγενεις οµου παντας. . και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. ουτοι συγκληρονοµοι. βασιλευ. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν.

απο φθαρτου παντως φθαρτος. και που αυθις αφιξοµαι. Γεννωµαι γη απο της γης. µοι λεγοντι. πως δε διαφυγειν µου . Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. αναρτισµων. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. ηγγισα. ο φιλανθρωπος µονος. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. το που ειµι. µονε. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω.χωρις ξεσµων. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. ου γινωσκω. Σωτερ. εις προπυλα θανατου. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. Το οθεν ηκω. νυν µε ελεησον! Ιδου. Νυν ουν επιβλεψον. νυν σπλαγχνιθητι. Θεε. µη µε εγκαταλιπης. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. εις γηρας. απο σωµατος σωµα. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. ουκ οιδα. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. γραφητω. ο πανοικτιρµων Κυριος. Σωτερ. εξελιπεν ισχυς µου. ο ταλας. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. ΜΒ’. πανοικτιρµον. αγνοω.

ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. ουκ εγκρατευη. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. οιδας. προσεδραµον ελεει θαρρησας. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου.ελπιζεις χειρας. ∆εσποτα. αλλα τω σω. ολος τρεµω ο ταλας. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. ∆εσποτα. ουκ αγρυπνεις. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. ουτως ελπισας. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. ουτω θαρρησας ηλθον. φριττω και ολος δεδοικα. οτι˙ Ιδου. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. πανοικτιρµον. ο ασθενης εις απαν. Χριστε µου. Εγω ουν. του σου δουλου. φιλανθρωπε. ου ποιεις προσκυνησεις. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. οτι σωσεις µε δωρεαν. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. τη δε εγκαταλειψει . Ταυτα ακουων. οιους παλαι απηρξω. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. Ουτω πιστευσας εδραµον. ιδου. το Ηµαρτον! ειποντα. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. ιδου. δηµιουργε µου και κριτα. που σου ο αντιληπτωρ. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. ευχην ουκ κεκτησαι. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου.

Θεε µου. εις τας εµας τε. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. µη Κυριε. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. Θεε µου. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. οσος υπαρχεις. καθαπερ µαργαριτην. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. Σωτερ. του εχθρου. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. εγκαταλειψης. και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. ηστοχησας ελπιδων. ιδε. σε. ουτως παρακαλω σου . µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. ον οιου σε φιλειν. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. πως εγκατελιπε σε. ασυγκριτος η δοξα σου. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. ουκ αξιω. µη Βασιλευ. αλλ᾿ εµφυσω. εκπεπτωκας. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. εις ον εθαρρησας. Ουτως αιτουµαι. εις ον προςηλθες. Οτι δε ου πλατυνεσαι. οιος. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. αιφνης εµισησε σε. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. αµιµητον το ειδος. ιδε. ∆εσποτα. και αφαντος ευθυς αποτελειται. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. και εν τω κολπω φερω σε. τον Θεον µου.

υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. . και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. εχοντι χαριν σου. του δουλου σου. Σωτηρ µου. µελλοντας επιτρεχειν. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. ηµεις κτιστοι δε παντες. Εστι Θεος γαρ ακτιστος. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. εκεινος πελει αφθαρτος. ει µη αυτην ενδεδυται. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. συνουσαν µοι την θειαν. σκεπουσαν. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον.την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. Χριστε. εκεινος παντων ποιητης. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. αναρχος αληπτος τε. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. εκεινος πνευµα πεφυκεν. ηµεις φθαρτοι και κονις. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης.

ελπιζουσι σκηνωσαι. εις ποιον τοπον. ασπιλον. ωσπερ και εστι. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. αδελφοι. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. ο ποιητης των παντων. φρασον µοι. που αρα απελευσονται. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. Παντως γαρ και παραδεισος. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. Ουκ εστι τουτο. λεγε. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. αµωµον οµου. κεφαλη ο Χριστος δε. ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. . Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. εις ποιαν βασιλειαν. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. ηνωθη τε ανθρωποις. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι.

καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. σωτηριαν παρεχει. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. τουτο στολη και δοξα. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει. ου στεναγµου. Υιος και Αγιον Πνευµα. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. αδελφοι. οτι πασιν. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. απο θανατου µεν ζωην.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. τουτο τρυφη και ανεσις. ουκ εσται ανεσις. οις ενωθη. Τριας Αγια. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. Ταυτα δ᾿ εισιν. οµοια γε του πρωτου. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. τουτο πηγη των αγαθων. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. τουτο ζωη των οντων. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. ου τοπος ανευ λυπης. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. Πατηρ. Σπουδασωµεν ουν. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. απο δε σκοτους φαος. οιµαι. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. ουχι ηµεις εξ εαυτων. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. τω ποιητη των παντων. ων ουδεις ποτε ειδε.

αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. Τι κρεισσον εστι παρα σου. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. (318) Ειπε. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. σοφια. καν αρχοντες εισι. καν µεγιστανες. Χριστε. ω Θεε µου. αµην. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. οιαν οι δουλοι του Χριστου. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. ω πρεπει δοξα και τιµη. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. µη κρυψης. η παντα προγινωσκουσα. αφραστον ουσαν παντη. . ειπε.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων. το φως του κοσµου. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. ην ουδεις ποτε γνωσεται. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. ΜΓ’. Ειπε και µη παριδης µε. φρασον µοι. η γνωσις του παντος. καν βασιλεις. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. και θειων προσταγµατων. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. ειπε. λογε. Σωτηρ. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. ου µαθη. ειπε. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. τω δουλω σου. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων.

τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. ποιον εστι συµφερον. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. Ναι δη. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. ασυµπαθη καλουσιν.διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. ειπε µοι. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. και σεαυτον ει σωσειας. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. Εγω Θεος προαναρχος. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. εµε κατονειδιζοντες. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. γραψον απερ ακουεις. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. αυτεξουσιον θελω δε. Ορα. Εξελθε. εγω ∆εσποτης φυσει. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. ω Θεε µου και πλαστα. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. µη κρυψης απ᾿ εµου. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ .

προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. ου µην δε πελω βασιλευς. λεγε µοι. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. Πως ποιµανεις ως προβατα. πως εισαξεις. ει δυνατον. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. ουτοι Σαουλ. δοξης µου της αρρητου. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. εις ουρανους εξ αδου. πως ποιµανεις. Τουτους. ειπε. Ειπε. πως τουτων προηγηση. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. των εντολων µου προς νοµας. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. εκ του θανατου προς ζωην. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. δουλοι και σκευη. . ουτοι του Λαµεχ χειρους. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. καµοι ακολουθησαι. οµοτροποι. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. προς πυρ αυτοµολουντας. αγχονης κληρονοµοι. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. πως οδηγησεις. καθ᾿ ωραν. ειπε µοι. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων.

Ου γαρ επιστραφησονται. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. τι κερδανεις τε. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. βλεπε που καταντησεις. οταν ελθω του κριναι. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους. ενθα αν συ θελησης. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. Τουτο εµοι αποδεκτον. τι δε συµβησεται σοι. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. ακατακριτος παντη. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. στασιν. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. Ακουσον. κατεβαλου τοις πασι. και συ µενεις ανευθυνος. Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος.

∆εσποτα. ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. ω Θεε µου. Ουτως ποιησω. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. αλλα την σην βοηθειαν. µονοις . ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. γενησεται. καθως προσεταξας µοι. αµην. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται. ει θελει. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. Μ∆’. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. υπαγετε. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. ως βουλεσθε.

µια δυναµις υπαρχει. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. ειπε µοι. . σεληνην λεγω.Ακουσον αυτου του Λογου˙ . και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου. µια δοξα. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε. αινος. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. Αυτη µονη κτισις παντων. διδαξον µε. . θεληµα τε εν ωσαυτως. εν Τριαδι υποστασεων. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων. (324) ∆οξα. υµνος. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. τους αστερας ουρανον τε. µια φυσις. ηλιον.εκεινοις γνωριζοµενος. του ακτιστου.Πως. γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. του αληπτου. ∆εδωκε. του Θεου µου. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου.

εν τα τρια ηνωµενως. πνευµα. ουτως εκ Πατρος το πνευµα. αλογος. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. και Υιος ο τουτου. Εν εκ τουτων ει καθελης. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. ει και σαρκα ενεδυθη. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. . αλλα και διηρηµενως. ψυχη και λογος. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. οµοουσια ωσαυτως. ωσπερ νους.

οτι ετεκε τον Λογον. ου χωριζεται δε τουτου. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. οτι τικτει αεναως. ει µη προτερον καθαρης. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. και Υιος εν τουτω µενει. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. το πρωτοτυπον ουκ οψη. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης. ουτω νοει τον Πατερα. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . ουδ᾿ ου µη κατανοησης. αποσµηξης τε τελειως. ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. Ταυτην ακριβη εικονα. ει και αµυδρα τυγχανει. καθυπεδειξεν ο λογος. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. ην ουδεποτε θεαση. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον.

το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. τεκνον. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. υπερ σωτηριας λεγω. οσον δυνασαι και βλεπειν. ως γνησιους ευεργετας. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει.εν φωτι λαµψαν αρρητω. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. . σωφροσυνης και ανδρειας. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες. ει οιον τε. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. και του ενα που σωθηναι η και παντας. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. αλλα και φιλανθρωπιας. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. οσον εφικτον ανθρωπω.

αγνωστον υπερηφανοις.οιαν εσχες. ω θαυµα. αγνωστον πασι λοιδοροις. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον και γαστριµαργοις. αλλα Πνευµα. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον υποκριταις γε. αγνωστον και τοις ραθυµοις. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. αγνωστον τοις αισχρολογοις. αγνωστον οντως οργιλοις. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. αγνωστον και µνησικακοις. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. το εκ του Θεου σοι λεγω. αγνωστον τοις φιλαργυροις. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. αγνωστον τοις φθονεροις τε.

αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. αγνωστον τοις καυχωµενοις. µηδεν δε ουσιν. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. οτι ζην δοκει νεκρος ων. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. αγνωστον ιδιορρυθµοις. µη λαβων νεκρος υπαρχει. αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. ζωντας τους νενεκρωµενους.αγνωστον ανυποτακτοις. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . αλλα και περιπατουντας. αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. αγνωστον τοις αντιλογοις. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. µη αιτων ουδε λαµβανει.

επουρανιοι και παντες . Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. τυφλοι και νεκροι γε. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. ινα και ζωσι γε. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν.και ακουουσιν ως κτηνη. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. Πως. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. εν ζωη νενεκρωµενη. πως Χριστιανοι κληθωσιν. Οι τοιουτοι δε. ειπε µοι. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. ειπε µοι.

ο πρωτος. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. των απαντων ο ∆εσποτης. εκ των ουρανων κατηλθε. ζωην και αφθαρσιαν. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. ως φησι το θειον στοµα. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες. Ηκουσας Θεου τους λογους.οι αυτω πεπιστευκοτες. Ηκουσας. Εκ της γης. οτι χοϊκος εκτισθη. φησιν. . ανωθεν δε γεννηθεντες. ο δευτερος ανθρωπος δε.

οσοι κατα σακρα ζωσιν. οσοι κοσµικα φρονουσι. Ουτω φρονει. ο εκειθεν καταβαινων. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. (334) πως Χριστιανος κληθηση.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. ουτως εχε. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. Ουτος εστι και ο αρτος. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. ουτω πιστευε. . Αθανατοι γαρ. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες.

(336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. των Αδαµ υιων σοι λεγω. ους εφευροι ενδοθεν. Ποια παντα. αλλα και τα νυν εξειπω. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. ους εντος αυτου αν λαβη.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. ∆ος µοι λογον. Α πολλακις υµιν ειπον. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. καινουργει τε παραδοξως. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. . επιγειων. Θεος ον το Θειον Πνευµα. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. εξανακαινιζει τουτους. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας. καθως πολλακις ειποµεν. και πως εξειπω. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. αναπλαττει τουτους ολως.

οιους εδειξεν ο λογος. ινα γενησθε τοιουτοι. και ζωην αυτοις παρεχει. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. Ως Χριστου οµοφυες τε. επουρανιοι και θειοι. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. . πως δε εν αυτω µενουµεν. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. οιος και εκεινος. Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια. καθως ειπε. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν.

ως ειπον. ΜΕ’. ποιητα µου. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. ναι. µη εγκαταλιπης. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. τω ∆εσποτη των απαντων. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. µη οργισθης. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. τυγχανεις. αµην. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. Ναι. ο Θεος µου. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι.

Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. εν τοις τρισι το εν δε. µια τε βασιλεια. πηγη ζωης και ρειθρον. ανατολη. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. οµοδυναµους ολως. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. λαµψαν και καταυγασαν. ζωη. περιβολαιον. υδωρ. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. η πανδαισια. πυρ. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. αναστασις. ου τρια. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. σκηνη και θειος οικος. ενδυµα. ουσιωσε. η καινη των πιστων καρυκεια. ποταµος. µια δυναµις. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. συνεστησεν αρρητως. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. τουτο το εν τον ηλιον. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. σεληνην και τα αστρα . Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. εν τω ενι τα τρια δε. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. µια θεοτης. µεταληφθεν. προσκυνει. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. αναπαυσις λουτρον τε. οµοουσιους. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. εν η Τριας γαρ πελει. αρτος και οινος. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. τροφη και ποσις. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει.

. ο ταλας. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. λεγω. ο αθλιος. αποστολων. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. Σωτερ. ∆εσποτα. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. και˙ Ιδε. ∆εσποτα. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. αχαριστος εδειχθην. οτι τυφλος τυγχανω. µη θελων γνωναι εµαυτον. το φως της θειας δοξης. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. καγω µονος.θεληµατι πεποιηκε. µη θελων κοπιασαι τε. Και τουτο λεγων. µη θελων αναβλεψαι. και βλεπειν ολως λεγων. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. Τουτο το εν τετραποδα. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. θαυµα καινον και ξενον. και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος. το κατιδειν σου. το φως του κοσµου. καθως ορωνται παντα. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. Ο γαρ το φως σου µη ορων. λεγω. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι.

Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις. τας εντολας σου. αλλα και ζωσι. Ναι. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. ευσπλαγχνε. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. ει µη στεναζω και θρηνω. ∆εσποτα. ναι. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. Χριστε µου. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. ∆εσποτα. ο παγεις τους ποδας . ου θελησει µου ξενος. λεγω. ευσπλαγχνε. Χριστε. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. οντως. ∆εσποτα. αλλα το βλεπειν µονον. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. ναι. µη στερηθω σου. Μη στερηθω σου. κτιστα.τους σους τε λογους. πηγαζεις αγαθοτητα. και την οικονοµιαν. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. ουχι τυφλοι εις απαν. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. απερ αυτος τυγχανεις. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. Ιησου. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. τοις καλοις. ει και µη ισως κλαιω. αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. Ναι. ο παγεις τας χειρας σου. µη στερηθω σου. ως ευδοκησας. Σωτηρ. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. ως εφυλαξεν. δι᾿ ων ελεησον µε.

ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. ερρεεν αεναως . ουδε πληγη φλεγµαινουσα. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. ΜΣΤ’. αλλα γαληνη και χαρα. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. (343) Εµακρυνα. τω καλω ∆εσποτη. και τας πληγας µου αλειψον. αµην. εξαλειψον τα ελκη. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. ειρηνη και πραοτης. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. Θεε µου. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. ιατρευσον µωλωπας. ω Θεε µου. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. ου κηλις. Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. πανοικτιρµον. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. φιλανθρωπε. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. Σωτερ. Σωτερ. τραυµατα µου.

οθεν η καθαροτης. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. ΜΖ’. ευλογητος ει. αµην. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων. εκτος κακιας πασης. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. ευσπλαγχνε. Τοιουτος ουν γενοµενος. Οθεν υγιεια απασα. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. (345) Ευλογητος ει.και ρειθρον ην µελισταγες. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. . φιλανθρωπε. ο ταλας. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. Κυριε. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων. ευλογητος ει. παθους παντος ανωτερος. και φως εγενοµην. εκπυρωθεις τη ηδονη. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου. ευφροσυνης τε ποµα. υπερευλογηµενε. ∆εσποτα. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. εν αισθητοις µεν νοητον. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. ως εµαυτον θαρρησας. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. µονε. νοητον δ᾿ εν αισθησει. ενωσεως ενθεου. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. ναι. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην.

πως σε προσονοµασωµεν. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. αληπτος ολως. Σωτερ. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. τουτο.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. απροσιτος. ω Θεε µου. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. αναφης. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. Επαν δε συ µη βουληθης. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. πραοτης και συµπαθεια. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. τω θεληµατι µονω. ουδε δυναµει µονη σου. τη ενεργεια µονη. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. αορατος. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. ω Θεε µου. φυλαττειν. ακατανοητος τε. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. Σωτερ. αλλα και τη ουσια. αψηλαφητος. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. αθανατε. πενθος. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. (346) ανους εγω. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. σκεπων µε τω φωτι σου. ολον µε περιλαβης. ως το πριν. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. ορων φρικτα µυστηρια. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα. Επει δε πταιω παµπολλα. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. ελευθερουµαι των κακων. επει δε κατεπαιροµαι. ω Θεε µου. οτε ολον σκεπασης µε. και καταπληττοµαι σφοδρως. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. το φως σου. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων.διαφυλαττεις ατρωτον. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. επει σε παροργιζω. περικυκλωσης. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. αφατου θυµηδιας. Σωτερ. ουτως αποσκεπαζον µε. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. επαν κατελεησης. Θεε µου. . Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. ∆εσποτα. Χριστε µου. ορων θαυµατα ξενα. ευθυς του βιου σκοτος µε. Χριστε µου.

ποιοις πτεροις πετασας. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. ειπε µοι. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. πλην οµως µετετεθη. αληθεστερον ειπειν. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. εκτισεν αυτη παντα. ου στεναγµος. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. ου δακρυον. ανθρωπος οµοιος µοι.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. Θεος τα τρια. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. ενθα ουκ εστι λυπη. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. την δυσβατον ανθρωποις η. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. αβατον πασιν ουσαν. τυφλων ηνοιξε κορας. εν ετερω δε τοπω. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. και εδειξας ακαµατον. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. την στενην. ουκ οφις δακνων πτερναν. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον.

ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. τροφη αγγελων. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. Θεου δε κληρονοµους. Εγω δοκω. συγκληρονοµους µεν Χριστου. δεσµιους µεν µονη σαρκι. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε.η θαλασσα βαπτισµατος. το Ηλιαν αρπασαν. ων οφθαλµοι ουκ ειδον. Το µαννα γαρ. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. οις συναφθη αθροον. ο λεγεται αρτος. το µαννα του Σωτηρος -. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. Τι ουν το αρµα του πυρος. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. αδελφους του Σωτηρος. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. απωλετο. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. . θεοποιει τε δι᾿ αυτου. (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. εξελιπεν.

Θεω τε και ∆εσποτη. τον αφθαρτον. κα΄των απαντων ποιητη. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. Αλλ᾿. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει. την ζωην πιστων παντων. πως ουκ επιθυµουµεν. εις φως τε απο σκοτους. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. ΝΒ’.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου. (376) . ω Χριστε µου. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. πως ουκ ακολουθουµεν. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. πως ου ποθουµεν την ζωην. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. . ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. αµην. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον.

Ει δ᾿ απιστεις. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. ενυποστατος ποθος. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. αλλα ουσια θεια. και πως µεταληπτον µοι. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. υπερ ουσιαν πασαν. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. οποσον δε καταληπτον. µεταληπτον. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. . εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. µεταληπτη και αληπτος. ωσαυτως και ληπτη τε. τουτου το πλειον ουπω. ολον αφθεγκτον πελει.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. Τις µε χωρισει αισθητων.

λεγω σοι. τουτο η βασιλεια. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω. ει µη φιλονεικοιης. λεγε µοι. ειπε. τουτο µεθεξις θεια. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. Ουτω πιστευεις. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. ο χιτων του Κυριου. Τουτο πιστις η αληθης. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. νοησαι. ουχι αγνοια. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. τουτο σφραγις Χριστιανων. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει .τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. ος ελαµψεν εντος µου. τουτο Θεου το εργον. τουτο το ενδυµα εστιν. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. τουτο υπαρχει η ζωη. ως πιστευεις. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. ουδε αναισθησια. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. και παντως ου δισταζεις.

αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα. φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. θειας τε θεωριας. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. Τοιουτος δε γενοµενος ολος.εκλαµποντα. τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. ως ακριβως ειδοτες. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. . θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. θεσει Θεον. καθως σοι ειπον. επ᾿ ορους θειας γνωσεως. η σφραγις αλλου πελει. οιµοι. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. ω αδελφε µου. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν.

µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. αλλα τεκνα προσειπε. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. τεκνα. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. και θελουσιν. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. ως επαθεν εκεινος. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. ως επαθεν εκεινος. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. α καθυπεστη δι᾿ ηµας.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . ω τολµης. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. οτι µη πατερας εκαλεσεν. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. οιµοι.

την τρυφην την των αγγελων. την ευφροσυνην. φως του κοσµου. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Αλλ᾿. (382) Ιδε µου. οτι αγαπω σε . ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. την ζωην την αιωνιαν. ΝΓ’. τι µε τεµνεις και συντριβεις. την χαραν. ιδε µου την αθυµιαν. Θεε µου. Τι χωριζη µου. την θλιψιν. Χριστε. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. Αµην. τι µε καιεις. ιδε µου και την πτωχειαν. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα. ω Χριστε µου. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. Οιδας. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. Τι µε φευγεις.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. Τι το προσωπον σου κρυπτεις.

Οιδα γαρ αληθινον σε. ως ειπας. ζωον ανθρωπος. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. Μεσον τουτων ουν. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. αϋλοι δε αγγελοι γε. εν αΰλοις αισθητον δε. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως.και απο ψυχης ζητω σε. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. απερ βλεπεις. Αποκαλυψον. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. ενυποστατος ζωη τε. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. δουλα ως ορατα παντα . σοι λεγω. Σωτερ. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. Πατρος σου. ∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. και εµφανισον σαυτον µοι. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ.

τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. Βλεπε. Τι δε και ωραθην πασι. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . αφρονεστερον εκεινου. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. Τι δε και κατηλθον ολως. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. λεγε. Μη αγνοει µου τας πραξεις. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν. απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν. Συ δε νυν λογιζη χειρον. συνες.αυτω µονω υποταξας. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. καθως ειπον. τι και εν σαρκι εφανην.

χωρισθεις εκ των αΰλων. Ουδαµως. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. ως ειπον. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. Ζην δε πως ολως ισχυσει. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. Σωµα µεν. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον .ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. ην δεδωκας µοι. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. οπερ επαθον. ει τυφλωθειη. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν.

∆ια τουτο ουν ενδικως . Βλεπεις. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. Επειδη δε ετυφλωθη. αισθητος τοις αισθητοις γε. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. και ηνωθην τουτοις θελων. ουχ υπεφερον. αλλ᾿ ου βλεπεις. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. ο Λογος. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. καθως και ειπον. Οντως λαµπω. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι.και ψυχην ανελαβοµην. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. ουσπερ εκτισα χερσι µου. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα.

πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. σωµατος τε και ψυχης. πως ουκ ην θανατου χειρον. σοι λεγω. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. ∆υο ουν εισι θανατοι. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. µαλλον δε ευεργεσια. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. χωρισµου ψυχης. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. . παλιν τε. Ο θανων ψυχη. ειπε µοι.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην.

µαλλον δε ου τιµωρια. σοι λεγω. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. αλλ᾿ οικονοµια θεια. Ει γαρ ουτως εις αιωνας. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. ειναι εκληρωσατο. βλεπε τας οικονοµιας. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. πως ακινητοι εις απαν. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. Εφανερωσα τω κοσµω . ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. (392) βλεπε τας ευεργεσιας. πως χειρων. ινα παλιν ειπω. µανθανε τας δωρεας µου. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι.

αξινη. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. αµην. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. ουδε φασγανω σφενδονειν. ην ελαβε. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. εξ ηµων δε γε παντως. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . ουχ ωσπερ αυτος θελει. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. ου σκαπτειν µετα πριονος. και τοις εργοις. ραβδος. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. ου ραπτειν τη αξινη. µαχαιρα τε και πριων. Ν∆’. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. λογχη τε. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. και γαρ σκαπανη. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. παντως απαιτηθειη. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. φασγανον τε και τοξον. α ποιησαι εδει. προς οπερ αν εθελοι. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. Την γνωσιν γαρ. ουδε δρεπανω τεκτονειν. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. δρεπανον. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη.

επιτηδειως εχει. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. αλλα προς οιαν εκτισται. τους δε παντως µανθανειν. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. ουδε κρατησαι δικελλαν. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. ως οιδε µονος ο Θεος. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. Ιδου γαρ. το προφητευειν αλλοις δε. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. ου ναυτης ουδε γεωργος. οις δε γνωσιν και λογον. καθαπερ ειπον. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. προς ο. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. ουδε τεκτων γενεσθαι. ενεργησει. αλλους του αρχειν των πολλων. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ . το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. Πνευµατικα δε ταυτα. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. ο των απαντων κτιστης. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι.

απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. . και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. Ιδου γαρ. Ο νουν µοι χαρισαµενος. αχρηστον εργαλειον. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. ειπε. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. οιον ηθελε παντως. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. απερ θελει. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. ο ταλας. Πως ουν. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις. χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι.- . εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως.

προς λοιδοριας. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. ενεργουντα µε ευρε. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως. ο ταλαιπωρος. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. εις εµπελωνα τον αυτου. ως ουκ ισασιν. ινα σοι ειπω συνελων. εργαζεσθαι τας αρετας. προς θανατους αδικους. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. αναγονται προς δοξαν. ο κρατων τουτω χραται. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. τεκνον. προς οργας. . τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. προς φθονους τε. Ταυτα γαρ. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. προς παν ειδος κακιας. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. ειπον µοι. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον.πασης κακιας οργανον.

µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου. προς εργα σωτηριας. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. παν καλον ενεργουντα. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. .καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. ως εργαλεια αψυχα. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις.

απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. µη εν τω µελλοντι αιωνι. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. αµην. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. ω Χριστε. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. πασης παρανοµιας εργατην. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. Χριστε. Βασιλευ µου. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. Θεε µου. Αλλα µε ταυτης. Θελω ουν θλιβεσθαι. µηδεποτε στερησης. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. µονον. (399) Συ µε γινωσκεις. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. και θλιψις ου κολλα µοι. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. ουσπερ βλεπεις. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. και θλιβοµαι. ∆εσποτα. µη νυν.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. ΝΕ’.

βεβαιον και αληθες γινωσκων. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν. ως ειπας. ως δοκω. Σωτερ. ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ως τινες αυ νοουσιν. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. λουτρον τουτο το θειον. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. ως ο Αδαµ.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει. ω ∆εσποτα. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. . αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν.

ποσα εκλαυσας. εν νοερα αισθησει. τεκνον! Οιδας γαρ. αρχηθεν µονω τω νοΐ. επειτα και ακτινος. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. φωνης τε κατηξιωσα. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. της κεφαλης τον ζοφον. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. Απαγε. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. φλεγων το παχος της σαρκος. ειπεν ο Θεος. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. . και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. Χριστε. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. Σωτηρ µου. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. ποσα δε συνετριβης. εκπιπτει και του αλλου. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. και οιδας. µη µοι γενοιτο.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. ως οιδας. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. Αρα γε. ως αφρων επλανηθης. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. ως βεβαπτισαι και συ.

ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. . νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. Τουτο ουν. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. ωσπερ οιδας. ο ειδως Θεον παντα. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. της ευχης. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. ζοφον ως παχυν. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. ουχ υλικας. συ παντως επελαθου. ουχ οραται. οµιχλην τε και σκοτος. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. εν τω ποτω δε µαλλον. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. πασης κακοπαθειας. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. αλλα κεκαθαρµενον. ου µονον δε χωρητικον. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. εν τη τροφη. ως ηλιος εισδυσας. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. την πιστιν. ου σαρκικας. οσην τοτε υπεµεινας.

Ουκ εστι. τεκνον. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. ως βλεπετε. αλλα και τω βαπτισµατι. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. ιδου. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. των απαντων ο κτιστης. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. ουκ ονοµατι µονω. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας. καθως ειπεν ο Παυλος. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις.

η αληπτον. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. εν σκοτει και καθεζονται. φως θειον ουχ ορωντες. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. ως πιστοις δουλοις σου. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. . Σωτηρ µου. Θεε µου. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. Αλλα πιστων συ ει Θεος. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. Ουδαµως. δος χειρα φοβου θειου. καθως ειπας. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. εσκοτισµενοι οντες. ως ειπας. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. Οις βραβευσον φως γνωσεως. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. ουχι δε και απιστων. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα.

δος µοι γνωσιν. ως ειπας. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. και εποιησας. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. Κυριε. ως εξ αδου µυχων µε . τον ορφανον εν κοσµω. (406) Κυριε. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. Κυριε. Χριστε µου. ξενον υπαρχοντα εν γη. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. οδος ουκ εστιν αλλη δε. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. απο γης της γενεσεως. . Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. και σοι δια του Πνευµατος. γλωσσα λαλειν ου δυναται. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. Θεε µου. καθως αυτος επιστασαι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. ∆εσποτα. τω ευτελει σου δουλω.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. δος ελεος δεοµενοις σου. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. αλλα συ τη οικεια σου.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. ο Θεος µου. οιδας. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. ευσπλαγχνε. οτι εδιδαξας µε. ΝΣΤ’. ω Θεε µου. Λογε. ω Τριας. Αµην. Σωτερ. ουδε κοσµος χωρησαι. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. ∆ος ελεος. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. συγγενων τε και φιλων. δος µοι συνεσιν.

Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. µισει ηµας ο κοσµος. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω. φθονει. ω ∆εσποτα. ∆εσποτα. σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. λοιδορει. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. ην απαντες ποθουσιν. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. Λοιπον. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. ιερεις. µαινεται. ως ευδοκησας.∆ια τουτο ουν. αρχιερεις. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. . αποδιωκει. ΝΖ’. Κοσµος θανατος. ΝΗ’. ως υπεσχου. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. µοναζοντας. εν πενια πλουτουµεν. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. λαϊκους. συν σοι. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. παρασχου µοι λογους σοφιας. Ηµεις. Αυτη τι εστι. τι γαρ αρρεστον εχει. Ποιαν ουν ελπις. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. Ζωη. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. (409) Ω Χριστε. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι.

ο πλουτος µου. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. Λογε. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. συ το καυχηµα.Συ ει η ελπις µου. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. τον αναξιον. συ η αντιληψις µου. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. µονασται και µιγαδες. ο απροσιτος. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. ο µονος παντοκρατωρ. συ η σκεπη µου. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. λαλησαι µυσταις. ιερεις. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. βασιλεις και δυνασται. δος ισχυν. Ανθρωποι παντες. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. αρχουσι τε και λατραις. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. βασιλευ των παντων. τον υµων βασιλεα. επισκοποι. η δοξα. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. παντος αλογου ζωου. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. συ η καταφυγη µου.

οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. Των επισκοπων οι προεδροι. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. πρωτον δε παντων.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα. ταις θελησεσι. Παντα γαρ καλα. οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις. ταις φυσεσιν ωσαυτως. συνετε. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ο και σαρκωθεις. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. ος αµεριστος. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. Θεος ων κατα φυσιν. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων.

(413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. της χαριτος µου. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν. . και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. ην ελαβον ουδεπω. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. Εισερχονται δε. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. ως φιλω µοι λαλουσιν. ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου.

Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. ουκ αν τουτο εποιουν. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. ην ει εβλεπον. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. οι της ιερωσυνης. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. ων ιερεις ποιουµεν. οι του βηµατος. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων.

αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. φιλων. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. Τουτο γαρ των µετριων. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. . Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. της των ανθρωπων λεγω. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων.

ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. Πως ουν. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. Ποιος αγγελος. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως.µηδεις πλανασθω. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. ειπε µοι. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. τουτων ουτως εχοντων.

διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. εγω δ᾿ ουκ εχω. εξ ου η απαθεια.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. την κεφαλην που κλινω. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω. . η αγιοτης. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. φονεως χειρον. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου.

Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. ουαι. πυργους κτιζοντες. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. µοναστηρια. αλλ᾿ οικους. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. προικιζοντες. τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. . βαλανεια.

ουαι ηµιν. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις. µοναχοις. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. επισκοπους και λατραις. το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. του εβδοµου αιωνος θυταις. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. ους εποθησεν ουτος. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος.Αλλ᾿. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων. καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. ως εφην . Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων.

χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. Καλα γε ταυτα. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. ∆ευρο. µυδωντες πληρεις εσω.ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. νηστειαν λεγω. Εξωθεν λαµπροι. τριχινον εσθος. ταχα λεπροις προσεοικατε. τυλων πληθος γονατων. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. ξηροκοιτιαν. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. σκληραγωγιαν. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως. πονους. σιδηρων καθηλωσεις. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. εννοιων και µελετης δολιας. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . παθων. λογων. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. κοµην αυχµηραν.

Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». Γνωθι γαρ σαυτον. και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. (422) λιπων τα κατω. αµην εις τους αιωνας. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ερωτηµατικως ειπειν σοι. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. ανω δευρο. Επεταξας τη ευτελεια ηµων. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. αγαθων αιωνιων. πατερ και αδελφε. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’. ως βροτος και φθαρτος ει.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. (423) 1. Περι εξοµολογησεως. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας».

2. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. Τουτο γαρ αµεινον. φησιν. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. 3. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». βασιλεις οµου και πτωχοι. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. παρισταµεθα. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. τον εκ του µιασµου αγιασµον. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. την εκ της καταδικης ελευθεριαν. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης.

Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως. . προς τας εξουσιας. τα εν τω αερι δηλονοτι.και τι πολλα λεγω. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα.το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες. 4.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας. Οντως ουδαµου. υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. . ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος. οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν.

εως αν το οφληµα αποδω. και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. ως ο Παυλος φησιν. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται.Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. ηδη τεθνηκεν». αυτη κεντρον του θανατου εστιν. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. τουτω και δεδουλωται». του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. υπο των ληστων εαθεις κειµενος. ει και µη παντοθεν διατρηθη. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. 5. ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». (427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων». Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται.

Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. τι διαπραξεται. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. 6. Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι. αλλα µη εγχρονισωµεν. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω . (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους». µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται.«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται.

Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. το δεινοτατον. 7. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. ει βουλει. Θεου διδοντος ακουσατε. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. Μεσιτην. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. Μεσιτην δε Θεου και . ου µη εξελωνται». οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος.υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. µηδε απειρον ιατρον. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας.

Και αυθις˙ «ιατρε. εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. αδελφοι. ουκ οιδα υµας. 8. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους .ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. Κυριε. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. δια του πιστου δουλου αυτου. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου». ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον. αδελφοι και πατερες µου. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. στησαι αυτον». ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται. ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. 9. φησιν ο Χριστος. ωσπερ και «πολλοι. φησιν. τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. και παλιν˙ «υποκριτα. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. θεραπευσον σεαυτον». ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι.

11. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα.αναδεχεσθαι λογισµους. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. 10. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. οπερ. Μη. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες. παρακαλω. µαθειν επεζητησας. πατερες και αδελφοι. τεκνον. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν.

αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. µηκετι αµαρτανε. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. ουτως την πορνην. ου σοι µονον. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. ου παρα προφητων. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. ως ειρηται. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. 12. Ουτως τον Ζακχαιον. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. ου παρα ιερεων. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. ουτως τον παραλυτικον. λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». . και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. µετηχθη. ινα δε ειδητε. λεγω δη τους µοναχους. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. (433) ως ο Παυλος φησι. ινα µη χειρον τι σοι γενηται.

αφεµενοι. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. αν τινων κρατητε. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου.Τουτο δε ειπων εδειξεν. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. ου χαµευνιας. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. ∆ιο και παντα τα αλλα. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. ου νηστειας. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. αν τινων αφητε τας αµαρτιας. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. 13. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται. αφιενται αυτοις. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. Ως ουν ειρηται. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. κεκρατηνται». κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων.

κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. . Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. χειρων δε αυτων ο λαος. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. αλλα µονοις εκεινοις. ως ορας. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν.απαγε! . Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας. Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων. οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων.προετιµησαντο. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. ως ο Κυριος εφη. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη.

Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. λογος γνωσεως. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». Εαν πασαν µεν αρετην. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. χαρα.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων .14. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους». ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα.εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. Ποιων καρπων. ου µη αυτους βλαψη». Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται. ειρηνη. πραοτης. µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην. χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. πιστις. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . χρηστοτης. Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. φιλαδελφια. ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. πασαν δε πραξιν των . καν θανασιµον τι πιωσιν. µακροθυµια. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. οφεις αρουσι. ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο.

ως οιδε µονος αυτος. τεκνον. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. αδελφοι και πατερες. Τοις τοιουτοις οιδα. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. 17. αυτον τον Θεον. 16. γνωσεται. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. το οντως φως. τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. ει βουλει. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και . την αλλοιωσιν. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. Ο δε Χριστος. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου.

αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. µη αποκνησης ποιησασθαι. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. ω πρεπει πασα δοξα. Ιδου. . οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. καθαπερ εκεινος. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. Ερρωσο». αλυπον διατηρει και απηµαντον. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. πανιερε δεσποτα. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. Αµην. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. τω ενδοξοτατω συγκελλω. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. ουτω καµε. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. ακουσας τας του Χριστου. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως. Ερρωσο. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. ινα τα . οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. την χαραν. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». Ηυξησας µοι το φως. επει εις σε.ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. εδεξαµεθα µεν. Προς Νικητα Σταθατον. και εις τουτο ελυπηθην. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. ουκ απεδεξαµεθα δε. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. την ηδυτητα. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα. (442) «Το πιττακιον σου. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. πνευµατικον ηµων τεκνον.

com . παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. αδιαιρετος. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. τεκνον. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. η και σε. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι. οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. Αµην. πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην.σχεδη παντα σοι καταλειψω. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος.