Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. και φρονουντες τα γηϊνα. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. φευ της ζηµιας. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. Τις γαρ. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. µηδε τα εν κοσµω”. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια.

Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. ο . στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. επειδη και αυτο τουτο. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω.µη ευκολως δυνασθαι. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. ιµατιον και σκεπην. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. αδελφοι. Οντως κρειττον ουδεν.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. ου µην αλλα και. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. ολως απορει και λογων και νοηµατων. Ψυχη γαρ αφωτιστος. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος. αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. εθισµον τινα ποιει του . µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. Και εικοτως. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. νοσουσιν ανιατα. αρτον και υδωρ. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι.

εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. την εις αλληλους εριν. τον φθονον. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. καθαρον την καρδιαν. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. (42) φτωχειαν πνευµατικην. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον. διωξωµεν. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. τον δολον. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. Ο ηλιος. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. τον γογγυσµον. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. ∆ραµωµεν. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. δοξαν φηµι την κενην. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. τα αστρα. (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. Εν γαρ . αγαπητοι αδελφοι. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι.

µηδεν εχοντες. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. απολαµβανει παρα Θεου. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. ων προς Θεον συνεθεµεθα. θανατος ου κυριευσει ηµων. Λογος Γ΄. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. ουκ αποθανουµεθα. οπερ απευχοµαι. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. Ναι παρακαλω. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ως αν και το θειον φως. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. . Τοιγαρουν φυγωµεν. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. Αµην. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. αυτον τον Χριστον. δια ταυτα τον κοσµον. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. αξιω. δοτε τω πλειον εχοντι”. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων.

α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. ως ακηκοατε. παρακαλω. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται.Αδελφοι και πατερες. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. τω αναξιω. εµον το ατυχηµα. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . Πιστευσατε µοι. ειπε µοι. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. φροντισατε. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος.

τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. γονευσι. Ειπε µοι. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . επιτιµων (47) αποπεµποµαι. Πασι τοις εν τω κοσµω. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. αδελφε. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα.δακνοµαι. ειπειν. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν. ο ταπεινος. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. λεγω. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. ηλθοµεν αποταξασθαι. φυσικως. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. ερωτω σε. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. και αδελφοις και φιλοις. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. ως ηδη κατακρινοµενος.

Ω της αγαν σκοτωσεως και . η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. Πρωτον µεν. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. και τας αυτου εντολας. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. ο και µεγιστον. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. συ δε δια τουτο αποκειρη. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. παρακαλω. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας.πολλων µαρτυρων εληλυθας. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. οιει σεαυτον ωφελειν. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. φυλασσε.

ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. (51) ουτω διακειµεθα. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. και αυτο απαρνη το ενδυµα. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. ουχι το “Ναι. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. “Γινωσκετε. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. Εαν ταυτα λογιζη. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. Και νυν. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. κατεπαιροµενοι ου . αδελφοι. και το “Ναι. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. τιµιε πατερ”. οταν εκζητηση απο των µοναχων. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι.

ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. γογγυζοντες. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. . Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. Ει γαρ εζητουµεν αυτον. αλλα και των προεστωτων ηµων. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. αντιλεγοντες. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. ως ορω. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. καταρωµενι. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν.

και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. Ουτως ισθι βεβαιως. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. Οι µοναχοι. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. Αµην γαρ λεγω υµιν. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. ω ανθρωπε. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. Τι γαρ φησιν. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. Προς τουτοις. Και ταυτα τινες. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. Ου φριττεις. ανθρωπε. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι.

µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. αδελφοι µου. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. ουτως . ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. Ελθοντος γαρ του νοµου. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. ουδεν ωφελησει.µη πλανηθη. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. µεταµελος γενηται. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας. ω αδελφοι. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. Μη πλανασθε. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. Μη πλανασθε.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας.”.

πολλης της σπουδης. πολλου του φοβου. ως ζωην και ζωης προξενον. και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. Ο γαρ τα . και αλληλους διεγειροντες. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. αδελφοι µου. Πληροφορηθητε. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. τη παρακλησει του λογου. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. δραµωµεν σπουδαιως. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. ∆ιο. αδελφοι µου. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. παρακαλω. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. Ιησουν Χριστον. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. ανανηψωµεν ποτε. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους.

οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. Μετα γαρ το . επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. εαν θελωµεν. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. Ενταυθα δε ουχ ουτως. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως.

πατερες και αδελφοι. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. Λογος ∆΄. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. Αµην. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. Επειδηπερ. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . εκλαυσα πικρως. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. θανατος ου κυριευσει ηµων.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. ου τεθνηξοµεθα. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. ως υποµειδιωντες. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων.

µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. ως φατε. του ρηµατος κατεγελασαν. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. ω βελτιστοι αδελφοι. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. φησιν. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. “. δια τι τουτο αδυνατον. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος.”. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. ειπον α ειπον. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες. πως δυνανται κλαιειν. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. “. Οι ουν ουτως εχοντες. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. Ει γαρ εαυτους εκρινον. και προς κατανυξιν δυσκινητους. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. βαβαι της αναλγησιας. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. ειπατε ει επιστασθε. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. φευ της αγνοιας αυτων. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι).“Επειδη. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. ποθεν αυτοις. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. προσεγενετο. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου.απο ψυχης λογισαµενοι. . Ει δ’ αγνοειτε.

Και ει δοκει.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. ο δε φιλοθεων. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο.” Ακουσον. ο δε πονηρων. Ποθεν γαρ . ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας.. η κατανυκτικος και ταπεινος. “Ποθεν ουν. οµογενων. οτι ηµεις µεν δικαιως. ο Εωσφορος εξεπεσεν. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. και ο µεν εδικαιωθη. Και εικοτως. ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. Ποθεν. . η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. ο µεν ταυτα. Κυριε. αλλα φυσσει και αληθεια. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. οµογνωµονων. συνηλικιωτων. οµοτροπων. εν τη βασιλεια σου”. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. εσθ’ οτε και αδελφων. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. και σκληρων. φησιν. ασπλαχνων. ο δε κατεκριθη. ο δε ευκατανυκτος. αλλα λιαν καλων. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. ο πρωτος σιγατω “. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. ειπε µοι. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. ο µεν σκληρος. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. πονηρων. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. ο δε εκεινα εφθεγξατο. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. σωσον σεαυτον και ηµας”. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. φηµι. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου.

και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. ζεσει πιστεως και προθεσεως. ωσπερ τινες οιονται. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. εν σιωπη χειλεων. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. Ουτως ουκ εκ φυσεως. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. Ποτε γαρ. απλως ειπειν. και ου µονον τα της . παντα ποιων µετα γνωσεως. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. εν κατανυξει και δακρυσιν. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο.ωµοτατων. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. ειπε µοι. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. εν δεησεσιν. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. µητε ευχης. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος.

τι εχετε ειπειν. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. εν τη στασει της εκκλησιας. (65) πως αρα. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων.µονης. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. “. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν. Η γαρ κενοδοξια. φησι. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. “ ο δε· “Λοιπον. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. δουλον . εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. αδυναµιαν προβαλλοµενος. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. εν τη καθεδρα της τραπεζης.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. δυνατος ων και σφριγων και νεος. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου.

Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. (67) . φασι. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. φησιν. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. επιβλεψω. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. εις την κατα Χριστον ηλικιαν.αυτον τη ακηδια εκδουσα. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. ουδε εις τας κραυγας ηµων. και ηµεις. αδελφοι. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. τιµιε πατερ. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. µαλλον ειπειν. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα.

(68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. Ο δε· “Και τι.∆οκιµασον. οτι εαν µη ιδω σε. ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. ουκ εχεις . απερχοµενοι ιστανται. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. Ει µεν ουν ευρεθη τις. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. φησιν. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. αδελφε. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων.”. ει βουλει. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. αδελφε. ουτως σε αγαπω. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. ως ειρηται. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. φοβουµενος τον Θεον. αδελφε. φησι. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. πατερ.

και συνευφραινεσθαι σοι”. ευλαβης. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. Οιδεν η αγαπη. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. σοφος. και ου παυονται πορους επιζητουντες. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. και αλλα τινα. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. ποτε µεν αυτος αλλον. αδελφε. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. γνωστικος. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . ουδεν εχω αξιον σου. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. ει µεν των ευπορων εστιν. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. ω πατερ και αδελφε. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. προς παντας φιλαδελφος ων. διορθουται τον αδελφον. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου.συ των καλων. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι.

Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. εαν ετερος ελθων παραβαλη. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. υπνωσω ετι µικρον”. Ινα δειξω υµιν. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. Και ουτως υπερτιθεµενου. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. αδελφοι. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. φθανει η συναξις του ορθρου. Αλλα θερµον ευτρεπισας. ως εξ εθους εχων. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. ουκ εγειρεται. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. ως εθος αυτω εστι. Καθως ουν προειποµεν. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. ευξη καλως”.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. Εκεινος ουν. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. συµπινων. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. ευκινητον εχων το σωµα. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. ταπεινε. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. τω διψει συνεχοµαι. Και τοτε µαλλον. οµοιως την νυκτα παρελκει. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων.

ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . οσας αν και ειποις ποιειν. δυνησεται ποτε αρα. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. αι προσκυνησεις ωσαυτως. Ουδαµως. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. Πλανα εαυτον οστις αν η. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. ει δοκει. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. ειπε µοι. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. ος εστιν η απαθεια.

απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. Και εικοτως. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. οιον ο λογος εδηλωσε. ∆ια τουτο ουν. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι. ως εφθην ειπων. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. ταυτην προ παντων των καλων και . δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. τα προς σωτηριαν διδασκεται. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. οταν µη εχη ανθρωπον. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος.

ως εφαµεν. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. φθονον. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους. φηµι δη πονηριαν. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. µαλλον δε δια των δακρυων. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται.

του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. αλειφοµενον.καρδια αυτου. Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. ειπε µοι. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. Τι γαρ ωφελουσιν. δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. ως οιεται. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. κλαυθµω κταται αυτας”. Παντως ουδεν. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. διδασκοµενον. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . ενισχυοµενον. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. προθυµοποιουµενον. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. δοκη πασας µετερχεσθαι. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. καν. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον.

αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. Ποια ταυτα. επι κλινης στρωµνης µου. φησιν. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. ζητειτε και ευρησετε. αυτο δη το πενθος. ει δωσω υπνον . πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. αυτα σοι λεγω. λεγω. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. Και ολως συ αγνοεις. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. αδελφοι.

ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. Ει ουν και συ ταυτα. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. Και τοτε γνωσεις. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. διψων. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . αγρυπνων. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”.

καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. ουδε µετα δακρυων. δηλονοτι. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου.τινα. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. ος εστι Χριστον Κυριος. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. Ου γαρ εκεινος. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. πως ισχυσει ποτε. ουδε την καρδιαν αγνος. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. αδελφοι. Οντως ουδεποτε ουδαµως. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. .

Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. οσον το επ’ αυτω. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. ει τολµηρον ειπειν. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. των µυστηριων µεταλαβειν. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. ουτος ουκ αξιος. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. πως. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. Ου. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. Τι ουν. ειπε µοι συ.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. φησιν. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. Ο µη αγιος και αναξιος. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων.

λεγων. φησι. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. ως ειποµεν. ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. Τις. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. Εως ποτε. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. (83) πλην τουτο. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. δηλονοτι. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. Η βασιλεια των ουρανων. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. πατερες και αδελφοι µου. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. “Εως ου ληψεσθε. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει.

αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. η ποθεν η πως. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. τυφλοι απελθοντες. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. µελλουσαι. οιµαι. ων γενοιτο παντας . ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. εαν µη απο των ωδε. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. ευθυς προς την απαντησιν. ως λαµπαδας προαναφθεισας. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει. ειπε µοι. εχωµεν τας ψυχας. κατα την ευαγγελικην φωνην. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. του ταυτην αναψαι µελλοντος. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. τρεχειν µελλοµεν. ως ακουετε. Το δε αδηλον και αβεβαιον. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. ως οι αγιοι.

δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. Αδελφοι και πατερες. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. ω πρεπει πασα δοξα. ο Θεος ηµων. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. (86) Περι µετανοιας. Και περι της του Αδαµ εξοριας. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”. Και οτι ει µετενοησε παραβας. “Μετανοειτε. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. Και προς το τελος. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια.ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα. Λογος Ε΄. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας. αδυνατον σωθηναι ηµας. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. εφη. Αµην. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως.

Τι το οφελος. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. ειπε µοι. προσεχετε. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. παρακαλω. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . φησι.δυνησοµεθα. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. Αποβαλωµεθα. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. εφ’ ω και κατεληφθην”. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. ως αρχην βαλοντες. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. παρακαλω. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. ∆ια τουτο. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. αδελφοι µου. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. και µη στωµεν µεχρι τουτου.

ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. δωσει ανθρωπος τω Θεω. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. Πας γαρ ανθρωπος.”Τι γαρ. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. Ναι. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. αδελφοι. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. ινα ανταποδοθη αυτω. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω.” Αυτη κρισις ορθη. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. οντως ουτως εστιν. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται. φησιν ο αποστολος. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην.

Μωσης και ∆αυιδ. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος. τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις.µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι. µηδε εαυτον εκδικειν. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. ο αλιευς και αγραµµατος. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας. Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. ου καταχρωµενοι δε. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι . µη τουτο µονον δυνασθαι. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας .ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . Ισαακ. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. ∆υνατον ουν εστιν. αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. βασιλεις. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . ουχ ως οικειοις. αδελφοι. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος.

ταπεινε. που ει. ο του παντος Ποιητης. ουκ ωργισθη ο Θεος. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. ουδεις απεκαλυψε. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. Ποιον.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. αλλα τι. “Αδαµ. οιµαι. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. αλλα και µειζονως. που ει. εικοτως εξεβληθη. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος.εµον γαρ το παθος εστιν! -. εβιωσε και απεθανε. Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. Αδαµ. οιας δοξης εστερησαι. εξωρισθη. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ. ει µη απο του ξυλου.” Τι τουτο λεγων. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. Ουµενουν ουδαµως. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αγαπητε. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. µακροθυµιαν Θεου. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. Εµε οιει κρυπτεσθαι. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . που ει. φησι. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . Κατανοησον σεαυτον. που ει. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος . Ορας. εµελλεν ευδοκιµειν. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας. φρονησον.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. ουκ απεστραφη ευθυς. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. ναι. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν.”. Τι ουν. απ’ αυτου εφαγες. Κυριε. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. Τι ουν ο Θεος.

Ει δε µη. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην. ουδεν. τεως ου µη εκβαλη µε. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον.. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης.”. “Τι λεγεις. αληθεια. απ’ αυτου εφαγες. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. δηλονοτι τω ψυχικω. Ει γαρ ειπε τουτο. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. απ’αυτου εφαγες.”. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. οτι ῾Γυµνος ειµι’. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. ως ειρηται. ου ταπεινουται. ει µη απο του ξυλου. εστιν .ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου .’. τεως ου µη εξοριση µε! “.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. φησιν. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. φησιν. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. θανατω αποθανεισθε”. ου καµπτεται. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. ∆εσποτα. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. του αθλιου. ο και αυτη τη ωρα εγενετο. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον. Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. παρεβην την εντολην σου. ει µη απο του ξυλου. ταπεινε· ῾Ναι. Ειπε.

παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. ∆εσποτα. αυτη µε ηπατησεν”. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο.“Ελεγον. Τι δε. ουκ αν . αυτη µε ηπατησεν”. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. µετανοησαι µη θελουσα. εκβαλλονται της τρυφης. η ταπεινη και αθλια. Ελεησον µε! “. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. λεγω. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. “Ο οφις εξηπατησε µε”. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. ην δεδωκας µοι. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. ειπε µοι. επταισας· η γυνη. δια τουτο κατεκριθη. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. οτι γη ει και εις γην απελευση”. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. (εφη γαρ· “Η γυνη. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. αλλ’ “Ο δεινα µε. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”. φησι. ην δεδωκας µοι. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν.οια και νυν εγω πασχω. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. φησιν. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. εξ ης εληφθη. τουτο επραξα. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος.

ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. Πως. την κατα προσωπον. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. Επει ησθοντο της εκπτωσεως. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. παντοτε εκλαιον. πιστευσατε. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. ουκ αν εις την γην. παντοτε εθρηνουν. τη ζωη αυτων. ουκ αν κατεκριθησαν. . τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. εθρηνουν. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. µετεµελοντο. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. την τρυφην εκεινην την αφραστον. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. πειναν δε ηρξαντο και διψαν. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. εκλαιον. τας προς αυτους. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. αλλ’ εν παση. αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. το προσωπον ετυπτον. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες.εξεβληθησαν. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. εξ ης εληφθησαν. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι.

αλλα και αποθανειν. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους.απερ. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. τουτο αν. ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. Ο ουν τοσαυτα. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. τι ποιει. αυτος εκεινος. κακειθεν αυτους ανεστησεν. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . παθων δι’αυτους. εγενετο. κατεδεξατο. ως οιµαι. ουχι εις τον . ουτω δη και εποιησε. αδελφοι. εθλιβησαν . ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. ως ειπον. και κατελθων εις τον αδην. ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. Ναι οντως. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. ως αυτοι. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει.ως ιστε παντες -. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. ου µη επαθον.

αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. εξεβληθησαν. αδελφε. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας.παραδεισον. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. τι λεγεις ποιησαι αυτον. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. την µετανοιαν. Τι ουν. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. ειπεν ο αληθης Θεος. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. τον θρηνον. ειπε µοι. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. (99) οθεν εξεπεσον. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. αποκατεστησε παλιν αυτους. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο.

το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. χωρις αµαρτιας. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. µορφην αναλαβοµενος δουλου. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. Καταρα εγενετο . και ελυσε την αµαρτιαν. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. απο του παραβαντος παραβαται. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται. νυν µεν µετριως. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. ∆ουλος εγενετο.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους.

φησι. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. τι απολογησοµεθα ηµεις. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες.” . και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν.

ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι.“Ποσα γαρ υµας. . Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. Της γαρ γης τρεµουσης. Και συσκοτασει το φως. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. την ισχυν. την δυναµιν”. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. .” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. ω αθλιοι. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. τι τοτε απολογησονται. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. πεσουνται τα αστρα.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. το κρατος.

“Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. οι µεν εγελατε. αρπαζοντες. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. οτι γελασονται”. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. δι’ αποστολων. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. Ουχι δε εµου λεγοντος. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. πλεονεκτουντες. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”.εικοτως προς ηµας ειπη. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. υµεις . Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. δια προφητων. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. στρεψον αυτω και την αλλην”.

” . της ποτε πορνης”. συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. και παλιν· “Εκοπιασα .ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι.Αθλιοι. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. ελεγετε. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. . και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. οτι εγω αγιος ειµι”. ουκ ωργισθη. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. της οντως ξενης και θαυµαστης. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. αι µεν πορναι τας πορνας. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. και· “Ξενης. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”.“Αυτο των αποστολων εστιν. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. αι δε ασωτοι τας ασωτους. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι. ουκ αντειπεν. Ουχι υµεις ελεγετε. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. της ασωτου ποτε”. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων. Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

Ω µακαριας φωνης. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. εξ υµων. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. τον Παρακλητον· και τοτε. νοησαι καλως δυναται. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. Παντως ουδεν. ειπε µοι. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. α και λαλουµεν”. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. λαβων εν εαυτω ολον. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. (136) ως ειπειν. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. Ποιος γαρ. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. Προς . Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. µη οτι γε ειπω διεπραξατο. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι.

Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. Ουδαµως. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. ως ακουεις. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. φαγον και οινοποτην. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. πλανον. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. ου καταδεχη γενεσθαι. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. πως. ειπε. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. τω λαω υπο Πιλατου . πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. υπερ ηµων. διαµονωντα. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. αδελφε. Ουδαµως. πως νεκροι γενησοµεθα. ου µη ιδωσι την ζωην. αδελφοι. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. ως εκεινος επαθε δια σε. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. Εκαλουν γαρ αυτον.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. ως ο αγιος ειπε Συµεων. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. ο αγιος Συµεων. ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. µηδεις πλανατω υµας. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. Πως. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον.

και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. “Οστις γαρ. ως εκεινος επαθεν. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. αντωθουµενος. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν.παραδιδοµενον. ραπιζοµενος. α υπεστη υπερ ηµων. Ειτα τι. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον. εγγελωµενος. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. Ει δε τα παθηµατα αυτου. λογχη νυττοµενον. χολην ποτιζοµενον. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. αδελφε. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. πυγµιζοµενος. αναρτωµενον. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . ωθουµενος. του εν τοις ουρανοις”. εκδυοµενος. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. φησιν.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. φραγγελοµενος. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. υπο ληστου βλασφηµουµενον. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. τω κιονι προσδεσµουµενος.

ως ωφελον γε αει σιωπαν.λογω µονω εσµεν. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ο ταπεινος. . ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. διο και δεδοικα. Λογος Ζ΄. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. ουτως εχοντες. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. Αδελφοι και πατερες. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. ∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. Αµην. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων.

πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. ποιει. κατα καιρους απορριπτει. οιονει συµφορησας. ο ταλαιπωρος. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. (143) Α καγω πρωτος. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. ει δοκει. ητις εστιν ο Χριστος. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. αδελφοι.(142) Αλλ’ ιδωµεν. και την ευθειαν οδον. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. αλλα καταφρονων µεν αυτων. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. της προς τους συγγενεις . βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. εστι δε και δια µιας ταυτης. µαλλον δε τα του διαβολου. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης.

µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. παρακαλω. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. Ο µεν γαρ προτερος. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος. εκκλιναντες ηπατηθησαν. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. δυσανακλητοτερος ων. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. πνευµατικοις. φυγωµεν. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. αγαπητοι. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος.λεγω προσπαθειας. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. τον ολεθρον τουτον. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. η και ως σχοινιω χρωµενος.

εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. ουχι δια την εµην αξιαν. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. ωφελιµος γαρ ο λογος. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. συνθρονος τε και οµοθρονος. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. αφεις αυτους υπεχωρησε. κατα τον ειρηκοτα σοφον. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. ιδε η εκπτωσις αυτης. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. Αλλα µη αποκαµητε. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. Ιδε ο αδελφος. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. ιδε ο εχθρος. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. το σχοινιον. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν.

και βαπτισθεις σωθησεται. και γενοµενος επι της γης.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. ως ειρηται. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. Ειτα τι. οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. Αρα ουν. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. κατακριθη. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. φησι. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. οτι και υπερ αργου λογου . η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. κεραιας η ενος ιωτα. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. “Ο πιστευσας.. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. ως οιδεν αυτος. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. αγαπητοι αδελφοι.

Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. αλλα και . ετι δε και την εαυτου ψυχην. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων.

Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. Τι τουτο. Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν.ηµας αυτους. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . αντιποιουµενους του λογου της αληθειας. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες.

Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. ηµιν επανιστανται. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν.

και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. κατα τον θειον αποστολον.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. φησιν η θεια Γραφη. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. ποσω µαλλον η προς αυτον. . ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. την πιστιν ηρνηται”. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. αγνοων ο δολιος. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. ως εικος. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. τι ποιει. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. και την µητερα. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι.

και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. ∆ιο και ει θελεις. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. “Συ. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν.. Ουκ ορεξεις χειρα. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. φησιν. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . φησιν. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. ως εικος. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. ους. τουτο ποιησω εις ξενον. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. εµοι εποιησατε”.

ουδε οχλει.ετεροι. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. το γε νυν εχον. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. “. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. εαν καταλειψης παντως αυτον. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. περι τουτου αυτον. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. . Οι δε ακουοντες. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. ην αυτος ζηµιωθησει. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. Η και που εασεις αυτον απελθειν. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. ινα εις γελωτας παντας κινηση. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. ως ο κτησας”. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. Τουτου ουν γενοµενου. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. Αλλα τι. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι.

αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. αφιησι. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας. τινα καταπιη. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. και ου τουτο µονον. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα.

ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. Αδελφοι και πατερες. απαθης ων. των ισαγγελων λεγω. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. Αµην. ινα και κατασχωµεν αυτον. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. Τουτον ουν εκζητησωµεν. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. Λογος Η΄. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. επαινετος και µακαριος. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν.αναστασις και η ζωη”. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι.

αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. αλλ’ οπως τον µεν λογω. Ω δεσµος αγιος. ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. αισθησει και γνωσει και θεωρια. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. µη γενοιτο. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. τον δε δωροις. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. ω ψυχης ουρανοφρονος. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. ω δυναµις αφατος. και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι.

αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. ιν’ ουτως ειπω. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. ο σωµατικως . Χρεων δε ειδεναι. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. Ουκ εισι γαρ ως χρη. το εικος. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. Ω της συµφορας. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. εννοων. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. (163) ειπε.

Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος.γεννηθεις και ανηρ γεγονως. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. ειπε µοι. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. ∆ιο παρακαλω παντας υµας.”. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. αδελφοι και πατερες. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος. Τι γαρ. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. ει µη λαθρα. σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου.

(166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. πως ου ποθησει αυτον. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. ειπε µοι. αφραστος. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. ως δι’ εκεινων και . εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. η προς τον πλησιον συµπαθεια. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. αΐδιος. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. µη πλανασθε. Ανευ γαρ εργων. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται. η πραοτης. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. (165) ινα καταξιωθη. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. Τι γαρ αφρονεστερον. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. η υποµονη των πειρασµων. η ελεηµοσυνη. και οτι αθανατος. η καθαροτης της καρδιας.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. η ταπεινωσις. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. ακαταληπτος. η αγνεια. των ισταµενων πλησιον αυτου. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. αφθαρτος.

υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. Αµην. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αλλα παρακαλω. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. Λογος Θ΄. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. πατερες και αδελφοι.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. Αδελφοι και πατερες. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (168) Περι ελεηµοσυνης. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. Αδυνατον γαρ τουτο. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην.

οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων. ουτω λογιζοµαι και . Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. εµοι εποιησατε”. (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. . εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας.και µη. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα. τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε. ως τινες οιονται. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. πιστοι τε και απιστοι. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. µικροι τε και µεγαλοι.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. αληθεστερον ειπειν. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης.

σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. ουκ εστι! . µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. ατοπον ειναι δοξει τουτο. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. ειπε µοι. η µητε πλουτον καταλιπουσα. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. Πως ουν. Αλλ’ ουκ εστι τουτο. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. ως µηδε ναυλον. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. Τουτο δε. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. φησιν. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε.

οµοιος εκεινω πτωχος. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα.. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. αλλ’ ως εγω φηµι. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. ο πιστευων εις αυτον. πλουσιος ων. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. επτωχευσε δι’ ηµας. γενεσθαι χρεωστεις και συ. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα.ωσπερ Χριστος ο Θεος. ελεηµονες λογισθησονται. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. Ουδαµως. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. προσεχε ακριβως. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. (173) τροφη εκεινω και ποσις . τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο. Πως ουν. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε.

εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. εµοι εποιησας”. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. απερ ποιεις σεαυτω. ξενισης. αλλα και µελη εσµεν αυτου.ταυτα λογιζεται. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. ενδυσουσιν. Ειτα παλιν. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. αυχµωσαν. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. Πως. (174) τι ωφελησαν. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. τους εν τω κοσµω. θεραπευσης. ως ειποµεν. πελουσιν. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον.

τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. ο θησαυρος υµων. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. αλλα υµας ελεων. Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. ουκ ελεηθηση”. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. αλλα και υποδικος . µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. εκει και η καρδια υµων εσται”. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. Αλλα γαρ µη δοκης. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. φησι. Οιον τι λεγω. φησιν.κατελιπες. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. αδελφε. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”.

Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. εκατονταπλασιονα τον µισθον. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. ωσπερ ειρηται. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. οσους θρεψαι ηδυνατο. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας.

ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. ποιηση αυτων το καταλυµα. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. δικαιος ων. Και ο Θεος. και τους πειρασµους αινιττοµενος. φησι. . ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. ως ειρηται. τελειος ειναι. εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν.

Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. δια της στενης πυλης εισελθειν”. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. εν Χριστω αδελφοι.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. Ταυτης δε χωρις . ην ενεδυσω δια Χριστον. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου. φησι. ωσπερ τους χιτωνας αρτι. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν.

αλλ’ ωσπερ τον εξω. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. ταπεινοφρονα τε ειναι. την αναγκην της αγρυπνιας. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. πραειαν. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. Τουτο δε αλλως ου γινεται. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος. το βεβιασµενον της εγκρατειας. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας. πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. συντετριµµενην.Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. κατανυκτικην. την απασαν κακοπαθειαν. δια πολλων .

οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. παρακαλω. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. αµηχανον. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. των µαρτυρων. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. Ουδεν γαρ το κωλυον. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. ενθα των αποστολων Χριστου. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. ως πολυχουν σιτον. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. Σπουδασωµεν ουν. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. ει µονον θελησοµεν. αδελφοι εν Χριστω.

ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. Αµην. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. ποιος αρα νους ανθρωπου. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. . παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. Λογος Ι΄. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. Αδελφοι και πατερες. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. ου λεγω µετα θανατον µονον.των ουρανων. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. καν πασας κατωρθωσε. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι.

(187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. Ουδαµως. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. Ο δε µη αγιος γεγονως. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. αγιοι. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. Εγω γαρ αγιος ειµι. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. πως αν κληθειη αγιος. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. Ο δε του Θεου µη µετασχων. πως αν λεχθειη ηλιος. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. πως µακαριος δοκει µοι. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. οτι εγω αγιος ειµι”. πως εσεται αγιος. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. . επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. “Γινεσθε γαρ. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. ειπεν ο Κυριος.

Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. ειπερ εµε. ω πνευµατικε συ. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. φησι. ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. Ου λεγω αµαρτιαν την .

εριθεια. δολος. Ειτε γαρ φθονω. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. περιεργια. µισος.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. ως πορνος κατακριθησεται. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. αδελφοι. ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. ατινα εστι φθονος. κενοδοξια. υπερηφανια. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. µνησικακια. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. αδελφοι. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. Αλλα µη γενοιτο ηµας. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. ζηλος. οιησις.

το οσον εφ’ εαυτω.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. µακροθυµια. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. Λογος ΙΑ΄. αει φθονων τα καλα πονηρος. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. (191) Περι νηστειας. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. Αδελφοι και πατερες. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. µαλλον ειπειν. (192) Επειδη γαρ. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. και ουδεις εστιν. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. ως ειρηται. Αµην. πραοτης. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. εγκρατευεται. χαρα. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. εγκρατεια. . ειρηνη. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. πιστις. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι. α εστιν αγαπη. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται.

αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. αδελφοι. Νηστεια. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. και καθεξης οµου τας λοιπας. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. εν ω ουκ ανατελλει. του µεν το προθυµον διεγειρειν. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. . νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. Ναι πατερες και αδελφοι µου. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. παρακαλω. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. του δε τον υπνον αποδιωκειν.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει.

στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. απτωτα και ακαταλυτα. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. ως δοκει. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. Ταυτα δε. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. καλως. αδελφοι µου. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. ει και µη ευθυς. ου µονον δε. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. ουκ εν µια ηµερα. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. αδελφοι µου. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. στωµεν. µηδε παραχρηµα. . επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται.

αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. η και αγγελων εργον εστι. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον. ως εφην. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. επιµελως εκτελειτω. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. αλλα την σιωπην. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. µη απο λαθροφαγιας µονον. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. αλλα την κατηφειαν. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. αλλα την ευλαβειαν. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. τουτο ποιων. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. Ναι. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. ως το πριν. Πιστευω δε οτι. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. εαν αγαπατε αλληλους”. ευχης τε και ψαλµωδιας. αδελφοι. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. οτι εµοι µαθηται εστε. ωφελειαν. µη ελιπητε. ποιησητε. ω αδελφοι. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε.

επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. ειπε µοι.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. παιδαγωγειν. (197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. µη παυσησθε. αλλ’ ινα . Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. καθευδειν. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. αλλ’ ως οικεια µελη. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. ουχ ινα τουτους λυπησητε. ωσπερ εµψυχω νεκρω. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. εχει ζωην αιωνιον. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. ει οιον τε. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος.

αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. Αµην. ουδ’ ινα βλαψητε. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων. Λογος ΙΒ΄. Αδελφοι και πατερες. Και περι σιωπης. εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως.

και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. µη γογγυζειν. (201) το συνολον. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. µη παιζειν. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. πραγµατος. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. εν τω µη περπερευεσθαι. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. Ιδου γαρ. ως ορατε. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. και εν ταις µετ’ αυτην. δεοµαι. αλλα ζηλουν το καλον. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. πατερες και αδελφοι. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. µηδε γελαν. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. αγαπητοι. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. µηδε ζηλουν τον αδελφον. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι.

συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. ευχων. Οιδατε γαρ οτι. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. Ηµιν δε. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. φοβος και φοβων ο µεγιστος. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. παρακαλω. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. πολλης της σπουδης. Οντως ουδεν. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. Προς τουτοις. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. αδελφοι µου. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. τινων ισους . αγωνισωµεθα. δεησεως.

εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. ουδε θεριζει. αδελφε. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση.”. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. πως ου σπειρει.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”.“Τα πετεινα. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. γογγυση δε. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. αδελφοι. εν µια κατακειµενοι γωνια. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. τι ποιησοµαι. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. βλεπετε του ουρανου. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. οτι αυτοι χορτασθησονται”. Και ουτως υποµεινον. ολιγοπιστοι. επι δε τη του ολιγου στερησει . οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. ειπε. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. Πειθαρχησωµεν.”. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις.

ουτως εκαστος υµων ποιων. δεοµαι. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. ουτω και πασαν. Οµως εστωσαν. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. οιαν ευλαβειαν. παρακαλω. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. Ναι. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. οπως µη γενηται υµιν. Αλλα ταυτα λεγων. αδελφοι. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. αξιω. Ναι. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. αδελφοι µου. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. νηψατε και καθως ειπον υµιν. περι των αγιων ανδρων εκεινων. και εις υµετεραν υποµνησιν. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. αλλα σιωπην. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. αντι ευχαριστιας και κερδους. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. µηδεποτε ο εις τω ετερω . της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. οιαν ταπεινωσιν. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι.

ει δοκει.ενουµενος. Θησοµεν δε. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. αδελφοι µου καλοι. ως φησιν. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. ου κρατησοµεν. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. Και τι ποιησοµεν. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. δραµωµεν. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. αδελφοι. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. ειπε µοι. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. ειπειν. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ως οιοµαι. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. και οσον δυναµεως εχοµεν. Και τι λεγω ηµερας. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. Η σαρξ. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. της επιθυµιας και ηδονης. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. Ποιον γαρ. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι.

τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. ει και µη αξιως. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. δεοµαι υµων. εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. Ναι. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων.της τραπεζης. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. την αγαπην υµων. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον. αλλα γε το κατα δυναµιν. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. Αµην. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. αδελφοι µου. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. µη παριδητε µου την δεησιν. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. . (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων.

και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. ει δοκει. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. και καλως εξετασωµεν. Αδελφοι και πατερες. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. ως ορατε. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. διηλθεν. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. συνανιστων και ηµας εαυτω. απονεµων. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. ως ελεηµων και φιλανθρωπος. η χαρµοσυνος ηµερα. ηδη το Πασχα. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως.Λογος ΙΓ ΄. . οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. Αλλα γαρ ιδωµεν. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη.

ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. καθαπερ ειρηται. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. ουτε ορασις διχα αισθησεως. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. Οιον τι λεγω. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. Ο ουν προ της θεωριας . Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι.Ο Χριστος και Θεος ηµων. ταυτα εαυτω επιγραφεται. δοξα υπαρχει. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. καθα γεγραπται. των κατω κειµενων. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. α ποιειν εν ηµιν αυτος. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. θανατου γευσαµενος. τη οντως αιωνια ζωη. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι.

φησι. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. τον µονον αναµαρτητον”. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. Οταν γαρ εν ηµιν δια . ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. τω τας οψεις πηρω εοικεν. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. ως ειπειν. ως αγιον και Κυριον. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. αλλα τι. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. Απαγε. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται.ως αυτην ιδοντες. αλλα καθ’ ωραν. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον .

Η γαρ πιστις. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. τον αθανατον και ανωλεθρον. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. φασι. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. ος εστι Χριστος ο Θεος. Απιστοι δε. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις.του Πνευµατος γενηται. Και εµελλον αν. διχα των εργων νεκρα εστιν”. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. τον Υιον του Θεου”. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. Οπερ ινα µη παθωµεν . ου µονον δε. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. Νεκρα δε πως. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. φησι. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. η εις Θεον. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν.

ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον . προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. τηρησωµεν. αξιω. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων. εκεινος . αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. επαπολαυσωµεν. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους.ου µη εκβαλω εξω”. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. Αδελφοι και πατερες. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. καγω αναπαυσω υµας”.και ηµεις. και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. Λογος Ι∆΄. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. τας εντολας του Θεου οση δυναµις. και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. Αµην. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. ω η δοξα εις τους αιωνας. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας.

και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. των πραγµατων του βιου. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων.”. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. ως εφαµεν.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . ζητειτε και ευρησετε. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος. φησι. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. πονηροι ανθρωποι οντες. των χρηµατων. των συγγενων και ιδιων. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. και· “Ει υµεις. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος.

βιωτικην. φθονον. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. καταλαµπεται. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. . Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. µισαδελφιαν. µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. εριν. αλλα τελειως και καθαρως. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. µνησικακιαν. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. οιον φιλοδοξιαν. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. πασαν αµελειαν. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. εξω των αισθητων ολος γινεται. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. φιλαργυριαν. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. ζηλον. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον.

κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. ωτα δε ωσαυτως καινα. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. λαµπρυνεται.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. Αγαθα δε εκεινα λεγω. αλλα µονου του ζωντος Λογου. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. ως αν τις ειπη. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. ουτω προς τουτοις διακειται. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. µαλλον δε και υπερ α θελει. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη.. τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . Ακουει δε ουχ. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. Τουτον γαρ και µονον. ανθρωπου φωνης η φωνων. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν.

αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. Κυριε. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως.ενεστωτων. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . “Τις ειµι εγω. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου.”. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον.

φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. εν Χριστω αδελφοι. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. Λογος ΙΕ΄. Αµην. τη πιστει η απιστια. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. Αδελφοι και πατερες. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. Και προς το τελος. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ∆ιο παρακαλω υµας.

καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. ενατενισαι ου βουλονται. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. Και ω της εσχατης αναισθησιας. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. καν σκοτος εν νυκτι. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν.οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. καν αποστολον. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . καν προφητην Θεου. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει.

ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. καθως συ Πατερ. πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. εν εµοι καγω εν σοι”. Πως ουν. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. οις συναφθη. Πατερ. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. ειπε µοι. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. Ο Θεος φως εστι και. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . οιµαι. (227) Ω του θαυµατος. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. Μηδεις ουν υµας πλανατω. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. εις θεσει Θεος. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. ηγουν ο νους. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. ουκ αν. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. φησιν. ουδε της ψυχης το σωµα. προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα.

ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. Ολως ενθεν επαπορω. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. Ω της φρικτης τολµης. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. αλλ’ η τυφλωσις. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. ως ειρηται. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. ζητειτε. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. ως εν στηλη τω λογω. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. τρεχετε προς το φως. τον τιµιωτατον λιθον. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. Προς δε γε υµας. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. Ευδηλον ουν οτι. τρεχετε. µηδεν οντας. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν. τον Χριστον. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. Τρεχετε.απεστειλας”. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. κρουετε.

ουκ οιδα υµας. Λογος Ιστ΄. ω η δοξα εις τους αιωνας. πεινωντα την σωτηριαν υµων. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.” ∆ια τουτο τοινυν. οτι εθρεψατε µε. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. πατερες και αδελφοι. Αµην. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε. ενεδυσατε. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. δια της εργασιας των εµων εντολων. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. ποθεν εστε”. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. ουκ ηβουληθητε. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. . ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων.υµων κτησησθε. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. εποτισατε. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. παρακαλω υµας. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου.

Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. Ελογιζοµην γαρ οτι. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. εθαυµαζον. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους.εννοων. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. Ταυτα – φησιν -. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. . εν η και την κατοικησιν ειχε. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. εγω ουκ ησθιον. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι.

εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. εφην. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. ινα δια σου ευρω ελεος. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. αγιε του Θεου. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. εµοι ουδε εν προσεστιν. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. τεκνον. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. ει µη πολλαι αµαρτιαι. ωσπερ ειρηται. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. οτι ουτε νηστεια. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. ουτε αγρυπνια. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. χαρισµατι. τεκνον. δι’ ην ταυτα υπεµενον.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. µνησθεις τε των λογων του αγιου. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. επει εξ ων ειπας αγαθων. απηλθον προς το κελλιον µου. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. ας επιστασαι και αυτος”. ουτε κοπω σωµατικω. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. ει και αναξιος εγω. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. φησι· “Θαρρω τω Θεω.

πατερ. ετι δε. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. και οστις υπηρχον και που. ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων.. ω θαυµατος φρικτου. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. εν ω ισταµην. ουκ οιδα – φησιν. Λοιπον ουν παραστησον . . ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. οιδεν αυτο το φως. Ειτε γαρ εν σωµατι. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος.ελεγεν – ει δυνασαι συ. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. πατερ.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν.ο Θεος οιδεν. Ου µονον δε. Ουτω γαρ ετονωσεν. η κονων µου την γλωτταν. Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”.

µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. εν Χριστω αδελφοι. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. την ευπαθειαν του σωµατος. πατερες και αδελφοι. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. εφην εγω. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. εξαφανιζει’. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. πατερ. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. την ανεσιν και αργιαν. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. εις υποµνηµα ταπεινωσεως. εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. Ει δε και παρασφαλεις. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. Μαργαριτης εστι.“Αλλ’ ειπε µοι συ. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”.

και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. Αµην. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. Αδελφοι και πατερες. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν.ρυπου της αµαρτιας. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. υπο των παθων καλυπτοµενοι. Λογος ΙΖ΄. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. ει και µη τελειως. . ω η δοξα εις τους αιωνας. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις. προς τα καλα συνωθουσα µε. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος.

τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. ευρισκη ταυτης επανω. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Ιδου υπο θανατον ων. Κυριε. το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι. την αγαπην σου βεβαιουσαν.”. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. Ο αχραντος. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα.Εξ ων ελαβον καγω. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος.

αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. καθα και . Χαιρω οτι µοι Χριστος. ω πεπιστευκα.και εισακουοµαι. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα. παραστηναι εγγυτερον. αδελφοι µου. οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. ω και ελπιζω. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος . ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν.. ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε. οι και των κατω. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. Ταυτα τοιγαρουν. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες.ιν’ αφρονως ειπω . εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι. τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων.αγροικοτερος. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης.

οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. Αµην. και σπουδασητε µιµησασθαι. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. Λογος ΙΗ΄. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. θεοι αποκαθιστανται. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι. Αδελφε. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα.Μωσης ποτε. Και προς τω τελει. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . ει µη τινα αλλον. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα. προς τον ποιµενα. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. τοις ανω ενουµενοι.

η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. παντων τα ελαττωµατα. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· .ως οτι ουκ ηθελες.και αρχουσι γνωριµον. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. “. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . Και ινα σοι.εσπουδασας του γενεσθαι συ. φησι· “Αρτι. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι. ειτε και κατα φθονον . Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος. κατα το ιδιον θεληµα. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. κατα την ιδιαν καταστασιν. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. φησι. κυρι ο δεινα. Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους.

και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. φησι. συ µεν. ου χρηζω γενεσθαι. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. και ει γενηται ηγουµενος. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. πατερ. Πιστευσον. σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων.“Πιστευσον µοι. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. την τρυφην. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. αδελφε. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. οιδα οτι µετριαζεις. σπουδασον γενεσθαι συ. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον.

παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. πνευµατικε αδελφε. Συ ουν. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι.σε. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. παρακαλω. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. και οµοιως συνταξοµαι”. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”. και χειρων εσται η ατιµια. ει τυπτεσαι και . του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. Τοιγαρουν και απελθων. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. ακουσον µετα προσοχης. Απελθων λαλησω κακεινω. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. ει και πορνευοντα.

µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. τω αγαθω και χρηστω. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. Και αν κελευης. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. πιστευσον. Ει δε συµβη αυτω θανατος. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. (249) και καθως επιστασαι. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος. και τον µισθον. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. . Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας.

Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. και σπουδασον παντι τροπω. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. και γινεται το θεληµα του Θεου. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. χαιρω δε εις σε”. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . ως Χριστου διακονος. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ.

Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. ελεησον. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα. και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. των σων µελων τα συντριµµατα. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. ανιστορησον κατα νουν. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. ως αν προτιµησωνται σε. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. Ειπε µοι αγαπητε. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. συµπαθησον. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων.και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. αδελφε. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους.

παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. αδελφε. Εαν δε.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. Ει γαρ εγινωσκοµεν. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. αδελφε. Ουαι µοι. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα. καθως ειρηται. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες.

ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. . (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι.

εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν. και η προς τους πειρασµους υποµονη. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. ως ακουεις. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. Σωµα γαρ. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. µαλλον δε πατερων και αδελφων. οιον ο πους εις το περιπατειν. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. πατερ πνευµατικε. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι.

Και παλιν. Παλιν. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. Χρη ουν σε. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. τον ποιµενα των προβατων Χριστου. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. Οιον τι λεγω. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα.και εξ οικειων πονων συναγονται. πασαν. Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. ως ειρηται.

ολον καρποφορον. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. ολους αγνους. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. διχα πασης αισχροκερδιας. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. αρετων πληρες. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. παρακαλει. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. επιπλησσων. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . διδασκε. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. τους δε νουθετει. απολαυσις ουδεµια. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. και τον µισθον εικοτως. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους.

τας δ’ αλλας οι διακονουντες . σπουδαιος. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. εγκρατης. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. υποµονητικος.ανωθεν αµοιβων. µη υβριστης. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. µη φιλοϋλος. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. ευσταλης. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. αφιλαργυρος. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. µη φιλοτραπεζος. ευκατανυκτος. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. µη θυµωδης. απραγµων. µισοδοξος. πραος. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. µη φιλοινος. πιστος. ζηλωτης. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. αγρυπνος. µη φιληδονος. εµµεριµνος. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. ταπεινος. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. προσηνης. ησυχος. αοργητος. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. µη φιλοδοξος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. ευτελης. µη κενοδοξος.

την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. την ησυχιαν. ινα µη επι το . αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. την ταπεινωσιν. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. το της ιεουρουργιας µυστηριον. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. την συντριβην της καρδιας. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου.ποιησουσι. την καθαροτητα της καρδιας. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. τα δακρυα. Τους ιερεις την ευλαβειαν. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. την κατανυξιν. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. την των δογµατων ορθοτητα. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. την µελετην των θειων Γραφων.

ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. Μονοις γαρ. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. ισθι. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. Και µαρτυς Ιησους. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”.

ως ειρηται. Λογος ΙΘ΄. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. Αδελφοι και πατερες και τεκνα.αποκλεισεις αυτην. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων . ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. και τουτων ετι πλειονα.ορα τι σοι λεγεται . Πολλοι γαρ. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. ευ ισθι. αλλα συσταληθι προς εαυτον. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. ω ποιµην των προβατων Χριστου. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . Αµην. Ταυτα. ω η δοξα εις τους αιωνας. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. αλλ’ η µονοις. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων.

και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. οµολογω. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι.προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. ακουσατε και την αιτιαν. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. τοτε µονον ισταµενος. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. και το παθος ο πεπονθα. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι.

(268) µαυτον. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Φανερωσατε µοι. αδελφοι. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. Ει δε µη βουλεσθε. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. αλλα ταις πραξεσιν. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. αλλα αποτυχω της ελπιδος. Θεω δε µονω γνωστα. Αποδοτε. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. τας βουλας των καρδιων υµων. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. ει αληθως αγαπατε µε. ει πιστευει µοι λεγοντι. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. προς ον και γινονται. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . α γραφειν ου δικαιον. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. ου µονον δε.

Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. εν ατελευτητω σκοτει. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. φευ. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . και εργω τον λογον κυρωσατε. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. αδελφοι µου. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. Τουτων ουν ουτως εχοντων. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε.καταβαρυνετε. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. ανελθωσιν. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. οµοιως γινεται. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας.

Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. ουδε οµοιωθηναι δυναται. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. Ει δε απιστεις. Ει ουν πιστευεις. Ανθρωπε. το απροσιτον. ειπε µοι. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. Αυτος φως το αρρητον. αθλιοτητα. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. Ει ειδας τα κρειττονα. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. ερωτησον. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. παντων βασιλευς. και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. προσφιλεστατε. Πως λεγεις. ο ων µονος. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. καν τους δαιµονας αυτους. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. αποφευγοντες. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. . µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. Ει γαρ βλεπεις. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. παντων κριτης. ω ουδεις εξωµοιωται. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος.

Λογος Κ΄. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). Αµην. εγραψα. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν.Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. ως αγαπωντες λιαν υµας. συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. ως παρεργα. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος.

Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. οση σοι δυναµις. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. και συ καθως ειποµεν.ακολουθησει µοι. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. επικρατουσων των αιρεσεων. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. ην αν σοι δειξω”. Ποιησον ουν. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. ονπερ και τοις τοτε καιροις. αδελφε µου. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. ουκ εστι µου αξιος”. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. αδελφε. και απελθε προς ανθρωπον. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. δραµε. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. . οπως δειξη σοι ανθρωπον. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε.

τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. ευγνωµονως αποδεξαι. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. ουτος δε τι. Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. ευ οιδα. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. και πλειονως σε φοβηθησονται. µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. ει µεν πλησιον. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. ως εργω µεµαθηκα. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. εστω εσχατος”. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση.

οτε παντα ποιησειεν. Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης.”. αλλα µετα παντων και αυτος. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. µη κρυψης τον δολον. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. ∆εσποτα. εξοµολογησαι· ει δε µη. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. εαν. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. εχης συνειδησιν. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. αλλ’ ει συγγινωσκεις.πραγµατευοµενον τα µειζονα. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. εαν µη τους ποδας σου νιψω”.

Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις.αιµατος. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. Εαν αφεθη των δεσµων. ποιει καταφρονειν τον . την εις αυτον πιστιν φυλαξον. αδελφε µου. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. Ει γαρ και µη τριηµερος. ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. θλιβερων τε και χαροποιων. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. (280) Αψευδης. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται.

Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. οσον εφικτον ανθρωποις. και γαρ πολλα εισιν.ανθρωπον. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. και οσα ηµεις παρελιποµεν. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. αυτον απεργαζεται. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. και αγαπην. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. αδελφε µου. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας.

ως δοκω και παντελως . Εσθιων δε και πινων. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην. καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”.ου καυχωµενος λεγω. αλλα ταυτην ως εκεινον. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη . µετανοησας γνησιως. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. την λεγουσαν· . (283) Περι µνηµης θανατου. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. Αδελφοι και πατερες. ου συγκαταθεσει λογισµων. ω η δοξα εις τους αιωνας. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. Λογος ΚΑ΄. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου.τουτων φροντιει. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. Και προς τω τελει. επιταφιος προς αυτον. αδελφε. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. φησιν. Αµην. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. ελπιζω. τα µικρα . ωσπερ µοι. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. (284) ου πραξει τινι. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο. εφυλαξα. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα.

τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. εις τον Θεον ελπιζω”. αλλ’ εν αγαπη. τη προς ηµας. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”.“Οταν παντα ποιησητε. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. τη εις αλληλους. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. Οταν γαρ ενθυµηθω. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. Εν Χριστω καυχωµαι. εν προθυµια µεγαλη. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. πως ελαθον εµαυτον. οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν.. ουτως απεπτη προς ουρανον. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”. και ταπεινωσει και πιστει. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. αδελφε. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν.

εξειπων. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. την αυτου πιστιν. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. Ικετευσον ουν. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. την εξοµολογησιν. ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. τριποθητε αδελφε. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. ενδυειν τους αδελφους. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. ουχ απαξ τουτο ειπων. παρακαλω. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. µιµησωµεθα. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. την µετανοιαν. γεγυµνωµενοις ουσιν. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. τους αγωνας αυτου. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. προς δε τον Θεον απελθοντες. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. αλλα και δις. αξιουµεν. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. προς Θεον εξεδηµησεν. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω .

ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. ως και εν τω παροντι βιω. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. Και καθαπερ ηµεις. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. ως φιλαδελφος αδελφος. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. οιδα καλως. Βλεπεις γαρ αρτι. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. ινα συν σοι και µετα σου. γλυκυτατε αδελφε. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. ασµενως ηµας υποδεξαι. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. συναναστρεφοµενοι τω . Θεοειδης γαρ γενοµενος. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. ει µη τολµηρον ειπειν. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον.

και η πιστις ευθεως ενηργησε. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. Αµην. αγιω τινι µοναχω. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. Αδελφοι και πατερες. εν τη ανεκλαλητω χαρα. (289) Περι πιστεως. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν. “Εγω ουν. οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. φησιν ο θειος ∆αβιδ. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. ουκ ενηστευσα. Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. ουκ ηγρυπνησα. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. . γνωριµος κατεσταθη. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. ως ορατε. ουκ εχαµευνησα. Γεωργιος τις τουνοµα. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. την περι πνευµατικου νοµου .αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. Λογος ΚΒ΄. ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων.

Ουδεν δε ετερον επραξεν. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. ουτως απαντα επραττε. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο.διδασκουσαν. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . ουκετι υιον ∆αβιδ. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. Και εκ παντων ωφεληθεις. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. ελεησον µε’. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. τρια µονα κεφαλαια. δυνασαι γαρ”. ιν’ ειπω. ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. ελεησον’ . ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. προσεκυνησεν αυτω”.

Εφανη αυτω παραδοξως. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. ουδε κοσµου φροντις. ουδε τι των. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. ο νεανιας γενοµενος. ως παροντος του Κυριου σωµατικως.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. ως ελεγεν. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. Τελος. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως.

ουτως. ει µη απερ ηκουσατε.ω των κριµατων σου. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. Εγνωτε. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. ει ταυτα παλιν εζητησε.εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. ως ωµνυε. . τοις εργοις βεβαιουµενη. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν . ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. Ηκουσατε. τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως.ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. αδελφοι µου. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. τι θαυµαστον. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους . Κυριε . µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου.

και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. (296) Ταυτα αδελφοι µου. υπερ τον Λωτ εφανη. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. φησι. Και οι θελοντες . Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. Ου γαρ φοβος. Ου δε εντολων τηρησις. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. µη ενδυσαµενος τριχινα. αγρυπνησας µονον ολιγα. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. κρατητος και ακρατητος. Ωστε ταυτα ειπων. Ουτος ο νεος. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. µη κοµην αποκειραµενος. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. πνευµατι δε.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. εντολων τηρησις. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. οι δε αναπολογητοι γενωνται. σαρκος καθαρσις. σοφιας φοβος Κυριου. µητε ποτε χαµευνησας. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. ελλαµψις. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. Ου δε καθαρσις. Θεου τα θαυµασια. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων.

ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. Αλλ’ οιµοι. ει δει την αληθειαν ειπειν. αµαρτιας µονης εκτος. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. την εκ Πνευµατος. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις.εν µεσω θορυβων ειναι. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. ειπε. αδελφοι µου. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. Αλλα τι . ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. Αψευδης γαρ εστιν. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. ει δυνασαι. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. ουτε περας. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –.

Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. εδελφοι. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. Ει γαρ εκεινος. Ζητησον. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. οπερ αδυνατον.δει µε ειπειν. Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. “. και ερευνησον ακριβως. εν πολεσιν. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. ουτως ηλεηθη. τοις δε εργοις αρνουµεθα. ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. εν κωµαις. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. Ουχ ορατε. αδελφοι µου. εν κοινοβιοις και ορεσι. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. και µυριασιν ενα. επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. τα εργα α εγω ποιω. . την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. αδυνατον. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. ως αληθως. ει δοκει. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν.

τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. οτε εν τη πολει ετυγχανον. δι’ ην. απηρχοµην συχνοτερον. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. ουκ οιδ’ οπως ειπω. αδελφε. Νυνι δε. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. Αλλα και τον αγιον εκεινον. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. φησι.. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. Ταυτα δε. εξ ωνπερ προειρηκα. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . φησιν. Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. ως φιλον οντα και συνανατροφον. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. . λεγω σοι. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. (300) Και γαρ. ως οιµαι. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν.

ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. οια τοτε εωρακα. Αµην. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. εν Χριστω αδελφοι. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. ου µονον δε. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. τοιαυτην δε θεωριαν. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη.καθαπερ ορας. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. κατηξιωσε. (302) . ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. τον επ’ αληθειας αναξιον. Λογος ΚΓ΄. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. (301) α και. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι.

Αρτον ηδεως ου φαγεται. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. Ακουσατε µου των λογων.Περι µετανοιας και φοβου Θεου. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. υιοι µου εσχατοι. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. οτι η ζωη αυτη θανατος. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. περιποιητοι µου. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. εγω δε ουκ ηδειν “. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. των εν τω σωµατι αυτου. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. εµπεπλησται γαρ πικριας. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. Ποιος των ανθρωπων. Οινον ηδεως ου πιεται. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. αγαπητοι µου. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. ακουσατε µου. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη.

Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. εγω δε σων χειρων εργον. “Ιδου ορας. Συ αγαθος. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. Κυριε. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. . τελος ουκ εχοντι. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. Παντως ουδεις. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους.ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα.αµαρτια γαρ θανατος. . κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. αλλ’ εξει τους παντας ισον. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει.

Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. το πολυ και αφατον ελεος αυτου. βλεπεις. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. Και νυν βλεπεις. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. ∆εσποτα Παντοκρατορ. Κυριε. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. Κυριε. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. βλεπεις. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. Και συ. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. παντεποπτα Κυριε. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος . Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. Ουτως . αναξιος γαρ ειµι· συ δε. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου.οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. Φιλανθρωπος γαρ ων.

Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. Και εσονται οι πλησιον αυτου. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. . Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. ουτε απο επαινου ανθρωπων. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. ουδε απο πολλου πλουτου.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. οτι τελος ουκ οιδε. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. του υπερανω των ουρανων. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. η δε χαρα. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου.

φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι. η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. αλλα απειρον και . Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. ο αρχων του σκοτου.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω.

διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. οι ακουοντες µου τους λογους. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. της εκ της υγειας προσγινοµενης. Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. επιπεσων ανωθεν. Λογος Κ∆΄. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. (311) . τοτε η αγια ταπεινωσις. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. τεκνα ηγαπηµενα. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. ω η δοξα εις τους αιωνας. κορον ουκ εχει. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. υιοι µου. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. Ουτως ουν εσται. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. Αµην. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. την ταυτα γραψασαν. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. περιποιητοι µου.

ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. Ου θεαση ποτε. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. ειπε µοι. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. τον εν αυτω θησαυρον. Παντως ουδεν. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. Αδελφοι και πατερες. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. Τι σοι το οφελος. Και πως. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου.Περι γνωσεως πνευµατικης. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. ακουσον. αλλα περιφερεις µεν. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. των µαργαριτων την λαµπροτητα. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. ετι ζων. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. ως ειποµεν. το οφελος. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον.

Απο γαρ των εντολων αι αρεται. ζωης αιωνιου. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. Αλλως δε ουκ ενι. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. δοξης αϊδιου. Αγαπης τελειας. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. βασιλειας ουρανων. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. χρηµατισαι τε . αφθαρσιας. µαλλον δε ου δια τουτων. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. µηδεις πλανασθω.Γραφας. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον.

των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. της τουτων αθανατου ζωης. τον φωτισµον. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. την αναγεννησιν. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. την αλλοιωσιν. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. ποια γνωσει δυνηθωσιν.κληρονοµους Θεου. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. Οι δ’ αλλοι. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. συνιστανειν θελοντες εαυτους. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. συγκληρονοµους δε Χριστου. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. µηδεποτε γνωναι λεγοντες. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. την ανακαινισιν. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. την αναπλασιν.. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. ειπε . οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη. την ελλαµψιν. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. την ενοικησιν της εις αυτους.

απροσιτον. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι.µοι. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. Αλλως δε. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. ακαταληπτον. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. ισχυσουσιν. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. ως ειποµεν. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. ως εκεινοι. αθανατον.

Ινα συναποθανη τω παθει. αδελφοι. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. Αλλα µη γενοιτο ηµας. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. Αµην. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. αλλα και τας αιτιας αυτων. των εξ αερος. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. των εκ στοιχειων. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε.φως προσαπολλυσιν. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. Τι τουτο. Ει γαρ ηβουληθη. ω πρεπει πασα δοξα. ισχυσεν αν. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Λογος ΚΕ΄. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. Αδελφοι και πατερες. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι.

Και ποτε µεν τυφλος. ακουστικος τε αµα και συνετος. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. ει και τουτο βιαζεται. Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. ποτε δε ορατικος. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. ποτε δε ποικιλος. ουδεν ουδαµως . ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην.βαρος σφοδρον. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης.

γαστριµαργιαν. αλλ’ ουχ ουτως εχει. φηµι. ακουε συνετως. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. ηδονην. τουτο και καταδικης εκτος. Αλλα πως. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. η ψυχη. ως οι πολλοι νοµιζουσι. συνουσιας µιξιν. ως ειρηται. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. ου το σωµα. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. το σωµα επιζητει. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι.ωφελησαι δυναται. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. αργιαν. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. λαιµαργιαν. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. . ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. οτι και συνθετον. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. πολυυπνιαν. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. ως ουδε οτε νεκρον. και τη ουσια ρευστον. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ.

“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. αγαπητε. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. Ειτα τι. ουτε ησχυνοντο. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. ως γεγραπται. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. Ουδαµως. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. ειπε. Ιδωµεν ουν µηποτε. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον. Τοιγαρουν. πως. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. (323) τοτε. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. ωσπερ ειρηται. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. Ποιητη. χουν λαβων απο της γης”.

Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. εξ ων γινονται ρευµατα. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. Αυτο το βαρος του σωµατος. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται.τους αγιους. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. Ποιος δη ουτος εστιν. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι.

οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. Ου τα δυο δε παντοτε. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. εξ ων η ψυχη πασχει. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. ω πατερες και αδελφοι. γινωσκουσι. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. ωσαυτως και τω νοΐ. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. ελευθερα ουσα. φησιν. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες.συντριµµον της ψυχης. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. ου καταδεχεται δε. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. (326) εκταρασσονται. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως.” και παραµυθουµενου αυτην. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. αλλ’ ουτινος εισιν. Ποτε µεν γαρ. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. εχεις. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. η ψυχη και ο νους. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. ∆ια τουτο ειπον. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. ως ειποµεν. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος.

Αµην. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. αυτοις τε και . και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν.αλλοιωσεις ηµιν. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. ω η δοξα εις τους αιωνας. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ως εν τυπω. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν. Αδελφοι και πατερες. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. Λογος Κστ΄. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος.

Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. αοκνως. τρεφεται σου η ψυχη. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην.τοις µετ’ αυτους. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. ω αδελφε. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. γινη του καλου τουτου εν εξει και. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. και . ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. ταις αναγνωσεσιν. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν. εις το εργον τουτο ποιειν. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. οσον το κατα δυναµιν. τη στιχολογια. ητοι τω εξαψαλµω.

Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. συντοµως υποστρεψον. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. αλλ’ ως ειρηται. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. .αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. βαλων µετανοιαν παρελθε. οιον δ’ αν εστι. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. ο µη θεµις ειπειν. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. ειτα και εν αισθησει. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. τουτο και η φθορα. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. και δακρυων ηδεως. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. αγαπητε. εργασια σωµατικη τις. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. αλλ’ εστω σοι. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. κατα το γεγραµµενον. Και απελθοντος σου. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας.

ουχι ως βδελυγµα οντα µε. “. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. ιδων µε αποστραφησεται. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. ινα εις κελλιον εισελθω τινος. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο. εγω ο απερριµενος και ευτελης. µαλλον δε ως αυτω .Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. φησιν. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. ο αγεννης και πτωχος. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. και µη ακροις χειλεσιν. Και ει µεν διακονειν εταγης. Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. αδελφε. ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. αδελφε. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. της χαριτος συνεργουσης σοι. µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. ολος βορβορος ων και µωρος. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι.

αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου.εσθιειν των αδελφων σου. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. εκ ψυχης λεγω και σωµατος. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. και τουτο µετ’ εγκρατειας.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. ωσπερ το σωµα. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. ο ευτελης και αναξιος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. φευγων εν πασιν τον κορον. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως. Ποιω προσωπω.

ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. οσον του µη χορταζεσθαι σε.αχαριστος. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. λαβων φαγε αυτο”. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. µητε λαβης απο τινος τι. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. Μη πινοντος σου οινον.

οση σοι δυναµις. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. Και αναγνους ολιγον. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. περιποθητε αδελφε. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. Συ ουν. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. πεποιηκα. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι. ο αθλιος. ταυτα φυλαξαι θελησον. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. µη φερων ο διαβολος οραν σε. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. αγαπητε. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. ως ουκ ισασιν. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος.τινα.

και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. Και τελεσθεντος του λυχνικου. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. ει δε του χειµωνος εισι. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. Προς . (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . σφιγξον σου τας χειρας.

εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. τον νοµον ολον φυλαξη. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. πταιση δε εν ενι. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. Λογος ΚΖ΄. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. Αδελφοι και πατερες. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. και παλιν· “Ο . καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. µη σκανδαλισθης.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου. (339) σεαυτον ανακρινων. Αµην. φησι. εξαγορευε· ει δε µη. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. τεως εσπεραν µη παρελθης. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. και εως πρωτης φυλακης. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. δικην ηλιου. ει δυνατον. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. γεγονε παντων ενοχος”. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. εξαγορευε. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. αγαπητε. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου.

. Ωστε. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι.αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. τουτω και δεδουλωται”. αδελφοι. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. λεγονται. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως.

εκ φοβου Θεου. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. Υπονοει µοι. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. ενουµεναι δια του Πνευµατος . Μια γαρ εκαστη τουτων. ετερα εκ λιθου τιµιου. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. εκ ταπεινωσεως. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. η δε αργυρουν. ανθρωπε. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. εκ σιωπης της απο αργου λογου. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. εξ υπακοης µεχρι θανατου. η µεν χρυσουν. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. οιον εκ πιστεως. εκ της αενναου ευχης. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. αλλη χαλκουν. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος.

Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. φησι. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. αλλ’ εκ του Θεου”. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. ως ειρηται. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. ευχρηστον τι. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. Ειπε ουν µοι. και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. Το δη θαυµαστον.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. . ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας.

Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. τας δε καταλειψωµεν. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. ωφελησει. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. Κυριε. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. ανοιξον ηµιν! “. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. πασων ακριβους φυλακης. φησιν. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. ως ειρηται. εν Χριστω αδελφοι. η Αγια Τριας. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. το Πνευµα της αληθειας”-. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος.

δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. Ταυτα µεν ουν. αδελφοι. Τι δε . Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. η δε την ψυχην διαφθειρει. Τι γαρ οφελος. πιστευειν. Ου µονον δε.”. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. ου λοιδοροι. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. οποια αρα εστιν αµαρτια. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. φησιν. φησι.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι. ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. Η µεν γαρ το σωµα. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”. ανθρωποκτονος εστιν”. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. φησιν.ως πιστους.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. φησιν ο αποστολος. και αµεριµνως διαγοντες. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. ουτε πορνοι. οιδα. και επιφερει· “ου µεθυσοι. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. ποια αµαρτια εστιν. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. ουτε αρσενοκοιται”. ακουσοµαι. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. παιξαι τε και γελασαι. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν.

µη προσουσης πραοτητος. ειπε µοι. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. εν δε καιρω πειρασµου. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. στρεψον αυτω και την αλλην”-. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. Τι δε της πραοτητος οφελος. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. αδελφε. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. φησι. “Ω γαρ. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. φησι. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. Τι τη υπακοη θαρρεις. γαστριµαργια δουλουµενος. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. “Ουδεις γαρ. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας.της νηστειας οφελος. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. φησι. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. εγω µεν σιωπω. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. µετα . εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. Τι δε.

ενεπτυσθη και εσταυρωθη. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. ουτω ταπεινωθητι. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. δεξαι εµπτυσµατα. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. κολαφισµατα. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. φησιν. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. . υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. Ερραπισθη. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. ανθρωπε. δεξαι ραπισµατα. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη.

ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. Ει γαρ κακεινος. “Ναι”.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. Φριξατε. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. φησιν. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. οσον το επι σοι. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. και τροµαξατε. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. ανθρωποι. µη υποµεινας αυτον. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. αθλιε. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν.

ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. Ιδου επτωχευσας. Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. Τι ουν ερουµεν.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. τον σταυρον αραι. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. ωσπερ υπελαβες. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. δεδωκε οµοιως και σοι. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη. µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος. ως ουκ οιδας. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. τι µε δερεις. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. αδελφε. µειζονα σεαυτον. . φησιν. τον υπερανω παντων των ουρανων. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· .Ναι. ως εκεινος εκελευσε. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις.

φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. Αµην. καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν.Ινα τι φησιν. αγαπητοι. Λογος ΚΗ΄. . “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. µηδε καθορωντες αυτο. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”. ω η δοξα εις τους αιωνας. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ητις εσται παντι τω λαω. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. Αδελφοι και πατερες. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . Ιησους ο Χριστος. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. βλεπετε πως ακουετε. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. πατερες και αδελφοι. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. ωσπερ ειρηται. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων.

ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. Ουτω τοιγαρουν. προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. αδελφοι. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. αλλα.επιφεροµενοι. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. Και τι ταυτα. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν.Τα µεν ρηµατα. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. φησι. εαυτην οµολογουµενως ορα. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει. φησιν. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. ως εκ νεκρων αναστασα. .

ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. φησιν.Ου γαρ ο ουκ . ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. Νεκρα γαρ η σαρξ. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. εκει ελευθερια”. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. αλλα πως. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. φησι. ως δια κλιµακος τινος. φησι. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. διδασκαλοι εσεσθε. κατα τον θειον αποστολον. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. “Οπου γαρ. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. (358) Πνευµα Κυριου. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. ωσπερ ειρηται. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. φησι. της ευαγγελικης πολιτειας. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν.

και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. καν ασκηται καν ηγουµενοι. προς τους µη θελοντας νυν . αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. υφισταµεθα. µονου δηλαδη Θεου . οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. καθως ειπε το φως. οτι εκεινος φως εστι. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. λαλουν. εγενετο αν εν φωτι. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. ασχηµατιστως. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. αµαρτια αυτω εστιν”. αναλλοιωτως. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. καν πτωχοι καν πλουσιοι. καν αρχιερεις καν ιερεις. ενεργουν. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως. Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. ατρεπτως. φησιν. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”.οιδαµεν λαλουµεν.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. καν αρχοντες καν αρχοµενοι. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως.

οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . καλη τε και κακη. αδελφοι. αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα. Και τις αρα εσται η συγκρισις. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. ο εν τω σκοτει καθηµενος. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. αφειδως αµαρτανει. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. και εν αυτω προοντες και φως οντες. σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. ως προειποµεν. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. ως ειρηται. Οποιον δε τον βιον. τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα.ελθειν προς το φως. ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος. αλλα µισουντας αυτο. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. κεκρυµµενος οικιας -. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. ως ειρηται. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. ενδον. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται.

οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι. απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. ∆ιο σπουδασωµεν. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. Ναι. παρακαλω. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. πως ειπε µοι. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”. Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. αδελφοι µου. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν.

τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. ειπειν αληθεστερον. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. ηκουσας παρ’ αυτου. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. ω ουτος. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. το δη χαλεπωτερον. οι αποστολοι. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. ειπε µοι. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. Η και συ. Ω της αναισχυντιας. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. αδελφοι. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. Η γνωσις ουκ εστι το φως. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια.

Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. ευαρεστον. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. αγιαν. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. καθως γεγραπται. επισχεθησονται”. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. τις την τιµην λαµβανει. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. φησι. καθως ειπεν ο Κυριος· . µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες.

Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. δικαιοσυνη αγιασµος. (367) Μη ουν πλανασθε. ασυνθετος. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. απλους. µαλλον ειπειν. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. επιγνωσεται. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. ααδελφοι. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. ψυχας λογικας µονον. φησι. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. ο εν τω κοσµω επιφανεις. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. Ο .“Εγω ειµι η θυρα. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. ουκ αζωος εστιν.”. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. κλεπται εισι και λησται”. “Και τις. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. αληθεια. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. τους τοιουτους. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος.

τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. Τοινυν. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. ει και µη κατ’ ουσιαν. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. οποια εστι και ποταπη. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. Ουκ οιδεν οτι. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. “Και τις γινωσκει. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. Τουτο γαρ εγω λεγω. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. αλλα κατ’ ιδεαν. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. ληστην και ποιµενα. Ει µη τυφλος εστιν. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι.

Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. επιγειος και ουρανιος. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. του δε ου. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. βασιλευων . Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. προσκαιρος και αθανατος. ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. τον δε ου. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται.

· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. Λογος ΚΘ΄. Αµην. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. µη επαναστραφεις. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. Ετι δε κτηνος ων αλογον. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. κατιδειν ηξιωθηµεν. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. Και περι δακρυων. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. βασιλευοµενος ανωθεν. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ως εκεινοι. αιµα µονον εστι και σαρξ. (372) Περι του µη δειν λεγειν. µυστης της νοουµενης”. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. τυχον.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . εποπτης της ορωµενης κτισεως. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”. ονος. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. η βους η χοιρος. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. του Υιου του Θεου. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”.των επι γης. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου. Αδελφοι και πατερες. .

ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου. και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. Σιµων βαρ Ιωνας. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. αντι οστρακινων ποιησας. ουδε τοτε. νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. τα υπο τον ουρανον. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα.

και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. εβλασφηµησε. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. πολλοι ψευδοχριστοι. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. αγνοουντες. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. ως εικος. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. φησιν. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . εζηλωσαµεν αν αυτους. εξαπαντησαντες αυτους. πολλοι χριστοκαπηλοι. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. πολλοι ψευδαποστολοι. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. “Ει ηµεν. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. ουκ αν τουτο εποιησεν. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων.και πανταπασιν απιστησας.

Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . ως ολον ανθρωπον. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. φησιν. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου. αλλα αψυχον φλυαρουντας. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. των ως σκοτος µεν φανεντων. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. πολλους λυκους. αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. οτε ουκ ην” λεγοντας.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. τον δε Υιον. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. ως εξ αυτου γεννηθεντα. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. .Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. Θεον ειναι λεγοντας. (376) Οµως ουν. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας.

ει οιον τε ειπειν. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. οιµαι. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. . αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. οι αντιθεοι ουτοι η. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. µαλλον ειπειν. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. διακοπτουσιν. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. Εις µατην. αλλα πασας. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας. αδυνατον! “. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”.

ο δε τοδε”. παντες καθαρσιν. παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. ∆ιατι γαρ. ειπε µοι. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν.. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. τοις δε ως αδυνατον. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. ως υµεις φατε ασυνετως . και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. Ει ην αδυνατον. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. ο µεν τοδε. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. ως και ηµεις. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . Μη. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. αδυνατον. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. Αλλα. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη.

ουτε ο αγιος ουτος. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. εν ακακια ψυχης και απλοτητι. τουτο ειπεν η εγραψεν. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. καθως αποδεδεικται. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει.. και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. ουτε ετερος τις των αγιων. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. παρακαλω. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. ινα µη δοξω βαρυς . Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν.κλαυσαι. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης.

τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . χειρων αυτη η αιρεσις. Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. ουδεις οψεται τον Θεον. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. ως οιοµαι. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. Που οι λωροι. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα.σωζοµενος. πως ουχ αιρετικων παντων. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. ως ορω. το καθ’ υµας. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. ειπε µοι. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. Που των αρχοντων η απαντη. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. Αλλα γαρ δια κενης. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. Που . γεγονεν. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. Αλλα θαρσειτε. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου. Που των ασπασµων η προτιµησις. Που η των τραπεζων πολυτελεια.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν.

διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. που γραµµατευς. Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µηδεν οντων ηµων. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. µεγαλη αναγκη. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. σοφος. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος Λ΄. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. Οντως. που συζητητης του αιωνος τουτου. ευθυς του εργου αρχοµενος. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. αδελφοι µου αγαπητοι. Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. Που των συγγενων η προσπαθεια. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. (385) . “Μετανοειτε! “. αδελφοι. Αµην. µαλλον δε νυν. Που τοτε. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος.αλλων περιφανεστεροι. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. Μακαριος δε εστιν. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.

Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. Τις ουν οιδεν. τω πλησιον εφθονησα. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. Αδελφοι µου αγαπητοι. . Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. εκλεψα. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. Εφαγον επι ετη πολλα. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. ελοιδορησα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. εψευσαµην. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. οινου και αδηφαγιας πολλης. πεπορνευκα. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. υπνον εις κορον υπνωσα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην. ει ζησοµαι εως της αυριον. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα.

Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. εαν και αποθανοιµι. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. Λοετρου ουχ αψοµαι. ως αυτος λεγει. εγειροµενος µεσονυκτιον. Κυριε του ουρανου και της γης. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. φιλανθρωπε βασιλευ. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. αξιος. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. Τι γαρ. “Ουτω γαρ ποιων. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. αρα δε ζην ειµι αξιος. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου.

ουκ εγκαταλειψω σε. τροφην λεγω και ποσιν. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . Προς γουν τοις ειρηµενοις. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. και ουκ ωργισθη. αδελφοι. Συ δε. Βοηθησον µοι. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. ο Θεος µου.αµαρτωλω µετανοουντι”. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι.. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. Κυριε. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. την ταλαιπωριαν. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. .οπως ερχοµενου αυτου. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. ∆εσποτα. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. και µη εγκαταλιπης µε. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. αγαθε”. τον απο του παροντος δουλον σον. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. αγαπητε. προσπιπτω σοι. ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. . και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις.

Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. αβασανιστως καταφανη. της µετανοιας. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. θειον αξιωµα. του θειου πατρος. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. ωσπερ ειρηται. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. τον οικον φηµι του Θεου. Τις δε εστιν ο τροπος. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. ων επραξα δι’ αυτων. µνησθητι των φαυλων σου εργων. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. Μετα γουν το προευτρεπισαι. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. αδελφε. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. τυγχανων εν τω Θεω. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον.

” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. τιλλε τας τριχας σου. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. µη στραφης επι το ετερον µερος. Και ει µεν τουτο γενηται. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. πονηρε και αθλιε. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. Οτε δε εξυπνος γενη. πεπραχας. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. συντροµος. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης.”. ως επι θανατον αγοµενος. εως ου το ξυλον κρουσει. µη θλιβης. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. Ει . και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. συρων αυτας. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω.εκλειξει µε”. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν.

µηδε εις αναγνωσιν καθισης. αλλα της βασιλειας των ουρανων. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. ει εσφαλης εν τινι. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. ως ειρηται. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. εαν εγκαταλειψη σε. ει και τολµηρον ειπειν. ευ ισθι. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. διορθωσαι σηµερον. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια.δυνατον. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. Προσεχε. εαν υπεριδη σε. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. ουτω διακεισο. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. του επι παντων Θεου. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. εγω του φιλανθρωπου. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας.”. Τουτο µονον. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. αγιοι του Θεου”. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. οφειλει .

µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. των µεγαλων πατερων. προστεθησεται υµιν”. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . Και ταυτα µεν. αγαπητε αδελφε. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. ισον αποκαθιστησι. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. τουτοις αρκεσθησοµεθα”.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. Σαβα και Ευθυµιου. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. Των δε λοιπων. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα.

εψωχες (396) ταις χερσιν. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. αγαπητε. ετριβολησας. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. αλλα σπορος εισιν.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. εσπειρας. αφικοµην εις τοδε το ορος. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . τι ωφελησας. Μη τοινυν απατα σεαυτον. διψωντας εποτισα.εγνωκας. Ιδων δε τουτον. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. Εγνως σταχυας φθασαντας. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. αφρονως τουτο ποιων. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. Εγνως αυξησαντα. ειπε µοι. Ει ουν ταυτα οιδας. πεινωντας εθρεψα. εχω τοσους χρονους η τοσους”. τι µοι το οφελος. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. ως εν υποδειγµατι λεγω. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. αδελφε. Και χαιρε και αγαλλια. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. παντα µου διεσκορπισα. οστις ει. εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. ευ ισθι. Ιδε ουν. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας.οµως εστω εµων -. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων .

βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. κατηχησει ταµιευσοµεθα. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. ινα µη ταυτης εκπεσω. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. Ναι οντως. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. Εν ετερα τουτο. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. η αληθινη Σοφια. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. Ουδεν οντως. Ο Χριστος. αδελφοι. ω φιλοι και αδελφοι. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. ω αδελφοι. ως ειρηκα. Αυτος δε ο Θεος. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω.

Και εαν καλως µετανοη. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. Τι ουν εστιν. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. πταιση δε εν ενι. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. εν ποιοις εστιν. ως τηνικαυτα προειποµεν. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι. Λογος ΛΑ΄. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. εν τη προλαβουση κατηχησει. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. Οιον τι λεγω. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου.των ψυχων ηµων. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφοι και πατερες. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. . γεγονεν παντων ενοχος”. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. εως αν παντα γενηται. διορθωσηται. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. Αµην.

υβρεως φηµι. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. (401) λυπειται και κλαιει.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν.· ειθ’ ουτως. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. . ει πραος οντως εστιν . Ο γουν πεινων αυτον και διψων. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. Ει δε και µικρον κεντηθη. τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. και ουτω βλεπειν εις εαυτον. Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. ατιµιας και εξουδενωσεως.

Οι τοινυν ιδοντες αυτον. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. ουκ αγαπας. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. ουτε των παθων καθαιρεται. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. Αλλα . Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. ουτε διψα τον Θεον. “Θεος δε ο δικαιων. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. ου! Αλλα τινες. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. ουτε αενναως πενθει. Ει δε µη ταυτα γενηται. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. φησιν. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. ουτε πραεια τελειως γινεται. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. ως δια βαθµιδος τινος. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. ον ουχ εωρακας. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. τον Θεον. τις ο κατακρινων. πως δυνασι αγαπαν. οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. οι ειρηνοποιοι. Ει δε τον αδελφον σου συ. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων.

κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. Χαιρετε και αγαλλιασθε. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. πατερες και αδελφοι µου. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. παρακαλω. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. ει οιον τε. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. εξ ολης ψυχης. εως . οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. ως αυτος ενετειλατο. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος.ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. δραµωµεν. καθως φησιν ο αποστολος. αλλα πασας. ως ειποµεν. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”. Ουδαµως! ∆ιο ουν. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. αδελφοι. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος .

“αφεθησεται τοις ανθρωποις. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. Πως δε τις τουτο ποιει. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. εν η. Λογος ΛΒ΄. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. ευ οιδα. (406) Περι βλασφηµιας. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. ουτε εν τω µελλοντι”. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. “πασα αµαρτια”. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. Αµην. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφοι και πατερες. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. ως προειρηκαµεν ανωθεν. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . καγω αναπαυσω υµας”. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει.

καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. και . Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. αρχοντι των δαιµονιων. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. εκβαλλει τα δαιµονια”. ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. καν περι θεωριας και απαθειας. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. ευθυς. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι.

αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. δια των αυτου δεησεων και ευχων. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. κατελθον εφ’ υµας. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. Τι γαρ. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. καλου. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος. Τουτο γαρ το Πνευµα. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. ∆ια τουτο τοιγαρουν. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. αρρητως ολους εν εαυτω. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. Ουδαµως. ως ορατε. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. και ου µονον αυτον. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ως εφην. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . και εγκολπωσαµενος υµας. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε. βοω προς υµας. εκ φθαρτων αφθαρτους.

(411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. Αδελφοι και πατερες. ουκ εστιν.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. ω πρεπει πασα δοξα. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. Ωσπερ ουν η λυχνια. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. Αµην. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. του δε πυρος ου µετεσχεν. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. ου προσκοπτει. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. Λογος ΛΓ΄. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. ουτω και η ψυχη. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. Εαν δε τις περιπατη εν τη . Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. Ουκ εστι τουτο αδυνατον. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. οτι το φως τουτο βλεπει.

Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. ει οιον τε. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”.νυκτι. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. Τι ουν οφελος.. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. δοκων εν εαυτω εχειν. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. τελειως πεπληροφορηται. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. “Σκοπει” λεγων. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. – “Εν εαυτω” δε ειπων. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. αλλ’ επι την λυχνιαν. νουν Χριστου εχειν λεγεται. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. ουδε υπο τον µοδιον. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. Φως δε απλουν ο Χριστος. ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. προσκοπτει. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. φησι.

η θυρα”-. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. εσται φωτεινον ολον. πως. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. . ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. κεκρατηνται”-. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. φησι. ο θυρωρος ανοιγει” -.. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν. αδελφοι. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου. η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε. φησιν. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. ει µη δι’ εµου”. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. τω συνδουλω πιστευσεις. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος. φησιν. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. ειπε µοι. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων.ηγουν των ψυχων -. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. µερος τι µη εχον σκοτεινον.

Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. το Πνευµα της αληθειας. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. φησιν. φησιν.ορας πως δια του Πνευµατος. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . ουκ ελευσεται προς υµας. ο µονος εχων αθανασιαν. του ζωοποιουντος τα παντα. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. σωµατικον τι σχηµα . και Χριστου Ιησου”. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος. εστιν απροσιτος. ο Παρακλητος. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη.οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες. τας εντολας τας εµας τηρησετε. . . δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. Οταν δε ελθη εκεινος. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. Ει γαρ ο οικος. φως οικων απροσιτον”. το δε απροσιτον. ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται.

οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. εν αυτοις και εµπεριπατησω. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. ινα εν ωµεν”. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . τουτο και τα δυο. (417) ειγε δυνασθε. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. οπερ το εν εστι. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. Πατερ. δια του Πνευµατος δηλονοτι. οικια και ενοικος. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. Πατερ εν σοι. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. φησιν. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν.

συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων.ειπειν. Κτιστης των απαντων. Μαθετε ουν ταυτα. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. ινα µη ακουσητε. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. καθ’ εν. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. αξιω. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. Αλλα και Ιωαννης. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. ο υιος της βροντης. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. Υιος και Αγιον Πνευµα”. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. τα τρια µια ζωη. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου.

Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. Λογος Λ∆΄. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. Παρακαλω ουν παντας υµας. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. Αµην. καν τινες απαρεσκωνται. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. εν Χριστω αδελφοι. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. και συµβασιλευσωµεν Χριστω.

ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. ινα λαβητε”. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. οµολογουµεν την χαριν. ει δε και διαπιστουσιν. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε.υπελαβετε. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. οιτινες εστε υµεις. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. ως υπερογκα λελεχοτας. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. του πατρος µου και πατρος υµων. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. Μη τι κατεκρινατε. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. ουτω δη και ο ταπεινος εγω.

Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. αλλα τουναντιον απαν ποιει. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε.χαριτος. αλλα και περι . Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. αδελφοι. θελω ινα οπου ειµι εγω. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν. ους δεδωκας µοι. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. οσον το επ’ εµοι. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. ∆ια τουτο ουν. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. και ου βοω µονον. δραµετε”. Πως ουν. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. “Προσελθετε”. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. σπευσατε ινα λαβητε. ως αυτος ελαβε. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. ο δε Θεος ουχ ουτως. ειπε µοι. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. λεγων. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον.

Πατερ. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. Σκυθης. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. φησιν.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε.” – “Ου”. ως οταν λεγη· “Καθως συ. καθως εµε ηγαπησας”. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι.διατι. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. καθως συ. ινα ωσιν εν. ινα παντες εν ωσι. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. παρακαλω· “Τι ουν. Πατερ. εν εµοι καγω εν σοι. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ο Πατηρ τον Υιον. βαρβαρος. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. Ουτος τοινυν ο τροπος. δουλος. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. της εµης. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. αρα αθεοι εσµεν. ως τινες οιονται. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει. αδελφοι. µεγαλορρηµοσυνης. καθως ηµεις εν εσµεν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. . παντως ειποιτε. ελευθερος. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους.

Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. ει τις διακονει. φησι. ως λογια Θεου. Ει τις λαλει. αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. “Απολεις γαρ. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. αδελφοι. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. αδελφοι. Ει δε ψευδοµαι. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. αδελφοι. ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. Τις δε ο λαλων. πασης απολυσατε µεµψεως. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. ουκ εγω. αλλα την αγαπην ηµων . παντας τους λαλουντας το ψευδος”. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων.Πνευµατι. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου.

“Και πως ουδεις. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. φησι. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . τι υµας αδικουµεν. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν. Ποιας δη ταυτας. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. οιους λαλεις συ. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος.”. περι εαυτου. οπως εστι πολυµηχανος. Και ορα µοι την κακιαν.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. Θεου γαρ εισι λογοι. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. καθως ειρηται”. Τις δε αυτη εστιν. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. τουτο υπερηφανιας. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο. ω ανθρωπε. προς αυτους αν ειποιµι. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. Αρα υπερβολην κρινετε.“Λεληθας σεαυτον. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν.

Θεου βουλοµενου. και το “Ει θελετε. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. ειτ’ ουν σωµασιν. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. ειπε. του µη βουλοµενου το αιτιον. δυνασαι. (430) πολλω µαλλον νυν. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. αλλ’ ετεροι πλειστοι. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . αλλα Πνευµα υιοθεσιας. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. και το “Γινεσθε αγιοι. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. ως και µη θελοντα. τοιουτος τα νυν. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. “Οτι και θελοντα τινα. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. οµου. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος.”. λαµπων ως φως επι γης. τι.λαλουντος Χριστου”. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. ει οιον τε. µηδε γινεσθαι”. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον. “Ει δε µη εστι. ∆ιατι ουκ εστιν. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. οτι εγω αγιος ειµι”. Ει δε συ µη τοιουτος. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. ους αυτος αγνοεις. ου του Θεου. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. ιν’ ειπω. φησι. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. φησι. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν.

λαλων Θεου χαριτι. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος. ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. ανορθουµεν. οσον το επ’ αυτοις. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. ει µη την εν αυτοις ουσαν. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. διαστρεφοµενα παρα τινων. ο δε µη εαυτω κρυπτων. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον.

ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. εστι”. ον υµιν λεγω. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. επιστας. σκαπτειν. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . φησι. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. Εγω ει µι η ζυµη. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. ει και ολος µενω ορωµενος. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . αφθονως τε µεταδιδωµι”. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν.συνεργον και λαβων. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. ως οιοµαι. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη. ο αχωρητος κατα φυσιν. (433) υπο των πιστων. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο.υπερανω παντων των ουρανων. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. Εγω και ενταυθα. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”.

εισακουσον µου. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. εν η ου µετα θανατον. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν.δουλοις παραδεισος γεγονως. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. ειπερ ολως εµβλεπουσι. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. αλλ’ η παντως. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. φησιν ο ∆αυιδ. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. . εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. Ει γαρ µη ην δυνατον. Το δε ῾νυν’ ειπειν. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ.

εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. . βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. Αλλα παρακαλω παντας υµας. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. Λογος ΛΕ΄.Κυριε. Ει δ’ ουν. µη επιλαθησθε. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. Αµην. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. ολον εχων µε εν εαυτω. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. (437) Του αυτου. αυτο το Πνευµα το Αγιον. αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. ω πατερες και αδελφοι. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. ω πρεπει πασα δοξα. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. Και των τοσουτων λογων. Ευχαριστω σοι. ων λελαληκα προς υµας. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου.

ας οι αγιοι σου εξεθεντο. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. Κυριε. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. µηδεν ολως εχων. τοιουτον ∆εσποτην. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. πατερα και αδελφον και βασιλεα. µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. α ουκ ηλπιζον. εδωρησω µοι αγαθα. τοιουτον προστατην. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. αγαθε. Ποθεν δε ηδειν. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. οτι τοιουτον εχω Θεον. (439) Οντως. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. και δουλον σου γνησιον. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. αλλα και µυρια αλλα. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. ους αυτος επλασας. αδυνατον ειναι . ∆εσποτα. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ποθεν που εγινωσκον. Ευχαριστω σοι.

∆ια τουτο. Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας.και µακαριος γενηται. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. ∆εσποτα Χριστε. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. Ταυτα ουτε ηδειν. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. καθως οιδας. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν.”. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. ∆εσποτα. φιλανθρωπε βασιλευ. ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. . ως ανωθεν ειπον. παναγιε Βασιλευ. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. ελεησον. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. Εγω ειµι ο εκ του µη . Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. εις πλειονα λυπην επιπτον. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. επεθυµησα. και ελεγον· “Κυριε µου. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια. ως οιµαι. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα.

ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. ον συ διωκεις”. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. η· ο Θεος των πατερων σου”. Μετα ταυτα ουν. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι. ον εκεινος εδιωκεν -. ειτα θειου . της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. Συ δε. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. ουκ ενδυµατι φαεινω. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. ∆εσποτα. το απολωλος εγω προβατον. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. η· ο Θεος Σαβαωθ. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. ουδε ουτω µε απεστραφης. ου στεφανω τινι. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. Τινα τροπον. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. ∆εσποτα. Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. τον συν ηµιν. ω του θαυµατος. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων.

ω του θαυµατος. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. ινα γνωρισω σε. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. “. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. “το τροπαιον γεγονεν. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. οραται τινι. ∆εσποτα. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. Τεως εωρων . και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης. εξυπνος γεγονα. οτι συ ης. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. ο απο πηλου πλασας µε. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν.

απιων και ερχοµενος. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. ιν’ ειπω. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. Αλλα πως. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. ποτε µεν ενδον. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. Ουτως ουν ο αφραστος συ.συχνοτερον φως. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . αορατως λαλει και ακουει και. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. ο ακινητος. ο αορατος. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. Εν µορφη τινι. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. το παχος ελεπτυνας. το νεφος απηλασας. λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. (444) ο αναφης. καθ’ ωραν.

πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. ποµα ζωης. Και ποτε µεν.νυµφιος. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. ουκ ενδειξεως χαριν. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. παστας. φιλος. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. πυρ. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. αρτος. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα. . κοκκος σιναπεως. υδωρ. τουτο γραφουσι. αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται.δυναµενον. (446) αδελφος και πατηρ.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. κλινη. ζυµη. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. ει και µη αξιως. Τινα τροπον. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. Οντως ουδαµως. µαργαριτης. νυµφων. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι.λαµπας. λογων θειας ζωης. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. . θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. Επειδη ουκετι εαυτων. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. ω πατερες και αδελφοι. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα.

(448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. ∆εσποτα. διεξοδικωτερον διερχοµενος. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. την ταπεινωσιν. Ευχαριστω σοι. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. ειτα το φοβον. ω πρεπει πασα δοξα. την υποταγην. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. Ευχαριστω σοι. στερηθεις ταυτης. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. Αµην. κετελθων εξ υψους αγιου σου.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. αυτος ο µονος αθανατος. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. Λογος Λστ΄. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. εν η εκελευσας παραχθηναι µε. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου.διεξερχεται. Κυριε ουρανου και γης. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. ειτα την υπακοην. ο µονος παντοδυναµος. καθως µοι ανωθεν ειρηται. την πιστιν. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε.

εξοµολογουµαι σοι. ουκ εµνησικακησας. λαβειν µε ουκ ειασας. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. Επει δε ου βια ηµας. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. απερριψα. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. εις ουδεν παλιν θεµενος. ου παρειδες µε. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. ουκ απεστραφης µου την . Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. και απο βασιλεων και αρχοντων. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. ουκ απεστραφης. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. εις κρηµνον εµαυτον. Αλλα ταυτα παντα. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. δοξαν και περιφανειαν βιου. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. καιτοι φιλαργυρου µου οντος.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας.

∆εσποτα. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας. . (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. αγνοω. υπεχωρησας. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις.αγνωµονα γνωµην. αλλ’ εσπλαχνισθης. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. Που ουν γεγονως ης. παναγιε ∆εσποτα. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. .

καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. αφρονως ποιων. ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. των οντως απατεωνων και πλανων. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. µη απατω. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. υπαρχοµεν. Η τυφλοι. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. υποµειναι µε. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. Οντως βλεποµεν απαντες. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. Τι γαρ και ισχυει ολως. . δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας. αναβλεψις”. Αλλα τουτων µε παντων. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. ουδε φρονεις. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. Ουδε γαρ νυν δυνατον. Ουαι σοι. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. Τι δαι.

ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. ετιµων. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. Και πως αν ηδυνηθην. ο ταυτα ποιων. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. οστις ποτε ης. Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. Ευθυς δε αφιπτασο. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. τον δε συνεργον και βοηθον µου. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. αυτος συ παλιν. εν τη οδω προσυπηντησας. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. τους δε πλανους εκεινους. σε αυτον ιδειν η γνωναι. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. εσεβοµην. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. ουκ εγινωσκον. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. βοηθει .(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. ηγαπων απο ψυχης. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν.

τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. µη ειδως αυτον σε οστις ει. εις ουρανους ανελθων. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. συ µονον οιδας. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. το προσωπον σου. δυναται παρα σοι. διανοιχθεντων αυτων. εν η και ισταµην το προτερον. Λαβοµενος γαρ µε. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. ο αναφης και αληπτος. και µηδε σκιαν. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. η . και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. Και οστις ποτε ης. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. ανω εις ουρανους. ον ουκ εγινωσκον. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. . ο και τουτο ποιησας. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. συνανηγαγες. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. ειτε εν σωµατι.µοι” αυτον εξαιτουµενος. ειτε εκτος του σωµατος. κατηξιωσας υποδειξαι µοι.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. ως ηλιον αµορφον. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων. µη λαλησας µοι. ολος εφριξα. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. αυτος ο πασιν αορατος. ουκ οιδα. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε.

και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας.”. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. ουτω και αυτος ωραθης. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης. ορα. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος. Ουτως ουν. “τις ποτε ης. ∆εσποτα. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν.σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι. τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και .. ο ∆εσποτης παλιν συ. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. τον χαρακτηρα. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. και ταλαιπωρος. ∆εσποτα. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. οιος εστιν. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι.” – “Εγω. φησιν. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος.

ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. ο Θεος. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος. ως φως αποτελεσας αυτην.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. φηµι δη της ταπεινωσεως. αυτος προ του αναστηναι µε. την ενυποστατον αγαπην. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. ωραθης µοι. Η γαρ οντως αγαπη συ ει. Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. ποθεν νοµισας ελθειν. ουκ οιδα. Πως γαρ και µη εχαιρον. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. (458) περιπατων. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. καθεζοµενος. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. πινων και προσευχοµενος. Ειτα συ αυτος. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. ως εν µια ριζη δενδρου. εσθιων. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. τον Ποιητην των απαντων. ειπας. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . τη ελπιδι µονη. το τελειον ου θεαση. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. αλλ’ εν εµοι σε. τοις τοιουτοις αρκουµενος. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι.

τη δυναµει σου στηριξον. ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. Ναι οντως. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. τι πλεον ελπισω. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. Ει δε µη. και το φυτον της αγαπης σου. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι.”. ης προς µε εκεκτητο. παναγιε Βασιλευ. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. τι και ελπιζει. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων . καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. τιµωρουντες. επειδηπερ. ζην ολως ου δυναται . ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. καταξιωθηση και µετα θανατον. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε.οµιλουσαν µοι. ως ακουεις. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. Ει ουν εγω σε εχω.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. ουτω χαιρων διακειµαι. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. Μη υπο ανεµων σεισθη. ωσπερ ειπον σοι. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη.

ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. Αµην. Συ γαρ οιδας. ∆εσποτα. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια.ξηρανθη. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. κρατος. . νυν µεν ως εν εσοπτρω. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. και συ µεν βλεπεις µε. σον δε αποστολον. τιµη και προσκυνησις. και εν αινιγµατι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. καθως ειπας. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι.

αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης.λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. µειζον και ελαττον εν αυτη. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. µειζων ο Πατηρ του Υιου . και εστι και εσται αει η παναγια Τριας. Ει αδιαιρετος ην.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. φησι. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. ειπωµεν ωδε. . κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. Οτι δη. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. πρωτον και δευτερον. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. τις εδιδαξε. ως εξ αυτου γεννηθεντος. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. φησι. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. ω ουτοι. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο.

η τουτο σου λεγοντος. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. ωσπερ ειρηται. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. Ουτε γαρ πρωτον. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. . ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ινα µη λεγω βλασφηµιας. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. οτε ουκ ην Υιος. φηµι καγω. ουτε δευτερον. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. ο δε µητε προων. και θελων εγεννηθη η µη θελων. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. ως ασεβουντα. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. πρωτον δε ουδαµως. Ορας εις οσας ατοπιας. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει.

και ο κοσµος σε ουκ εγνω. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. καν το Πνευµα προταξης. “Πνευµα. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. και ουχ ο Πατηρ. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης.ουτε τριτον. του Υιου και του Πατρος. ω συ. Της βλασφηµιας! Πως. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. αλλ᾿ ο Λογος. ουτε Πατηρ ο Θεος. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. ειπε. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. καινε θεολογε. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. Συ δε. φησιν. ουκ ελασσον. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. διδως και λεγης και αριθµης. δοξασον σου τον Υιον. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. Ιησου. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. µυσταγωγηθεις. ου µειζον. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”.

Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. καν εκ του Πατρος. ακτιστος. ωσπερ ειρηται. καν αιτιος του Υιου. αναρχος. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως.εν εσµεν”. Ειπε ουν µοι. ω ουτος. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. µια καλειται Τριας ο Θεος. ουτε δευτερος ο Υιος. ηνωται δε ασυγχυτως. αναρχος. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. Ηµεις δε. η του Υιου αυτου του Πατρος. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. . η του Πατρος αυτου του Υιου. αµεριστος. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. ακαταληπτος. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. η των αµφοτερων του Πνευµατος. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. αφραστος. Τι τουτο. οι γη και σποδος. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον.

ωσπερ δη πνοην και ζωην. αορατος. αλλα αει ων. οτε δε ηβουληθη. παντα δε. Ουδαµως. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. πω. ειτε αγνοουµενα. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. τα κτιστα τον ακτιστον. αναρχος. µητε νω καταληπτος. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. ειτε αορατα. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. και οτι ην αει ο αυτος. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. Ναι. ειπε. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. ανεξιχνιαστος. ωσπερ και ην. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. φησιν. µητε αρχην ηµερων. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. ειτε ασωµατα. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. ειτε ορατα. δι᾿ εσοπτρων. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. δι᾿ αινιγµατων. ειτε ενσωµατα. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. ακαταληπτος.ακτιστος. µονος Θεος η Αγια Τριας. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. αναρχος. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. δια . Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. και αει ων και προ παντων ων. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. Ει γαρ ακτιστος. µητε λογω ρητος.

χουν λαβων απο της γης. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. . δια θειων αποκαλυψεων. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. µιας ουσιας οντων και φυσεως.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. ουτως ουδε εν .το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. ηµεις δε. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. δι᾿ ων και ορωµεν. παρ᾿ ων και πιστευοµεν. δια θεωριας των λογων της κτισεως. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. ωσπερ τους αποστολους. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. ως αρρητος και ανεκφραστος. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος.

περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. Τι γαρ ακαθαρτοτερον. Και ταυτα. η Αγια Τριας. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. οι φθαρτοι. Υιος και Αγιον Πνευµα. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. η ουσα κτιστις των ολων. Πατηρ. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. ο Θεος. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. ουδε εις ουρανον ατενισαι. πως ειδεναι δυναµεθα. αλλα τουτο µεν αφεντος. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. οι αισθητοι. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. ειπε µοι. ωσπερ ουδε οιδαµεν. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. η που και ποθεν φεροµεθα. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. προϋποσταν των τριων εν. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. οι τυφλοι και αφωτιστοι. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. δια µονης δε . και το εν ωσαυτως αει τρια. τρισυποστατος ων. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. µητε των ορωµενων. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. µητε των αορατων. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. Ει δε ουκ ισµεν.

και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. . α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. κατα το οσιον λογιον. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. “και υστερουνται της δοξης του Θεου. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. την υποταγην. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. το ασχηµατιστον. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. οπερ αδυνατον. καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. Ει δε. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους.

ως οραται. . Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. Ταυτης ουν της οδου. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. και ουτοι. εµοι και τοις εµοις”. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. µωροι τω οντι γεγονασιν. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. Παντα γαρ. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. και τοσουτον. . βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. Μη θεασαµενος δε ταυτην. (24) φησιν. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. κακως οιδεν. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. οιµαι. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν.ει τι γαρ και οιδε. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. ο παρεκλινων και εξω που. δεξια τυχον η αριστερα. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως.

Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον. αλλα και της αιωνιου ζωης. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. αλλα διδασκειν επιχειρων. ουτως οιµοι και ουτος. ο δε ανθρωπος. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. δικαιως απεστερηθη. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. ο µεν αγγελος ων. Αλλα γαρ ειπε µοι. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. κατεπαρθεντες του ποιητου. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος.

και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. ελλ᾿ ετι . ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. υπερεβης αυτους. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. Τι τουτο. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. ποιου αρµατος επιβας. αλλα τουτο ου ποιει. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. ποια σε νεφελη υπελαβε. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους.γης. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. ωσπερ τον Ενωχ. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο.

ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης. εν η βεβαπτισµεθα. ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. η πρεπει πασα δοξα. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια .εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. καν ειτε εσθιη. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. καν ειτε πινη. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν. τιµη και προσκυνησις. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. εν παντι ευχαριστειν. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων.

“Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. τεκνον χρηµατιζων αυτου. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος.

καλως διατιθεσθαι. Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. αυτη δε τριµερης εστι. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. µητε πεποιηκοτα εαυτον. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. ω ουτοι. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε).και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. οµουσιον ον τω Υιω. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. εξ οµοουσιου Πατρος. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε.

. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. ασυγχυτως. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. Εγωγε ουν πιστευω οτι. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. η του Υιου. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. ης προς αυτου ηξιωθης. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. η του Πνευµατος προϋπεστη. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη.

Μεταβηθι τοιγαρουν. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. ο λεγω. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. ει δοκει. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. εαν τουτον ανελης. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. την Αγιαν Τριαδα. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. Και ινα σαφεστερον. και εαν µη. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι.

το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. το της ψυχης θεληµα. η ο Υιος του Πατρος. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. ισθι οτι. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου. ανθρωπε. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. ουδε η ψυχη του νοος. ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. ως κοινον αµφοτερων. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. (35) Εννοει µοι. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια.

Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. η ποση τω µεγεθει. οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. τα τε εν ουρανω.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. ανερµηνευτον. ανεξιχνιαστον.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. αυτον δε τον του παντος ποιητην. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. ακτιστον. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. υπο Θεου κτισθεις. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. µενει των ιδιων ορων εντος. ο ανεκδιηγητος. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. αει οντα και προοντα. ο αφραστος. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. Ου γαρ ην χρονος ποτε. ως ειρηται. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. η που. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι . παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. ακαταληπτον. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. αναρχον. οτε ουκ ην ο Θεος.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. η ποδαπη τη ιδεα. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. . ο αορατος. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις. .

Εγωγε ουν οιµαι. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. καθορα. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. φησι. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. παντεποπτης. την ποιοτητα. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. Παντως µικρον η ουδεν. καλον το υδωρ. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. παντοδυναµος. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. την ιδεαν. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. ο κατανοουµεν του ειπειν. ανενδεης. ουχ οιος δε εστι. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. (38) Ει δοκει δε. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. ει και µη ορα. τρισυποστατος. Θεος ο αει ων. παντοκρατωρ. υπερφυης. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. Ουδεις αν ουδαµως. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. . Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι.την διανοιαν. φησιν. οµοουσιον και οµοθρονον. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. η συντοµωτερον η βραδυτερον. ει τι ο Πατηρ. τουτο και ο Υιος. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. και ει τι ο Υιος. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. ισχυσει καν ολως ποτε. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. πλειον η ελαττον. εµοι και τοις εµοις”. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου.

ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. εις Θεος και εστι και λεγεται. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. η οµοουσιος Τριας. η οµοθρονος. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. η οµοδοξος. η µια θεοτης.

διωκτηριον ακηδιας. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. ο εκ Θεου Θεος. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. πιστεως. το ελεουν. ο αφραστος εξ αφραστου. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον. Πνευµα αγαπης. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. προφητειας πηγη. αυτοδυναµον. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. οµοδυναµον. µετανοιας θυρα. το ηδυ. αρραβων ουρανων βασιλειας. το ενδοξον. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. αµνησικακιας. το σοφον. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. γνωσεως. σοφιας. διδασκαλιας κρατηρ. αµεριµνιας των κατω. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. Πνευµα θειον υποµονης. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. συναΐδιον. αυτοθελητον. το εκ του φωτος φως. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. συναναρχον. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. ευφροσυνης. εγκρατειας. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. το δυναµουν. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. . ο µονος εκ µονου. αδιαιρετως. ειρηνης. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. Πνευµα ζωης και συνεσεως. παντοδυναµον. το φιλανθρωπον. θεωριας των ανω.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. ο εξ αιωνιου αιωνιος. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. Πνευµα το αγαθον. αµαρτιας αναιρετικον. οµοουσιον. σωφροσυνης. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. το φωτιζον. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. αµελειας απελατηριον. το τρεφον οµου και ποτιζον. η εκ της ζωης ζωη. πραοτητος. ο εξ αϊδιου αΐδιος. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. ο αναρχος εξ αναρχου.

και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. ονοµα δε αυτου Τριας. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας.υπερουσιον. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. αυτου του Υιου. φρονουµεν. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. εις ων ταυτα Θεος. ητοι πηγης υδατος. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. Υιος και Αγιον Πνευµα. µηδεν ων. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. Ως γαρ εξ οφθαλµου.

εκδιδαχθης.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. η γη των πραεων. ωσπερ ειρηται. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. η αληθεια. οµοουσιον. οµοφυες. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . η πηγη της ζωης φως. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. η αγαπη. η αθανασια φως. ειρηνται. η θυρα της βασιλειας των ουρανων. (45) ασυνθετον. οι στεφανοι της ζωης. οµοθρονον. ο παραδεισος. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν. η του παραδεισου τρυφη. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”).αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. ο Υιος φως εστι. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. το στοµα αυτου φως. ο δακτυλος. αυτας δη τας υποστασεις. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. η παστας. η φωνη αυτου ως εκ . ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. ισοδυναµον. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. τουτο δε και ο Υιος. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. το υδωρ το ζων φως. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. η ειρηνη. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. συναΐδιον. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. οµοτιµον και οµοδοξον. αχρονον. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. η αναστασις αυτου φως.ο Πατηρ φως εστιν.

εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. η αµπελος η αληθινη. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. Τι ουν. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. η αγαθοτης αυτου φως. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. ο κοκκος του σιναπεως. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. Ουδαµως. ο Θεος. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. η ραβδος. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. η ελπις. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. η ζυµη. το ελεος αυτου. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. (46) η χρηστοτης αυτου φως. ο ασπασµος αυτου φως. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. η ευσπλαγχνια. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. Θεος αληθης. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. ουτω δη και η αληθεια. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως.φωτος φως. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. Ουµενουν. αλλα και ενεργει. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. αρρευστος. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. αλλα καθαπερ . η πιστις φως.

ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. β΄. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. (49) Κεφαλαια του λογου. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. . ζ΄. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ε΄. η΄. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. στ΄. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. παντος αγαθου. δ΄.ανωθεν ειρηται. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. α΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. γ΄.

τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας. ι΄. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. α΄. ως αν τινες οιονται. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. ια΄.θ΄. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. Αρξοµαι δε εντευθεν. Παυλω τω θειω πειθοµενους. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. (51) ουτε αφθαρτον . ιβ΄. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου.

Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. ηµερα πεµπτη”. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. αφθαροτος µεν. ετεραν δε ουδαµως. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. ως ενα παραδεισον. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. ως ειρηται.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . ει µη ταυτην εν η και νυν. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. και τα εν τη γη απαντα. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον.

αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. ανακεφαλαιωσαµενος τον . ινα τα αυτα παλιν ειπω. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. ως ειρηται. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. πασι λεγω”. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ει µη απεθανον.ερπετω ερποντι επι της γης”. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. εχαρισατο. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ.

οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν. ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι.λογον. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. την µεν σποριµην ειναι εα. ει και µηδενα πτοειται. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. αβατος εσται. Επειδη ο Θεος. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. αποκαθιστα. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. τον δε . “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. ως προειδως τα παντα. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. αλλα και φυλακας. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν.

κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. αρχην δε λαβειν λεγεται. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. ου λεγω µονω τω παραδεισω. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. και εγενετο”. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. θανατω αποθανεισθε“. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. β΄. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. ητις εστιν η ογδοη.

τοτε αυτους. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . παντα αυτοµατως προσφερουσα. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. που ει.”. ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. ως εφαµεν. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. εξωθει και εκβαλλει. απ᾿ αυτου εφαγες. φοβηθεις εκρυβην”. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε.θανατω αποθανεισθε. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. επει. την δε λοιπην απασαν γην. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. αυτου δη λεγω του παραδεισου. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “.”. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος.

ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. τοτε και αυτην . ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. ουτως τον παραβατην εδεξατο. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. καταφρονησαντα αυτου. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. φθαρτω φθαρτη γεγονυια. θεασαµενη. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης.σου φαγη τον αρτον σου. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. Τι ουν. αφθαρτος και αθανατος γενηται. τι ποιει. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. οτι γη ει και εις γην απελευση “. Ου χαριν και διατι. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα.

ταυτη ελατρευσαν. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. αληθεστερον ειπειν. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . ποσης αν αυτον εκεινον. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. ει µη παρεβη την εντολην. αλλαγησεσθαι µελλοντας. Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων.

καταµιαναντες την γην. εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις.. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. παρακαλω. κατα τον θειον Αποστολον. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. γ΄. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν . τον αερα. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. Αλλα προσεχετε. αλλα το µερος. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων. (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων.

ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. τοιουτοι και οι επουρανιοι”. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. επειτα οι του Χριστου”. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. και γινονται θεοι. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. το δε αχραντον . οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο.ενωσας ουσιωδως. την ανθρωπινην τη εαυτου. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. οπερ ουκ ησαν. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω.

Το γαρ εσθιον και πινον. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. ανακαινιζοµενοι και . Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον.αυτου και θειον σωµα. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. Τουτο δε γινοµενοι. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. τα θεια λεγω µυστηρια. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. ει και εθεωσεν. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα. και αυτο το σωµα πνευµατικον. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. αλλα κατελθων εν τω αδη. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. ηµεις. δηλονοτι παντες. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. ειθ᾿ ουτως το σωµα. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. θειον παντη και αϋλον. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον.

αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. υστερον. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. αλλα φως ασχηµατιστον. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. επειτα ο ανθρωπος. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. εν η ουρανοι πυρουµενοι . αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. Τινος ουν ενεκεν και δια τι.ανανεουµενοι την ψυχην. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν.

Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. αλλαγησεται. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. κατα τον θειον αποστολον. καν γαρ ο ουρανος. Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. Και τουτο. φησιν. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. φησιν. ηγουν πασα η κτισις. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. ουχ ως απολλυµενων τουτων. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. δ΄. Ποθεν τουτο δηλον. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”.

παντα συγχεοντες. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται. εν οις εστι δυσνοητα τινα. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. “ Λυθησονται δε αρα πως. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. αγαπητοι. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. τον αυτον τροπον και η κτισις. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. επιφερων φησι· . καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν. Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας.

οιον το . ως το λογιον. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. Οιον. αλλα δια τον υποταξαντα. φησιν. φηµι. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. η κτισις υπεταγη. επ᾿ ελπιδι”.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. Μη γενοιτο! Αλλα. υπεταξεν αυτω την κτισιν. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. επ᾿ ελπιδι”. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. ∆ια δη τουτο. καταρασαµενος ταυτην ινα. φησι. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. δεοµενον τροφης αισθητης. φθαρτη και αυτη γενηται. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως. ουχ εκουσα. ουκ αφ᾿ εαυτης. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. αλλα δια τον υποταξαντα. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. τη ανθρωποτητι υπεταγη. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. ουχ εκουσα. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. ε΄.

περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. . υλικα µεν ταυτα. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. µητε ολως κρατουµενον. ουκ αισθητην παντως. Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. κατα πολυ διαφερον εκεινου. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. . υλικη τε και αισθητη. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα.πως γαρ. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει. Ουδεις ουδαµως.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος.

µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. κακειθεν ακριβως µανθανετω. ανακαινισθεισα. ως ειρηται µοι πολλακις. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. ει και µη τη φυσει. Η γαρ απασα κτισις. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος.φυσιν. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. αλλα τη αξια εσοµεθα. ως ο λογος απεδειξε. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. αληπτοι και αορατοι. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. ουτε εκγαµιζονται. ανισταµενων απο νεκρων. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη . Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. καθα και ο Κυριος ειρηκε. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. ως το λογιον. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. των δικαιων. ουτε γαµουσιν. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. φησι.

εις αϋλον και αφθαρτον. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. καθα προσθεν ειρηκαµεν. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. η ορωµενη αυτη και αισθητη. Παντα δε υπερ λογον. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. κατοικει. εν οις δικαιοσυνη. κατα το οσιον λογιον. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη.πνευµατικη. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. ετι αυτων οντων εν σωµατι. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται.

ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. ως δυνατον. των ωµων. οια δη ανθρωπος εις. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. στ΄. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. του στηθους. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. ως µια τις ολη καθολου εστιν. Ειθ᾿ ουτως. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. υµας βεβαιωσωµεν. ως ειρηται. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. ωσπερ ουν και εστιν.

σοφιας και γνωσεως. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. οπου ειµι εγω. ινα παντες εν ωσι”. δεδωκα αυτοις. ινα ωσιν εν. σκελων και ποδων. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. κοιλιας. µηρων. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. . Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. ινα και αυτοι εν ωσι”. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. καγω εν σοι. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. πατερ. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. ην δεδωκας µοι. εν εµοι. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. ους δεδωκας µοι θελω ινα. “χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”.

ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. τη χαριτι. Ειδες µυστηριων βαθος. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. ουκ Ιουδαιος. Ω του θαυµατος. ουχ Ελλην. επαγγελλεται. ου Σκυθης. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. ην δεδωκας µοι”. Και οτι ταυτα ουτως εχει. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. αδελφοι. ου βαρβαρος. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. Ω επαγγελιας φρικτης. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. αλλα “Χριστος” εις. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. ην ηγαπησας µε. εαν θελωµεν. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. ει βουλοµεθα. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . Ω χαριτος ανυπερβλητου. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου.

ειτε ελευθεροι. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. ως προειποµεν. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. ειτα χαρισµατα ιαµατων. φησιν. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. γενη γλωσσων”. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. παρακαλω! “εαυτον. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. αντιληψεις. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. κυβερνησεις. τριτον διδασκαλους. ειτε δουλοι. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. εν δε σωµα”. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. και αυθις· “Οι ανδρες. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. ειτε Ιουδαιοι. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. επειτα δυναµεις. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. δευτερον προφητας. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. ειτε Ελληνες. . καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης.

οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. ως προς µιαν γυναικα. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. φησι. ουτω και ο Χριστος. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. ηγουν τη Εκκλησια. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. καταλειψει αυτους. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. των υιων. φηµι. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια. αντι του Χριστου. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα.

Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. τι εστιν. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. φησι. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. πεποικιλµενη”. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. ζ΄. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. Ουδαµως δη. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. αχθησονται εις ναον βασιλεως”.ανδρα τελειον. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται.

πατερ. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω.” . τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. Πως εν. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. εν εµοι. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. η΄. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . “Καθως συ. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. εν εµοι. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. πατερ. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. ινα παντες εν ωσι”. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι.διατρανοι. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. Ποια δη ταυτα.

Ει ουν απογεγραµµενοι. ο εστι Χριστου του Θεου. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. πληρωθησεται. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. τοτε και ο ανω κοσµος. γενησεται. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. Ους γαρ προεγνω. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. φησι. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. µηδενος µελους λειποµενον. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ποσω γε µαλλον ηµεις. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον.

πολυ γαρ τουτο εστιν.” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια. αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. εµωρανθησαν”. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. θ΄. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου.προς απωλειαν εαυτων. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. η ου. εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. Ποιαν δε ταυτην. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν.

συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. . τον αγιον των αγιων. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. Τινα τροπον. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. Βουλεσθε µαθειν τινος. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. δια σε και την σην σωτηριαν. ανθρωπον µεν. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. τον αορατον. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. καν αρχοντων περιφανεστερος.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. Ακουε νουνεχως. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. (85) τον ακαταληπτον. τον ανεξιχνιαστον. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. νυµφην ηγαγετο εαυτω. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. οιον ειπειν µοιχου φονεως. νυµφην ηγαγετο. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι.

ανθρωπος τελειος και Θεος . αλλα “γαµους”. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. κεχαριτωµενη. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη.Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. ∆ια τι. Πως και τινα τροπον. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. ι΄. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. (86) και ανθρωποτητος. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. θεοτητος. Γαβριηλ. λεγω. ως ειποµεν. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. φηµι. ενα υιον. τον αρχαγγελον. Ακουε συνετως. Τι ουν εστι τουτο. ο Κυριος µετα σου”. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος.

παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. συλλαµβανοµεν. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. ουτως . ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. διδασκοµενοι την ευσεβειαν. εν ταις καρδιαις ηµων. καν Υιον ακουης Θεου. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. φησιν. αλλα πνευµατικως µεν. ευθυς. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων.τελειος. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. ως ειρηται. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. αµην. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. Ταυτα δε λεγει ινα. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. ο Κυριος εστιν”. ως η Παρθενος. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης.

µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. τι ποιει.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια. Ποιον αλλο. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. εν ηµιν εχοµεν. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον.

ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. ει βουλοιµεθα. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα .ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. φησι. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. ο εκυησαµεν επι της γης” . και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. καθαπερ εφθην ειπων. Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει. αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται.

ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. του Πνευµατος. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος.αυτου. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. ητοι την θεοτητα. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν. ηγουν το πυρ της θεοτητος. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. ως ειρηται. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. Επρεπε και γαρ. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. ουτω και ηµεις . ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. γινεσθαι.

Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. Τινες οι κεκληµενοι.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. (92) υιοι δε αυτης. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. καθο Μητηρ εστι του Θεου. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. (93) οι ταυροι µου . ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. ια΄. φησι. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. Οι προφηται.

δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. τοσουτον ων δυνατος. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. Η των ουρανων βασιλεια. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. Οι δε αµελησαντες απηλθον. Ειδες παραβολης . ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. Τι δε εστι το αριστον. Τους αποστολους αυτου. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. Ποιους λεγει δουλους. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. τους δε και απεκτειναν. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. ους και κατεσφαξε. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν.

ακριβειαν. ους και διακονους καλει. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. Και οτι τουτο εστιν αληθες. Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. ουτε αρσενοκοιται. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. ουτε µεθυσοι. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. ουτε λοιδοροι”. ουτε µοιχοι. φησιν. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. ουτε µαλακοι. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. “Και εξελθοντες. ουτε κλεπται. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. καν εισελθωσι. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. ποτε. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. Τοτε. Ο δε εφιµωθη. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. “Τοτε” γαρ φησι. ουτε πλεονεκται. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. ολιγοι δε εκλεκτοι”. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. . Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους.

ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε.ιβ΄. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. και ταυτα. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. “Ερευνατε τας Γραφας”. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. Ου µονον δε. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. Ερευνατε τας Γραφας. ο και κριναι µελλων.

και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. ω ουτος. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος .ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”.

οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. ουδεν θαυµαστον. Τις ουτος ο γνοφος. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. υπο του συνειδοτος. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. κρινοµενω σοι. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. αλλ᾿ οποια και πως. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. Ειπε µοι. Η σαρξ αυτη του Κυριου. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. λογισµου κυριος ων. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. Ουδεν ουδαµως παντως. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου.ως απιστος ει. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. ως εφαµεν. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. τον δροµον τετελεκα. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. εν ειρηνη συ αποκριθητι. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. Και αυθις· “Επεβη επι .

αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. αλλα τους αµαρτωλους. πως. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. ινα µη αρδην απολωµεθα. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια. φησι. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . ω ανοητοι. φειδοµενος δε ηµων. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. ως εν σκοτει καθηµενος. οικων απροσιτον “. Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. τι. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. φησιν. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. Ινα γαρ µη υπολαβης. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. Μη υπολαβετε. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις.Χερουβιµ και επετασθη. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. ατελης ετι και αφωτιστος ων..

τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων. τας δε εντολας εργαλεια. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. ως ειναι ηµας µεν σκευη. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται.τοις αγαπωσιν αυτον”. ο ταυτα αναγνους. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. εργαλεια ηµιν δεδωκως. ως αν ειποι τις.” Και . την δε πιστιν τεχνιτην. Συ ουν.

ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. µωρου οντος σου. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. υποκρισεως ενδυµα. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. οντως αφρων εστιν. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. Παντως ερεις· ουδαµως. καθα δη και Εβραιοι. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. ειδος ανθρωπαρεσκειας. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. ειτε αγαθα.η γαρ γνωσις. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. πως. αλλ᾿ απιστουντος. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. φησιν. ειτε φαυλα. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. υποδειξει σοι. Παυλω πειθοµενος. φησι. φυσιοι -. ειπε. ειπε µοι. απιστουσι. Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. πως ισχυσεις. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. καθως . Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. παντα γνωρισεις τρανως. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις . ταυτα θεασασθαι.

ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. Ειδετε µου το φως. ποθεν τουτο µεµαθηκας. οιµαι. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. συ. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν. Ενδεξασθε µε εν υµιν. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. Εγω Θεος αψευδης. αλλα µονον εκεινον οραν. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. Θεος αληθινος. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. οποτε γενησεται και οποση. ου φοβεισθε. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. συ. φησι. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. ο εν αγιοις εγκατοικων. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου. ω ουτοι. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. ευδηλον οτι και οι αγιοι . Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. Θεος αγιος. και ειπειν· “Ναι. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. αντερει προς αυτους· “Πως ουν.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. ∆εσποτα". Ει γαρ τουτο ερουσιν.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι.

Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. εαν φανερωθη. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. Ποθεν τουτο δηλον. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. ει µη τι αλλο. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. καθως και επεγνωσθην”. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. τοτε δε επιγνωσοµαι. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. εµοι ουκ εποιησατε. νυν τεκνα Θεου εσµεν. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. αλλ᾿ αµελεια. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος.

οτι ου µη ορωσιν. µολις καν µικρα τινα καθορα. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου.προχειρισθεντες διδασκαλοι. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ουτω και ο ετι εν τη . ωσπερ και νυν. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. καθως ηµεις εν εσµεν”. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. Οια εστι του Υιου του Θεου. Τοιγαρουν οι λεγοντες. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. ων εκει. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. δοκουντες. ως οιµαι. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. εσεσθαι. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. ουτως ουδε οι αγιοι. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. ουτε ποτε εθεασαντο. ινα ωσιν εν. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου.

Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. Και ωσπερ παλιν. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα.. αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι.σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. της πολλης εκπληξεως εξισταται. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη.

τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. το απροσιτον. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. λεγω δη . το µετανοειν. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . ουκ οιδα ο ουρανος. ως ουκ οιδε. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. θαυµα καινον ορωσα. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται.και απαντας οµου καθορα. αφθεγκτα και ανερµηνευτα. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. το αφραστον. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. ειπειν.. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. διανοιγεται αυτω. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται. ολη εκπληττεται. το πενθειν. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται.

και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. (110) µαλλον µετα του φωτος. ειπερ εµοι πειθονται. επιλειψει δε. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. αφραστα οντα και αρρητα παντη. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. ιν᾿ ειπω. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. εαυτοις µαλλον.τουτου του σκηνους. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. οιµαι. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. φωτιζον συµµετρως αυτον. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. Μαλλον δε. Ουτω δε παλιν χρονισας. και ως αει ποτε τουτω συνων. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει.

τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. Ει βουλει δε. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. Ουδαµως δη. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. Ποιος. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. ειπε. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. Ολως δε ουτως εχων. Ουµενουν ουδαµως. Αργος γαρ λογος ουχ. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. ο ανωφελης µονον εστιν. αδελφοι. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. Ει δε και τουτο ποιησει. ως αν τις υπολαβοι. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. Αλλ᾿ ω Κυριε. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. Παρακαλω ουν υµας. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι.

Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. ε΄. και περι Ισραηλ και της περιτοµης. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. (113) α΄. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. β΄. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . ΛΟΓΟΣ Β΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. στ΄. και τι εστι το ληµµα τουτο. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. τινος η σταµνος. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην.ου δοξα. δ΄. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. (114) ζ΄. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. τινος ο νοµος. κρατος. γ΄. τινος δε η κιβωτος. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας.

οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. καγω αναπαυσω υµας”. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. φησιν. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. Ουδαµως. προεγνωκα γαρ υµας”. Ουδαµως. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. α΄. τουτους και εδοξασε. ∆ευτε. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος.”. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. τουτους και προωρισε…. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε.

καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. φησιν. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. η ως η πορνη. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. οτι ο Θεος. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. καν µοιχος. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”.προσδραµετε απαντες. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. αναβλεψον”. η ως ο ασωτος υιος. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. φιλειν τον Χριστον. Καν γαρ τελωνης. και ευθεως ακουσει· “Θελω. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον. καν οτιουν ετερον πελη τις. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. προεγνω και σε.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. ινα αναβλεψω”. καν πορνος. αλλα ανθρωπον ουκ εχω. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. τουτους . οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. τουτω προσελθειν. ειπων αυτω” “Τεκνον. καν φονευς.εκ παντος – και εκαλεσε”. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. Ο δε· “Κυριε. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. Κυριε. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . ευ οιδα.

αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. Προγινωσκει γαρ τα παντα. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν.επισκεπτοµενος σε. ειπε µοι. Ουτω τοιγαρουν . παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου. ως ειρηται. αλλ᾿ αυτος εγω. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. Οιµαι. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. Ποιος ουν. Ο δε γε Θεος. δεεται µαλλον των υπο χειρα. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. ισχυρος ων και αηττητος. η ηµεις εργαζοµεθα. η αλλως η τουτων χαυνωσις. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. η σπουδη δε των πυκτευοντων. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. η αυτος ο πλασας σε Θεος. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος.

φησι. προωρισµενοι εισιν. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον. η δε απιστια και η ραθυµια. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. Οι µετανοησαι µελλοντες. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. η αµελεια τε και η χαυνωσις. συ. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . ους δηλονοτι προεγνω.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. ους και προωρισε. τουτους και προωρισε”. Ναι. της ηττης και απωλειας ηµων. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. Μη ουν λεγωµεν. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. ως δεδηλωται. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. τουτους και εδικαιωσεν”. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν.

Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. γνωµεν οτι. Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. Ουχι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ειπε µοι.ειναι. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. ορα οτι ουδεις ετερος. φησι. καθως γεγραπται. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. τις σοι τουτο ανηγγειλε. β΄. Ειπε µοι. αλλα σωσαι τον κοσµον”. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν. Ποθεν ουν εµαθες.

Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. (121) ως προωρισµενοι. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. µοναχοι τε και λαϊκοι. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. Επειδη. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. ενι . Τους Υιους αυτους του Αδαµ. τον παραδεισον κατοικων. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. Ο δε λεγει τοιουτον εστι. πως αυτους εθνη καλει. ποια δη ταυτα. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. αλλα και παντες ουτοι. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε.

ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. Ινα.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. ηγουν του δεσποτικου σωµατος. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. ηγουν το γενος. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. διεβη. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. Τινα τροπον και δια τι. ηγουν της µεριδος. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. αυτης δηλονοτι της γυναικος. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα.

υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. του Αδαµ µη παροντος. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. Αθετησας γαρ και αυτος. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. της προς αυτον λατρειας αποστας. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν. φηµι δη τα εθνη. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. ωσπερ εκεινη. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. τον κληρον. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. αυτο το ληµµα. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . Τουτο ουν προειδως ο Θεος. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται.

του Αδαµ. ουκ εστι. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ.Αδαµ. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. ο και εις γυναικα εκτισθη. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. ει δοκει. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. επαγει· “του Ηλι. του Θεου”. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. Ολον τον Αδαµ. ωσπερ ειρηται. λαβων. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. του Σηθ. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. υστερον φησι· “του Ενως. Τουτο δε που γεγραπται. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. αυτων των εθνων. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. λογιζοµεθα οτι. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. η δε γυνη παρεβη πρωτη. Το ληµµα ουν. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ.

Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. Ισραηλ. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. ινα παλιν ειπω. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. τοτε εξ αυτης παλιν. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. φησιν. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι. αυτων δη . ηγουν. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) .ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. αυτος ο Χριστος. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. εκ του παραδεισου τουτου. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος.

τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις. Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. ως ατε Θεος ων. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν. οια δη βασιλευς. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. γ΄. Τινα τροπον και δια τι. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. επει. ο δε απιστησας κατακριθησεται “. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. Ινα εκ του κοσµου τουτου. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης.των Ιουδαιων φηµι.

τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. Πως. Ακουσον. απο των αιωνων δε ελαβε. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. εαθησαν. . και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. µετα την καταδικην. που ειχεν αυτον εξωσαι. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. αι δε ηµεραι. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. Τινα τροπον. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. εκ δε των ηµερων ουδεν. Παντως ουδαµου. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον.

Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. αλλ᾿ εκ των αιωνων. και της του ξυλου <της> ζωης. ητις εστιν ο Θεος. ινα. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. αλλ᾿ αιωνος. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον. εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν.και εσται αφθαρτος µεν. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. ος ην ο παραδεισος. ποσον προωρισε λαβειν. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. αυτος δηλαδη ο παραδεισος. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. Το δε. ου µετρητος υπο ηµερων. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. αθανατος δε. η µια και αδιαιρετος θεοτης. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. Η µεντοι µερις της γης. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. ην. . απο δε των αιωνων λαµβανει. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. εθετο την . ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει.

παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. ητοι την πλευραν. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. δ΄. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη.

ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. ηγουν τοις εθνεσι. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. εγενηθη “µερις Κυριου. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων. ως ειρηται. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. λαος αυτου Ιακωβ. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας.

εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. Και συνελοντα ειπειν. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. Ειχε τον νοµον. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. φησιν. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. . παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. ε΄. ου µονον δε. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο.

Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων. ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και .

ποσω µαλλον η σωτηρια . και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. Τι τουτο. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. τα εν αυτη διηγουµενος. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. οι µερις Κυριου κληθεντες. ο κληρος αυτου. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. και εγενετο ανθρωπος. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. ως ειπον. Αλλα προσεχετε. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων. του κοσµου γεγονε. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. Ουδαµως. φησι. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας.

Κυριε των αιωνων.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. Ου . η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. ως εφθην ειπων. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. θεοσεβεις και ειδωλολατραι.” στ΄. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. Ουκ οικτειρησεις. (138) Τι ουν. υµιν δε ουδαµως δωσει”. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. Ο γουν Ισραηλ ουτος. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. Και ει τουτο γεγονεν. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. Ελθοντος ουν του Χριστου. αξιως ως αναξιους απωσω. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. δικαιοι τε και αδικοι. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. εµελλον απαντες. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. (137) Απο της διασπορας των εθνων.

οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. φιλανθρωπε. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν.”. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην. ποσω µαλλον. γενησεσθαι εµελλον. ζ΄. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν.. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου. εξορισας αυτους. εκ του παραδεισου. ει κακεινοι επιστευσαν. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου.προσδεξη. (139) . Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. τουτους και προωρισε…. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. ωσπερ ειποµεν. προς εαυτον επεσπασατο. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην.

αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. καινον και παραδοξον. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. ως πολλακις ειπον. καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. ως αν. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. λαου φθαρτου. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. αρχη κοσµου δευτερου. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. Τις ουτος. επειτα οι του Χριστου”. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. αυτην δη την πλευραν. αφθαρτος εστι και αθανατος.

επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. φησιν. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. χολης γευσαµενος και οξος πιων. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. Αλλα που. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται.βαδισαντων ποδων. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην. οπισω µου. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. Και ο µεν Αδαµ. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. φησιν. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα .

και τοτε την κτισιν. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. του νεου Αδαµ. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. Τινα τροπον και δια τι. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. ινα µη θανατω θανατωθησονται. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. Αλλα πως. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. αναπλαττει τε και ανανεοι. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. οικειν εµελλεν. Οντως ουκ εχεις ειπειν. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει.

ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. προανεπληρωθη γαρ. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. ητοι την παναµωµον σαρκα. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. Λαβων . Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. η δε ψυχη ουκετι. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ινα. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα.

ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. τω νυµφιω Χριστω. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. φησιν. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. τουτου” – Ποιου. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. φησιν. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. Της γυναικος δηλονοτι. Και ουτως. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”.γαρ. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. Τινα τροπον. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. . φησι. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι.

απ᾿ αυτου εφαγες. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. Τινος χαριν και δια τι. εις τον κοσµον εισηλθε. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν. αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. καθως και ετερωθι ειποµεν. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. Ηγγικε. Και θεα µοι εντευθεν. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. ως οιδεν αυτος. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. Αλλα τι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα .ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες.

Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. αδελφε. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. Εβραιους λεγω και Ελληνας. των Εβραιων. ως πολλακις εφηµεν. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. εισηνεχθης. ως Θεος. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. ως πριν ο Αδαµ. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. πτωχους δε και αναπηρους. Προεγνω δε. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. εισαγαγετε ωδε”. χωλους τε και τυφλους. χωλους τε και τυφλους. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν.

ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) .αγαθων. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. ως ο Αδαµ του παραδεισου. των τοιουτων αγαθων. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. εκπιπτουσι. (150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. και εδικαιωσε και δικαιωσει. καθως ποτε τω Αδαµ. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. και εδοξασε και δοξασει. την µετανοιαν. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ.

τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. εως ου εζυµωθη ολον”.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ταλανιζη δε τους γελωντας. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. φασι. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου. ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”.

προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν. . Ουδαµως. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει.. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. ουδε υλη εµπιπραται. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ακουε. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. παραβολας καλει. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. Τουτο δε ολον ποιει. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. Ο γαρ θειος σπορος.

Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. ως ειρηται. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. τα µεν συνεσκιασµενως. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. Και. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. Επειδη. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις .Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. ου µονον δε. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. ει δοκει. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. φησι. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. ο δε Υιος ρηµα και λογος. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα.

ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. πνευµα και λογος. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. λεγοµεν ενταυθα. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. Ουχ ως τα . σοφια και γνωσις. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. χαρα και αγαπη. µη ξενισθης επι τουτω. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. Εχει δε ουτως. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. στοµα και ρηµα. ουδε βουλεται. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. ουρανος ουρανων. ακηκοεν. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. ει µη δια της του στοµατος φθογγης. και υπερ το παν ζητων. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. ως εφη. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. ου το Πνευµα δε. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. ουτως ουδε το στοµα του Θεου. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. ουτε γινωσκεται.

αγαπα. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . επιγινωσκον. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. βουλευεται. νοει. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. επιθυµει. προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. ενθυµειται. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. επινοει.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. ως ουσας εν η και πλειστας. Τουτο δε το εν αισθανεται. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. ου προαιρειται. βλεπουσα ουκ αυτη. γινωσκον. Ψυχη. ου θελει. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. νους και λογος εν. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. γευοµενον τε και επαφωµενον. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. το εν τουτο ζων εστιν. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. ειπειν ακριβεστερον. λογιζεται – λογικον γαρ -. ωσπερ ειρηται. θελει. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. γνωριζον τε αυ και λαλουν. ως ειρηται. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. προαιρειται. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο.

γνωριζεται· λαλει και λαλειται. Κυριε. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. βλεπεται και ακουεται. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. προς τον Κυριον. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. καθα και εωρατο. ως ουδε ορα. γινωσκει.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. ψηλαφαται. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. Ουχι γαρ . επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. ως ορων αυτον. Ουδαµως. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει.εχουσα. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. Και πως λεγει· “Κυριε. ακηκοα την ακοην σου.

εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. Ει ουν ηκουσε προτερον. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. ηρπαγην”. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. ακουσαι ειπεν. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. καθα τη βασιλεια σου. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. ει µη καθως ειποµεν. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. δεσποτα. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. ινα µη επαιρωµαι. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. ειτε εκτος του σωµατος. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. δεδοκται”. καθως ταυτα ορα και ακουει.

τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. “Ηκουσα. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. φησιν. εξεβοησεν. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. εαν φανερωθη. νυν τεκνα Θεου εσµεν. µελλουσαν δε µετα ταυτα. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. η θεωρια και η επιγνωσις. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. Τινα δε τροπον ρηµατα. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. ουτω και ο Παυλος. (160) Ποια δε αυτη. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. Ουτω παντα ηµιν ο . αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. εαν φανερωθη.λιαν πνευµατικοις ακοη. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι.

γνωσις. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. ποσις. καθαπερ ειρηται. θεωρια. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον.Χριστος γινοµενος. ουκ εσται. ως ων παν ειδος τροφης. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. τροφη. λογος. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. σοφια. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. χαρα και γλυκυτης. ατρεπτως. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. τοις αγαπωσιν αυτον. τραπεζα. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. επιγνωσις. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. φως. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. Ο αυτος και στεφανος εσται. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. οπερ αδυνατον. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. ελλαµψις. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. οµοιοτης. κλινη. αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον.

µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. (163) Τινος χαριν. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. απαγε. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. αποκαλυπτοµενου τινι. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”.ειπων· “Εταιρε. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. πως εισηλθες ωδε. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. ο πατηρ”. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. ουτως τον λογον υπεφηνε. η του Πνευµατος διχα του Υιου. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. Ουχ. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. ο πατηρ”. ο πατηρ”. µη εχων ενδυµα γαµου. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. αγαπητε. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα.” Μη δη τουτο ειπης.

ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. Ποιον τουτον. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. και εαν θελησωµεν. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. το κωλυον ουδεν. µαλλον δε. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. . ως ειρηται. ως ειρηται. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται.βουλει. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. επειδη. Πιστευων δε. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. Ποια δε ταυτα. απιστηθη. Τι τουτο. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. Ινα µη παρα των ακουοντων. ως οιµαι. Και γαρ. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. φησι. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. ει πιστευσεις βεβαιως. Ταυτα. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. οτι και ακουσας ηπιστησας. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι.

” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ου βαθει που κρυπτονται. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. ου τοπω περιοριζονται. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. αυτα δη τα αιωνια. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. φηµι. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. ουχ υψει περιεχονται.”. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. Ποια δη ταυτα. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ.

εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. ου βιαν τινα εδηλωσεν. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. φησι. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. Ελκυσµον δε ειπων. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. Και οτι τουτο εστιν αληθες. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. φησι. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. “Εστι γαρ. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. ουτος εωρακε τον Πατερα”. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. Οιον· “Τι απιστειτε. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις.

ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. ως αν µη. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου.δια τον Πατερα. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης. µεταλαµβανεις. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. Παλιν. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. του Κυριου . αλλ᾿ εκ του ουρανου. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. ο καταβαινων. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. και στερηθης της ζωης. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. Τοινυν. τον αληθινον”. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι. φησιν. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. αλλα τον επιγειον µονον. φησι. Τι τουτο. Αλλα τι. και παλιν. Ο καταβαινων. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. ζωην ο διδους. φησι. Ορας τι φησι. ωφελων ουδεν. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. Τινας αρα ουκ ωφελει. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων.

αδυνατος δε. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. πενητες. ακουσατε. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. ελευθεροι. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. πασα ηλικια και γενος απαν. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. Πως γαρ. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. ω αδελφοι. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. Η ψευστης µεν ουκ εστιν. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. καθα φησιν ο Αποστολος. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. νεοι και γεροντες. Ω πατερες. πλουσιοι. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. . δουλοι. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. ως φησιν ο Αποστολος. (170) Ουµενουν. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται.

Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. Οι πατριαρχαι. σωθηναι ποτε δυνησεται. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. ουδεποτε αρχειν τινος . Οντως ουδεις ουδαµως. την δικαιοσυνην. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. ει µη φιλοι εστε Θεου. ει µη θεσει θεοι. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. ο αρχων αρα πως. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. την ελεηµοσυνην. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. ει µη υιοι. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. ακουσατε. ταδε λεγει. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε.

αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. επειδη εξ εθνων εσµεν. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. Την εν τω υψει των ουρανων. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. και ου χριστιανοι αληθεις. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. ως γεγραπται. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. Μαλλον δε τις . Ο Θεος. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. ως που ποτε ουσαν µακραν. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. φησι. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. εν αισθησει γενοµενον. Υµεις δε. Ουδαµως. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. Βασιλευσει δε πως.

ει οιον τε. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. (173) υποπτευσει. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. ως αν εκαστος ηµων. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. θανατον αφανιζοντα. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. συναχθεντες επι το αυτο. λυπας και θλιψεις διωκοντα. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. νοσους παραµυθουµενον. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. Αλλα δευτε παντες. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . δαιµονας απελευνοντα. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. εν αισθησει παση ψυχης. αγαπητε.

Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. ο επι παντων Θεος. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. ΛΟΓΟΣ ∆΄. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. ινα µη. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. ω πρεπει πασα ευχαριστια. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. ειτ᾿ ουν αισθησεις. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην.πνευµατικον σοι παρεχοντα. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης.

τουτω δεδουλωται”. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. παραφρονουντες λαλουµεν. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. Αλλα µη γενοιτο ηµας.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. οτι πολλοι µεν αγιοι. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. φησι. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. Τουτο δε συµβαινει αυτοις.

οταν και εν αυτω τω των .ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. το φρονειν. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν. το λογιζεσθαι. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν.

Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου. εν τε συνεστιασεσι. απαθων και τελειων. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. οι και µονοι. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. και ετερον η ξενιτεια. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. µη λανθανοντας δε. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. το δε δευτερον. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. υπο της χαριτος βοηθουµενοι. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα .

(181) ως εκ κητους µεν. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. µαλλον δε εξω του κοσµου. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. ου µονον απαρνησιν εαυτου.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . ρυεται αυτον. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. Επειτα ως εν ερηµω.

αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. Ου µονον δε. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη.απροθυµος. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. ινα τα αυτα παλιν ειπω. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. ος εστι Χριστος ο Θεος. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. ελευθερωθεις. ου χωριζοµενη δε.

Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. τα δε δωσει. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. δια τιµην. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. τα µεν εκ των θειων Γραφων. ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. Ηκουσας θαυµα φρικτον. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. καθαπερ ειρηται. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. φηµι δη δια πλουτον. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. υπονοει.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου.

“ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει. αυτον τον Χριστον και Θεον. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. . παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. Επειτα επενδυονται το φως. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. κοπτονται. ως µη βουλεσθαι. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια.

ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. ελεεινοι των παροντων. τοτε προς ολιγον. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις.οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. ελεεινοτεροι των µελλοντων. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. . µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν.

τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. η ακτηµοσυνη. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. η ηγαπησαν. κνηµαι και γονατα και µηροι. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. εµωρανθησαν”. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. η ξενιτεια. Σκελη και αστραγαλοι.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. “η αυτω ευχαριστησαν. αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. οτι ηµαρτον αυτω “. βασις στερρα και ακραδαντος. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . η γυµνοτης. ως εφηµεν. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. παιδεια και διηνεκει µετανοια. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω.

νηφοντες τελειως. η πραοτης. η ανεξικακια. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. ως τεκνα υπακοης”. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. Χαριν. ψυων τε και νευρων και πιµελης.παρακλησις. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. φησιν. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. και εν τω λογιστικω. Νεφροι και οσφυς. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. ως ειποµεν. η απλοτης.

Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. ωµους. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. Νωτον δε. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. το . περι τροφης. τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου. Στηθος τοιγαρουν και νωτον. περι ποσεως. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. υµιν εασω ζητειν. βραχιονας. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις.

Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. τους συντετριµµενους καταδεσµει. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. Ωσπερ γαρ το σωµα. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. φησι. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. εχον παντα τα µελη. και παλιν η κεφαλη διχα . τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. Απερ. ως οιµαι. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. Ουκ εστι δε τουτο. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. Ωµους δε και βραχιονας. Θεου βοηθεια και χαριτι. ανδρος. της δε κεφαλης εστερηµενον. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. ουκ εστιν. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι.

ας εφθην ειπων. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε. απαγε. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. Τα µεν γαρ ειρηµενα. ∆ια δη τουτο. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. ελπις. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. εποικοδοµηθεισας. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . ωστε ορη µεθιστανειν. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. πιστις. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται.

Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω. αυτην. φησιν. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. ουδεν ωφελουµαι”. αγαπην δε µη εχω. εξ ολης . Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. ει µη την εις Χριστον πιστιν. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. ον εωρακε. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. Ον γαρ ουκ ιδη τις. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα.εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. ως ειποµεν. µητε συναφθεις (194) αυτη. Η δε αγαπη αυτη. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. φηµι. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. πως αγαπαν αυτον δυναται.

οµοιοι αυτω εσοµεθα”. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. την ζωην των απαντων εστερηµενον. εις Χριστον εβαπτισθητε. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. κατηργηκα τα του νηπιου”. φησιν. ∆ια τουτο παντα στεγω.καρδιας. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Χριστον. προσεχε τω λογω. ειπεν. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . “Οσοι γαρ. της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. ιδειν ου καταξιουται αυτον. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. αγαπησει αυτον προτερον. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. “Ο αγαπων µε γαρ. παρακαλω. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. Και ου τουτο µονον. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. Χριστον ενεδυσασθε”. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. φησιν. ως νηπιος ελαλουν. ως νηπιος εφρονουν. εαν φανερωθη. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. οµοιοι τω Υιω του Θεου.

µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. πατερ. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. σταυρον και θανατον υποµεινας. ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. αλλα τη προθεσει. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. φησι. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. εφ᾿ ω και κατεληφθην”. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. φησιν. η δυναµις του Χριστου”. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. αλλα τη προαιρεσει. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. γινωσκετω δε τουτο. “ινα επισκηνωση εν εµοι. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. µηδεις εαυτον απατατω. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. ατελεστος δε. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”.

Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. ως ηκουσατε. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. Πατερ. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. το αφθαρτον. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. το ατρεπτον. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. εξ ων . ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. Και ουτω ταυτα διδωσιν. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. το αΐδιον. πατερ. Και ινα συνελων ειπω. το αναλλοιωτον. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. εν εµοι καγω εν αυτοις”. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. καθως συ. ινα εν ωσι. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. τον ουρανιον αρτον. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων.

η διδασκων ετερους. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. αλλα προς τας αρχας. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. προς τας εξουσιας. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. ου µονον δε. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. νηπιω εοικεν απαλω. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο.

. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. ως οιµαι. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ουδε οφθηναι. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι.

Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . Η δε αγια απαθεια. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. ετι εν σωµατι οντες. διατηρει. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. µη γενοιτο. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. ουρανω. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται. µη οτι γε αµαρτιας. Των αγιων εοικασιν εκαστος. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες.

αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. παραγεται. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. καταπαυσω τον λογον. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι.και ορωµενω. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. συµφηµι καγω. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. και θεραποντα ηλιον. ει µη τινα αλλον. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. Ιστω πας ο ακουων οτι. αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα.”. Και ινα ταλλα παρησω οντα.

το γε νυν εχον. Αει γαρ. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. εγω νενικηκα τον κοσµον”. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. Παρησω γαρ. το καινοτερον. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι. Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. τω εναντιω συνταττονται. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. οια δη . εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου.

απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. ου χρηµατων ουτοι εφιενται. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. Οιµαι. ου τρυφης. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. τω εραστη επιδωσει. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. Ου δοξης γαρ. ουδε τη σκια των .

Και . νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. και ηµεις οι απερριµενοι. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. η σχετικως προσανεχουσι. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. Τουτο ουν το µακαριον παθος. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν.

ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. αµαρτανει και βλασφηµει. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. ω ουτοι. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . Παντως. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. δηλον οτι. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. φησιν. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. ουχ ηµεις. αλλ᾿ ως πιστοι. εις το Πνευµα του Θεου. λεγετε· Χριστον. Χριστον ενεδυσασθε. Το ουν ενδυµα τουτο. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι. φησιν ο Παυλος. Τι ουν.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. καθως φησιν ο Αποστολος. Τι δαι. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. Εστι τι. παντως ειποιεν αν. Ναι. Ει ουν βεβαπτισµεθα. η ουδεν εστιν. πιστει δε µονη και λογισµω. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. τι ειναι. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. ουκ αυτος. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι.

ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. οπερ ουδεποτε γεγονεν. Θεος.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. Εστι τοινυν Χριστος. Τι δε εστι. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος.. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. οπερ πρωην ουκ ην. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. φησιν. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. “Η σαρξ γαρ. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου.

Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν. την λαµπαδα”. ουκ εστι. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”.” Απαγε. Τι ουν ερεις προς ταυτα. φησιν. φησι. ουδεις εωρακε πωποτε”. λεξον ηµιν. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. φησιν. “Ο µονογενης. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι . Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. ω ουτοι. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. “Θεον. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. Τι δαι. τι ερεις. Αλλ᾿ οιδα. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. Και τουτο λεγοντες. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα.

µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. δηλονοτι και πιστεως. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται. ουτε πιστευειν. και η θεωρια συνεπεται αυτη. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. Πως γαρ. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. αγαπητε. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα.” Ουδαµως. τοτε δε προσωπον προς . Ευδηλον οτι ενταυθα. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. ο δε ελπιδος εκτος. Ει γαρ µη τουτο γενηται. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. των αιτιων της αγαπης µη οντων. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. ∆ια τι η πως τουτο εσται. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. πιστις ελπις. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη.

οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. γενου δεκατος. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. γενου τριτος. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. φησι. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. φησιν. γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. Ουχι. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. Οις ουχ ηµεις. αδελφε. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. ινα συ σωθης. γενου τοιουτος τη πιστει και συ. καθως καγω Χριστου”. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. γενου ταις χιλιασιν.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. Και τις Παυλου ισος. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. Αλλ᾿ εκεινος. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. ει βουλει. Παυλος ην. Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. των συγγενων µου κατα σαρκα”. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις.

επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. συ δε µοι συνετως αποκριθητι. δηλονοτι και τα νοηµατα. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. Ει ανθρωπου εισιν. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. τα του Θεου. . Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. Ανθρωπου παντως. φησιν. Ειπε συ.

τι αν και οικοθεν ειποι. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. κατα την κελευουσαν εντολην.οικου φερε ειπειν η πολεως. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. Επει. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. ειτ᾿ ουν φωτος. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. Ποιαν. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. ποιαν δε φρονησιν. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. γινωσκειν και τα περι της πολεως. ουδεις ειπειν δυναται. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. αδελφοι. ειπε µοι. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. ου δυναται απο της ακοης µονης. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. εαν µη προτερον ιδη. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους.

πατερ. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. γλυκυ. οτε ιδης αυτον. ως προεγνωκως τον Θεον. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. Ην µοι δε χαρα η και . ειτα ορασις. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. Και ως ουν τουτο λεγει. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος.” – “Φως. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. τεκνον. πατερ. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. ου δυνασαι. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. .πως γαρ. ω πατερ. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. Και φησι· “Τι. . ειδες. πατερ. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται.

Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. καθα δη και νυν. Ει γαρ µη ιδη. φησιν. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. ως ορας”. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. αυτον. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. ινα παλιν ειπω. εστι”. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. . Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. ο Θεος. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι.νυν συνουσα µοι αφραστος. και ποιησω θεον”. αγαπη τε και ποθος πολυς. ως ορας. συ ει. εαν φανερωθη. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. τεκνον. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. πολλω µαλλον επι Θεου. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος.

Ει δε και ειπη. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. το Πνευµα της αληθειας. ου εδωκεν ηµιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. η παρα τινος ακηκοασιν. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. Ει ουν ηκουσαν. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. Εµαθες . ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. Εκεινος εµε δοξασει. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. φησιν. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. πως εκεινοι ειρηκασιν. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. Φρασον ηµιν. ποθεν. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. ει οιδας. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. Παντως γαρ. οιον φερε ειπειν. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον.” “Εκ του Πνευµατος. Επει ο ουκ ειδον. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα.

Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. ως ορας. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. δυνατον ειναι . τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”. Συ ουν. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. λεγεις τουτο Θεον. υµεις δε γινωσκετε αυτο. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. Θεος. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος.

εντολας. Αγαθε. και τον . ωσπερ ποτε ο τυφλος. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. Κυριε. ως αναξιον. ει θελεις. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. ινα ιδω την δοξαν την σην. επουρανιε. και εν εµοι. αδελφε µου αγαπητε. ο Πατηρ. ως ειπας. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. αδελφε. Μορφωθηναι θελησον. αγαπητε. προσπεσον. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. Αλλα χρεων ειδεναι. ινα ιδω το φως του κοσµου. ευσπλαγχνε. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. Πεµψον τον παρακλητον. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. ανθρωπε. Εδιδαχθης τοινυν. σεαυτον. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. της σης θεοτητος καταλειψης µε. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. Εµφανισον µοι. πιστευσον. Ναι. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. Τουτο ουν εστι. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. εν εµοι. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. αµην”.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. ω Θεε του παντος. και επ᾿ εµοι. ως τας θειας τηρησαντα σου. σε τον Θεον. αορατε. οικτιρµον. Υιε του Θεου. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. την εικονα. απο γεροντος νεον γινοµενον. οτι. ∆εσποτα. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. Μεινον.”. ευσπλαγχνε. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε.

Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. τι νεκρων διαφεροµεν. και πνευµατικοι γινοµεθα. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. εν σωµατι οντες. Ειπε. Αλλα ο ηλιος. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. συ. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. µυστικως δε και ανεπαισθητως. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. η γινεσθαι (224) µεν. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. η η θαλασσα. ως πολλακις ειποµεν.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. Μη η γη. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. Νεκροι γαρ οντες. ειπε. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. η οι αστερες. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. ως δεδηλωται. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. ιδου γεγονε τα παντα καινα”.

καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. πυκτευετε. Αλλα προσεχετε. δουλε αγαθε και πιστε. ζητειτε. εως ακουσητε· “Ευ. προς µηδεν ετερον απονευοντες. εως λαβητε. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. τα ανω φρονουντες. (226) . τα ανω ζητουντες. υποτασσεσθε. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. αιτεισθε. ω πρεπει πασα δοξα. κλαιετε. προ του λαβειν εκεινα. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ΛΟΓΟΣ στ΄. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. µηδενος των επιγειων. εαυτοις. Τεως διδασκεσθε. τω ενι τρισαγιω φωτι. επι πολλων σε καταστησω”. τεως µετανοειτε. Ναι. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα. νηστευετε. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. εως καταλαβητε. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. φροντιζοντες. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. εως δραξησθε. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. κρουετε. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. διωκετε. επι ολιγα ης πιστος. παρακαλω. τα ανω επιποθουντες.

αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. και απαθειας. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. οτι . µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. φηµι. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. περι εµπαθειας. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. αγνοουντες. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. ως εικος. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως.

ωστε. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. αλλα και του εσωθεν. ει σπουδαιος εστιν. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. µη ωσαυτως ασπασασθαι. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. µη µεµψασθαι αφανως. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. οιον απο πατρος και µητρος. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. µη επιχαρηναι πτωσει . ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. µη κατακριναι τινα.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. µη πιειν. ου λεγω µονου του εξωθεν. µη υπνωσαι. φηµι. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. µη προπετως τι διαπραξασθαι. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. τα δε εν τω κοσµω. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. της καρδιας κινηµατος. µηδεν παραβλαπτεσθαι. οιον µη φαγειν. εν µεσω αυτων στρεφοµενων. οιον µη βλεψαι εµπαθως. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων.

ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν. Ω και εντυχων. η και του πωγωνος. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται.τινος. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. µη φθονησαι κακως. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. µη ζηλωσαι εν πονηρια. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. αλλ᾿ ολην. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. Ου και κρυβεντος εξ . πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν.

ακουει αρρητα ρηµατα. Θεος αναρχος. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. του αµωµου αµνου. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . αψηλαφητος. ψυχη και Θεος. τω ποθω καιεται. εντονωτερον. ως που τις εφη.οφθαλµων αυτου. περιπατει συννους. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. του µαννα του νοητου. τα τρια ταυτα. εν απολαυσει γινεται της τρυφης. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. απροσιτος. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. (231) ουτε σωµα. εις τον παστον παραγινεται. αλλα και παντελως καταπεση. αορατος. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. ασφαλεστερον· ορα κατω. απαθης. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. ανεξιχνιαστος. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. Σωµα. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. τον νυµφιον ορα. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. δραµειν µη δυναµενος. αρρητος. συναπτεται τοις αγγελοις. ως πιστευοµεν. του ποµατος της ζωης. του µοσχου του σιτευτου. εις τριτον ανερχεται ουρανον. του αρτου του ζωηρου. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. αναφης. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. (230) απορησας ουτος. τη µνηµη φλεγεται. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. ατελευτητος. ανεκδιηγητος. τρεχει σφοδροτερον. εις τον νυµφωνα εισερχεται. απογευεται της ζωης. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. τω φωτι αναµιγνυται. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. αρπαζεται εις παραδεισον. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. τη αθανασια συµπλεκεται.

ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. γινοµαι. Αποδεδεικται τοινυν οτι. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. πηλος. Θεος. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . ψυχη και σωµα. ως ο Λογος απεδειξε. µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. η ινα αισχυνθωσι. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. µαλλον δε. αχωριστον ουσαν της ψυχης. Αλλα παλιν.ενδεικνυµενοις. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. καθως επλασθη. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. Πατηρ. Αλλα προσεχε. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. ει δοκει.

Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. µενει ασαλευτος. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. αλλ᾿ ουδε. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. καν εν βορβορω σωµατων. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. φησιν. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. απαθης εστιν.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. ειπειν. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”. µηδεποτε εις ετερον τι . Θεος απαθης εστι. Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι.

αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. (234) τον µαργαριτην. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. επι θρονου καθηµενον. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. Ορα τινα δοξαζοµενον. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. ουτω διακειται. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. ουτω και η των αγιων διανοια. ου µολυνεται. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -.µεταβληθηναι δυναµενος. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . Βλεπει τον αργυρον.

πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται. τεταραγµενος ολος τον νουν. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. κατεχει. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη.εµπαθους αλλοτριος. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. τον ογκον. Οιµαι. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. παρακαλει. . κεκαρωµενος τω παθει. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. του παθους την φλεγµονην. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. εχωµεθα του λογου της διηγησεως.

και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. σοφος ων. σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. ως επι καλοις. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. αλλα µεν τη γευσει. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. το δε κρυπτοµενον. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. ο δε.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. ∆ια δη τουτο. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. ως εφθην ειπων. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα.

Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. παθος. ακαθαρσιαν. Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. α δε συ βλασφηµεις. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. ζη δε εν εµοι Χριστος”. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. πως. Ζω δε ουκετι εγω. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. πορνειαν. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. ως . αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. η ηδονης υποστησεται κινησιν. ειπε. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν.

τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. ουτως εχων. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. Ει δε οµολογεις. καλον ποιων. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. Βλεπε. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν.εφικτον ανθρωπω. η δουναι λογον τω Θεω. και δεθεις. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. επει ουδεν κερδησεις ετερον. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. εν τινι αλλω θαρρησας. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. αλλα και περι των προβατων. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. χειρας αµα και ποδας. Ειπε γαρ µοι. γινωσκε. παρακαλω. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους.

εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. αδελφε. Φριξον. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. ζωντα δε µονω . ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. ανθρωπε. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. τον επουρανιον βασιλεα. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. Ορα µη κριναι τον ετερον. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. καταδεξη. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης.

ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. Ουτω γαρ ποιων. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Και οτι. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν.τω Θεω. καλον ποιησεις. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. ω πρεπει πασα δοξα. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. (243) Περι των δουλευοντων Θεω. και .

η πορνη. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. και οι εν ταυτη χρονισαντες. εισαγωγικοι τε. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον.δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. Οι µεν γαρ µετανοουντες. οιος ην ο τελωνης. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. Οι δε την ασκησιν . λεγω. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. εκλαυσε πικρως. εισεται. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. ο Πετρος αυτος. οτε. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω.

χαµευνει. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. νηστευει. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. αλλα των µεν πονηρων µονων . Τουτο δε λεγων. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. αγρυπνει. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. µη επερχοµενης δε. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. κλαιει. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. ουδε ο εκκλινας απο κακου. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων.

η και µηδολως ποιων. εις κατακρισιν.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα.τω δοκειν απεχοµενος. αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. αραντας παντα. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται. Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. Τι δαι. τω χαυνω και αµελει. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. λαθρα διαφυγειν. επι πλειον κατακριθησεται. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. οτι τω Θεω . Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. αλλ᾿ εασαντα τουτους. φησι. αµαρτια αυτω εστιν”. εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αλλα αργος καθεζοµενος. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. . Ουδαµως. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. ποιειν και µη ποιουντι. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον.

απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. η τους στρατηγους. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. ∆ουλοι γαρ αυτου. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. πιστοι τε και απιστοι. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. δουλοι και ελευθεροι. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. ιερεις. Και πως τουτο εστι. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. µητε τον βασιλεα ιδοντες. ει δοκει. πλουσιοι και πενητες. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. οιον αν και εστιν. η εκεινους. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. και ταυτα. οι παντες εσµεν. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. αρχιερεις. ουδε εαυτον. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις.

αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. Κλαιοµεν. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. ∆ια τι. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. προς τας εξουσιας. σκοπησωµεν. αλλα προς τας αρχας. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. εν η αιχµαλωτοι. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. διηγοµεν. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. ει δοκει. Παντως ινα των . διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”.αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. παντα τω δοκειν αφεντες. εκουσιως αποφυγοντες. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. τι εργαζοµεθα. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. Τεως δε.

Πενθουµεν. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. Παντως ουδεν. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. Νηστευοµεν. καν κολαφισµατα. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. καν εκπτυσµατα. Ευχοµεθα σωµατικως. Καθεζοµεθα εν κελλιω. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. καν ραπισµατα. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. καν οτιουν πανθανωµεν. καν εµπαιγµους. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. και συνελασαν εις κρηµνον. καν λοιδοριας. ∆ια τι. φευγοµεν εις τα ορη. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. Ιδου ουν. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. Ει ουν δωη ο Θεος . τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. (250) ου µονον δε. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. Ει δε µη τοις ορωσι.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. Ταυτα δε ποιουντες. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου. ∆ια τι. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα.

και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. . ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων. οι προσαιτουντες πενητες. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων.. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. Πως δε. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. φευγων δε αυτος ισχυρως. οι δε εκ προληψεως ηδονων. αλλα και τραυµατιαι. ως ειρηται. Ουδαµως. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. οι δε εκ συνηθειας κακης. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. ειπατε µοι. τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. Ου µονον δε. φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. ουδε υµιν. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. επειδη. οιµαι δε.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν.

ουτω διακειµενους ως λελεκται. Τω ουν ηµας ελεουντι. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. σπουδαζοντες. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. κατα τον θειον Αποστολον. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. ως ειπον. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. Ουµενουν. εµοι εποιησατε”. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. Παρακαλουµεν. ιατρευσον σεαυτον”. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. “ουδε εξ εργων τινων. ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. αλλα και τουτο ποιησας και . (253) ως εφθην ειπων. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. ουδεν ωφελει. ινα µη τις καυχησηται”. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. Ουδαµως· αλλα τι. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων.

καν ασθενη καν µη. των αδυνατων εστιν. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. ουτω και η ψυχη. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. ως οστα νεκρα. προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. φησιν. “Εγω γαρ. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. φησιν. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. καν αµαρτηση καν µη. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. Ει µη εκεινον . µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. η καν ολως ζην. φησι. Ει ουν ηµεις νεκροι. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα.. Τι ουν το οφελος. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. ουδεν εσται παλιν οφελος. εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. εαν αψυχον κειται και απνουν. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας.

θρηνησον. λεγεται ζωη. ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. αυτο εκεινο. ει µη το φως παραγενηται. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. Ερχοµενος δε αυτος. Ει ουν ετι διψας. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. κλαυσον. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. ω αδελφε. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. τυψον σεαυτου τας οψεις. λεγεται φως. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. προσπεσον. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. καλειται ιµατιον.”. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. αρτος. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. δυσωπησον. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. µακαριος ει. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. σκεπη και υδωρ. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. καλειται υγιεια.

αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω. Και οταν τουτου αξιωθης. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. την αγαν ακτηµοσυνην. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. ον ουδεπω τεθεασαι.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. µη τιµην. .. φησιν. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου. υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν. τι οτι και δοκεις ζην. ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . ∆εικνυε αυτω. αλλα τον Χριστον ορων. την αποκεκρυµµενην”. µη αναπαυσιν. τον αφιλαργυρον τροπον. µη δοξαν ζητουντα. Μηδε. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης.

απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι .. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . ο αµαρτωλος”. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. Τι ουν. Μνησθητι ων ειπον. καταξιωσης. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. το αληθινον φως. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. Ουδαµως. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. φησιν. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. ερωτω πως αυτο. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. (258) ινα.Γραφων. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. τεως εν εργασια και ουκ αργια. ουκ εγκαταλειψει σε. εν σκοτει διαγοµεν. Ει νεκροι εσµεν. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. το φως το αληθινον. καθωσπερ εφθην ειπων. αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν.

ειπε. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. συ δουλευειν λεγεις Θεω. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. Αλλα καθη. ειποις. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. Ειπε. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. Πως ουν ηµεις. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. και ου διακονησατε µοι”. Πως ουν. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. . Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. ως προειρηται. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. εν τω κελλιω. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. (259) Ει δε συ µεν. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. ∆ια ποιων των εργων.

αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν . επαν δε σφοδρως εκκαη. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. ως τινες οιονται των νεκρων. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. Ουδε αγνωστως. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. τινεται τροφη και ποσις. αλλα και πολλους αλλους. ωσπερ ο κλιβανος. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι.. του θειου και αρρητου φωτος. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. και αυτο. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. Εις ους δε αναφθη. .

εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. λαβειν· και τηνικαυτα. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. . Τι λεγων οψωνιον. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. επειδη. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. Το βασιλικον σιτηρεσιον. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης.

ετοιµη προαιρεσις. εαν θελωµεν. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν. Ει δοκει. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. το κωλυον ουδεν. φησιν. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. ειπε µοι.πως εις παραταξιν. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. ΛΟΓΟΣ Η΄. Αλλα δευτε και διαναστωµεν. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου.

Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. τον πειρασµον του διαβολου. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον.κοσµον. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ. φησιν. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . την προδοσιαν του µαθητου. αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. το σπηλαιον αυτο. ου λαλεις. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. Και συν τουτοις. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). ου µονον δε. την των γονεων υποταγην. Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. πως. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. την εξ Αιγυπτου επανοδον. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. τα σπαργανα. ειπε µοι. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. την του Συµεων υποδοχην. την φυγην την εις Αιγυπτον. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη.

ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. τον σταυρον. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. τα ονειδη. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. ωσπερ δροσος ουρανιος. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. ειτα τον φραγγελισµον. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης.). τον ακανθινον στεφανον. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. ανεωγµενης εκεινης. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. αορατος και ανεξιχνιαστος. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. και επι τουτοις. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. δικην αστραπης . την πορφυραν. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. αρα γε. τον καλαµον. τους εµπαιγµους. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων.

ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. Και ταυτα ιδων. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. Εν εµοι δε. (267) ον ευρων ο εµπορος. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. πως. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. καθως ειποµεν. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. Που οντας. απεριγραπτος. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. και ιδου τρια εν αυτω. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. . ασχηµατιστος. αεικινητος. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. µη ειδεναι φαιης τινα. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. φησι. αψηλαφητος. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. ουκ αγγελων. ακινητος. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. αναφης.

δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. ουκ εν σοι. εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. ως ανθρωπω εφικτον. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον .

”. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. ολως θαρρειν. ου µονον δε. ινα µη τις καυχησεται”. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. κατα τον θειον Αποστολον.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. παντες ουτω σωθησονται. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον. Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. ου χρη τοις εργοις. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν.

η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. η χρηστοτης. η χαρα. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. κρατος. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. ος εστιν η αγαπη. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι . η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. ΛΟΓΟΣ Θ΄. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. η πραοτης. συν Αγιω Πνευµατι. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. ης πιστις. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. τιµη. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος.παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. η αγαθωσυνη. η ειρηνη.

“Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. ευδοκησεν ο Θεος. Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. Ω της ευηθειας. φησι. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. τω µεν φωτι ηνωµενους. Ουδεµια µενουν. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. ητοι τη ουσια. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. ουκ εστιν. τον οντως οντα Θεον. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. ω της πωρωσεως. ουκ εστιν εως ενος”.ποιων χρηστοτητα. του εµου γενους. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. διδοσθαι. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. αδελφοι. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. Που γραµµατευς. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων. Που συζητητης του αιωνος τουτου. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους.

Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. Τουτων η γνωσις των θειων. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος. τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. ειπειν ολως ου δυναται. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη.. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος.περιεργαζεται. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . θειω κινουµενοι Πνευµατι. αυτον τον Θεον. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. α δια νοερας θεωριας.

εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. Υιου και Πνευµατος διχα. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. ουδαµως ευρησεις. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. Πατερα δε. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. καθως φησιν ο προφητης. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. αλλα διηµαρτες της ενοτητος. του Πατρος και του Πνευµατος. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. αλλ᾿ ουδε Υιον. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος.Πνευµατος. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. ενωθησονται. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. Ει γαρ ενωσεις αυτους. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”.

ενθεν ερω. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε. αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. ωσπερ επιλαθοµενοι. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. ως απειθειας και απωλειας υιοι. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας.εκπληρωσεως. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. απατατω κενοις λογοις. ως ορω. οτι εαυτους ανακρινειν. “Μηδεις υµας. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. ω αδελφε. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. φησιν. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. η ουπω εις το υψος (278) . Ουδαµως. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. ω ανθρωπε. ω αδελφοι”. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν.

Ειπε. αδελφε. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. Και πως συ. ω αδελφε. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. ων ο βιος. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. ως ειρηται. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν. Ει µεν ουν. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. Τον ουν φθονον ωδινων. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος.τουτο ανηνεχθης των αρετων. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. . τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους.

γεγονας. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. Ει γαρ µη απαθης. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. κατηχουµενος ων. ως ειδως τα θεια. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. ιστασαι. οια δη κατηχουµενος. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. µηδε αγιος ει. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. αυτος εστιν ος . εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις. ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. Πως. περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. δια του Πνευµατος αυτου. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. “α . “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. υπο σου βιαζοµενος. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. ινα παραφρονων ειπω. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος. του µεγαλου Θεου. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. Ηµιν δε. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. ως ειποµεν. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν.ως γεγραπται . Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω.

τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι. εγκρατεια”. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . πιστις. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. αµεθυσον και αλλους τινας. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. πραοτης. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος. σαπφειρον. ει µη απειρως εχει. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. ενος εκαστου αυτων το ειδος. ασβεστον διατηρουµεν.εν Θεω θαρρων λεγω -. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. µακροθυµια. αγαθωσυνη. χαρα. ως εκ λαµπαδος τινος. ο αµορφος και ανιδεος. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. οιδεν. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. ειρηνη. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . χρηστοτης. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. των ευτελων και αχρειων. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. το µεγεθος. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται.

Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος. Τι γαρ φησι. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”.. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. “Ο γαρ αγαθος.βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. φησιν. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. αδιαφορουµεν. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. “Παντα λογον αργον ον εαν . ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα.

ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. . και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν.λαλησωσιν οι ανθρωποι. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο.

τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. “Παυσαι. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. και των βουλοµενων εκαστος οψεται. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. Εξ υµων µεν. πολλοι µεν ειδον και προτερον. οιµαι. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. πλειους δε. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης. ως αυτοι φατε. ει δυνατον. ουδε προλαβων εδεξω αυτον. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. ω ουτοι. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. ινα µη οµοιος γενη αυτω. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. ορωσι και νυν. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. λεγοντες. πας αρα .

οιµαι.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. Ει ουν και υµεις υπο . την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. Τι δαι. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. ω αδελφε. Οθεν. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. και µη βουλοµενος. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. σαρξ εστι. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. ει βουλει µαθειν. αυτος συ. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. Ειεν. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. Συ δε. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. καθοµολογησεις. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. Ουδαµως δη. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. Παντως ουδαµως. οτι εκ Θεου εστε. Ουτως ουν και υµεις. (286) φησι. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον.

ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. και παλιν. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. αυξανων τη πιστει.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. τη . παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. τας καρδιας. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. σπουδασωµεν. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. καθ᾿ οσον νοει. παχεις. ενδον µενει. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. λεγω. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. πατερες και αδελφοι µου. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. Αλλα. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. παρακαλω.

κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. µαλλον δε κατα φυσιν ον. Και οτι . τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. ω αδελφοι.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. Το δε πως. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. ειπειν ουκ εχω. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης.

αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα.η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. αγαπητοι. τοις δε γε κατ᾿ εµε . και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. πολλης της του νου καθαροτητος. πολλης της σπουδης. Πολυς ηµιν. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. (291) και τινος ενεκεν. ινα γνωµεν. ηγουν υποχωρησουσι. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. ατελευτητος. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος.

αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. ως ειπειν. ως φησιν η θεια Γραφη. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. . εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. ως αν. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). ου δι᾿ ετερου. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. εξεπεσον. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. υστερον δε και ηµεις. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. οι εξ εκεινων τεχθεντες. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. εδουλωθηµεν. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος.

αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. φοβερα και φρικτη δεικνυται. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». αλλα σωσαι τον κοσµον. το σκευος της εκλογης. ο αθανατος και αναµαρτητος ων.αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. και σκοτισθεις µαλλον. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. Η γαρ θεοτης. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. ου ζωοποιουσα. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. ουχι αυγασθεις. αλλα φλεγουσα. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. θνητος εκ θνητου. ου φωτισθεις. ου φωτιζουσα. Τινος χαριν. ο αφθαρτος. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. αλλα τιµωρουσα δεινως. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι.

ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. τα τε αισθητως πραχθεντα. Η γαρ ηµερα Κυριου. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». Ει γαρ . Ου µονον δε. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. φησιν. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου». και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. ουτως παλιν ελευσεται». τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. και τα εργα αυτου. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. ολος αµολυντος. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». οια εισι. «Εγω γαρ. προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. παντα λεπτοµερως καθορα. φησιν. καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι.

παντως. ειτε καθευδοµεν. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. ουκ εστε εν σκοτει. ουτως. µη ειπης εν τη καρδια οτι. Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. αδελφοι. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. αµα συν αυτω ζησωµεν». και ου µη εκφυγωσιν. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. ειρηνη και ασφαλεια. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι.µη τουτο εσται. ινα ειτε γρηγορουµεν. οι απιστοι. τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. Υµεις δε. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. αποθανοντος µου. πως αυτον οι αµαρτωλοι. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. αδελφοι. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. αγαπητε. ουδαµου φως θεασοµαι. και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι. δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι.

Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. ουδεν υµας ωφελησει». ενδικως κατακριθησονται. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. φησιν. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. Μηδεις υµας. πως υιος λογισθησεται. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και .επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. «εαν περιτεµνησθε. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. «Χριστος»γαρ. Ο του φωτος χωριζοµενος. οµοιωθησεται. Ουδαµως. αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. αδελφοι. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. αλλα και εν τω Πνευµατι. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. ουχ ως αρνουµενοι µονον. ει και λαµπει τρανως. και ουτος κατακριθησεται. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. αδελφοι.

(299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. αποδεξαµενος. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. καταλιπων µεν τον ανταρτην. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. Ειτα . Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. ως ακουω. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. συµπαθη και φιλαγαθον. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. Ον ευθυς. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. ποιησαι και φυλαξαι. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον.

εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην. φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι.

υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. αδελφοι µου αγαπητοι. µαλλον δε αυτον εκεινον. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. Ει γαρ τουτο εγενετο. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον. σπουδασωµεν κτησασθαι. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. µαλλον δε µειζονως. εαυτους εκκαθαραντες. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. ην µοι αφορητος. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. ουκ αν . αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. αποδεξηται και τιµηση. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. οµοιως ηµας. τους αρραβωνας λαβειν. ινα και αυτος. Τοιγαρουν. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. θλιψις. παρακαλω. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. αδελφοι. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. και ουχι βασιλευς µονον. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. πιστευσατε.

και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. αδελφοι. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. Ταυτα τοινυν ειπων. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. Ει ουν ο Χριστος Θεος. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. τοις αδελφοις µου. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. καθως ειποµεν. πιστος ειναι οιοµενος. Εν τη των ορωµενων κτισει. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. και εις το πυρ εµβληθησεται. εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. Εν ποια αρα σκοτια. και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. αυτον παλιν εχει τον Κυριον. και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. ινα. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. Αλλα προσεχετε. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». Θεον τον Πατερα λεγων. απιστος ευρεθησεται. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. αντι του· . αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. εκθησοµαι. Λογον τον Υιον. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε.

νυν µεν µετριως. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». ινα σαφες αυτο απεργασηται. «Οσοι γαρ. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. ουδε ευρεν. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. διεστη του κοσµου. ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. ουχ ως µη οντες. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. φησιν. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. ουδ᾿ ηνωθη. φησι. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. Πως. ουδε αυτον εωρακεν. Προσεχετε µετα ακριβειας. εν δε τη αναστασει τρανοτερον. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. Ειτα ποιησας τον κοσµον. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». ου τοπω. φησιν. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. . τον κοσµον ποιησας. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. ελαβον αυτον. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. φησιν. αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. ουδε εγνω. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. φησιν. παρα τω Θεω εισιν. εν τοις πασιν αριδηλως εστι.

αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. καγω εν αυτω». Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». πληρης χαριτος και αληθειας». Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. ωστε µη µονον ειναι πιστους. Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν. Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. οτι εγω αγιος ειµι». ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν. πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. Οσοι δε ελαβον αυτον.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. φησι. και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες.

τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. αδελφοι. οτε ταυτα εγενετο. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. κατ᾿ αυτην την ωραν. εαυτον θεασασθω. Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. Εµµεινωµεν. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. ουκ ανθρωπος. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. µια δε των αµφοτερων η δοξα. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. αδελφοι. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. Τοιγαρουν εκαστος υµων. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. Γεννηθεντες. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. Αψευδης γαρ ο Χριστος. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. (307) Ει ουν εκεινος . ου µη διψηση πωποτε. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ου λογω µονω. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». φησιν. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. ει τεκνον Θεου εγενετο. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν.

οτι µη . ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». ουκ εκτησαντο δε. Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. κατα τους ουτω φρονουντας. ασυγχυτον. ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. ολως αισθησιν λαβωµεν. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. ακτιστον. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. αορατον. εν φως. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. αχρονον. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. βλασφηµει. ωσπερ αρτι. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. αΐδιον. ουκ εστιν. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. Πολλοι γαρ ειδον µεν. φως ο Υιος. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. ανενδεες. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. ατµητον. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. ετι οντες εν σωµατι. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. Φως ο Πατηρ. φως το Πνευµα το Αγιον. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». Ει ουν η πηγη βλυζει. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. αποσον.

και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. αλλα δια ραθυµιας απολεσας. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». Και πως εσται τουτο. Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. κατακριθησεται. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ει γε βουλεσθε. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. εστιν η πανηγυρις. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. Ενταυθα τοιγαρουν. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. ενταυθα τα σκαµµατα. ουκ εν ηµερα µονον. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε.επολυπλασιασεν αυτο. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας».

µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες. Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. αρα. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. το φως του κοσµου». ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. Ου γαρ εστιν. ινα παλιν ερω. επειτα και ηµων. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. φως εστι. λεγων. αδελφοι. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. αδελφοι. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. Ο γαρ Θεος. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. (310) ει και µη τη ποσοτητι.

εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. ως συ λεγεις. σε. οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . περιγραπτον. ως ουκ οιδας. απρακτος ων συ και αργος. εν νυκτι διαγεις. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. τη ση ρυπαρα καρδια.εγενετο. και χρηµατισαι ηµερας υιος. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. ωσπερ ουν και φως. πονηρε δουλε. αλλ᾿ ως εν βορβορω. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. τουτο γινωσκων αυτος. οστις αν ης ο τουτο λεγων. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. οτι ελθοντα µε. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. ητοι φωτος. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι.

νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. . ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». Ουδαµως. ελευσεται. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι». επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. τουτο τοις νοητοις Θεος».θεαθηναι. καθως ο Παυλος φησι. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. και νυν ο Κυριος λεγει. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. πως. ινα το φως ηµας καταλαβη. µεθ᾿ ηµων ων. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. εργατα της ανοµιας. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων.». και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. Ταυτα τοιγαρουν ερει. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν.

περιφεροµεν. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. ανθρωποι τη φυσει. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. µενουσιν. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. καθως φησιν ο . αλλα φθαρτον αυτο. σωµατικως δε ουκετι. θεοι τη χαριτι. εκει το παν ελπιζοντες. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. ενταυθα οντες.

τουτεστιν εν τη εµη δοξη. «Εγω γαρ. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. τις ηµων αθλιωτερος. παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. αρτον λοιπον µονον ψιλον. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. τι νεκρου διαφεροµεν. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . Και ουκ ειπεν. ηµεις δε τα κληµατα. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». τις αρα ηµων απιστοτερος.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. εργων ερηµοι. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. εν τη εµη θεοτητι. αλλ᾿ εν εµοι. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. Ει τοινυν αυτος φως εστι. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. καγω εν αυτω». εν τω εµω φωτι. λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. αλλα και ασυγχυτως. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. φησιν.

της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. η και µετα την εξοδον. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. . ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. Οντως ουδεις. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. Και µη απιστει τουτο. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. ταυτην λαµβανουσιν. Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες.

µετριως µεν. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. οµως γενησονται. συγκραθεντες αυτω. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. οτι αυτοι. οτι. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. φησιν. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. οταν αποκαλυφθη. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. οπερ απευχοµαι. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. ουτοι δε εντυγχανουσιν. οτι. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. ει τολµηρον δε ειπειν. . των αλλων απαντων καταφρονησαντες. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. οµοιοι αυτω εσοµεθα». αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες.

Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. οταν εγγυος εστιν. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. ουδε ους ηκουσεν. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. οντα δε εν τω Θεω µονω. εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. αλλα µορφουται µεν. το του Χριστου στοµα. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. Ποιοι. ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». εν τω µετωπω. οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. αλλα ενδον. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». . Απαγε. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. εν τη καρδια ηµων. Ουµενουν. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. µητηρ αυτου λογισθησεται.

ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. ω αδελφοι. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. ως επι µαρτυριον κληθεντες. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. ουτως ουδε. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. . εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. γινωσκοµενοι. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. µη τι γε µεριµνωντες. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα. η οτι (321) γινεται µεν.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. οτι αδυνατον το πραγµα. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν. απαραλλακτως. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. καθως ειποµεν. εν ενι φωτι. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον.

προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. Ο ηδη νεκρος γεγονως. αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. και ιδου ζωµεν. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. παντως εστερηται. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. Και παλιν· «Ως νεκροι. αγαπητε. Και προς το τελος. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. και ου δακρυον. παντων χρηζει. ει και τουτο τις οιεται. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι.

Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Ουδαµως. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. οι πτωχοι τω πνευµατι. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. κυριος τουτων ενος πως γενηται. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. ωσπερ κριος. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. Θανε και ζηση. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. Ου βουλει. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. Εν αληθεια γαρ. Το µεν γαρ ιδειν. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. Ο δε γε αναγινωσκων.οφειλει του κτησασθαι. φησιν. µη κτησασθαι δε. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. ειποι αν. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. ει µη προ των πυλων αυτης. Και ιδου συ νεκρος. Και ωσπερ νησους τινας εν .

αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. επι τη γεφυρα περιπατων. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας.πελαγει θαλασσης. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. Ως γαρ ουκ . παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. ερχεται. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται.

οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. ∆εσποτα. οι πτωχοι. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. ∆εσποτα. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. Ηµεις εσµεν. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. ηµεις οι αναξιοι.». Νυν ουν. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. . εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. Υποδειξον. ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. µηδεις αυτους πλανατω. προς το ταυτης κρατησαι. αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. Αλλ᾿ ω Κυριε. αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. ο οδηγος των πεπλανηµενων. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν.

τω ουτως οικονοµησαντι. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. αποιον. ∆οξα σοι. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν. ∆εσποτα. των δουλων σου.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. ∆οξα σοι. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. ασχηµατιστον. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. ανεκλαλητον. ο φυσει φιλανθρωπος. αποσον. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. αγνοουµενος παρα παντων των . αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. ∆οξα σοι. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. ανιδεον. αϋλον. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. ∆οξα σοι. και αυτον τον βασταζοντα. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. τις ιδων σε ου φριξει. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. Ο τα παντα συνεχων. ω αγαπης υπερβολη. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. Κυριε. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. Τις σε. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως. τον τα παντα.

Ποιου. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. και ωφελησεις οντως ουδεν. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. Ισθι ουν οτι. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. Χαραν γαρ ων. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. µηδε προσπιπτε. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. εξεις ενδον ουδεν. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. προ του ταυτα εννοησαι σε. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. η ποσων ορωµενων κοσµων. ουκ εσεται πλουσιωτερος. απανασταντος αυτου απο σου. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. µηδε προσοντων αυτω φυσικως. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. Αλλα βλεπε. (329) Μη πολυλογει προς αυτον.συνοντων αυτω. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. συντριβων σεαυτον και µαστιζων.

αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . Στηθι ουν. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. ωσπερ ειρηται. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. ∆ος ησυχιαν. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. οντος ανενδεους. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. ως ειποµεν. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. Ει ουν. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. Εκεινου ουν. φηµι. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. φησι. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. Εκπληττου. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. αυταις δη. Ταυτα τοιγαρουν ειπων.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω».

αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης.γραφησας θεολογιας καλως. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. . ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. ητις αυτος εστιν ο Θεος. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. Παντη που δηλον. εν κατασχεσει γενοµενος. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. ο τοιουτου πλουτου. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. Καγω τουτο σοι λεγω. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. της βασιλειας λεγω των ουρανων. Εαν δε συ. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. Ει δε.

(333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. εαν υπ᾿ εκεινων παντων. Μη. Μηδαµως Κυριε. τον υπερανω παντων των ουρανων. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. αλλα και διαγων µετα Θεου. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. και δια τουτο εκει . Μη οργισθης µε. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. Εδει σε ουν. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. ∆εσποτα. ιερεις. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. ∆εσποτα. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. περι τα στασιωδη κατελθων. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. ειτα. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. τον αθλιον και ταλαιπωρον. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. αρχιερεις. τον δουλον σου.

Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». µονον εκει µη εκπεµψης µε». Πως καταδεξη. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. α µαλλον επιστασαι συ η εγω. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. Πως ου φευξη. συ µε και µεληδον. κατατεµε. ∆εσποτα. ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. Αλλα πως παντα εξειποιµι. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. Κυριε. και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. συ µε ωδε τιµωρησον. ∆εσποτα. ο ευσπλαγχνος. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. τα εµα προβατα ποιµανον. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. αυθις εδει σε προσπεσειν. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. µη ηδονη απατηση µε. τα σκωµµατα τουτων. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. ει κελευεις. Απελθε. µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. τους αδελφους σου επιστρεψον». ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου. ∆εδοικα µη φειδωλια. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. φιλανθρωπε. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. τας λοιδοριας. Πως συνδιαξεις. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. µη µεριµνα συσκοτηση µε. τρεπτη ουσα.».

Πολλοι γαρ. κακεινου «Ναι. αλλα ανοητων και εθνικων. ω της τολµης. ουκ αισθανοµενων. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. ου ζωντων. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. ου βλεποντων. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. Κυριε. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. ει φιλεις µε. φιλανθρωπε. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. ω της σκοτωσεως. αλλα µετα φοβου και τροµου. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. φησιν. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον. ω της εσχατης αγνοιας. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι».» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. Ελεησον ουν µε. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. «Ποιµανε. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. η µαλλον ειπειν νεκρων. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν.

Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. ει δοκει. µη ραβδον. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε. Ποθεν τουτο δηλον. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. µητε δυο χιτωνας». µη πηραν. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. . Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. τα προβατα µου». Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». µηδε αργυρον. ουδε νηθει». Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. φησι. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». Αλλ᾿ ιδωµεν. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου. και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου. φευ. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης.

και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. φερε δη . Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. Ειπον γαρ. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. Ουδαµως. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. φησι. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι.

φησι. Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. ουκ οικιας. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. ο δε απιστησας κατακριθησεται». του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην.εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. φησιν. ου πραγµατειας. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. των δε καταφρονειν. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. ου δοξης. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. φησι. πλειον τουτων. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. στηριξον τους αδελφους σου». αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις. Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. Καγω εδεηθην περι σου. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». φησι. µαθητευσατε παντα τα εθνη. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. Τι γαρ χειρον. «Ποιµανε τα προβατα µου». υποδειγµατος. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. ου τα µεν τηρειν. ινα µη εκλειπη η πιστις σου». ποιµαινε τα προβατα µου». Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. Εκ του εις σε. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». «Πορευθεντες γαρ.

του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. του ενεστωτος και του µελλοντος. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. και δυο κοσµων. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. εξ ολης της διανοιας. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. µη στρωµνην επιφεροµενος. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει.καταλιπων. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. µη κλινην εχων. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. Αφετε και αφεθησεται. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. ζωης φηµι και θανατου. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε.

Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. τεκνα και πατερες και αδελφοι. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται.απαγε της βλασφηµιας. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται. αγαπητοι. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». µη. Μηδεις τοιγαρουν. παρακαλω. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. Αρχων δε του σκοτους λεγεται. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται.

οταν υπερ χρηµατων . η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. κακοπραγων η και απορων. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. και µη πραως φερης την ατιµιαν. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. ανιωµενος. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. λυπουµενος. αγων και συρων τον αδελφον. και δικαστηριω παριστασαι. ου µονον δε. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις.

Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. καν αυτος αληθευη. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. φησιν. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. Αναγκη γαρ. αµην. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». παραβαινων την προσταξιν του Θεου. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος. ουχι προδηλως µαινη. λυπουµενος. πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. και το ου. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας».απολλυµενων δικαζη. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. αλλ᾿ εστω υµων το ναι. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. Μη δη ουν. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. και παλιν· «Αµην. ναι. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε.

και ουτως. ειτα. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. παντα υποµενωµεν. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. αλλα παντα στεγωµεν. ου µονον δε. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. ω αδελφοι. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. ως βασιλειον ιεραυτεµα. .

υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. τιµη και προσκυνησις. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. παρακαλω. Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. ω πρεπει πασα δοξα. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν».κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . και τουτο καλως καταµαθωµεν. σχολασωµεν. ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». ως η των θειων Γραφων ερευνα. ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης.

Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. ου µονον δε. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. και ου τουτο µονον. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν. αλλα µετα των . η και µετα το ευρειν χρυσιον. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. ως. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος.

ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. ει και συνην αυτοις. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. οικειους τε και αλλοτριους. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. εζηµιωθη τον καιρον. ο δε. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. φοβω τουτων βαλλοµενος. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων.

Ει δοκει δε. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. ειτε εξ αορατων εχθρων. Και καθαπερ εµπορος. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. αγρυπνουντες. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. ειτε εξ ορατων. ως δι᾿ οβολου ενος. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. η και θανατον αυτον υποστη. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. του θανατου λεγω. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη.

οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. παρακαλω. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. οι φιλοδοξοι. οι φιλοσαρκοι. τον παροντα καιρον. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας.αγαθα. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . ο αρεσαι Θεω ου δυναται. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. εξαγορασωµεθα. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου.

τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. φησι. το βαρος δηλαδη και . και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. εν πενθει. τη δε ψυχη. αυτην την αποστροφην του Θεου. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. εν χαµευνιαις. την των ανθρωπων καταγνωσιν. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. την της καρδιας ακαθαρσιαν.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. εν ευχαις. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. εν αγρυπνιαις. κτησασθε τας ψυχας υµων». (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. εν ευχαις. επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος.

χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. τα φρονηµατα. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. Αλλ᾿ . Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. τα κατω λιπουσα του βιου. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην.

Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. τοιουτοι και οι επουρανιοι». (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων. ετεθη εν τω παραδεισω. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. αισθητως αναβλεψας. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. του ξυλου εγευσατο και. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. κωφευσας του . Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. εξ ουρανου». Ινα. Οιος ο χοϊκος. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις. Τινα τροπον.

τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. Θεος εκ Θεου. (358) αθανατου αθανατον. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. µη καταλιπων ολως αυτον. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. µη χωρισθεις εξ αυτου. εσεσθε ως θεοι. αχωρητου αχωρητον. απροσιτου απροσιτον. ινα τα αυτα παλιν ειπω. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. γυµνος τε . αναισθητος. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. ο εκ γης χοϊκος. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. ο Κυριος εξ ουρανου. αιωνιου αιωνιον. τυφλος. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. ακαταληπτου ακαταληπτον. Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. αορατου αορατον. απο της παραβασεως γεγονε. ασωµατου ασωµατον. Λογος Θεου και Θεος. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. Ουτος. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. γυµνος. ινα συνελων ειπω. ο πρωτος ανθρωπος. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». γινωσκοντες καλον και πονηρον.

τυφλοι. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. Τινα ταυτα. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. ως θεους . καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». . αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. εγενετο ανθρωπος. µη οτι γε πραττειν. ατινα ουχ ο Θεος . θνητοι. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. γυµνοι και αναισθητοι. ως οιδε. κωφοι. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες.. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. Οθεν. και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως . ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. φθαρτοι.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν.απαγε της βλασφηµιας . Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. ανδροµανιαν. ατρεπτως. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. Πορνειαν. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. οιος ουτος ο χοϊκος.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. αλληλοφονιαν. αναλλοιωτως. µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. µοιχειαν. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. και ει τι τουτοις παροµοιον.

µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. µονος δικαιος. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. ωσπερ ην. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. Πως και τινα τροπον. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. µονος αθανατος. Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». η πιστις η εις αυτον. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. µονος δυναστης. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. ως εφαµεν. µονος φιλανθρωπος. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος. ηγουν απο της γυναικος αυτης. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. µονος αληθινος. Προσεχε. µονος ην και εστιν αγιος. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. ει µη µονην. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. Θεου φηµι και ανθρωπων. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. την κατα σαρκα συγγενειαν. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. ως εσται εις τους αιωνας. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την .

πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. επουρανιου Θεου τεκνα. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. και ου µονον ταυτα. ως πιστευοµεν. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. αυτον δηλαδη τον Χριστον. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. Τινα εισι ταυτα. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. αντι επουρανιων και αυτου του . και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. οντως πιστοι εσµεν. ολοι ολως επουρανιοι. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου. των αιωνιων αγαθων. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας.

επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. ει δ᾿ ουν. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. ως ο Αδαµ τοτε. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. ουδεις αν εσωθη ποτε. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. ∆ια δη τουτο. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. και ου τουτο µονον. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι.

αλλα και λιαν εστι δυνατον. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. ο αψευδης. το εαυτου συνειδος. Θεον ψευσασθαι). (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. ο φυσει αληθης και η αληθεια. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. οποτε ουτως εχοντα ιδοι. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. η αληθεια». εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. λεγων. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . φησιν ο Αποστολος. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». ερευνησας. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. ως ειποµεν. αλλ᾿ εκαστος υµων. αγαπητοι. εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων.

η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. ει και τα παντα κατεχει. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις. υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. πως σωµατικως ευφρανθησεται. προτιµησει των ορωµενων αυτου. .Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. εγκαλλωπισθησεται. εγω νενικηκα τον κοσµον. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. αποστολικως ειπειν. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. αλλα ξενον παντων των επιγειων. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. πως ουχι πενθησει. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. η συναξει λαου. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω.

οτι δη τα µεν σβεσθησονται. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. ειτα µετ᾿ ολιγον. την Αναστασιν. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. την Υπαπαντην. ει εστι σοι συνεσις. και συνετως. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. η την των φιλων συνελευσιν. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. αγαπητε. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. την του Πνευµατος καθοδον». Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει. µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. Οντως ουδεν. Τι γαρ µοι οφελος. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. την Αναληψιν. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. τι µοι το οφελος.. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. αλλα συµβολα εορτης. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. παντων αποσβεσθεντων αυτων. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. ο λαµπραις αυτων εορταις. Ουδαµως ουν. ειπε µοι. . τα Θεοφανια. κατα τον Σοφον. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. αποκριθητι. και ετι προς τουτοις.

Ακουε νουνεχως. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. Τις γαρ. Ειπε. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον.» φησιν. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. Ποιον δη τουτο. ο τουδε του ναου τιµιωτερος. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. Ου τουτο λεγω. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. ουτος ο περικαλλης οικος. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων. ινα. τι µοι το κερδος. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . ουτω και ο οικος της σης ψυχης. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι.καν αγης σιωπην. λεγει Κυριος. Το γαρ νοητον σοι φως. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. φησι. υπο του λογου αγχοµενος. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. Ταυτα λεγεις. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον.» φησιν. Ουτω προστασσεις. η σηµερον ευφρανθησοµαι. αυριον δε σκοτισθησοµαι. καθωσπερ ουτοι. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. Αλλα (368) πως. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. Καθαπερ γαρ ο ναος. Το δε νοητον σοι µυρον.

τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν. Ο αινος δε και ο υµνος. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. υπαινιττεται.

η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. αρχιερεις. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». φησιν. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. λαϊκους. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. «Ου γαρ δεδοξασται. αρχοντας. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. συγκαλει. Πως γαρ. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. οση σοι δυναµις. µοναστας. λευΐτας. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. Εστω σοι εορτη. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. υπερ τας του ηλιου ακτινας . ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. φησι. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. Και πανυ µεν ουν. ει οιον τε. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. εορταζε. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. Τι ουν. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. ακουσης «Μεταστρεψω. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». προφητων. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. Ποιαν γαρ. ως οι παλαι Ιουδαιοι. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. ειπε µοι. βασιλεις. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. τι σοι το οφελος εορταζοντι. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. και παντας. ∆εος µη και συ. «Εορταζε» φησι. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα.

Αντι µυρων και αρωµατων. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. Αντι λυχνων πολλων. Ει εν αισθησει και γνωσει. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. φως αφραστον. ου µη διψησης εις τον αιωνα. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. µονον εν αισθησει ψυχης. οια δη φιλοι. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». αρρητος γλυκασµος. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. Ει εν θεωρια καθαρα . δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. Αντι πληθους λαου. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως. νοουµενος δε αιµα Θεου. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων.

εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. πως. ει φωτοειδη τον αρτον. πυρ και υδωρ εστι ζων. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως.µετειληφας ου µετειληφας. νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. ζωη. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. η πηγην βλυστανουσαν. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. η πυρινον αυτον. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. Ει ουν. αγαπητε. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. η βλεπων το οιονουν φως. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. πως οιει της ζωης κοινωνος . Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. τρεφοντες µονον το σωµα. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. ειπε. ουδαµως ενωθηση Θεω. ου κολληθηση. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου.

Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. µενεις µη λαµβανων. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. ου περιλαµβανεται αισθητως. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις. Χριστω συνοντες. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. ανοιξατε µοι τα ωτα.γεγονεναι. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. µη εσθιων. δεοµαι υµων. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. Εαν ουτω µεν εορταζης. ω πρεπει πασα δοξα. η ζωη επεσκιασεν. θερµαινει δε σε το πυρ. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. και ουδε εορτη. ουχ ηψατο δε. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . ουχ ηνωθη σοι δε. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. Ο γαρ απροσιτος Λογος. Χριστω συµβασιλευοντες.

αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. ει βουληται. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. Γενεσθω και ως η παιδισκη. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. Γενεσθω. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα. Γενεσθω και ως νυµφη. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . φησιν. σπευσητε. ει δυναται. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. Γενεσθω. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. ωστε.των λεγοµενων. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. ζητησον και ευρησεις. και ως πορνη. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. ινα. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη.

τη µια βασιλεια.µου ο αγαπητος». αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν. τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . ει τοιουτος γενηται. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. αλλα. ου τα οπισθια µονον ιδη. η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. Η. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. θεασαµενος. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. επειτα ελεησει.

Ειρηνη σοι εγω ειµι. Ει γουν η αργια κακον. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. µη φοβου. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. ει δυνασαι ειπειν. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. αλλα . τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. εαν εκ τουτων σχολαση. εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. παντως εξ αµφοτερων αργει. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. ουτε µην εµποιησει σοι. Πως. αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. παρεστι γαρ. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». Ποσοι.

και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας. µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. κατα τον θειον . Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω». του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν.δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν. Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν.ω των κριµατων σου. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. αλλα µετα του κοσµου .

εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. αλλα ψευστης και πλανος. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. απο της ησυχιας επι τον λογον. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. ουκ εχει εν εαυτω.Αποστολον. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. . ει και εαυτοις. εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. οτι την αληθινην σοφιαν. µαλλον δε εξω της οδου. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. ουχ εαυτοις. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». πορευοµενος.

Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. δ΄. γ’. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. φησι. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. . φοβος. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. και εστι και εσεται. αορατος γαρ.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. β΄. ει µη µονος ο Θεος εστι. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. (383) α’. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. ε΄. ως ειρηται. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. ει και τη γη παρεισιν.

ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. η΄. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. . ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. θ΄. Τουτου δε γενοµενου. ζ΄.στ΄.

ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. φησιν. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν.ι΄. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. ιδ΄. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. ια΄. την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. ιγ΄. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι. «Υποµενων γαρ. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. ιβ΄. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων.

συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. ιστ΄. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. αλλ᾿ οτε κληθης. Ο φευγων τον κοσµον. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. ιε΄. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. κ΄. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. ιη΄. ιζ΄. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. ιθ΄.

αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. Και πρωτον µεν. κγ΄. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. . Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. κβ΄. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται. ινα. αδελφε. κα΄. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. Ει φλογα ελαβες. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. προς κακοπαθειαν. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. προς εγκρατειαν ακροτατην. τουτο µη καταδεξη. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. και εις ακηδιαν εµπεσητε. φησι. Τουτο γαρ φυλαττων.χρηµατα.

αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. βλεπων αυτον.κδ΄. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. κε΄. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. φησι. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. κη΄. κστ΄. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. κζ΄. του σκοπου µου απετυχον». . µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται.

ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. λα΄. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. οπως. µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει.κθ΄. . Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. λ΄. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. λβ΄. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. ην και λεγοµενην ακουεις. Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει.

ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. ως ουποτε αυτην εθεασατο. λε΄. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. λστ΄. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. ανωθεν δε ειπων. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. λζ΄. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. βαπτισµα εκεινο.λγ΄. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. . εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. λδ΄.

Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. αλλα και την επιθυµιαν . και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου. µα΄. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. µγ΄. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως.λη΄. µβ΄. µ΄. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. λθ΄.

επαινουµενος η και παρακαλουµενος. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. ως απο της γλωττης και του λαιµου. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. µδ΄. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. µστ΄. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. µζ΄. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. και ζωντος αυτου. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. . και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. αντιλεγει σφοδρως. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. ανυψουται κακως. µε΄. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. δι᾿ ης απατωµενοι. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος.

πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. ν΄. νγ΄. να΄. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. Πας ο µη βλεπων. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. ουδεν των παντων ορα. ινα µη πλανηθης. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται.µη΄. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. νβ΄. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . νδ΄. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. Πολλοι γαρ. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. µθ΄. (396) ισθι. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν.

Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. ιστω. νη΄. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. ως απειθειας και απωλειας υιος . Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. νζ΄. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. νστ΄. νε΄. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. νθ΄. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις.

και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. ξα΄. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. Και δως. Κυριε. ∆εσποτα. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. ευθυς κατορθουσι. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. ξβ΄. το εαυτους απαρνησασθαι. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. Οιδας γαρ. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. ξγ΄. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . θανατου δε σταυρου.ξ΄. Κυριε. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. οτι θελω σωθηναι. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου.

ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. µοναχε. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. εν οις. του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». ξε’. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». ξδ΄. πονον δε καρδιακον εµποιει. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. Σατανα. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. και ινα τι συνταρασσεις µε. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. η ψυχη µου. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. Ακηδια και βαρος του σωµατος. ξστ΄.απο της ψυχης εξαφανιζει.

τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. φυγαδευει τους δαιµονας. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. ο’. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. φευγοντας µαλλον αυτον. ηπερ αυτους εκεινος. ξζ΄. Μη θαυµασης. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. ξη΄. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της .δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. ξθ’. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. ποτε µεν βαλλει αυτην. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται.

ως τον υπνον ενικησε. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. οβ’. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. και πενθους εκλειποντος. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. οα’. Πολλη και πασιν. ογ’. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. οιµαι. Ο δε κραταιοτερος αυτου.

εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. Ου και εισακουων ο Κυριος. και βραχυ κενον καταλειψασα. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας.τοιουτων ισχυει. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. ως δε Μανασσης. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. οστ’. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. ως δε ∆ανιηλ. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. ως µεν Ιωνας. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. οδ’. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. οε’. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. ως δε οι τρεις παιδες. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. ως γε πειθοµαι µαλλον. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. βοα προς τον Θεον. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου.

ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. οη’. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. οζ’.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. Επαν δε. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. µη γενοιτο. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. υποσηµαινεται. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι.

της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. Ο δε απο τουτων ελευθερος. ουτε δι᾿ εαυτον. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. καν επισκοπος καν ηγουµενος . π’. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. εγκατοικησει.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. οθ’. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. πα’. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. εις την υπερ φυσιν επανοδον. αµεριµνος οφειλει ειναι. ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι.

και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως.» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων. Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. πδ’. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. την δε βεβαιων. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται.». αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. πβ’. πε’. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. και την σην καθαιρησης. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. µηδεν . Ουτω την µεν αναιρων. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος.καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. τα δε διατρεφεται. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. πγ’.

Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. ου πιστευει ποτε. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. πστ’. Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. το παντα νοειν. $’. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας.εχων. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. το . το παντα φρονειν. πη’. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει. πζ’. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. πθ’. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. $α’.

τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. $γ’. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. $ε’. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. των εις την γνωσιν του . µη λανθανοντας δε. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. $β’. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. Ουκ ει τι παντως αργια. $δ’. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων.

$στ’. Ου ταυτον αναχωρτησις. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. ρ’. $ζ’. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια. αλλ᾿ ετερον και ετερον. το δε δευτερον. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. $η’. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. Πολλοι µεν. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. Η µεν γαρ. $θ’. Η δε τριτη. . απαθων και τελειων. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται.

κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. πως αισθησει υποβληθησονται. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. ρα’. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. . και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. β’. Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. και των αυτου εκδυς αναγκων.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται. α’. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’.

Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. δ’. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. η’. στ’. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα.γ’. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. αλλ᾿ εν τιµη ων. ε’. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. και ουδε αυτων. µη επανακληθεις. ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. µη πολυπραγµονησης τα κατω. ζ’. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. παντων ακουει και ουδενος. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις.

καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. ουχ οσον εστιν. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. εως µεν εξω των υδατων εστιν. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . µετα γνωσεως γινονται. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». ιδ’. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. αλλα µερος τι καθορα. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω. ιβ’. ιγ’. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. θ’. ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. ια’. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. ι’. ινα µη τι πλεον ειπω. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως.

αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν.ορα. ιστ’. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. Απλους ων ο νους. . Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. ιζ’. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. ιη’. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. απορρητως ανερχεται. ιε’. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται.

ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. αγνωστως δε. αλλα γινωσκετω. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. ζων υπερ ζωην εν ζωη. ιθ’. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. κ’. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. αλλα γινωσκετω. αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. . κ’. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. αγνωστως δε. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως.

τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. αισθητον και νοουµενον.κα’. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. ζωον θνητον και αθανατον. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. ορατον και αορατον. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. εποπτικον της ορωµενης κτισεως. µητε των νοητων προς τα αισθητα . ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. γνωστικον της νοουµενης. . αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ωσπερ και δυο κοσµοι. οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. µητε των αισθητων προς τα νοητα. κβ’. εις αισθητος και εις νοητος. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. κγ’. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. ορατον και αορατον. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται.

ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . (421) α’. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. ανθρωπους. ωσπερ βαρβαρος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. ουκ Ιουδαιος. µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’. Η Αγια Τριας. εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. κτηνη και ει τι ετερον. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. θηρια. Απαρχη Χριστος. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. ου Σκυθης. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. κδ’. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. β’. κε’. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. ουχ Ελλην. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις.

αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. ε’. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. επι πλειον σπλαγχνισθητι. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. δ’. τουτοις κολλωµενοι. αλλα παντας ως αγαθους οραν. εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. . τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται. η εξ εργων επιµωµος. γ’. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. ητις εστιν ο Θεος. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις.

ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. η’. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. ια’. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν.στ’. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. ζ’. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. ι’. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. θ’. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται.

Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. παντων. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . ιστ’. ιβ’. και ληθην λαβων των τοιουτων. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. ιγ’. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. ως µεν υδωρ. γονεων.καταφρονησαι ου δυνανται. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. ου µεχρι ραφιδος µονον. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. ιε’. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. ιδ’. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους.

αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. ιη’. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. αλλα . ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. οπερ παντη αδυνατον. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. ιζ’. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. ουτως αει διατελει. των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. ιθ’. κ’. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι.

των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. καθαραν. κα’. εις γην πρηνης πιπτει. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. ταπεινην. Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. κγ’. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. Προ του πενθους και των δακρυων. Τουτου δε γεγονοτος. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. γινεται. µη φερων τουτο οραν.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. νοητως δε γαληνην. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. κβ’. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. υπερ λογον. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη.

. ος και ατιµαζοµενος χαιρει. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. λοιδορουµενος ευλογει. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. ουδε κατεγνωµεν εαυτων. κδ’. κε’. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις. απογινωσκουσιν εαυτων. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. εφ᾿ οις ηµαρτον. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις.καρδιαις ηµων.

«οι καθαροι τη καρδια. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. λ’. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. κζ’. Ταυτης δε γενοµενης. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. φησιν ο Θεος. κθ’. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. κη’. Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. «Μακαριοι». ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. πασα καθαροτης και . αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. Οπου βαθεια ταπεινωσις. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. οτι αυτοι τον Θεον οψονται».κστ’. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται.

και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. λγ’. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. λδ’. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. φησιν. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. ως αν. λα’. και οραται τουτω Θεος. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». οτε βουλοµεθα. λε’. Τουτο καρδιας καθαρας . Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. οτε αν βουληθη τις. γινωµεθα υπερανω των ουρανων. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον.». Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. λβ’. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται.

εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. αφραστου ηδονης πληρουµενη. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. λστ’. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. λθ’. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. µα’. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. πειρα και αληθεια. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. λη’. ητοι νενεκρωµενος. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . µ’. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. δυναµει. λζ’. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. εργω. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. Προ θανατου θανατος. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται.

παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. φησιν. µωρια γαρ αυτοις εισιν. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. φησι. (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. µγ’. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. «κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. «ουκ . οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες.λεγοµενους θειους λογους αυτων. αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. ουτως. µβ’. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις».

ου κληρονοµει.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. µετα δε ταυτην. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. µη απατασθω. σαρξ εστιν ετι και αιµα. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. η µυστικως . την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. µδ’. ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. µε’. φησι. µστ’. Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. τον Θεον εχων. µζ’. Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον.

ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. µη’. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. . ν’. Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. µθ’. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. να’. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος.

αορατως ορωµενος. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. µη εχων αυτον ως εχων εστι. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. νδ’. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. και εχων ως µη εχων. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. ακατανοητως κατανοουµενος. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . ακρατητως κρατουµενος. νε’. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. καταστραφεισα.νβ’. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. νγ’. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν.

νθ’.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. νζ’. ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. φησιν ο Σοφος. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος. νστ’. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. νη’. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας.

Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. ξα’. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. λυπηθησεται και θλιβησεται. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου.Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. τω φιλαΰλω και φιλαρετω. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. γρηγορων και καθευδων. υπαρ και νοερως. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. ξβ’. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. ξ’. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. τω φιληδονω και φιλοκοσµω. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος.

κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. καθαρα. ουκ εξαπατωµενη. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. µεστη ελεους. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. ξγ’. απερισπαστος. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. ξε’. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. Πολλοι µεν τον ερηµικον. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». ξστ’. (441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. ουτως εστιν ιδειν και επι των . ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. ξδ’. ησυχος. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. σοφιας. εµφιλοσοφει. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα.

ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον. ο’. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. επαινετοι και µακαριοι. εκπορνευει. ξζ’. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. ως φησιν ο ∆αβιδ. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. ξη’. απο Θεου. ξθ’. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας.πνευµατικων. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. ιν᾿ ειπω.

Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. οβ’. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. συνοντες αυτω εκεισε. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. (444) µη αντιτεινωµεν. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. οα’. ογ’. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. ουκ οιδα. αγνωστως και γνωστως. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. ∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος.

Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. οστ’. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν.επιτυχιαν. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν. οζ’. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι . Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. οδ’. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. Οταν παση ισχυϊ. τοτε ηµιν. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. ως πιστοις και υπηκοοις. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα. οε’. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν.

ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. κληρονοµοι µεν Θεου. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. οη’. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. ανθρωπε. και κληρονοµοι. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται. . ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. π’. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. συγκληρονοµοι δε Χριστου». οθ’. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. Μη γαρ. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων.

Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. κατα τον θειον αποστολον. βλεπων αει. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. πγ’. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. πδ’. ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων.πα’. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. συν τη οιησει . οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. πβ’. ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. αι θλιψεις. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη.

(449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. υπο τουτων χειραγωγουµενος. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. ψυχικην. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. πζ’. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. δαιµονιωδη. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. πστ’. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. ην εµωρανεν ο Θεος. τοσουτον τα . ει αρα γε ακουσωσιν. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. µεστην εριθειας και φθονου. κατα τον θειον αποστολον. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. πε’.

η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. µη επιγινωσκοµενος δε. πθ’. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν.µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο . κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. 90. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. πη’. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω».

εµοι εποιησατε». απερ βουλεται. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. 91. Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. ως ειρηται. 92. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. ποτισαι τε και θρεψαι. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. 94. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». 93. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. 95. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα .εκτισται µεθισταται φυσεως. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν.

οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται. 96. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. 97. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. ποτισας. 99. 98. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. αλλ᾿ εκαστος. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον.». κριναντας τουτο. αρα οι παντες απεθανον». ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. αλλα και τους παροφθεντας. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. . και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων.

Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. Μηπω οντος του κοσµου. 2. Απαντ. Πως γαρ. . και τα µηπω κτισθεντα. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. ο τον κοσµον ποιησας.ρ’. (454) 1. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. Οτι. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. πως ην εν τω κοσµω. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. Θεος. και προ του γενεσθαι. Απαντ. Ερωτ. Ερωτ. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. Τελος των κεφαλαιων σκε’.

Ερωτ. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. Απαντ. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. Ει ουν. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. Πως. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. πως αρα πορρωτερω . αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. ως λεγεις. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. 4. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. Αρα διεστη του κοσµου. ως λεγεις. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. Απαντ. 5. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. Απαντ.3. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. ουδε οι αγγελοι. Ο δε τα παντα πληρων. παρων. Ερωτ. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. Ερωτ. που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι.

Ερωτ. και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. 7. Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια. «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. Και πως φησιν ο Χριστος. ουδεις των απαντων γινωσκει. Ερωτ. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. Και παλιν. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. οτι αυτοι τον Θεον οψονται».περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. Απαντ. ως εν οντα. 6. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. ει µη ο Υιος. τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. Απαντ. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν.

Του Κυριου λεγοντος. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. Ερωτ. 9. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . Πως ουν < ου > πασιν οραται. Απαντ. επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. Ερωτ. 8.του αποστολου. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. Απαντ. και εκ µυριων ετερων αγιων.

καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν. 2. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης . Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. (11) 1. οιµαι.Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. Ιστεον ουν. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο.

ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . 4. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. οια δη τηλαυγης την διανοιαν.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. 3. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω.

ως Θεον θεων. ως σοφον. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. ως περατος εξηρτηµενα. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. ως αγαπητον. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. αυτολιθον και πετραν. υπερκοσµιον. ως δυναµιν. πνευµα. ως αγιασµον. ως γνωστην. 5. αστερα. ως βασιλεα βασιλευοντων. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. παντα τα οντα. µηδεν οντα των οντων. (14) ως Κυριον κυριων. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται. ως αρχης. ως λογον. ως παλαιον ηµερων. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. 6. περικοσµιον. εγκοσµιον. ως καλον. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . ως σοφιαν. νεφελην. υπερουσιον. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. ως αγιον αγιων. ως αγαθον. ως δυναστην. δροσον. ως δικαιοσυνην. υδωρ.προσωνοµαζε. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. ηλιον. υπερουρανιον. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. ως απολυτρωσιν. ως νουν. πυρ. ως αιωνιον. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων.

εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. ον εδεξατο εξ αυτου. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. 8. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . κατα τον ειποντα. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας. φησιν. κατα τον Σολοµωντα. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. 7.

τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. 10. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. φησιν. ως το λογιον. φησιν. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. Ειχε γαρ. 11. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος. την πατριον παλαι . και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. κατα το ειρηµενον. 9. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια.ου κατορυττει˙ αδολως τε. ως ον κοινον παντων των οντων. φησι. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. ειδον οι οφθαλµοι σου.

Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. προς των θειων λογιων µεµυηται. υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. οια δη σοφος θεολογος. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. ενουµενοι νοες. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. 13. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. ερευνων. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . αυτο δε ουδεν. φησιν. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. ως ειπειν. και πασαν. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. 12. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. ταυτα. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. ως εφικτον.

δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. φησιν. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. 15. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. 14. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. και πολλην αυτοθεν. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. ων ο νους εις πολλας . ευ οιδα. µαλλον δε αυτους εκεινους. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. ταυτα και ηµεις.

οις ου διδονται ταυτα. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. Ειεν.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. αθανατος ουσα και νοερα. 17. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. οποση δυναµις. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν. οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες. 16. µετεχει πλουσιως. ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. ως το λογιον. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . των εξωθεν. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι.

18. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. και δοξασωσιν. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου.αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. ως εφικτον.

. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ε’. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. ια’. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. β’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. η’. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. δ’. ι’. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. θ’. ιβ’. ζ’. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. Τετραστιχα του αυτου. στ’. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. γ΄. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν.

αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. ιστ’. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. ιη’. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. κα’. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. κγ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. ιε’. επινοια η πραγµατι. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. Παυλον τον θειον . αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. κ’.ιγ’. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. ιζ’. κβ’. ιθ’. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. ιδ’. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. κδ’. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος.

φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. κε’. λδ’. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. λ’. κη’. λγ’. Προς ενα των µαθητων. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. λβ’. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται.καν τουτω µιµουµενος. κθ’. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. κζ’. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. κστ’. . λα’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. οις εµπαθης ο βιος. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. εν αις αν γενηται. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οι δ᾿ αλλοι.

αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. µδ’. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. λη’. µε’. µα’. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. µβ’. .λε’. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. λθ’. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. µγ’. λζ’. του τι δει ποιουντα τινα. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. µ’. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. λστ’. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν.

διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. µζ’. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. νδ’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. µη’. ουχ ωσπερ αυτος θελει. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. νβ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. νστ’. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται.µστ’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. νγ’. ν’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. µθ’. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. νε’. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. να’. . εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου.

µοναζοντας. ιερεις. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. αρχιερεις. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια.νζ’. ελθε το στεφος το αµαραντινον. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. ελθε ο µονος προς µονον. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. λαϊκους. ατρεπτως. η γνωσθηναι. ελθε ο δυνατος. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. ελθε η αιωνιος ζωη. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. (33) Ελθε το φως το αληθινον. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. ο υπερανω παντων των ουρανων. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. Ελθε η αιωνιος χαρα. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. νη’. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. οπερ εις. ελθε των κειµενων η εγερσις. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. ενδυµα . οτι µονος ειµι. ελθε το ανεσπερον φως. ελθε των νεκρων η αναστασις. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. οποιος η ποταπος. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως.

οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. ∆εσποτα. βλεποντες σε. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. Ευχαριστω σοι. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. Η δια τι. αµην. αγαθε. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. και µη εασης µε µονον. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. και συµβασιλευσω σοι. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. Α’. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. Νυν ουν ενσκηνωσον. αγαθε. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. χαριζεται. ∆εσποτα. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. (35) Ναι. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. ∆εσποτα. προς ους παραγινη. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. ων η ση παρουσια. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. τω επι παντων Θεω! Μεινον. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. ως εµνησθης µου. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. τον ισχυροτερον παντων. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι.

Ανακεφαλαιουµενον ολον. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. οπερ ελαβεν. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. ου φωτιζεται˙ φαινει. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος. δοκω. πως εκεινος. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. ανεκλειπτον ως πρωην. αλλα τη µετουσια. (37) Τι το φρικτον µυστηριον.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. του οντος υπερ λογον. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. . 25 απλα. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. απειρα τω µεγεθει. φως ου λαµβανει. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. κακεινο µενει ατµητον. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις. εκ του κτιστου. παντη ασυνθετα. ειπε µοι. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. Εκεινο δε πνευµατικον. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. Εχει γαρ. ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. εξ αρχης. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. ανεκλαλητα πελουσι. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. ανειδεα εις απαν. Ουτε αρχην γαρ καθορα. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. ου τελος ολως βλεπει. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. ο εν εµοι τελειται. αµεριστον υπαρχον. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν.

ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. ειθε και εδυναµην. τι ειπω περι τουτου. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. οσιους και δικαιους τε. ο δειξας µοι θαυµασια. και ηθελον του σιωπαν. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. µη εν φωτι διαγειν. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. καθως ειρηται. ως φως γαρ. µη λαµπεσθαι. και µη βλεπειν σε λεγοντες. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. α οφθαλµοι ουκ ειδον. Ο αραββων εντευθεν γαρ. Σωτερ. φωτοειδης. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. αγιους. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. Ουκ οιδα. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. η σφραγις παντως ωδε . γνωσωσι και µαθησωνται. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. το φως παντος του κοσµου. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. µη καθοραν αεναως σε. αυτους ελεηθηναι. µαθωσιν.

παντως εκαστος. Θεε µου. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. ως ευρεθη. αλλα και της γεεννης. Μηδεις ανθρωπων. τουτο ποιει µε τρεµειν. Τουτο φοβει µε. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. Αλλα κακως τεκµαιρονται. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. της βασιλειας εξωθεν. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. και εσται. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα . Σωτερ. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. δεινη.παρα σου. ∆εσποτα. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. αιωνιος η λυπη. Σωτηρ µου. ως εστιν επι γης τα νυν.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. των εις σε πιστευοντων. ανυποµονητος. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. Σωτερ. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. ∆εσποτα. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. ει αποθανοι.

. ουδε γαρ εσται τουτο. πραεων. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. Θεε. της πραξεως. συ καινοτατον ποµα. ελπιδος και αγαπης. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. Συ βασιλεια ουρανων. συ και ο κρατηρ του υδατος. συ ο παστος ο αρρητος. φευ της αυτων αγνοιας. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. συ και η ευφροσυνη. Χριστε. ως αυτος συ εδιδαξας.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. συ και ζωης το υδωρ. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. συ τρυφη τε και δοξα. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. συ η τραπεζα παντων. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. Φευ της αυτων σκοτωσεως. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. Θεε µου. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. 140 συ και η αγαλλιασις. συ χλοης ο παραδεισος. συ ο νυµφων ο θειος. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. εις αββυσον κολασεων . καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. συ και χαρα και ανεσις. ο ετοιµασας ταυτα. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. συ γη.

µη βλεποντες το φως σου. τον ατρεπτον τη φυσει. ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. Που αν ευρωσιν ανεσιν. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. Ω θαυµα. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. µη παρα σου βλεποµενοι. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. που ανωδυνον τοπον. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. τουτο πολλαι οικιαι. τον αναλλοιωτον Θεον. τα µετρα της αγαπης. Τουτο σκηναι διαφοροι. τα µετρα της λαµπροτητος. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. 160 Οι ουν. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. Χριστε µου. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. καθαπερ ειρηται. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. 150 της θεωριας τε της σης. των αγαθων στερουνται.

εξ ισης ολον παντοθεν. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. (44) πως ολον περιλαβωσιν. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. εν αυτω τε οικουντες. και . αδελφοι. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. ειπε µοι. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. ινα και κορεσθωσιν. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. θαυµα µεγαλης γεµον. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον. τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. που και στωσιν. . ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. Οι ουν αυτου µετεχοντες. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. και οντως φρικης.185 αβυσσος εσται προκοπης. ονπερ το παν καλουσι. στοχασθητι. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος.

Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. Ορω το καλλος. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. βλεπω την λαµπηδονα. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. τον ασωτον. οιδα. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. τον πορνον. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. το αχραντον και θειον. εξω φωτος τελουσιν. τον ακαθαρτον. Σωτερ. µελος εκλαµπον. καν ολοι περιλαµπωνται. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . µη βλεποντες. µελος αγιον οντως. Σωµα γαρ το σον. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Θεε µου. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα.

Ουτω και νυν µε ελεησον. ουτω µαλλον δε µειζονως. Σωτηρ µου. εντρεποµενος ολως. . αδελφων. λογω προξενουσι˙ φευ. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. ως σε αυτον. οιµοι. α λαλω. ω Θεε µου. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. οικτιρµον. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. εις ποια εργα. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. µητρος. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. ιδιων. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. µηδε πλανασθαι εασης µε. και νυν πατρωας πασης. ουκ εκπληρω εξ εργου. πατρος. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. τον πτωχον τε και ξενον. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. απερ λεγω. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. Σωτερ. και ταλαιπωρον.

Χερουβιµ. κυριοτητων. µονον. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. εν τω κοσµω τουτω τε. καν ουρανιον ειπης. Τι γαρ αγγελων. ως δεινον οντως. αγεννητον. το σε γινωσκειν µονον Θεον. τι δε των αρχαγγελων. ακτιστον. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. γινωσκοµενον αγνωστως. κτιστην τε και ποιητην απαντων. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. . και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. Ευχαριστω σοι. αναρχον. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. οσον θελει. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. καν επιγειον. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. Κυριε. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα.

τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. καν ενσωµατον ειπης. ου καταλαµβανοντες. Καν ασωµατον. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. αλλα νοουντες. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. στεφανος. . ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω. πλουτος. νικος. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. χαρα. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον. µια εφεσις και µια βασιλεια. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει.

. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. ου γαρ βλεπεται ολως. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. Μοναχος. ον ορω καθ᾿ εκαστην. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. Πως δε κρατησω. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Χριστου και των αγιων. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. ∆’. και που ευρησως. βλεπων βλεπεται. οπερ εχω πλουσιως. Γ’. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας.

Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. . και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. Τους δε ποδας σου. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. ναι δη. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. Κρατει προπετους. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. οση δυναµις.

. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. τι δε τα ορωµενα. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε. οι δ᾿ αλλοι παντες. τον ∆εσποτην των ολων. σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. ω της δεινης αγνοιας. ειπειν ουκ εχω. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. Αγνοω και γαρ. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. απατωνται δε πλειστοι. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. γνωριζει Θεον. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. αυτος. ∆εσποτα. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. ω Θεε µου.

ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. του αθλιου. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. το φως των εµων οφθαλµων. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. των δεσποτων µου. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. των εµων οντως φιλων. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. τα και πλουσια και θεια. τον οραν σε θελοντα.ην φυσιωσις. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. των εµων ευεργετων. το φως του κοσµου. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. Χριστε µου. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. οις αντι κακων δος αγαθα. δακρυα σωτηριας. Ε’. . µαλλον ειπειν. τα αιωνια. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. δακρυα ποθου.

Σιωπην ασκει. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. την φυλαττουσαν ταυτα. ει ταυτα κατορθωσης. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. ξενος τε πτωχοτερος. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. . Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται.

πως εκκαιεις σου τω ποθω. πως το σκοτος φως εργαζη. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. . ∆ος υποµονην σοις δουλοις. πως βασταζεις. πως φθοραν εξαφανιζεις. πως υιους Θεου εργαζη. πως την νυκτα περιδρασση. πως και καιεις και γλυκαινεις. Πως ανεχη. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις. Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. Πως θεους ποιεις ανθρωπους. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως και υδωρ εις δροσιζον. πως µε ολον µεταβαλλεις. πως καρδιαν περιλαµπεις. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα.ΣΤ’. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως αναγεις εκ του αδου. Πως προς φως το σκοτος ελκεις.

πως εν εµοι κατανοω. Αµην. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. Θεε µου. θειους και κεκρυµµενους. Κυριε. συγκοινωνος θεοτητος. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. ως ειπας. ∆εσποτα µου. Θεε µου. του παναγιου Συµεων. ως ποθω. κατα το θεληµα σου. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. γινοµαι υιος Θεου. καινους οµου και παλαιους. Συ µονος οιδας. . αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. ισως και µειζοντα αυτων. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. Χριστε µου. αΰλως. εµοι δε καθορασαι. πως δε µακραν σε βλεπω. τη υλικη. Εγω πονω. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. ου τεµνονται δε ολως. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. τη φυσει τε απροσιτος. ποιησει. γενοιτο. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις.

ηµας ορας δε παντας. θεοι τε κατα χαριν. αµαρτωλοι. πως εφορας τα παντα. τεκνα Θεου. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. τελωναι. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . οσοι την δοξαν την κενην. Η’. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. ως γεγραπται. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. ανθρωπων τους επαινους. Αλλ᾿ ουχι παντας. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. ους ορας. προς ηµας δε. βροτον οντα την φυσιν. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. µοιχοι και ασωτοι. ορασαι παρ᾿ εκεινων. Θεε µου. ατρεπτως. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. φως ουν καυτοι τελουσι.ου προς αγγελους. και γινωσκεις.

υπακοη νεκρουµενοι. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. Οιδα. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. και δοκω µηδεν εχειν. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. Εν αοριστω γαρ βυθω. οτι ολιγον το δοθεν. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. ει και πολυ ηγουµαι. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα. Ακουσον. ο ταλας. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. Ουτοι δεησεσι συχναις. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. ζωουµενοι τε αυθις. πιστευσον. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. οπερ ορων επιθυµω. Οτι ορω τον ηλιον. οτι πολυ εστι. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω.

µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. τον εξω γης. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. πως αν ου φριξει. λαλουντα. πως µη ποθουσιν. ης κορεσθηναι. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. η αλλοιωσις ξενη. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. ∆εσποτα. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. αλλα και πασαν εφεσιν. εξω των ορωµενων παντων. Ειπε. υπερ την δοξαν την εν γη. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. ενεργουντα. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. τον ταπεινον. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. των πραγµατων των θειων. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. ονπερ παντες ορωµεν. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. ναι δη και τα αορατα.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. δος και ηµιν πλουσιως . αιφνης. τον αθανατον µονον.

ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Κυριε. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. Θ’.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. σοφια σοφων ηθετηµενη. αι. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. (65) Αι. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. Λεγε. θαυµαστον. αλλ᾿ απαθεια τις. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. . ων βλεπει. Θεω µεµωραµενη. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. Θεε. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. ινα µη λεγω.

Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. την λιθου στερροτεραν. ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. δι᾿ ης κινειται. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. φυσιν αϋλον.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. . Ι’.

ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. αλλη πηγη ελεους. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. ξενος πλουτος χρηστοτητος. εν ουρανω τω πατρικω.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. Πλην ην αυτος αποστολος. απερ καγω. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . το εν εµοι γινοµενον. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. Νυν δε. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. ως ηκουσαµεν. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. και κεκρυµµενος πελων. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου. ο ταλας.

και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. πως δε και λογω γραψω. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. Αυτα το φως παντως εισι. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. ως ειρηται. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. και το φως εν τα τρια. συνεχοµενος τροµω. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. Ποια χειρ λειτουργησειε. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. αλλα τυφλος. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. τον ασωτον εκ µητρας. πιστευσατε. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. ποιος λογος εκφρασειε. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. ποια γλωσσα εξειποι. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. εν εµοι εκτελειται. ποια χειλη λαλησουσιν. υπηρχον και µη βλεπων. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. Οπερ και νυν. φωτι τω τρισαγιω. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. ποιος καλαµος γραψει. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. α εωρα. οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. α εν εµοι ορωνται γινοµενα.

Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. ον µακροθεν εωρων.και. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. Θεον αυτον. εξ ονυχων το θηριον. . ο λεων. Ζων δε νεκρος. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. τον την ζωην διδοντα. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. και κλαιειν χρη τον ασωτον. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. ως ειπεν ο προφητης. ολος εκλυθεις. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. ως φασιν. ζων αυτος εν τω ταφω. ολος εξαπορησας. υπογειος. τον Χριστον και Θεον µου. αυτον εκεινον ευρηκα.

(72) Πως. Θεου και Λογου. ειτε Υιου η Πνευµατος. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. και σου αποστερουµαι. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. δοξης. ειπε µοι. ου πας εφιεται. ο εν κοσµω επραχθη. επειτα κτισις πασα. Υιος και Πνευµα. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. . απολειται πρωτος αυτος. και γαρ. α ποτε ηφανισας. ενος εν τοις τρισι δε. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. ευ οιδα. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. φωτος. Θεε µου. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. Παθη θυµου τε κ αι οργης. θεληµατος ωσαυτως. Αµφοτερα και γαρ εν φως. Τα τρια γαρ οραται µοι. αχλυς επι την κεφαλην µου. φωτος τρισσου εν τω ενι. καταναγκαζονται. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. Πατηρ. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. δυναµεως. οιµοι. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. λειπεται γαρ του πλειονος. Πατηρ ουκετι εσται.

και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. ως εφαµεν. ου µορφην. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. η κενη και µαταια. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. ουκ ιδεαν. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. Εγω δε. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. οση υπο τον ηλιον. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. ο ταλαιπωρος. ως του ηλιου.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. . ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. ου νυκτος παρουσια. ολιγον µεν. εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. οτε φανειται ολος. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. ου φυσιν.

ειπε.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. οιησιν. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. ηδονην τε και µεριµναν. πως ου πληρες ελεους. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. µη που τις απελειφθη. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. προσαγορευση µε. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. πως ανθρωποις αρεσω. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. αλλα και επαινουµενος. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. οιµοι. πως παντα γραψω. ου θαυµαστον. ηλθεν θηριων πληθος. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. Πως γαρ.

Χριστε. και µη εασης µε. ουσια αναλλοιωτε. Πλην ου τριπλους. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. εγνωσθης τοις εν σκοτει . τρισαγια. Αλλ᾿. ολως ων εν τοις παθεσι. ω Θεε µου. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. το παν ψυχης ειναι δοκω. Αλλ᾿. ως ανθρωπος. ωσπερ πηλος τυγχανει. οιον φαγειν τε και πιειν. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. µεσον τουτου πλανασθαι. Χριστιανος απο Χριστου. οιον το καθευδησαι. ω φυσις αµολυντε. αληπτον παση φυσει. ασωµατον.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. αναισθητον. ασυνθετον εις απαν. αλλα νεκρον. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. πως καθωραθης ως εγω. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. ουσια κεκρυµµενη. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. ατµητε. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. ετερον δε του Πνευµατος. αλλα διπλους. µηδε επεγνωκως σε. εν θεληµα ανθρωπου. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. αχωριστον. φως απλουν και ανειδεον. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. και αλλο της ψυχης µου. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. ως αν ξηρια. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας.

ου γινωσκω. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. φιλει µε και εκεινος. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. αµαρτωλους. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. ∆εσποτα. ποια γλωσσα λαλησειε. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα. τουτο η παρουσια. και εδεσµευθης ως φονευς. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. αγνωστω δε τοις αλλοις-.ειπειν δε τολµα – και φιλω. πιστους.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. Οιδα. επαθες ωςκακουργος σωµατικως. Φρικτον γαρ οντως. ποιος λογος εκφρασειεν. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. Τουτο οικονοµια σου. ποιος νους ερµηνευση. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. Λογε. ω βασιλευ. παντας ανθρωπους. Εγω δε παλιν. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. εσθιω. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. απιστους. . τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. φρικτον και υπερ λογον. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. η γενοµενη δι᾿ ηµας. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. εθνικους. ω και οµιλω . και οιδα. οτι οραται µοι το φως. ινα και χειρ µου γραψη. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. ο ο κοσµος ουκ εχει.

ο Θεος µου. µεγαλωσυνη. ω Θεε µου. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. ω πρεπει δοξα και τιµη. και γαρ επιστασαι τα εµα. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. Βλεπω. Ι∆’. καν θελω. καν ποσως. τον ποιητην του κοσµου. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. Θεε µου. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. ουκ ακηκοεν ους δε. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. ο ταλας. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. (81) Εγω. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. οσα νοω και βλεπω. και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. α εις εµε ειργασω. ολος ων αµαρτια. Ευχαριστω σοι. οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. λαλησαι ουκ ισχυω. . φυλαι και γλωσσαι. ∆εσποτα. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. κρατος. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. Οπως δε ταυτα γινονται. πως αν καλως νοησω. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. ∆εσποτα.

µηδεν λαλειν. ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. ο ταλας. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. οργης σου της δικαιας. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. µηδε απτεσθαι τουτων. αντι δε των κολασεων. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον.µηδεν ποιειν. Σωτηρ µου. Κυριε. του καλου ∆εσποτου. Χριστε. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. Βασιλευ µου. ερχοµαι εις απογνωσιν. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. Παντα ουν ταλλα. τα πληθη των κακων µου. φοβουµαι σου το κριµα. υποµονην παρειχον. ουκ οιδα. δουλος υπαρχων πονηρος σου. . προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. ως οιδας µονος. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας.

Το δε κριµα των αδελφων. ο Θεος µου και Λογος. ποια ψυχη βαστασειε. ενος ακουων λογους. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. Λογε. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. οπερ ποιειν εταχθην. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. οιµαι. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. εκει υπαρχεις συ αυτος. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. και πως εγω.Εγω δε πως. ους τεταγµαι ποιµαινειν. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. ους εγωγε ποιµαινειν . Τουτο ουν το απορρητον. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. ο πορνος. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. ο ασωτος. ο ταπεινος. και πως εγω. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους.

Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . Συ γαρ ει η απολαυσις. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. απηµονας. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. και τοις χοροις των εκλεκτων. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. ευσπλαγχνε. ∆εσποτα των απαντων. αγαθων εντρυφωµεν. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. ελεηµων. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. ους δεδωκας µοι αδελφους. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. ουκ εχων. ων επραξεν αυτος.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. ποιµαινειν εν συνεσει. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. ΙΕ’. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. ει τι χρηστον η φαυλον. ο. Χριστε. φαιδρους των αρετων τω καλλει. οις κριµασι γινωσκεις. πληροφορηθητι. Και γαρ. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. ωστε λογω. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου.τι φρασσω.

Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. µη φερων σου τον χωρισµον. ∆εσποτα. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. του φιλανθρωπου µονου. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. τον κατηµεληµενον. συναριθµησας σωσης. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. τοις προεργασαµενοις. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. τον αθλιον. βαβαι. οπως εκεινοις µε. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. τω ταπεινω την φυσιν.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. . το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. Θεε µου. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. Θεε και ποιητα των ολων. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. ως εφικτον εστιν εµοι. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. Βασιλευ µου. Θεε µου. Χριστε. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων.. και γαρ ειµι ακαθαρτος.

. ολος εκτος της κτισεως. αληπτος αναφης τε. και τοις εσχατοις. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. ως οιδας. αορατος. υπερ τα παντα. απροσιτος. τον ανω πριν φαινοµενον. εργον σον γαρ κακειναι. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. υπερ φυσεως φυσιν. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. ολος ων εξω παντων.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις. ως θελεις. Αλλ᾿ οιδα. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. ω του θαυµατος. οτι ατρεπτος. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. κατα µικρον αυξανων. δοξα τη αµετρητω σου. παντα ποιεις. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. υπερ αρχην δε πασαν. παντα δυνασαι. ολος τα συµπαντα πληροις. υπερ αιωνας απαντας. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. Σωτηρ. δοξα τη δυναστεια. ∆εσποτα. υπερ φως απαν. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. ολος δ᾿ εν παση κτισει. και πρωτον. διδως ως και τοις πρωτοις. οµµασι νοεροις µου. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. φαιδροτερον δεικνυµενος. ο απροσιτος. αεικινητος πελων. υπερ ουσιαν απασαν. ∆εσποτα. Ταυτα προς σε λεγοντος. δοξα σοι. Σωτερ. των πρωτων τοις εσχατοις. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. συγκαταβασει. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. τον ποιητην του κοσµου. υπερ ουσιας νοερας. οπτανοµενος. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν.

εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . απροσιτος. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. Επει δε συ. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. ους φωτιζεις. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. το φως του κοσµου. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι.εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. θεοι Θεον ορωντες. ο αληπτος εις απαν. . τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. (88) αυτος εγενου και βροτος. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος. αληπτος αναφης τε.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. τω συµπαθει. εξω παντων υπαρχεις και. τω προσινει. Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. τις ουκ ακολουθησει σοι. θεοτητος της θειας. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. ως ασβεστον λαµπαδα. ως ειρηται. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. και ορατος ολος αυτος. ως ηλιον σε αδυτον. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. τω µονω φιλανθρωπω. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. οπερ εσµεν. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. µονοι πιστοι και βλεπουσιν.

ο τουτο ολως εννοων. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. και εν σοι ενοικουµεν. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. Και πως ου θαυµα φοβερον. (90) . εν πνευµατι τυγχανεις. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. ιδου. τουτο καταµανθανων. η πως ου φριξει πας τις. υιος εκεινου. τη προς σε συγγενεια. και Χριστος η χειρ µου εστιν. οτι βλασφηµω. Κινω την χειρα. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. αδελφοι σου οι παντες. οι παντες αµα. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . µελος αυτου γενηση. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. α ειρηκαµεν. Ποια φρικτα. τη ιδιοτητι τη ση. ο των απαντων κτιστης. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. εις. υπερ εκπληξιν παντα. και γαρ αυτος συ γεγονας. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. µελη Χριστος ηµων δε. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. ηµεις θεοτητι σου. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. Σωτερ.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. τουτεστι παντες συγγενεις.

πως ουκ ερυθριασεις. επεβαλες ψυχη σου. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. και Χριστος ηµων µελη.Κακως αρα υπελαβες. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. καλυπτονται γαρ. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι. ενδεδυµενος ρυπαρα. το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. η συ και επησχυνθης. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. εν ιµατιω παλαιω. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. απερ λεγω.µελη Χριστου γενησονται. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη. ολος Θεος γαρ. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι.

Ευλαβης ο Στουδιτης. Ου φθειρει ολως. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. υπερ α εγω ειπον. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. ου µεµερισται. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. απαγε. α πεπονθε. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. αις ο κτιστης ενουται. ολος αυτος Χριστος ην. απαθης τε. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις. ολος µελεσιν ολοις. εις ουτος. Και γαρ νυµφιος γινεται . ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. λαλων η και αυτος πανθανων. ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. κακεινω παλιν αυται δε. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. . και νυµφαι παντων αι ψυχαι. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται.καθ᾿ εκαστην. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα.ακουεις. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. αβλαβης.

ως ειποµεν. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. οιµοι. ολως συνουλωµενα.λαβοι και ταυταις ενωθη. υπερ αβυσσου βαθος. του ∆αυιδ εισενεγκω. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. (93) πως εις τον οικον δε. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. ω πατερες. φθασατε. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. πατερες. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. πριν η το τελος φθασει. µαλλον δε σπερµα αγιον. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. ευθυς ποιει αφθαρτους. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. τα φρικτα πως σοι δειξω. εγω σοι τι ποιησαιµι. αφθορα. πονηρων παντων πορρωθεν. ω γυναικες. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. µη πλανασθε. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. Και µαργαριτην εκζητων. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. δευτε! Αλλ᾿. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. Αλλ᾿. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. αλλ᾿. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. ψυχην ουκ απεδυσω. πως ευρειν εξισχυσει. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. ω παιδες συναχθητε.

ΙΣΤ’. και τις ο πλουτος ο πολυς. (95) Λογιζοµενου µου. αυτος ευρισκεται εντος µου. ο τινι ουχ οραται. ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. ως αορατος. . ω πρεπει πασα δοξα. Αµην. ιδειν τον ποθητον µου. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. Εστι γαρ πασιν αληπτος. κακεινος. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. ουχ οραται ολως. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. και τι το φως το νοητον. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν.εν τω Χριστω µου και Θεω. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. εστι και επιθυµητος. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. αχωρητος τω κοσµω. ολος περιπλεκοµενος. ολον καταφιλει µε.

τον παντων εχων κτιστην. Σωτερ. των πολλων πληµµεληµατων. Πως εις υψος ολως βλεψω. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. µετεχω και της δοξης. πως ανοιξω στοµα. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. (96) Πως υµνησω. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. ποια ρηµατα προσαξω. Πως λαλησαι δε τολµησω. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. πασαν φυσιν υπερεβην . πως τους οφθαλµους διαρω. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. Σωτερ. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. ΙΖ’. πως δοξασω. ουχι της γης και των της γης. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. πως τα χειλη µου κινησω. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω.Μεταλαµβανω του φωτος. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. ποιους λογους δε εφευρω.

Σωτερ. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. ο του σκοτους εργα πραξας. και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. ουδε επραξε τας πραξεις. Θεε µου. ο ταλας. Αλλα τουτο παλιν οιδα. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι.παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. ως ου µεγεθος πταισµατων. πως σε βλεψω. ουχ αµαρτηµατων πληθος. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας. . ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. παντων ζωων εναλιων. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. τρεµων ολος. (98) τουτο πεπεισµαι. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν. Φριττων ολος. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην.

πλυνον εν αυταις ψυχης µου. υπερ λογον. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας. οικτιρµον. κοινωνους θεοτητος σου. µαλλον δε υπερ το µεγα.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. Ενθα δ᾿ εστι. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. υπερ νουν τε ελεος. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. Χριστε µου. εκ ψυχης µετανοουντα. . ουτως δεξαι µε. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας.

ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. τον σον.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. οτι πασα . οικτιρµον. Ω Χριστε µου. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. ξενον ανθος! Ξενον ειπον. Χριστε µου. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις. και εις υψος αναβαινει. καθ᾿ οσον στερεουται. οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις.

οπερ φυσεως ουκ εστιν.φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. αφραστον τω ειδει πελει. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. πασαν φυσιν υπεραιρον. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. Το γουν ανθος. αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. ως πολλων πληγων αξιους. υπερ φυσεως δε φυσιν. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. αλλα τρεµοντας το περας. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . οπερ φερει. Θεε µου.

την εκεινου ολον νουν µου. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. Οντως θαυµα υπερ λογον. µηδενος εων µεµνησθαι. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. υπερ εννοιαν δε πασαν. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. . αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. α παρεχειν οιδε φοβον. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. ω Χριστε µου. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος. Πως καρπος του δενδρου διχα. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα.

Αφραστα. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. Πως. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. ο καρπος τε. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα. ως ειπον. ουδε ολως τι του κοσµου. ον ο φοβος αποτικτει. ηθελον σαφως ειδεναι. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. ακτιστον κτιστων εν µεσω. . παντουργον φως και φωτιζον. ταυτα. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. εξωθεν του κοσµου εστιν. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. ειπε µοι. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη.

Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. τεκνον. ως εδοκουν. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. κρατητον ακρατητον δε.Νοει α σοι. ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. . λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν.

του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι.ως Θεος παντα πληρων δε. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. του ειδεναι πασαν γνωσιν. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. ωστε ορη µεθιστανειν. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. βαθος τε των µυστηριων. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. ει βουλει. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. Και τοσουτω µειζων πελει. τι ποιησει. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. που φανειται. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. του την πιστιν πασαν εχειν. πως αν αλλως γε κρυβειη. Απαγε. και µαθηση. ειπε µοι. τας ενεργειας. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. .

˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. Τουτο ην. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. . συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη. εστι και αιγλη. την του κτιστου. γινεται φωτος νεφελη. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. εστι πυρ. ηλιος αποτελειται.

(108) Ηλθεν ουν. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. ως εδοκει. ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. . αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. εξηρευνα τον αερα. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. ουρανους περιεπολει. ως ηβουληθη. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω. εξεζητει. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. απεδιωξε δειλιαν.

διχα της αγαπης λεγω. ω Χριστε µου.ενεποιησεν ανδρειαν. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. τω αναρχω. της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. πως υπαρξει τουτο ολως. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις. οπως εγκρατεις αγαπης. . ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν. διχα ταυτης ευρεθεντες. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. τω αφθαρτω. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. και ηνωθην τω ακτιστω.

ουκ ακουεις. ο σος προπατωρ. ποιαν αλλην σωτηριαν. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. της σης θεας λεγω. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. Αφρων. οιµοι. πως φευξοµεθα το σκοτος. βιον. οτε γενηται η κρισις. Βασιλειας εκπεσοντες. οτι ος αν ευρεθειη . πως απαλλαγωµεν λυπης. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. ηδονης αντιλαβοντες -ω .Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. Σωτερ. Ουτως νοει µοι και τοτε. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. Της χαρας ει στερηθωµεν. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. ειπεν η αγαπη.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν.

Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. οπερ εστιν η αγαπη. . Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. ισταται γεγυµνωµενος. ελαβε ψυχην και σαρκα. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. (112) πιστευσον Θεω τελειως. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. ισταται γεγυµνωµενος. εδωκε δε Πνευµα Θειον. Καν αµαρτηµα µη εχη. ναι δη. αρετας καν πασας εχη. Αρετων πασων δε πρωτη. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. εξω τε του παραδεισου. ο µη εχων την αγαπην. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι.

επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. υδατος του αειζωου.» Τι το υδωρ τουτο λεγων. Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. ει µη Πνευµατος την χαριν. ακουσον των Αποστολων. λεγων. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. ακουσον του Λογου λογους. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. τεκνον. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. των επι της εκκλησιας. αυτη . «Ωµοιωθη. ακουσον των διδασκαλων. λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα.

ον ουκ ειδεν. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. ει αορατος τυγχανει. Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. πως εφευρεν. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. Τι και αλλοις απωλειας. ον ουκ εσχεν επι χειρας. διδαξον µε. πως κατειδε. ει ακρατητος υπαρχει. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. αρτι λεξον. ωσπερ συ υπολαµβανεις. ον ουχ ευρεν. Εµπορος ευρων δε τουτον.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. διδαξεις. Που ουν τουτον ολως ευρε. Τι πλανασθε. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι.

και πτωχος αυτος γενηση.τι κατεβαλου. ην εντος σου. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. εαν θελης. ουδε κτηµατα.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν. Συ γυµνος απο κοιλιας . και ακουων. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο. ου πλουτον. ο ∆εσποτης ειπεν ειναι. Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην.

µονε ανεξικακε Θεε µου. του ποιησαντος τα παντα. Σα δε ποια λεγεις ειναι. οπερ δωσω εις τιµην σου. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. Αφρων. Λογε. προσεφερον µοι δωρα. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. και ακουση˙ Ναι. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. ουδε λαβης βασιλειαν. ολως ουκ αισθανη. ω Θεε µου. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. τι δε ο ληστης παρεσχεν. ναι. και ελεησον µε. Και ου ληψη µαργαριτην. Ταυτα λεξον. ∆εσποτα.εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. Σωτερ. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. γυµνον µε. ποιον πλουτον σοι προσηξε. . ο δε ασωτος. Χριστε µου.

Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη. . παντως εχω εξουσιαν. εαν λαβη. ο. παντως εχω µαργαριτας. ως η πορνη µοι προσηλθε. Πιστει δε ληστης εσωθη. κοµισον και ληψη παντως.Ταυτα µοι και συ. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. εαν προσελθης. ους ο κοσµος. Εγω γαρ. ο πολλα κακα ποιησας.τι ολως κατεβαλου. και δικαιως. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. και παρεξω σοι και δωρον. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις. ει βουλει. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. αξιον ουδεν λογιση. οι αδοµενοι εν κοσµω. ως εκεινη παρεσχοµην.

οπερ εστιν η αγαπη. Ου τω στοµατι δε µονον. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε. και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. αλλα και ψυχη ελαλει. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. ον ιδων απεδεξαµην. Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. Και ουκ ελαβον τον ποθον. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. .

η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. προσεχε. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. υποκρισει δε προσελθοι. µεριδα. ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. Χριστου. . οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν. του σιναπεως τω κοκκω.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. Ει δε βουλει. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. κατεχοµενος επαρσει η φθονω. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. Ουτως ουν. Οµοια εστιν.

µενεις ολως διχα σπορου. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . ο ακουων. τις εστιν ο κοκκος ουτος. ει µη βαλης σου εις κηπον.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. ον ειπεν. τον σιναπεως. οι θερµως ταυτης ερωντες. οπως φυη. ως µηδενα τουτο βλεπειν. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. Τι νοµιζεις ειναι τουτον. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον.» Λεγε τοινυν.

Μετα θανατον. ου καρπευσει. ωδε δεξαι την σφραγιδα. ερωτω σε. ει µη ενταυθα. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. ωδε σοι ως υδωρ πελω. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. πριν σκοταση. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. αλλοτε τον σπορον λαβοις. γινοµαι σοι. αδελφε. ειπε µοι. Οντως ολος γεµεις πλανης. εαν βουλει. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. µοι ειπης. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. ινα φυη.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. . ου βλαστησει. Ποτε δε. ειπεν ο ∆εσποτης. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου.

ΙΗ’. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. . και λαβειν σου Πνευµα Θειον. (124) Τις εξισχυσει. απαντες αγνοουµεν. Ω Χριστε µου και Θεε µου. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. καθορωντα σε. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. εις αιωνας αιωνιους. ∆εσποτα. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. Θεε µου. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. Οτι µεν εις.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. περι σου διηγεισθαι. µη µε κατακρινης τοτε. αµην. αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. Σωτηρ µου. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης.

φως ενεργουν τα παντα. ως ουκ αξιως του καλου. του υπερ πασαν κτισιν. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. φως απροσιτον. χωρητον αχωρητως. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται. απειρον. συστελλεσθαι ποιε δε. αβυσσος ευσπλαγχνιας. κρατητον εν νοΐ µου. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται. αορατον βλεποµενον. φως ουσαν. Ω δωρου. µηδαµου χωρουµενην. ην ηµιν εδωρησω.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . τι δε και ουχ υπαρχει. και αφιπταται απαν. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. ανεκλαλητον. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. αναφες αψηλαφητον. Τουτο τερπνοτης και χαρα. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. Τουτο εχων ου καθορω. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. πραοτης και ειρηνη. ελεος αναριθµητον. ουδε ρεµβεσθαι ολως.

ευτελειαν. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. Εκτοτε ουν χειραγωγει. εν. ινα µη αποθανη. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. ενισχυει. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι.και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. καταλιµπανουσα ταχυ. Οταν δε γνω ητις εστιν. αφιπταται συντοµως . Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. ερχεται εις βοηθειαν. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. ταπεινωσιν. Θροουµαι. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. οσον ισχυος εχει. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. χωρισµον των ιδιων. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. απροσπαθειαν.

και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων. Κατα µικρον αναπτεται. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. τι εστι. µυστηρια διδασκει µε. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. και υπνωσαι ου βουλοµαι. καταφιλω και προσκυνω. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. ην και βλεπω. α λαλειν ουκ ισχυω. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. εν αρχη γαρ τυγχανει. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. βλεπει µε. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. εν ουρανω υπαρχει. παρηλθον γαρ και τουτον. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. ζηµια γαρ µοι τουτο. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. Εν τη καρδια µου εστιν.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. ουδε φοβουµαι θανατον. φωτιζει µε. καλλους αυτης κατατρυφω. Θλιψιν ουκ οιδα. ηνπερ εποθουν. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. φευγουσι παντα παθη. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. φωνας δε ουκ ακουω.

Μεγα το θαυµα και φρικτον. Εν τεως τουτο λεξω σοι. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. και αν µη µεινω αφλεκτος. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. Πως σοι εξειπω. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. Πυρ. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. εφη. ειπε µοι. Αγγελος ην. οθεν ηµεραν ευρηκα. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. ειπον. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. Εγγυτερον µε ηγαγεν. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. Κυριε. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. Εξεστην. εφην. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . και αυτος εστη µεσος. την µη εχουσαν τελος. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. (129) και η φλοξ διανηπτετο.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. τι δειλιας και τρεµεις. ∆εσποτα. Φοβουµαι. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. ινα µε βεβαιωσης. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. το κελευσθεν εποιουν. µειζονα τουτου οψει. αδελφε. ον το πυρ εσεβασθη. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. τεκνον µου. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. ου γαρ δυναµαι παντα.

ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. α εξειργασω δι᾿ εµε. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. Κατεδραµον. παρην και η νεφελη. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. µεσον ληστων.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. ους υποσπονδους ειχεν. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. Επιστευσα. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. Ο στυλος ηπτε του πυρος. τον ασωτον και πορνον. εκενωσαν τα βελη. αλλα δουλους απεστειλεν. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. Ο Φαραω εκρατει µε. ουδε γαρ ειχον οπλα. διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. παντες εστραφησαν κενοι. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . (130) Κυριε. Φαραω µη φοβεισθαι. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. ει ονοµα ουκ εχει. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. ει µη ο ων αφραστος Θεος. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. ως ειπεν. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. ει µονος υπερ λογον. ει αποκεκρυµµενος. Ου γαρ την φυσιν. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. ει απροσιτος. αλλ᾿ ετερου. Και ουκ αν εγνως. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. ει αορατος. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. ου πασι δ᾿ αυτος. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. Ει ουν αφραστος. .

µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. ανθρωπε. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. Φριξον. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. ω Θεε µου! . (157) απερ ηκουσεν. ειπε. ειτε πραγµατι. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. ους ειπειν ουκ ισχυω. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. λεγων. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. και τις. καταµαθε σαυτον γε. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. αρρητα λεγων ταυτα. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. ειπε περι σου. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως.

Ουτος και ποιµην. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. δευρο.Ναι. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. της πετρας. του νεου λαου των λογικων προβατων. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. της οδου µη εκπεσης. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. των περι ηµας. ως µη πραξας α λεγεις. πως αυτος εσωθης. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. Ει βουλει. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. ουτος και αρχιτεκτων. πως ηµεις σωθωµεν. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. επειτα λεξον και. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. . Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην.

τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. ο παντων κτιστης. βλεψον εις την γην. διαλογισµων. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. εκπλαγηθι. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. ω σοφιας σου. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. ενθυµησεων αµα. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. ηλιον και τα αστρα. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. και Θεος ανεχεται. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. Ειπε. α ορας καθ᾿ εκαστην. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις.και αλλα πολλα. διδαξον περι κρισεως θειας. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. .

και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην.συναξον τον νουν. ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. ενθα φοβος ουκ εστιν. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. ωσπερ καλον στρουθιον. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. ει µη δυνασαι κυνα. λυκους δε φυγης. µη στραφης εις τουπισω. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. και οσα βλεπεις. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. σεαυτον κατανοει. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. . ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις.

Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. Ει επινοιαν. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. ον λαλεις. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. Ερεις˙ Οιδα. προσποιησει γαρ θνησκει. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. . Κακον αλωπηξ. υποκρισει βιουσα. σπουδασεις. Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. ωσπερ πρωην. πως ολος εστιν εξω. φιλη ψυχη. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη.

Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. ως ειρηται. θεοτης απεριγραπτε. (163) Νοειται και γαρ αληθως. ειπε. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. τοις πασιν. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. αµην. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. ολος παλιν αναληφθεις. ολος αυτου αχωριστως. πως ενδον της οικιας. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. ∆οξα σοι. εγω γαρ ου γινωσκω. τα απορρητα πασιν αγγελοις. παντως ειπης και ποταπον. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. .ει δε πραγµα τι. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. ου φραζεται δε ολως. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. Επινοια η πραγµατι. µη συσταλεις. οθεν ουκ εχωρισθη. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. ατµητον ουν. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. αµεριστε τη φυσει. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα.

Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . Ελεησον λυπουµενον.ΚΒ’. ∆εσποτα των απαντων. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. (164) Τι το καινον µυστηριον. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. υπαρχω µη διστασης. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. ο αχωρητος παντη. ο εις εµε. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. αλλα κεκαλυµµενον. οικτειρον τεθλιµµενον. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. ηδονων αµαρτιας. Εγω το αστρον το γλυκυ. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. µη οργισθης. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις.

αορατος τοις πασιν. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. ινα εκει µε ευρης. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. ερωτων α γινωσκεις. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη.και φλεγεις υλην. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. ηλιου τε και σκοτους. αψηλαφητος. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. Ω τολµη. ατρεπτος την ουσιαν. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος. ωσαυτως. οσα ορας. ο αναφης. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. ω παρανοια. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν. ολον θεοποιεις µε. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. αναφης. αχωρητος υπαρχω. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. απροσιτος. και α οιδας. του ∆εσποτου. εξω του φωτος του αισθητου. . µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. Πως δε και ουκ αισθανη. εξω των ορωµενων. ηλιος. ανενδεης. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης.

ειπε µοι. η ση προµητωρ. µαλλον δε ουδε ταυτα. εν εξορια. αλλα εµου του ουρανον. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. το ουαι. Πως απο γης. πως αµεριµνεις. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. πως αµελεις. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. οπου το θρηνος. οπου στενωσις απασα. Περι εµου θελεις λαλειν. ων επραξας εν κοσµω. οπου λακκος ο µεγας. µεριµνα τε και λυπη. οπου το σκοτος το βαθυ. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. απο πηλου. ερευνας τα εν ουρανοις. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. το απαυστον τε πενθος. βρωσεως. ει δυνατον. Πως ου φροντιζεις των κακων. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. ως ειρηται. ως ουδεις οιδεν αλλος. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. πως αυτην κατορθωσης. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. και ο κακος διαβολος. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. ο τουτους απατησας.

ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. πενητας οµου. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. συγγενεις τε και ξενους. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. λεια βλεπων εν τουτοις. αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. Τις ο δικασας απαθως. Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. πλουσιους. ενδοξους και αδοξους. Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω.

και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. αιγλη και πυρ οραται. θαυµαζης η εξερευνας. . Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. και γαρ καθαιρει. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. υιε ανθρωπου. οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. Πνευµατος του Αγιου. απλουν ολον. οση δυναµις. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. µηδε τας ενεργειας µου. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. αµεριστον τη φυσει. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. (169) οπως δεικνυται ηλιος. ανεξερευνητον οµου. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. ο το πυρ λογω κτισας. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. ασυνθετον. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. ποτε δε αστρον.

Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. Ταπεινωσις δε λεγεται. ανθρωποις τε απορρητα.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. αµην. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. ΚΓ’. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. ανεκλαλητα παντη. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. οπερ ζηλος καλειται. ως τα του κοσµου παντα. ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην.

ος ου γεγονας ουδεπω. ω Θεε µου µονω. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. ω αρχη αναρχου λογου. Ω ζωη. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. αναλλοιωτε ουσια. η κτιστις παντων. απεριγραπτε τη φυσει. των παντων. αλλα ης αρχην µη εχων. Πως και εξω των κτισµατων. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. εξω. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. Ο προ παντων δε υπαρχων . Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. υπεραναρχε Θεε µου. ακαταληπτε τη δοξη. ποιου δε. ον εντος µου περιφερω. (171) Ω Τριας. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. παντων ων κεχωρισµενος. Θεε. ω καλων απαντων ανω. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. ειπε µοι.ουτε εκτος εστι του παντος. ανερµηνευτε τοις εργοις. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον.

ουδε εσω ουδε εξω. ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. νου παντος εστερηµενη. Ποιον τουτο λεγω ζωον. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. οτι και προ παντων ηµην. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει. . Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. Ου σωµατικως σοι λεγω. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας.και πληρων το παν ως πληρης. αλλα νοητως µοι νοει.

συνεστι δε τοις ορωσιν. . Πως ληπτως και πως αληπτως. φρασον ταυτα. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου. Το δ᾿ αυτο. καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. πως δε και µικτως αµικτως. ειπε µοι. ει συ καµµυσης. τοις τυφλοις ου παραµενει. Πως τα αφραστα σοι φρασω. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. αληπτον ευθυς υπαρχει. (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Πως.

εν φωτι δε και τα παντα. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. πως δε τουτον ολον κτηση. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. ειπε µοι. Πως δε κατασχειν ισχυσεις. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. οτι εχεις. Εχεις ολως ου δοκεις τι. εφαπλοις τας σας παλαµας. Τα απλα απλως κρατουνται.Οτε δε δυνει. . κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις.. οτι και βλεπεις. κρατητως ου σφιγγονται δε. πλην και ατµητον υπαρχει. πως τον αληπτον κρατησεις. µερικως η και καθολου.

εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. πως ειπειν µοι. πως εκφρασαι. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. ασυγχυτως τουτων πελει. µοι ειπης. ολον µαλλον εκτυφλοι σε. ουκ ασωµατος γαρ παντως. ον ει και τρανως προσβλεψεις. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. πως δε λογω παραστησαι. πως και µιγνηται αµικτως. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. Απαθες δε µενει παντως. Πιστει παντα παραδεχου! . ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. Πως ληπτος εστιν αληπτως. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως.Παντως ουδαµως. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω.

ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. παντα εστιν. ιξευτων τε παντων πελει. αιτιον δε ον των παντων. ο αυτος ου παρεισηξε. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. ως λεγω. Η ου νηθει. αλιεων σοφωτερα. Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. πλην. κατα φυσιν. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα.Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. πιστις ολως ου δισταζει. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. λεγε. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων .

ναι. Την ακτινα και γαρ βλεπω. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. Η ακτις µεν καθοραται. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. ναι. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. Ολον τουτο δηλονοτι τις. πως ουκ εστι µετα παντων. ο βλεπω. ονπερ βλεπω. (178) Ναι. ως ακτις ηλιου µονη. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. αλλ᾿ οραται αορατως. και φως αυτος υπαρχει νοητον. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. λεγω παλιν˙ που ευρησω . ψυχας φωτιζον. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. τον δε ηλιον ου βλεπω. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. αληπτως. τις µοι δωσει. ηλιος τυφλοι δε µαλλον. των παντων µεσον εστι. και εξω παντων εστιν.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. και ληπτος αυτοις τυγχανει. υποδειξει. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. ναι.

θαυµαζω. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. Προς τον ολον ποσον εχω. ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. µη λεγε˙ ου. Πως το ολον. ονπερ εχω. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. ει και ολον παντως εχω. Τουτον εχων λεγω εχειν. τι µοι λεγεις. και διΐστανται αφραστως. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. τη ακτη των θαλασσιων. ου χωριζονται δε ολως. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. . αλλα το ολον εχω. και µη βλεπων ολον ολως.την πηγην την των ακτινων. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει .

λιµασσω. πως γαρ ισχυω. . καιτοι συνηµµενας εχεις. (181) οτε δε πενοµαι. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. και διψω. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. Ουδαµως. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. οτε πινω. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. Παντως. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. ει οιον τε. οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει.Το γαρ ολον. Ως ρανιδα µιαν ειπης. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. πλουτω. λεξεις. Πασας δε κρατεις παλαµη. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. οσον βλεπεις. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. Προς ουν πασας. Οτε χορτασθω. πως θεαση. Λεγεις˙ Ναι. αποκριθηση. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. αλλ᾿ ολιγον. ποσον εχεις. Ου. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν.

δυσθεωρητος εις απαν. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. Οντως εχων ουδεν εχω. παντοτε πτωχος υπαρχω. η Θεος ολος υπαρχει. µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. ατµητος υπαρχει ολη. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. βλυζον. αναφης. Θαλασσα ουν τη σταγονι. Οτε δε καλως εγγισω . περικλυζον. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. ολως εχειν τι δοκησω. αληπτος παντη. Η σταγων δε παλιν αυτη. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια.

διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. Τουτο εργον. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. ου γινωσκω. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. (183) ουρανους δε υπερβαινω. ειτε ισταται. τεως τρεχω. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. ο ταλας. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. ως δοκω. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. Ειτε φευγει. ουκ οιδα˙ τεως βαινω.και δοκησω του προσψαυσαι. ουρανων τους ουρανους τε. Ουτως τοινυν εχοντος µου. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. του ηλιου και ακτινων. τεως φθασαι ουκ ισχυω. Απο υψους ουν εκπιπτω. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης.

αµυδρως και γαρ ορωνται. οταν τρεχη. και ποσως κατανοουνται. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. Οταν πεση. Ει δε καταπλαγης ταυτα. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. Ολος κατω κεκλιµενος. ισταται δε. τοτε τρεχει. το δε τελος αρχη πελει.ανω κατω. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω. Ατελης η τελειοτης. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων.

ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. οσην εξει την οδυνην. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. ηµιθνης τυγχανεις παντως. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . Ναι. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. ο δε θνηξας εν αισθησει. Ο νεκρος αναισθητει γε. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. αισθητου και νοητου τε. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι. ο ηµιθνης δε και νεκρος. ανενεργητος εις παντα. ους ει βλεπεις. αισθητους και νεορους τε.και τα εν αυτοις εις απαν. νοητον δε ουδαµως ηλιον. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. Σωτερ. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. Θεε µου. επιφανεις φωτισης. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει. ποµα το ζωηρον σου. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. ω µοναχε. τον ταπεινον και ξενον. µοναζων ειναι θελεις. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . ου µη στερησης µε. πιστευω. Ουτως ουν µε πιστευοντα. αυτη µε δικαιωσει. τα κατ᾿ αξιαν. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. εις εµε. Ο γαρ πιστευων. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. ΚΖ’. Αυτη απολογησεται. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. Και τοτε ου µοναζων ης. ει αληθως. Χριστε. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. Χριστε. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. ιδου. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. οθεν ουκ εχωρισθης. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. ειρηκας. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. ∆εσποτα. ω Χριστε µου.και γεγονοτα ανθρωπον. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας.

φωτι τω απροσιτω. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. οιµοι. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. καν εν ερηµω καθηται. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. ουκ εν τροφη η ποσει. ει δε µη τουτον εγνω. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. φωτι τω ανεσπερω τε. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. ου γεγονε µοναχος. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. ολως. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ου ουδαµως χωριζεται. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. ενθα η αναριθµητος πληθυς. η των δικαιων. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. ου µακρυνεται ολως. ουκ εν ηµερα η νυκτι. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. καν µοναζη. ειπατε µοι. . και πως µοναζων. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. ιεραρχων. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. ο τρισι ως ενι συνηµµενος.

. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. τον νοµον ου φυλαξει. ει και τη γη κρατουνται. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. εν γυναικι ανηρ δε. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. βλεπε. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. Ο νοµοθεντης. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. και το φως εστιν εν αυτοις. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. η ως αστηρ εν ουρανω. ηλιος δε εκεινοι. εφ᾿ ω περιπατουσιν. ωσπερ εν τοιχω βελος. ω παµβασιλευ. λεγε µοι. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. το αδυτον και θειον. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. η συνηρµοσθη απαξ. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. εµπεπηγµενω εν φωτι. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. ω κατοικουσιν αγγελοι. η ο ανηρ της γυναικος. η πως ειπειν ουκ εχω.

. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. Ω θαυµατος. θεοι Θεω συνοντες. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. οπως βαδιζη χαιρων. Και τουτο εστιν. διαναστητε. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. οπως ελευθερος φανη. και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. προς ον τον ποθον ειχε. ναι. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. πασαν εκπληττει φρενα. αδελφοι µου. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. ο αυτους ανια. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. ει και ολον ορωσιν. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. ναι. οπως απελθη εν σπουδη. φιλοι. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. οιµοι. µη απολειφθητε. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. ναι. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. Εκεινον και ποθησωµεν. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. Ναι.

δευτε µετ᾿ εµου. . µη πλανασθε. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. Ιδετε. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. ουκ εστι. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. φιλοι. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. τιν ατιµον και αδοξον. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. µη λεγετε. Ουκ εστιν ουτως. τι καταρραθυµειτε. Μη λεγετε. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. µη λεγετε. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. ου σωµατι. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. τον φιλοικτιρµονα Θεον. µη πλανασθε. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. φιλοι. τον φιλανθρωπον µονον. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. φιλοι. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. ναι.Μη λεγετε. αµαρτηµατων ρυπος. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. την κενην και µαταιαν. αδελφοι. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. συνεπαρθητε δη µοι.

ολον το Θειον Πνευµα. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. Θεου του φιλανθρωπου. ΚΗ’. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. Θεου του ελεηµονος. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. βλεπω αιτιαν παντων. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. βλεπω αρχην την αναρχον. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. ουδε αυτον τον ηλιον. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. βλεπω πηγην παντος καλου. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. αποστητε. µακρυνατε. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. . Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. εκει δε ολον τον Χριστον. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. µη ποµα µοι κοµιση. βλεπω τον Βασιλεα. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. εξ ης παρηχθη παντα. µηδεις φωνην αφηση. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου.

και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. Ου µονον καθοραται γαρ. ου µονον θεωρειται. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. Νυνι δε. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. Θεον. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες. ο ψυχην ου φωτιζει. ως ειρηται. υπαρχει και αιτια του ειναι. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. Οντως ουδεν. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. Χριστον λεγω. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. οτι το φως του κοσµου. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. ειδως ως ου θανουµαι. εξω φωτος και σκοτους.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. το αισθητον και σκοτεινον. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. παρακαλω. ο και ζωη. του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. . και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. Αφετε µε. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. (219) οτι ζωην την αληθη. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου.

η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. των δ᾿ αναξιων απαγε. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. τι πλανωµεθα παντες. ανερευνων χιτωνας. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. Εστι και γαρ αορατος. κειται και εν παλαµη. το ου τι. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. το αναισθητον τουτο. τας φθειροµενας ταυτας. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. ω θαυµα. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. τι προς το φως κεχηναµεν. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. Τι προς τας υλας βλεποµεν. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. ου ληστης τε αρπασαι.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. . αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. το τι. καν την κοιλιαν τεµνειε. ου ψηλαφαται ολως. ονοµα γαρ ουκ εχει. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει.

Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. πηγη των δακρυων. ελεησον. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. το δε πυρ αυθις θερµην. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. Υιε και Πνευµα. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. ισχυς τε. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. ω δοξα µια και αρχη. πολλακις. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. τοσαυτης σου χρηστοτητος. τον µικρον λεγω κοκκον. βουλη. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. γνωµη. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. κρατος και βασιλεια. ω φως ως εν και θεληµα. εις οιον τε. πως ινα µη λυπωµαι. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. Πατερ. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα.Κρεισσον θανειν. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. Χριστε µου. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. . πιστευσατε. και µονον τουτον κτησασθαι. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα.

εις φλογα µετεποιει.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. ειπον. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . λυτρωτα µου! . και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. Ω θειου δυναµις πυρος. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. ω Χριστε. κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. ως ου σβεννυται ολως. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν.εν τω νοΐ µου προτερον. ουχι το φως δε χορτος. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. ο εγκαρδιος ποθος. καλως και γαρ εκκαιεται. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. ω του θαυµατος. και µενων χορτος εστι φως. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. Πως µενων αναλλοιωτος. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. ο Θεος µου. ην µετ᾿ εµου εποιησας. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. πλην κορεσθεις. αλλ᾿ ολην. οθεν ερρυσθην.

τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. ω παµβασιλευ. αστραπτων και στρεφοµενος. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. ναι. . ∆εσποτα. οπως εµφορηθω σου. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. το φως του σου προσωπου. τουτο δος µοι. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. εν εµοι παλιν λαµψον. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. τουτο χαρισαι µοι. ω Θεε µου. Ναι. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. ολος δεδοξασµενος. πλην πρωτον. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν.

Οντως ουδεν. Χριστε. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. και προς σε εγγισω και προσπεσω. πως εισερχη. πεπιστευκοσι. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. (225) Ποθεν ερχη. αµην. Θεε µου. Χριστε µου.ατρεµας ολος. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. α επηγγειλω τοις εις σε. των µη επεγνωκοτων σε. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. Σωτερ. Οιδα. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. αφωνον µε απεργαζεται. ΚΘ’. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. τουτο ανουν. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. και εξισταµαι και εξω . υπεν νουν τε.

και κακιας ειργασαµην. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν. παντα λογον υπερβαινον. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. πασαν φυσιν.γινοµαι φρενων και λογων. και υπηκουσα ευθεως. πλουσιοι τε πενητες τε. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις. βασιλεων και αρχοντων. πασαν κτισιν. οτι βλεπω θαυµα ξενον. Πλην εκαλεσε µε. Οµως αρτι πασι λεξω. και ευθεως τω καλουντι . ινα συνελων σοι ειπω. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. οτι κεκληκε µε µαλλον. οιδα. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. µοναχοι και κοσµικοι τε. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον.

ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. ουκ ενεδωκα του τρεχειν. εχαιρον εγω µεγαλως. ερχοµενου. ιστατο µικρον εκεινος. αλλα παση µοι ισχυϊ. εφευγεν εκεινος ταχος. ετρεχον εγω ευτονως. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος.ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. τας οδους περιεσκοπουν . Τουτον βλεπων ανεπηδων. εγγιστα µου πλησιασας. και αφιπτατο. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. κρυπτοµενου.

ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως. αλλα προφητας. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. τους ποτε αυτον ιδοντας. συν αυτω τω κοσµω λεγω. Ουµενουν.και φραγµους. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . οτι ηρωτων. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. τους σοφους εν αληθεια.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. αποστολους και πατερας. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει. αλλα παντα τα εν κοσµω. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. ονπερ βλεπων .

Πως γαρ εµελλον ειδεναι. ποθεν ηλθεν. ουτε εγνω που υπαρχει. . εις Πατηρ. πως ελθων. συν τω Πνευµατι τω Θειω.τη τοιαυτη διαθεσει. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. ολως ου κατανοειται. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. που ποιµαινει. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. ακουσατε µου. ου οιδα. ολος ολω µοι ωραθη. Πως Θεος των παντων εξω. Υιος ωσαυτως. Ολως γαρ ου καθοραται. Ουτος ουν. που κοιταζει. τη ουσια και τη φυσει. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. απεριγραπτος Θεος µου.

βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. ειπε µοι. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. πανταχου δε πως και εν πασι. ει βλεψει. επειτα και πασαν κτισιν. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. ουκ αρχαγγελος εξειποι. ουκ αγγελος σοι. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα.τη δυναµει και τη δοξη. πως και ενδον ταυτης εστι. εργω σοι τα παντα λεγω. Ουµενουν. Ταυτα παντα νους. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. Θειον ον. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. τη σαρκινη και παχεια. Ωσπερ γαρ τυφλος. πως δε λαµπει εν καρδια. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων.

Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. οσα. ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. Θεον τε παντως. Αναλογως της αγαπης. φως Θεου. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. πλην ου παντα. αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα. ος και δεικνυσι τα παντα. µαλλον δε οσα κελευει. την ποσοτητα αποσων. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια. φυλακης των εντολων δε. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. οσα βουλεται και θελει. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. ποταπα τε. καλλος ακατανοητων . τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. Ανειδεων γαρ το ειδος.

Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. αλλα και λοιπων κτισµατων . πως ειπειν ολως ισχυσει. Ω φρικτης οικονοµιας.τις νοησει. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. Παντως ουδαµως. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. µη ερευνα. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. πως µετρησει. ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. ∆ιο µη λογοις. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. ερεις µοι.

. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. πειραται. και ευρησουσιν. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. ως ειρηται µοι. την διαθεσιν.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. ινα τουτων µη εκπεσω. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. ως ουκ οιδε. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. (235) απαντα απαραλειπτως. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. ως ειπον. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. την γνωµην. ως εισιν. οπως εξω κοσµου γενωνται. ην ενδεικνυται. η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν.

ου δοκω ποθειν καν ολως. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. ου δοκει τι ολως εχειν. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. καν πολυ χρυσιον εχη. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. και βιαζω µου την φυσιν. οσον θελω. . Ηκουσας ποτε τοιουτον. οσον θελω. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. οτι µη τα παντα εχει. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. ως θελω.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. µηδε οσον παντως θελω. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. οτι µη ποθω. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. Ουκ ερω γαρ.

οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. Τουτο µονον δε σοι φρασω. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. Απορω παραδειγµατων.Πως σοι ειπω. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. Προς ενα των µαθητων. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. . Λ’. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. τους τα γηϊνα φρονουντας. οτι θαλλει. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην.

τεκνον. απεριγραπτον ωσαυτως. απεριληπτον παντη. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. αθανατον. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν. αναρχον τε και αϋλον. ειπε µοι. επιγειων. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. ο ο κοσµος ου κατειδεν . (238) ακτιστον. εξω παντων των κτισµατων. ασωµατων και ενσαρκων. ορατων και αορατων. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. των ενυλων και αΰλων. και κατ᾿ εξουσιαν. ασβεστον. κατ᾿ ουσιαν. αναλλοιωτον εις απαν. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. Ακουσον και γνωθι. ναι δη. αορατον γε.

Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. ου σβεσθησεται ο λυχνος. οταν τω πυρι προσψαυση. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. Θεα µοι και αλλο µειζον.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. οτι το στυπειον ολον. Οντως ουδαµως. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. αφθονια τε στυπειου. και το ελαιον εκλειψη. ελαιον τας αρετας δε. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. πως προσψαυσει. πως αναψει. οπερ θρυαλλις καλειται. . Πριν βληθη δε. Πριν προσψαυση.

και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν. ει συµβη αποσβεσθηναι.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα. Ω αγνοιας. ως ειπον. καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη. το των αρετων σοι λεγω. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. . η το ελαιον εκλειξη. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν.

αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. ου συνεχεται καν ολως. εξω των κτισµατων παντων. ει βουλει. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις.η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει. καθαπερ ειπον. Εστι γαρ. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη . Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. ου κρατειται.

τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. νους απας. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. Μη διστασης. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. βλεπε. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. Εγνω βαθος µυστηριου. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. Νοει. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. .σου τον οικον της ψυχης σου. γινονται εις εν τα δυο. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. εκπυροι τε και φωτιζει και. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. το πως ειπειν ουκ εχω. σκια και κονις. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου.

και νοει. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον. ενθα λαµπει. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. απερ εν αυτω τελουνται. το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. Οµως βλεπει. πως ενεγκη πυρ αγαπης. πως υποισει ποθου φλογα. οστις εξει. πως τα θαυµατα εξειπει. η ψυχη εκεινη λεγω. ολον βορβορον τον τοπον. ενθα εστι καθειργµενη. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. ενθα κειται. Τοτε βλεπει. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη.νοερων και αισθητων τε. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. πως δε ταυτα αριθµησει. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας.

γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. (245) Ταυτα ουν ποιων. . πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. σκωληκες απονεκρουνται.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. ναι δη. Θαυµα ξενον γε. και του σωµατος µου. ως ειπον. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. πιπτουσι τα τραυµατα δε. και τω λαµψαντι προσπιπτων . ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. λυονται δεσµα ευθεως. η σαρξ µου. της ψυχης λεγω ουσιαν. πως ου κλαυσει. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου.

Φευ µοι.δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα. πως υποισω ταυτα. καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν. ανιστα µε του βορβορου. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων. και βλεπω ταυτα. πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. επιπιπτει τω τραχηλω . µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται.ω αγαπη. (246) µαλλον δε και θερµοτερως. πως χαραξω ταυτα. ολος περιπλεκεται µε. αιρει µε επι των ωµων . δοξης τε τυχειν ωσαυτως. ω προεφην τροπω. Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος.Οιµοι. ο καλος. διδωσι µοι χειρα θειαν. και καταφιλει συχνως µε. . χειρα την αυτου ∆εσποτης. Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. οιας ειπον. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . Οµως ουτως µου ποιουντος.

ολως εξειπειν ουκ εχω. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. και αορατον οµοιως. σοι λεγω. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . ως γε δοκω. ω θαυµα. συνηµµενον αορατοις. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. αψηλαφητον. µαλλον τα εκ του φωτος δε. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. Εποιησε µε αναφη. απαντα ξενα των ωδε. Τουτο οιδα. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη. τα εν τω φωτι.

και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. Εξεζητουν γαρ εκεινον.και κατησφαλισατο µε. ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. Εντειλαµενος απηλθεν. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. ουκ ηρκεσθην. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. εις επιγνωσιν τε αγειν. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. ων ειπον. ου ηρασθην. . ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. Εγκαταλειφθεις ουν µονος. εκεινον ονπερ εποθουν. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. (249) εκλαιον. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. και εδοκουν εστερησθαι. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. εν τω πρωην σκοτει λεγω. τουτων.

µη γινωσκων. της κραυγης µου επακουσας. Αισθητως καλω γαρ σκοτος. ολος ενεπυριζοµην. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. οσον εφικτον ανθρωπω. ποσος εστι. ον και βλεπω. ουρανου και γης σοι λεγω. εξεστην. Ουτως ουν διαγοντα µε. εκαιοµην. ουτω και δακρυοντα µε. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως. Και κατανοων το θαυµα. εφοβηθην και εχαρην. και εθαυµασα. . που υπαρχει. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. ποταπος δε η οποιος. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως.εφλεγοµην. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω.

πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. γεγονοτες. ον βλεπω. εαν ειπω. τινα εµαυτον καλεσω. τινι δε καγω ηνωθην. πως µε βλεπει. και θρηνων. αδελφε µου. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. Φριττω και φοβουµαι µηπως. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. και ουκ οιδα. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. πως. . πως εισηλθε. και εκεινο εγενοµην. ουδε νυν γινωσκω παντως. πως ηνωθη. Ο Θεος διπλους την φυσιν. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. ω ηνωθην. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. Ενωθεις δε. ενωθεντα τε αφραστως. ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. Οµως εν εγω κακεινος. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον.

ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. παρεσχε µοι. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει. . ου ουσιωδως µετεσχον. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. Θεος δε τη χαριτι. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα.την υποστασιν εις ων. εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. διπλουν µε ειργασατο. ως ορας.

ει µη δραξωνται και υλης. Ακουσον. τους εν τη οικια οντας. (253) Πως ζητησεις. ο σοι λεγω. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. ουχ οραται δε καν ολως. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. Ειδες θαυµα. ουκ αναπτονται δε οµως. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. Ει τοιουτος ουν οραται. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα. πυρ κληθειη. σπουδη τε πραξον. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. ως σπινθηρα θειον σπορον. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. Λεγε ουν µοι˙ .

µοι παντως ειπης. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. απαυστον θανατου µνηµην.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. θερµην τε µετανοιαν. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. οτι ληψη. πως το σκοτος εκδιωξει. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. αδιαλειπτον ευχην τε . πως φωτισει. δυνατον ποτε γενεσθαι. Ουδαµως. θειας φυσεως σπινθηρα. Πριν αναψει. πως του βλεπειν σοι παρασχει. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. δακρυων οµβρους και πενθος. Ακουσον εµπονως.Τι σοι λεγω. Αγρυπνιαν και νηστειαν.

πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. Προ του καθαρθηναι δε σε. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. οτι ουπω ελεπτυνθη. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . ινα και συντοµως αψη. πως. αλλα σβεννυται συντοµως. Ουδαµως ποτε. καθαρθηση. λεγε µοι.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. Πως δε. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. Α σοι ειπον. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. πριν ποιησης. µοι φησεις. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. ειπε µοι.

το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. ορωµενος. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. ΛΑ’. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. οις βουλει. ο Κυριος. ουσια υπερουσιος. οσα και συµφερει του µαθειν σε. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. ενυποστατον λεγοµεν. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. επει αυτον ωνοµασας Θεον. το Πνευµα σου υπαρχεις. τουτο ουσιαν λεγοµεν. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. ο Θεος ηµων. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. Πατερ. Υιε και Πνευµα. παγκαλης δε τη θεα.η γεννησεσθαι µελλοντων. Αποσος εν ποσοτητι. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. τον τρισυποστατον Θεον. (257) Κυριε. τον οντως οντα. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. ον ουδεις ποτε ειδε. συ τη µορφη ανειδεος. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. . αρχην αναρχον µιαν.

ολος πληρων θεοτητι τα παντα. µονος Τριας Θεος ει. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. . Θεου και Λογου. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. το εν δε τρια προσειπειν. υποστασιν ωσαυτως. ∆εσποτα. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. Πως ειπη. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. ειδος και µορφην. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. ου τον τροπον επεγνω. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. οποιος. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. µονος γινωσκων σευτον. εξ ων ειπας πιστευει. ουτω τας λαµπηδονας. παντα γινωσκον και πληρουν. Οι δ᾿ αλλοι . οτι πεφυκας ακτιστος. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι.ου ταυτα εθεασατο. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. πως δε φθεγξοιτο. εκ σου γαρ και πηγαζει. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. εν πως δε τα τρια. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. ωνπερ ειπον. ∆ια τουτο ουν.

τω ορατω. Το παν. τω νοητω. ουχ ιστασαι. ουτε κινη. και εξω αυθις τουτων. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. απλους πληρων τα συµπαντα. υπερ το παν ανελλιπης. ο Πατηρ. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. ευσπλαγχνως. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. αεικινητος τε πως. Ουδεις αγγελων ειδε σου.Συ ει πηγη των αγαθων. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. Μενεις γαρ υπερπληρης. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. εχεις και γαρ αεναον. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. ασχηµατιστος παντη. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. αει κινεισαι ολος. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. ολος εν ολω κοσµω. προσθηκην µη δεχοµενος. απεριγραπτος. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. και γαρ ακτιστος πελεις. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. ως ειρηται. ζαωοποιει. Ουτως ακινητος τε ων. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. πως παλιν ιστασθαι σε. . ουτε καθησαι παλιν. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. αϋλος. απαξ παντως γεννησας. καθως ειπεν.

οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. Απο πηλου δε. οπου και πως κρατουνται. λεγε µοι. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες.ποιοις δε στυλοις αιρεται. πως οφθαλµοι. πριν ελλαµφθη. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. πως δε φλεβες µοι. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. πως χειλεα. οι τεθαµµενοι παθεσιν. ακτιστον. πως κρεας. ουτε Ηλιας προτερον. πως δερµατις. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. πως ωτα δε. πριν φωτισθη. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. πως γλωσσα. πως τριχες. . ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. µαθειν η ολως διδαχθηναι. Τις γαρ και ερµηνευσειε. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. Θεον µονον. οδοντως τε στερροτης. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. αθανατον υπαρχοντα. πως δε νευρα. πως οργανα φωνητικα. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. ουτε Μωσης ο µεγας. Ηµεις δε οι παναθλιοι. οτι παντα αφραστα. πως οστα. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. Απο ξηρας δε και υγρας. τις ολως εννοησει. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. πως εξ αρχης µε πλαττει.

οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. Λοιπον. ου πλουτος εκ του κοσµου. οιµοι. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. αδελφοι. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. ου συνταξις.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. ασυγχυτα εις απαν. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. ασυγχυτως. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. προσυπαντωσης. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. ως ειπε. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. η κρισις εσεται ουτως. ουκ αξιωµα. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . καθως και ειπον. οµου τε και της εντολης. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. αναλλοιωτα. ου δοξα. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. Ουκ εστι λογος γαρ αργος.

δος καµοι. Εγω. οιµοι. ΛΒ’. Αλλα µη δωης. Χριστε. τον Θεον µου. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. εξ εργων. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. δωρεαν. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. ελεησον και χαρισαι λογον. . λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. (264) Υπο πιστων µε. ης εν κοσµω απηλαυσαν. καν λεγωσι πλανασθαι µε.ανελεηµονες οµου. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. µη πειθαρχησαντες εµοι. ω Θεε. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. κατακρινουσιν. το Αγιον λαβειν µε. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. ως υπεσχου. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. Σωτερ. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. οτι το Πνευµα λεγοιµι. µικροι τε και µεγαλοι. ως ειρηκας. και εαυτους. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. σον δουλον. ∆εσποτα. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. ∆εσποτα. γνωσιν σοφιαν. Λογε. ∆ος µοι ειπειν. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις.

οι σοβαροι τοις πασιν. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. ως γραφη πασα λεγει. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. δοξαν τε ως ιµατιον. οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. δρασσονται. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. επιπηδωσι. ως εφην δε. οι πλουσιοι. οδηγουµενος θ᾿ αµα. πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. οι ενδοξοι. οι βεποντες ου βλεπουσιν. Οι εµπαθεις. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. Τις δε. εν νοΐ νοερως δε. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου. την δε εγκατοικουντες. ους η γραφη γε λεγει. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω.

καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως. θρηνειτε εαυτους. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. ζωης νεκροι εν µεσω. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. λοιπον. λοιπον. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. λεγε µοι ερωτωντι. ουκ αν δακρυων οχετους. Αλλ᾿. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. Λοιπον. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. εν αισθησει αναισθητοι. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. ει µη ριψετε πλουτον. ω υµεις φιλοθεοι. Ει µη δοξαν απωσεσθε. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. . ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. ως εχεις. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. µετανοειτε.

(268) Φως ο Πατηρ. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. τελειος ανθρωπος τε. αδελφε. φως το Αγιον Πνευµα. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. ου κεχωρισµενον. Βλεπε τι λεγεις. φως ο Υιος.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. διπλους ωσαυτως φυσεσι. ολοκληρος. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. ου τη ιδεα. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. εν. εις ειµι της Τριαδος. ολοτελης. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. ΛΓ’. εις ουν Θεος εγω ειµι. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. διπλαις ταις ενεργειαις. οις εµπαθης ο βιος. ου φυσει. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. Θεος οµου και ανθρωπος. Εν τουτοις εν τα προσωπα. ου τη µορφη. εν αι τρεις υποστασεις˙ . υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. ψυχη. ου δοξη. οι δ᾿ αλλοι. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. σαρξ. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. αµεριστα υποστασει.

Αυτα και φως το εν εισιν. τιτρωσκεται. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. εν τα τρια δε µαλλον. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. τον µεγαν. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . ουσια και θεοτης. Φως δε ακουων. Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. ο φωτιζει τον κοσµον. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. ει και δοκει µη πιπτειν. Ει και δοκει ανθιστασθαι. τω σκοτει. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. τα τρια µια φυσις γε. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. κοπω. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. οθεν εκεινος πεπτωκε. Ακουσον. παντων λεγω. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω. απαγε. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. ουχι τον κοσµον. τον αρχαιον. καταπατει τον δρακοντα. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. τα τρια µια δυναµις. κοσµον ηµεις καλουµεν. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -.τα τρια γαρ εν τω ενι. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. τα τρια µια δοξα. δαµαζεται. αρχει των επιγειων. (269) οτι κοσµειται αρεταις.

ου γνωσιν. ου της ηµερας. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. ου λυχνιαιον ολως. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. ου των αστερων των πολλων. Παντες ουν. ακτηµοσυνην ουδαµως. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται. ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. ουδε σεληνης φαος. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει. τα νοητα ου µεντοι. . και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. ουπερ σοι λεγω. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. απαγε. ου σοφιαν. δεινως µαστιζοµενους. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. αγνοων που υπαρχει. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. Νοησον τοινυν ακριβως.Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις.

αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. ωσπερ προειπον. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. . Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. ει µη µε κατακρινης. ινα φανω νηστευων. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. ακουσον. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. εργα ακτινος διχα. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος.

και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. Χριστε. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ουτως ου πιστις απασα. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. ουκ εργα ουδε πραξεις. το σκοτος του φωτος τε. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. . οσον οραν ισχυσει. εν αις αν γενηται. ου γαρ εισι τω οντι. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. Λ∆’. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος.

αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. και ζην και βλεπειν οιονται. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. ως λεγεις. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. Επειδη και τα κτισµατα. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. ουκ ειδεν εν αισθησει. πατερες. Θεος εστιν αορατος. . οτε Θεος κατηλθε. ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει.και µιξις τουτων γεγονε. αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. ω µανιας εσχατης. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας.

εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. . και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. α το πριν ουκ εβλεπες. Ει δε τουτο αδυνατον. οποιον το εκαστου. µη πλανασθε. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. χαριζεται οραν σοι. οι εν σκοτει ηµεις δε. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. το εργον δοκιµασει τε. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. φευγει ευθυς το σκοτος. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. ως ειπον. οταν αναφθη. Το φως υπαρχει ο Θεος. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. η αληθεστερον ειπειν. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. Το φως γαρ. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. οντως εν τουτων εσεται. ο ουκ ηµην.

οστις υπαρχει. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. ω φως. Ναι. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. ως ειποµεν. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος.Τι δοκει ουν σοι. ει και δοκουσιν ετι ζην. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. οντως ουτως γινεται. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. ω τεκνον. λαµψον εις αυτους. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. ωσπερ φως. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. ω µανιας! Αλλ᾿. ω πλανης. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. καγω συµπεριστρεφοµαι. τουτων εµπροσθεν στηκω. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. . κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. Ουδεις πωποτε. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. λαµψον. αλλα ιδειν ου βουλονται. οµοιους σοι εργαζη. τοιουτοι τε γενοµενοι. οις προσεσται. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. ουτως επιτελειται. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. και οις ενουσαι. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει.

ΛΕ’. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. δια ρυπαρας µου γλωσσης. εισελθε και νυν εντος µου. αθεωρητον ωσαυτως . µη θελοντας σωθηναι. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. οτι νυν ουδεις υπαρχει. Λαλησον. ος Θεον γνωστως κατειδεν. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. (278) Βλεψον ανωθεν. ανοιξον τον νουν µου µαλλον.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. και τουτο θλιψις δοξειε. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. Θεε µου. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. περι ων τινες λαλουσιν. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. καθαπερ παλαι. αλλα αγνωστον τοις πασιν. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει.

υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. Γραφε. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. απερ λεγω. Χριστε µου. λεξον ταχος. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως.δογµατιζουσιν υπαρχειν. Ηµην υπερ νουν και λογον. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. και ουδεν των ορωµενων. Ναι. ειπεν. οιοσπερ τυγχανω. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. γραφε και µη κατοκνησης. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. ωρων και χρονων. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον.

ουκ αγγελων. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. ουκ ανθρωπων. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. οπως µη µε καθορωσιν. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. ου φθονων δε τουτοις παντως. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. ου δυναµεων αγιων. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν.

και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. (283) Ευχαριστω σοι. αει και εις αιωνας των αιωνων. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. µονος εχων δυναστειαν. ΛΣΤ’. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. οια παντως και θελησει. µονε . ως δεσποτης. ευχαριστω σοι. οσα βουλεται και θελει. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. ειπε µοι. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. Κυριε. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. ω η δοξα και το κρατος νυν. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν. αµην. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων.

πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. ην εξηνεγκε κατα σου. Χαιρε! ακουσας παικτικως. και ενεπαιχθης. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. Σωτερ. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. κατεδεξω. βασιλευ. βασιλευ δικαιε. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. αναρχε. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. Ενεπτυσθης το προσωπον. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. (284) και κρισιν. Χειρας ηλωθης ποδας τε. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. παντοδυναµε Λογε. βασιλευ. Χριστε µου. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. οιµοι. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. η σιωπη δε. υπ᾿ Εβραιων. Λογε. Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. Συ τον σταυρον εβαστασας. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. πανοικτιρµον. οπερ ουκ ης. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος.καρδιογνωστα. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. πανοικτιρµον. Θεε µου.

και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. ∆εσποτα. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. Ευχαριστω σοι. . και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. Χριστε. ινα τον κοσµον σωσης. Χριστε. ει ταυτα καγω παθω. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. της πιστεως. ∆εσποτα. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. Συ ουν ανεστης. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. η πειρασµους η θλιψεις. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. ει δε δικαιως. εν εργοις τε και λογοις. η µιµησις των εργων. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. οικτιρµον. ∆εσποτα. Μεγα µοι οντως. ∆εσποτα. πασχων µαλλον αδικως. εις καθαρσιν αµετρων µου. Θεε µου. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. πληµµεληµατων. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα.

των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. Χειρ σου. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. Λογε. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. ∆εσποτα. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. τον καλον ∆εσποτην. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. ∆εσποτα ψυχοσωστα. σε. ω πλαστα. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. ΛΖ’.αµην. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. δυναµις η µεγαλη. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. σκοτους των παθων. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. σε. ω δηµιουργε µου. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων. τον κτιστην µου. Θεος τε και ∆εσποτης. . των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. αγνοων τον Θεον µου.

ους ουκ ηκουσε. ω ∆εσποτα µου. . βασιλευ και Θεε µου. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. το µεγα. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. τον καλον ∆εσποτην. οιδας την εµην ασθενειαν. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. και ποιµνης. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. Χριστε µου. οιµοι. Επιχεε µοι. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. εξαιτουµια. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. οιµοι. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. ελεγον. ην ως ανθρωπος εχω. ω φιλανθρωπε. και κατελιπας µονον. προ οφθαλµων µου βλεπω. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. αρτι δεοµαι. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. Αλλα και βλεπων σε. παντως ορφανον. ορω τα µελλοντα. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. οις οιδας. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. και την αγνοιαν. το ελεος σου. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. παντως µεµονωµενον. προστατην και ποιµενα.

Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. τον παµπαν απεριγραπτον. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. Σωτερ. Ποιαν ανελθω κλιµακα. ο συνηµµενος υλη. τον κτιστην εν τη κτισει. Ορος εις ποιον αναβω. αφηλαφητον ολον. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. (289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. ειπε µοι. ακατακριτον. αµην. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. πως τω αΰλω συναφθω. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. ΛΗ’. αµεµπτον µε σον δουλον. ο τυγχανων εν κοσµω. πως ευρησω. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. ποιαν εκκλινω τριβον. φθαρτος ολος υπαρχων. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. προ του γην παραχθηναι . Λογε. Εις ποιον αδην καταβω. ο ταλας.ινα τα εµα υστερηµατα. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. το αϋλον εν υλικοις.

ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. ως ειρηται. µονος µεµονωµενος. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. η Τριας. Και εµεινεν. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. οµως Θεος αθανατος. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. ατελευτητος. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. βαθει και πλατει. αγαθωτατος αγαν. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. καθως ειπον. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. φως ακτιστον. φως αφραστον εις απαν. αµετρητον υψει. αΐδιος. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. µονος. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. ουκ αιθηρ. Ουκ ην αηρ. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον.Θεος υπηρχεν. φωτοειδες εις απαν. κυριοτητας. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. ουχ υδωρ. αιωνιος. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. αρχας και εξουσιας. Εποιησεν αγγελους δε. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. ενδον το φως το αϋλον µη εχων. ου φως. ων. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. των αΰλων εξω. ως ειδε µονος. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. ου τοπω παντως. φυσει δε ευρεθη και ουσια. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. Ενυλος γαρ. φως αναρχον. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. καθαπερ νυν. υλικον και ορωµενον. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων.

Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. ουτως. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. οτι ην Θεος υπεραναρχως. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. υπερφωτος. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. προς παθη. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. . µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. οικος καθαπερ µεγας. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. καθως ειρηται. υπερλαµπρος. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. οπερ ειπον. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων.

∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. ΛΘ’. συ και τα γηϊνα. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. (293) Αµηχανον το καλλος σου. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. ασυγκριτον το ειδος. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. αµην. .ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. Σωτερ. η ωραιοτης αφατος. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. Θεε. Λογε. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. υπερ λογον η δοξα. το ηθος. ινα και συν αυτοις Χριστω. Θεω. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. Θεε µου. συν τοις επουρανιοις. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. ∆εσποτα Χριστε. Σωτερ.

ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. ∆εσποτα. Αλλ᾿. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. εκ φωτος σου του θειου. ∆εσποτα. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. το της γεεννης. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. Και µελη οντες. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. Λογε. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. οιµοι. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. . ουκ ηλλοιωθη νουν. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. ψυχην και τας φρενας. Θεε µου.ως παντων παντως ποιητης. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως.

των αισθητων ωσαυτως δε. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. παλιν τεµνει την νυκτα. παλιν τρανως οραται. η Τριας.Σωτερ. . ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. και τα Θεου και θεια. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. κατηξιωται πανεξαισιως. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι. παλιν οραται µονον. παλιν παραγει απαντα. του τι δει ποιουντα τινα. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. υβρις. αµην. παλιν ανοιγει ουρανους. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. αποχωριζει. εξουδενωσις και ατιµια. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. ω πρεπει πασα δοξα. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. Μ’. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. βαβαι.

δοξον. ενθα φως εστι µονον. Σωτερ. µη διατεµνων νυκτα. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. µηδεν εµον εν βιω. ενδοθεν του κελλιου µου. αλλα τα παντα δουλα σα. ων εις εµε ειργασω. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. Χριστε µου. Σηµερον. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. απλουν. σηµερον απεταξω. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. ινα και θεραπευσω σε. Σωτερ. µειζονως καταισχυνοµαι. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. τι δει ποιησαι. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. δυσωπω µαθειν. συγγενεις. Ταυτα σου τα παραδοξα. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . αναριθµητων δωρεων. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. του αθλιου. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. εργα παντα χειρων σου. µη διανοιγων ουρανους. το τι ανταποδωσω σοι. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. των θαυµατων. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. ινα ευαρεστησω. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. Ουκ οιδα ει και σωµατι. µειζονως οδυνωµαι. τεθνηκας.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. µειζονως. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι.

πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. απερ ενετειλαµην. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . καθαπερ υπεσχοµην. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. ον ουδεις ποτε ειδεν. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. πραξον και αλλους διδαξον. και ποιον τουτου µειζον. ζωη τε και λαµπροτης. απεθανον θανατον των κακουργων. Ταυτα και τουτων πλειονα. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. ωσπερ στεφανον δοξης. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον.περιχαρως καταδεξαι. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. και δοξα κοσµου γεγονε. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. τοτε σκιρτησον. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς.

καθως υπεσχου. Σωτερ. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. οπως . οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου.ως ειρηκας. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. ιδε συντετριµµενην. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. ∆ος τον Παρακλητον. ΜΑ’. Θεε µου. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. πεµψον. οιδας την ορφανιαν. αµην. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. ∆εσποτα των απαντων. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. ∆εσποτα. . δος Πνευµα σου το Θειον. τις αυτους µη θρηνησει. οσον και επεγνωσθην. Ων της µεριδος ρυσαι µε.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. Λογε. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. επιστασαι την µονωσιν. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. Ιδε καρδιαν ταπεινην.

αγαθε. Κηρυττω σου τον ελεον. ∆εσποτα. πλην αυτος ου παρειδες µε. κρατουµενος τω ποθω σου. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. ως δοκω. εξαπορω. ευσπλαγχνε. εβαστασας. ολος δεδουλωµενος. δεδεµενος αγαπη. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. Χριστε. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. ως ειρηται. και µη εγκαταλιπης. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. Θεε µου. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. Θεε. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. (301) Ουκ εκαµον. οικτιρµον. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. καταλιµπανεις. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. πως λυπη επεισερχεται. ασωτοις και τελωναις. µη παριδης. Χριστε µου. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. . αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. οικτιρµον. υµνω την ευσπλαγχνιαν. Θεε µου. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. πως ολον µε ταραττει. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος.Μη ουν βραδυνης. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. και νυν υπαρχων. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην.

Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. νηπιον η παιδιον τυγχανεις. Λαµβανων κρουε αφειδως. οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. ανερµηνευτα παντη . πορρω της σης οικιας.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. δαιµονων παραταξεις. (303) Μη γαρ. Προσηβος ηδη γεγονας. ανεθρεψεν αξιως. πιπτων παλιν εγειρου. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους. ως ειπον. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. Νυν ουν ουχι ενηλικος. οχυραν κεκτησαι µε˙ . µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. ωσπερ νηπιος.. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . νυν αγκαλοφορεισθαι. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν.Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. ειπε µοι. πως βουλει. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα.

οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . οιος ο αρτος της ζωης. ποια δοξα. ακαµατι δουλευων µοι. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. Ποια τρυφη. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. ειπε µοι. ονπερ εγω παρεχω.και λυπει σε των εν γη. εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. αγαπη θεραπευων. ποιον τουτων. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. µειζων υπαρχει επι γης. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. το σωµα και το αιµα µου. ειπε µοι. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. ειδεναι και κατανοειν. οιον Πνευµα το Θειον. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. ατιµητος εις απαν. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. ποια χαρα. ως εγω. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. γραφε συντοµως. ως εµε µονον βλεπειν. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως.

Λοιπον µη παυση νουθετων. απερ και παλιν γραφε. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω. ειπον. . λοιπον µη παυση κλαιων. ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. ου στερηθηση τουτου. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. εξεις αυτους ως αδελφους. ουκ απολεσεις σου µισθον. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. ου µη σταθη εκ δεξιων. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. ως ειπον.

ουκ εκ της θυρας µονης. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. Τις ουν υπαρχει. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. . Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. οικτιρµον. απροσπαθως γαρ εκρινας. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. ει µη καυτος σωθειη. οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. αλλ᾿ απολεσει. ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. ως τον σον του ∆εσποτου. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. ανυποπτος η ψηφος. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας.

αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. και χηραν την σην γυναικα. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . πτωχα. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. οπερ εστι συγγενεια. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον. ξενα. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. Χριστε. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. µη σαρκα προτιµησαι. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. ασπλαγχνε. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. η απαρνησει σου. γυναικας τε και παιδας. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. λιµω τε και τω διψει. ∆εσποτα των απαντων. συνδεσµος φυσικος τε. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. αλλα αφιεις ορφανα. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. τουτων απολυθηναι. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. επι τας πρωην πραξεις. (307) µη προστεθηναι αιµατι. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. γυναικος σου χηρειαν. ει δυνατον. (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην.

Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. δοξα σοι. (309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα.. φιλους. αλλα Θεω. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι.διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. ουτοι και φιλοι γνησιοι. ουτοι συγκληρονοµοι. Σωτερ. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν. ειπον. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. βασιλευ. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. . συγγενεις οµου παντας. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. πανοικτιρµον.

ο πανοικτιρµων Κυριος. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. πως δε διαφυγειν µου . Σωτερ. µοι λεγοντι. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. εις προπυλα θανατου. ου γινωσκω. αναρτισµων. και που αυθις αφιξοµαι. γραφητω. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. εξελιπεν ισχυς µου. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. ηγγισα. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. το που ειµι. Νυν ουν επιβλεψον. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. νυν σπλαγχνιθητι. νυν µε ελεησον! Ιδου. ο ταλας.χωρις ξεσµων. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. Σωτερ. πανοικτιρµον. απο σωµατος σωµα. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. ουκ οιδα. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. Γεννωµαι γη απο της γης. ΜΒ’. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. Το οθεν ηκω. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. Θεε. µη µε εγκαταλιπης. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. αγνοω. εις γηρας. ο φιλανθρωπος µονος. απο φθαρτου παντως φθαρτος. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. µονε.

προσεδραµον ελεει θαρρησας. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ο ασθενης εις απαν. ου ποιεις προσκυνησεις. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. Εγω ουν. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. οιους παλαι απηρξω. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. ουτω θαρρησας ηλθον. ∆εσποτα. ευχην ουκ κεκτησαι. Ταυτα ακουων. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. οιδας. ιδου. ουκ αγρυπνεις. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. πανοικτιρµον.ελπιζεις χειρας. ολος τρεµω ο ταλας. του σου δουλου. δηµιουργε µου και κριτα. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. ουκ εγκρατευη. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. το Ηµαρτον! ειποντα. φριττω και ολος δεδοικα. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. οτι˙ Ιδου. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. τη δε εγκαταλειψει . και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. Χριστε µου. οτι σωσεις µε δωρεαν. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. ∆εσποτα. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. ουτως ελπισας. ιδου. που σου ο αντιληπτωρ. αλλα τω σω. Ουτω πιστευσας εδραµον. φιλανθρωπε. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον.

Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. εις τας εµας τε. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. Οτι δε ου πλατυνεσαι. εκπεπτωκας. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. ηστοχησας ελπιδων. Σωτερ. εις ον εθαρρησας. αιφνης εµισησε σε. ασυγκριτος η δοξα σου. εις ον προςηλθες. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. τον Θεον µου.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. ιδε. αλλ᾿ εµφυσω. µη Βασιλευ. και εν τω κολπω φερω σε. ∆εσποτα. ουτως παρακαλω σου . και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. οσος υπαρχεις. καθαπερ µαργαριτην. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. Θεε µου. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. πως εγκατελιπε σε. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. ον οιου σε φιλειν. σε. Θεε µου. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. του εχθρου. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. Ουτως αιτουµαι. ιδε. µη Κυριε. οιος. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. αµιµητον το ειδος. εγκαταλειψης. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. ουκ αξιω. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. και αφαντος ευθυς αποτελειται. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης.

εχοντι χαριν σου. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. . φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον. εκεινος παντων ποιητης. ει µη αυτην ενδεδυται. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. αναρχος αληπτος τε. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. συνουσαν µοι την θειαν.την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. Χριστε. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. Σωτηρ µου. ηµεις κτιστοι δε παντες. εκεινος πελει αφθαρτος. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. σκεπουσαν. ηµεις φθαρτοι και κονις. Εστι Θεος γαρ ακτιστος. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. εκεινος πνευµα πεφυκεν. µελλοντας επιτρεχειν. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. του δουλου σου.

αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. ασπιλον. κεφαλη ο Χριστος δε. φρασον µοι. Παντως γαρ και παραδεισος. που αρα απελευσονται. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. εις ποιον τοπον. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. αδελφοι. εις ποιαν βασιλειαν. ωσπερ και εστι. λεγε. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω. αµωµον οµου. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. ελπιζουσι σκηνωσαι. Ουκ εστι τουτο.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. ο ποιητης των παντων. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. . ηνωθη τε ανθρωποις. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως.

ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. ου στεναγµου. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. τουτο στολη και δοξα. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. ουκ εσται ανεσις. σωτηριαν παρεχει. Υιος και Αγιον Πνευµα. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. τουτο πηγη των αγαθων. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. ου τοπος ανευ λυπης. τουτο ζωη των οντων. Τριας Αγια. Ταυτα δ᾿ εισιν. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. απο δε σκοτους φαος. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. τουτο τρυφη και ανεσις. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. οµοια γε του πρωτου. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει. οτι πασιν. τω ποιητη των παντων. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. ων ουδεις ποτε ειδε. Σπουδασωµεν ουν. ουχι ηµεις εξ εαυτων. οις ενωθη. οιµαι. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. απο θανατου µεν ζωην. αδελφοι. Πατηρ. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων.

οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. Σωτηρ. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. Ειπε και µη παριδης µε. καν βασιλεις. σοφια. καν αρχοντες εισι. τω δουλω σου. ην ουδεις ποτε γνωσεται. καν µεγιστανες. ου µαθη. λογε. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. ω πρεπει δοξα και τιµη. . η γνωσις του παντος. και θειων προσταγµατων. φρασον µοι. ΜΓ’. (318) Ειπε. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. Τι κρεισσον εστι παρα σου. ειπε. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. ω Θεε µου. αµην. οιαν οι δουλοι του Χριστου. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. το φως του κοσµου. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. µη κρυψης. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. αφραστον ουσαν παντη. ειπε. η παντα προγινωσκουσα. Χριστε. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. ειπε.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων.

των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. και σεαυτον ει σωσειας. ειπε µοι. Ορα. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. Ναι δη. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. µη κρυψης απ᾿ εµου. Εξελθε. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα.διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. γραψον απερ ακουεις. αυτεξουσιον θελω δε. Εγω Θεος προαναρχος. ασυµπαθη καλουσιν. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. ποιον εστι συµφερον. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. εγω ∆εσποτης φυσει. ω Θεε µου και πλαστα. εµε κατονειδιζοντες. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι.

ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. των εντολων µου προς νοµας. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. πως τουτων προηγηση. οµοτροποι. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. εις ουρανους εξ αδου. ου µην δε πελω βασιλευς. Πως ποιµανεις ως προβατα. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. προς πυρ αυτοµολουντας.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. ουτοι του Λαµεχ χειρους. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. δοξης µου της αρρητου. ειπε. Ειπε. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. καµοι ακολουθησαι. πως ποιµανεις. ουτοι Σαουλ. πως εισαξεις. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. καθ᾿ ωραν. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. λεγε µοι. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. δουλοι και σκευη. Τουτους. αγχονης κληρονοµοι. εκ του θανατου προς ζωην. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. . πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. πως οδηγησεις. ει δυνατον. ειπε µοι.

τι κερδανεις τε. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. ενθα αν συ θελησης. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. Ακουσον. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. οταν ελθω του κριναι. ακατακριτος παντη. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. τι δε συµβησεται σοι. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος. Τουτο εµοι αποδεκτον. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . στασιν. βλεπε που καταντησεις. κατεβαλου τοις πασι. Ου γαρ επιστραφησονται. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. και συ µενεις ανευθυνος. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν.

Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. αλλα την σην βοηθειαν. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται. υπαγετε. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. ως βουλεσθε. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. γενησεται. καθως προσεταξας µοι. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. ∆εσποτα. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. µονοις . ω Θεε µου. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. Ουτως ποιησω. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. Μ∆’. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. ει θελει. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. αµην.

. (324) ∆οξα.εκεινοις γνωριζοµενος. ηλιον. ∆εδωκε. του Θεου µου. θεληµα τε εν ωσαυτως. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. µια φυσις. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. υµνος. µια δοξα. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις.Ακουσον αυτου του Λογου˙ . µια δυναµις υπαρχει. εν Τριαδι υποστασεων. αινος. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου. διδαξον µε. σεληνην λεγω. Αυτη µονη κτισις παντων. . του αληπτου. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων.Πως. ειπε µοι. γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. του ακτιστου. τους αστερας ουρανον τε. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε.

ουτως εκ Πατρος το πνευµα. εν τα τρια ηνωµενως. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. αλογος. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. Εν εκ τουτων ει καθελης. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. και Υιος ο τουτου. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. πνευµα. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. αλλα και διηρηµενως. οµοουσια ωσαυτως. ει και σαρκα ενεδυθη. . Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. ωσπερ νους. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. ψυχη και λογος. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως.

αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. αποσµηξης τε τελειως. Ταυτην ακριβη εικονα. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου. ει µη προτερον καθαρης. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. και Υιος εν τουτω µενει. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ου χωριζεται δε τουτου. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. ουτω νοει τον Πατερα. οτι τικτει αεναως. ει και αµυδρα τυγχανει. καθυπεδειξεν ο λογος. ην ουδεποτε θεαση.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. οτι ετεκε τον Λογον. το πρωτοτυπον ουκ οψη. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης.

και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. τεκνον. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. σωφροσυνης και ανδρειας. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. ως γνησιους ευεργετας. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. ει οιον τε. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. . Ο δε κτιστης τοτε – προσχες.εν φωτι λαµψαν αρρητω. και του ενα που σωθηναι η και παντας. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. οσον δυνασαι και βλεπειν. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. υπερ σωτηριας λεγω. αλλα και φιλανθρωπιας. οσον εφικτον ανθρωπω.

αγνωστον και µνησικακοις. το εκ του Θεου σοι λεγω. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον τοις φθονεροις τε. αγνωστον υπερηφανοις. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας.οιαν εσχες. αγνωστον και γαστριµαργοις. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. αγνωστον και τοις ραθυµοις. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. αγνωστον τοις αισχρολογοις. αγνωστον οντως οργιλοις. ω θαυµα. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . αγνωστον υποκριταις γε. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αλλα Πνευµα. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. αγνωστον τοις φιλαργυροις.

ζωντας τους νενεκρωµενους. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον.αγνωστον ανυποτακτοις. οτι ζην δοκει νεκρος ων. αγνωστον τοις αντιλογοις. αλλα και περιπατουντας. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. αγνωστον τοις καυχωµενοις. αγνωστον ιδιορρυθµοις. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. µη λαβων νεκρος υπαρχει. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. µηδεν δε ουσιν. µη αιτων ουδε λαµβανει.

και ακουουσιν ως κτηνη. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. επουρανιοι και παντες . εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. ινα και ζωσι γε. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. ειπε µοι. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως. ειπε µοι. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. πως Χριστιανοι κληθωσιν. Οι τοιουτοι δε. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. τυφλοι και νεκροι γε. Πως. εν ζωη νενεκρωµενη.

ζωην και αφθαρσιαν. Ηκουσας Θεου τους λογους. ως φησι το θειον στοµα. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. Εκ της γης. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. Ηκουσας. . των απαντων ο ∆εσποτης. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. ανωθεν δε γεννηθεντες. ο δευτερος ανθρωπος δε. ο πρωτος. οτι χοϊκος εκτισθη. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. εκ των ουρανων κατηλθε. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. φησιν.οι αυτω πεπιστευκοτες.

ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. Ουτος εστι και ο αρτος. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. (334) πως Χριστιανος κληθηση. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. Ουτω φρονει. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. ουτω πιστευε.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. Αθανατοι γαρ. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες. . ουτως εχε. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. οσοι κατα σακρα ζωσιν. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. ο εκειθεν καταβαινων. οσοι κοσµικα φρονουσι. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται.

ους εντος αυτου αν λαβη. Θεος ον το Θειον Πνευµα. καθως πολλακις ειποµεν. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. και πως εξειπω. Α πολλακις υµιν ειπον. των Αδαµ υιων σοι λεγω. αναπλαττει τουτους ολως. ∆ος µοι λογον. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. αλλα και τα νυν εξειπω. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας. . Ποια παντα. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. καινουργει τε παραδοξως. επιγειων.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. εξανακαινιζει τουτους. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. ους εφευροι ενδοθεν. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη.

Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. πως δε εν αυτω µενουµεν. οιους εδειξεν ο λογος.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. καθως ειπε. και ζωην αυτοις παρεχει. επουρανιοι και θειοι. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον. οιος και εκεινος. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. ινα γενησθε τοιουτοι. . τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι. Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια. Ως Χριστου οµοφυες τε. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους.

οσους ειπεν ο ∆εσποτης. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. τω ∆εσποτη των απαντων. ο Θεος µου. µη οργισθης. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. τυγχανεις. Ναι. ναι. µη εγκαταλιπης. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. ποιητα µου. ως ειπον. αµην. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη. ΜΕ’. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ.

ου τρια. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. πηγη ζωης και ρειθρον. µια δυναµις. εν τω ενι τα τρια δε. εν η Τριας γαρ πελει. λαµψαν και καταυγασαν. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. οµοδυναµους ολως. τουτο το εν τον ηλιον. ενδυµα. σκηνη και θειος οικος. πυρ. ποταµος. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. αναπαυσις λουτρον τε. οµοουσιους. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. σεληνην και τα αστρα . Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. αναστασις. η καινη των πιστων καρυκεια. ζωη. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει. προσκυνει. µεταληφθεν. εν τοις τρισι το εν δε. µια τε βασιλεια. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. περιβολαιον. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. ανατολη. τροφη και ποσις. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. αρτος και οινος. ουσιωσε. µια θεοτης. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. συνεστησεν αρρητως. η πανδαισια. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. υδωρ.

και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος. µη θελων κοπιασαι τε. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. αποστολων. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. ∆εσποτα. Ο γαρ το φως σου µη ορων. λεγω. Σωτερ. το φως του κοσµου. και˙ Ιδε.θεληµατι πεποιηκε. το φως της θειας δοξης. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. Τουτο το εν τετραποδα. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. θαυµα καινον και ξενον. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. καθως ορωνται παντα. . οτι τυφλος τυγχανω. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. το κατιδειν σου. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. και βλεπειν ολως λεγων. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. καγω µονος. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. ο ταλας. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. µη θελων γνωναι εµαυτον. µη θελων αναβλεψαι. Και τουτο λεγων. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. ο αθλιος. λεγω. ∆εσποτα. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. αχαριστος εδειχθην. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην.

ναι. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. Μη στερηθω σου. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. ως ευδοκησας. Χριστε. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. αλλα το βλεπειν µονον. τας εντολας σου. δι᾿ ων ελεησον µε. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. Ναι. ει µη στεναζω και θρηνω. ου θελησει µου ξενος. ει και µη ισως κλαιω. αλλα και ζωσι. ως εφυλαξεν. ∆εσποτα. Ναι. κτιστα. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. απερ αυτος τυγχανεις. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. ευσπλαγχνε. τοις καλοις. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. ναι. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. ∆εσποτα. πηγαζεις αγαθοτητα. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. οντως. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται.τους σους τε λογους. ευσπλαγχνε. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. και την οικονοµιαν. µη στερηθω σου. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. µη στερηθω σου. Χριστε µου. ουχι τυφλοι εις απαν. λεγω. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις. ο παγεις τους ποδας . αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. ο παγεις τας χειρας σου. Σωτηρ. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. Ιησου. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. ∆εσποτα.

τραυµατα µου. και τας πληγας µου αλειψον. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. ου κηλις. Σωτερ. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. (343) Εµακρυνα. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. ΜΣΤ’. ιατρευσον µωλωπας. τω καλω ∆εσποτη. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. αλλα γαληνη και χαρα. Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. ειρηνη και πραοτης. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. Σωτερ. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. εξαλειψον τα ελκη. ερρεεν αεναως . Θεε µου. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. φιλανθρωπε. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. ω Θεε µου. αµην. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. πανοικτιρµον. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια.

εν αισθητοις µεν νοητον. Οθεν υγιεια απασα. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων. και φως εγενοµην. . Κυριε. (345) Ευλογητος ει.και ρειθρον ην µελισταγες. ευλογητος ει. Τοιουτος ουν γενοµενος. εκπυρωθεις τη ηδονη. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. ∆εσποτα. µονε. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. οθεν η καθαροτης. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων. εκτος κακιας πασης. υπερευλογηµενε. ευσπλαγχνε. ο ταλας. νοητον δ᾿ εν αισθησει. ναι. ενωσεως ενθεου. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. αµην. ευφροσυνης τε ποµα. παθους παντος ανωτερος. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. φιλανθρωπε. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. ευλογητος ει. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. ως εµαυτον θαρρησας. ΜΖ’. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου.

αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. φυλαττειν. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. τη ενεργεια µονη. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. αλλα και τη ουσια. πενθος. αληπτος ολως. ω Θεε µου. τω θεληµατι µονω. ω Θεε µου. (346) ανους εγω. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. Σωτερ. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. αθανατε. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. αψηλαφητος. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. ουδε δυναµει µονη σου. πραοτης και συµπαθεια. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. Σωτερ. αναφης. Επαν δε συ µη βουληθης. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. πως σε προσονοµασωµεν. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. τουτο. αορατος. απροσιτος. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. ακατανοητος τε.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. σκεπων µε τω φωτι σου. επαν κατελεησης. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. και καταπληττοµαι σφοδρως. περικυκλωσης. . και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. Χριστε µου. ουτως αποσκεπαζον µε. ορων φρικτα µυστηρια. ορων θαυµατα ξενα. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. ολον µε περιλαβης. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. επει σε παροργιζω. οτε ολον σκεπασης µε. ως το πριν. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. Επει δε πταιω παµπολλα. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. ω Θεε µου. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. Σωτερ. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. Θεε µου. το φως σου. ευθυς του βιου σκοτος µε. επει δε κατεπαιροµαι. ∆εσποτα. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. αφατου θυµηδιας. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι.διαφυλαττεις ατρωτον. Χριστε µου. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. ελευθερουµαι των κακων. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα.

το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. ου δακρυον. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. εν ετερω δε τοπω. εκτισεν αυτη παντα. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. ουκ οφις δακνων πτερναν. αβατον πασιν ουσαν. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. ειπε µοι. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. Θεος τα τρια. και εδειξας ακαµατον. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. πλην οµως µετετεθη. ανθρωπος οµοιος µοι. ενθα ουκ εστι λυπη. την δυσβατον ανθρωποις η. Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. ου στεναγµος. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. την στενην. τυφλων ηνοιξε κορας. αληθεστερον ειπειν. ποιοις πτεροις πετασας.

και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. . ων οφθαλµοι ουκ ειδον. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. συγκληρονοµους µεν Χριστου. οις συναφθη αθροον. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. απωλετο. ο λεγεται αρτος. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . δεσµιους µεν µονη σαρκι. Τι ουν το αρµα του πυρος. Θεου δε κληρονοµους. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. Εγω δοκω. αδελφους του Σωτηρος. τροφη αγγελων. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. Το µαννα γαρ. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. εξελιπεν. το Ηλιαν αρπασαν. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. το µαννα του Σωτηρος -. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. θεοποιει τε δι᾿ αυτου. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον.η θαλασσα βαπτισµατος. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις.

πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. (376) . Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει. πως ου ποθουµεν την ζωην. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. . ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου. ΝΒ’. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. κα΄των απαντων ποιητη. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. Αλλ᾿. την ζωην πιστων παντων. τον αφθαρτον. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. ω Χριστε µου.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. πως ουκ ακολουθουµεν. πως ουκ επιθυµουµεν. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. Θεω τε και ∆εσποτη. εις φως τε απο σκοτους. αµην. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων.

µεταληπτη και αληπτος. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. Τις µε χωρισει αισθητων. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. ενυποστατος ποθος. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. . εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. Ει δ᾿ απιστεις. οποσον δε καταληπτον.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. ωσαυτως και ληπτη τε. µεταληπτον. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. τουτου το πλειον ουπω. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. υπερ ουσιαν πασαν. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. και πως µεταληπτον µοι. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. αλλα ουσια θεια. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. ολον αφθεγκτον πελει. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη.

ειπε. τουτο η βασιλεια. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. τουτο σφραγις Χριστιανων. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. λεγω σοι. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. τουτο Θεου το εργον. τουτο το ενδυµα εστιν. ος ελαµψεν εντος µου. ει µη φιλονεικοιης. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. τουτο υπαρχει η ζωη. ουδε αναισθησια. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. Τουτο πιστις η αληθης. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. ως πιστευεις. Ουτω πιστευεις. λεγε µοι. τουτο µεθεξις θεια. νοησαι. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. και παντως ου δισταζεις. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . ουχι αγνοια. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. ο χιτων του Κυριου. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον.

φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. οιµοι. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα.εκλαµποντα. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. θεσει Θεον. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. η σφραγις αλλου πελει. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. θειας τε θεωριας. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. καθως σοι ειπον. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. επ᾿ ορους θειας γνωσεως. . τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. ω αδελφε µου. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. ως ακριβως ειδοτες. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου.

ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. ως επαθεν εκεινος. ως επαθεν εκεινος. ω τολµης. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. οτι µη πατερας εκαλεσεν. τεκνα. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. και θελουσιν. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. οιµοι. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων .και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. αλλα τεκνα προσειπε.

Τι µε φευγεις. ιδε µου και την πτωχειαν. (382) Ιδε µου. ω Χριστε µου. ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. Θεε µου. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. την ευφροσυνην. Αλλ᾿. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. ιδε µου την αθυµιαν. τι µε τεµνεις και συντριβεις. ΝΓ’.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. την χαραν. την τρυφην την των αγγελων. Χριστε. τι µε καιεις. Αµην. Τι χωριζη µου. φως του κοσµου. Οιδας. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. την θλιψιν. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. την ζωην την αιωνιαν. οτι αγαπω σε .

∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. ενυποστατος ζωη τε. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. ως ειπας. εν αΰλοις αισθητον δε. δουλα ως ορατα παντα . διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. απερ βλεπεις. Αποκαλυψον. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. Οιδα γαρ αληθινον σε.και απο ψυχης ζητω σε. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ. Μεσον τουτων ουν. σοι λεγω. Πατρος σου. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. αϋλοι δε αγγελοι γε. και εµφανισον σαυτον µοι. ζωον ανθρωπος. Σωτερ. (384) Ποιων αρα των κτισµατων.

αφρονεστερον εκεινου. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. Τι δε και κατηλθον ολως. συνες. τι και εν σαρκι εφανην. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. Συ δε νυν λογιζη χειρον. καθως ειπον. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. Τι δε και ωραθην πασι. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν. Μη αγνοει µου τας πραξεις. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω.αυτω µονω υποταξας. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . Βλεπε. τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. λεγε. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. Ει γαρ µη ορασθαι θελω.

∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. Σωµα µεν. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον . ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. ει τυφλωθειη. ως ειπον. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν. οπερ επαθον. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα.ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. Ζην δε πως ολως ισχυσει. ην δεδωκας µοι. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. χωρισθεις εκ των αΰλων. Ουδαµως.

Οντως λαµπω.και ψυχην ανελαβοµην. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. ο Λογος. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. αισθητος τοις αισθητοις γε. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. καθως και ειπον. Επειδη δε ετυφλωθη. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. ∆ια τουτο ουν ενδικως . Βλεπεις. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. αλλ᾿ ου βλεπεις. ουχ υπεφερον. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. και ηνωθην τουτοις θελων. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. ουσπερ εκτισα χερσι µου.

µαλλον δε ευεργεσια. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. σοι λεγω. ειπε µοι. σωµατος τε και ψυχης. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. Ο θανων ψυχη. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. . Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. παλιν τε. ∆υο ουν εισι θανατοι. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. χωρισµου ψυχης. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. πως ουκ ην θανατου χειρον. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη.

αλλ᾿ οικονοµια θεια. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. Εφανερωσα τω κοσµω . θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. Ει γαρ ουτως εις αιωνας. πως χειρων. µαλλον δε ου τιµωρια. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. ινα παλιν ειπω. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. µανθανε τας δωρεας µου.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. σοι λεγω. πως ακινητοι εις απαν. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. ειναι εκληρωσατο. (392) βλεπε τας ευεργεσιας. βλεπε τας οικονοµιας. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε.

α ποιησαι εδει. φασγανον τε και τοξον. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. αξινη. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Ν∆’. µαχαιρα τε και πριων. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. λογχη τε. ην ελαβε. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. Την γνωσιν γαρ.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. αµην. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. παντως απαιτηθειη. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . εξ ηµων δε γε παντως. και τοις εργοις. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. προς οπερ αν εθελοι. ου σκαπτειν µετα πριονος. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. ραβδος. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. ου ραπτειν τη αξινη. δρεπανον. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. ουδε δρεπανω τεκτονειν. ουδε φασγανω σφενδονειν. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. και γαρ σκαπανη.

το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. το προφητευειν αλλοις δε. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. επιτηδειως εχει. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. προς ο. ουδε τεκτων γενεσθαι. ουδε κρατησαι δικελλαν. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. ο των απαντων κτιστης. ου ναυτης ουδε γεωργος. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. οις δε γνωσιν και λογον. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. Ιδου γαρ. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. καθαπερ ειπον. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ . τους δε παντως µανθανειν. ως οιδε µονος ο Θεος. ενεργησει. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. αλλους του αρχειν των πολλων. αλλα προς οιαν εκτισται. Πνευµατικα δε ταυτα. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι.

και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον. οιον ηθελε παντως. Ιδου γαρ. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. αχρηστον εργαλειον. ο ταλας. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. . και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. ειπε. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως. Ο νουν µοι χαρισαµενος. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου. δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις.- . (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. Πως ουν. απερ θελει.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου.

εις εµπελωνα τον αυτου.πασης κακιας οργανον. ο ταλαιπωρος. απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. ενεργουντα µε ευρε. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. ως ουκ ισασιν. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. προς οργας. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. εργαζεσθαι τας αρετας. προς φθονους τε. ο κρατων τουτω χραται. προς θανατους αδικους. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. . πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. ειπον µοι. ινα σοι ειπω συνελων. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. αναγονται προς δοξαν. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. τεκνον. προς παν ειδος κακιας. Ταυτα γαρ. προς λοιδοριας. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν.

ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις. προς εργα σωτηριας. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον.καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. παν καλον ενεργουντα. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. . απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. ως εργαλεια αψυχα. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα.

αµην. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. Θεε µου. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. (399) Συ µε γινωσκεις. µη εν τω µελλοντι αιωνι. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. και θλιβοµαι. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. ΝΕ’. Βασιλευ µου. µηδεποτε στερησης. ουσπερ βλεπεις. Χριστε. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. πασης παρανοµιας εργατην. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. Αλλα µε ταυτης. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . µονον.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. ∆εσποτα. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης. και θλιψις ου κολλα µοι. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. µη νυν. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. Θελω ουν θλιβεσθαι. ω Χριστε. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν.

Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. . ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει. ω ∆εσποτα. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. λουτρον τουτο το θειον. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη. ως ειπας.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. ως τινες αυ νοουσιν. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . Σωτερ.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. βεβαιον και αληθες γινωσκων. ως δοκω. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει. ως ο Αδαµ. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου.

αρχηθεν µονω τω νοΐ. Αρα γε. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. εν νοερα αισθησει. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. φλεγων το παχος της σαρκος. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. φωνης τε κατηξιωσα. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. ειπεν ο Θεος. Χριστε. µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. επειτα και ακτινος. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. Σωτηρ µου. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. τεκνον! Οιδας γαρ. εκπιπτει και του αλλου. . της κεφαλης τον ζοφον.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. και οιδας. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. ως αφρων επλανηθης. ως οιδας. ως βεβαπτισαι και συ. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. ποσα δε συνετριβης. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. Απαγε. ποσα εκλαυσας. µη µοι γενοιτο.

αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. αλλα κεκαθαρµενον. ωσπερ οιδας. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. την πιστιν. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. ουχ υλικας.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. συ παντως επελαθου. ουχ οραται. της ευχης. Τουτο ουν. ου µονον δε χωρητικον. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. εν τω ποτω δε µαλλον. . και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. εν τη τροφη. ο ειδως Θεον παντα. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. ζοφον ως παχυν. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. οσην τοτε υπεµεινας. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. πασης κακοπαθειας. ου σαρκικας. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. οµιχλην τε και σκοτος. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. ως ηλιος εισδυσας.

Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. τεκνον. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. ουκ ονοµατι µονω. των απαντων ο κτιστης. ιδου. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. καθως ειπεν ο Παυλος. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. αλλα και τω βαπτισµατι. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. ως βλεπετε. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα. Ουκ εστι. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι.

εσκοτισµενοι οντες. δος χειρα φοβου θειου. η αληπτον. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. Οις βραβευσον φως γνωσεως. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. φως θειον ουχ ορωντες. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. ως ειπας. Θεε µου. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. ουχι δε και απιστων. Αλλα πιστων συ ει Θεος. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. Ουδαµως. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. ως πιστοις δουλοις σου. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. . καθως ειπας. εν σκοτει και καθεζονται. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. Σωτηρ µου. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις.

και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. ∆ος ελεος. καθως αυτος επιστασαι. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. δος µοι συνεσιν. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. ευσπλαγχνε. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. ως εξ αδου µυχων µε . (406) Κυριε. απο γης της γενεσεως. ω Θεε µου. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. δος ελεος δεοµενοις σου. Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. Κυριε. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. Χριστε µου. ∆εσποτα. οδος ουκ εστιν αλλη δε. και σοι δια του Πνευµατος. ξενον υπαρχοντα εν γη. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. και εποιησας. ω Τριας.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. Λογε. ο Θεος µου. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. Κυριε. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. συγγενων τε και φιλων. οιδας. γλωσσα λαλειν ου δυναται.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. ΝΣΤ’. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. ουδε κοσµος χωρησαι. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. αλλα συ τη οικεια σου. τον ορφανον εν κοσµω. οτι εδιδαξας µε. . Θεε µου. ως ειπας. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Σωτερ. δος µοι γνωσιν. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. τω ευτελει σου δουλω.

Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. (409) Ω Χριστε. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. Ηµεις. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. ω ∆εσποτα. ως ευδοκησας. µοναζοντας. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. ∆εσποτα. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. ως υπεσχου. λαϊκους. αποδιωκει. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. ην απαντες ποθουσιν. φθονει. Αυτη τι εστι. εν πενια πλουτουµεν. µισει ηµας ο κοσµος. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. αρχιερεις. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. ΝΗ’. λοιδορει. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. ΝΖ’. Ποιαν ουν ελπις. σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω.∆ια τουτο ουν. Λοιπον. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. ιερεις. παρασχου µοι λογους σοφιας. . λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. Ζωη. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. µαινεται. τι γαρ αρρεστον εχει. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. Κοσµος θανατος. συν σοι.

ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. µονασται και µιγαδες. ο πλουτος µου. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. Λογε. βασιλευ των παντων. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. επισκοποι. συ η καταφυγη µου. αρχουσι τε και λατραις. συ η σκεπη µου.Συ ει η ελπις µου. τον αναξιον. συ η αντιληψις µου. ο απροσιτος. τον υµων βασιλεα. παντος αλογου ζωου. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. ιερεις. Ανθρωποι παντες. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. βασιλεις και δυνασται. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. συ το καυχηµα. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. λαλησαι µυσταις. δος ισχυν. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. ο µονος παντοκρατωρ. η δοξα.

επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. ο και σαρκωθεις. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. Θεος ων κατα φυσιν. συνετε. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ταις φυσεσιν ωσαυτως. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. ος αµεριστος. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα. Των επισκοπων οι προεδροι. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. ταις θελησεσι. πρωτον δε παντων. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. Παντα γαρ καλα.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου.

αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. Εισερχονται δε. (413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. ως φιλω µοι λαλουσιν. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. . ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. της χαριτος µου. ην ελαβον ουδεπω. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν.

οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. οι του βηµατος. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. ην ει εβλεπον.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. ουκ αν τουτο εποιουν. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. ων ιερεις ποιουµεν. οι της ιερωσυνης. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων.

Τουτο γαρ των µετριων.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. της των ανθρωπων λεγω. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. φιλων. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. . Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης.

ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν. αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον.µηδεις πλανασθω. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. τουτων ουτως εχοντων. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. ειπε µοι. Ποιος αγγελος. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. Πως ουν. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου.

Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου. εγω δ᾿ ουκ εχω. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω. διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. εξ ου η απαθεια. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. φονεως χειρον. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. . ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. η αγιοτης. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. την κεφαλην που κλινω.

τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. προικιζοντες. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. αλλ᾿ οικους. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. βαλανεια. ουαι. πυργους κτιζοντες. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν. . µοναστηρια. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω.

καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω.Αλλ᾿. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. ως εφην . οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. ους εποθησεν ουτος. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. επισκοπους και λατραις. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. µοναχοις. το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. του εβδοµου αιωνος θυταις. ουαι ηµιν. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων.

δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον .ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. ∆ευρο. σκληραγωγιαν. Καλα γε ταυτα. ξηροκοιτιαν. νηστειαν λεγω. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. εννοιων και µελετης δολιας. µυδωντες πληρεις εσω. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. παθων. τυλων πληθος γονατων. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως. σιδηρων καθηλωσεις. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. τριχινον εσθος. Εξωθεν λαµπροι. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. λογων. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. πονους. κοµην αυχµηραν. ταχα λεπροις προσεοικατε. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν.

Επεταξας τη ευτελεια ηµων. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. πατερ και αδελφε. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. ως βροτος και φθαρτος ει. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. Περι εξοµολογησεως. αµην εις τους αιωνας. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως. (423) 1. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. αγαθων αιωνιων. ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. ανω δευρο. ερωτηµατικως ειπειν σοι. Γνωθι γαρ σαυτον. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας». προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». (422) λιπων τα κατω. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις .

το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. τον εκ του µιασµου αγιασµον. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. την εκ της καταδικης ελευθεριαν. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. Τουτο γαρ αµεινον. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. 2. Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. φησιν. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. παρισταµεθα. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». βασιλεις οµου και πτωχοι. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. 3. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω.

το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. προς τας εξουσιας.και τι πολλα λεγω. 4. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. τα εν τω αερι δηλονοτι. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας. οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. Οντως ουδαµου. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. . ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος. και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. . τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων.

ηδη τεθνηκεν». τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε.Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων». αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». (427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. τουτω και δεδουλωται». 5. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . υπο των ληστων εαθεις κειµενος. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. ει και µη παντοθεν διατρηθη. εως αν το οφληµα αποδω. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. αυτη κεντρον του θανατου εστιν. ως ο Παυλος φησιν. Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν.

το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται. και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω . καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. τι διαπραξεται. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. 6. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους». Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . αλλα µη εγχρονισωµεν. (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι.«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» .

ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. Θεου διδοντος ακουσατε. ου µη εξελωνται». ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. Μεσιτην. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. 7. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». ει βουλει. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας.υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. το δεινοτατον. Μεσιτην δε Θεου και . Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. µηδε απειρον ιατρον. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις.

8. απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». 9. εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. θεραπευσον σεαυτον». αδελφοι. τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». φησιν. αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον.ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». ωσπερ και «πολλοι. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται. ουκ οιδα υµας. φησιν ο Χριστος. Κυριε. αδελφοι και πατερες µου. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. Και αυθις˙ «ιατρε. ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». και παλιν˙ «υποκριτα. ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι. δια του πιστου δουλου αυτου. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. στησαι αυτον». ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου».

οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. µαθειν επεζητησας. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. οπερ. τεκνον. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. 10. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες. Μη.αναδεχεσθαι λογισµους. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. πατερες και αδελφοι. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. παρακαλω. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. 11. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας.

δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. ως ειρηται. Ουτως τον Ζακχαιον. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. 12. µετηχθη. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. ινα µη χειρον τι σοι γενηται. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. . ινα δε ειδητε. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. ουτως την πορνην. ουτως τον παραλυτικον. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. ου σοι µονον. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. (433) ως ο Παυλος φησι. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. ου παρα προφητων. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. λεγω δη τους µοναχους. ου παρα ιερεων. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». µηκετι αµαρτανε. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου.

Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. ∆ιο και παντα τα αλλα. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. κεκρατηνται». αφιενται αυτοις. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος. τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν.Τουτο δε ειπων εδειξεν. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. ου νηστειας. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. 13. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. ου χαµευνιας. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. αφεµενοι. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. αν τινων αφητε τας αµαρτιας.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. Ως ουν ειρηται. αν τινων κρατητε.

προετιµησαντο.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. χειρων δε αυτων ο λαος. οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον.απαγε! . Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. αλλα µονοις εκεινοις. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας. ως ο Κυριος εφη. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον. ως ορας. εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. .

καν θανασιµον τι πιωσιν.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . Ποιων καρπων. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. πραοτης. ου µη αυτους βλαψη». Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. οφεις αρουσι. λογος γνωσεως. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . Εαν πασαν µεν αρετην. πασαν δε πραξιν των . φιλαδελφια. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται.14. ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην. χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. χρηστοτης. ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους».εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. µακροθυµια. χαρα. πιστις. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. ειρηνη.

εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. αυτον τον Θεον. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. το οντως φως. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». 17. την αλλοιωσιν. ει βουλει. αδελφοι και πατερες. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και . Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου. ως οιδε µονος αυτος. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. Ο δε Χριστος. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. 16. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. Τοις τοιουτοις οιδα. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. τεκνον. γνωσεται. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον.

οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. . Ερρωσο». γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. πανιερε δεσποτα. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. ω πρεπει πασα δοξα. ακουσας τας του Χριστου. Ιδου. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. αλυπον διατηρει και απηµαντον.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. µη αποκνησης ποιησασθαι. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. καθαπερ εκεινος. τω ενδοξοτατω συγκελλω. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. ουτω καµε. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. Αµην. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται.

εδεξαµεθα µεν. την χαραν. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. ινα τα . α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. Προς Νικητα Σταθατον. την ηδυτητα. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. Ηυξησας µοι το φως. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. ουκ απεδεξαµεθα δε. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. και εις τουτο ελυπηθην. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. πνευµατικον ηµων τεκνον.ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. επει εις σε. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. (442) «Το πιττακιον σου. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. Ερρωσο. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα.

Αµην. η και σε. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι.com . πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. αδιαιρετος. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην.σχεδη παντα σοι καταλειψω. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. τεκνον.