Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. και φρονουντες τα γηϊνα. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . φευ της ζηµιας. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. Τις γαρ. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. µηδε τα εν κοσµω”. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν.

Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. ιµατιον και σκεπην. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. ο . εθισµον τινα ποιει του . υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος.µη ευκολως δυνασθαι. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. αρτον και υδωρ. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. ου µην αλλα και. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. Και εικοτως. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. επειδη και αυτο τουτο.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . Οντως κρειττον ουδεν. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. νοσουσιν ανιατα. αδελφοι. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. ολως απορει και λογων και νοηµατων. Ψυχη γαρ αφωτιστος. µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος.

(42) φτωχειαν πνευµατικην. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. δοξαν φηµι την κενην. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. καθαρον την καρδιαν. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. Εν γαρ . (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. αγαπητοι αδελφοι. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. τον δολον. την εις αλληλους εριν. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. Ο ηλιος. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. ∆ραµωµεν. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. διωξωµεν. τον φθονον. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. τα αστρα. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. τον γογγυσµον. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον.

Αµην. οπερ απευχοµαι. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. δοτε τω πλειον εχοντι”. Λογος Γ΄. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. αξιω. Τοιγαρουν φυγωµεν. αυτον τον Χριστον. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. ως αν και το θειον φως. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. ων προς Θεον συνεθεµεθα. ουκ αποθανουµεθα. θανατος ου κυριευσει ηµων. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. µηδεν εχοντες. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. δια ταυτα τον κοσµον. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. Ναι παρακαλω. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. απολαµβανει παρα Θεου. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. .

φροντισατε. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. ειπε µοι. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . τω αναξιω. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. παρακαλω. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. ως ακηκοατε. Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”.Αδελφοι και πατερες. Πιστευσατε µοι. εµον το ατυχηµα. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον.

αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. ο ταπεινος. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. ερωτω σε. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. και αδελφοις και φιλοις. γονευσι. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. ηλθοµεν αποταξασθαι. Πασι τοις εν τω κοσµω. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. ειπειν. Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . λεγω.δακνοµαι. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. αδελφε. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. Ειπε µοι. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. ως ηδη κατακρινοµενος. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. φυσικως. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον.

παρακαλω. Πρωτον µεν. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. φυλασσε. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. και τας αυτου εντολας. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. ο και µεγιστον. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. συ δε δια τουτο αποκειρη. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. οιει σεαυτον ωφελειν.πολλων µαρτυρων εληλυθας. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. Ω της αγαν σκοτωσεως και . Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης.

ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. Και νυν. κατεπαιροµενοι ου . οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. Εαν ταυτα λογιζη. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. αδελφοι. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. και το “Ναι. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. οταν εκζητηση απο των µοναχων. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. ουχι το “Ναι. “Γινωσκετε. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. και αυτο απαρνη το ενδυµα. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. τιµιε πατερ”. (51) ουτω διακειµεθα. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου.

Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. καταρωµενι. γογγυζοντες. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. . Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. Ει γαρ εζητουµεν αυτον. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. αντιλεγοντες. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. ως ορω. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. αλλα και των προεστωτων ηµων. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι.

Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. Ουτως ισθι βεβαιως. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. Αµην γαρ λεγω υµιν. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. Ου φριττεις. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι. ω ανθρωπε. ανθρωπε. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. Οι µοναχοι. Προς τουτοις. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. Τι γαρ φησιν. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. Και ταυτα τινες. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν.

εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. Μη πλανασθε.µη πλανηθη. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. ουτως . την του λογισµου προσβολην εκδιωξας. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου.”. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. Ελθοντος γαρ του νοµου. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. Μη πλανασθε. ω αδελφοι. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. αδελφοι µου. µεταµελος γενηται. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας. ουδεν ωφελησει. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον.

παρακαλω. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. τη παρακλησει του λογου. αδελφοι µου. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. δραµωµεν σπουδαιως. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. Ιησουν Χριστον. Πληροφορηθητε. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. πολλης της σπουδης. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. πολλου του φοβου. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. και αλληλους διεγειροντες. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. αδελφοι µου. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. ∆ιο. ως ζωην και ζωης προξενον. Ο γαρ τα . ανανηψωµεν ποτε.

µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. Μετα γαρ το . ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. Ενταυθα δε ουχ ουτως. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. εαν θελωµεν.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι.

Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. Επειδηπερ. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. θανατος ου κυριευσει ηµων. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. Αµην. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. Λογος ∆΄. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. εκλαυσα πικρως. πατερες και αδελφοι. ου τεθνηξοµεθα. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. ως υποµειδιωντες. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες.

µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. πως δυνανται κλαιειν. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ. Ει δ’ αγνοειτε. ως φατε. ποθεν αυτοις. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. Οι ουν ουτως εχοντες. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. . φευ της αγνοιας αυτων. ειπον α ειπον. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. προσεγενετο. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. φησιν.“Επειδη. ω βελτιστοι αδελφοι. Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι). Ει γαρ εαυτους εκρινον. το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου. “.”. και προς κατανυξιν δυσκινητους. ειπατε ει επιστασθε. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. δια τι τουτο αδυνατον. βαβαι της αναλγησιας. “. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες. του ρηµατος κατεγελασαν. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον.απο ψυχης λογισαµενοι. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο.

αλλα φυσσει και αληθεια. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως.” Ακουσον. ο πρωτος σιγατω “. ο δε φιλοθεων. Κυριε. Ποθεν. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. ο δε εκεινα εφθεγξατο. φηµι. εν τη βασιλεια σου”. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . οµοτροπων. οµογνωµονων. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. και ο µεν εδικαιωθη. ασπλαχνων. Και εικοτως. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων.. Και ει δοκει. ο δε πονηρων. ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. ο δε ευκατανυκτος. η κατανυκτικος και ταπεινος. οµογενων. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. “Ποθεν ουν. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. ειπε µοι. εσθ’ οτε και αδελφων. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. ο Εωσφορος εξεπεσεν. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. οτι ηµεις µεν δικαιως. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. αλλα λιαν καλων. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. συνηλικιωτων. και σκληρων. πονηρων.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. Ποθεν γαρ . . επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. φησιν. σωσον σεαυτον και ηµας”. ο δε κατεκριθη. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. ο µεν σκληρος. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. ο µεν ταυτα. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ.

ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. παντα ποιων µετα γνωσεως. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. απλως ειπειν. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων.ωµοτατων. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. εν δεησεσιν. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. εν σιωπη χειλεων. ζεσει πιστεως και προθεσεως. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. Ουτως ουκ εκ φυσεως. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. ειπε µοι. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. µητε ευχης. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. Ποτε γαρ. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. ωσπερ τινες οιονται. και ου µονον τα της . φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. εν κατανυξει και δακρυσιν. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος.

(65) πως αρα. ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. αδυναµιαν προβαλλοµενος. τι εχετε ειπειν. δουλον . “. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. φησι. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. εν τη στασει της εκκλησιας. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. δυνατος ων και σφριγων και νεος. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου. “ ο δε· “Λοιπον. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. Η γαρ κενοδοξια. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. εν τη καθεδρα της τραπεζης.µονης. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω.

διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. φησιν. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. (67) .αυτον τη ακηδια εκδουσα. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. τιµιε πατερ. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. και ηµεις. µαλλον ειπειν. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. ουδε εις τας κραυγας ηµων. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα. φασι. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. επιβλεψω. αδελφοι. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η.

αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. Ει µεν ουν ευρεθη τις. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. φησι. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες.”. Ο δε· “Και τι. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. αδελφε. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. οτι εαν µη ιδω σε. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. ουτως σε αγαπω. ουκ εχεις . εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. αδελφε. φοβουµενος τον Θεον. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. ει βουλει. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. απερχοµενοι ιστανται. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”.∆οκιµασον. ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. φησιν. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. ως ειρηται. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. πατερ. αδελφε.

και αλλα τινα. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. ει µεν των ευπορων εστιν. και ου παυονται πορους επιζητουντες. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. ευλαβης. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι.συ των καλων. ποτε µεν αυτος αλλον. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. γνωστικος. αδελφε. διορθουται τον αδελφον. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. ω πατερ και αδελφε. και συνευφραινεσθαι σοι”. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω. Οιδεν η αγαπη. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. σοφος. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. ουδεν εχω αξιον σου. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. προς παντας φιλαδελφος ων.

ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. Και ουτως υπερτιθεµενου. ως εθος αυτω εστι. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. Και τοτε µαλλον. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. Εκεινος ουν. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. φθανει η συναξις του ορθρου. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. ευκινητον εχων το σωµα. εαν ετερος ελθων παραβαλη. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. υπνωσω ετι µικρον”. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. συµπινων. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. Ινα δειξω υµιν. τω διψει συνεχοµαι. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. ευξη καλως”. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. Αλλα θερµον ευτρεπισας. ως εξ εθους εχων. ουκ εγειρεται. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. ταπεινε. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. οµοιως την νυκτα παρελκει. Καθως ουν προειποµεν.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. αδελφοι.

ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. Ουδαµως. ος εστιν η απαθεια. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. οσας αν και ειποις ποιειν. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. ει δοκει. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. δυνησεται ποτε αρα. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . αι προσκυνησεις ωσαυτως. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. Πλανα εαυτον οστις αν η. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων. ειπε µοι. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου.

∆ια τουτο ουν. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι. ως εφθην ειπων. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος. Και εικοτως. τα προς σωτηριαν διδασκεται. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. οιον ο λογος εδηλωσε. δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει.απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. ταυτην προ παντων των καλων και . οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. οταν µη εχη ανθρωπον.

υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. φθονον. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. ως εφαµεν. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. µαλλον δε δια των δακρυων. φηµι δη πονηριαν. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων.

Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. ενισχυοµενον. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. καν. δοκη πασας µετερχεσθαι. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. Παντως ουδεν. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον.καρδια αυτου. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. ως οιεται. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. Τι γαρ ωφελουσιν. ειπε µοι. διδασκοµενον. κλαυθµω κταται αυτας”. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. αλειφοµενον. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. προθυµοποιουµενον.

σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. φησιν. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. αυτα σοι λεγω. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα. αυτο δη το πενθος. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. Και ολως συ αγνοεις. αδελφοι. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. λεγω. ζητειτε και ευρησετε. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. επι κλινης στρωµνης µου. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. ει δωσω υπνον . και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. Ποια ταυτα. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων.

και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. διψων. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. Ει ουν και συ ταυτα. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. αγρυπνων. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. Και τοτε γνωσεις.

Ει γαρ και µη εχει δακρυα. αδελφοι. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. πως ισχυσει ποτε. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. ουδε την καρδιαν αγνος. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. Ου γαρ εκεινος. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. δηλονοτι. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. ουδε µετα δακρυων. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. Οντως ουδεποτε ουδαµως. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων.τινα. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε. . η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. ος εστι Χριστον Κυριος. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον.

εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. ουτος ουκ αξιος. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. ειπε µοι συ. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . Ο µη αγιος και αναξιος. Ου. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. πως. οσον το επ’ αυτω.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. φησιν. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. των µυστηριων µεταλαβειν. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. Τι ουν. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. ει τολµηρον ειπειν. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων.

Η βασιλεια των ουρανων. φησι. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. Τις. (83) πλην τουτο. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. πατερες και αδελφοι µου. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. Εως ποτε. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. λεγων. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. ως ειποµεν. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. δηλονοτι. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. “Εως ου ληψεσθε.

Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. τυφλοι απελθοντες. η ποθεν η πως. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. Το δε αδηλον και αβεβαιον. ως οι αγιοι. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. ως λαµπαδας προαναφθεισας. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. ως ακουετε. ων γενοιτο παντας . κατα την ευαγγελικην φωνην. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. εχωµεν τας ψυχας. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. του ταυτην αναψαι µελλοντος. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. ευθυς προς την απαντησιν. οιµαι.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. τρεχειν µελλοµεν. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει. εαν µη απο των ωδε. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. ειπε µοι. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. µελλουσαι. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”.

Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. (86) Περι µετανοιας. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. Και οτι ει µετενοησε παραβας. Αµην. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος Ε΄. ο Θεος ηµων. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας. Αδελφοι και πατερες. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. εφη. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. “Μετανοειτε. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. Και προς το τελος. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. Και περι της του Αδαµ εξοριας. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. αδυνατον σωθηναι ηµας.ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. ω πρεπει πασα δοξα. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα.

ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. Αποβαλωµεθα. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. προσεχετε. ∆ια τουτο. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. Τι το οφελος. παρακαλω. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. εφ’ ω και κατεληφθην”. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. και µη στωµεν µεχρι τουτου. αδελφοι µου. παρακαλω.δυνησοµεθα. ειπε µοι. φησι. ως αρχην βαλοντες. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα.

Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω.” Αυτη κρισις ορθη. ινα ανταποδοθη αυτω. ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. Ναι.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. αδελφοι. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. φησιν ο αποστολος. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. Πας γαρ ανθρωπος. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. οντως ουτως εστιν. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι.”Τι γαρ. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης. δωσει ανθρωπος τω Θεω.

Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. µηδε εαυτον εκδικειν.µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. αδελφοι.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. µη τουτο µονον δυνασθαι. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ.ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι. βασιλεις. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον. ∆υνατον ουν εστιν. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. Ισαακ. ου καταχρωµενοι δε. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας.Μωσης και ∆αυιδ. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος. ουχ ως οικειοις. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι . τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι. ο αλιευς και αγραµµατος. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν.

αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. ουκ απεστραφη ευθυς. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. που ει. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. Ποιον. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. που ει. µακροθυµιαν Θεου. Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. ναι.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. “Αδαµ. ο του παντος Ποιητης. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. Εµε οιει κρυπτεσθαι.”. εβιωσε και απεθανε. εικοτως εξεβληθη. που ει. Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . Τι ουν ο Θεος. εξωρισθη.εµον γαρ το παθος εστιν! -. αλλα και µειζονως. που ει. αλλα τι. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου. ταπεινε. οιας δοξης εστερησαι. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. φησι. Κυριε. ουκ ωργισθη ο Θεος. εµελλεν ευδοκιµειν. Αδαµ. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. ει µη απο του ξυλου. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος .” Τι τουτο λεγων. Κατανοησον σεαυτον. Τι ουν. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. Ορας. φρονησον. αγαπητε. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. οιµαι. απ’ αυτου εφαγες. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται. Ουµενουν ουδαµως. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. ουδεις απεκαλυψε.

οτι ῾Γυµνος ειµι’. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει. Ειπε. Ει δε µη. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. “Τι λεγεις. τεως ου µη εξοριση µε! “. ως ειρηται. απ’αυτου εφαγες. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. ου καµπτεται. θανατω αποθανεισθε”. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. ∆εσποτα.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. ταπεινε· ῾Ναι. ει µη απο του ξυλου. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν. ο και αυτη τη ωρα εγενετο. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. φησιν.. εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. ουδεν. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον. ου ταπεινουται. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. παρεβην την εντολην σου.’. ει µη απο του ξυλου. αληθεια. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον.”. απ’ αυτου εφαγες. Ει γαρ ειπε τουτο.”. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. δηλονοτι τω ψυχικω. του αθλιου. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. τεως ου µη εκβαλη µε. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου . φησιν. εστιν . τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο.

εκβαλλονται της τρυφης.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. επταισας· η γυνη. φησιν. Ελεησον µε! “. εξ ης εληφθη. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. τουτο επραξα. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. µετανοησαι µη θελουσα. ειπε µοι. “Ο οφις εξηπατησε µε”. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. οτι γη ει και εις γην απελευση”. η ταπεινη και αθλια. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. Τι δε. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας.“Ελεγον. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. λεγω. (εφη γαρ· “Η γυνη.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. αλλ’ “Ο δεινα µε. ην δεδωκας µοι. αυτη µε ηπατησεν”. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. φησι. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη.οια και νυν εγω πασχω. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. ∆εσποτα. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. αυτη µε ηπατησεν”. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. ην δεδωκας µοι. δια τουτο κατεκριθη. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. ουκ αν .

Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. . πειναν δε ηρξαντο και διψαν. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. ουκ αν εις την γην. εθρηνουν.εξεβληθησαν. την κατα προσωπον. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. τας προς αυτους. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. εξ ης εληφθησαν. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. την τρυφην εκεινην την αφραστον. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. εκλαιον. τη ζωη αυτων. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. Πως. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες. παντοτε εκλαιον. ουκ αν κατεκριθησαν. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. αλλ’ εν παση. Επει ησθοντο της εκπτωσεως. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. παντοτε εθρηνουν. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. το προσωπον ετυπτον. πιστευσατε. µετεµελοντο. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας.

εγενετο.απερ. ου µη επαθον. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. τουτο αν. ως αυτοι. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. και κατελθων εις τον αδην. ουτω δη και εποιησε. αδελφοι. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. ως οιµαι.ως ιστε παντες -. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. Ναι οντως. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. ουχι εις τον . του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . αυτος εκεινος. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. αλλα και αποθανειν. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. τι ποιει. ως ειπον.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. κατεδεξατο. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. παθων δι’αυτους. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. Ο ουν τοσαυτα. ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. εθλιβησαν . αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. κακειθεν αυτους ανεστησεν.

και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. εξεβληθησαν. Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. (99) οθεν εξεπεσον. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. αποκατεστησε παλιν αυτους. ειπεν ο αληθης Θεος. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. την µετανοιαν. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. τι λεγεις ποιησαι αυτον. Τι ουν. ειπε µοι. αδελφε. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην.παραδεισον. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. τον θρηνον. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου.

διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. χωρις αµαρτιας. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. νυν µεν µετριως. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. και ελυσε την αµαρτιαν. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. Καταρα εγενετο . µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. απο του παραβαντος παραβαται. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. ∆ουλος εγενετο. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. µορφην αναλαβοµενος δουλου. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα.

εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. τι απολογησοµεθα ηµεις. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. φησι. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις.” . και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων.

πεσουνται τα αστρα. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην.“Ποσα γαρ υµας. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. τι τοτε απολογησονται. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. την ισχυν. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. Της γαρ γης τρεµουσης. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην. Και συσκοτασει το φως. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. το κρατος. . η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. ω αθλιοι. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. την δυναµιν”. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. . ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους.

Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν.εικοτως προς ηµας ειπη. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. αρπαζοντες. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. υµεις . υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. δια προφητων. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. στρεψον αυτω και την αλλην”. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. Ουχι δε εµου λεγοντος. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. δι’ αποστολων. οτι γελασονται”. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. οι µεν εγελατε. πλεονεκτουντες. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε.

και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι.“Αυτο των αποστολων εστιν. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. αι µεν πορναι τας πορνας.” .” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”.ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. της οντως ξενης και θαυµαστης. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται. της ασωτου ποτε”. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. . Ουχι υµεις ελεγετε. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. και· “Ξενης.Αθλιοι. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. ουκ ωργισθη. οτι εγω αγιος ειµι”. αι δε ασωτοι τας ασωτους. της ποτε πορνης”. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. και παλιν· “Εκοπιασα . συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. ελεγετε. ουκ αντειπεν. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. α και λαλουµεν”. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. Ποιος γαρ. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. Προς . Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. (136) ως ειπειν. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. Ω µακαριας φωνης. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. ειπε µοι. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. τον Παρακλητον· και τοτε. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. µη οτι γε ειπω διεπραξατο. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. εξ υµων. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. Παντως ουδεν. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. νοησαι καλως δυναται. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. λαβων εν εαυτω ολον. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι.

ου καταδεχη γενεσθαι. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. πλανον. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. ου µη ιδωσι την ζωην. ως ο αγιος ειπε Συµεων. τω λαω υπο Πιλατου . αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. Ουδαµως. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. Εκαλουν γαρ αυτον. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. φαγον και οινοποτην. ο αγιος Συµεων. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. Ουδαµως. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. αδελφοι. Πως. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. µηδεις πλανατω υµας. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. ως ακουεις. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου. ως εκεινος επαθε δια σε. πως. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. αδελφε. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. ειπε. διαµονωντα. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. υπερ ηµων. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. πως νεκροι γενησοµεθα. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο.

πυγµιζοµενος. φησιν. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. αντωθουµενος. εγγελωµενος. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. Ει δε τα παθηµατα αυτου.παραδιδοµενον. ωθουµενος. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. τω κιονι προσδεσµουµενος. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. αδελφε. υπο ληστου βλασφηµουµενον. λογχη νυττοµενον. ραπιζοµενος. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. α υπεστη υπερ ηµων. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. φραγγελοµενος. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . Ειτα τι. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. εκδυοµενος. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. χολην ποτιζοµενον. ως εκεινος επαθεν. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. αναρτωµενον. του εν τοις ουρανοις”. “Οστις γαρ. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον.

∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. . Αµην. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. ο ταπεινος. διο και δεδοικα. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. ως ωφελον γε αει σιωπαν. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων.λογω µονω εσµεν. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ουτως εχοντες. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. Αδελφοι και πατερες. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. Λογος Ζ΄. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας.

πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. αλλα καταφρονων µεν αυτων. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. ο ταλαιπωρος. µαλλον δε τα του διαβολου. αδελφοι. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων.(142) Αλλ’ ιδωµεν. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. ει δοκει. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. της προς τους συγγενεις . κατα καιρους απορριπτει. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. και την ευθειαν οδον. (143) Α καγω πρωτος. οιονει συµφορησας. ητις εστιν ο Χριστος. βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. εστι δε και δια µιας ταυτης. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. ποιει. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης.

εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. πνευµατικοις. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. εκκλιναντες ηπατηθησαν. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. η και ως σχοινιω χρωµενος. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. αγαπητοι. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. δυσανακλητοτερος ων. Ο µεν γαρ προτερος. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος. παρακαλω. τον ολεθρον τουτον. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον.λεγω προσπαθειας. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. φυγωµεν.

Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. ωφελιµος γαρ ο λογος. ιδε ο εχθρος. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. αφεις αυτους υπεχωρησε. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. Αλλα µη αποκαµητε. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. συνθρονος τε και οµοθρονος.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. κατα τον ειρηκοτα σοφον. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. το σχοινιον. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. ουχι δια την εµην αξιαν. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. ιδε η εκπτωσις αυτης. προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. Ιδε ο αδελφος.

απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. ως οιδεν αυτος. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. Ειτα τι. και βαπτισθεις σωθησεται. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. ο δε απιστησας κατακριθησεται”.. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”. φησι. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. κατακριθη. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. ως ειρηται. κεραιας η ενος ιωτα. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. “Ο πιστευσας. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. και γενοµενος επι της γης. αγαπητοι αδελφοι. Αρα ουν. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. οτι και υπερ αργου λογου .

εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. αλλα και . µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. ετι δε και την εαυτου ψυχην. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω.

απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Τι τουτο. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν.ηµας αυτους. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας.

και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. ηµιν επανιστανται. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων.

οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. ποσω µαλλον η προς αυτον. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. αγνοων ο δολιος. την πιστιν ηρνηται”. και την µητερα. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. κατα τον θειον αποστολον. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι. τι ποιει. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. . Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. φησιν η θεια Γραφη. ως εικος. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν.

ους. ως εικος. εµοι εποιησατε”. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου .τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”.. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. φησιν. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. ∆ιο και ει θελεις. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Ουκ ορεξεις χειρα. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. φησιν. τουτο ποιησω εις ξενον. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. “Συ. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση.

το γε νυν εχον. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. ινα εις γελωτας παντας κινηση. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. περι τουτου αυτον.ετεροι. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. Οι δε ακουοντες. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. ουδε οχλει. ην αυτος ζηµιωθησει. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. “. εαν καταλειψης παντως αυτον. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. ως ο κτησας”. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. Η και που εασεις αυτον απελθειν. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. . Αλλα τι. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. Τουτου ουν γενοµενου.

πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. αφιησι. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. τινα καταπιη. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. και ου τουτο µονον. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι.

ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι. των ισαγγελων λεγω. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. Αµην. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. ινα και κατασχωµεν αυτον. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. απαθης ων. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. Λογος Η΄. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. Τουτον ουν εκζητησωµεν. επαινετος και µακαριος. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν.αναστασις και η ζωη”. Αδελφοι και πατερες. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. τουτον φθασαι σπουδασωµεν.

Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. µη γενοιτο. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. ω ψυχης ουρανοφρονος. τον δε δωροις. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι. Ω δεσµος αγιος. αλλ’ οπως τον µεν λογω. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. ω δυναµις αφατος. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. αισθησει και γνωσει και θεωρια.

ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. το εικος. αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. Ουκ εισι γαρ ως χρη. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. Χρεων δε ειδεναι. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. ιν’ ουτως ειπω. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. ο σωµατικως . ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. Ω της συµφορας. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. (163) ειπε. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. εννοων. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων.

ειπε µοι. Τι γαρ. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα.γεννηθεις και ανηρ γεγονως. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. αδελφοι και πατερες. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. ∆ιο παρακαλω παντας υµας. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος.”. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. ει µη λαθρα. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι.

η αγνεια. Τι γαρ αφρονεστερον. η προς τον πλησιον συµπαθεια. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. η ελεηµοσυνη. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. αφθαρτος. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. ακαταληπτος. ως δι’ εκεινων και . ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. µη πλανασθε. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. η καθαροτης της καρδιας. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. των ισταµενων πλησιον αυτου. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. ειπε µοι. και οτι αθανατος. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. αφραστος. (165) ινα καταξιωθη. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. η υποµονη των πειρασµων. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. η ταπεινωσις. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. αΐδιος. πως ου ποθησει αυτον. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. Ανευ γαρ εργων. η πραοτης. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου.

οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. (168) Περι ελεηµοσυνης. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. πατερες και αδελφοι. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . Αλλα παρακαλω. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. Αµην. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. Αδελφοι και πατερες.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. Λογος Θ΄. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. Αδυνατον γαρ τουτο. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. ω η δοξα εις τους αιωνας. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου.

οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας. την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον. αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. πιστοι τε και απιστοι. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. µικροι τε και µεγαλοι. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα.και µη. ουτω λογιζοµαι και . Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. αληθεστερον ειπειν. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. . η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον. εµοι εποιησατε”. ως τινες οιονται. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε.

σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. ατοπον ειναι δοξει τουτο. Πως ουν. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα. ειπε µοι. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. η µητε πλουτον καταλιπουσα. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. ως µηδε ναυλον. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. Αλλ’ ουκ εστι τουτο. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. Τουτο δε. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. ουκ εστι! . φησιν. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα.

κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. προσεχε ακριβως. οµοιος εκεινω πτωχος. Ουδαµως.. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο. ελεηµονες λογισθησονται.ωσπερ Χριστος ο Θεος. (173) τροφη εκεινω και ποσις . αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. επτωχευσε δι’ ηµας. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. ο πιστευων εις αυτον. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. Πως ουν. πλουσιος ων. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. γενεσθαι χρεωστεις και συ. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. αλλ’ ως εγω φηµι. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες.

ενδυσουσιν.ταυτα λογιζεται. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. εµοι εποιησας”. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. πελουσιν. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. αυχµωσαν. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. αλλα και µελη εσµεν αυτου. τους εν τω κοσµω. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. Ειτα παλιν. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. ως ειποµεν. Πως. ξενισης. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. θεραπευσης. (174) τι ωφελησαν. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. απερ ποιεις σεαυτω.

οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην. φησιν. φησι. ουκ ελεηθηση”. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. ο θησαυρος υµων. Αλλα γαρ µη δοκης. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη. αδελφε. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων.κατελιπες. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος. εκει και η καρδια υµων εσται”. Οιον τι λεγω. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. αλλα υµας ελεων. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. αλλα και υποδικος . Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων.

Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. εκατονταπλασιονα τον µισθον. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. οσους θρεψαι ηδυνατο. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. ωσπερ ειρηται. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν.

εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. ως ειρηται. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. φησι. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. και τους πειρασµους αινιττοµενος.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. . πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. τελειος ειναι. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. δικαιος ων. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. Και ο Θεος. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. ποιηση αυτων το καταλυµα. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”.

λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. φησι. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. Ταυτης δε χωρις . Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. ην ενεδυσω δια Χριστον. εν Χριστω αδελφοι. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. δια της στενης πυλης εισελθειν”. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. ωσπερ τους χιτωνας αρτι. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης.

οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. την απασαν κακοπαθειαν. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. το βεβιασµενον της εγκρατειας. κατανυκτικην. την αναγκην της αγρυπνιας. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων.Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. Τουτο δε αλλως ου γινεται. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. αλλ’ ωσπερ τον εξω. δια πολλων . αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας. ταπεινοφρονα τε ειναι. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. συντετριµµενην. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. πραειαν. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος.

Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αδελφοι εν Χριστω.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. παρακαλω. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. ενθα των αποστολων Χριστου. αµηχανον. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. ει µονον θελησοµεν. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. των µαρτυρων. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. Ουδεν γαρ το κωλυον. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. ως πολυχουν σιτον. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. Σπουδασωµεν ουν. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως.

ου λεγω µετα θανατον µονον. καν πασας κατωρθωσε. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω.των ουρανων. . ω η δοξα εις τους αιωνας. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. Αµην. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. ποιος αρα νους ανθρωπου. Λογος Ι΄. Αδελφοι και πατερες. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου.

µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν. πως µακαριος δοκει µοι.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. ειπεν ο Κυριος. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων. Ο δε µη αγιος γεγονως. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. αγιοι. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. Εγω γαρ αγιος ειµι. οτι εγω αγιος ειµι”. . µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. Ουδαµως. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. πως αν λεχθειη ηλιος. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. Ο δε του Θεου µη µετασχων. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. πως εσεται αγιος. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. “Γινεσθε γαρ. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. πως αν κληθειη αγιος. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου.

οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. ειπερ εµε. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου. φησι. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. Ου λεγω αµαρτιαν την . ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. ω πνευµατικε συ. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται.

Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. αδελφοι. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. κενοδοξια. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. Αλλα µη γενοιτο ηµας. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. µνησικακια. δολος. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. ζηλος. οιησις. δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. υπερηφανια. οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. µισος. ατινα εστι φθονος. Ειτε γαρ φθονω. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. ως πορνος κατακριθησεται.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. αδελφοι. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. περιεργια. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. εριθεια. ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα.

εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. Αµην. ως ειρηται. εγκρατευεται. πιστις. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. . οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. πραοτης. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι. µαλλον ειπειν. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. χαρα. το οσον εφ’ εαυτω. εγκρατεια. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. α εστιν αγαπη. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. (192) Επειδη γαρ. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. Αδελφοι και πατερες. ειρηνη. Λογος ΙΑ΄. και ουδεις εστιν. αει φθονων τα καλα πονηρος. µακροθυµια. (191) Περι νηστειας. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων.

Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. Ναι πατερες και αδελφοι µου. του δε τον υπνον αποδιωκειν. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. εν ω ουκ ανατελλει. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. παρακαλω. του µεν το προθυµον διεγειρειν. αδελφοι.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. Νηστεια. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. και καθεξης οµου τας λοιπας. . Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης.

ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. ει και µη ευθυς. µηδε παραχρηµα. ουκ εν µια ηµερα. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. αδελφοι µου. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. στωµεν. Ταυτα δε. . αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. ου µονον δε. ως δοκει. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. απτωτα και ακαταλυτα. καλως. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. αδελφοι µου.

αλλα την σιωπην. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. ευχης τε και ψαλµωδιας. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. η και αγγελων εργον εστι. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον.αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. ω αδελφοι. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. ποιησητε. ως το πριν. οτι εµοι µαθηται εστε. Πιστευω δε οτι. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. Ναι. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. αλλα την κατηφειαν. τουτο ποιων. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. ωφελειαν. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. µη απο λαθροφαγιας µονον. αδελφοι. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. εαν αγαπατε αλληλους”. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. µη ελιπητε. αλλα την ευλαβειαν. επιµελως εκτελειτω. ως εφην. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον.

(197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. καθευδειν. ουχ ινα τουτους λυπησητε. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. αλλ’ ως οικεια µελη. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. µη παυσησθε. εχει ζωην αιωνιον. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. παιδαγωγειν. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. ει οιον τε. ειπε µοι. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. ωσπερ εµψυχω νεκρω. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. αλλ’ ινα .

και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι. Αδελφοι και πατερες. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. Αµην. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. Λογος ΙΒ΄. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. Και περι σιωπης. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. ουδ’ ινα βλαψητε.

µηδε γελαν. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. µηδε ζηλουν τον αδελφον. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. µη παιζειν. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. (201) το συνολον. αλλα ζηλουν το καλον. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . και εν ταις µετ’ αυτην. Ιδου γαρ. πραγµατος. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. µη γογγυζειν. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. αγαπητοι. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. εν τω µη περπερευεσθαι. δεοµαι. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. ως ορατε. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. πατερες και αδελφοι.

φοβος και φοβων ο µεγιστος. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. Ηµιν δε. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. παρακαλω. αδελφοι µου. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. τινων ισους . Οντως ουδεν. Προς τουτοις. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. Οιδατε γαρ οτι. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. αγωνισωµεθα. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. ευχων. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. πολλης της σπουδης. δεησεως. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε.

ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. αδελφοι. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν. Ως αν δε µη γογγυζωµεν.“Τα πετεινα. ολιγοπιστοι. Και ουτως υποµεινον. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα.”. βλεπετε του ουρανου. Πειθαρχησωµεν.”. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. οτι αυτοι χορτασθησονται”. ουδε θεριζει. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. επι δε τη του ολιγου στερησει . κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. πως ου σπειρει. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. εν µια κατακειµενοι γωνια. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. ειπε. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. γογγυση δε. αδελφε. τι ποιησοµαι. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”.

πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. Αλλα ταυτα λεγων. παρακαλω. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. αδελφοι. οιαν ταπεινωσιν. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. νηψατε και καθως ειπον υµιν. οπως µη γενηται υµιν. περι των αγιων ανδρων εκεινων. αντι ευχαριστιας και κερδους. αξιω. αδελφοι µου. ουτω και πασαν. ουτως εκαστος υµων ποιων. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. Ναι. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. Οµως εστωσαν. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. Ναι. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. δεοµαι. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. και εις υµετεραν υποµνησιν. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. µηδεποτε ο εις τω ετερω . ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. αλλα σιωπην. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. οιαν ευλαβειαν.

ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. Θησοµεν δε. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . ειπε µοι. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. ως φησιν. Και τι ποιησοµεν. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. αδελφοι µου καλοι. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. ειπειν.ενουµενος. ει δοκει. ως οιοµαι. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. Και τι λεγω ηµερας. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. Η σαρξ. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. αδελφοι. Ποιον γαρ. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. ου κρατησοµεν. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. της επιθυµιας και ηδονης. δραµωµεν. και οσον δυναµεως εχοµεν.

και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. ει και µη αξιως. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. Ναι. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε.της τραπεζης. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. . εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. Αµην. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον. αδελφοι µου. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. µη παριδητε µου την δεησιν. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων. δεοµαι υµων. αλλα γε το κατα δυναµιν. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. την αγαπην υµων. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι.

τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. η χαρµοσυνος ηµερα. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. Αδελφοι και πατερες. ει δοκει. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. ως ορατε. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. συνανιστων και ηµας εαυτω. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. διηλθεν. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν.Λογος ΙΓ ΄. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. Αλλα γαρ ιδωµεν. . Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. απονεµων. ηδη το Πασχα. ως ελεηµων και φιλανθρωπος. και καλως εξετασωµεν. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας.

η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. θανατου γευσαµενος. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. καθα γεγραπται. τη οντως αιωνια ζωη.Ο Χριστος και Θεος ηµων. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. ουτε ορασις διχα αισθησεως. καθαπερ ειρηται. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. δοξα υπαρχει. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. Ο ουν προ της θεωριας . ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. Οιον τι λεγω. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. α ποιειν εν ηµιν αυτος. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. των κατω κειµενων. ταυτα εαυτω επιγραφεται. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω.

ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. αλλα τι. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. Οταν γαρ εν ηµιν δια . λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. Απαγε. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν.ως αυτην ιδοντες. τω τας οψεις πηρω εοικεν. ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. τον µονον αναµαρτητον”. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. φησι.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. αλλα καθ’ ωραν. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. ως ειπειν. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. ως αγιον και Κυριον. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται.

Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. η εις Θεον. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. Απιστοι δε. Νεκρα δε πως. φασι. ου µονον δε. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. Οπερ ινα µη παθωµεν . ος εστι Χριστος ο Θεος. Και εµελλον αν. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. διχα των εργων νεκρα εστιν”. τον αθανατον και ανωλεθρον. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. τον Υιον του Θεου”. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι.του Πνευµατος γενηται. φησι. Η γαρ πιστις.

και ηµεις. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον . και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. εκεινος . και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. αξιω. αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. καγω αναπαυσω υµας”. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας.ου µη εκβαλω εξω”. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. τας εντολας του Θεου οση δυναµις. Λογος Ι∆΄. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. Αµην. Αδελφοι και πατερες. επαπολαυσωµεν. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. τηρησωµεν. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων. ω η δοξα εις τους αιωνας. και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας.

φησι. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν. το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων.”. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. των πραγµατων του βιου. πονηροι ανθρωποι οντες. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. και· “Ει υµεις. των συγγενων και ιδιων. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. των χρηµατων. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. ως εφαµεν. ζητειτε και ευρησετε. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”.

ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. µισαδελφιαν. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. εριν. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. καταλαµπεται.βιωτικην. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. εξω των αισθητων ολος γινεται. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. µνησικακιαν. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. οιον φιλοδοξιαν. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. φιλαργυριαν. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. . πασαν αµελειαν. ζηλον. αλλα τελειως και καθαρως. φθονον.

Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων .. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. λαµπρυνεται. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. Τουτον γαρ και µονον. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. Ακουει δε ουχ. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. ως αν τις ειπη. ωτα δε ωσαυτως καινα. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. Αγαθα δε εκεινα λεγω. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. αλλα µονου του ζωντος Λογου. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. µαλλον δε και υπερ α θελει. ανθρωπου φωνης η φωνων. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ουτω προς τουτοις διακειται.

Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος.”. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω.ενεστωτων. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων. Κυριε. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. “Τις ειµι εγω. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται.

Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. Αµην. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. εν Χριστω αδελφοι. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. Αδελφοι και πατερες. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. Λογος ΙΕ΄.φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. τη πιστει η απιστια. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. Και προς το τελος. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. ∆ιο παρακαλω υµας. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον.

οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. Και ω της εσχατης αναισθησιας. καν σκοτος εν νυκτι. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. καν αποστολον. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. καν προφητην Θεου. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. ενατενισαι ου βουλονται. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται.

Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. ηγουν ο νους. Πως ουν. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. Πατερ. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. οιµαι. εις θεσει Θεος. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . φησιν. προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. ουδε της ψυχης το σωµα. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. Ο Θεος φως εστι και. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. Μηδεις ουν υµας πλανατω. (227) Ω του θαυµατος. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. ουκ αν. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. εν εµοι καγω εν σοι”. ειπε µοι. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. καθως συ Πατερ. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. οις συναφθη.

ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. Ω της φρικτης τολµης. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. τον Χριστον. τρεχετε. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. αλλ’ η τυφλωσις. τον τιµιωτατον λιθον. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. Προς δε γε υµας. τρεχετε προς το φως. ως εν στηλη τω λογω. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . Χριστιανους ουν τους τοιουτους. ζητειτε.απεστειλας”. Ολως ενθεν επαπορω. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. µηδεν οντας. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. Ευδηλον ουν οτι. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. Τρεχετε. ως ειρηται. κρουετε. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν.

συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. ενεδυσατε. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. οτι εθρεψατε µε. πατερες και αδελφοι. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. ω η δοξα εις τους αιωνας. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων. ουκ οιδα υµας. εποτισατε. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. δια της εργασιας των εµων εντολων. Λογος Ιστ΄. ποθεν εστε”. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. παρακαλω υµας. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. . ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην.” ∆ια τουτο τοινυν. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε.υµων κτησησθε. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. ουκ ηβουληθητε. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. Αµην. πεινωντα την σωτηριαν υµων.

βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. Ελογιζοµην γαρ οτι. . ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου.εννοων. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. εγω ουκ ησθιον. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. Ταυτα – φησιν -. εν η και την κατοικησιν ειχε. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. εθαυµαζον. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε.

τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. τεκνον.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. τεκνον. εµοι ουδε εν προσεστιν. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. εφην. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. φησι· “Θαρρω τω Θεω. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. ει µη πολλαι αµαρτιαι. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. µνησθεις τε των λογων του αγιου. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. ουτε αγρυπνια. χαρισµατι. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. ει και αναξιος εγω. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. ινα δια σου ευρω ελεος. ουτε κοπω σωµατικω. ας επιστασαι και αυτος”. ωσπερ ειρηται. αγιε του Θεου. απηλθον προς το κελλιον µου. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. οτι ουτε νηστεια. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. δι’ ην ταυτα υπεµενον. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. επει εξ ων ειπας αγαθων.

ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. Ου µονον δε.ελεγεν – ει δυνασαι συ.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. οιδεν αυτο το φως. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. η κονων µου την γλωτταν. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. . Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. και οστις υπηρχον και που. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. ετι δε. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα.ο Θεος οιδεν. Λοιπον ουν παραστησον . Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου. ουκ οιδα – φησιν. Ειτε γαρ εν σωµατι. Ουτω γαρ ετονωσεν. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν. πατερ..εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . ω θαυµατος φρικτου. ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. εν ω ισταµην. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος. πατερ. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης.

την ευπαθειαν του σωµατος. πατερ. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. Ει δε και παρασφαλεις. Μαργαριτης εστι. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. την ανεσιν και αργιαν. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. εν Χριστω αδελφοι. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω.“Αλλ’ ειπε µοι συ.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. εξαφανιζει’. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . εις υποµνηµα ταπεινωσεως. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. εφην εγω. πατερες και αδελφοι.

. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. προς τα καλα συνωθουσα µε. Αµην. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. Λογος ΙΖ΄. υπο των παθων καλυπτοµενοι. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. Αδελφοι και πατερες. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις.ρυπου της αµαρτιας. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. ει και µη τελειως.

ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι .Εξ ων ελαβον καγω.”. ευρισκη ταυτης επανω. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα. Ο αχραντος. Ιδου υπο θανατον ων. Κυριε. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. την αγαπην σου βεβαιουσαν. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”.

αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος. τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων.. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα.αγροικοτερος. της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω. διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. ω πεπιστευκα. ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης. παραστηναι εγγυτερον. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. αδελφοι µου. καθα και . ω και ελπιζω. ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε.και εισακουοµαι. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. οι και των κατω. Ταυτα τοιγαρουν. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος .ιν’ αφρονως ειπω . Χαιρω οτι µοι Χριστος.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι.

Και προς τω τελει. τοις ανω ενουµενοι. Αµην. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. και σπουδασητε µιµησασθαι. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . (243) Περι µεθοδων του πονηρου. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. θεοι αποκαθιστανται. προς τον ποιµενα. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. Αδελφε.Μωσης ποτε. ει µη τινα αλλον. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. Λογος ΙΗ΄. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα.

“. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”.ως οτι ουκ ηθελες. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. ειτε και κατα φθονον . Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. Και ινα σοι. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. παντων τα ελαττωµατα. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω.εσπουδασας του γενεσθαι συ. φησι. κατα την ιδιαν καταστασιν. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι.και αρχουσι γνωριµον. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. κυρι ο δεινα. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. κατα το ιδιον θεληµα. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. φησι· “Αρτι. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος.

υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. οιδα οτι µετριαζεις. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. σπουδασον γενεσθαι συ. σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. αδελφε. ου χρηζω γενεσθαι. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. την τρυφην.“Πιστευσον µοι. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. φησι. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . Πιστευσον. εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. συ µεν. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. και ει γενηται ηγουµενος. πατερ. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα.

Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. και οµοιως συνταξοµαι”. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. Απελθων λαλησω κακεινω. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. ει τυπτεσαι και . των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας.σε. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι. πνευµατικε αδελφε. του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. παρακαλω. Τοιγαρουν και απελθων. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. και χειρων εσται η ατιµια. Συ ουν. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. ει και πορνευοντα. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε. ακουσον µετα προσοχης. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”.

συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. (249) και καθως επιστασαι. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. τω αγαθω και χρηστω. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. και τον µισθον. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. Ει δε συµβη αυτω θανατος. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. πιστευσον. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. . και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. Και αν κελευης. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον.

ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. και σπουδασον παντι τροπω. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. χαιρω δε εις σε”. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. ως Χριστου διακονος. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. και γινεται το θεληµα του Θεου. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης.

των σων µελων τα συντριµµατα.και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. ελεησον. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. ως αν προτιµησωνται σε. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. συµπαθησον. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. ανιστορησον κατα νουν. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. Ειπε µοι αγαπητε. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. αδελφε. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα.

αδελφε. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. Ει γαρ εγινωσκοµεν. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. Ουαι µοι. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. καθως ειρηται. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. Εαν δε. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. αδελφε. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω.

εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον. . φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος.

Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. µαλλον δε πατερων και αδελφων. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. ως ακουεις. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. και η προς τους πειρασµους υποµονη. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. πατερ πνευµατικε. Σωµα γαρ. οιον ο πους εις το περιπατειν. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν.

τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος. Παλιν. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. Χρη ουν σε.και εξ οικειων πονων συναγονται. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. ως ειρηται. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. Οιον τι λεγω. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. Και παλιν. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. πασαν. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. τον ποιµενα των προβατων Χριστου. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση.

τους δε νουθετει. ολον καρποφορον. επιπλησσων. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. διχα πασης αισχροκερδιας. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. διδασκε. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. ολους αγνους. αρετων πληρες. και τον µισθον εικοτως. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. απολαυσις ουδεµια. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. παρακαλει. καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων.

µη φιλοτραπεζος. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. ταπεινος. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. µισοδοξος. ευσταλης. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . ζηλωτης. µη φιλοδοξος. µη φιληδονος. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. εγκρατης. απραγµων. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. αγρυπνος. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. υποµονητικος. εµµεριµνος. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. µη θυµωδης. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. σπουδαιος. αοργητος. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. ευκατανυκτος. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. µη φιλοϋλος. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. προσηνης. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. ησυχος. µη υβριστης.ανωθεν αµοιβων. ευτελης. µη κενοδοξος. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. πραος. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. αφιλαργυρος. µη φιλοινος. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. πιστος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος.

(262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. τα δακρυα. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. την συντριβην της καρδιας. την ησυχιαν. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. την ταπεινωσιν. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. Τους ιερεις την ευλαβειαν.ποιησουσι. την καθαροτητα της καρδιας. την κατανυξιν. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου. το της ιεουρουργιας µυστηριον. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. ινα µη επι το . Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. την µελετην των θειων Γραφων. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. την των δογµατων ορθοτητα. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην.

επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. ισθι. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. Και µαρτυς Ιησους. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. Μονοις γαρ. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα.

ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. ευ ισθι. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. Ταυτα. αλλα συσταληθι προς εαυτον. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. Λογος ΙΘ΄. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. αλλ’ η µονοις. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. ω ποιµην των προβατων Χριστου. Πολλοι γαρ. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων.ορα τι σοι λεγεται . και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων . ως ειρηται. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. και τουτων ετι πλειονα. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν. Αδελφοι και πατερες και τεκνα. ω η δοξα εις τους αιωνας.αποκλεισεις αυτην. Αµην.

Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. και το παθος ο πεπονθα. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. τοτε µονον ισταµενος. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. οµολογω. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι.προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. ακουσατε και την αιτιαν. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο.

τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. ου µονον δε. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. αλλα ταις πραξεσιν. ει πιστευει µοι λεγοντι. προς ον και γινονται. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι.(268) µαυτον. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. αδελφοι. ει αληθως αγαπατε µε. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. τας βουλας των καρδιων υµων. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. Αποδοτε. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. Φανερωσατε µοι. Θεω δε µονω γνωστα. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. α γραφειν ου δικαιον. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. Ει δε µη βουλεσθε. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. αλλα αποτυχω της ελπιδος. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις.

ανελθωσιν. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. οµοιως γινεται. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. και εργω τον λογον κυρωσατε. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε.καταβαρυνετε. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. αδελφοι µου. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. εν ατελευτητω σκοτει. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . φευ. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε.

Αυτος φως το αρρητον. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. ειπε µοι. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις. ω ουδεις εξωµοιωται. Ανθρωπε. ερωτησον. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. Ει ουν πιστευεις. Πως λεγεις. Ει γαρ βλεπεις. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. προσφιλεστατε. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. Ει δε απιστεις. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. παντων βασιλευς. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. . ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. καν τους δαιµονας αυτους. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. αθλιοτητα. ο ων µονος. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. ουδε οµοιωθηναι δυναται. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. παντων κριτης. Ει ειδας τα κρειττονα. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. το απροσιτον. µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. αποφευγοντες. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει.

συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Λογος Κ΄. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. ως αγαπωντες λιαν υµας. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος. ως παρεργα. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. εγραψα.Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. Αµην. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.

ακολουθησει µοι. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. ουκ εστι µου αξιος”. οπως δειξη σοι ανθρωπον. . και συ καθως ειποµεν. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. αδελφε. οση σοι δυναµις. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. ην αν σοι δειξω”. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. επικρατουσων των αιρεσεων. δραµε. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. και απελθε προς ανθρωπον. ονπερ και τοις τοτε καιροις. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. Ποιησον ουν. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. αδελφε µου.

“ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. ει µεν πλησιον. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. ως εργω µεµαθηκα. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. εστω εσχατος”.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. και πλειονως σε φοβηθησονται. ευ οιδα. ευγνωµονως αποδεξαι. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. ουτος δε τι. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων.

παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. εχης συνειδησιν. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας.πραγµατευοµενον τα µειζονα. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον. οτε παντα ποιησειεν. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. µη κρυψης τον δολον. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. εξοµολογησαι· ει δε µη. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. αλλ’ ει συγγινωσκεις. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. ∆εσποτα. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου.”. εαν. αλλα µετα παντων και αυτος.

ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. αδελφε µου. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. Ει γαρ και µη τριηµερος. θλιβερων τε και χαροποιων. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. (280) Αψευδης. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. ποιει καταφρονειν τον . αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον.αιµατος. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων. ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. Εαν αφεθη των δεσµων. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος.

την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. και οσα ηµεις παρελιποµεν. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. αυτον απεργαζεται.ανθρωπον. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. και αγαπην. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . οσον εφικτον ανθρωποις. και γαρ πολλα εισιν. εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. αδελφε µου. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας.

Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. αλλα ταυτην ως εκεινον. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου. (283) Περι µνηµης θανατου. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. ου συγκαταθεσει λογισµων. αδελφε. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος.τουτων φροντιει. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. φησιν.ου καυχωµενος λεγω. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”. επιταφιος προς αυτον.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν. Αµην. µετανοησας γνησιως. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. Αδελφοι και πατερες. καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην. Λογος ΚΑ΄. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. εφυλαξα. ω η δοξα εις τους αιωνας. Εσθιων δε και πινων.ως δοκω και παντελως . (284) ου πραξει τινι. την λεγουσαν· . αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη . Και προς τω τελει. ελπιζω. τα µικρα . Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο. ωσπερ µοι. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων.

Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. εις τον Θεον ελπιζω”. και ταπεινωσει και πιστει. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. εν προθυµια µεγαλη. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. τη προς ηµας. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο.“Οταν παντα ποιησητε. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. αλλ’ εν αγαπη. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. Εν Χριστω καυχωµαι. τη εις αλληλους.. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. ουτως απεπτη προς ουρανον. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. αδελφε. πως ελαθον εµαυτον. Οταν γαρ ενθυµηθω.

ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. ενδυειν τους αδελφους. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”.εξειπων. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. ουχ απαξ τουτο ειπων. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. προς δε τον Θεον απελθοντες. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. την µετανοιαν. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. την αυτου πιστιν. τριποθητε αδελφε. παρακαλω. την εξοµολογησιν. αλλα και δις. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. γεγυµνωµενοις ουσιν. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. µιµησωµεθα. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. προς Θεον εξεδηµησεν. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. τους αγωνας αυτου. Ικετευσον ουν. αξιουµεν.

σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. ινα συν σοι και µετα σου. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. Και καθαπερ ηµεις. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. ει µη τολµηρον ειπειν. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. ως και εν τω παροντι βιω. ως φιλαδελφος αδελφος. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. Θεοειδης γαρ γενοµενος. συναναστρεφοµενοι τω . και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. ασµενως ηµας υποδεξαι. γλυκυτατε αδελφε. οιδα καλως. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. Βλεπεις γαρ αρτι. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας.

εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. ουκ εχαµευνησα. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. και η πιστις ευθεως ενηργησε. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. ουκ ενηστευσα. την περι πνευµατικου νοµου . τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. εν τη ανεκλαλητω χαρα. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. Αδελφοι και πατερες. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. (289) Περι πιστεως. Γεωργιος τις τουνοµα. Αµην. γνωριµος κατεσταθη. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας. Λογος ΚΒ΄. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. “Εγω ουν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. φησιν ο θειος ∆αβιδ. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν. Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. ουκ ηγρυπνησα. αγιω τινι µοναχω. ως ορατε. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. . ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”.

ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. δυνασαι γαρ”. ουτως απαντα επραττε. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. Ουδεν δε ετερον επραξεν. Και εκ παντων ωφεληθεις. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. προσεκυνησεν αυτω”. ουκετι υιον ∆αβιδ. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. ελεησον µε’. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. ελεησον’ . Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ.διδασκουσαν. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . ιν’ ειπω. Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. τρια µονα κεφαλαια. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια.

(293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. ουδε τι των. ο νεανιας γενοµενος. ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. Τελος. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. ως ελεγεν. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. ουδε κοσµου φροντις. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. Εφανη αυτω παραδοξως. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον.

αδελφοι µου. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους . τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. ως ωµνυε. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου.ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον.ω των κριµατων σου. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. Εγνωτε. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν . ει ταυτα παλιν εζητησε.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. τοις εργοις βεβαιουµενη. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Κυριε .εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. ει µη απερ ηκουσατε. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. . Ηκουσατε. τι θαυµαστον. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. ουτως. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες.

Ου δε εντολων τηρησις. οι δε αναπολογητοι γενωνται. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. φησι. (296) Ταυτα αδελφοι µου. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. σαρκος καθαρσις. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων. Ωστε ταυτα ειπων. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. πνευµατι δε. εντολων τηρησις. αγρυπνησας µονον ολιγα. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. Και οι θελοντες . Θεου τα θαυµασια. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. ελλαµψις. κρατητος και ακρατητος. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. µη ενδυσαµενος τριχινα. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. Ουτος ο νεος. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. υπερ τον Λωτ εφανη. Ου γαρ φοβος. Ου δε καθαρσις. σοφιας φοβος Κυριου. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. µητε ποτε χαµευνησας. και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. µη κοµην αποκειραµενος.

Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. την εκ Πνευµατος. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –. ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. αδελφοι µου. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. ειπε. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. Αλλα τι .εν µεσω θορυβων ειναι. ει δει την αληθειαν ειπειν. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. Αψευδης γαρ εστιν. ουτε περας. ει δυνασαι. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις. αµαρτιας µονης εκτος. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. Αλλ’ οιµοι.

Ουχ ορατε. οπερ αδυνατον. εν κωµαις. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. Ει γαρ εκεινος. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν.δει µε ειπειν. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. εν κοινοβιοις και ορεσι. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. Ζητησον. “. ουτως ηλεηθη. . επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. εν πολεσιν. τοις δε εργοις αρνουµεθα. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. ει δοκει. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. και ερευνησον ακριβως. ως αληθως. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. εδελφοι. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. αδελφοι µου. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. αδυνατον. και µυριασιν ενα. τα εργα α εγω ποιω.

δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . Ταυτα δε. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. Αλλα και τον αγιον εκεινον. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. φησι. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. ως φιλον οντα και συνανατροφον. (300) Και γαρ. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. ως οιµαι. αδελφε. λεγω σοι. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. Νυνι δε. . τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. ουκ οιδ’ οπως ειπω.. φησιν. Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. δι’ ην. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον. οτε εν τη πολει ετυγχανον. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. εξ ωνπερ προειρηκα. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. απηρχοµην συχνοτερον. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι.

τον επ’ αληθειας αναξιον. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. (302) . αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. ου µονον δε. Αµην. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. κατηξιωσε. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. τοιαυτην δε θεωριαν. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. (301) α και. εν Χριστω αδελφοι. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. Λογος ΚΓ΄. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.καθαπερ ορας. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. οια τοτε εωρακα. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον.

Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. οτι η ζωη αυτη θανατος. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. ακουσατε µου. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . περιποιητοι µου. υιοι µου εσχατοι. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. Οινον ηδεως ου πιεται.Περι µετανοιας και φοβου Θεου. των εν τω σωµατι αυτου. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. αγαπητοι µου. εγω δε ουκ ηδειν “. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. Ακουσατε µου των λογων. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. εµπεπλησται γαρ πικριας. Ποιος των ανθρωπων. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. Αρτον ηδεως ου φαγεται.

κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. . “Ιδου ορας. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. αλλ’ εξει τους παντας ισον. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα.ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. εγω δε σων χειρων εργον. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. Συ αγαθος. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. Κυριε. Παντως ουδεις. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. τελος ουκ εχοντι. . και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες.αµαρτια γαρ θανατος. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους.

του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. το πολυ και αφατον ελεος αυτου. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. βλεπεις. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. Κυριε. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου. Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. παντεποπτα Κυριε. Ουτως . Φιλανθρωπος γαρ ων. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. Και συ. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος . αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. ∆εσποτα Παντοκρατορ. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου.οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. βλεπεις. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. Και νυν βλεπεις. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. αναξιος γαρ ειµι· συ δε. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. Κυριε. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει.

η δε χαρα. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. ουδε απο πολλου πλουτου.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. Και εσονται οι πλησιον αυτου. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. . και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. ουτε απο επαινου ανθρωπων. οτι τελος ουκ οιδε. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. του υπερανω των ουρανων.

και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι. αλλα απειρον και . και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. ο αρχων του σκοτου. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι.

ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. οι ακουοντες µου τους λογους. επιπεσων ανωθεν. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. την ταυτα γραψασαν. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. ω η δοξα εις τους αιωνας. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. Αµην. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. τοτε η αγια ταπεινωσις. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. τεκνα ηγαπηµενα. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. Λογος Κ∆΄. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. κορον ουκ εχει. Ουτως ουν εσται. (311) . Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. υιοι µου. περιποιητοι µου. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. της εκ της υγειας προσγινοµενης. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων.

του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. ακουσον. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. το οφελος. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. ετι ζων. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. Τι σοι το οφελος. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. Ου θεαση ποτε. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις.Περι γνωσεως πνευµατικης. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. αλλα περιφερεις µεν. Και πως. τον εν αυτω θησαυρον. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. Αδελφοι και πατερες. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. ειπε µοι. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον. Παντως ουδεν. των µαργαριτων την λαµπροτητα. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . ως ειποµεν.

µηδεις πλανασθω. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. Αλλως δε ουκ ενι. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. χρηµατισαι τε . µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. Αγαπης τελειας. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον. δοξης αϊδιου.Γραφας. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. ζωης αιωνιου. βασιλειας ουρανων. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. µαλλον δε ου δια τουτων. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. αφθαρσιας. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-.

την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. συνιστανειν θελοντες εαυτους. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη. συγκληρονοµους δε Χριστου. τον φωτισµον. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. ποια γνωσει δυνηθωσιν. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν.κληρονοµους Θεου. την ενοικησιν της εις αυτους. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. την ανακαινισιν. την ελλαµψιν. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. µηδεποτε γνωναι λεγοντες.. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. Οι δ’ αλλοι. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. της τουτων αθανατου ζωης. την αλλοιωσιν. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. την αναγεννησιν. ειπε . την αναπλασιν.

Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. Αλλως δε. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . απροσιτον. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. ως εκεινοι. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. ισχυσουσιν. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ακαταληπτον. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται.µοι. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. αθανατον. ως ειποµεν. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους.

και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. Ει γαρ ηβουληθη. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. ισχυσεν αν. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. των εξ αερος. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. Ινα συναποθανη τω παθει. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. Αλλα µη γενοιτο ηµας. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. των εκ στοιχειων. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. ω πρεπει πασα δοξα. Αµην. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. αδελφοι. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφοι και πατερες. αλλα και τας αιτιας αυτων. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος.φως προσαπολλυσιν. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Τι τουτο. Λογος ΚΕ΄.

Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. Και ποτε µεν τυφλος. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. ουδεν ουδαµως . ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. ακουστικος τε αµα και συνετος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. ποτε δε ορατικος. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος.βαρος σφοδρον. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. ει και τουτο βιαζεται. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. ποτε δε ποικιλος.

ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. . εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. και τη ουσια ρευστον. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. τουτο και καταδικης εκτος. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. η ψυχη. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. πολυυπνιαν. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. οτι και συνθετον. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. ηδονην. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. ακουε συνετως. Αλλα πως. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. ως ουδε οτε νεκρον. ως οι πολλοι νοµιζουσι. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. γαστριµαργιαν. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. αργιαν. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. λαιµαργιαν. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. αλλ’ ουχ ουτως εχει. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. φηµι.ωφελησαι δυναται. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. το σωµα επιζητει. ου το σωµα. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. ως ειρηται. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. συνουσιας µιξιν. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι.

και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. Τοιγαρουν. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. ειπε. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. Ποιητη. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. Ειτα τι. χουν λαβων απο της γης”. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. Ουδαµως. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. Ιδωµεν ουν µηποτε. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. ωσπερ ειρηται. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. ουτε ησχυνοντο. (323) τοτε. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. ως γεγραπται. πως. αγαπητε. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται .

Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται.τους αγιους. Ποιος δη ουτος εστιν. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. εξ ων γινονται ρευµατα. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. Αυτο το βαρος του σωµατος. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται.

ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. ελευθερα ουσα. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες. εξ ων η ψυχη πασχει. αλλ’ ουτινος εισιν. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. ∆ια τουτο ειπον. η ψυχη και ο νους. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . Ου τα δυο δε παντοτε. γινωσκουσι. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. ω πατερες και αδελφοι. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. φησιν. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. Ποτε µεν γαρ. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. ως ειποµεν. εχεις. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. (326) εκταρασσονται. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν.” και παραµυθουµενου αυτην.συντριµµον της ψυχης. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. ου καταδεχεται δε. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. ωσαυτως και τω νοΐ.

ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. αυτοις τε και . Αµην. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. Λογος Κστ΄. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα.αλλοιωσεις ηµιν. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. Αδελφοι και πατερες. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. ως εν τυπω. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. ω η δοξα εις τους αιωνας. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν.

Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. ω αδελφε. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν.τοις µετ’ αυτους. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. ητοι τω εξαψαλµω. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. οσον το κατα δυναµιν. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. αοκνως. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. ταις αναγνωσεσιν. τρεφεται σου η ψυχη. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. εις το εργον τουτο ποιειν. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. γινη του καλου τουτου εν εξει και. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. και . Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. τη στιχολογια. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει.

ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. αλλ’ ως ειρηται. αγαπητε. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. . µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. εργασια σωµατικη τις. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. κατα το γεγραµµενον. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. τουτο και η φθορα. Και απελθοντος σου. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. οιον δ’ αν εστι. ειτα και εν αισθησει. συντοµως υποστρεψον. και δακρυων ηδεως. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. ο µη θεµις ειπειν. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. αλλ’ εστω σοι. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. βαλων µετανοιαν παρελθε. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. οπερ αληθης εστι ξενιτεια.

µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. αδελφε. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. αδελφε. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. φησιν. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. ο αγεννης και πτωχος. Και ει µεν διακονειν εταγης. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. µαλλον δε ως αυτω . ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. ολος βορβορος ων και µωρος. της χαριτος συνεργουσης σοι.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. και µη ακροις χειλεσιν. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. εγω ο απερριµενος και ευτελης. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. “. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. ιδων µε αποστραφησεται. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. ινα εις κελλιον εισελθω τινος.

καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . Ποιω προσωπω. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. ο ευτελης και αναξιος. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. ωσπερ το σωµα. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. και τουτο µετ’ εγκρατειας. φευγων εν πασιν τον κορον. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον.εσθιειν των αδελφων σου. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. εκ ψυχης λεγω και σωµατος.

αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. Μη πινοντος σου οινον. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. µητε λαβης απο τινος τι. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. οσον του µη χορταζεσθαι σε. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. λαβων φαγε αυτο”. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες.αχαριστος. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο.

πεποιηκα. Και αναγνους ολιγον. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. Συ ουν. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. ο αθλιος. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. περιποθητε αδελφε. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις.τινα. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. µη φερων ο διαβολος οραν σε. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. αγαπητε. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. ταυτα φυλαξαι θελησον. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. ως ουκ ισασιν. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. οση σοι δυναµις. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου.

Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -. σφιγξον σου τας χειρας. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. ει δε του χειµωνος εισι. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. Προς . βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. Και τελεσθεντος του λυχνικου.

και εως πρωτης φυλακης. καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. τεως εσπεραν µη παρελθης. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. Λογος ΚΖ΄. και παλιν· “Ο . αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. µη σκανδαλισθης. εξαγορευε· ει δε µη. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. ει δυνατον. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Αµην. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. φησι. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. γεγονε παντων ενοχος”. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. τον νοµον ολον φυλαξη. δικην ηλιου. πταιση δε εν ενι. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. (339) σεαυτον ανακρινων. αγαπητε. Αδελφοι και πατερες. εξαγορευε. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη.

Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι.αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. Ωστε. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. λεγονται. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. αδελφοι. τουτω και δεδουλωται”. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. . ητις εστιν η ηµερα της κρισεως. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη.

η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. ενουµεναι δια του Πνευµατος . η µεν χρυσουν. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. η δε αργυρουν. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. ετερα εκ λιθου τιµιου. ανθρωπε. οιον εκ πιστεως. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. εκ φοβου Θεου.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. εξ υπακοης µεχρι θανατου. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. Υπονοει µοι. εκ ταπεινωσεως. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. εκ της αενναου ευχης. εκ σιωπης της απο αργου λογου. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. Μια γαρ εκαστη τουτων. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. αλλη χαλκουν. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας.

αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης. Ειπε ουν µοι. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ως ειρηται. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. ευχρηστον τι. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. αλλ’ εκ του Θεου”. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. . υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. φησι. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. Το δη θαυµαστον. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος.

του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. ωφελησει. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. εν Χριστω αδελφοι. Κυριε. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. φησιν. η Αγια Τριας. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα. ανοιξον ηµιν! “. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. τας δε καταλειψωµεν. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. ως ειρηται. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. πασων ακριβους φυλακης. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. το Πνευµα της αληθειας”-. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας.

λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. ουτε πορνοι. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. Η µεν γαρ το σωµα. φησι. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. φησιν. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. ανθρωποκτονος εστιν”. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. Τι γαρ οφελος. Ταυτα µεν ουν. ακουσοµαι. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. ποια αµαρτια εστιν. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. αδελφοι. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. ου λοιδοροι. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. και επιφερει· “ου µεθυσοι. ουτε αρσενοκοιται”. και αµεριµνως διαγοντες.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. παιξαι τε και γελασαι. φησιν ο αποστολος. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης.”. πιστευειν. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. Ου µονον δε. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. οιδα.ως πιστους. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. φησιν. οποια αρα εστιν αµαρτια. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. Τι δε . ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. η δε την ψυχην διαφθειρει.

η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. “Ω γαρ. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. εγω µεν σιωπω. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. µη προσουσης πραοτητος. ειπε µοι. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. εν δε καιρω πειρασµου. Τι δε της πραοτητος οφελος. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. αδελφε. Τι δε. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. Τι τη υπακοη θαρρεις. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. φησι. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. κριµατι κρινετε κριθησεσθε.της νηστειας οφελος. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. στρεψον αυτω και την αλλην”-. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. “Ουδεις γαρ. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. φησι. φησι. µετα . ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. γαστριµαργια δουλουµενος. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας.

. ενεπτυσθη και εσταυρωθη. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. Ερραπισθη. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. ουτω ταπεινωθητι. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. δεξαι εµπτυσµατα. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. δεξαι ραπισµατα. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. ανθρωπε. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. κολαφισµατα. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. φησιν. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται.

ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. µη υποµεινας αυτον. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. οσον το επι σοι. και τροµαξατε. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . Φριξατε. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. ανθρωποι. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. αθλιε. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. Ει γαρ κακεινος. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. φησιν. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. “Ναι”. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη.

ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. ως ουκ οιδας. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. Ιδου επτωχευσας. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη. . µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· . ως εκεινος εκελευσε. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. ωσπερ υπελαβες. αδελφε. τον υπερανω παντων των ουρανων. δεδωκε οµοιως και σοι. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. φησιν. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. µειζονα σεαυτον. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος. τον σταυρον αραι.Ναι. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. Τι ουν ερουµεν. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. τι µε δερεις. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω.

Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. ωσπερ ειρηται.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. . Αµην. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν.Ινα τι φησιν. καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. µηδε καθορωντες αυτο. ητις εσται παντι τω λαω. Ιησους ο Χριστος. πατερες και αδελφοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. Αδελφοι και πατερες. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. βλεπετε πως ακουετε. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. Λογος ΚΗ΄. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. αγαπητοι. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν.

προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. εαυτην οµολογουµενως ορα. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. αλλα. Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει.Τα µεν ρηµατα. ως εκ νεκρων αναστασα.επιφεροµενοι. αδελφοι. Και τι ταυτα. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. Ουτω τοιγαρουν. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. . φησι. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. φησιν. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται.

την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. της ευαγγελικης πολιτειας. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. (358) Πνευµα Κυριου. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. φησι.Ου γαρ ο ουκ . ως δια κλιµακος τινος. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. διδασκαλοι εσεσθε. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”. “Οπου γαρ.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. φησι. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. κατα τον θειον αποστολον. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. ωσπερ ειρηται. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. φησι. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. φησιν. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. Νεκρα γαρ η σαρξ. εκει ελευθερια”. αλλα πως.

Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. εγενετο αν εν φωτι. καν αρχοντες καν αρχοµενοι. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. καν πτωχοι καν πλουσιοι. καθως ειπε το φως. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. ατρεπτως. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. καν αρχιερεις καν ιερεις. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. αµαρτια αυτω εστιν”. προς τους µη θελοντας νυν . καν βασιλεις καν πατριαρχαι.οιδαµεν λαλουµεν. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. υφισταµεθα. φησιν. και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. οτι εκεινος φως εστι. ασχηµατιστως. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. λαλουν. αναλλοιωτως. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. καν ασκηται καν ηγουµενοι. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. ενεργουν. µονου δηλαδη Θεου . παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι.

ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. αφειδως αµαρτανει. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. και εν αυτω προοντες και φως οντες. ο εν τω σκοτει καθηµενος. Οποιον δε τον βιον. ενδον. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. ως ειρηται. κεκρυµµενος οικιας -.ελθειν προς το φως. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. αδελφοι. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. καλη τε και κακη. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. αλλα µισουντας αυτο. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. Και τις αρα εσται η συγκρισις. τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. ως ειρηται. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. ως προειποµεν.

Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. ∆ιο σπουδασωµεν. πως ειπε µοι. απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. αδελφοι µου. Ναι. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. παρακαλω. ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες.

Η γνωσις ουκ εστι το φως. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. αδελφοι.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. Ω της αναισχυντιας. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. ηκουσας παρ’ αυτου. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. ω ουτος. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . Η και συ. οι αποστολοι. (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. ειπειν αληθεστερον. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. το δη χαλεπωτερον. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. ειπε µοι. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος.

Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. αγιαν. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. φησι.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. καθως ειπεν ο Κυριος· . αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. επισχεθησονται”. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. τις την τιµην λαµβανει. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. ευαρεστον. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. καθως γεγραπται.

Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. κλεπται εισι και λησται”. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος .“Εγω ειµι η θυρα. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. ουκ αζωος εστιν. (367) Μη ουν πλανασθε. Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος.”. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. ο εν τω κοσµω επιφανεις. τους τοιουτους. δικαιοσυνη αγιασµος. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. αληθεια. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. Ο . καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. φησι. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. µαλλον ειπειν. επιγνωσεται. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. ασυνθετος. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. ααδελφοι. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. ψυχας λογικας µονον. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. απλους. “Και τις.

αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. Τουτο γαρ εγω λεγω. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. “Και τις γινωσκει. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. ληστην και ποιµενα. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. οποια εστι και ποταπη. Ουκ οιδεν οτι. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. Ει µη τυφλος εστιν. ει και µη κατ’ ουσιαν. αλλα κατ’ ιδεαν. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. Τοινυν. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω.

Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. του δε ου. προσκαιρος και αθανατος. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. τον δε ου. βασιλευων . Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. επιγειος και ουρανιος. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν.

Αµην. Αδελφοι και πατερες. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. Και περι δακρυων. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου. του Υιου του Θεου. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. Ετι δε κτηνος ων αλογον. µυστης της νοουµενης”. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . εποπτης της ορωµενης κτισεως. η βους η χοιρος.των επι γης. Λογος ΚΘ΄. . κατιδειν ηξιωθηµεν. ονος. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων .· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. µη επαναστραφεις. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. βασιλευοµενος ανωθεν. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. ως εκεινοι. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. (372) Περι του µη δειν λεγειν. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. αιµα µονον εστι και σαρξ. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. τυχον.

µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. αντι οστρακινων ποιησας. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον. τα υπο τον ουρανον. νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. ουδε τοτε. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. Σιµων βαρ Ιωνας. και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα. Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα.

Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. ως εικος. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. εβλασφηµησε. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. πολλοι ψευδαποστολοι. “Ει ηµεν. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. αγνοουντες. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. πολλοι χριστοκαπηλοι.και πανταπασιν απιστησας. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. εζηλωσαµεν αν αυτους. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. ουκ αν τουτο εποιησεν. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . φησιν. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. πολλοι ψευδοχριστοι. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. εξαπαντησαντες αυτους. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων.

πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. φησιν. ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. αλλα αψυχον φλυαρουντας. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. ως εξ αυτου γεννηθεντα. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. Θεον ειναι λεγοντας. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα. πολλους λυκους. ως ολον ανθρωπον. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. οτε ουκ ην” λεγοντας. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. τον δε Υιον. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . των ως σκοτος µεν φανεντων.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. (376) Οµως ουν. . αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα.

διακοπτουσιν. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. µαλλον ειπειν. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. αδυνατον! “. Εις µατην. αλλα πασας. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. ει οιον τε ειπειν. . Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. οιµαι. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. οι αντιθεοι ουτοι η. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο.

Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. ως και ηµεις. ο µεν τοδε. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. παντες καθαρσιν. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . τοις δε ως αδυνατον. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. ειπε µοι. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. ∆ιατι γαρ. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. ως υµεις φατε ασυνετως . και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. ο δε τοδε”. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. Μη. αδυνατον.. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. Αλλα. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. Ει ην αδυνατον. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν.

µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. καθως αποδεδεικται. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. ινα µη δοξω βαρυς . και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω.. τουτο ειπεν η εγραψεν. φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. ουτε ο αγιος ουτος. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. ουτε ετερος τις των αγιων. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. παρακαλω. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος.κλαυσαι. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. εν ακακια ψυχης και απλοτητι. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης.

Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. ως ορω. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. Που οι λωροι. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. χειρων αυτη η αιρεσις. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. Που των ασπασµων η προτιµησις. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. ειτε αγαθον ειτε πονηρον.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. ουδεις οψεται τον Θεον. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι.σωζοµενος. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. ως οιοµαι. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. πως ουχ αιρετικων παντων. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. το καθ’ υµας. γεγονεν. Που . επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. ειπε µοι. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. Που των αρχοντων η απαντη. Αλλα γαρ δια κενης. Αλλα θαρσειτε. Που η των τραπεζων πολυτελεια. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες.

ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. Οντως. µηδεν οντων ηµων.αλλων περιφανεστεροι. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. Λογος Λ΄. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. αδελφοι µου αγαπητοι. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. που συζητητης του αιωνος τουτου. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. σοφος. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. Μακαριος δε εστιν. µεγαλη αναγκη. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. που γραµµατευς. µαλλον δε νυν. Αµην. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. ευθυς του εργου αρχοµενος. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. (385) . Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. “Μετανοειτε! “. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. αδελφοι. Που των συγγενων η προσπαθεια. Που τοτε. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα.

Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. . Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. υπνον εις κορον υπνωσα. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. εψευσαµην. πεπορνευκα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην. Τις ουν οιδεν. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. ει ζησοµαι εως της αυριον. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. τω πλησιον εφθονησα. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα. οινου και αδηφαγιας πολλης. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. ελοιδορησα. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. Εφαγον επι ετη πολλα. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. Αδελφοι µου αγαπητοι. εκλεψα.

υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. Τι γαρ. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . Κυριε του ουρανου και της γης. επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. εγειροµενος µεσονυκτιον. αξιος. ως αυτος λεγει. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. αρα δε ζην ειµι αξιος. εαν και αποθανοιµι. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. “Ουτω γαρ ποιων. Λοετρου ουχ αψοµαι. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. φιλανθρωπε βασιλευ. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη.

πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. Κυριε. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος.οπως ερχοµενου αυτου. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. ∆εσποτα. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. αγαθε”. ουκ εγκαταλειψω σε. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. και µη εγκαταλιπης µε. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. Συ δε. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. τροφην λεγω και ποσιν.αµαρτωλω µετανοουντι”. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος. . . ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. τον απο του παροντος δουλον σον. προσπιπτω σοι. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. την ταλαιπωριαν. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι.. ο Θεος µου. αδελφοι. Βοηθησον µοι. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. Προς γουν τοις ειρηµενοις. αγαπητε. και ουκ ωργισθη. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι.

Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. αδελφε. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. της µετανοιας. ωσπερ ειρηται. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. Τις δε εστιν ο τροπος. του θειου πατρος. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. τυγχανων εν τω Θεω. αβασανιστως καταφανη. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. ων επραξα δι’ αυτων. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. τον οικον φηµι του Θεου. οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. Μετα γουν το προευτρεπισαι. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. θειον αξιωµα. οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. µνησθητι των φαυλων σου εργων. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι.

τιλλε τας τριχας σου. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. πεπραχας. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. συρων αυτας.εκλειξει µε”. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. Και ει µεν τουτο γενηται. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. εως ου το ξυλον κρουσει. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. ως επι θανατον αγοµενος. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. µη θλιβης. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. Ει . “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου. συντροµος.”. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. Οτε δε εξυπνος γενη. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. µη στραφης επι το ετερον µερος. πονηρε και αθλιε.

Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. εαν εγκαταλειψη σε. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. ευ ισθι. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. αγιοι του Θεου”. οφειλει . µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. εαν υπεριδη σε. ως ειρηται. του επι παντων Θεου. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης.”. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. ει και τολµηρον ειπειν. εγω του φιλανθρωπου. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. διορθωσαι σηµερον. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. ουτω διακεισο.δυνατον. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. Προσεχε. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. Τουτο µονον. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. ει εσφαλης εν τινι. αλλα της βασιλειας των ουρανων. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος.

οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. Των δε λοιπων. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Και ταυτα µεν. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. Σαβα και Ευθυµιου. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. αγαπητε αδελφε. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. ισον αποκαθιστησι. προστεθησεται υµιν”. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . τουτοις αρκεσθησοµεθα”. τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. των µεγαλων πατερων.

ετριβολησας. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. Και χαιρε και αγαλλια. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. πεινωντας εθρεψα. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. αφικοµην εις τοδε το ορος. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. Εγνως αυξησαντα. ειπε µοι. Ιδε ουν. αλλα σπορος εισιν. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω.εγνωκας. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. εψωχες (396) ταις χερσιν. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων . Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. διψωντας εποτισα. παντα µου διεσκορπισα. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. Εγνως σταχυας φθασαντας. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. τι ωφελησας. ευ ισθι. Μη τοινυν απατα σεαυτον. Ιδων δε τουτον. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . αδελφε. αφρονως τουτο ποιων. εχω τοσους χρονους η τοσους”.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. αγαπητε. ως εν υποδειγµατι λεγω. τι µοι το οφελος. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους.οµως εστω εµων -. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. εσπειρας. οστις ει. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. Ει ουν ταυτα οιδας.

ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. αδελφοι. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος. ως ειρηκα. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. κατηχησει ταµιευσοµεθα. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. ω φιλοι και αδελφοι. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. ινα µη ταυτης εκπεσω. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. Ναι οντως. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. Εν ετερα τουτο. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. Ο Χριστος. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. Αυτος δε ο Θεος. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. Ουδεν οντως. ω αδελφοι. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. η αληθινη Σοφια.

Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη.των ψυχων ηµων. Και εαν καλως µετανοη. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. Τι ουν εστιν. εως αν παντα γενηται. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. Αδελφοι και πατερες. . κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. ως τηνικαυτα προειποµεν. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. πταιση δε εν ενι. Αµην. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. εν ποιοις εστιν. διορθωσηται. εν τη προλαβουση κατηχησει. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. Οιον τι λεγω. Λογος ΛΑ΄. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. γεγονεν παντων ενοχος”. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου.

Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . Ο γουν πεινων αυτον και διψων. εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. ει πραος οντως εστιν . Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες. εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. υβρεως φηµι. . τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. ατιµιας και εξουδενωσεως. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται.· ειθ’ ουτως. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. Ει δε και µικρον κεντηθη. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν. (401) λυπειται και κλαιει. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. και ουτω βλεπειν εις εαυτον.

φησιν. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. ον ουχ εωρακας. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. ουτε των παθων καθαιρεται. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. τον Θεον. οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. ου! Αλλα τινες. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. Ει δε τον αδελφον σου συ. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. ως δια βαθµιδος τινος. πως δυνασι αγαπαν. ουκ αγαπας. Αλλα . “Θεος δε ο δικαιων. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. οι ειρηνοποιοι. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. ουτε αενναως πενθει. Ει δε µη ταυτα γενηται. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. ουτε διψα τον Θεον. ουτε πραεια τελειως γινεται. τις ο κατακρινων. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι.

και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. πατερες και αδελφοι µου. δραµωµεν. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . ως ειποµεν. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. εξ ολης ψυχης. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. Ουδαµως! ∆ιο ουν. αλλα πασας. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. καθως φησιν ο αποστολος. ως αυτος ενετειλατο. εως . τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. αδελφοι. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. Χαιρετε και αγαλλιασθε.ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. παρακαλω. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. ει οιον τε.

Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. ουτε εν τω µελλοντι”. εν η. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. Πως δε τις τουτο ποιει. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. (406) Περι βλασφηµιας. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. ευ οιδα. Αµην. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. Λογος ΛΒ΄. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. “πασα αµαρτια”. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. καγω αναπαυσω υµας”. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. Αδελφοι και πατερες. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. ως προειρηκαµεν ανωθεν.

εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. ευθυς. ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. καν περι θεωριας και απαθειας. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. εκβαλλει τα δαιµονια”. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. και . σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι. αρχοντι των δαιµονιων. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι.

Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. Τι γαρ. Ουδαµως. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. καλου. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . ∆ια τουτο τοιγαρουν. αρρητως ολους εν εαυτω. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. και εγκολπωσαµενος υµας. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. βοω προς υµας. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. ως ορατε. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. κατελθον εφ’ υµας. και ου µονον αυτον. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. δια των αυτου δεησεων και ευχων. εκ φθαρτων αφθαρτους.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. Τουτο γαρ το Πνευµα. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. ως εφην. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος.

Ουκ εστι τουτο αδυνατον. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. ου προσκοπτει. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. του δε πυρος ου µετεσχεν. ουτω και η ψυχη. Λογος ΛΓ΄. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. οτι το φως τουτο βλεπει. Αδελφοι και πατερες. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. ω πρεπει πασα δοξα. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. Ωσπερ ουν η λυχνια. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. Εαν δε τις περιπατη εν τη . ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. ουκ εστιν. Αµην.

ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. – “Εν εαυτω” δε ειπων. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. “Σκοπει” λεγων. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . ει οιον τε. νουν Χριστου εχειν λεγεται.νυκτι. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. ουδε υπο τον µοδιον. δοκων εν εαυτω εχειν. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. τελειως πεπληροφορηται. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων.. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. αλλ’ επι την λυχνιαν. Φως δε απλουν ο Χριστος. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. Τι ουν οφελος. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν. φησι. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. προσκοπτει. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος.

Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας.. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. . η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. ο θυρωρος ανοιγει” -. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. αδελφοι. ειπε µοι. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν. τω συνδουλω πιστευσεις. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. φησι. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. φησιν. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. πως. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. η θυρα”-. ει µη δι’ εµου”. κεκρατηνται”-. µερος τι µη εχον σκοτεινον. εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου.ηγουν των ψυχων -. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. φησιν. εσται φωτεινον ολον. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων .

ο παρα του Πατρος εκπορευεται. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. το Πνευµα της αληθειας. σωµατικον τι σχηµα . και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. . ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. το δε απροσιτον. και Χριστου Ιησου”.οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. Ει γαρ ο οικος. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. ο Παρακλητος. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. . αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. τας εντολας τας εµας τηρησετε. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. ουκ ελευσεται προς υµας. φησιν. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. του ζωοποιουντος τα παντα. Οταν δε ελθη εκεινος. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται. εστιν απροσιτος. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον.ορας πως δια του Πνευµατος. φησιν. φως οικων απροσιτον”. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος. ο µονος εχων αθανασιαν. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου.

φησιν. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . Πατερ εν σοι. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. ινα εν ωµεν”. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. οπερ το εν εστι. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. Πατερ. οικια και ενοικος. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. εν αυτοις και εµπεριπατησω. δια του Πνευµατος δηλονοτι. οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. τουτο και τα δυο. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. (417) ειγε δυνασθε.

οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . ο υιος της βροντης. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. Υιος και Αγιον Πνευµα”. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης.ειπειν. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. αξιω. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. τα τρια µια ζωη. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. καθ’ εν. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. Αλλα και Ιωαννης. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . Κτιστης των απαντων. ινα µη ακουσητε. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. Μαθετε ουν ταυτα. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος.

ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. Παρακαλω ουν παντας υµας. τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. Αµην. Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. καν τινες απαρεσκωνται. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. και συµβασιλευσωµεν Χριστω. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . εν Χριστω αδελφοι. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. Λογος Λ∆΄.

ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. ει δε και διαπιστουσιν. Μη τι κατεκρινατε. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. ως υπερογκα λελεχοτας. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . του πατρος µου και πατρος υµων. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν.υπελαβετε. ουτω δη και ο ταπεινος εγω. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. οιτινες εστε υµεις. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. οµολογουµεν την χαριν. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. ινα λαβητε”.

αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. ειπε µοι. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. αλλα και περι . δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. δραµετε”. ∆ια τουτο ουν. αλλα τουναντιον απαν ποιει. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν.χαριτος. θελω ινα οπου ειµι εγω. “Προσελθετε”. και ου βοω µονον. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. Πως ουν. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. ως αυτος ελαβε. ο δε Θεος ουχ ουτως. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. αδελφοι. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. οσον το επ’ εµοι. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. ους δεδωκας µοι. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. λεγων. σπευσατε ινα λαβητε. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν.

Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. καθως ηµεις εν εσµεν. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι. ως τινες οιονται. καθως συ. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. Ουτος τοινυν ο τροπος. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. ως οταν λεγη· “Καθως συ. ινα παντες εν ωσι. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει. ο Πατηρ τον Υιον. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. εν εµοι καγω εν σοι. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . αδελφοι.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Σκυθης. αρα αθεοι εσµεν. ελευθερος. µεγαλορρηµοσυνης. βαρβαρος. Πατερ. ινα ωσιν εν. παρακαλω· “Τι ουν. παντως ειποιτε. φησιν. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. της εµης. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. Πατερ. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. . ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. δουλος. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν.διατι. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. καθως εµε ηγαπησας”.” – “Ου”.

αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. πασης απολυσατε µεµψεως. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. αδελφοι. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. Ει δε ψευδοµαι. αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου. ουκ εγω. Τις δε ο λαλων. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. “Απολεις γαρ. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. ει τις διακονει. αδελφοι. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. παντας τους λαλουντας το ψευδος”. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. ως λογια Θεου. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. φησι. Ει τις λαλει. αδελφοι. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. αλλα την αγαπην ηµων . ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα.Πνευµατι. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος.

(429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. Θεου γαρ εισι λογοι.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα. ω ανθρωπε. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. οπως εστι πολυµηχανος. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. καθως ειρηται”.“Και πως ουδεις. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. τι υµας αδικουµεν. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. Και ορα µοι την κακιαν. Ποιας δη ταυτας. φησι. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. Αρα υπερβολην κρινετε. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα.”. Τις δε αυτη εστιν. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. προς αυτους αν ειποιµι. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. οιους λαλεις συ. τουτο υπερηφανιας. περι εαυτου.“Λεληθας σεαυτον.

και το “Γινεσθε αγιοι. ους αυτος αγνοεις. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. δυνασαι. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. ειτ’ ουν σωµασιν. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. (430) πολλω µαλλον νυν. µηδε γινεσθαι”. τοιουτος τα νυν. λαµπων ως φως επι γης. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. φησι. Θεου βουλοµενου. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. φησι. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. Ει δε συ µη τοιουτος. ως και µη θελοντα. “Οτι και θελοντα τινα. αλλ’ ετεροι πλειστοι. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. ου του Θεου. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. και το “Ει θελετε. ει οιον τε. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. ειπε. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. οτι εγω αγιος ειµι”. του µη βουλοµενου το αιτιον. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . “Ει δε µη εστι. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος. οµου. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. ∆ιατι ουκ εστιν. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον.λαλουντος Χριστου”. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. τι. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. ιν’ ειπω.”.

Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. διαστρεφοµενα παρα τινων. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. οσον το επ’ αυτοις. ανορθουµεν. λαλων Θεου χαριτι. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. ο δε µη εαυτω κρυπτων. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. ει µη την εν αυτοις ουσαν. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν.

σκαπτειν. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. ει και ολος µενω ορωµενος. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. αφθονως τε µεταδιδωµι”. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . (433) υπο των πιστων. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. ον υµιν λεγω. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. Εγω ει µι η ζυµη.υπερανω παντων των ουρανων. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη.συνεργον και λαβων. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. εστι”. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. Εγω και ενταυθα. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. επιστας. φησι. ως οιοµαι. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. ο αχωρητος κατα φυσιν. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων.

Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. εισακουσον µου. . Το δε ῾νυν’ ειπειν. φησιν ο ∆αυιδ. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. Ει γαρ µη ην δυνατον. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. εν η ου µετα θανατον. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. αλλ’ η παντως. ειπερ ολως εµβλεπουσι.δουλοις παραδεισος γεγονως.

ων λελαληκα προς υµας. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας. ω πρεπει πασα δοξα. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. (437) Του αυτου. Ευχαριστω σοι. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. ω πατερες και αδελφοι. Ει δ’ ουν. βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. Και των τοσουτων λογων.Κυριε. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. Αµην. µη επιλαθησθε. . Αλλα παρακαλω παντας υµας. αυτο το Πνευµα το Αγιον. ολον εχων µε εν εαυτω. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. Λογος ΛΕ΄. εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται.

πατερα και αδελφον και βασιλεα. α ουκ ηλπιζον. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. Ποθεν που εγινωσκον. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. µηδεν ολως εχων. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. εδωρησω µοι αγαθα. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. και δουλον σου γνησιον. Κυριε. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. οτι τοιουτον εχω Θεον. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. ους αυτος επλασας. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. τοιουτον προστατην. αδυνατον ειναι . ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. ∆εσποτα. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. Ευχαριστω σοι. Ποθεν δε ηδειν. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. τοιουτον ∆εσποτην. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. (439) Οντως. ας οι αγιοι σου εξεθεντο. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. αγαθε. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. αλλα και µυρια αλλα. µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα.

. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. Ταυτα ουτε ηδειν. Εγω ειµι ο εκ του µη . Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον. ∆εσποτα. Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. επεθυµησα. ως οιµαι. ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. καθως οιδας. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. και ελεγον· “Κυριε µου. φιλανθρωπε βασιλευ. ∆εσποτα Χριστε. εις πλειονα λυπην επιπτον.και µακαριος γενηται.”. ως ανωθεν ειπον. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. ∆ια τουτο. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. ελεησον. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. παναγιε Βασιλευ. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα.

ον εκεινος εδιωκεν -. ου στεφανω τινι. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. Μετα ταυτα ουν. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων. ∆εσποτα. ∆εσποτα. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. Συ δε. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. ουκ ενδυµατι φαεινω. Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. η· ο Θεος Σαβαωθ. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. ον συ διωκεις”. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. ειτα θειου . το απολωλος εγω προβατον. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. ουδε ουτω µε απεστραφης. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. τον συν ηµιν. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. Τινα τροπον. ω του θαυµατος. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. η· ο Θεος των πατερων σου”. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος.

Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ∆εσποτα. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. ο απο πηλου πλασας µε. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. οραται τινι.ω του θαυµατος. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. “. “το τροπαιον γεγονεν. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. ινα γνωρισω σε. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν. και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. οτι συ ης. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον. Τεως εωρων . Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. εξυπνος γεγονα.

λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. αορατως λαλει και ακουει και. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. (444) ο αναφης. καθ’ ωραν. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. ποτε µεν ενδον. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. ο ακινητος. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον. το παχος ελεπτυνας. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. ιν’ ειπω. απιων και ερχοµενος. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. Αλλα πως. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. Ουτως ουν ο αφραστος συ. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. το νεφος απηλασας. Εν µορφη τινι. ο αορατος. τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω.συχνοτερον φως. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος.

πυρ. ποµα ζωης. ουκ ενδειξεως χαριν. ζυµη. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. υδωρ. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται. λογων θειας ζωης. φιλος. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. Τινα τροπον. Οντως ουδαµως. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. ει και µη αξιως. Επειδη ουκετι εαυτων. θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. κλινη. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. νυµφων. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. . αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται. τουτο γραφουσι. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. Και ποτε µεν. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. ω πατερες και αδελφοι. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . µαργαριτης. κοκκος σιναπεως.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν.δυναµενον. τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι.νυµφιος. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι.λαµπας. παστας. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. (446) αδελφος και πατηρ. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. αρτος. . πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων.

∆εσποτα. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ειτα την υπακοην. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . Ευχαριστω σοι. διεξοδικωτερον διερχοµενος. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. την υποταγην. ο µονος παντοδυναµος. ειτα το φοβον. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. Κυριε ουρανου και γης. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. Αµην. αυτος ο µονος αθανατος. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. κετελθων εξ υψους αγιου σου. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. Λογος Λστ΄. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . καθως µοι ανωθεν ειρηται. Ευχαριστω σοι. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. εν η εκελευσας παραχθηναι µε. (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. στερηθεις ταυτης. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. την ταπεινωσιν.διεξερχεται. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. ω πρεπει πασα δοξα. την πιστιν.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και.

προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. εις κρηµνον εµαυτον. εις ουδεν παλιν θεµενος. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. και απο βασιλεων και αρχοντων. ου παρειδες µε. δοξαν και περιφανειαν βιου. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. λαβειν µε ουκ ειασας. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. Αλλα ταυτα παντα. ουκ απεστραφης. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. ουκ απεστραφης µου την . Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. Επει δε ου βια ηµας. εξοµολογουµαι σοι. καιτοι φιλαργυρου µου οντος. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. απερριψα. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. ουκ εµνησικακησας.

αλλ’ εσπλαχνισθης.αγνωµονα γνωµην. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος. αγνοω. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. . δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας. ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. ∆εσποτα. Που ουν γεγονως ης. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. παναγιε ∆εσποτα. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. υπεχωρησας. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. . Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου.

µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. αφρονως ποιων. ουδε φρονεις. Τι γαρ και ισχυει ολως. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. αναβλεψις”.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. Τι δαι. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. των οντως απατεωνων και πλανων. υπαρχοµεν. Η τυφλοι. Οντως βλεποµεν απαντες. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. Ουαι σοι. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. υποµειναι µε. υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. Ουδε γαρ νυν δυνατον. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας. µη απατω. Αλλα τουτων µε παντων. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. . ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε.

Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. Και πως αν ηδυνηθην. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. οστις ποτε ης. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. τον δε συνεργον και βοηθον µου. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. τους δε πλανους εκεινους. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. σε αυτον ιδειν η γνωναι. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. εν τη οδω προσυπηντησας. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. ηγαπων απο ψυχης. βοηθει . Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. αυτος συ παλιν. ο ταυτα ποιων. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. ετιµων. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. εσεβοµην. Ευθυς δε αφιπτασο. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. ουκ εγινωσκον.

ο και τουτο ποιησας. η . Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων. ειτε εν σωµατι. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. αυτος ο πασιν αορατος. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. ειτε εκτος του σωµατος. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων. και µηδε σκιαν. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. ο αναφης και αληπτος. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. δυναται παρα σοι. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. διανοιχθεντων αυτων. συ µονον οιδας. Λαβοµενος γαρ µε. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. ουκ οιδα. µη ειδως αυτον σε οστις ει. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται.µοι” αυτον εξαιτουµενος. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. ανω εις ουρανους. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. το προσωπον σου. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. εις ουρανους ανελθων. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. Και οστις ποτε ης. συνανηγαγες. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. κατηξιωσας υποδειξαι µοι. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. µη λαλησας µοι. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. . Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος. ον ουκ εγινωσκον. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. ως ηλιον αµορφον. εν η και ισταµην το προτερον. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. ολος εφριξα. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων.

αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. τον χαρακτηρα. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι.”. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και .σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. ο ∆εσποτης παλιν συ. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. και ταλαιπωρος. ουτω και αυτος ωραθης. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας. οιος εστιν. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι.. ορα. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. “τις ποτε ης. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι. εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. ∆εσποτα. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας .” – “Εγω. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος. ∆εσποτα. Ουτως ουν. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. φησιν. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος.

επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. ουκ οιδα. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. φηµι δη της ταπεινωσεως. τοις τοιουτοις αρκουµενος. καθεζοµενος. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. αυτος προ του αναστηναι µε. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. εσθιων. Η γαρ οντως αγαπη συ ει. τη ελπιδι µονη. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. αλλ’ εν εµοι σε. ως εν µια ριζη δενδρου. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. ειπας. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. ως φως αποτελεσας αυτην. (458) περιπατων. την ενυποστατον αγαπην. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. Πως γαρ και µη εχαιρον. ο Θεος. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. ωραθης µοι. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. τον Ποιητην των απαντων. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. το τελειον ου θεαση. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. ποθεν νοµισας ελθειν. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. πινων και προσευχοµενος. Ειτα συ αυτος. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων.

µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. επειδηπερ.”. ως ακουεις. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε.οµιλουσαν µοι. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. ωσπερ ειπον σοι. τι και ελπιζει. Μη υπο ανεµων σεισθη. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. και το φυτον της αγαπης σου. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. ης προς µε εκεκτητο. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας. παναγιε Βασιλευ. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. ζην ολως ου δυναται . τη δυναµει σου στηριξον. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. Ει ουν εγω σε εχω. τιµωρουντες. Ναι οντως. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων . ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. Ει δε µη. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. τι πλεον ελπισω. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη. καταξιωθηση και µετα θανατον. καταγελωντες και καταπαιζοντες”.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. ουτω χαιρων διακειµαι. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. “Ακουσον τι” παλιν εφησας.

ξηρανθη. κρατος. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. . Συ γαρ οιδας. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. και συ µεν βλεπεις µε. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. ∆εσποτα. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. Αµην. ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. τιµη και προσκυνησις. νυν µεν ως εν εσοπτρω. τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. και εν αινιγµατι. σον δε αποστολον. καθως ειπας.

την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. Ει αδιαιρετος ην. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. µειζον και ελαττον εν αυτη. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. Οτι δη. ως εξ αυτου γεννηθεντος. ειπωµεν ωδε. πρωτον και δευτερον. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. . αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας. µειζων ο Πατηρ του Υιου . Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. τις εδιδαξε. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων.λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. φησι. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. φησι. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. ω ουτοι. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου.

ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. η τουτο σου λεγοντος. οτε ουκ ην Υιος. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. .Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. ο δε µητε προων. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. Ορας εις οσας ατοπιας. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. και θελων εγεννηθη η µη θελων. πρωτον δε ουδαµως. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. ουτε δευτερον. φηµι καγω. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. Ουτε γαρ πρωτον. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. ως ασεβουντα. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. ωσπερ ειρηται. ινα µη λεγω βλασφηµιας. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει.

Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. καινε θεολογε. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. και ο κοσµος σε ουκ εγνω. “Πνευµα. ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. του Υιου και του Πατρος. Της βλασφηµιας! Πως. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. και ουχ ο Πατηρ. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. καν το Πνευµα προταξης. αλλ᾿ ο Λογος. ουκ ελασσον. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. φησιν. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. ειπε. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. µυσταγωγηθεις. ουτε Πατηρ ο Θεος. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. ω συ. Συ δε. διδως και λεγης και αριθµης. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. δοξασον σου τον Υιον. ου µειζον. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων.ουτε τριτον. Ιησου. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”.

ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. αµεριστος. ακαταληπτος. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. ωσπερ ειρηται. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. Τι τουτο. η του Υιου αυτου του Πατρος. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. η των αµφοτερων του Πνευµατος. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον.εν εσµεν”. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. ουτε δευτερος ο Υιος. καν εκ του Πατρος. καν αιτιος του Υιου. ω ουτος. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. η του Πατρος αυτου του Υιου. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. αφραστος. . Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. Ειπε ουν µοι. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. οι γη και σποδος. Ηµεις δε. αναρχος. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. αναρχος. µια καλειται Τριας ο Θεος. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. ηνωται δε ασυγχυτως. ακτιστος. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας.

Ουδαµως. δι᾿ εσοπτρων. µονος Θεος η Αγια Τριας. αναρχος. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι. και οτι ην αει ο αυτος. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. αλλα αει ων. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. ειτε ενσωµατα. ωσπερ δη πνοην και ζωην. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. πω. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. ανεξιχνιαστος. µητε αρχην ηµερων. δια . τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. οτε δε ηβουληθη. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. δι᾿ αινιγµατων. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. και αει ων και προ παντων ων. ωσπερ και ην. ακαταληπτος. Ναι. τα κτιστα τον ακτιστον. ειτε ασωµατα. ειτε ορατα. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. φησιν. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις.ακτιστος. ειτε αγνοουµενα. παντα δε. µητε νω καταληπτος. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. ειτε αορατα. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. Ει γαρ ακτιστος. αορατος. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. ειπε. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. αναρχος. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. µητε λογω ρητος.

δια θειων αποκαλυψεων. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. ηµεις δε. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. δια θεωριας των λογων της κτισεως.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. µιας ουσιας οντων και φυσεως. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. δι᾿ ων και ορωµεν. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. ως αρρητος και ανεκφραστος. ουτως ουδε εν . παρ᾿ ων και πιστευοµεν. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. χουν λαβων απο της γης. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. . Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. ωσπερ τους αποστολους. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος.

Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. δια µονης δε . οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. η ουσα κτιστις των ολων. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. οι αισθητοι. οι τυφλοι και αφωτιστοι. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. µητε των ορωµενων. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. Τι γαρ ακαθαρτοτερον. ουδε εις ουρανον ατενισαι. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. ειπε µοι. η που και ποθεν φεροµεθα. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. Ει δε ουκ ισµεν. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. και το εν ωσαυτως αει τρια. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. µητε των αορατων. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. πως ειδεναι δυναµεθα. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. αλλα τουτο µεν αφεντος. ωσπερ ουδε οιδαµεν. οι φθαρτοι. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. τρισυποστατος ων. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. Υιος και Αγιον Πνευµα.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. η Αγια Τριας. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. προϋποσταν των τριων εν. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. Πατηρ. Και ταυτα. ο Θεος. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν.

Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. . Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. “και υστερουνται της δοξης του Θεου. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. την υποταγην. Ει δε. καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. οπερ αδυνατον. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. κατα το οσιον λογιον.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. το ασχηµατιστον. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον.

φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. ο παρεκλινων και εξω που. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. οιµαι. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. (24) φησιν. . µωροι τω οντι γεγονασιν. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. εµοι και τοις εµοις”. δεξια τυχον η αριστερα. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. .ει τι γαρ και οιδε. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. Παντα γαρ. κακως οιδεν. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. Μη θεασαµενος δε ταυτην. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. ως οραται. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. και τοσουτον. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. Ταυτης ουν της οδου. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. και ουτοι.

δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. Αλλα γαρ ειπε µοι. τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. αλλα και της αιωνιου ζωης. ουτως οιµοι και ουτος. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. αλλα διδασκειν επιχειρων. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. ο µεν αγγελος ων. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. κατεπαρθεντες του ποιητου. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. δικαιως απεστερηθη. ο δε ανθρωπος. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις.

Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον. ποιου αρµατος επιβας. ελλ᾿ ετι . ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα. ωσπερ τον Ενωχ. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. ποια σε νεφελη υπελαβε. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. υπερεβης αυτους. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. Τι τουτο. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. αλλα τουτο ου ποιει.γης. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους. ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα.

εν παντι ευχαριστειν. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν. η πρεπει πασα δοξα. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. τιµη και προσκυνησις. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. καν ειτε εσθιη. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . καν ειτε πινη. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. εν η βεβαπτισµεθα. αδιαλειπτως προσευχεσθαι.

Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. τεκνον χρηµατιζων αυτου. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον .

γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. µητε πεποιηκοτα εαυτον. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. αυτη δε τριµερης εστι. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε).και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. καλως διατιθεσθαι. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. ω ουτοι. εξ οµοουσιου Πατρος. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. οµουσιον ον τω Υιω. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν.

ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. Εγωγε ουν πιστευω οτι. ης προς αυτου ηξιωθης. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. η του Υιου. . Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. ασυγχυτως. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. η του Πνευµατος προϋπεστη.

συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. την Αγιαν Τριαδα. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. Μεταβηθι τοιγαρουν. ει δοκει. Και ινα σαφεστερον. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . ο λεγω. ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. και εαν µη. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. εαν τουτον ανελης. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις.

ανθρωπε. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. η ο Υιος του Πατρος. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. ουδε η ψυχη του νοος. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . (35) Εννοει µοι. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. το της ψυχης θεληµα. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. ως κοινον αµφοτερων. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. ισθι οτι. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου.

αυτον δε τον του παντος ποιητην.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. ακαταληπτον. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. η ποση τω µεγεθει. . ο αορατος. . η ποδαπη τη ιδεα. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. η που. παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. αει οντα και προοντα. τα τε εν ουρανω. τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. ακτιστον. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. ανεξιχνιαστον. υπο Θεου κτισθεις. ο ανεκδιηγητος. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. Ου γαρ ην χρονος ποτε. µενει των ιδιων ορων εντος. αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. ο αφραστος. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι. αναρχον. ανερµηνευτον. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι . ως ειρηται. Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. οτε ουκ ην ο Θεος.

καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . παντοδυναµος. την ιδεαν. Εγωγε ουν οιµαι. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. παντοκρατωρ. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. τρισυποστατος. (38) Ει δοκει δε. Παντως µικρον η ουδεν. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. καθορα.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. υπερφυης. ουχ οιος δε εστι. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. καλον το υδωρ. ει και µη ορα. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. ο κατανοουµεν του ειπειν. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. ανενδεης. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. την ποιοτητα. φησι. παντεποπτης. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. Θεος ο αει ων.

Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. ισχυσει καν ολως ποτε. τουτο και ο Υιος. και ει τι ο Υιος. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. οµοουσιον και οµοθρονον. η συντοµωτερον η βραδυτερον. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. φησιν. µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει.την διανοιαν. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. πλειον η ελαττον. . εµοι και τοις εµοις”. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. Ουδεις αν ουδαµως. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. ει τι ο Πατηρ.

βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. ο συναναρχος Υιος του Πατρος.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. η οµοουσιος Τριας. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. η οµοδοξος. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. η µια θεοτης. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. η οµοθρονος. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. εις Θεος και εστι και λεγεται. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι .

πιστεως. το ελεουν. το σοφον. η εκ της ζωης ζωη. συναναρχον. αµελειας απελατηριον. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. διωκτηριον ακηδιας. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. γνωσεως. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. αµαρτιας αναιρετικον. µετανοιας θυρα. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. εγκρατειας. Πνευµα αγαπης. διδασκαλιας κρατηρ. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. αδιαιρετως. παντοδυναµον. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. . Πνευµα χαρας µεταδοτικον. προφητειας πηγη. αυτοδυναµον. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. το εκ του φωτος φως. το τρεφον οµου και ποτιζον. αυτοθελητον. σωφροσυνης. πραοτητος. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. αµνησικακιας. το φιλανθρωπον. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. το ηδυ. ειρηνης. ο εξ αιωνιου αιωνιος. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. Πνευµα θειον υποµονης. Πνευµα ζωης και συνεσεως. θεωριας των ανω. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. ο αφραστος εξ αφραστου. σοφιας. ο εξ αϊδιου αΐδιος. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. ο εκ Θεου Θεος. το ενδοξον. συναΐδιον. ο αναρχος εξ αναρχου. ο µονος εκ µονου. οµοουσιον. ευφροσυνης. αρραβων ουρανων βασιλειας. το φωτιζον. οµοδυναµον. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. Πνευµα το αγαθον. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. αµεριµνιας των κατω. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. το δυναµουν.

και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. φρονουµεν. Υιος και Αγιον Πνευµα. αυτου του Υιου. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. ονοµα δε αυτου Τριας. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. εις ων ταυτα Θεος. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. Ως γαρ εξ οφθαλµου. ητοι πηγης υδατος. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. µηδεν ων. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται.υπερουσιον.

ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . η πηγη της ζωης φως. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. η φωνη αυτου ως εκ . η αληθεια. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. η αθανασια φως. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. ο παραδεισος. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). (45) ασυνθετον. συναΐδιον. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. η αγαπη. το υδωρ το ζων φως. εκδιδαχθης. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. αχρονον. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. οµοτιµον και οµοδοξον. οµοθρονον. η γη των πραεων. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. τουτο δε και ο Υιος.ο Πατηρ φως εστιν. η θυρα της βασιλειας των ουρανων. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. η ειρηνη. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. η αναστασις αυτου φως. το στοµα αυτου φως.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . η παστας. οµοουσιον. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. η του παραδεισου τρυφη. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. οµοφυες. ο δακτυλος. ωσπερ ειρηται. “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. αυτας δη τας υποστασεις. οι στεφανοι της ζωης. το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. ο Υιος φως εστι. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. ειρηνται. ισοδυναµον. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως.

πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. αλλα και ενεργει. η αγαθοτης αυτου φως. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. η ραβδος. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. η ζυµη. αρρευστος. ο ασπασµος αυτου φως. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. η ευσπλαγχνια. ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. Ουµενουν. αλλα καθαπερ . ο κοκκος του σιναπεως. ο Θεος. το ελεος αυτου. (46) η χρηστοτης αυτου φως. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι.φωτος φως. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. η ελπις. ουτω δη και η αληθεια. Τι ουν. η πιστις φως. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. Θεος αληθης. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. Ουδαµως. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. η αµπελος η αληθινη. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι.

β΄.ανωθεν ειρηται. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. γ΄. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. παντος αγαθου. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. (49) Κεφαλαια του λογου. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. η΄. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. στ΄. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. ε΄. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. δ΄. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. . νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. ζ΄. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. α΄. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος.

αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. (51) ουτε αφθαρτον . ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. ια΄. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. α΄. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ.θ΄. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Αρξοµαι δε εντευθεν. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. ιβ΄. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. ι΄. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. Παυλω τω θειω πειθοµενους. ως αν τινες οιονται. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”.

τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. ηµερα πεµπτη”. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. ει µη ταυτην εν η και νυν. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. ετεραν δε ουδαµως. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. και τα εν τη γη απαντα. ως ειρηται. αφθαροτος µεν. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. ως ενα παραδεισον.

αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα.ερπετω ερποντι επι της γης”. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. εχαρισατο. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. ει µη απεθανον. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. ως ειρηται. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. πασι λεγω”. ανακεφαλαιωσαµενος τον . Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα.

Επειδη ο Θεος. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. τον δε . Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. αλλα και φυλακας. ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”.λογον. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. αποκαθιστα. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. ως προειδως τα παντα. ει και µηδενα πτοειται. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. την µεν σποριµην ειναι εα. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. αβατος εσται. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι.

Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. ου λεγω µονω τω παραδεισω. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. β΄. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. ητις εστιν η ογδοη. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. αρχην δε λαβειν λεγεται. θανατω αποθανεισθε“. και εγενετο”. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου.

ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων. αυτου δη λεγω του παραδεισου. απ᾿ αυτου εφαγες. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. φοβηθεις εκρυβην”. την δε λοιπην απασαν γην. παντα αυτοµατως προσφερουσα.”. τοτε αυτους. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. επει. που ει. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο.”. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου .θανατω αποθανεισθε. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. εξωθει και εκβαλλει. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. ως εφαµεν. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ.

ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης. τι ποιει. οτι γη ει και εις γην απελευση “. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. καταφρονησαντα αυτου. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. τοτε και αυτην . φθαρτω φθαρτη γεγονυια. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. Τι ουν. θεασαµενη. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο.σου φαγη τον αρτον σου. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. ουτως τον παραβατην εδεξατο. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. Ου χαριν και διατι. αφθαρτος και αθανατος γενηται. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα.

ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. αληθεστερον ειπειν. ει µη παρεβη την εντολην. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . ποσης αν αυτον εκεινον. αλλαγησεσθαι µελλοντας. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. ταυτη ελατρευσαν. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων.

ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν . ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. κατα τον θειον Αποστολον. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. αλλα το µερος. Αλλα προσεχετε. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις.. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. παρακαλω. γ΄. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. τον αερα. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα.καταµιαναντες την γην.

οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. την ανθρωπινην τη εαυτου. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. τοιουτοι και οι επουρανιοι”. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. καθα προσθεν ειρηκαµεν. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. το δε αχραντον . ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. οπερ ουκ ησαν. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. και γινονται θεοι. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. επειτα οι του Χριστου”. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον.ενωσας ουσιωδως. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος.

τα δε σωµατα αυτων ουκετι. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα.αυτου και θειον σωµα. ειθ᾿ ουτως το σωµα. Το γαρ εσθιον και πινον. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον. τα θεια λεγω µυστηρια. Τουτο δε γινοµενοι. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. ανακαινιζοµενοι και . αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. και αυτο το σωµα πνευµατικον. δηλονοτι παντες. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. θειον παντη και αϋλον. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. ει και εθεωσεν. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. ηµεις. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. αλλα κατελθων εν τω αδη. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους.

επειτα ο ανθρωπος. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι.ανανεουµενοι την ψυχην. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. Τινος ουν ενεκεν και δια τι. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. αλλα φως ασχηµατιστον. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. εν η ουρανοι πυρουµενοι . Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. υστερον. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι.

Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. φησιν. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . Και τουτο. αλλαγησεται.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. φησιν. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. δ΄. ουχ ως απολλυµενων τουτων. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. Ποθεν τουτο δηλον. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. ηγουν πασα η κτισις. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. καν γαρ ο ουρανος. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. κατα τον θειον αποστολον. Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται.

Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. επιφερων φησι· . Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. τον αυτον τροπον και η κτισις. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. εν οις εστι δυσνοητα τινα. παντα συγχεοντες. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. “ Λυθησονται δε αρα πως. αγαπητοι. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται.

φησι. ∆ια δη τουτο. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. αλλα δια τον υποταξαντα. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. ουκ αφ᾿ εαυτης. επ᾿ ελπιδι”.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. η κτισις υπεταγη. ε΄. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. αλλα δια τον υποταξαντα. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. ουχ εκουσα. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. ουχ εκουσα. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. ως το λογιον. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. Μη γενοιτο! Αλλα. δεοµενον τροφης αισθητης. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. επ᾿ ελπιδι”. φθαρτη και αυτη γενηται. φησιν. τη ανθρωποτητι υπεταγη. Οιον. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. φηµι. καταρασαµενος ταυτην ινα. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. υπεταξεν αυτω την κτισιν. οιον το . ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους.

αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα. Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. κατα πολυ διαφερον εκεινου. µητε ολως κρατουµενον. . . Ουδεις ουδαµως. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. ουκ αισθητην παντως. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον. υλικα µεν ταυτα.πως γαρ. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει. υλικη τε και αισθητη. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”.

ουτε εκγαµιζονται. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. των δικαιων. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. κακειθεν ακριβως µανθανετω. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. ως ειρηται µοι πολλακις. Η γαρ απασα κτισις. αλλα τη αξια εσοµεθα. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. ως ο λογος απεδειξε. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. καθα και ο Κυριος ειρηκε. φησι. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. ανισταµενων απο νεκρων. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. ως το λογιον. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. ουτε γαµουσιν. ανακαινισθεισα.φυσιν. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. αληπτοι και αορατοι. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. ει και µη τη φυσει. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη .

η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. ετι αυτων οντων εν σωµατι. τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. εις αϋλον και αφθαρτον. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. η ορωµενη αυτη και αισθητη. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. εν οις δικαιοσυνη. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη.πνευµατικη. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. Παντα δε υπερ λογον. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. κατοικει. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. κατα το οσιον λογιον. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι.

ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. ως µια τις ολη καθολου εστιν. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. των ωµων. ως ειρηται. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. ως δυνατον. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. Ειθ᾿ ουτως. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. του στηθους. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . υµας βεβαιωσωµεν. στ΄. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. ωσπερ ουν και εστιν. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. οια δη ανθρωπος εις. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε.

ους δεδωκας µοι θελω ινα. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. µηρων. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. “χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. κοιλιας. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. οπου ειµι εγω. ινα παντες εν ωσι”. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες.σοφιας και γνωσεως. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. ην δεδωκας µοι.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. πατερ. ινα και αυτοι εν ωσι”. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. ινα ωσιν εν. σκελων και ποδων. καγω εν σοι. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. εν εµοι. Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. . αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. δεδωκα αυτοις. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε.

αδελφοι. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. ην δεδωκας µοι”. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. εαν θελωµεν. ουκ Ιουδαιος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. ου Σκυθης. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. Ω του θαυµατος. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . Ω επαγγελιας φρικτης. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. Ειδες µυστηριων βαθος. τη χαριτι. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. ου βαρβαρος. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. Και οτι ταυτα ουτως εχει. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. επαγγελλεται. Ω χαριτος ανυπερβλητου. ει βουλοµεθα. ουχ Ελλην. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω. ην ηγαπησας µε. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. αλλα “Χριστος” εις. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην.

αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. ειτε δουλοι. και αυθις· “Οι ανδρες. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. τριτον διδασκαλους. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. αγαπατε τας γυναικας εαυτων.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. . αντιληψεις. δευτερον προφητας. παρακαλω! “εαυτον. γενη γλωσσων”. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. εν δε σωµα”. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. κυβερνησεις. ειτε ελευθεροι. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. επειτα δυναµεις. ειτα χαρισµατα ιαµατων. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. φησιν. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. ειτε Ελληνες. ως προειποµεν. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. ειτε Ιουδαιοι.

Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα. φησι. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. φηµι. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . ουτω και ο Χριστος. των υιων. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια. αντι του Χριστου. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. ως προς µιαν γυναικα. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. καταλειψει αυτους. ηγουν τη Εκκλησια.

Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. τι εστιν. φησι. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. ζ΄. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. αχθησονται εις ναον βασιλεως”. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω.ανδρα τελειον. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. πεποικιλµενη”. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. Ουδαµως δη. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται.

ινα παντες εν ωσι”. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες.διατρανοι. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. “Καθως συ. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. εν εµοι. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . πατερ. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. εν εµοι. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. Ποια δη ταυτα. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες. Πως εν. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. η΄. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται.” . ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. πατερ.

πληρωθησεται. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. µηδενος µελους λειποµενον. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. φησι. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. ποσω γε µαλλον ηµεις. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. ο εστι Χριστου του Θεου. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. τοτε και ο ανω κοσµος. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. Ει ουν απογεγραµµενοι. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. Ους γαρ προεγνω. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. γενησεται. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι.

Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. Ποιαν δε ταυτην. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων .” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. η ου. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι.προς απωλειαν εαυτων. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. πολυ γαρ τουτο εστιν. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. εµωρανθησαν”. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. θ΄. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια.

Τινα τροπον. ανθρωπον µεν. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. . δια σε και την σην σωτηριαν. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. τον ανεξιχνιαστον. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. τον αορατον. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. νυµφην ηγαγετο. (85) τον ακαταληπτον. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι. νυµφην ηγαγετο εαυτω. καν αρχοντων περιφανεστερος. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. οιον ειπειν µοιχου φονεως. συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. τον αγιον των αγιων. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. Ακουε νουνεχως. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. Βουλεσθε µαθειν τινος. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος.

Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. Πως και τινα τροπον. λεγω. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. Ακουε συνετως. τον αρχαγγελον. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. ι΄. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος.Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. θεοτητος. Γαβριηλ. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. ∆ια τι. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. ενα υιον. κεχαριτωµενη. αλλα “γαµους”. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. (86) και ανθρωποτητος. ανθρωπος τελειος και Θεος . Τι ουν εστι τουτο. ως ειποµεν. φηµι. ο Κυριος µετα σου”. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως.

τελειος. συλλαµβανοµεν. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. ο Κυριος εστιν”. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. ως η Παρθενος. ευθυς. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. ως ειρηται. αλλα πνευµατικως µεν. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. αµην. ουτως . διδασκοµενοι την ευσεβειαν. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. Ταυτα δε λεγει ινα. καν Υιον ακουης Θεου. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. εν ταις καρδιαις ηµων. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. φησιν. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος.

ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. εν ηµιν εχοµεν. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. Ποιον αλλο. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. τι ποιει.

και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. ει βουλοιµεθα. φησι. αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. ο εκυησαµεν επι της γης” . Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται. και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. καθαπερ εφθην ειπων.

ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. ηγουν το πυρ της θεοτητος. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. Επρεπε και γαρ. εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. του Πνευµατος. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. ητοι την θεοτητα. Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. γινεσθαι. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. ως ειρηται. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. ουτω και ηµεις . την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας.αυτου. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος.

ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. Τινες οι κεκληµενοι. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. (93) οι ταυροι µου . καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. καθο Μητηρ εστι του Θεου. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. Οι προφηται. ια΄.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. φησι. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. (92) υιοι δε αυτης. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν.

οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. Ποιους λεγει δουλους. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. Ειδες παραβολης . τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. τοσουτον ων δυνατος. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. Τους αποστολους αυτου. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. Τι δε εστι το αριστον. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. τους δε και απεκτειναν. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. Οι δε αµελησαντες απηλθον. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Η των ουρανων βασιλεια. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. ους και κατεσφαξε.

ουτε πλεονεκται. Τοτε. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. “Τοτε” γαρ φησι. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. . Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. ουτε αρσενοκοιται.ακριβειαν. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. ουτε κλεπται. ουτε µεθυσοι. φησιν. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ουτε µοιχοι. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. Ο δε εφιµωθη. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. ποτε. Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. καν εισελθωσι. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. ολιγοι δε εκλεκτοι”. “Και εξελθοντες. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. ουτε µαλακοι. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. ουτε λοιδοροι”. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ους και διακονους καλει. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν.

αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. Ου µονον δε. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. και ταυτα. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος.ιβ΄. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. “Ερευνατε τας Γραφας”. ο και κριναι µελλων. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Ερευνατε τας Γραφας. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη.

και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. ω ουτος. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα.

Τις ουτος ο γνοφος. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. Η σαρξ αυτη του Κυριου. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. ως εφαµεν. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. Ουδεν ουδαµως παντως. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. Ειπε µοι. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. αλλ᾿ οποια και πως. υπο του συνειδοτος. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. εν ειρηνη συ αποκριθητι. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. τον δροµον τετελεκα. ουδεν θαυµαστον. λογισµου κυριος ων. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. κρινοµενω σοι. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. Και αυθις· “Επεβη επι . επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν.ως απιστος ει. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως.

Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια.Χερουβιµ και επετασθη. αλλα τους αµαρτωλους. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων.. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. Ινα γαρ µη υπολαβης. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. φησιν. Μη υπολαβετε. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. ινα µη αρδην απολωµεθα. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. ατελης ετι και αφωτιστος ων. πως. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. φειδοµενος δε ηµων. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. οικων απροσιτον “. ως εν σκοτει καθηµενος. φησι. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. τι. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. ω ανοητοι. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες.

αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. τας δε εντολας εργαλεια. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. ως αν ειποι τις.τοις αγαπωσιν αυτον”. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. Συ ουν. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται.” Και . µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. ο ταυτα αναγνους. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. την δε πιστιν τεχνιτην. εργαλεια ηµιν δεδωκως. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων. ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. ως ειναι ηµας µεν σκευη. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου.

καθα δη και Εβραιοι. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. πως. υποκρισεως ενδυµα. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. οντως αφρων εστιν. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις . ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. Παυλω πειθοµενος. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”.η γαρ γνωσις. πως ισχυσεις. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. παντα γνωρισεις τρανως. φυσιοι -. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. ειπε. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. απιστουσι. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. µωρου οντος σου. αλλ᾿ απιστουντος. Παντως ερεις· ουδαµως. ειπε µοι. ειτε φαυλα. ειδος ανθρωπαρεσκειας. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. υποδειξει σοι. καθως . πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. ειτε αγαθα. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. ταυτα θεασασθαι. ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. φησιν. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. φησι.

Εγω Θεος αψευδης. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι. ο εν αγιοις εγκατοικων. ποθεν τουτο µεµαθηκας. Θεος αγιος. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ∆εσποτα".ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. συ. Ειδετε µου το φως. και ειπειν· “Ναι. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. φησι. οποτε γενησεται και οποση. ω ουτοι. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. οιµαι. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. ου φοβεισθε. αλλα µονον εκεινον οραν. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. Θεος αληθινος. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. Ενδεξασθε µε εν υµιν. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν. ευδηλον οτι και οι αγιοι . Ει γαρ τουτο ερουσιν. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. συ. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου.

καθως και επεγνωσθην”. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. εαν φανερωθη. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. αλλ᾿ αµελεια. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. ει µη τι αλλο. εµοι ουκ εποιησατε. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. τοτε δε επιγνωσοµαι. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Ποθεν τουτο δηλον. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους.

µολις καν µικρα τινα καθορα. οτι ου µη ορωσιν. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ουτως ουδε οι αγιοι. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. Οια εστι του Υιου του Θεου. ινα ωσιν εν. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. ουτε ποτε εθεασαντο. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. ουτω και ο ετι εν τη . Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. ων εκει. δοκουντες. καθως ηµεις εν εσµεν”.προχειρισθεντες διδασκαλοι. εσεσθαι. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. ωσπερ και νυν. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. Τοιγαρουν οι λεγοντες. ως οιµαι. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα.

αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. Και ωσπερ παλιν.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι. ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. της πολλης εκπληξεως εξισταται. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου.σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω.. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον.

ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. το µετανοειν. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. θαυµα καινον ορωσα.. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. ως ουκ οιδε. ειπειν. ουκ οιδα ο ουρανος.και απαντας οµου καθορα. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται. τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. αφθεγκτα και ανερµηνευτα. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. το απροσιτον. το αφραστον. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. λεγω δη . το πενθειν. διανοιγεται αυτω. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. ολη εκπληττεται.

φωτιζον συµµετρως αυτον. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. εαυτοις µαλλον. οιµαι. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. και ως αει ποτε τουτω συνων. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. επιλειψει δε. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. (110) µαλλον µετα του φωτος. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. Ουτω δε παλιν χρονισας. αφραστα οντα και αρρητα παντη. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε.τουτου του σκηνους. ειπερ εµοι πειθονται. ιν᾿ ειπω. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. Μαλλον δε. αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε.

Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. Ουδαµως δη. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. Παρακαλω ουν υµας. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. Αλλ᾿ ω Κυριε. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. Ει δε και τουτο ποιησει. Ουµενουν ουδαµως.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. ως αν τις υπολαβοι. αδελφοι. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . Αργος γαρ λογος ουχ. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. ο ανωφελης µονον εστιν. Ολως δε ουτως εχων. ειπε. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. Ει βουλει δε. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. Ποιος. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι.

και περι Ισραηλ και της περιτοµης. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. τινος δε η κιβωτος. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . δ΄. τινος ο νοµος.ου δοξα. γ΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. ε΄. ΛΟΓΟΣ Β΄. κρατος. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ. (114) ζ΄. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. στ΄. τινος η σταµνος. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. β΄. και τι εστι το ληµµα τουτο. (113) α΄.

καγω αναπαυσω υµας”.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. τουτους και εδοξασε. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. ∆ευτε. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. Ουδαµως. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. α΄. τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων.”. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. φησιν. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. προεγνωκα γαρ υµας”. οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. Ουδαµως. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. τουτους και προωρισε…. τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους.

καν οτιουν ετερον πελη τις. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. η ως η πορνη.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον. αναβλεψον”. ειπων αυτω” “Τεκνον. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. καν φονευς. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. ευ οιδα. καν πορνος. η ως ο ασωτος υιος.προσδραµετε απαντες. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. τουτω προσελθειν. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. καν µοιχος. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. Καν γαρ τελωνης. φιλειν τον Χριστον. ινα αναβλεψω”. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. αλλα ανθρωπον ουκ εχω. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. Ο δε· “Κυριε. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. φησιν. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. και ευθεως ακουσει· “Θελω. Κυριε. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. τουτους . οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. προεγνω και σε. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και.εκ παντος – και εκαλεσε”. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . οτι ο Θεος.

εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. Ποιος ουν. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. η αυτος ο πλασας σε Θεος. η σπουδη δε των πυκτευοντων. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. η αλλως η τουτων χαυνωσις. η ηµεις εργαζοµεθα. ισχυρος ων και αηττητος. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. ως ειρηται. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα.επισκεπτοµενος σε. Ο δε γε Θεος. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. Οιµαι. ειπε µοι. αλλ᾿ αυτος εγω. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. Προγινωσκει γαρ τα παντα. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. δεεται µαλλον των υπο χειρα. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. Ουτω τοιγαρουν . ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει.

Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. τουτους και προωρισε”. προωρισµενοι εισιν. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. Μη ουν λεγωµεν. ως δεδηλωται. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. Ναι. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. της ηττης και απωλειας ηµων. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. φησι. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. ους δηλονοτι προεγνω. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. Οι µετανοησαι µελλοντες. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. συ. τουτους και εδικαιωσεν”. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. η αµελεια τε και η χαυνωσις. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. ους και προωρισε. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. η δε απιστια και η ραθυµια.

Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. ειπε µοι. Ειπε µοι. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. καθως γεγραπται. τις σοι τουτο ανηγγειλε. φησι. Ποθεν ουν εµαθες. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”.ειναι. γνωµεν οτι. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . ορα οτι ουδεις ετερος. Ουχι. αλλα σωσαι τον κοσµον”. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. β΄.

Τους Υιους αυτους του Αδαµ. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. αλλα και παντες ουτοι. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε. τον παραδεισον κατοικων. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. ποια δη ταυτα. µοναχοι τε και λαϊκοι. τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. (121) ως προωρισµενοι. πως αυτους εθνη καλει. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. Επειδη. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. ενι . Ο δε λεγει τοιουτον εστι. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη.

ηγουν του δεσποτικου σωµατος. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. ηγουν της µεριδος. διεβη. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. αυτης δηλονοτι της γυναικος. Ινα. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. Τινα τροπον και δια τι. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. ηγουν το γενος. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος.

υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . ανηρ θεανθρωπος γεγονως. τον κληρον. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. Αθετησας γαρ και αυτος. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. αυτο το ληµµα. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. της προς αυτον λατρειας αποστας. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. ωσπερ εκεινη. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. του Αδαµ µη παροντος. φηµι δη τα εθνη. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα.

Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. Ολον τον Αδαµ. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. υστερον φησι· “του Ενως. Τουτο δε που γεγραπται. λαβων. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. του Θεου”. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. ο και εις γυναικα εκτισθη. η δε γυνη παρεβη πρωτη. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. του Σηθ. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. Το ληµµα ουν.Αδαµ. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. λογιζοµεθα οτι. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. επαγει· “του Ηλι. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. ουκ εστι. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. του Αδαµ. αυτων των εθνων. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. ει δοκει. ωσπερ ειρηται. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι.

την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. αυτων δη . τοτε εξ αυτης παλιν. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. ηγουν. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. Ισραηλ. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. ινα παλιν ειπω. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. φησιν. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. εκ του παραδεισου τουτου. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . αυτος ο Χριστος. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω.

Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. οια δη βασιλευς. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. γ΄.των Ιουδαιων φηµι. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. Τινα τροπον και δια τι. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. ως ατε Θεος ων. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. Ινα εκ του κοσµου τουτου. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. επει. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. ο δε απιστησας κατακριθησεται “. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη.

Τινα τροπον. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. Πως. Ακουσον. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. εαθησαν. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. . απο των αιωνων δε ελαβε. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. αι δε ηµεραι. και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. εκ δε των ηµερων ουδεν. τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. που ειχεν αυτον εξωσαι. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. µετα την καταδικην. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. Παντως ουδαµου.

ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. αλλ᾿ εκ των αιωνων. αθανατος δε. εθετο την . η µια και αδιαιρετος θεοτης. ος ην ο παραδεισος. ην. ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. ου µετρητος υπο ηµερων. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. Η µεντοι µερις της γης. ητις εστιν ο Θεος. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. αυτος δηλαδη ο παραδεισος. και της του ξυλου <της> ζωης. εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. απο δε των αιωνων λαµβανει. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. ο δε µελλων αιων και αΐδιος.και εσται αφθαρτος µεν. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει. ινα. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. . ποσον προωρισε λαβειν. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. Το δε. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον. αλλ᾿ αιωνος.

παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. ητοι την πλευραν. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. δ΄. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν.

τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. εγενηθη “µερις Κυριου. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. ως ειρηται. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. ηγουν τοις εθνεσι. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. λαος αυτου Ιακωβ. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ.

(133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. φησιν. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. . οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. Ειχε τον νοµον. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. ου µονον δε. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. ε΄. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Και συνελοντα ειπειν. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη.

Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων. Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη.

Τι τουτο. Αλλα προσεχετε. ποσω µαλλον η σωτηρια . αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. Ουδαµως. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. και εγενετο ανθρωπος. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. τα εν αυτη διηγουµενος. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. του κοσµου γεγονε. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. ως ειπον. φησι.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. ο κληρος αυτου. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. οι µερις Κυριου κληθεντες. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων.

(137) Απο της διασπορας των εθνων. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. αξιως ως αναξιους απωσω. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. δικαιοι τε και αδικοι. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. Ου . εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. Ουκ οικτειρησεις. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. εµελλον απαντες. ως εφθην ειπων.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι.” στ΄. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. θεοσεβεις και ειδωλολατραι. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. Ελθοντος ουν του Χριστου. υµιν δε ουδαµως δωσει”. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. (138) Τι ουν. Ο γουν Ισραηλ ουτος. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. Και ει τουτο γεγονεν. Κυριε των αιωνων. η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν.

Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. ωσπερ ειποµεν. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. εκ του παραδεισου. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην.. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην.προσδεξη. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. ποσω µαλλον.”. εξορισας αυτους. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. φιλανθρωπε. γενησεσθαι εµελλον. προς εαυτον επεσπασατο. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου. ζ΄. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. (139) . τουτους και προωρισε…. ει κακεινοι επιστευσαν. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον.

καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. αυτην δη την πλευραν. αφθαρτος εστι και αθανατος. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. επειτα οι του Χριστου”. αρχη κοσµου δευτερου. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. Τις ουτος. ως πολλακις ειπον. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. ως αν. καινον και παραδοξον. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει .Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. λαου φθαρτου.

οπισω µου. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος.βαδισαντων ποδων. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. Και ο µεν Αδαµ. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. χολης γευσαµενος και οξος πιων. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην. προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. φησιν. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. Αλλα που. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. φησιν. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα . αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου.

Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου. του νεου Αδαµ. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. Οντως ουκ εχεις ειπειν. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. Αλλα πως. αναπλαττει τε και ανανεοι. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. ινα µη θανατω θανατωθησονται. και τοτε την κτισιν. Τινα τροπον και δια τι. οικειν εµελλεν. κατηλθε και εισηλθεν εν τη .

ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. προανεπληρωθη γαρ. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. ητοι την παναµωµον σαρκα. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. Λαβων . (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. η δε ψυχη ουκετι. ινα. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ.

Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. Και ουτως. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. φησιν. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. τουτου” – Ποιου. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. Της γυναικος δηλονοτι. . τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”.γαρ. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. φησι. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. φησιν. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. Τινα τροπον. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. τω νυµφιω Χριστω.

εις τον κοσµον εισηλθε. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. Ηγγικε. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. καθως και ετερωθι ειποµεν.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. απ᾿ αυτου εφαγες. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. Αλλα τι. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. ως οιδεν αυτος. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. Και θεα µοι εντευθεν. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. Τινος χαριν και δια τι. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. (147) Γεννηθεις δε αφραστως.

Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. Εβραιους λεγω και Ελληνας. αδελφε. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. εισηνεχθης. ως πολλακις εφηµεν. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. πτωχους δε και αναπηρους. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι. χωλους τε και τυφλους. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. ως πριν ο Αδαµ. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. Προεγνω δε. εισαγαγετε ωδε”. ως Θεος. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. των Εβραιων. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. χωλους τε και τυφλους. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα.

υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. και εδικαιωσε και δικαιωσει. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. εκπιπτουσι. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. την µετανοιαν. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . καθως ποτε τω Αδαµ. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. ως ο Αδαµ του παραδεισου. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. (150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ. και εδοξασε και δοξασει. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν.αγαθων. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. των τοιουτων αγαθων.

ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. φασι. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. εως ου εζυµωθη ολον”. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. ταλανιζη δε τους γελωντας. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα.

.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. Ο γαρ θειος σπορος. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. παραβολας καλει. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. ακουε. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. Τουτο δε ολον ποιει. Ουδαµως. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . ουδε υλη εµπιπραται. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται.. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες.

Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. τα µεν συνεσκιασµενως. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. ου µονον δε. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. Επειδη. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. ο δε Υιος ρηµα και λογος. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. φησι. Και. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . ει δοκει. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. ως ειρηται.

τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. πνευµα και λογος. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. ει µη δια της του στοµατος φθογγης. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. ουτε γινωσκεται. Εχει δε ουτως. και υπερ το παν ζητων.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. ου το Πνευµα δε. χαρα και αγαπη. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. ακηκοεν. στοµα και ρηµα. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. λεγοµεν ενταυθα. Ουχ ως τα . ουτως ουδε το στοµα του Θεου. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. σοφια και γνωσις. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. ουρανος ουρανων. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. ουδε βουλεται. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. µη ξενισθης επι τουτω. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. ως εφη.

νους και λογος εν. επιθυµει. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. αγαπα. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι. επινοει. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. γευοµενον τε και επαφωµενον. θελει. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. ου θελει. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. ου προαιρειται. ως ειρηται. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. ειπειν ακριβεστερον. ως ουσας εν η και πλειστας.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. λογιζεται – λογικον γαρ -. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. το εν τουτο ζων εστιν. προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. γινωσκον. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. επιγινωσκον. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. γνωριζον τε αυ και λαλουν. ωσπερ ειρηται. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . βλεπουσα ουκ αυτη. Ψυχη. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. βουλευεται. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. Τουτο δε το εν αισθανεται. νοει. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. προαιρειται. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ενθυµειται.

βλεπεται και ακουεται. Ουδαµως. εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. ως ορων αυτον. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει. προς τον Κυριον. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. Και πως λεγει· “Κυριε. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. ακηκοα την ακοην σου. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. ψηλαφαται. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. Κυριε.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. γνωριζεται· λαλει και λαλειται. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. Ουχι γαρ . ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. καθα και εωρατο. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. γινωσκει.εχουσα. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. ως ουδε ορα. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη.

ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. καθα τη βασιλεια σου. καθως ταυτα ορα και ακουει. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. δεσποτα. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. Ει ουν ηκουσε προτερον. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. δεδοκται”. ακουσαι ειπεν. ειτε εκτος του σωµατος. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. ει µη καθως ειποµεν. ινα µη επαιρωµαι. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . ηρπαγην”.

επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. “Ηκουσα. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. φησιν. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. εαν φανερωθη. η θεωρια και η επιγνωσις. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. νυν τεκνα Θεου εσµεν. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. Τινα δε τροπον ρηµατα. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. Ουτω παντα ηµιν ο . Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. εξεβοησεν. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. µελλουσαν δε µετα ταυτα. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. (160) Ποια δε αυτη.λιαν πνευµατικοις ακοη. ουτω και ο Παυλος. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. εαν φανερωθη. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν.

αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . ποσις. καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. κλινη. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. σοφια. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. Ο αυτος και στεφανος εσται. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. γνωσις. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. θεωρια. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. χαρα και γλυκυτης. τραπεζα. λογος. τροφη. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. ως ων παν ειδος τροφης. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. οµοιοτης. καθαπερ ειρηται. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. ατρεπτως. ουκ εσται.Χριστος γινοµενος. οπερ αδυνατον. ελλαµψις. επιγνωσις. φως. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. τοις αγαπωσιν αυτον. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται.

αγαπητε. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. η του Πνευµατος διχα του Υιου. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. ουτως τον λογον υπεφηνε. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”. Ουχ. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. ο πατηρ”. πως εισηλθες ωδε. ο πατηρ”. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. απαγε. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. ο πατηρ”. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. αποκαλυπτοµενου τινι.ειπων· “Εταιρε.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα.” Μη δη τουτο ειπης. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. µη εχων ενδυµα γαµου. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι. (163) Τινος χαριν. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται.

φησι. το κωλυον ουδεν. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. και εαν θελησωµεν. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. ως ειρηται. µαλλον δε. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. Ποιον τουτον. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. ως ειρηται. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται.βουλει. Τι τουτο. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. οτι και ακουσας ηπιστησας. επειδη. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. απιστηθη. . Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. Πιστευων δε. ως οιµαι. Ταυτα. Ποια δε ταυτα. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. Ινα µη παρα των ακουοντων. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. Και γαρ. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. ει πιστευσεις βεβαιως.

αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε.”. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. ουχ υψει περιεχονται. Ποια δη ταυτα. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. ου τοπω περιοριζονται. ου βαθει που κρυπτονται. Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. αυτα δη τα αιωνια. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν.” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. φηµι. Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα.

ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. ουτος εωρακε τον Πατερα”. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. “Εστι γαρ. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. φησι. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. Οιον· “Τι απιστειτε. ου βιαν τινα εδηλωσεν. Και οτι τουτο εστιν αληθες. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. Ελκυσµον δε ειπων. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. φησι.

τον αληθινον”. αλλα τον επιγειον µονον. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. του Κυριου . Αλλα τι. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. αλλ᾿ εκ του ουρανου. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. Ορας τι φησι. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. Τινας αρα ουκ ωφελει. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. φησι. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. ως αν µη. και παλιν. µεταλαµβανεις. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. Τοινυν. Τι τουτο. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου. φησιν. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. Παλιν. ζωην ο διδους. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. ωφελων ουδεν. και στερηθης της ζωης. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. ο καταβαινων. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι. φησι. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης.δια τον Πατερα. Ο καταβαινων. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης.

ελευθεροι. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. πασα ηλικια και γενος απαν. δουλοι. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. καθα φησιν ο Αποστολος. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. πλουσιοι. ακουσατε. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. ω αδελφοι. αδυνατος δε. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. Η ψευστης µεν ουκ εστιν. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. ως φησιν ο Αποστολος. (170) Ουµενουν. Ω πατερες. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. πενητες. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. Πως γαρ. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. νεοι και γεροντες. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. . γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες.

αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. ει µη θεσει θεοι. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. ακουσατε. ει µη φιλοι εστε Θεου. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. ει µη υιοι. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. ταδε λεγει. ο αρχων αρα πως. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. Οντως ουδεις ουδαµως. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. την δικαιοσυνην. ουδεποτε αρχειν τινος . τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. Οι πατριαρχαι. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. την ελεηµοσυνην. σωθηναι ποτε δυνησεται. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”.

τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. και ου χριστιανοι αληθεις. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. ως γεγραπται. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. Υµεις δε. εν αισθησει γενοµενον. Την εν τω υψει των ουρανων. Ουδαµως. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. φησι. Ο Θεος. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. Μαλλον δε τις . ως που ποτε ουσαν µακραν. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. Βασιλευσει δε πως. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. επειδη εξ εθνων εσµεν. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι.

ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. (173) υποπτευσει. ει οιον τε. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. νοσους παραµυθουµενον. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. θανατον αφανιζοντα.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. συναχθεντες επι το αυτο. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. λυπας και θλιψεις διωκοντα. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. Αλλα δευτε παντες. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. ως αν εκαστος ηµων. δαιµονας απελευνοντα. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . εν αισθησει παση ψυχης. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. αγαπητε.

ινα µη. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. ΛΟΓΟΣ ∆΄. ω πρεπει πασα ευχαριστια. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν. ο επι παντων Θεος. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω. ειτ᾿ ουν αισθησεις. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω.πνευµατικον σοι παρεχοντα. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι.

καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. παραφρονουντες λαλουµεν. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. φησι. Αλλα µη γενοιτο ηµας. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα. επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. Τουτο δε συµβαινει αυτοις. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. τουτω δεδουλωται”. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. οτι πολλοι µεν αγιοι. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει.

το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. το φρονειν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. το λογιζεσθαι. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν.ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. οταν και εν αυτω τω των . το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν.

υπο της χαριτος βοηθουµενοι. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. οι και µονοι. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. και ετερον η ξενιτεια. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. εν τε συνεστιασεσι. το δε δευτερον. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. απαθων και τελειων.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. µη λανθανοντας δε. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου.

ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. ου µονον απαρνησιν εαυτου. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. Επειτα ως εν ερηµω. ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. (181) ως εκ κητους µεν. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. µαλλον δε εξω του κοσµου. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. ρυεται αυτον. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”.

Εξ ης ελευθερουµενη µεν. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. ινα τα αυτα παλιν ειπω. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. Ου µονον δε. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. ου χωριζοµενη δε. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. ελευθερωθεις. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων. Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. ος εστι Χριστος ο Θεος. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη.απροθυµος. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”.

ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. καθαπερ ειρηται. πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. υπονοει. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. τα δε δωσει. Ηκουσας θαυµα φρικτον. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. φηµι δη δια πλουτον. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. τα µεν εκ των θειων Γραφων. δια τιµην. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και .

τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. ως µη βουλεσθαι. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. . Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. αυτον τον Χριστον και Θεον. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. κοπτονται. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. Επειτα επενδυονται το φως. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει.

Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις.οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. ελεεινοι των παροντων. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. τοτε προς ολιγον. . Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. ελεεινοτεροι των µελλοντων. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται.

η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. “η αυτω ευχαριστησαν. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. Σκελη και αστραγαλοι. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. κνηµαι και γονατα και µηροι. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων. οτι ηµαρτον αυτω “. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. η ηγαπησαν. εµωρανθησαν”. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. βασις στερρα και ακραδαντος. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. παιδεια και διηνεκει µετανοια. αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. η ξενιτεια. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. η ακτηµοσυνη. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. η γυµνοτης. ως εφηµεν.

(189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι.παρακλησις. Νεφροι και οσφυς. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. νηφοντες τελειως. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. ως τεκνα υπακοης”. φησιν. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. ως ειποµεν. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. και εν τω λογιστικω. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. Χαριν. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. η πραοτης. ψυων τε και νευρων και πιµελης. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. η απλοτης. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. η ανεξικακια. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”.

αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. το . τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. υµιν εασω ζητειν. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου. ωµους. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. βραχιονας. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. περι τροφης. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. Νωτον δε. Στηθος τοιγαρουν και νωτον. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. περι ποσεως. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως.

τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. ουκ εστιν. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. Ωσπερ γαρ το σωµα. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. ως οιµαι. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. εχον παντα τα µελη. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. της δε κεφαλης εστερηµενον. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. Θεου βοηθεια και χαριτι. φησι. Ωµους δε και βραχιονας. τους συντετριµµενους καταδεσµει. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. Απερ.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. ανδρος. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. και παλιν η κεφαλη διχα . Ουκ εστι δε τουτο.

κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. εποικοδοµηθεισας. απαγε. πιστις. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . Τα µεν γαρ ειρηµενα. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. ας εφθην ειπων. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. ∆ια δη τουτο. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε. ωστε ορη µεθιστανειν. ελπις. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη.

εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. φηµι. αυτην. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. Η δε αγαπη αυτη. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. ουδεν ωφελουµαι”. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. ει µη την εις Χριστον πιστιν. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. µητε συναφθεις (194) αυτη. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. αγαπην δε µη εχω. εξ ολης . δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. ον εωρακε. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. Ον γαρ ουκ ιδη τις. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. φησιν. πως αγαπαν αυτον δυναται. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. ως ειποµεν.

παρακαλω. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. Και ου τουτο µονον. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. εις Χριστον εβαπτισθητε.καρδιας. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. φησιν. ∆ια τουτο παντα στεγω. ειπεν. Χριστον. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. κατηργηκα τα του νηπιου”. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. την ζωην των απαντων εστερηµενον. ως νηπιος ελαλουν. Χριστον ενεδυσασθε”. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. “Οσοι γαρ. οµοιοι τω Υιω του Θεου. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. αγαπησει αυτον προτερον. προσεχε τω λογω. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. ιδειν ου καταξιουται αυτον. φησιν. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. ως νηπιος εφρονουν. εαν φανερωθη. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. “Ο αγαπων µε γαρ. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω.

ατελεστος δε. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. φησιν. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. “ινα επισκηνωση εν εµοι. µηδεις εαυτον απατατω. πατερ. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. αλλα τη προαιρεσει. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. φησι. γινωσκετω δε τουτο. η δυναµις του Χριστου”. ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. εφ᾿ ω και κατεληφθην”. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. αλλα τη προθεσει. σταυρον και θανατον υποµεινας.

εξ ων . εν εµοι καγω εν αυτοις”. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. πατερ. το ατρεπτον. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. ως ηκουσατε. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. Και ινα συνελων ειπω. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. Πατερ. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. τον ουρανιον αρτον. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. το αναλλοιωτον. ινα εν ωσι. Και ουτω ταυτα διδωσιν. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. καθως συ. το αφθαρτον. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. το αΐδιον. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις.

Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. αλλα προς τας αρχας. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. ου µονον δε. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. η διδασκων ετερους. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. νηπιω εοικεν απαλω. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. προς τας εξουσιας. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα.

ουδε οφθηναι. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. .εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι. ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. ως οιµαι.

ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. µη οτι γε αµαρτιας. ουρανω. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. Η δε αγια απαθεια. ετι εν σωµατι οντες. µη γενοιτο. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. διατηρει. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . Των αγιων εοικασιν εκαστος. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε.Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως.

καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. Και ινα ταλλα παρησω οντα. αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και .”. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. Ιστω πας ο ακουων οτι. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες.και ορωµενω. και θεραποντα ηλιον. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. συµφηµι καγω. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. παραγεται. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. καταπαυσω τον λογον. ει µη τινα αλλον. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας.

Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. το καινοτερον. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. Αει γαρ. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. τω εναντιω συνταττονται. Παρησω γαρ. οια δη . το γε νυν εχον. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. εγω νενικηκα τον κοσµον”. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι.

τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. Οιµαι. ου τρυφης. Ου δοξης γαρ. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. ουδε τη σκια των . τω εραστη επιδωσει. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. ου χρηµατων ουτοι εφιενται.

ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. και ηµεις οι απερριµενοι. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. η σχετικως προσανεχουσι. Τουτο ουν το µακαριον παθος. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. Και .ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι.

Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. καθως φησιν ο Αποστολος. τι ειναι. φησιν. πιστει δε µονη και λογισµω. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. Παντως. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. Ναι. Τι ουν. αλλ᾿ ως πιστοι. δηλον οτι. ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . Εστι τι. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. Τι δαι. ουχ ηµεις. Το ουν ενδυµα τουτο. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι. η ουδεν εστιν. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. Χριστον ενεδυσασθε. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. εις το Πνευµα του Θεου. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. παντως ειποιεν αν. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. ω ουτοι. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι. Ει ουν βεβαπτισµεθα. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. ουκ αυτος. αµαρτανει και βλασφηµει. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. λεγετε· Χριστον.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. φησιν ο Παυλος.

δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. Εστι τοινυν Χριστος. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. οπερ πρωην ουκ ην. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος.. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. φησιν. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. “Η σαρξ γαρ. ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. Θεος. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. οπερ ουδεποτε γεγονεν. Τι δε εστι. ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον.

ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. φησιν. Και τουτο λεγοντες. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. φησι. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. Αλλ᾿ οιδα. τι ερεις. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. “Ο µονογενης. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. ουδεις εωρακε πωποτε”. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. λεξον ηµιν. Τι δαι. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. “Θεον. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. φησιν. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν. ουκ εστι. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. ω ουτοι. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται.” Απαγε. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. την λαµπαδα”. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι . Τι ουν ερεις προς ταυτα. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης.

Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. πιστις ελπις. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. Ευδηλον οτι ενταυθα. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. ουτε πιστευειν. και η θεωρια συνεπεται αυτη. ∆ια τι η πως τουτο εσται. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. Πως γαρ. Ει γαρ µη τουτο γενηται. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. των αιτιων της αγαπης µη οντων. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. τοτε δε προσωπον προς . ο δε ελπιδος εκτος. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. αγαπητε. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. δηλονοτι και πιστεως.” Ουδαµως. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”.

ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. καθως καγω Χριστου”. φησι. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . Οις ουχ ηµεις. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. γενου τοιουτος τη πιστει και συ. Ουχι. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . γενου ταις χιλιασιν. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. Και τις Παυλου ισος. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. Αλλ᾿ εκεινος. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. φησιν. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. αδελφε. γενου τριτος. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. Παυλος ην.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. γενου δεκατος. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. των συγγενων µου κατα σαρκα”. ει βουλει. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. ινα συ σωθης. γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται.

δηλονοτι και τα νοηµατα. Ειπε συ. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. φησιν. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. .προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. Ει ανθρωπου εισιν. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. τα του Θεου. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. Ανθρωπου παντως. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. συ δε µοι συνετως αποκριθητι.

ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. ποιαν δε φρονησιν. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. αδελφοι. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. εαν µη προτερον ιδη. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον.οικου φερε ειπειν η πολεως. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. τι αν και οικοθεν ειποι. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. ειπε µοι. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. γινωσκειν και τα περι της πολεως. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. κατα την κελευουσαν εντολην. ουδεις ειπειν δυναται. ειτ᾿ ουν φωτος. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . ου δυναται απο της ακοης µονης. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. Επει. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. Ποιαν.

ου δυνασαι. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. οτε ιδης αυτον.πως γαρ. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω. πατερ. . Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος. ειδες. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. γλυκυ. Και ως ουν τουτο λεγει.” – “Φως. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. ω πατερ. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. πατερ. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. Και φησι· “Τι. Ην µοι δε χαρα η και . πατερ. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. ως προεγνωκως τον Θεον. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. τεκνον. . γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. ειτα ορασις. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν.

και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. εαν φανερωθη. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. εστι”. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. ο Θεος. και ποιησω θεον”. ινα παλιν ειπω. φησιν. αγαπη τε και ποθος πολυς. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι.νυν συνουσα µοι αφραστος. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. συ ει. Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. ως ορας. πολλω µαλλον επι Θεου. αυτον. ως ορας”.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. Ει γαρ µη ιδη. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. τεκνον. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. . Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. καθα δη και νυν. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου.

(219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. οιον φερε ειπειν. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος.” “Εκ του Πνευµατος. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. ποθεν.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. Ει ουν ηκουσαν. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. Εκεινος εµε δοξασει. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. φησιν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. Εµαθες . Φρασον ηµιν. ει οιδας. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. πως εκεινοι ειρηκασιν. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. Παντως γαρ. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. το Πνευµα της αληθειας. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. η παρα τινος ακηκοασιν. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. Ει δε και ειπη. Επει ο ουκ ειδον. ου εδωκεν ηµιν. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”.

Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. λεγεις τουτο Θεον. Θεος. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. ως ορας. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. Συ ουν.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. δυνατον ειναι . ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. υµεις δε γινωσκετε αυτο. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται.

αδελφε µου αγαπητε. αορατε. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. πιστευσον. Τουτο ουν εστι. Εδιδαχθης τοινυν. Μορφωθηναι θελησον. ανθρωπε. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. προσπεσον.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι.”. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. αδελφε. και τον . Αλλα χρεων ειδεναι. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. οτι. Αγαθε. αµην”. Κυριε. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. οικτιρµον. την εικονα. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. ωσπερ ποτε ο τυφλος. ως ειπας. σε τον Θεον. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. Υιε του Θεου. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. ω Θεε του παντος. ινα ιδω το φως του κοσµου. Πεµψον τον παρακλητον. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. Ναι. ευσπλαγχνε. ∆εσποτα. ο Πατηρ. αγαπητε. απο γεροντος νεον γινοµενον. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. ως αναξιον. επουρανιε. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. και εν εµοι. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. ευσπλαγχνε. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. σεαυτον. εν εµοι. ως τας θειας τηρησαντα σου. εντολας. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. ινα ιδω την δοξαν την σην. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. ει θελεις. Μεινον. και επ᾿ εµοι. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. Εµφανισον µοι. της σης θεοτητος καταλειψης µε. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν.

Αλλα ο ηλιος. και πνευµατικοι γινοµεθα. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. ως δεδηλωται. η η θαλασσα. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. ειπε. µυστικως δε και ανεπαισθητως. ως πολλακις ειποµεν. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. Μη η γη. εν σωµατι οντες. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. συ. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. η γινεσθαι (224) µεν. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. Ειπε. τι νεκρων διαφεροµεν. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. Νεκροι γαρ οντες. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. η οι αστερες. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε.

τα ανω ζητουντες. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. µηδενος των επιγειων. τεως µετανοειτε. εως λαβητε. προ του λαβειν εκεινα. εαυτοις. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. δουλε αγαθε και πιστε. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. διωκετε. νηστευετε. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. πυκτευετε. ΛΟΓΟΣ στ΄. τω ενι τρισαγιω φωτι. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. τα ανω φρονουντες. (226) . Τεως διδασκεσθε. τα ανω επιποθουντες. παρακαλω. εως δραξησθε. επι ολιγα ης πιστος. εως ακουσητε· “Ευ. Ναι. ζητειτε.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. εως καταλαβητε. Αλλα προσεχετε. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. προς µηδεν ετερον απονευοντες. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. κλαιετε. επι πολλων σε καταστησω”. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. κρουετε. υποτασσεσθε. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. ω πρεπει πασα δοξα. αιτεισθε. φροντιζοντες.

(227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. φηµι. και απαθειας. αγνοουντες. περι εµπαθειας. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. ως εικος. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. οτι . ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν.

µη πιειν. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. µη µεµψασθαι αφανως. οιον απο πατρος και µητρος. µη υπνωσαι. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. ου λεγω µονου του εξωθεν. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. µη κατακριναι τινα. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. οιον µη βλεψαι εµπαθως. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. µηδεν παραβλαπτεσθαι. µη ωσαυτως ασπασασθαι. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. της καρδιας κινηµατος. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. εν µεσω αυτων στρεφοµενων. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. µη προπετως τι διαπραξασθαι. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. µη επιχαρηναι πτωσει . ωστε. τα δε εν τω κοσµω. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. φηµι. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. ει σπουδαιος εστιν. οιον µη φαγειν.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. αλλα και του εσωθεν.

του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν.τινος. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. µη ζηλωσαι εν πονηρια. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. Ω και εντυχων. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. αλλ᾿ ολην. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. η και του πωγωνος. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. µη φθονησαι κακως. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. Ου και κρυβεντος εξ . µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται.

τη µνηµη φλεγεται. εις τριτον ανερχεται ουρανον. τα τρια ταυτα. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. περιπατει συννους. τω φωτι αναµιγνυται. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. ακουει αρρητα ρηµατα. τρεχει σφοδροτερον. του ποµατος της ζωης. ψυχη και Θεος. του αρτου του ζωηρου. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. (231) ουτε σωµα. ατελευτητος. απαθης. τον νυµφιον ορα. αναφης. του µοσχου του σιτευτου. εν απολαυσει γινεται της τρυφης. δραµειν µη δυναµενος. απροσιτος. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. ως πιστευοµεν. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. απογευεται της ζωης. του αµωµου αµνου. ανεξιχνιαστος. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. τω ποθω καιεται. ανεκδιηγητος. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην.οφθαλµων αυτου. συναπτεται τοις αγγελοις. αρπαζεται εις παραδεισον. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. εις τον νυµφωνα εισερχεται. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. αψηλαφητος. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. αλλα και παντελως καταπεση. Σωµα. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. αορατος. εντονωτερον. ασφαλεστερον· ορα κατω. εις τον παστον παραγινεται. τη αθανασια συµπλεκεται. αρρητος. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . Θεος αναρχος. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. ως που τις εφη. (230) απορησας ουτος. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. του µαννα του νοητου.

µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης.ενδεικνυµενοις. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. Αλλα παλιν. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . Αποδεδεικται τοινυν οτι. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. ει δοκει. µαλλον δε. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. ψυχη και σωµα. γινοµαι. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. ως ο Λογος απεδειξε. η ινα αισχυνθωσι. Θεος. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. Αλλα προσεχε. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. καθως επλασθη. πηλος. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. αχωριστον ουσαν της ψυχης. ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. Πατηρ.

ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. φησιν. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. απαθης εστιν. Θεος απαθης εστι. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. µενει ασαλευτος. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. ειπειν. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. µηδεποτε εις ετερον τι . Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. αλλ᾿ ουδε. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. καν εν βορβορω σωµατων. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων.

εξ ης το ολον σωµα συνισταται. (234) τον µαργαριτην. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . ου µολυνεται. Βλεπει τον αργυρον. ουτω και η των αγιων διανοια. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. ουτω διακειται. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν.µεταβληθηναι δυναµενος. Ορα τινα δοξαζοµενον. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. επι θρονου καθηµενον. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει.

κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. κεκαρωµενος τω παθει.εµπαθους αλλοτριος. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. . ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. τεταραγµενος ολος τον νουν. του παθους την φλεγµονην. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. κατεχει. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. Οιµαι. παρακαλει. τον ογκον. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν.

ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. το δε κρυπτοµενον. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. αλλα µεν τη γευσει. ως εφθην ειπων. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. ∆ια δη τουτο. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. ο δε. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. ως επι καλοις. και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. σοφος ων. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος.

Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. πως. ζη δε εν εµοι Χριστος”. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. πορνειαν. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. α δε συ βλασφηµεις.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. ακαθαρσιαν. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. ειπε. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν. παθος. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. η ηδονης υποστησεται κινησιν. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. Ζω δε ουκετι εγω. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. ως . Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος.

αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. και δεθεις. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. Ειπε γαρ µοι. Ει δε οµολογεις. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. αλλα και περι των προβατων. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. επει ουδεν κερδησεις ετερον. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. η δουναι λογον τω Θεω. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. καλον ποιων. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους. ουτως εχων. γινωσκε. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. εν τινι αλλω θαρρησας. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. χειρας αµα και ποδας. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. παρακαλω.εφικτον ανθρωπω. Βλεπε. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι.

ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. τον επουρανιον βασιλεα.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. Φριξον. ζωντα δε µονω . αδελφε. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. ανθρωπε. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. Ορα µη κριναι τον ετερον. καταδεξη. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”.

δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. (243) Περι των δουλευοντων Θεω. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. ω πρεπει πασα δοξα. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. Και οτι. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον. καλον ποιησεις. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. και .τω Θεω. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. Ουτω γαρ ποιων. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα.

και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. και οι εν ταυτη χρονισαντες. η πορνη. εκλαυσε πικρως. λεγω. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. Οι δε την ασκησιν . ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. οιος ην ο τελωνης. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. οτε. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. εισεται. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. εισαγωγικοι τε. Οι µεν γαρ µετανοουντες. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. ο Πετρος αυτος.δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν.

αγρυπνει. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. κλαιει. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. Τουτο δε λεγων. ουδε ο εκκλινας απο κακου. νηστευει. χαµευνει. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. αλλα των µεν πονηρων µονων .µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. µη επερχοµενης δε. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις.

ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. επι πλειον κατακριθησεται. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. αλλ᾿ εασαντα τουτους. αµαρτια αυτω εστιν”. Ουδαµως. οτι τω Θεω . η και µηδολως ποιων. φησι. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. εις κατακρισιν.τω δοκειν απεχοµενος. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. ποιειν και µη ποιουντι. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. Τι δαι.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω. Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. λαθρα διαφυγειν. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. τω χαυνω και αµελει. . Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . αλλα αργος καθεζοµενος. αραντας παντα. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται.

Και πως τουτο εστι. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. αρχιερεις. και ταυτα. ∆ουλοι γαρ αυτου. ει δοκει. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. οιον αν και εστιν. µητε τον βασιλεα ιδοντες. οτι ουτε οι εν τη µετανοια.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. οι παντες εσµεν. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. πλουσιοι και πενητες. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. η εκεινους. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. ιερεις. Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. πιστοι τε και απιστοι. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . ουδε εαυτον. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. η τους στρατηγους. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. δουλοι και ελευθεροι. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει.

ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. Τεως δε. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. τι εργαζοµεθα. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. Παντως ινα των .αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. ει δοκει. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. ∆ια τι. διηγοµεν. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. εκουσιως αποφυγοντες. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. εν η αιχµαλωτοι. αλλα προς τας αρχας. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. Κλαιοµεν. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. προς τας εξουσιας. το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. παντα τω δοκειν αφεντες. σκοπησωµεν. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα.

Ει ουν δωη ο Θεος . καν κολαφισµατα. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. Παντως ουδεν. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. καν οτιουν πανθανωµεν. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. Ιδου ουν. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. φευγοµεν εις τα ορη. καν εµπαιγµους. Ει δε µη τοις ορωσι. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. Ευχοµεθα σωµατικως. Νηστευοµεν.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. και συνελασαν εις κρηµνον. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. καν ραπισµατα. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. (250) ου µονον δε. ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. ∆ια τι. Ταυτα δε ποιουντες. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. καν εκπτυσµατα. ∆ια τι. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. Πενθουµεν. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. Καθεζοµεθα εν κελλιω. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. καν λοιδοριας. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα.

µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. ουδε υµιν. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . φευγων δε αυτος ισχυρως. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. επειδη. οιµαι δε. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. οι προσαιτουντες πενητες. . Πως δε. αλλα και τραυµατιαι. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου.. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. οι δε εκ προληψεως ηδονων. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. Ου µονον δε. ειπατε µοι. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. ως ειρηται. Ουδαµως. οι δε εκ συνηθειας κακης. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται.

ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. Παρακαλουµεν. εµοι εποιησατε”. κατα τον θειον Αποστολον. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. Ουµενουν. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. αλλα και τουτο ποιησας και . Ουδαµως· αλλα τι. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. ιατρευσον σεαυτον”. Τω ουν ηµας ελεουντι. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. (253) ως εφθην ειπων. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. ουτω διακειµενους ως λελεκται. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. ινα µη τις καυχησηται”. σπουδαζοντες. “ουδε εξ εργων τινων. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. ουδεν ωφελει. ως ειπον. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα.

χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. Ει µη εκεινον . φησιν. προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. φησιν. Τι ουν το οφελος. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. φησι. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. η καν ολως ζην. “Εγω γαρ. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου .τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. καν ασθενη καν µη. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. ουδεν εσται παλιν οφελος. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. εαν αψυχον κειται και απνουν. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. Ει ουν ηµεις νεκροι. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν.. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. καν αµαρτηση καν µη. ουτω και η ψυχη. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. των αδυνατων εστιν. ως οστα νεκρα.

υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. λεγεται ζωη. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. αρτος. Ερχοµενος δε αυτος. κλαυσον. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. ει µη το φως παραγενηται. θρηνησον. δυσωπησον. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. λεγεται φως. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων.”. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. προσπεσον. καλειται υγιεια. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. ω αδελφε. µακαριος ει. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. Ει ουν ετι διψας. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. αυτο εκεινο. καλειται ιµατιον. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. σκεπη και υδωρ. τυψον σεαυτου τας οψεις.

τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. φησιν. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση. υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. την αποκεκρυµµενην”. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. Μηδε.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. τι οτι και δοκεις ζην. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου. ον ουδεπω τεθεασαι. αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. ∆εικνυε αυτω. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων.. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. Και οταν τουτου αξιωθης. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. . αλλα τον Χριστον ορων. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. την αγαν ακτηµοσυνην. µη τιµην. ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . µη αναπαυσιν. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. τον αφιλαργυρον τροπον. µη δοξαν ζητουντα.

αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. Τι ουν. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. (258) ινα. ουκ εγκαταλειψει σε. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. το φως το αληθινον. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. Ει νεκροι εσµεν. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. φησιν. ο αµαρτωλος”. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. Ουδαµως. καταξιωσης. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . τεως εν εργασια και ουκ αργια. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. ερωτω πως αυτο. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. καθωσπερ εφθην ειπων.. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . το αληθινον φως. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. εν σκοτει διαγοµεν. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. Μνησθητι ων ειπον.Γραφων. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι.

Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. ∆ια ποιων των εργων. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. (259) Ει δε συ µεν. ειπε. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. ειποις. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. Ειπε. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. ως προειρηται. Πως ουν. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον. συ δουλευειν λεγεις Θεω. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. και ου διακονησατε µοι”. εν τω κελλιω. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. Αλλα καθη. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. Πως ουν ηµεις. .

και αυτο.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. αλλα και πολλους αλλους. . αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. τινεται τροφη και ποσις. επαν δε σφοδρως εκκαη. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν.. κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν . εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. Ουδε αγνωστως. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. ωσπερ ο κλιβανος. ως τινες οιονται των νεκρων. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. Εις ους δε αναφθη. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. του θειου και αρρητου φωτος. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην.

επειδη. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. λαβειν· και τηνικαυτα. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. Το βασιλικον σιτηρεσιον. . οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. Τι λεγων οψωνιον. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -.

Ει δοκει. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν. εαν θελωµεν. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. ετοιµη προαιρεσις. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. φησιν. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. ΛΟΓΟΣ Η΄. το κωλυον ουδεν. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου. ειπε µοι. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις.πως εις παραταξιν. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. Αλλα δευτε και διαναστωµεν.

τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. τα σπαργανα. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. την του Συµεων υποδοχην. τον πειρασµον του διαβολου. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. την εξ Αιγυπτου επανοδον. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. το σπηλαιον αυτο. την των γονεων υποταγην. φησιν. την προδοσιαν του µαθητου. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. ου λαλεις. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων.κοσµον. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. Και συν τουτοις. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. την φυγην την εις Αιγυπτον. ειπε µοι. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. πως. ου µονον δε. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων.

τους εµπαιγµους. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. ανεωγµενης εκεινης. δικην αστραπης . Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. τον καλαµον. ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. αρα γε. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. και επι τουτοις. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. αορατος και ανεξιχνιαστος. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. τα ονειδη. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. ωσπερ δροσος ουρανιος. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. την πορφυραν. τον σταυρον.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο.). ειτα τον φραγγελισµον. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. τον ακανθινον στεφανον.

απεριγραπτος. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον. αψηλαφητος. αναφης. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. . “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. φησι. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. πως. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. Που οντας. Και ταυτα ιδων. ακινητος. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. και ιδου τρια εν αυτω. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. Εν εµοι δε. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. (267) ον ευρων ο εµπορος. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. ασχηµατιστος. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. µη ειδεναι φαιης τινα. ουκ αγγελων. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. αεικινητος. καθως ειποµεν.

∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. ουκ εν σοι. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. ως ανθρωπω εφικτον.

ολως θαρρειν. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. κατα τον θειον Αποστολον. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. ου µονον δε. ινα µη τις καυχησεται”. ου χρη τοις εργοις. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου.”. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. παντες ουτω σωθησονται. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως.

αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. ΛΟΓΟΣ Θ΄. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. συν Αγιω Πνευµατι. η ειρηνη. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε.παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος. η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. η χρηστοτης. η αγαθωσυνη. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι . ος εστιν η αγαπη. κρατος. η πραοτης. ης πιστις. η χαρα. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. τιµη.

Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως.ποιων χρηστοτητα. Ουδεµια µενουν. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. ευδοκησεν ο Θεος. φησι. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. ουκ εστιν. ουκ εστιν εως ενος”. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. Που συζητητης του αιωνος τουτου. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. ητοι τη ουσια. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. διδοσθαι. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. του εµου γενους. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. τον οντως οντα Θεον. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. Που γραµµατευς. ω της πωρωσεως. αδελφοι. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων. Ω της ευηθειας. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. τω µεν φωτι ηνωµενους.

Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. Τουτων η γνωσις των θειων. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. αυτον τον Θεον. θειω κινουµενοι Πνευµατι. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος. α δια νοερας θεωριας.περιεργαζεται. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. ειπειν ολως ου δυναται. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ.. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος.

Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. καθως φησιν ο προφητης. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. Πατερα δε. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. Υιου και Πνευµατος διχα. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. Ει γαρ ενωσεις αυτους. του Πατρος και του Πνευµατος. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. αλλα διηµαρτες της ενοτητος. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. ενωθησονται. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. αλλ᾿ ουδε Υιον. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν.Πνευµατος. ουδαµως ευρησεις.

Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. φησιν. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. ω ανθρωπε. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. ως ορω. ενθεν ερω. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. ω αδελφοι”. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. ωσπερ επιλαθοµενοι. Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. οτι εαυτους ανακρινειν. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε.εκπληρωσεως. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. “Μηδεις υµας. ω αδελφε. Ουδαµως. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. απατατω κενοις λογοις. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. ως απειθειας και απωλειας υιοι. η ουπω εις το υψος (278) . αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες.

εγω σοι προσθησω τα εικοτα. ων ο βιος. Τον ουν φθονον ωδινων. αδελφε. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. . ως ειρηται. Ει µεν ουν. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. Ειπε. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας.τουτο ανηνεχθης των αρετων. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. ω αδελφε. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. Και πως συ. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος.

πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. κατηχουµενος ων. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. ινα παραφρονων ειπω. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. αυτος εστιν ος . “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. ως ειποµεν. Πως. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. γεγονας. ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. οια δη κατηχουµενος. µηδε αγιος ει. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. του µεγαλου Θεου. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος. δια του Πνευµατος αυτου. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις. ως ειδως τα θεια. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον.ως γεγραπται . Ηµιν δε. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. υπο σου βιαζοµενος. “α . Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. Ει γαρ µη απαθης. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. ιστασαι.

αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. ασβεστον διατηρουµεν. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. χρηστοτης. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. µακροθυµια. το µεγεθος. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως. οιδεν. αγαθωσυνη. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . πραοτης. ενος εκαστου αυτων το ειδος. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. ο αµορφος και ανιδεος. ως εκ λαµπαδος τινος. αµεθυσον και αλλους τινας. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες.εν Θεω θαρρων λεγω -. εγκρατεια”. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος. ειρηνη. σαπφειρον. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. πιστις. ει µη απειρως εχει. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. των ευτελων και αχρειων. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. χαρα. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον.

Τι γαρ φησι. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. φησιν. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην.βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον.. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. αδιαφορουµεν. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. “Παντα λογον αργον ον εαν . “Ο γαρ αγαθος.

αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. . Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον.λαλησωσιν οι ανθρωποι. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”.

ουδε προλαβων εδεξω αυτον. πολλοι µεν ειδον και προτερον. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ορωσι και νυν. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. οιµαι. πλειους δε. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. πας αρα . ει δυνατον. “Παυσαι. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ως αυτοι φατε. ινα µη οµοιος γενη αυτω. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. ω ουτοι. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. και των βουλοµενων εκαστος οψεται.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. Εξ υµων µεν. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. λεγοντες. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης.

” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. Ει ουν και υµεις υπο . Τι δαι. αυτος συ. και µη βουλοµενος. ω αδελφε. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. Ειεν. οτι εκ Θεου εστε. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. Ουδαµως δη. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. Οθεν. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. Ουτως ουν και υµεις. Συ δε. σαρξ εστι. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. (286) φησι. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. ει βουλει µαθειν. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. καθοµολογησεις. οιµαι. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. Παντως ουδαµως. Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου.

και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. παχεις. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. λεγω. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. Αλλα. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. ενδον µενει. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. τας καρδιας. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. καθ᾿ οσον νοει. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. σπουδασωµεν. αυξανων τη πιστει. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. παρακαλω. πατερες και αδελφοι µου. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. και παλιν. τη . ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. απο οιησεως λογισµων ατρωτος.

ειπειν ουκ εχω. Και οτι . οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. ω αδελφοι. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. Το δε πως. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. µαλλον δε κατα φυσιν ον. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται.

και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. Πολυς ηµιν. ατελευτητος. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται.η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. τοις δε γε κατ᾿ εµε . ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. πολλης της του νου καθαροτητος. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». ινα γνωµεν. ηγουν υποχωρησουσι. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. αγαπητοι. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα. πολλης της σπουδης. (291) και τινος ενεκεν. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος.

ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. εξεπεσον. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. . µη εκ λυπης η εξ αναγκης. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. οι εξ εκεινων τεχθεντες. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. ως αν. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. ως ειπειν. υστερον δε και ηµεις. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. ου δι᾿ ετερου. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. ως φησιν η θεια Γραφη. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). εδουλωθηµεν. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο.

ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. ου φωτισθεις. Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ο αφθαρτος. Η γαρ θεοτης. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. αλλα φλεγουσα. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος.αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. και σκοτισθεις µαλλον. αλλα τιµωρουσα δεινως. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. θνητος εκ θνητου. ου φωτιζουσα. ουχι αυγασθεις. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. Τινος χαριν. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. αλλα σωσαι τον κοσµον. ου ζωοποιουσα. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. ο αθανατος και αναµαρτητος ων. αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. το σκευος της εκλογης. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . φοβερα και φρικτη δεικνυται.

ουτως παλιν ελευσεται». ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. Ου µονον δε. παντα λεπτοµερως καθορα. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. Ει γαρ . υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. «Εγω γαρ. και τα εργα αυτου. προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. Η γαρ ηµερα Κυριου. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. φησιν. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. τα τε αισθητως πραχθεντα. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. ολος αµολυντος. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. φησιν. καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. τα τε ψυχικως ενεργηθεντα.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. οια εισι. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου».

πως αυτον οι αµαρτωλοι. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. ουκ εστε εν σκοτει. αγαπητε. ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. Υµεις δε. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. οι απιστοι. δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. παντως. αδελφοι. ειτε καθευδοµεν. αποθανοντος µου. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. ειρηνη και ασφαλεια. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. ινα ειτε γρηγορουµεν. και ου µη εκφυγωσιν. ουδαµου φως θεασοµαι. και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. µη ειπης εν τη καρδια οτι. ουτως. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας.µη τουτο εσται. αµα συν αυτω ζησωµεν». εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. αδελφοι. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας.

και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. αδελφοι. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. «Χριστος»γαρ. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. αλλα και εν τω Πνευµατι. αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. ει και λαµπει τρανως. Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. φησιν. ουχ ως αρνουµενοι µονον. αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. Ο του φωτος χωριζοµενος. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. και ουτος κατακριθησεται. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». Μηδεις υµας. Ουδαµως. «εαν περιτεµνησθε. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. αδελφοι. πως υιος λογισθησεται.επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . οµοιωθησεται. Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». ενδικως κατακριθησονται. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. ουδεν υµας ωφελησει». αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται.

καταλιπων µεν τον ανταρτην. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. Ειτα . ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους. Ον ευθυς. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. ποιησαι και φυλαξαι. εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. ως ακουω.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. συµπαθη και φιλαγαθον. αποδεξαµενος. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας.

εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι. φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην. πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε.

Τοιγαρουν. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. ην µοι αφορητος.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. θλιψις. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. Ει γαρ τουτο εγενετο. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. οµοιως ηµας. αδελφοι. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. µαλλον δε µειζονως. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. πιστευσατε. τους αρραβωνας λαβειν. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. παρακαλω. ινα και αυτος. ουκ αν . απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. αδελφοι µου αγαπητοι. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. µαλλον δε αυτον εκεινον. αποδεξηται και τιµηση. και ουχι βασιλευς µονον. εαυτους εκκαθαραντες. σπουδασωµεν κτησασθαι.

εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. εκθησοµαι. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. Αλλα προσεχετε. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». πιστος ειναι οιοµενος. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. Θεον τον Πατερα λεγων. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. Λογον τον Υιον. και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. αδελφοι. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. αντι του· . τοις αδελφοις µου. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. απιστος ευρεθησεται. καθως ειποµεν. Εν τη των ορωµενων κτισει. και εις το πυρ εµβληθησεται. Ει ουν ο Χριστος Θεος. Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. Ταυτα τοινυν ειπων. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. Εν ποια αρα σκοτια. ινα. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. αυτον παλιν εχει τον Κυριον. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν.

ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. ουδε ευρεν. φησι. τον κοσµον ποιησας. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». Πως. «Οσοι γαρ. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. διεστη του κοσµου. αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. νυν µεν µετριως. ινα σαφες αυτο απεργασηται. εν δε τη αναστασει τρανοτερον. Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. . αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. ουδε εγνω. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. φησιν. ου τοπω. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. ελαβον αυτον. ουδ᾿ ηνωθη. Προσεχετε µετα ακριβειας. ουδε αυτον εωρακεν. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν. αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. φησιν. παρα τω Θεω εισιν. φησιν. ουχ ως µη οντες. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». εν τοις πασιν αριδηλως εστι. Ειτα ποιησας τον κοσµον. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. φησιν.

ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. φησι. Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. ωστε µη µονον ειναι πιστους. οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. καγω εν αυτω». Οσοι δε ελαβον αυτον. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω».ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν. ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. πληρης χαριτος και αληθειας». Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. οτι εγω αγιος ειµι». αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις.

ει τεκνον Θεου εγενετο. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». Εµµεινωµεν. ου λογω µονω. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. εαυτον θεασασθω. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. φησιν. Αψευδης γαρ ο Χριστος. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. (307) Ει ουν εκεινος . οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. κατ᾿ αυτην την ωραν. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. Τοιγαρουν εκαστος υµων.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. οτε ταυτα εγενετο. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. αδελφοι. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». µια δε των αµφοτερων η δοξα. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. Γεννηθεντες. ουκ ανθρωπος. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. ου µη διψηση πωποτε. αδελφοι. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν.

ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. εν φως. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. Ει ουν η πηγη βλυζει. ουκ εστιν. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. αορατον. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. φως ο Υιος. ασυγχυτον. ανενδεες. ολως αισθησιν λαβωµεν. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. ακτιστον. βλασφηµει. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. Φως ο Πατηρ. αΐδιον. αποσον. Πολλοι γαρ ειδον µεν. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. ωσπερ αρτι. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. ατµητον. τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. κατα τους ουτω φρονουντας. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. ουκ εκτησαντο δε. ετι οντες εν σωµατι. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. αχρονον. οτι µη . ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. φως το Πνευµα το Αγιον.

Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. ουκ εν ηµερα µονον. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας.επολυπλασιασεν αυτο. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. ει γε βουλεσθε. Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. Ενταυθα τοιγαρουν. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ενταυθα τα σκαµµατα. κατακριθησεται. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. Και πως εσται τουτο. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. εστιν η πανηγυρις. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. αλλα δια ραθυµιας απολεσας. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν.

διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες. αρα. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. Ου γαρ εστιν. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. (310) ει και µη τη ποσοτητι. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. ινα παλιν ερω. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. αδελφοι. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. Ο γαρ Θεος. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. αδελφοι. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. λεγων. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. φως εστι. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. επειτα και ηµων. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. το φως του κοσµου». ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι.

υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. σε. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. τη ση ρυπαρα καρδια. απρακτος ων συ και αργος. εν νυκτι διαγεις. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. ως συ λεγεις. περιγραπτον. αλλ᾿ ως εν βορβορω. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. ωσπερ ουν και φως. πονηρε δουλε. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. και χρηµατισαι ηµερας υιος. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. οτι ελθοντα µε.εγενετο. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. ως ουκ οιδας. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. τουτο γινωσκων αυτος. ητοι φωτος. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. οστις αν ης ο τουτο λεγων.

και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων. µεθ᾿ ηµων ων. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. Ταυτα τοιγαρουν ερει. και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. εργατα της ανοµιας. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». τουτο τοις νοητοις Θεος». Ουδαµως. . εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. καθως ο Παυλος φησι. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων. πως. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα.». και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι».θεαθηναι. ινα το φως ηµας καταλαβη. Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». ελευσεται. και νυν ο Κυριος λεγει.

ενταυθα οντες. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. σωµατικως δε ουκετι. θεοι τη χαριτι. ανθρωποι τη φυσει. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. εκει το παν ελπιζοντες.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. περιφεροµεν. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. αλλα φθαρτον αυτο. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. µενουσιν. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. καθως φησιν ο . πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι.

εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. εν τω εµω φωτι. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. τουτεστιν εν τη εµη δοξη. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. τις αρα ηµων απιστοτερος. αλλ᾿ εν εµοι. αλλα και ασυγχυτως. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. καγω εν αυτω». αρτον λοιπον µονον ψιλον. φησιν. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. «Εγω γαρ. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. ηµεις δε τα κληµατα. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. Και ουκ ειπεν. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. εν τη εµη θεοτητι.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. εργων ερηµοι. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. τι νεκρου διαφεροµεν. Ει τοινυν αυτος φως εστι. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». τις ηµων αθλιωτερος. ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν.

Και µη απιστει τουτο. Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. η και µετα την εξοδον. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. . Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. ταυτην λαµβανουσιν. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. Οντως ουδεις. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου.

οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. ουτοι δε εντυγχανουσιν. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. . Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. των αλλων απαντων καταφρονησαντες. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. οτι. ει τολµηρον δε ειπειν. Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. οµοιοι αυτω εσοµεθα». Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. οταν αποκαλυφθη. αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. οτι αυτοι. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. οτι. οµως γενησονται. φησιν. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. οπερ απευχοµαι. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. µετριως µεν. συγκραθεντες αυτω. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι.

αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. Ποιοι. οταν εγγυος εστιν. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. εν τω µετωπω. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. αλλα ενδον. Απαγε. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. οντα δε εν τω Θεω µονω. µητηρ αυτου λογισθησεται. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. . αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. το του Χριστου στοµα. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. ουδε ους ηκουσεν.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. εν τη καρδια ηµων. αλλα µορφουται µεν. Ουµενουν. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν.

οτι αδυνατον το πραγµα. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. εν ενι φωτι. ω αδελφοι. ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. ουτως ουδε. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. . µη τι γε µεριµνωντες. γινωσκοµενοι. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. απαραλλακτως. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. η οτι (321) γινεται µεν. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. ως επι µαρτυριον κληθεντες. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. καθως ειποµεν. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα.

και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. Και παλιν· «Ως νεκροι. αγαπητε. Ο ηδη νεκρος γεγονως. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». και ιδου ζωµεν. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις. παντων χρηζει. και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. Και προς το τελος. αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. παντως εστερηται. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». και ου δακρυον. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. ει και τουτο τις οιεται. παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων.

οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». ει µη προ των πυλων αυτης. κυριος τουτων ενος πως γενηται. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. Εν αληθεια γαρ. εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου.οφειλει του κτησασθαι. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. Το µεν γαρ ιδειν. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. Ου βουλει. Ουδαµως. Ο δε γε αναγινωσκων. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. µη κτησασθαι δε. Και ιδου συ νεκρος. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. φησιν. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. οι πτωχοι τω πνευµατι. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. Και ωσπερ νησους τινας εν . ωσπερ κριος. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Θανε και ζηση. ειποι αν.

Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. Ως γαρ ουκ . ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. ερχεται. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου.πελαγει θαλασσης. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας. επι τη γεφυρα περιπατων. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος.

εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. . και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. οι πτωχοι. προς το ταυτης κρατησαι. Υποδειξον. ∆εσποτα. ηµεις οι αναξιοι. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος.». αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. Αλλ᾿ ω Κυριε. Ηµεις εσµεν. ο οδηγος των πεπλανηµενων. οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. ∆εσποτα. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. Νυν ουν. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. µηδεις αυτους πλανατω.

∆οξα σοι. ασχηµατιστον. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. αγνοουµενος παρα παντων των . ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. ∆εσποτα. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. ανιδεον. τω ουτως οικονοµησαντι. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. ∆οξα σοι. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. ο φυσει φιλανθρωπος. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. αποσον. Ο τα παντα συνεχων. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. των δουλων σου. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. τον τα παντα. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. αϋλον. ω αγαπης υπερβολη. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. τις ιδων σε ου φριξει. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. και αυτον τον βασταζοντα. Κυριε. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. ανεκλαλητον. αποιον. ∆οξα σοι. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. ∆οξα σοι. Τις σε. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως.

τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. προ του ταυτα εννοησαι σε.συνοντων αυτω. η ποσων ορωµενων κοσµων. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. εξεις ενδον ουδεν. Χαραν γαρ ων. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. και ωφελησεις οντως ουδεν. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. µηδε προσπιπτε. Ισθι ουν οτι. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. Αλλα βλεπε. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. Ποιου. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. ουκ εσεται πλουσιωτερος. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. µηδε προσοντων αυτω φυσικως. απανασταντος αυτου απο σου. συντριβων σεαυτον και µαστιζων. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι.

Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. φησι. αυταις δη. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. Ταυτα τοιγαρουν ειπων. οντος ανενδεους. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις. ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. φηµι. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. ∆ος ησυχιαν. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. Ει ουν. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. ωσπερ ειρηται. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. Εκεινου ουν. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. ως ειποµεν. Στηθι ουν. Εκπληττου. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον.

αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. ητις αυτος εστιν ο Θεος. της βασιλειας λεγω των ουρανων. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον.γραφησας θεολογιας καλως. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. . αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. Εαν δε συ. εν κατασχεσει γενοµενος. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. Παντη που δηλον. ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. Ει δε. Καγω τουτο σοι λεγω. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. ο τοιουτου πλουτου. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης.

καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. τον υπερανω παντων των ουρανων. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. Μη οργισθης µε. Μηδαµως Κυριε. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. ∆εσποτα. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. ∆εσποτα. ειτα. αρχιερεις. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. Εδει σε ουν. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. ιερεις. αλλα και διαγων µετα Θεου. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. περι τα στασιωδη κατελθων. εαν υπ᾿ εκεινων παντων. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. Μη. τον δουλον σου. (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. τον αθλιον και ταλαιπωρον. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. και δια τουτο εκει . µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα.

συ µε ωδε τιµωρησον. Πως συνδιαξεις. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. Κυριε. ∆εσποτα. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω.». τα εµα προβατα ποιµανον. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. τας λοιδοριας. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. ει κελευεις. τα σκωµµατα τουτων. ∆εδοικα µη φειδωλια. Πως ου φευξη. ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. µονον εκει µη εκπεµψης µε». ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. ∆εσποτα. τους αδελφους σου επιστρεψον».αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. φιλανθρωπε. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. α µαλλον επιστασαι συ η εγω. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». Πως καταδεξη. και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . Αλλα πως παντα εξειποιµι. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. ο ευσπλαγχνος. αυθις εδει σε προσπεσειν. τρεπτη ουσα. κατατεµε. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. µη µεριµνα συσκοτηση µε. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. Απελθε. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. συ µε και µεληδον. µη ηδονη απατηση µε. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω.

φησιν. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. αλλα µετα φοβου και τροµου. Ελεησον ουν µε. ω της σκοτωσεως. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. ει φιλεις µε. ου ζωντων. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη. Πολλοι γαρ. ω της εσχατης αγνοιας. ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. η µαλλον ειπειν νεκρων. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. ου βλεποντων. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. κακεινου «Ναι.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . Κυριε. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. ω της τολµης. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. ουκ αισθανοµενων. «Ποιµανε. αλλα ανοητων και εθνικων. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. φιλανθρωπε. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον.

και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». τα προβατα µου». και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. ουδε νηθει». µη πηραν. και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. . αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου. και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. µη ραβδον. Αλλ᾿ ιδωµεν. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. φευ. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε. Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. ει δοκει. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. Ποθεν τουτο δηλον. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». φησι. µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. µηδε αργυρον. µητε δυο χιτωνας». Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια.

προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. φησι. και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. Ουδαµως. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις. ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». φερε δη . πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. Ειπον γαρ.

φησι. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. των δε καταφρονειν. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. Εκ του εις σε. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . ουκ οικιας. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. ου δοξης. στηριξον τους αδελφους σου». Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις.εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». φησι. πλειον τουτων. Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. Τι γαρ χειρον. φησιν. φησι. ου τα µεν τηρειν. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. µαθητευσατε παντα τα εθνη. ινα µη εκλειπη η πιστις σου». Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ποιµαινε τα προβατα µου». «Πορευθεντες γαρ. ου πραγµατειας. Καγω εδεηθην περι σου. αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. «Ποιµανε τα προβατα µου». Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. ο δε απιστησας κατακριθησεται». αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. υποδειγµατος. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι.

θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. εξ ολης της διανοιας. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. και δυο κοσµων. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. ζωης φηµι και θανατου. µη κλινην εχων. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. του ενεστωτος και του µελλοντος.καταλιπων. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. Αφετε και αφεθησεται. µη στρωµνην επιφεροµενος. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων.

ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος.απαγε της βλασφηµιας. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. τεκνα και πατερες και αδελφοι. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται. Μηδεις τοιγαρουν. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. µη. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει».ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται. Αρχων δε του σκοτους λεγεται. φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». αγαπητοι. παρακαλω. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -.

και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. ανιωµενος. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. αγων και συρων τον αδελφον. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. και µη πραως φερης την ατιµιαν. αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. κακοπραγων η και απορων. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. ου µονον δε. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. οταν υπερ χρηµατων . λυπουµενος. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. και δικαστηριω παριστασαι. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα.

ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. ουχι προδηλως µαινη. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως. πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. λυπουµενος. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. και το ου. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. ναι. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος.απολλυµενων δικαζη. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. καν αυτος αληθευη. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . αλλ᾿ εστω υµων το ναι. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. Αναγκη γαρ. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. παραβαινων την προσταξιν του Θεου. Μη δη ουν. και παλιν· «Αµην. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. αµην. φησιν. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας».

εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. ειτα. ως βασιλειον ιεραυτεµα. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. και ουτως. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. ου µονον δε. ω αδελφοι. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». παντα υποµενωµεν. αλλα παντα στεγωµεν. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. .

νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. και τουτο καλως καταµαθωµεν. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. ω πρεπει πασα δοξα. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. παρακαλω. ως η των θειων Γραφων ερευνα. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. σχολασωµεν. ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας .κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. τιµη και προσκυνησις.

Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. ως. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. ου µονον δε. η και µετα το ευρειν χρυσιον. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. αλλα µετα των . και ου τουτο µονον. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη.

φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. οικειους τε και αλλοτριους. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. φοβω τουτων βαλλοµενος. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. ο δε. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. ει και συνην αυτοις. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. εζηµιωθη τον καιρον. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν.

Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. του θανατου λεγω. ως δι᾿ οβολου ενος. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. αγρυπνουντες. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. ειτε εξ ορατων. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. Ει δοκει δε. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. η και θανατον αυτον υποστη. ειτε εξ αορατων εχθρων. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. Και καθαπερ εµπορος. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα.

ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου. ο αρεσαι Θεω ου δυναται. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. εξαγορασωµεθα. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι.αγαθα. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. οι φιλοσαρκοι. οι φιλοδοξοι. παρακαλω. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. τον παροντα καιρον. οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν.

Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. κτησασθε τας ψυχας υµων». (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. φησι. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. αυτην την αποστροφην του Θεου. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. εν ευχαις. εν πενθει. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. την των ανθρωπων καταγνωσιν. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. τη δε ψυχη. επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. εν χαµευνιαις. εν ευχαις. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. το βαρος δηλαδη και . (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. εν αγρυπνιαις. την της καρδιας ακαθαρσιαν.

τα φρονηµατα.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. Αλλ᾿ . ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. τα κατω λιπουσα του βιου. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου».

ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων. ετεθη εν τω παραδεισω. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. κωφευσας του . θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. του ξυλου εγευσατο και. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. εξ ουρανου». καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. τοιουτοι και οι επουρανιοι». (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. Τινα τροπον. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. Ινα. αισθητως αναβλεψας. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. Οιος ο χοϊκος. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις.

Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. αιωνιου αιωνιον. ασωµατου ασωµατον. Ουτος. Λογος Θεου και Θεος. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. γυµνος τε . τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. αχωρητου αχωρητον. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. Θεος εκ Θεου. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. µη χωρισθεις εξ αυτου. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. αορατου αορατον. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. µη καταλιπων ολως αυτον. ινα συνελων ειπω. ο εκ γης χοϊκος. ο Κυριος εξ ουρανου. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. (358) αθανατου αθανατον. ο πρωτος ανθρωπος. ακαταληπτου ακαταληπτον. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. απροσιτου απροσιτον. γυµνος.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. τυφλος. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. απο της παραβασεως γεγονε. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. εσεσθε ως θεοι. αναισθητος. ινα τα αυτα παλιν ειπω. γινωσκοντες καλον και πονηρον.

Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. αλληλοφονιαν. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως . ατρεπτως. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. ως θεους . φθαρτοι. αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν. Τινα ταυτα. Οθεν. τυφλοι. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. αναλλοιωτως. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος.. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. µη οτι γε πραττειν. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. Πορνειαν. . µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. γυµνοι και αναισθητοι. ατινα ουχ ο Θεος . εγενετο ανθρωπος. Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. ως οιδε.απαγε της βλασφηµιας . η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. θνητοι. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. ανδροµανιαν. κωφοι. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. οιος ουτος ο χοϊκος. µοιχειαν. και ει τι τουτοις παροµοιον. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει.

Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη. µονος φιλανθρωπος.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. την κατα σαρκα συγγενειαν. η πιστις η εις αυτον. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. ει µη µονην. ηγουν απο της γυναικος αυτης. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». Πως και τινα τροπον. µονος δυναστης. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. Θεου φηµι και ανθρωπων. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. µονος ην και εστιν αγιος. µονος αθανατος. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. µονος δικαιος. ως εσται εις τους αιωνας. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. Προσεχε. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. ωσπερ ην. µονος αληθινος. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. ως εφαµεν. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας.

αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. και ου µονον ταυτα. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. επουρανιου Θεου τεκνα. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. των αιωνιων αγαθων. αυτον δηλαδη τον Χριστον. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. αντι επουρανιων και αυτου του . του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. οντως πιστοι εσµεν. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. ολοι ολως επουρανιοι. Τινα εισι ταυτα. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. ως πιστευοµεν.

ουδεις αν εσωθη ποτε. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. και ου τουτο µονον. ∆ια δη τουτο. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. ως ο Αδαµ τοτε. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. ει δ᾿ ουν. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν.

η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. λεγων. εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. ο φυσει αληθης και η αληθεια. ερευνησας. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. αλλ᾿ εκαστος υµων. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. αγαπητοι. η αληθεια». οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. ο αψευδης. Θεον ψευσασθαι). αλλα και λιαν εστι δυνατον. Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον».«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. οποτε ουτως εχοντα ιδοι. το εαυτου συνειδος. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. ως ειποµεν. φησιν ο Αποστολος.

Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. η συναξει λαου. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. . αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. ει και τα παντα κατεχει. προτιµησει των ορωµενων αυτου. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις. εγκαλλωπισθησεται. αλλα ξενον παντων των επιγειων. αποστολικως ειπειν. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. εγω νενικηκα τον κοσµον. πως σωµατικως ευφρανθησεται. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». πως ουχι πενθησει. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος.

αποκριθητι. και συνετως. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. οτι δη τα µεν σβεσθησονται. την του Πνευµατος καθοδον». Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. Οντως ουδεν.. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. η την των φιλων συνελευσιν. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. την Αναστασιν. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. Τι γαρ µοι οφελος. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. την Υπαπαντην. κατα τον Σοφον. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. τα Θεοφανια. ο λαµπραις αυτων εορταις. αγαπητε. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. ειτα µετ᾿ ολιγον. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. την Αναληψιν. και ετι προς τουτοις. σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. παντων αποσβεσθεντων αυτων. Ουδαµως ουν. αλλα συµβολα εορτης. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. ει εστι σοι συνεσις. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. . εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. τι µοι το οφελος. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. ειπε µοι. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει.

Τις γαρ. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . ινα. Το γαρ νοητον σοι φως. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. ο τουδε του ναου τιµιωτερος. Ταυτα λεγεις. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. τι µοι το κερδος. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. αυριον δε σκοτισθησοµαι. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. υπο του λογου αγχοµενος. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. Αλλα (368) πως. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. Ουτω προστασσεις. Καθαπερ γαρ ο ναος. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. καθωσπερ ουτοι. λεγει Κυριος. φησι. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην.» φησιν. Ειπε.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. Ποιον δη τουτο. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν.» φησιν. Ακουε νουνεχως. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. ουτος ο περικαλλης οικος. ουτω και ο οικος της σης ψυχης. η σηµερον ευφρανθησοµαι. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους.καν αγης σιωπην. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. Ου τουτο λεγω. Το δε νοητον σοι µυρον.

Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. υπαινιττεται. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. Ο αινος δε και ο υµνος. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν.

µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. και παντας. ειπε µοι. αρχοντας. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. ως οι παλαι Ιουδαιοι. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». συγκαλει. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. Και πανυ µεν ουν. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. ει οιον τε. εορταζε. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. Εστω σοι εορτη. υπερ τας του ηλιου ακτινας . οση σοι δυναµις. µοναστας. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. «Ου γαρ δεδοξασται. «Εορταζε» φησι.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. Τι ουν. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». τι σοι το οφελος εορταζοντι. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. ∆εος µη και συ. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. βασιλεις. φησι. ακουσης «Μεταστρεψω. Πως γαρ. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. προφητων. λευΐτας. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. φησιν. λαϊκους. αρχιερεις. Ποιαν γαρ.

αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. οια δη φιλοι. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. ου µη διψησης εις τον αιωνα. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. αρρητος γλυκασµος. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. νοουµενος δε αιµα Θεου. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. Αντι µυρων και αρωµατων. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. µονον εν αισθησει ψυχης. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. Ει εν αισθησει και γνωσει. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. Αντι πληθους λαου. ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. Αντι λυχνων πολλων. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. Ει εν θεωρια καθαρα . των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως. φως αφραστον. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων.

εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. πως. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. η πηγην βλυστανουσαν. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. ζωη. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. Ει ουν. νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. αγαπητε. ουδαµως ενωθηση Θεω. τρεφοντες µονον το σωµα. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις.µετειληφας ου µετειληφας. η πυρινον αυτον. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. πυρ και υδωρ εστι ζων. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. ου κολληθηση. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. ει φωτοειδη τον αρτον. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. η βλεπων το οιονουν φως. πως οιει της ζωης κοινωνος . αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. ειπε. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον.

η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. Εαν ουτω µεν εορταζης. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε. θερµαινει δε σε το πυρ. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. η ζωη επεσκιασεν. Χριστω συνοντες. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. Χριστω συµβασιλευοντες. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. µενεις µη λαµβανων. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. Ο γαρ απροσιτος Λογος. ουχ ηνωθη σοι δε. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. ου περιλαµβανεται αισθητως. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. ω πρεπει πασα δοξα. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις. και ουδε εορτη. ουχ ηψατο δε. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. µη εσθιων. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. δεοµαι υµων.γεγονεναι. ανοιξατε µοι τα ωτα. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον.

Γενεσθω. ινα. φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. Γενεσθω και ως η παιδισκη. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. Γενεσθω. φησιν. και ως πορνη. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. ει βουληται. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. ωστε. ζητησον και ευρησεις.των λεγοµενων. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. ει δυναται. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. σπευσητε. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. Γενεσθω και ως νυµφη. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε.

και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. επειτα ελεησει. θεασαµενος. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης.µου ο αγαπητος». κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν. τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . ου τα οπισθια µονον ιδη. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. αλλα. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. ει τοιουτος γενηται. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». Η. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. τη µια βασιλεια. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον.

Ει γουν η αργια κακον. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. εαν εκ τουτων σχολαση. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. αλλα . εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. ουτε µην εµποιησει σοι. ει δυνασαι ειπειν. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. Ποσοι. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. παρεστι γαρ. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. µη φοβου. Πως. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». παντως εξ αµφοτερων αργει. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. Ειρηνη σοι εγω ειµι.

και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. αλλα µετα του κοσµου . και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι».ω των κριµατων σου. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας. µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». κατα τον θειον .δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω».

απο της ησυχιας επι τον λογον. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. πορευοµενος. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. ουκ εχει εν εαυτω. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. ει και εαυτοις. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. αλλα ψευστης και πλανος. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. ουχ εαυτοις. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. . εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. οτι την αληθινην σοφιαν. µαλλον δε εξω της οδου. εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν.Αποστολον. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι.

. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. ει µη µονος ο Θεος εστι. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. δ΄. γ’. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. ε΄. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. αορατος γαρ. ει και τη γη παρεισιν. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. φοβος. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. ως ειρηται. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. και εστι και εσεται. Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. φησι. β΄. (383) α’. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος.

και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». . ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. Τουτου δε γενοµενου.στ΄. ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. θ΄. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. η΄. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. ζ΄. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας.

ιβ΄. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. ια΄. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . φησιν. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι».ι΄. ιδ΄. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. «Υποµενων γαρ. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. ιγ΄. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο.

Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ιε΄. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος. κ΄. ιστ΄. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. ιζ΄. αλλ᾿ οτε κληθης. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. ιη΄. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. Ο φευγων τον κοσµον. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. ιθ΄. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη.

κα΄. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. . Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. αδελφε. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. κγ΄. τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. ινα. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. Ει φλογα ελαβες. προς εγκρατειαν ακροτατην. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. τουτο µη καταδεξη. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις.χρηµατα. Τουτο γαρ φυλαττων. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. φησι. κβ΄. Και πρωτον µεν. προς κακοπαθειαν. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. και εις ακηδιαν εµπεσητε. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται.

κη΄. αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. φησι. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. του σκοπου µου απετυχον». ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. κε΄. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. κστ΄. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται.κδ΄. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. κζ΄. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. βλεπων αυτον. . εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος.

µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. οπως. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. λβ΄. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. λα΄. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται.κθ΄. λ΄. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. . ην και λεγοµενην ακουεις.

λστ΄. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». ως ουποτε αυτην εθεασατο. εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. λζ΄. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. . Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. λε΄. βαπτισµα εκεινο. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν.λγ΄. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια. δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. ανωθεν δε ειπων. λδ΄. ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος.

ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. µγ΄. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ.λη΄. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. µβ΄. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. αλλα και την επιθυµιαν . Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. µα΄. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. µ΄. λθ΄. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν.

Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. δι᾿ ης απατωµενοι. µζ΄. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. ως απο της γλωττης και του λαιµου. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. µε΄. ανυψουται κακως. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. αντιλεγει σφοδρως. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. και ζωντος αυτου.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος. µστ΄. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. . µδ΄. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι.

πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. νβ΄. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. να΄. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. ινα µη πλανηθης. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. νγ΄. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». ν΄. µθ΄. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. (396) ισθι. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. νδ΄. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. ουδεν των παντων ορα. Πας ο µη βλεπων. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν.µη΄. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. Πολλοι γαρ. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα.

τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. νη΄. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. ως απειθειας και απωλειας υιος . νζ΄. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. ιστω. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. νε΄. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. νστ΄. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. νθ΄.

ξβ΄. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. ευθυς κατορθουσι. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. Κυριε. ξα΄. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. Οιδας γαρ. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. ξγ΄. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . θανατου δε σταυρου. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. το εαυτους απαρνησασθαι. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. Κυριε. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου.ξ΄. ∆εσποτα. οτι θελω σωθηναι. Και δως.

ξδ΄. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. πονον δε καρδιακον εµποιει. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. Σατανα. Ακηδια και βαρος του σωµατος. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. µοναχε. η ψυχη µου. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. ξστ΄. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». ξε’.απο της ψυχης εξαφανιζει. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. και ινα τι συνταρασσεις µε. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. εν οις. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου.

ο’. φυγαδευει τους δαιµονας. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. Μη θαυµασης. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. ηπερ αυτους εκεινος. ποτε µεν βαλλει αυτην. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. φευγοντας µαλλον αυτον. ξη΄. ξζ΄. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. ξθ’.

οβ’. οα’. και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. οιµαι. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. Ο δε κραταιοτερος αυτου. και πενθους εκλειποντος. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. ως τον υπνον ενικησε. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. ογ’. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . Πολλη και πασιν.

ως δε Μανασσης. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. οστ’. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. Ου και εισακουων ο Κυριος. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . και βραχυ κενον καταλειψασα.τοιουτων ισχυει. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις. ως µεν Ιωνας. εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ως δε ∆ανιηλ. οε’. οδ’. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. ως δε οι τρεις παιδες. βοα προς τον Θεον. ως γε πειθοµαι µαλλον. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος.

αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. Επαν δε. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. οη’. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. µη γενοιτο. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. υποσηµαινεται. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». οζ’. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας.

Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. ουτε δι᾿ εαυτον.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. αµεριµνος οφειλει ειναι. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. εγκατοικησει. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». π’. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. Ο δε απο τουτων ελευθερος. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. οθ’. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. εις την υπερ φυσιν επανοδον. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι. πα’. παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. καν επισκοπος καν ηγουµενος . ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων.

ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι.» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. Ουτω την µεν αναιρων. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. µηδεν . και την σην καθαιρησης. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων. πε’. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. πδ’. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. την δε βεβαιων. αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. τα δε διατρεφεται. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις.». ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον».καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων. πγ’. πβ’.

Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. πστ’. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. $α’. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. $’. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. πθ’. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. πζ’. το παντα φρονειν. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν.εχων. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. ου πιστευει ποτε. πη’. το παντα νοειν. το . το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει.

$γ’. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. Ουκ ει τι παντως αργια. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. $ε’. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. $δ’. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. µη λανθανοντας δε. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. $β’. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. των εις την γνωσιν του . και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα.

Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. . $στ’. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. $ζ’. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. $η’. αλλ᾿ ετερον και ετερον. Πολλοι µεν. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. Ου ταυτον αναχωρτησις. το δε δευτερον. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. $θ’. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. ρ’. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. απαθων και τελειων. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. Η µεν γαρ. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. Η δε τριτη. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια.

και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. α’. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. ρα’. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται. .της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. και των αυτου εκδυς αναγκων. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. πως αισθησει υποβληθησονται. β’. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα.

οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. ε’. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. στ’. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. δ’. η’. αλλ᾿ εν τιµη ων. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. ζ’. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. παντων ακουει και ουδενος. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. και ουδε αυτων.γ’. µη πολυπραγµονησης τα κατω. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. µη επανακληθεις. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν.

ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. εως µεν εξω των υδατων εστιν. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. ινα µη τι πλεον ειπω. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. αλλα µερος τι καθορα. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. ιγ’. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. θ’. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. ι’. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . ια’. ουχ οσον εστιν. ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. ιβ’. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. µετα γνωσεως γινονται. ιδ’. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα.

επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. ιστ’. ιη’. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ιε’. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. . Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι.ορα. απορρητως ανερχεται. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. Απλους ων ο νους. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον. ιζ’. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται.

οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. αλλα γινωσκετω. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. κ’. . αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. ζων υπερ ζωην εν ζωη. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. κ’. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. ιθ’. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. αγνωστως δε. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. αλλα γινωσκετω. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. αγνωστως δε. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων.

ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. ορατον και αορατον. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. ζωον θνητον και αθανατον. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. ορατον και αορατον. µητε των νοητων προς τα αισθητα . οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. . αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. κβ’. γνωστικον της νοουµενης. µητε των αισθητων προς τα νοητα. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. αισθητον και νοουµενον. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. κγ’.κα’. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. εις αισθητος και εις νοητος. ωσπερ και δυο κοσµοι. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. εποπτικον της ορωµενης κτισεως.

και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. κδ’. κε’. ωσπερ βαρβαρος. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. ου Σκυθης. (421) α’. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. ουχ Ελλην. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. θηρια. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. ουκ Ιουδαιος. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. β’. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. κτηνη και ει τι ετερον. εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. Η Αγια Τριας. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. ανθρωπους. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. Απαρχη Χριστος. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι.

ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. επι πλειον σπλαγχνισθητι. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. ητις εστιν ο Θεος. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. ε’. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. γ’. δ’. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. . εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. αλλα παντας ως αγαθους οραν. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. η εξ εργων επιµωµος. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. τουτοις κολλωµενοι.

Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. ι’. η’. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. θ’. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον .στ’. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. ια’. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. ζ’. Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα.

Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. παντων. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. ου µεχρι ραφιδος µονον.καταφρονησαι ου δυνανται. και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . ιδ’. ιστ’. ως µεν υδωρ. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. ιβ’. γονεων. και ληθην λαβων των τοιουτων. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. ιγ’. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. ιε’.

ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. ουτως αει διατελει. ιη’. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. κ’. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. αλλα .οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. ιζ’. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. ιθ’. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. οπερ παντη αδυνατον.

ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν. εις γην πρηνης πιπτει. καθαραν. ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. µη φερων τουτο οραν. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. Τουτου δε γεγονοτος. Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. κγ’. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. κβ’. υπερ λογον. γινεται. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. κα’. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. νοητως δε γαληνην. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. Προ του πενθους και των δακρυων. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. ταπεινην. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων.

ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις. ος και ατιµαζοµενος χαιρει. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. απογινωσκουσιν εαυτων. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. κε’. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. εφ᾿ οις ηµαρτον. λοιδορουµενος ευλογει. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. κδ’. . τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις.καρδιαις ηµων. ουδε κατεγνωµεν εαυτων. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται.

αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. κη’. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. Ταυτης δε γενοµενης. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. πασα καθαροτης και . Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. «οι καθαροι τη καρδια. λ’. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. φησιν ο Θεος. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. κθ’. Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. κζ’. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. Οπου βαθεια ταπεινωσις.κστ’. «Μακαριοι». διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας.

µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. και οραται τουτω Θεος. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. γινωµεθα υπερανω των ουρανων. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. οτε αν βουληθη τις. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. λγ’. οτε βουλοµεθα. λε’. Τουτο καρδιας καθαρας . η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. λβ’. λδ’. λα’. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. ως αν. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. φησιν. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων.». και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα.

Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. λη’.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. εργω. µ’. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. αφραστου ηδονης πληρουµενη. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. πειρα και αληθεια. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. δυναµει. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. Προ θανατου θανατος. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. λζ’. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. λστ’. µα’. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. λθ’. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. ητοι νενεκρωµενος. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω .

Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. µωρια γαρ αυτοις εισιν. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. µγ’.λεγοµενους θειους λογους αυτων. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. «ουκ . παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. φησιν. «κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». ουτως. αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. φησι. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις». µβ’. οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες.

ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. σαρξ εστιν ετι και αιµα. µετα δε ταυτην. Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. φησι. µη απατασθω. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». ου κληρονοµει. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. µζ’. η µυστικως . αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. µδ’. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. τον Θεον εχων. µε’. την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». µστ’. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως.

την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. µθ’. να’. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. . Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. ν’. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. µη’. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα.

ο κεκτηµενος τουτον διακειται. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. αορατως ορωµενος. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως.νβ’. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. νε’. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. ακατανοητως κατανοουµενος. ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. µη εχων αυτον ως εχων εστι. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. νγ’. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». και εχων ως µη εχων. νδ’. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. ακρατητως κρατουµενος. καταστραφεισα. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν.

Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. νη’.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. νστ’. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. νζ’. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. νθ’. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. φησιν ο Σοφος. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν.

τω φιλαΰλω και φιλαρετω. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν. τω φιληδονω και φιλοκοσµω. γρηγορων και καθευδων. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. λυπηθησεται και θλιβησεται. ξ’. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. υπαρ και νοερως. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. ξα’. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. ξβ’. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει.Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων.

µεστη ελεους. ξγ’. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. ουκ εξαπατωµενη. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. Πολλοι µεν τον ερηµικον. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. (441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. ξστ’. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. εµφιλοσοφει. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. ξε’. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. απερισπαστος. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. καθαρα. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. ουτως εστιν ιδειν και επι των . ξδ’. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. ησυχος. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». σοφιας. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα.

ως φησιν ο ∆αβιδ. ο’. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. ξζ’. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. απο Θεου. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον.πνευµατικων. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. ξθ’. ιν᾿ ειπω. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. επαινετοι και µακαριοι. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. εκπορνευει. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. ξη’. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και .

αγνωστως και γνωστως. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . οα’. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. οβ’. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. ουκ οιδα. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. ∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. συνοντες αυτω εκεισε. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. (444) µη αντιτεινωµεν. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. ογ’.

προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. ως πιστοις και υπηκοοις. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι .επιτυχιαν. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα. Οταν παση ισχυϊ. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν. οε’. Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. οζ’. οδ’. τοτε ηµιν. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. οστ’. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν.

Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. οθ’. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. οη’. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. Μη γαρ. ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. π’. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. συγκληρονοµοι δε Χριστου». αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. . και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. κληρονοµοι µεν Θεου. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. ανθρωπε. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. και κληρονοµοι. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι.

ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. αι θλιψεις. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. κατα τον θειον αποστολον. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. πδ’. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. πβ’. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν.πα’. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. βλεπων αει. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. πγ’. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. συν τη οιησει . ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα.

αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. πστ’. τοσουτον τα . Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. ει αρα γε ακουσωσιν. µεστην εριθειας και φθονου. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. ψυχικην. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. ην εµωρανεν ο Θεος. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. υπο τουτων χειραγωγουµενος. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. δαιµονιωδη.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. πζ’. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. κατα τον θειον αποστολον. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. πε’. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν.

Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. πη’. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν. µη επιγινωσκοµενος δε. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. 90. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο . αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας.µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. πθ’. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω».

ως ειρηται. της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. 93. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. 95. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. ποτισαι τε και θρεψαι. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα . τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. 94. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. απερ βουλεται. 91. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν.εκτισται µεθισταται φυσεως. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. 92. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. εµοι εποιησατε».

αλλα και τους παροφθεντας. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. αλλ᾿ εκαστος. ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. 98. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. . 96. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται.». ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. ποτισας. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. 97. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. 99. εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. κριναντας τουτο. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται. αρα οι παντες απεθανον». τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου.

ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. Απαντ. . Μηπω οντος του κοσµου. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. Θεος. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. ο τον κοσµον ποιησας. 2. Ερωτ. Πως γαρ. και προ του γενεσθαι. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου.ρ’. (454) 1. πως ην εν τω κοσµω. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. και τα µηπω κτισθεντα. Ερωτ. Τελος των κεφαλαιων σκε’. Οτι. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. Απαντ. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα.

Πως. Ερωτ. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται.3. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. Απαντ. Ει ουν. ως λεγεις. που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. παρων. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. 4. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. Απαντ. Ερωτ. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. ουδε οι αγγελοι. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. Ο δε τα παντα πληρων. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. Αρα διεστη του κοσµου. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. πως αρα πορρωτερω . ως λεγεις. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. Ερωτ. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. Απαντ. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. 5.

τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . οτι αυτοι τον Θεον οψονται». (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. ως εν οντα. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. Και πως φησιν ο Χριστος. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. Απαντ. 6. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. Και παλιν. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. Ερωτ. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. ει µη ο Υιος. ουδεις των απαντων γινωσκει. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. Απαντ. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. Ερωτ. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. 7. Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια.

Απαντ. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα.του αποστολου. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. και εκ µυριων ετερων αγιων. 9. 8. Πως ουν < ου > πασιν οραται. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. Ερωτ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. Ερωτ. Του Κυριου λεγοντος. επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. Απαντ. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος.

αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης . και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι.Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. 2. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. Ιστεον ουν. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. (11) 1. οιµαι. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν.

οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. 3. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. 4. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. οια δη τηλαυγης την διανοιαν.

ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. παντα τα οντα. ως σοφον. ως καλον. υδωρ. ως περατος εξηρτηµενα. πυρ. υπερουσιον. ως αγαπητον. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. 5. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. ως δυναστην. νεφελην. εγκοσµιον. ως αγιον αγιων. ως λογον. ως γνωστην. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. αστερα. υπερουρανιον. ως αρχης. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. περικοσµιον. υπερκοσµιον. ως αγιασµον. πνευµα. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. (14) ως Κυριον κυριων. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. ως αγαθον. ως αιωνιον. µηδεν οντα των οντων. αυτολιθον και πετραν. ως βασιλεα βασιλευοντων. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται.προσωνοµαζε. ως σοφιαν. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. ως Θεον θεων. δροσον. ως απολυτρωσιν. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. ως νουν. ως δυναµιν. ως δικαιοσυνην. ηλιον. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . 6. ως παλαιον ηµερων.

στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. ον εδεξατο εξ αυτου. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. φησιν. ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. κατα τον Σολοµωντα. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. 7.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. 8. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . κατα τον ειποντα. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα.

ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. 9. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. φησιν. ως ον κοινον παντων των οντων. την πατριον παλαι . Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. ως το λογιον. ειδον οι οφθαλµοι σου. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος.ου κατορυττει˙ αδολως τε. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. Ειχε γαρ. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. φησιν. φησι. (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. κατα το ειρηµενον. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. 10. 11. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν.

Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. 13. ερευνων. οια δη σοφος θεολογος. αυτο δε ουδεν. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. φησιν. και πασαν. ενουµενοι νοες. προς των θειων λογιων µεµυηται. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. ταυτα. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. 12. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. ως εφικτον. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. ως ειπειν. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και .φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν.

τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. φησιν. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. 15. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. µαλλον δε αυτους εκεινους. και πολλην αυτοθεν. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. ταυτα και ηµεις. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα. 14. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. ευ οιδα. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. ων ο νους εις πολλας . οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο.

οποση δυναµις. 17. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. αθανατος ουσα και νοερα. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. των εξωθεν. οις ου διδονται ταυτα. ως το λογιον. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. 16. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. Ειεν. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. µετεχει πλουσιως. οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας.

η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. 18. Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. και δοξασωσιν. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. ως εφικτον.αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ.

ι’. η’. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. ε’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. . οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. ια’. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. β’. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. Τετραστιχα του αυτου. ιβ’. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. δ’. ζ’. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄. θ’. στ’. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. γ΄. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων.

Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. κδ’. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. ιθ’. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. κ’. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. ιζ’. κβ’. ιε’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. κγ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. ιδ’. ιστ’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. επινοια η πραγµατι. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. ιη’. κα’. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. Παυλον τον θειον .ιγ’. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται.

Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. λβ’. οις εµπαθης ο βιος. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. . Προς ενα των µαθητων. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. κη’. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. κε’. λ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. λα’. κθ’. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. κστ’. λγ’.καν τουτω µιµουµενος. κζ’. εν αις αν γενηται. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. οι δ᾿ αλλοι. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. λδ’. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης.

Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. µβ’. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. λη’. µ’. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. του τι δει ποιουντα τινα. µε’. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. λζ’. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. µγ’. µα’.λε’. λθ’. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. λστ’. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. . Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. µδ’.

Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. νγ’. νε’. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν.µστ’. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. . νστ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. νβ’. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. µζ’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. µη’. µθ’. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται. ν’. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. να’. νδ’.

(33) Ελθε το φως το αληθινον. ελθε των κειµενων η εγερσις. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. ιερεις. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. η γνωσθηναι. ελθε το ανεσπερον φως. ελθε η αιωνιος ζωη. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. ενδυµα . ο υπερανω παντων των ουρανων. αρχιερεις. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. νη’. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. οποιος η ποταπος. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. οπερ εις. Ελθε η αιωνιος χαρα. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. ελθε των νεκρων η αναστασις. ατρεπτως. ελθε ο µονος προς µονον. λαϊκους. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. ελθε το στεφος το αµαραντινον. ελθε ο δυνατος. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. οτι µονος ειµι. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. µοναζοντας. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ελθε το υποδηµα το απροσιτον.νζ’. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης.

χαριζεται. ως εµνησθης µου. Νυν ουν ενσκηνωσον. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. (35) Ναι. ∆εσποτα. τω επι παντων Θεω! Μεινον. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . και µη εασης µε µονον. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. Α’. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. Η δια τι.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. ∆εσποτα. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. προς ους παραγινη. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. ων η ση παρουσια. τον ισχυροτερον παντων. και συµβασιλευσω σοι. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. ∆εσποτα. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. αγαθε. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. Ευχαριστω σοι. βλεποντες σε. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. αµην. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. αγαθε. αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε.

κακεινο µενει ατµητον. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. ειπε µοι. Εχει γαρ. πως εκεινος. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. απειρα τω µεγεθει. εξ αρχης. ου τελος ολως βλεπει. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. ανεκλαλητα πελουσι. παντη ασυνθετα. αλλα τη µετουσια. Ανακεφαλαιουµενον ολον. ανειδεα εις απαν. ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. αµεριστον υπαρχον. Ουτε αρχην γαρ καθορα. . 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. φως ου λαµβανει. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. ου φωτιζεται˙ φαινει. (37) Τι το φρικτον µυστηριον. δοκω. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. εκ του κτιστου. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. του οντος υπερ λογον. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. 25 απλα. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. ο εν εµοι τελειται. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. οπερ ελαβεν. Εκεινο δε πνευµατικον. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. ανεκλειπτον ως πρωην. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος.

αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. αυτους ελεηθηναι. και µη βλεπειν σε λεγοντες. Ουκ οιδα. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. µη εν φωτι διαγειν. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων. το φως παντος του κοσµου. ως φως γαρ. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. και ηθελον του σιωπαν. ειθε και εδυναµην. τι ειπω περι τουτου. γνωσωσι και µαθησωνται. µη λαµπεσθαι. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. ο δειξας µοι θαυµασια. καθως ειρηται. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. Σωτερ. Ο αραββων εντευθεν γαρ. η σφραγις παντως ωδε . αγιους. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. µη καθοραν αεναως σε. οσιους και δικαιους τε. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. α οφθαλµοι ουκ ειδον. φωτοειδης. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. µαθωσιν. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια.

αλλα και της γεεννης. δεινη. της βασιλειας εξωθεν. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. αιωνιος η λυπη. ως εστιν επι γης τα νυν. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. Σωτερ. ει αποθανοι. ως ευρεθη. τουτο ποιει µε τρεµειν. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. ανυποµονητος. Θεε µου.παρα σου. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. Τουτο φοβει µε. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. Μηδεις ανθρωπων. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα . Σωτερ. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. Σωτηρ µου. Αλλα κακως τεκµαιρονται. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. ∆εσποτα. και εσται. ∆εσποτα. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. παντως εκαστος. των εις σε πιστευοντων.

αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. συ ο παστος ο αρρητος. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. πραεων. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. Χριστε. της πραξεως. Θεε. συ τρυφη τε και δοξα. συ και ο κρατηρ του υδατος. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. ελπιδος και αγαπης. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. συ καινοτατον ποµα. εις αββυσον κολασεων . συ ο νυµφων ο θειος. φευ της αυτων αγνοιας. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. Φευ της αυτων σκοτωσεως. συ η τραπεζα παντων. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. . 135 συ εις ο αρτος της ζωης. ως αυτος συ εδιδαξας. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. συ χλοης ο παραδεισος. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. συ και η ευφροσυνη. συ και χαρα και ανεσις.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. 140 συ και η αγαλλιασις. Συ βασιλεια ουρανων. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων. συ και ζωης το υδωρ. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. συ γη. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. ο ετοιµασας ταυτα. Θεε µου. καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. ουδε γαρ εσται τουτο.

τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. Τουτο σκηναι διαφοροι. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. που ανωδυνον τοπον. τα µετρα της λαµπροτητος. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. Ω θαυµα. τον ατρεπτον τη φυσει. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. των αγαθων στερουνται. 160 Οι ουν. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. τα µετρα της αγαπης. Που αν ευρωσιν ανεσιν. µη βλεποντες το φως σου. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. καθαπερ ειρηται. τον αναλλοιωτον Θεον. µη παρα σου βλεποµενοι. ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. Χριστε µου. 150 της θεωριας τε της σης. τουτο πολλαι οικιαι.

ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. ονπερ το παν καλουσι. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. στοχασθητι. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. ινα και κορεσθωσιν. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. . αδελφοι. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. εξ ισης ολον παντοθεν. ειπε µοι. τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. και . δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. εν αυτω τε οικουντες.185 αβυσσος εσται προκοπης. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. θαυµα µεγαλης γεµον. ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. Οι ουν αυτου µετεχοντες. (44) πως ολον περιλαβωσιν. που και στωσιν. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. και οντως φρικης. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν.

τον πορνον. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Σωτερ. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . καν ολοι περιλαµπωνται. µελος αγιον οντως. Σωµα γαρ το σον. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. εξω φωτος τελουσιν. Ορω το καλλος. τον ακαθαρτον. µελος εκλαµπον. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. βλεπω την λαµπηδονα. το αχραντον και θειον. µη βλεποντες. τον ασωτον. Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. Θεε µου. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. οιδα.

α λαλω. πατρος. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. Ουτω και νυν µε ελεησον. και νυν πατρωας πασης. εντρεποµενος ολως. ουτω µαλλον δε µειζονως. αδελφων. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. µητρος. απερ λεγω. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. . ω Θεε µου. εις ποια εργα. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. ιδιων. µηδε πλανασθαι εασης µε. λογω προξενουσι˙ φευ. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. Σωτερ. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. Σωτηρ µου. και ταλαιπωρον. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. ουκ εκπληρω εξ εργου. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. τον πτωχον τε και ξενον. οικτιρµον. οιµοι. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. ως σε αυτον.

καν επιγειον. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. αναρχον. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. αγεννητον. ως δεινον οντως. Ευχαριστω σοι. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. Χερουβιµ. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. µονον. καν ουρανιον ειπης. τι δε των αρχαγγελων. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. το σε γινωσκειν µονον Θεον. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. Κυριε. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. κυριοτητων. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. ακτιστον. . τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. κτιστην τε και ποιητην απαντων. Τι γαρ αγγελων. εν τω κοσµω τουτω τε. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. γινωσκοµενον αγνωστως. οσον θελει.

. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. χαρα. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. στεφανος. πλουτος. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. αλλα νοουντες. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει. µια εφεσις και µια βασιλεια. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. ου καταλαµβανοντες. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. νικος. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. καν ενσωµατον ειπης. Καν ασωµατον. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον.

Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. Γ’. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. ον ορω καθ᾿ εκαστην. Μοναχος. Χριστου και των αγιων. βλεπων βλεπεται. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. . Πως δε κρατησω. και που ευρησως. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα. ου γαρ βλεπεται ολως. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. ∆’. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. οπερ εχω πλουσιως. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει.

τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω. οση δυναµις. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. ναι δη. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. Τους δε ποδας σου. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. Κρατει προπετους. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. .

αυτος. Αγνοω και γαρ. σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. τον ∆εσποτην των ολων. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. . Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. τι δε τα ορωµενα. ειπειν ουκ εχω. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. απατωνται δε πλειστοι. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. γνωριζει Θεον. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. ω Θεε µου. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. ω της δεινης αγνοιας. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. οι δ᾿ αλλοι παντες. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. ∆εσποτα. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες.

οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. δακρυα σωτηριας. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. Χριστε µου. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. µαλλον ειπειν. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. των εµων ευεργετων. το φως των εµων οφθαλµων. οις αντι κακων δος αγαθα. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. τα αιωνια. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. δακρυα ποθου. το φως του κοσµου. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. Ε’. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. . ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους.ην φυσιωσις. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας. τον οραν σε θελοντα. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. των δεσποτων µου. των εµων οντως φιλων. του αθλιου. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. τα και πλουσια και θεια. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν.

ξενος τε πτωχοτερος. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. . τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. Σιωπην ασκει. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. ει ταυτα κατορθωσης. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. την φυλαττουσαν ταυτα. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως.

πως εκκαιεις σου τω ποθω. πως και καιεις και γλυκαινεις.ΣΤ’. µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. πως φθοραν εξαφανιζεις. . πως βασταζεις. Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. πως ευθυς ουκ αποδιδως. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις. πως καρδιαν περιλαµπεις. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. πως την νυκτα περιδρασση. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. πως και υδωρ εις δροσιζον. πως αναγεις εκ του αδου. πως µε ολον µεταβαλλεις. Πως ανεχη. πως το σκοτος φως εργαζη. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως υιους Θεου εργαζη. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. Πως θεους ποιεις ανθρωπους.

ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. κατα το θεληµα σου. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. Κυριε. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. Συ µονος οιδας. συγκοινωνος θεοτητος. Χριστε µου. πως εν εµοι κατανοω. γενοιτο. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. ισως και µειζοντα αυτων. τη υλικη. γινοµαι υιος Θεου. ως ποθω. του παναγιου Συµεων. εµοι δε καθορασαι. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. ποιησει. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. ως ειπας.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. αΰλως. ∆εσποτα µου. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. πως δε µακραν σε βλεπω. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. ου τεµνονται δε ολως. Εγω πονω. . Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. Θεε µου. θειους και κεκρυµµενους. τη φυσει τε απροσιτος. καινους οµου και παλαιους. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. Θεε µου. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει. Αµην. µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι.

οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως.ου προς αγγελους. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. και γινωσκεις. αµαρτωλοι. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. Θεε µου. προς ηµας δε. Αλλ᾿ ουχι παντας. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. οσοι την δοξαν την κενην. θεοι τε κατα χαριν. πως εφορας τα παντα. ορασαι παρ᾿ εκεινων. βροτον οντα την φυσιν. ως γεγραπται. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. µοιχοι και ασωτοι. Η’. ηµας ορας δε παντας. φως ουν καυτοι τελουσι. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. ανθρωπων τους επαινους. ατρεπτως. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. τελωναι. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. ους ορας. τεκνα Θεου. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον.

προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. ζωουµενοι τε αυθις. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. και δοκω µηδεν εχειν.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. οπερ ορων επιθυµω. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. ει και πολυ ηγουµαι. υπακοη νεκρουµενοι. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. πιστευσον. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. Ακουσον. Ουτοι δεησεσι συχναις. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. οτι πολυ εστι. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα. Εν αοριστω γαρ βυθω. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. Οτι ορω τον ηλιον. ο ταλας. Οιδα. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. οτι ολιγον το δοθεν.

Ει γαρ τουτον τον ηλιον. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. ονπερ παντες ορωµεν. Ειπε. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. πως αν ου φριξει. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. ης κορεσθηναι. ναι δη και τα αορατα. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. εξω των ορωµενων παντων. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. αιφνης. υπερ την δοξαν την εν γη. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. αλλα και πασαν εφεσιν. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. των πραγµατων των θειων. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. ενεργουντα. δος και ηµιν πλουσιως . τον αθανατον µονον. ∆εσποτα. πως µη ποθουσιν. η αλλοιωσις ξενη. µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. τον ταπεινον. λαλουντα. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. τον εξω γης.

Θεε. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. Θ’.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. . Θεω µεµωραµενη. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. αι. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. ινα µη λεγω. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος. σοφια σοφων ηθετηµενη. (65) Αι. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. θαυµαστον. ων βλεπει. αλλ᾿ απαθεια τις. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. Λεγε. Κυριε. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος.

Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. την λιθου στερροτεραν. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. φυσιν αϋλον. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. Ι’. . δι᾿ ης κινειται. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης.

Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. Νυν δε. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. εν ουρανω τω πατρικω. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. το εν εµοι γινοµενον. απερ καγω. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. ο ταλας. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. Πλην ην αυτος αποστολος. αλλη πηγη ελεους. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. ως ηκουσαµεν. και κεκρυµµενος πελων. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. ξενος πλουτος χρηστοτητος. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν.

οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. ως ειρηται. εν εµοι εκτελειται. Ποια χειρ λειτουργησειε. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων. α εωρα. υπηρχον και µη βλεπων. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. αλλα τυφλος. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. τον ασωτον εκ µητρας. φωτι τω τρισαγιω. Οπερ και νυν. ποια χειλη λαλησουσιν. ποιος καλαµος γραψει. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . ποιος λογος εκφρασειε. και το φως εν τα τρια. πως δε και λογω γραψω. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. πιστευσατε. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. συνεχοµενος τροµω. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. Αυτα το φως παντως εισι. ποια γλωσσα εξειποι. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν.

αυτον εκεινον ευρηκα. τον την ζωην διδοντα.και. ολος εκλυθεις. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. υπογειος. ο λεων. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. Θεον αυτον. ζων αυτος εν τω ταφω. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ολος εξαπορησας. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. ως φασιν. . ως ειπεν ο προφητης. Ζων δε νεκρος. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. εξ ονυχων το θηριον. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. ον µακροθεν εωρων. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. και κλαιειν χρη τον ασωτον. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. τον Χριστον και Θεον µου. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων.

δυναµεως. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. (72) Πως. και γαρ. Παθη θυµου τε κ αι οργης. ου πας εφιεται. ενος εν τοις τρισι δε. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. Πατηρ. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. Θεου και Λογου. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. και σου αποστερουµαι. φωτος τρισσου εν τω ενι. Αµφοτερα και γαρ εν φως. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. φωτος. Υιος και Πνευµα. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. Θεε µου. Τα τρια γαρ οραται µοι. δοξης. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. ο εν κοσµω επραχθη. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. . ευ οιδα. οιµοι. Πατηρ ουκετι εσται. ειπε µοι. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. α ποτε ηφανισας. καταναγκαζονται. θεληµατος ωσαυτως. λειπεται γαρ του πλειονος. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. επειτα κτισις πασα. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. απολειται πρωτος αυτος. αχλυς επι την κεφαλην µου. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. ειτε Υιου η Πνευµατος.

οτε φανειται ολος. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. ως του ηλιου. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. ου µορφην. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. ολιγον µεν. οση υπο τον ηλιον. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. ουκ ιδεαν. ου φυσιν. Εγω δε. ο ταλαιπωρος. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. . αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. η κενη και µαταια. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. ου νυκτος παρουσια. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. ως εφαµεν.

πως ου πληρες ελεους. οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. πως παντα γραψω. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. ειπε. οιησιν. ηλθεν θηριων πληθος. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. ηδονην τε και µεριµναν. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. ου θαυµαστον. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. οιµοι. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. προσαγορευση µε. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. µη που τις απελειφθη. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. πως ανθρωποις αρεσω. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. Πως γαρ. αλλα και επαινουµενος. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη.

και αλλο της ψυχης µου. Χριστε. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. ω Θεε µου. ατµητε. Πλην ου τριπλους. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. ω φυσις αµολυντε. πως καθωραθης ως εγω. αλλα νεκρον. Αλλ᾿. ως ανθρωπος. ωσπερ πηλος τυγχανει. οιον φαγειν τε και πιειν. το παν ψυχης ειναι δοκω. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. µηδε επεγνωκως σε. ετερον δε του Πνευµατος. Αλλ᾿. αλλα διπλους. µεσον τουτου πλανασθαι. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. ασυνθετον εις απαν. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. ασωµατον. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. ολως ων εν τοις παθεσι. αληπτον παση φυσει. τρισαγια. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. εν θεληµα ανθρωπου. ουσια κεκρυµµενη. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. και µη εασης µε. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. φως απλουν και ανειδεον. αναισθητον. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. εγνωσθης τοις εν σκοτει . οιον το καθευδησαι. αχωριστον. ουσια αναλλοιωτε. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. ως αν ξηρια. Χριστιανος απο Χριστου.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου.

οτι οραται µοι το φως. ποια γλωσσα λαλησειε. Οιδα. τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. εθνικους. η γενοµενη δι᾿ ηµας. και εδεσµευθης ως φονευς. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. επαθες ωςκακουργος σωµατικως. φρικτον και υπερ λογον. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. φιλει µε και εκεινος. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. απιστους. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. ω και οµιλω . και οιδα. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. ο ο κοσµος ουκ εχει. Φρικτον γαρ οντως. αγνωστω δε τοις αλλοις-. ινα και χειρ µου γραψη. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. πιστους. Λογε. Τουτο οικονοµια σου. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. αµαρτωλους.ειπειν δε τολµα – και φιλω. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. ποιος λογος εκφρασειεν. παντας ανθρωπους. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. . ου γινωσκω. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. ω βασιλευ. τουτο η παρουσια. Εγω δε παλιν. εσθιω. ∆εσποτα. ποιος νους ερµηνευση. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης.

οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. ο ταλας. Βλεπω. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. φυλαι και γλωσσαι. Θεε µου. . τον ποιητην του κοσµου. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. καν ποσως. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. α εις εµε ειργασω. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. ω πρεπει δοξα και τιµη. και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. ουκ ακηκοεν ους δε. ο Θεος µου. πως αν καλως νοησω. λαλησαι ουκ ισχυω.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. ολος ων αµαρτια. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. Ι∆’. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. και γαρ επιστασαι τα εµα. κρατος. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. µεγαλωσυνη. ∆εσποτα. ∆εσποτα. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. οσα νοω και βλεπω. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. καν θελω. Οπως δε ταυτα γινονται. Ευχαριστω σοι. ω Θεε µου. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. (81) Εγω.

τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. Παντα ουν ταλλα. του καλου ∆εσποτου. ερχοµαι εις απογνωσιν. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. µηδεν λαλειν. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. αντι δε των κολασεων. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. δουλος υπαρχων πονηρος σου. . Σωτηρ µου. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. ουκ οιδα. οργης σου της δικαιας. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας.µηδεν ποιειν. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. Βασιλευ µου. τα πληθη των κακων µου. ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. µηδε απτεσθαι τουτων. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. Χριστε. φοβουµαι σου το κριµα. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. ο ταλας. υποµονην παρειχον. ως οιδας µονος. Κυριε.

και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. Λογε. ο Θεος µου και Λογος. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα. ο ταπεινος. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. ο ασωτος. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. Το δε κριµα των αδελφων. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους.Εγω δε πως. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. ποια ψυχη βαστασειε. Τουτο ουν το απορρητον. και πως εγω. εκει υπαρχεις συ αυτος. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. οιµαι. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. ους εγωγε ποιµαινειν . γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. ενος ακουων λογους. οπερ ποιειν εταχθην. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. ο πορνος. ους τεταγµαι ποιµαινειν. και πως εγω. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω.

ωστε λογω. ευσπλαγχνε. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. αγαθων εντρυφωµεν. ους δεδωκας µοι αδελφους. ουκ εχων. ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. ΙΕ’. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. Και γαρ. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. οις κριµασι γινωσκεις.τι φρασσω. Συ γαρ ει η απολαυσις. ει τι χρηστον η φαυλον. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. ποιµαινειν εν συνεσει. Χριστε. ων επραξεν αυτος. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. απηµονας. και τοις χοροις των εκλεκτων. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. ελεηµων. φαιδρους των αρετων τω καλλει. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. ο. ∆εσποτα των απαντων. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. πληροφορηθητι.

τον κατηµεληµενον. τοις προεργασαµενοις. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Θεε µου.. συναριθµησας σωσης. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. Θεε µου. οπως εκεινοις µε. τω ταπεινω την φυσιν. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. ∆εσποτα. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. µη φερων σου τον χωρισµον. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. ως εφικτον εστιν εµοι. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. Θεε και ποιητα των ολων. Βασιλευ µου. και γαρ ειµι ακαθαρτος. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. Χριστε. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. τον αθλιον. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. βαβαι. . µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. του φιλανθρωπου µονου. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις.

δοξα τη ευσπλαγχνια σου. . ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. και πρωτον. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. κατα µικρον αυξανων. δοξα τη αµετρητω σου. αληπτος αναφης τε.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. ολος εκτος της κτισεως. εργον σον γαρ κακειναι. ολος τα συµπαντα πληροις. συγκαταβασει. Σωτερ. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. αορατος. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. ως οιδας. και τοις εσχατοις. δοξα τη δυναστεια. Ταυτα προς σε λεγοντος. φαιδροτερον δεικνυµενος. υπερ φως απαν. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. δοξα σοι. ο απροσιτος. απροσιτος. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. Σωτηρ. οτι ατρεπτος. υπερ τα παντα. ∆εσποτα. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. των πρωτων τοις εσχατοις. υπερ αιωνας απαντας. παντα ποιεις. υπερ ουσιας νοερας. τον ανω πριν φαινοµενον. ∆εσποτα. ως θελεις. υπερ αρχην δε πασαν. αεικινητος πελων. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. ολος δ᾿ εν παση κτισει. τον ποιητην του κοσµου. διδως ως και τοις πρωτοις. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. υπερ ουσιαν απασαν. Αλλ᾿ οιδα. υπερ φυσεως φυσιν. οπτανοµενος. ολος ων εξω παντων. οµµασι νοεροις µου. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. ω του θαυµατος. παντα δυνασαι. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα.

ως ειρηται. Επει δε συ. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. ο αληπτος εις απαν. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. το φως του κοσµου. Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. τω προσινει. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. θεοι Θεον ορωντες. τις ουκ ακολουθησει σοι. απροσιτος. ως ηλιον σε αδυτον. τω µονω φιλανθρωπω. µονοι πιστοι και βλεπουσιν. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. τω συµπαθει. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. (88) αυτος εγενου και βροτος. οπερ εσµεν. ως ασβεστον λαµπαδα.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. ους φωτιζεις. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. .εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. θεοτητος της θειας. εξω παντων υπαρχεις και. και ορατος ολος αυτος. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος. αληπτος αναφης τε. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη.

ηµεις θεοτητι σου.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. υιος εκεινου. η πως ου φριξει πας τις. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. ο των απαντων κτιστης. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. α ειρηκαµεν. και Χριστος η χειρ µου εστιν. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. ιδου. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. τη προς σε συγγενεια. µελος αυτου γενηση. αδελφοι σου οι παντες. και εν σοι ενοικουµεν. (90) . τη ιδιοτητι τη ση. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. τουτο καταµανθανων. εν πνευµατι τυγχανεις. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. υπερ εκπληξιν παντα. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. οι παντες αµα. ο τουτο ολως εννοων. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. τουτεστι παντες συγγενεις. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. Κινω την χειρα. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. και γαρ αυτος συ γεγονας. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . Σωτερ. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. Ποια φρικτα. εις. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. µελη Χριστος ηµων δε. οτι βλασφηµω. Και πως ου θαυµα φοβερον.

και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. και Χριστος ηµων µελη. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. ενδεδυµενος ρυπαρα. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . επεβαλες ψυχη σου. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. ολος Θεος γαρ. εν ιµατιω παλαιω. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας.µελη Χριστου γενησονται. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. καλυπτονται γαρ. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. απερ λεγω. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου.Κακως αρα υπελαβες. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη. η συ και επησχυνθης.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. πως ουκ ερυθριασεις. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι.

συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . ου µεµερισται. λαλων η και αυτος πανθανων.καθ᾿ εκαστην.ακουεις. . Ου φθειρει ολως. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. απαγε. ολος µελεσιν ολοις. υπερ α εγω ειπον. και νυµφαι παντων αι ψυχαι. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. κακεινω παλιν αυται δε. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. Ευλαβης ο Στουδιτης. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. Και γαρ νυµφιος γινεται . θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. αις ο κτιστης ενουται. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. αβλαβης. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. ολος αυτος Χριστος ην. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. α πεπονθε. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται. εις ουτος. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. απαθης τε.

ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. αλλ᾿. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. ευθυς ποιει αφθαρτους. δευτε! Αλλ᾿. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι.λαβοι και ταυταις ενωθη. Και µαργαριτην εκζητων. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. ω παιδες συναχθητε. υπερ αβυσσου βαθος. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. αφθορα. ως ειποµεν. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. µη πλανασθε. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. Αλλ᾿. ω γυναικες. ψυχην ουκ απεδυσω. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. µαλλον δε σπερµα αγιον. του ∆αυιδ εισενεγκω. (93) πως εις τον οικον δε. πως ευρειν εξισχυσει. τα φρικτα πως σοι δειξω. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. πατερες. φθασατε. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. πονηρων παντων πορρωθεν. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. οιµοι. ολως συνουλωµενα. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. εγω σοι τι ποιησαιµι. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. ω πατερες. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. πριν η το τελος φθασει.

. ιδειν τον ποθητον µου. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. ολος περιπλεκοµενος. αυτος ευρισκεται εντος µου. ω πρεπει πασα δοξα. κακεινος. ΙΣΤ’. ουχ οραται ολως. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως.εν τω Χριστω µου και Θεω. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. ως αορατος. εστι και επιθυµητος. ο τινι ουχ οραται. αχωρητος τω κοσµω. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. Αµην. και τι το φως το νοητον. και τις ο πλουτος ο πολυς. Εστι γαρ πασιν αληπτος. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. ολον καταφιλει µε. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. (95) Λογιζοµενου µου. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας.

πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. Σωτερ. πασαν φυσιν υπερεβην . Πως λαλησαι δε τολµησω. µετεχω και της δοξης. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. πως δοξασω. (96) Πως υµνησω. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. των πολλων πληµµεληµατων. τον παντων εχων κτιστην. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. πως τους οφθαλµους διαρω. πως τα χειλη µου κινησω. Σωτερ. ΙΖ’. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ουχι της γης και των της γης. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω.Μεταλαµβανω του φωτος. Πως εις υψος ολως βλεψω. πως ανοιξω στοµα. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. ποιους λογους δε εφευρω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. ποια ρηµατα προσαξω. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον.

και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. Αλλα τουτο παλιν οιδα. παντων ζωων εναλιων. ο ταλας. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας. ουδε επραξε τας πραξεις. ουχ αµαρτηµατων πληθος. τρεµων ολος. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. (98) τουτο πεπεισµαι. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. . (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. ως ου µεγεθος πταισµατων.παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. πως σε βλεψω. Φριττων ολος. Σωτερ. ο του σκοτους εργα πραξας. Θεε µου. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν.

µαλλον δε υπερ το µεγα. ουτως δεξαι µε. εκ ψυχης µετανοουντα. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. οικτιρµον. υπερ λογον. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. υπερ νουν τε ελεος. Χριστε µου. Ενθα δ᾿ εστι. κοινωνους θεοτητος σου. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. . πλυνον εν αυταις ψυχης µου.

οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. τον σον. οτι πασα . ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. Ω Χριστε µου.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις. ξενον ανθος! Ξενον ειπον. Χριστε µου. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. και εις υψος αναβαινει. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. οικτιρµον. καθ᾿ οσον στερεουται. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται.

φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. οπερ φυσεως ουκ εστιν. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. αφραστον τω ειδει πελει. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. αλλα τρεµοντας το περας. υπερ φυσεως δε φυσιν. Θεε µου. Το γουν ανθος. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. πασαν φυσιν υπεραιρον. ως πολλων πληγων αξιους. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. οπερ φερει.

αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. α παρεχειν οιδε φοβον. .την εκεινου ολον νουν µου. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. µηδενος εων µεµνησθαι. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. Πως καρπος του δενδρου διχα. Οντως θαυµα υπερ λογον. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. ω Χριστε µου. υπερ εννοιαν δε πασαν.

ταυτα. ο καρπος τε. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. εξωθεν του κοσµου εστιν. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ως ειπον. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. ον ο φοβος αποτικτει. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. ακτιστον κτιστων εν µεσω. παντουργον φως και φωτιζον. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. ηθελον σαφως ειδεναι. ουδε ολως τι του κοσµου.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. ειπε µοι. . Αφραστα. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. Πως. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα.

ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. ως εδοκουν. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. κρατητον ακρατητον δε.Νοει α σοι. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. τεκνον. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. .

του ειδεναι πασαν γνωσιν. του την πιστιν πασαν εχειν. Και τοσουτω µειζων πελει. τι ποιησει. Απαγε. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. ειπε µοι. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. τας ενεργειας. ει βουλει. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. βαθος τε των µυστηριων. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. . Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. και µαθηση. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται.ως Θεος παντα πληρων δε. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. πως αν αλλως γε κρυβειη. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. που φανειται. ωστε ορη µεθιστανειν.

εστι πυρ. Τουτο ην. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη. γινεται φωτος νεφελη. την του κτιστου. εστι και αιγλη. . ηλιος αποτελειται. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. ˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην.

ουρανους περιεπολει. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. εξηρευνα τον αερα. (108) Ηλθεν ουν. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. εξεζητει. απεδιωξε δειλιαν. . ως ηβουληθη. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. ως εδοκει. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω.

και ηνωθην τω ακτιστω. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. ω Χριστε µου. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις. τω αναρχω. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν.ενεποιησεν ανδρειαν. διχα ταυτης ευρεθεντες. διχα της αγαπης λεγω. τω αφθαρτω. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. οπως εγκρατεις αγαπης. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. . πως υπαρξει τουτο ολως. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε.

ειπεν η αγαπη. πως φευξοµεθα το σκοτος. της σης θεας λεγω. ηδονης αντιλαβοντες -ω . ουκ ακουεις. βιον. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. οτι ος αν ευρεθειη . παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. οτε γενηται η κρισις.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. Σωτερ. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. οιµοι. Της χαρας ει στερηθωµεν. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. Αφρων. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. πως απαλλαγωµεν λυπης. ποιαν αλλην σωτηριαν. ο σος προπατωρ. Ουτως νοει µοι και τοτε. Βασιλειας εκπεσοντες.

Ηλθεν επι γης ο κτιστης. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. Αρετων πασων δε πρωτη. ισταται γεγυµνωµενος. ναι δη. Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. ο µη εχων την αγαπην. εξω τε του παραδεισου. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. ισταται γεγυµνωµενος. οπερ εστιν η αγαπη. Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα. εδωκε δε Πνευµα Θειον. ελαβε ψυχην και σαρκα. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. (112) πιστευσον Θεω τελειως. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. . Καν αµαρτηµα µη εχη. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. αρετας καν πασας εχη.

λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. τεκνον. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. των επι της εκκλησιας. ει µη Πνευµατος την χαριν. υδατος του αειζωου.» Τι το υδωρ τουτο λεγων. ακουσον του Λογου λογους. ακουσον των Αποστολων. Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει. ακουσον των διδασκαλων. λεγων. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. «Ωµοιωθη. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. αυτη .

πως κατειδε. ωσπερ συ υπολαµβανεις. αρτι λεξον.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. ον ουκ ειδεν. διδαξον µε. ον ουκ εσχεν επι χειρας. διδαξεις. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. πως εφευρεν. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. ει ακρατητος υπαρχει. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. Τι και αλλοις απωλειας. Τι πλανασθε. ον ουχ ευρεν. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης. ει αορατος τυγχανει. Εµπορος ευρων δε τουτον. Που ουν τουτον ολως ευρε. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι.

ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο.τι κατεβαλου. ην εντος σου. ο ∆εσποτης ειπεν ειναι.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν. εαν θελης. Συ γυµνος απο κοιλιας . και ακουων. Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. ου πλουτον. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. ουδε κτηµατα. και πτωχος αυτος γενηση.

εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. οπερ δωσω εις τιµην σου. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. Ταυτα λεξον. ουδε λαβης βασιλειαν. Χριστε µου. Λογε. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. ναι. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. Και ου ληψη µαργαριτην. µονε ανεξικακε Θεε µου. και ακουση˙ Ναι. Σωτερ. Σα δε ποια λεγεις ειναι. Αφρων. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. ποιον πλουτον σοι προσηξε. γυµνον µε. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. . ∆εσποτα. προσεφερον µοι δωρα. τι δε ο ληστης παρεσχεν. ω Θεε µου. ο δε ασωτος. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. και ελεησον µε. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. ολως ουκ αισθανη. του ποιησαντος τα παντα.

και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις. και δικαιως. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. εαν λαβη. ο πολλα κακα ποιησας. παντως εχω εξουσιαν. εαν προσελθης. . Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. ως εκεινη παρεσχοµην. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. οι αδοµενοι εν κοσµω.Ταυτα µοι και συ.τι ολως κατεβαλου. κοµισον και ληψη παντως. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. ως η πορνη µοι προσηλθε. Πιστει δε ληστης εσωθη. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. αξιον ουδεν λογιση. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη. παντως εχω µαργαριτας. Εγω γαρ. και παρεξω σοι και δωρον. ει βουλει. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. ους ο κοσµος. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. ο.

η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. αλλα και ψυχη ελαλει. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. . Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. ον ιδων απεδεξαµην. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. Ου τω στοµατι δε µονον. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. οπερ εστιν η αγαπη. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. Και ουκ ελαβον τον ποθον. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε.

οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην. ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. µεριδα. Χριστου. . Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν. κατεχοµενος επαρσει η φθονω.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . Οµοια εστιν. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. υποκρισει δε προσελθοι. του σιναπεως τω κοκκω. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. Ει δε βουλει. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. Ουτως ουν. προσεχε.

Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη. οι θερµως ταυτης ερωντες. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . ει µη βαλης σου εις κηπον.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. µενεις ολως διχα σπορου. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη. Τι νοµιζεις ειναι τουτον. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. τις εστιν ο κοκκος ουτος. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. οπως φυη. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων.» Λεγε τοινυν. ως µηδενα τουτο βλεπειν. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. ο ακουων. ον ειπεν. τον σιναπεως.

ωδε δεξαι την σφραγιδα. ου βλαστησει. µοι ειπης. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. . Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. Οντως ολος γεµεις πλανης. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. εαν βουλει. ινα φυη. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. ωδε σοι ως υδωρ πελω. Μετα θανατον. αλλοτε τον σπορον λαβοις. πριν σκοταση. ου καρπευσει. αδελφε. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. ει µη ενταυθα. ερωτω σε. γινοµαι σοι. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. ειπε µοι. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. ειπεν ο ∆εσποτης. Ποτε δε.

απαντες αγνοουµεν. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. µη µε κατακρινης τοτε. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. . Θεε µου. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. περι σου διηγεισθαι. αµην. ΙΗ’. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. εις αιωνας αιωνιους. (124) Τις εξισχυσει. Ω Χριστε µου και Θεε µου. καθορωντα σε. Σωτηρ µου. ∆εσποτα. Οτι µεν εις.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. και λαβειν σου Πνευµα Θειον.

Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. φως απροσιτον. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται. πραοτης και ειρηνη. ως ουκ αξιως του καλου. απειρον. χωρητον αχωρητως. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. κρατητον εν νοΐ µου. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. συστελλεσθαι ποιε δε. Τουτο εχων ου καθορω. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. ανεκλαλητον. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. αναφες αψηλαφητον. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. τι δε και ουχ υπαρχει. φως ουσαν. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. µηδαµου χωρουµενην. Τουτο τερπνοτης και χαρα. αβυσσος ευσπλαγχνιας. ουδε ρεµβεσθαι ολως. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. ην ηµιν εδωρησω. και αφιπταται απαν. του υπερ πασαν κτισιν. φως ενεργουν τα παντα. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . αορατον βλεποµενον. ελεος αναριθµητον. Ω δωρου.

και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. Θροουµαι. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. απροσπαθειαν. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. οσον ισχυος εχει. εν. χωρισµον των ιδιων. Εκτοτε ουν χειραγωγει. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. ενισχυει. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. ινα µη αποθανη. ερχεται εις βοηθειαν. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. καταλιµπανουσα ταχυ. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. αφιπταται συντοµως . Οταν δε γνω ητις εστιν. ευτελειαν. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. ταπεινωσιν.

καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. και υπνωσαι ου βουλοµαι. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. Εν τη καρδια µου εστιν. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. ην και βλεπω. ουδε φοβουµαι θανατον. Θλιψιν ουκ οιδα. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. εν ουρανω υπαρχει. φωτιζει µε. τι εστι. µυστηρια διδασκει µε. ηνπερ εποθουν. α λαλειν ουκ ισχυω. παρηλθον γαρ και τουτον. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. φευγουσι παντα παθη. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. Κατα µικρον αναπτεται. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. καλλους αυτης κατατρυφω. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. φωνας δε ουκ ακουω. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. βλεπει µε. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. εν αρχη γαρ τυγχανει. καταφιλω και προσκυνω. ζηµια γαρ µοι τουτο. περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην.

Εγγυτερον µε ηγαγεν. αδελφε. Αγγελος ην. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. ειπον. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. το κελευσθεν εποιουν. και αυτος εστη µεσος. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. Πως σοι εξειπω. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. µειζονα τουτου οψει. την µη εχουσαν τελος. τεκνον µου. και αν µη µεινω αφλεκτος. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. οθεν ηµεραν ευρηκα. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. Πυρ. ου γαρ δυναµαι παντα. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. εφη. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. ∆εσποτα. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. εφην. (129) και η φλοξ διανηπτετο. ον το πυρ εσεβασθη. τι δειλιας και τρεµεις. Εν τεως τουτο λεξω σοι. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . Εξεστην. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. ειπε µοι. Μεγα το θαυµα και φρικτον. Φοβουµαι. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. ινα µε βεβαιωσης. Κυριε.

α εξειργασω δι᾿ εµε. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. παντες εστραφησαν κενοι. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. εκενωσαν τα βελη. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. ους υποσπονδους ειχεν. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. Φαραω µη φοβεισθαι. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. Ο Φαραω εκρατει µε. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν. αλλα δουλους απεστειλεν. Επιστευσα. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. µεσον ληστων. ουδε γαρ ειχον οπλα. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. Κατεδραµον. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. παρην και η νεφελη. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν. Ο στυλος ηπτε του πυρος. (130) Κυριε. τον ασωτον και πορνον. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε .

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. ου πασι δ᾿ αυτος. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. ει µη ο ων αφραστος Θεος. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. αλλ᾿ ετερου. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. . Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. ως ειπεν. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. ει απροσιτος. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. ει ονοµα ουκ εχει. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. Ει ουν αφραστος. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. Ου γαρ την φυσιν. Και ουκ αν εγνως. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. ει αποκεκρυµµενος. ει αορατος. ει µονος υπερ λογον.

το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. και τις. καταµαθε σαυτον γε. ειπε. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. (157) απερ ηκουσεν. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. ους ειπειν ουκ ισχυω. ω Θεε µου! . Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. ειπε περι σου. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. ειτε πραγµατι. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. αρρητα λεγων ταυτα. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. Φριξον.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι. λεγων. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. ανθρωπε. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν.

της οδου µη εκπεσης. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. ουτος και αρχιτεκτων. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. Ουτος και ποιµην. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. ως µη πραξας α λεγεις. επειτα λεξον και. του νεου λαου των λογικων προβατων. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. Ει βουλει. πως ηµεις σωθωµεν. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. δευρο. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. της πετρας. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. πως αυτος εσωθης. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. των περι ηµας. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων.Ναι. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. . πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις.

ηλιον και τα αστρα. εκπλαγηθι. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. . α ορας καθ᾿ εκαστην. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. ο παντων κτιστης. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. βλεψον εις την γην.και αλλα πολλα. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. Ειπε. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. ενθυµησεων αµα. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. και Θεος ανεχεται. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. ω σοφιας σου. διαλογισµων. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. διδαξον περι κρισεως θειας. περι της ωρας εκεινης και ηµερας.

η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν.συναξον τον νουν. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. . ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. λυκους δε φυγης. και οσα βλεπεις. σεαυτον κατανοει. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. ωσπερ καλον στρουθιον. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. µη στραφης εις τουπισω. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην. ενθα φοβος ουκ εστιν. ει µη δυνασαι κυνα. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου.

ωσπερ πρωην. . εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια. υποκρισει βιουσα. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. πως ολος εστιν εξω. ον λαλεις. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. σπουδασεις. Κακον αλωπηξ. φιλη ψυχη. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. Ερεις˙ Οιδα. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. Ει επινοιαν. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. προσποιησει γαρ θνησκει. Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν.

Επινοια η πραγµατι. αµην. µη συσταλεις. (163) Νοειται και γαρ αληθως. τοις πασιν. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. ειπε. οθεν ουκ εχωρισθη. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. . Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. θεοτης απεριγραπτε. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. τα απορρητα πασιν αγγελοις. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω. ως ειρηται. εγω γαρ ου γινωσκω. ατµητον ουν. πως ενδον της οικιας.ει δε πραγµα τι. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. παντως ειπης και ποταπον. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. αµεριστε τη φυσει. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. ολος παλιν αναληφθεις. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. ου φραζεται δε ολως. ολος αυτου αχωριστως. ∆οξα σοι. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον.

Εγω το αστρον το γλυκυ. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. αλλα κεκαλυµµενον. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ∆εσποτα των απαντων. οικτειρον τεθλιµµενον. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. υπαρχω µη διστασης. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. ο εις εµε. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. Ελεησον λυπουµενον. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια.ΚΒ’. µη οργισθης. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . Πως αστρον εκ του Ιακωβ. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. ο αχωρητος παντη. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. (164) Τι το καινον µυστηριον. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. ηδονων αµαρτιας.

Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν. ηλιου τε και σκοτους. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. ολον θεοποιεις µε. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. ωσαυτως. ανενδεης. ω παρανοια. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. ο αναφης. απροσιτος. ατρεπτος την ουσιαν. εξω του φωτος του αισθητου. Ω τολµη. αναφης. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. αψηλαφητος.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε.και φλεγεις υλην. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. ινα εκει µε ευρης. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. ερωτων α γινωσκεις. Πως δε και ουκ αισθανη. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. και α οιδας. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος. . ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. εξω των ορωµενων. ηλιος. οσα ορας. του ∆εσποτου. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. αορατος τοις πασιν. αχωρητος υπαρχω. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε.

το απαυστον τε πενθος. ων επραξας εν κοσµω. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. Περι εµου θελεις λαλειν. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. αλλα εµου του ουρανον. αλλ᾿ επαινεσω παλιν.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. ως ειρηται. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. βρωσεως. οπου το θρηνος. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. µαλλον δε ουδε ταυτα. οπου στενωσις απασα. οπου το σκοτος το βαθυ. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. ως ουδεις οιδεν αλλος. εν εξορια. ει δυνατον. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. πως αµελεις. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. ειπε µοι. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . και ο κακος διαβολος. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. πως αµεριµνεις. το ουαι. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. απο πηλου. πως αυτην κατορθωσης. οπου λακκος ο µεγας. µεριµνα τε και λυπη. Πως απο γης. ερευνας τα εν ουρανοις. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. Πως ου φροντιζεις των κακων. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. ο τουτους απατησας. η ση προµητωρ.

Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. ενδοξους και αδοξους. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. πλουσιους. Τις ο δικασας απαθως. πενητας οµου. λεια βλεπων εν τουτοις. αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. συγγενεις τε και ξενους. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων.

Πνευµατος του Αγιου. αµεριστον τη φυσει. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. υιε ανθρωπου. και γαρ καθαιρει. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. . Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. ποτε δε αστρον.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. (169) οπως δεικνυται ηλιος. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. θαυµαζης η εξερευνας. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. ανεξερευνητον οµου. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. µηδε τας ενεργειας µου. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. οση δυναµις. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. αιγλη και πυρ οραται. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. ο το πυρ λογω κτισας. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. απλουν ολον. ασυνθετον. οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη.

ανθρωποις τε απορρητα. Ταπεινωσις δε λεγεται. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. ΚΓ’. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. αµην. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. ως τα του κοσµου παντα. ανεκλαλητα παντη. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. οπερ ζηλος καλειται.

ειπε µοι. ανερµηνευτε τοις εργοις.ουτε εκτος εστι του παντος. ω αρχη αναρχου λογου. Πως και εξω των κτισµατων. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. ακαταληπτε τη δοξη. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. Θεε. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. η κτιστις παντων. απεριγραπτε τη φυσει. αναλλοιωτε ουσια. ποιου δε. Ο προ παντων δε υπαρχων . ω καλων απαντων ανω. παντων ων κεχωρισµενος. των παντων. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ος ου γεγονας ουδεπω. αλλα ης αρχην µη εχων. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. ω Θεε µου µονω. εξω. υπεραναρχε Θεε µου. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. ον εντος µου περιφερω. (171) Ω Τριας. Ω ζωη.

Ποιον τουτο λεγω ζωον. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. αλλα νοητως µοι νοει. Ου σωµατικως σοι λεγω. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. ουδε εσω ουδε εξω. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. οτι και προ παντων ηµην. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει. ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. . ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. νου παντος εστερηµενη. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας.και πληρων το παν ως πληρης. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας.

καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. Πως ληπτως και πως αληπτως. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. συνεστι δε τοις ορωσιν. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. αληπτον ευθυς υπαρχει. . Πως τα αφραστα σοι φρασω. πως δε και µικτως αµικτως.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. τοις τυφλοις ου παραµενει. Πως. (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον. ειπε µοι. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. Το δ᾿ αυτο. φρασον ταυτα. ει συ καµµυσης.

οτι και βλεπεις. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. εν φωτι δε και τα παντα. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. Τα απλα απλως κρατουνται. κρατητως ου σφιγγονται δε. λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. πλην και ατµητον υπαρχει. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. οτι εχεις. . Εχεις ολως ου δοκεις τι.Οτε δε δυνει. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. πως τον αληπτον κρατησεις. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . πως δε τουτον ολον κτηση.. ειπε µοι. εφαπλοις τας σας παλαµας. µερικως η και καθολου. Πως δε κατασχειν ισχυσεις. κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου.

πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. πως και µιγνηται αµικτως. πως ειπειν µοι. Πιστει παντα παραδεχου! . ον ει και τρανως προσβλεψεις. ολον µαλλον εκτυφλοι σε. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. ουκ ασωµατος γαρ παντως. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. πως εκφρασαι. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. µοι ειπης. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. Απαθες δε µενει παντως. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. ασυγχυτως τουτων πελει.Παντως ουδαµως. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. Πως ληπτος εστιν αληπτως. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. πως δε λογω παραστησαι.

κατα φυσιν.Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. παντα εστιν. πιστις ολως ου δισταζει. πλην. ως λεγω. Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα. αιτιον δε ον των παντων. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει. λεγε. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων . Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. ο αυτος ου παρεισηξε. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. ιξευτων τε παντων πελει. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. αλιεων σοφωτερα. Η ου νηθει.

των παντων µεσον εστι. ονπερ βλεπω. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. πως ουκ εστι µετα παντων. αλλ᾿ οραται αορατως.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. αληπτως. (178) Ναι. και εξω παντων εστιν. και φως αυτος υπαρχει νοητον. Η ακτις µεν καθοραται. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. τον δε ηλιον ου βλεπω. λεγω παλιν˙ που ευρησω . τις µοι δωσει. και ληπτος αυτοις τυγχανει. Ολον τουτο δηλονοτι τις. ο βλεπω. Την ακτινα και γαρ βλεπω. ως ακτις ηλιου µονη. ναι. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. υποδειξει. ναι. ηλιος τυφλοι δε µαλλον. ψυχας φωτιζον. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. ναι. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα.

Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. και διΐστανται αφραστως. θαυµαζω. . ει και ολον παντως εχω.την πηγην την των ακτινων. ονπερ εχω. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. Προς τον ολον ποσον εχω. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. τη ακτη των θαλασσιων. αλλα το ολον εχω. ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. Τουτον εχων λεγω εχειν. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. Πως το ολον. και µη βλεπων ολον ολως. µη λεγε˙ ου. ου χωριζονται δε ολως. τι µοι λεγεις. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει .

Ου. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. Πασας δε κρατεις παλαµη. Λεγεις˙ Ναι.Το γαρ ολον. πως θεαση. οτε πινω. . βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. αποκριθηση. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. ποσον εχεις. πλουτω. και διψω. Ουδαµως. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. αλλ᾿ ολιγον. Παντως. πως γαρ ισχυω. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. ει οιον τε. Οτε χορτασθω. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. λεξεις. οσον βλεπεις. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν. λιµασσω. καιτοι συνηµµενας εχεις. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. Προς ουν πασας. (181) οτε δε πενοµαι. Ως ρανιδα µιαν ειπης.

η Θεος ολος υπαρχει. βλυζον. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. ολως εχειν τι δοκησω. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. περικλυζον. ατµητος υπαρχει ολη. Η σταγων δε παλιν αυτη. παντοτε πτωχος υπαρχω. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. αληπτος παντη. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. Οτε δε καλως εγγισω . Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. Οντως εχων ουδεν εχω. αναφης. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. Θαλασσα ουν τη σταγονι. δυσθεωρητος εις απαν.

Ουτως τοινυν εχοντος µου. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. Ειτε φευγει. ουρανων τους ουρανους τε. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . ουκ οιδα˙ τεως βαινω. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. ως δοκω. (183) ουρανους δε υπερβαινω. ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. ου γινωσκω. Απο υψους ουν εκπιπτω. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. τεως φθασαι ουκ ισχυω. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης. τεως τρεχω. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. Τουτο εργον. ο ταλας. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. του ηλιου και ακτινων.και δοκησω του προσψαυσαι. ειτε ισταται.

οταν τρεχη. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. τοτε τρεχει. αµυδρως και γαρ ορωνται. Ολος κατω κεκλιµενος. Οταν πεση. ισταται δε. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. το δε τελος αρχη πελει. και ποσως κατανοουνται. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω.ανω κατω. Ει δε καταπλαγης ταυτα. Ατελης η τελειοτης. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον.

ο δε θνηξας εν αισθησει. ανενεργητος εις παντα. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. οσην εξει την οδυνην.και τα εν αυτοις εις απαν. ο ηµιθνης δε και νεκρος. αισθητους και νεορους τε. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. Ο νεκρος αναισθητει γε. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. νοητον δε ουδαµως ηλιον. ους ει βλεπεις. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. Ναι. ηµιθνης τυγχανεις παντως. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. αισθητου και νοητου τε. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

Ουτως ουν µε πιστευοντα. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. Ο γαρ πιστευων. ει αληθως. οθεν ουκ εχωρισθης. ειρηκας. ιδου. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. αυτη µε δικαιωσει. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. Και τοτε ου µοναζων ης. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. Θεε µου. Χριστε. σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. τον ταπεινον και ξενον. ω µοναχε. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. µοναζων ειναι θελεις. ω Χριστε µου. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. Σωτερ. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. εις εµε. ΚΖ’. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει.και γεγονοτα ανθρωπον. Χριστε. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . τα κατ᾿ αξιαν. ου µη στερησης µε. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. επιφανεις φωτισης. ποµα το ζωηρον σου. πιστευω. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. ∆εσποτα. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. Αυτη απολογησεται. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου.

Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. ιεραρχων. ειπατε µοι. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. φωτι τω απροσιτω. φωτι τω ανεσπερω τε. ου µακρυνεται ολως. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. οιµοι. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. ουκ εν τροφη η ποσει. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. και πως µοναζων. ου ουδαµως χωριζεται. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. ου γεγονε µοναχος. ολως. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. ουκ εν ηµερα η νυκτι. καν µοναζη. ενθα η αναριθµητος πληθυς. ει δε µη τουτον εγνω. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. η των δικαιων. . καν εν ερηµω καθηται.

µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. το αδυτον και θειον. εν γυναικι ανηρ δε. Ο νοµοθεντης. τον νοµον ου φυλαξει. η πως ειπειν ουκ εχω. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. ει και τη γη κρατουνται. η ως αστηρ εν ουρανω. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. ω κατοικουσιν αγγελοι. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. και το φως εστιν εν αυτοις. ωσπερ εν τοιχω βελος. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. . βλεπε. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. εµπεπηγµενω εν φωτι. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. ω παµβασιλευ. η συνηρµοσθη απαξ. εφ᾿ ω περιπατουσιν. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. η ο ανηρ της γυναικος. ηλιος δε εκεινοι. λεγε µοι.

αδελφοι µου. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. . Εκεινον και ποθησωµεν. ει και ολον ορωσιν. προς ον τον ποθον ειχε. ναι. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. ναι. Ναι. Ω θαυµατος. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. διαναστητε. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. οπως βαδιζη χαιρων. ναι. οιµοι. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. Και τουτο εστιν. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. θεοι Θεω συνοντες. φιλοι. µη απολειφθητε. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. πασαν εκπληττει φρενα. και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. οπως απελθη εν σπουδη. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. ο αυτους ανια. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. οπως ελευθερος φανη.

µη πλανασθε. φιλοι. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. τον φιλανθρωπον µονον. ου σωµατι. φιλοι. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. Ιδετε. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι.Μη λεγετε. φιλοι. τιν ατιµον και αδοξον. τον φιλοικτιρµονα Θεον. δευτε µετ᾿ εµου. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. µη λεγετε. αµαρτηµατων ρυπος. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. ναι. την κενην και µαταιαν. συνεπαρθητε δη µοι. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. Μη λεγετε. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. Ουκ εστιν ουτως. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. µη πλανασθε. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. αδελφοι. τι καταρραθυµειτε. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. µη λεγετε. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. ουκ εστι. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει. . µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν.

βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. . καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. Θεου του φιλανθρωπου. βλεπω τον Βασιλεα. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. µηδεις φωνην αφηση. ολον το Θειον Πνευµα. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. ουδε αυτον τον ηλιον. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. ΚΗ’. µη ποµα µοι κοµιση. Θεου του ελεηµονος. εξ ης παρηχθη παντα. βλεπω αρχην την αναρχον. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. εκει δε ολον τον Χριστον. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. αποστητε. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. βλεπω αιτιαν παντων. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. µακρυνατε. βλεπω πηγην παντος καλου. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην.

ο τι και εστιν η γνησεται ολως. Ου µονον καθοραται γαρ. οτι το φως του κοσµου. Αφετε µε. (219) οτι ζωην την αληθη. ο ψυχην ου φωτιζει. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. Νυνι δε. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. εξω φωτος και σκοτους. ειδως ως ου θανουµαι. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. υπαρχει και αιτια του ειναι. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. το αισθητον και σκοτεινον. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. ου µονον θεωρειται. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες. Θεον. ο και ζωη. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. παρακαλω. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. ως ειρηται. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. . Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. Χριστον λεγω. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. Οντως ουδεν. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων.

οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. ου ληστης τε αρπασαι. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. τι πλανωµεθα παντες. το ου τι. . σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. κειται και εν παλαµη. το τι.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. Τι προς τας υλας βλεποµεν. τι προς το φως κεχηναµεν. ω θαυµα. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. Εστι και γαρ αορατος. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. των δ᾿ αναξιων απαγε. ανερευνων χιτωνας. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. καν την κοιλιαν τεµνειε. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. το αναισθητον τουτο. ονοµα γαρ ουκ εχει. ου ψηλαφαται ολως. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. τας φθειροµενας ταυτας. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει.

Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. Χριστε µου. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα. . Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. εις οιον τε. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. το δε πυρ αυθις θερµην. πηγη των δακρυων. ω δοξα µια και αρχη. πολλακις. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα. ελεησον. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. τον µικρον λεγω κοκκον. ισχυς τε.Κρεισσον θανειν. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. γνωµη. τοσαυτης σου χρηστοτητος. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. Υιε και Πνευµα. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. και µονον τουτον κτησασθαι. πιστευσατε. βουλη. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. ω φως ως εν και θεληµα. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. πως ινα µη λυπωµαι. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. κρατος και βασιλεια. Πατερ.

οθεν ερρυσθην. αλλ᾿ ολην. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. ο εγκαρδιος ποθος. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. πλην κορεσθεις. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. εις φλογα µετεποιει. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. ειπον. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. και µενων χορτος εστι φως. Ω θειου δυναµις πυρος. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. ω Χριστε. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. ην µετ᾿ εµου εποιησας. ο Θεος µου. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. καλως και γαρ εκκαιεται. Πως µενων αναλλοιωτος. ουχι το φως δε χορτος.εν τω νοΐ µου προτερον. Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . ως ου σβεννυται ολως. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. λυτρωτα µου! . κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. ω του θαυµατος.

. πλην πρωτον. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. ολος δεδοξασµενος. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. εν εµοι παλιν λαµψον. ω Θεε µου. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. αστραπτων και στρεφοµενος. οπως εµφορηθω σου. το φως του σου προσωπου. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. τουτο δος µοι. ναι.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. ω παµβασιλευ. τουτο χαρισαι µοι. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. ∆εσποτα. Ναι. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι.

πεπιστευκοσι. (225) Ποθεν ερχη. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. και προς σε εγγισω και προσπεσω. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. Χριστε µου.ατρεµας ολος. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. τουτο ανουν. υπεν νουν τε. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. Χριστε. Οντως ουδεν. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. αµην. των µη επεγνωκοτων σε. Οιδα. και εξισταµαι και εξω . Θεε µου. πως εισερχη. α επηγγειλω τοις εις σε. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. ΚΘ’. Σωτερ. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. αφωνον µε απεργαζεται.

πασαν φυσιν. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. Πλην εκαλεσε µε. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον. βασιλεων και αρχοντων. οτι κεκληκε µε µαλλον. και ευθεως τω καλουντι . Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. οιδα. Οµως αρτι πασι λεξω. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. ινα συνελων σοι ειπω. πλουσιοι τε πενητες τε. και υπηκουσα ευθεως. παντα λογον υπερβαινον. και κακιας ειργασαµην. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. πασαν κτισιν. µοναχοι και κοσµικοι τε. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. οτι βλεπω θαυµα ξενον.γινοµαι φρενων και λογων.

ερχοµενου. Τουτον βλεπων ανεπηδων. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. εγγιστα µου πλησιασας. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. εχαιρον εγω µεγαλως.ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. ιστατο µικρον εκεινος. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. εφευγεν εκεινος ταχος. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. τας οδους περιεσκοπουν . κρυπτοµενου. ουκ ενεδωκα του τρεχειν. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. και αφιπτατο. αλλα παση µοι ισχυϊ. ετρεχον εγω ευτονως. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων.

που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. αλλα παντα τα εν κοσµω. τους ποτε αυτον ιδοντας. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. συν αυτω τω κοσµω λεγω. Ουµενουν. ονπερ βλεπων .και φραγµους. ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει. αλλα προφητας. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. τους σοφους εν αληθεια. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . οτι ηρωτων. αποστολους και πατερας.

Υιος ωσαυτως. συν τω Πνευµατι τω Θειω. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ακουσατε µου. ποθεν ηλθεν. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. Πως Θεος των παντων εξω. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. Ουτος ουν. ουτε εγνω που υπαρχει. . ου οιδα. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. εις Πατηρ. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. που κοιταζει. απεριγραπτος Θεος µου.τη τοιαυτη διαθεσει. ολος ολω µοι ωραθη. τη ουσια και τη φυσει. Ολως γαρ ου καθοραται. Πως γαρ εµελλον ειδεναι. ολως ου κατανοειται. που ποιµαινει. πως ελθων. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν.

ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων. ει βλεψει. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. ουκ αγγελος σοι. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. εργω σοι τα παντα λεγω. πανταχου δε πως και εν πασι. πως και ενδον ταυτης εστι. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. ειπε µοι. Θειον ον. Ωσπερ γαρ τυφλος. τη σαρκινη και παχεια. πως δε λαµπει εν καρδια. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα. ουκ αρχαγγελος εξειποι. Ουµενουν. Ταυτα παντα νους. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – .τη δυναµει και τη δοξη. επειτα και πασαν κτισιν. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως.

(232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. µαλλον δε οσα κελευει. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. οσα βουλεται και θελει. Ανειδεων γαρ το ειδος. φυλακης των εντολων δε.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. καλλος ακατανοητων . ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. την ποσοτητα αποσων. Αναλογως της αγαπης. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. φως Θεου. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. πλην ου παντα. ος και δεικνυσι τα παντα. αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα. ποταπα τε. Θεον τε παντως. οσα.

αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον. πως ειπειν ολως ισχυσει. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. Παντως ουδαµως. ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. ερεις µοι.τις νοησει. µη ερευνα. ∆ιο µη λογοις. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. αλλα και λοιπων κτισµατων . µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. Ω φρικτης οικονοµιας. πως µετρησει.

(235) απαντα απαραλειπτως. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. την γνωµην. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. πειραται. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. ως ειπον. ην ενδεικνυται.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. ως ειρηται µοι. και ευρησουσιν. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. οπως εξω κοσµου γενωνται. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. ινα τουτων µη εκπεσω. η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. την διαθεσιν. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. . ως ουκ οιδε. ως εισιν. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι.

(236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. µηδε οσον παντως θελω. . οσον θελω.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. ου δοκει τι ολως εχειν. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. Ουκ ερω γαρ. και βιαζω µου την φυσιν. ου δοκω ποθειν καν ολως. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. καν πολυ χρυσιον εχη. ως θελω. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. οτι µη ποθω. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. οτι µη τα παντα εχει. Ηκουσας ποτε τοιουτον. οσον θελω. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει.

Λ’. Τουτο µονον δε σοι φρασω. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. οτι θαλλει. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. Απορω παραδειγµατων. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. Προς ενα των µαθητων.Πως σοι ειπω. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. τους τα γηϊνα φρονουντας. . ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων.

οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. αναρχον τε και αϋλον. ασβεστον. ναι δη. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. ασωµατων και ενσαρκων. Ακουσον και γνωθι. των ενυλων και αΰλων. αθανατον. κατ᾿ ουσιαν. αορατον γε. ειπε µοι. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. ο ο κοσµος ου κατειδεν . (238) ακτιστον. και κατ᾿ εξουσιαν. επιγειων. εξω παντων των κτισµατων. ορατων και αορατων. απεριγραπτον ωσαυτως. απεριληπτον παντη. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. τεκνον. αναλλοιωτον εις απαν. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν.

Πριν βληθη δε. Θεα µοι και αλλο µειζον. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. Οντως ουδαµως. και το ελαιον εκλειψη. πως προσψαυσει. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). οταν τω πυρι προσψαυση. αφθονια τε στυπειου. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. ελαιον τας αρετας δε. ου σβεσθησεται ο λυχνος. ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. . οτι το στυπειον ολον. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. οπερ θρυαλλις καλειται. Πριν προσψαυση. πως αναψει. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον.

καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν. . Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. Ω αγνοιας. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. ει συµβη αποσβεσθηναι.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. η το ελαιον εκλειξη. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. το των αρετων σοι λεγω. ως ειπον. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα.

Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. ει βουλει. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. εξω των κτισµατων παντων. ου συνεχεται καν ολως. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη . του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. καθαπερ ειπον. Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. ου κρατειται.η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. Εστι γαρ. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει.

σου τον οικον της ψυχης σου. το πως ειπειν ουκ εχω. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. Εγνω βαθος µυστηριου. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. σκια και κονις. νους απας. Μη διστασης. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. . γινονται εις εν τα δυο. Νοει. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. βλεπε. εκπυροι τε και φωτιζει και. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι.

πως δε ταυτα αριθµησει. ενθα κειται. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη. και νοει. Οµως βλεπει. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας .νοερων και αισθητων τε. η ψυχη εκεινη λεγω. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. ενθα εστι καθειργµενη. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. πως υποισει ποθου φλογα. οστις εξει. πως ενεγκη πυρ αγαπης. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. Τοτε βλεπει. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον. πως τα θαυµατα εξειπει. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. ενθα λαµπει. ολον βορβορον τον τοπον. απερ εν αυτω τελουνται.

Θαυµα ξενον γε.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. και τω λαµψαντι προσπιπτων . ως ειπον. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. η σαρξ µου. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. και του σωµατος µου. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου. πιπτουσι τα τραυµατα δε. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. της ψυχης λεγω ουσιαν. γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. ναι δη. (245) Ταυτα ουν ποιων.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει. λυονται δεσµα ευθεως. σκωληκες απονεκρουνται. . ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. πως ου κλαυσει.

οιας ειπον. ω προεφην τροπω. ολος περιπλεκεται µε. επιπιπτει τω τραχηλω . πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται. αιρει µε επι των ωµων . καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν.ω αγαπη. ο καλος. Οµως ουτως µου ποιουντος. . Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος.Φευ µοι. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα.δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. (246) µαλλον δε και θερµοτερως. ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. πως υποισω ταυτα. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων. χειρα την αυτου ∆εσποτης. Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. ανιστα µε του βορβορου. δοξης τε τυχειν ωσαυτως. πως χαραξω ταυτα. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . και βλεπω ταυτα. και καταφιλει συχνως µε. διδωσι µοι χειρα θειαν.Οιµοι.

τα εν τω φωτι. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. και αορατον οµοιως. ως γε δοκω.ολως εξειπειν ουκ εχω. µαλλον τα εκ του φωτος δε. ω θαυµα. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. σοι λεγω. συνηµµενον αορατοις. Εποιησε µε αναφη. απαντα ξενα των ωδε. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. Τουτο οιδα. αψηλαφητον. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη.

εν τω πρωην σκοτει λεγω. και εδοκουν εστερησθαι. ου ηρασθην. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. . Εγκαταλειφθεις ουν µονος. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. Εντειλαµενος απηλθεν. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. εκεινον ονπερ εποθουν. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. Εξεζητουν γαρ εκεινον. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. ων ειπον.και κατησφαλισατο µε. τουτων. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. (249) εκλαιον. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. ουκ ηρκεσθην. εις επιγνωσιν τε αγειν.

Και κατανοων το θαυµα. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. εξεστην. ποσος εστι. και εθαυµασα. ολος ενεπυριζοµην. εκαιοµην. . απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. οσον εφικτον ανθρωπω. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. εφοβηθην και εχαρην. µη γινωσκων. ουρανου και γης σοι λεγω. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. που υπαρχει. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. της κραυγης µου επακουσας. Ουτως ουν διαγοντα µε. Αισθητως καλω γαρ σκοτος.εφλεγοµην. ουτω και δακρυοντα µε. ποταπος δε η οποιος. ον και βλεπω.

αδελφε µου. τινα εµαυτον καλεσω. Φριττω και φοβουµαι µηπως. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. τινι δε καγω ηνωθην. και ουκ οιδα. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. και θρηνων. και εκεινο εγενοµην. ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. . πως ηνωθη. πως εισηλθε. εαν ειπω. Οµως εν εγω κακεινος. ουδε νυν γινωσκω παντως. Ο Θεος διπλους την φυσιν. Ενωθεις δε. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. ω ηνωθην. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. πως µε βλεπει. ον βλεπω. πως.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. ενωθεντα τε αφραστως. γεγονοτες.

εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. ως ορας. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει. ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας. . ου ουσιωδως µετεσχον. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. παρεσχε µοι. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Θεος δε τη χαριτι. διπλουν µε ειργασατο. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου.την υποστασιν εις ων. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω.

ουκ αναπτονται δε οµως. Ει τοιουτος ουν οραται. ουχ οραται δε καν ολως. Ειδες θαυµα. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. πυρ κληθειη. ει µη δραξωνται και υλης. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. Λεγε ουν µοι˙ . την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. ως σπινθηρα θειον σπορον. ο σοι λεγω. σπουδη τε πραξον. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. τους εν τη οικια οντας. Ακουσον. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. (253) Πως ζητησεις. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον.

πως φωτισει. πως του βλεπειν σοι παρασχει. οτι ληψη. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. Ακουσον εµπονως.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. θειας φυσεως σπινθηρα. θερµην τε µετανοιαν. Ουδαµως. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. πως το σκοτος εκδιωξει. αδιαλειπτον ευχην τε . δακρυων οµβρους και πενθος. απαυστον θανατου µνηµην. Αγρυπνιαν και νηστειαν.Τι σοι λεγω. Πριν αναψει. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. δυνατον ποτε γενεσθαι. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. µοι παντως ειπης.

Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. καθαρθηση. λεγε µοι. πως. µοι φησεις. Προ του καθαρθηναι δε σε. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. αλλα σβεννυται συντοµως. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . Πως δε. Α σοι ειπον. πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. οτι ουπω ελεπτυνθη. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. Ουδαµως ποτε. πριν ποιησης. ινα και συντοµως αψη. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. ειπε µοι.

τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. ον ουδεις ποτε ειδε. (257) Κυριε. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. ορωµενος. . παγκαλης δε τη θεα. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. Υιε και Πνευµα. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ενυποστατον λεγοµεν. οις βουλει. Αποσος εν ποσοτητι. ΛΑ’. τον οντως οντα. ο Θεος ηµων. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. τουτο ουσιαν λεγοµεν. οσα και συµφερει του µαθειν σε. τον τρισυποστατον Θεον. ουσια υπερουσιος.η γεννησεσθαι µελλοντων. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. ο Κυριος. το Πνευµα σου υπαρχεις. επει αυτον ωνοµασας Θεον. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. συ τη µορφη ανειδεος. αρχην αναρχον µιαν. Πατερ.

∆εσποτα. οτι πεφυκας ακτιστος. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. εν πως δε τα τρια. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. Πως ειπη. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. µονος Τριας Θεος ει. Θεου και Λογου. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. Οι δ᾿ αλλοι . ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. ∆ια τουτο ουν. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. ειδος και µορφην. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. . ου τον τροπον επεγνω. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. µονος γινωσκων σευτον. παντα γινωσκον και πληρουν.ου ταυτα εθεασατο.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. ουτω τας λαµπηδονας. υποστασιν ωσαυτως. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. ωνπερ ειπον. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. οποιος. πως δε φθεγξοιτο. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. εκ σου γαρ και πηγαζει. το εν δε τρια προσειπειν. εξ ων ειπας πιστευει.

ουτε καθησαι παλιν. τω νοητω. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. ολος εν ολω κοσµω. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. ουχ ιστασαι. ζαωοποιει. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. και γαρ ακτιστος πελεις. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. Το παν. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. εχεις και γαρ αεναον. ευσπλαγχνως. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. προσθηκην µη δεχοµενος. Μενεις γαρ υπερπληρης. Ουδεις αγγελων ειδε σου. ουτε κινη. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. απαξ παντως γεννησας. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. αει κινεισαι ολος. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. αϋλος. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. απεριγραπτος. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. και εξω αυθις τουτων. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. αεικινητος τε πως. καθως ειπεν. τω ορατω.Συ ει πηγη των αγαθων. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. υπερ το παν ανελλιπης. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. ως ειρηται. πως παλιν ιστασθαι σε. Ουτως ακινητος τε ων. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. ασχηµατιστος παντη. ο Πατηρ. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. . Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. απλους πληρων τα συµπαντα. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις.

. ουτε Ηλιας προτερον. πως χειλεα. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. ουτε Μωσης ο µεγας. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. οπου και πως κρατουνται. πως οστα. πως οργανα φωνητικα. αθανατον υπαρχοντα. Τις γαρ και ερµηνευσειε. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. Απο ξηρας δε και υγρας. πως ωτα δε. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. πως τριχες. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. πριν φωτισθη. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. ακτιστον.ποιοις δε στυλοις αιρεται. Ηµεις δε οι παναθλιοι. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες. πως δερµατις. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. πως οφθαλµοι. πως δε φλεβες µοι. πως εξ αρχης µε πλαττει. οδοντως τε στερροτης. οτι παντα αφραστα. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. πριν ελλαµφθη. οι τεθαµµενοι παθεσιν. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. µαθειν η ολως διδαχθηναι. πως γλωσσα. τις ολως εννοησει. πως κρεας. Θεον µονον. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. Απο πηλου δε. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. πως δε νευρα. λεγε µοι.

ασυγχυτως. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. η κρισις εσεται ουτως. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. ως ειπε. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. ασυγχυτα εις απαν. αδελφοι. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. καθως και ειπον. ου πλουτος εκ του κοσµου. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. ου συνταξις. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. Λοιπον. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. οµου τε και της εντολης. αναλλοιωτα. ουκ αξιωµα. προσυπαντωσης. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . ου δοξα. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. οιµοι. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων.

το Αγιον λαβειν µε. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. ως υπεσχου. δος καµοι. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. ∆εσποτα. σον δουλον. ∆εσποτα. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. ης εν κοσµω απηλαυσαν. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. µη πειθαρχησαντες εµοι. µικροι τε και µεγαλοι. Χριστε. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. ΛΒ’.ανελεηµονες οµου. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. ως ειρηκας. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. τον Θεον µου. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. Αλλα µη δωης. ∆ος µοι ειπειν. κατακρινουσιν. Σωτερ. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. ω Θεε. δωρεαν. (264) Υπο πιστων µε. οτι το Πνευµα λεγοιµι. Εγω. εξ εργων. και εαυτους. οιµοι. ελεησον και χαρισαι λογον. καν λεγωσι πλανασθαι µε. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. . γνωσιν σοφιαν. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. Λογε.

οι πλουσιοι. δρασσονται. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. ως γραφη πασα λεγει. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. την δε εγκατοικουντες. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. δοξαν τε ως ιµατιον. οι βεποντες ου βλεπουσιν. οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. Οι εµπαθεις. οι σοβαροι τοις πασιν. ως εφην δε. Τις δε. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. επιπηδωσι. εν νοΐ νοερως δε. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . Ουτοι ουν οντως πελουσιν. οδηγουµενος θ᾿ αµα. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. οι ενδοξοι. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. ους η γραφη γε λεγει. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου.

Λοιπον. λοιπον. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. εν αισθησει αναισθητοι. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. ζωης νεκροι εν µεσω. θρηνειτε εαυτους. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. ω υµεις φιλοθεοι. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως. λεγε µοι ερωτωντι. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. . Ει µη δοξαν απωσεσθε. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. µετανοειτε. ει µη ριψετε πλουτον. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. Αλλ᾿. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. λοιπον. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. ουκ αν δακρυων οχετους. ως εχεις. ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως.

ολος γαρ απλουν φως καθοραται. φως ο Υιος. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. τελειος ανθρωπος τε. ψυχη. αµεριστα υποστασει. ολοτελης. διπλαις ταις ενεργειαις. ολοκληρος. ου τη µορφη. ου φυσει. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. σαρξ. Εν τουτοις εν τα προσωπα. φως το Αγιον Πνευµα. ου κεχωρισµενον. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. ου τη ιδεα. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. εν. ου δοξη. (268) Φως ο Πατηρ. οι δ᾿ αλλοι. Θεος οµου και ανθρωπος. διπλους ωσαυτως φυσεσι. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. αδελφε. οις εµπαθης ο βιος. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Βλεπε τι λεγεις. εν αι τρεις υποστασεις˙ . εις ειµι της Τριαδος.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. εις ουν Θεος εγω ειµι. ΛΓ’.

αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. Ει και δοκει ανθιστασθαι. (269) οτι κοσµειται αρεταις. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. Ακουσον. οθεν εκεινος πεπτωκε. Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. ει και δοκει µη πιπτειν. απαγε. αρχει των επιγειων. ουσια και θεοτης. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. ουχι τον κοσµον. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. καταπατει τον δρακοντα. τιτρωσκεται. τα τρια µια φυσις γε. Φως δε ακουων. ο φωτιζει τον κοσµον. τω σκοτει. κοπω. τον αρχαιον. τα τρια µια δυναµις. Αυτα και φως το εν εισιν. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. δαµαζεται. κοσµον ηµεις καλουµεν. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας.τα τρια γαρ εν τω ενι. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. εν τα τρια δε µαλλον. τα τρια µια δοξα. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. τον µεγαν. παντων λεγω. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω.

ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν.Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. Παντες ουν. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. Νοησον τοινυν ακριβως. αγνοων που υπαρχει. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. ουδε σεληνης φαος. ου της ηµερας. ακτηµοσυνην ουδαµως. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται. ου σοφιαν. τα νοητα ου µεντοι. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. ου των αστερων των πολλων. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. ου λυχνιαιον ολως. ουπερ σοι λεγω. ου γνωσιν. δεινως µαστιζοµενους. . απαγε. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον.

ει µη µε κατακρινης. και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. . Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. ωσπερ προειπον. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. ακουσον. ινα φανω νηστευων. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. εργα ακτινος διχα. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι.

τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. . αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. ουκ εργα ουδε πραξεις.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. οσον οραν ισχυσει. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. εν αις αν γενηται. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. Λ∆’. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. το σκοτος του φωτος τε. Χριστε. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. ουτως ου πιστις απασα. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ου γαρ εισι τω οντι.

τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν. ω µανιας εσχατης. Επειδη και τα κτισµατα. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. Θεος εστιν αορατος. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. .και µιξις τουτων γεγονε. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι. πατερες. ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. ως λεγεις. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. και ζην και βλεπειν οιονται. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. ουκ ειδεν εν αισθησει. οτε Θεος κατηλθε. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν.

οντως εν τουτων εσεται. η αληθεστερον ειπειν. . Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. ως ειπον. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. ο ουκ ηµην. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. οποιον το εκαστου. εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. το εργον δοκιµασει τε. α το πριν ουκ εβλεπες. Ει δε τουτο αδυνατον. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. φευγει ευθυς το σκοτος. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. Το φως γαρ. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. µη πλανασθε. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. οταν αναφθη. Το φως υπαρχει ο Θεος. οι εν σκοτει ηµεις δε. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. χαριζεται οραν σοι. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν.

κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. . οντως ουτως γινεται. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. καγω συµπεριστρεφοµαι. ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. τουτων εµπροσθεν στηκω. οις προσεσται. και οις ενουσαι. ω φως. λαµψον εις αυτους. οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. ωσπερ φως. οστις υπαρχει. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. τοιουτοι τε γενοµενοι. αλλα ιδειν ου βουλονται. Ναι. ουτως επιτελειται. ει και δοκουσιν ετι ζην. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. ω µανιας! Αλλ᾿. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. λαµψον.Τι δοκει ουν σοι. οµοιους σοι εργαζη. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. Ουδεις πωποτε. ω τεκνον. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. ω πλανης. ως ειποµεν. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις.

(278) Βλεψον ανωθεν. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. δια ρυπαρας µου γλωσσης. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. καθαπερ παλαι. Θεε µου. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. αθεωρητον ωσαυτως . και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. Λαλησον. και τουτο θλιψις δοξειε. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει. αλλα αγνωστον τοις πασιν. περι ων τινες λαλουσιν. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. οτι νυν ουδεις υπαρχει. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. ανοιξον τον νουν µου µαλλον. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. ος Θεον γνωστως κατειδεν. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. ΛΕ’. εισελθε και νυν εντος µου. µη θελοντας σωθηναι.

ειπεν. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων.δογµατιζουσιν υπαρχειν. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. γραφε και µη κατοκνησης. Ναι. Ηµην υπερ νουν και λογον. λεξον ταχος. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. και ουδεν των ορωµενων. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . ωρων και χρονων. Γραφε. απερ λεγω. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. Χριστε µου. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. οιοσπερ τυγχανω.

και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη. ου φθονων δε τουτοις παντως. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. ου δυναµεων αγιων. ουκ αγγελων. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. ουκ ανθρωπων. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. οπως µη µε καθορωσιν. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια.

ω η δοξα και το κρατος νυν. οσα βουλεται και θελει. (283) Ευχαριστω σοι.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. οια παντως και θελησει. ΛΣΤ’. ως δεσποτης. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. ευχαριστω σοι. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. αµην. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν. µονε . ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. µονος εχων δυναστειαν. αει και εις αιωνας των αιωνων. ειπε µοι. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. Κυριε.

χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. Σωτερ. βασιλευ δικαιε. Χειρας ηλωθης ποδας τε. αναρχε. υπ᾿ Εβραιων. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . βασιλευ. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. οπερ ουκ ης. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. Χαιρε! ακουσας παικτικως. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. Θεε µου. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. παντοδυναµε Λογε. κατεδεξω. βασιλευ. και ενεπαιχθης. Χριστε µου. Ενεπτυσθης το προσωπον. Λογε. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. Συ τον σταυρον εβαστασας. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. (284) και κρισιν. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. πανοικτιρµον. πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. πανοικτιρµον. ην εξηνεγκε κατα σου. η σιωπη δε.καρδιογνωστα. οιµοι. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη.

ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. εις καθαρσιν αµετρων µου. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. . Χριστε. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. Χριστε. ∆εσποτα. της πιστεως. Μεγα µοι οντως. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. η πειρασµους η θλιψεις. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. ∆εσποτα. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων. η µιµησις των εργων. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. Θεε µου. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. εν εργοις τε και λογοις. πληµµεληµατων. ∆εσποτα. Ευχαριστω σοι. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. ∆εσποτα. οικτιρµον. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. πασχων µαλλον αδικως. ει δε δικαιως. ει ταυτα καγω παθω. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. Συ ουν ανεστης. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. ινα τον κοσµον σωσης.

σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. ω πλαστα. ∆εσποτα. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. Λογε. σε. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. σε. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. . ω δηµιουργε µου. των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. δυναµις η µεγαλη. σκοτους των παθων. τον καλον ∆εσποτην. τον κτιστην µου. αγνοων τον Θεον µου. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα. ΛΖ’. Θεος τε και ∆εσποτης. ∆εσποτα ψυχοσωστα. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα.αµην. Χειρ σου. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων.

το µεγα. ελεγον. παντως µεµονωµενον. και κατελιπας µονον. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. ην ως ανθρωπος εχω. βασιλευ και Θεε µου. Αλλα και βλεπων σε. και ποιµνης. . οιµοι. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. το ελεος σου. προστατην και ποιµενα. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. αρτι δεοµαι. ορω τα µελλοντα. και την αγνοιαν. ω ∆εσποτα µου. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. Χριστε µου. τον καλον ∆εσποτην. παντως ορφανον. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. εξαιτουµια. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. οις οιδας. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. Επιχεε µοι. οιδας την εµην ασθενειαν. ους ουκ ηκουσε. προ οφθαλµων µου βλεπω.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. ω φιλανθρωπε. οιµοι.

ο συνηµµενος υλη. Εις ποιον αδην καταβω. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. φθαρτος ολος υπαρχων. πως τω αΰλω συναφθω. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. ο ταλας. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα.ινα τα εµα υστερηµατα. ακατακριτον. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. Λογε. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. αµεµπτον µε σον δουλον. ποιαν εκκλινω τριβον. το αϋλον εν υλικοις. προ του γην παραχθηναι . Ορος εις ποιον αναβω. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. Σωτερ. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. ο τυγχανων εν κοσµω. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. τον παµπαν απεριγραπτον. αµην. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. (289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. πως ευρησω. ειπε µοι. Ποιαν ανελθω κλιµακα. ΛΗ’. τον κτιστην εν τη κτισει. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. αφηλαφητον ολον.

ενδον το φως το αϋλον µη εχων. αγαθωτατος αγαν. αµετρητον υψει. των αΰλων εξω. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. Ενυλος γαρ. υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. Ουκ ην αηρ. µονος. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. ατελευτητος. ως ειρηται. αΐδιος. αιωνιος. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. φως ακτιστον. η Τριας. ως ειδε µονος. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. φως αναρχον.Θεος υπηρχεν. Εποιησεν αγγελους δε. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. µονος µεµονωµενος. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. κυριοτητας. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. φως αφραστον εις απαν. ουκ αιθηρ. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . φυσει δε ευρεθη και ουσια. οµως Θεος αθανατος. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. αρχας και εξουσιας. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. καθως ειπον. βαθει και πλατει. υλικον και ορωµενον. ου τοπω παντως. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . ου φως. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. καθαπερ νυν. Και εµεινεν. ουχ υδωρ. φωτοειδες εις απαν. ων. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος.

Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. οπερ ειπον. προς παθη. ουτως. . ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. καθως ειρηται. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας. υπερλαµπρος. οικος καθαπερ µεγας. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω. οτι ην Θεος υπεραναρχως. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. υπερφωτος.

αµην. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. συν τοις επουρανιοις.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. συ και τα γηϊνα. υπερ λογον η δοξα. Θεε µου. ∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. Σωτερ. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. . Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. ∆εσποτα Χριστε. η ωραιοτης αφατος. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. Λογε. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. ΛΘ’. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. ινα και συν αυτοις Χριστω. (293) Αµηχανον το καλλος σου. Θεω. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. το ηθος. ασυγκριτον το ειδος. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. Θεε. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. Σωτερ. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη.

αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. εκ φωτος σου του θειου. οιµοι. Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. ψυχην και τας φρενας. Και µελη οντες. Λογε. ∆εσποτα. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. Θεε µου. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. το της γεεννης. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. ∆εσποτα. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. . τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. Αλλ᾿.ως παντων παντως ποιητης. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. ουκ ηλλοιωθη νουν. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν.

ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. και τα Θεου και θεια. . της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. Μ’. παλιν παραγει απαντα. αποχωριζει. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. των αισθητων ωσαυτως δε. ω πρεπει πασα δοξα. παλιν οραται µονον. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος.Σωτερ. αµην. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. βαβαι. παλιν τρανως οραται. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. εξουδενωσις και ατιµια. του τι δει ποιουντα τινα. η Τριας. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. κατηξιωται πανεξαισιως. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. υβρις. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. παλιν τεµνει την νυκτα. παλιν ανοιγει ουρανους.

µη διατεµνων νυκτα. εργα παντα χειρων σου. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. το τι ανταποδωσω σοι. µειζονως οδυνωµαι. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. ινα ευαρεστησω. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. Χριστε µου. τι δει ποιησαι. ινα και θεραπευσω σε. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. απλουν. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. τεθνηκας. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. µειζονως καταισχυνοµαι. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. του αθλιου. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. µειζονως. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. δοξον. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. µη διανοιγων ουρανους. Σωτερ. Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. Σηµερον.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. ενθα φως εστι µονον. αλλα τα παντα δουλα σα. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. Ταυτα σου τα παραδοξα. σηµερον απεταξω. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. ων εις εµε ειργασω. Σωτερ. µηδεν εµον εν βιω. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. των θαυµατων. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. Ουκ οιδα ει και σωµατι. ενδοθεν του κελλιου µου. συγγενεις. αναριθµητων δωρεων. δυσωπω µαθειν.

Ταυτα και τουτων πλειονα. ζωη τε και λαµπροτης. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. απεθανον θανατον των κακουργων. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. και δοξα κοσµου γεγονε. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων.περιχαρως καταδεξαι. καθαπερ υπεσχοµην. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. και ποιον τουτου µειζον. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. τοτε σκιρτησον. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. πραξον και αλλους διδαξον. ον ουδεις ποτε ειδεν. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. ωσπερ στεφανον δοξης. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας. απερ ενετειλαµην. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι.

συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. καθως υπεσχου. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. Λογε. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες.ως ειρηκας. ΜΑ’. αµην. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. οιδας την ορφανιαν. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. Ιδε καρδιαν ταπεινην. ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. . τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. Σωτερ. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου. πεµψον. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. δος Πνευµα σου το Θειον. επιστασαι την µονωσιν. Θεε µου. τις αυτους µη θρηνησει. ∆εσποτα. ιδε συντετριµµενην. ∆ος τον Παρακλητον. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. οπως . Ων της µεριδος ρυσαι µε. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. ∆εσποτα των απαντων. οσον και επεγνωσθην.

δεδεµενος αγαπη. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. οικτιρµον. µη παριδης. πως λυπη επεισερχεται. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. ευσπλαγχνε. καταλιµπανεις. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. . Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. κρατουµενος τω ποθω σου. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. ως ειρηται. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. Θεε µου. εξαπορω. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. Χριστε µου. ∆εσποτα. πλην αυτος ου παρειδες µε. και µη εγκαταλιπης. (301) Ουκ εκαµον. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. Θεε. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. πως ολον µε ταραττει.Μη ουν βραδυνης. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. και νυν υπαρχων. Χριστε. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. αγαθε. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. Θεε µου. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. υµνω την ευσπλαγχνιαν. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. εβαστασας. ως δοκω. ολος δεδουλωµενος. ασωτοις και τελωναις. Κηρυττω σου τον ελεον. οικτιρµον.

νηπιον η παιδιον τυγχανεις.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. Προσηβος ηδη γεγονας. πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. ως ειπον. ειπε µοι. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. ωσπερ νηπιος. ανερµηνευτα παντη . Λαµβανων κρουε αφειδως. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. ανεθρεψεν αξιως. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. (303) Μη γαρ. πιπτων παλιν εγειρου.. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους. οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. οχυραν κεκτησαι µε˙ .Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . δαιµονων παραταξεις. Νυν ουν ουχι ενηλικος. νυν αγκαλοφορεισθαι. πως βουλει. πορρω της σης οικιας. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν.

Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. ειπε µοι. οιον Πνευµα το Θειον. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. αγαπη θεραπευων. ονπερ εγω παρεχω. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων. ποια δοξα. Ποια τρυφη.και λυπει σε των εν γη. εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. ατιµητος εις απαν. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. µειζων υπαρχει επι γης. ειπε µοι. ποια χαρα. ποιον τουτων. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. γραφε συντοµως. ως εγω. ακαµατι δουλευων µοι. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. το σωµα και το αιµα µου. ως εµε µονον βλεπειν. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. ειδεναι και κατανοειν. οιος ο αρτος της ζωης.

ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. ου στερηθηση τουτου. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα. λοιπον µη παυση κλαιων. ουκ απολεσεις σου µισθον.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. Λοιπον µη παυση νουθετων. ειπον. . ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. απερ και παλιν γραφε. ου µη σταθη εκ δεξιων. εξεις αυτους ως αδελφους. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ως ειπον. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω.

. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. ει µη καυτος σωθειη. απροσπαθως γαρ εκρινας. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. ανυποπτος η ψηφος. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. αλλ᾿ απολεσει. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις. ουκ εκ της θυρας µονης.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. Τις ουν υπαρχει. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. ως τον σον του ∆εσποτου. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. οικτιρµον. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν.

και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. γυναικας τε και παιδας. επι τας πρωην πραξεις. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. οπερ εστι συγγενεια. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. µη σαρκα προτιµησαι. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. συνδεσµος φυσικος τε. η απαρνησει σου. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον. ει δυνατον.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. ξενα. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. και χηραν την σην γυναικα. πτωχα. τουτων απολυθηναι. λιµω τε και τω διψει. (307) µη προστεθηναι αιµατι. ∆εσποτα των απαντων. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. γυναικος σου χηρειαν. Χριστε. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. ασπλαγχνε. αλλα αφιεις ορφανα.

εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. αλλα Θεω. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. ουτοι συγκληρονοµοι. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. .διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. ουτοι και φιλοι γνησιοι.. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. δοξα σοι. (309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν. Σωτερ. βασιλευ. πανοικτιρµον. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. συγγενεις οµου παντας. ειπον. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. φιλους.

απο σωµατος σωµα. ο πανοικτιρµων Κυριος. ο ταλας. ου γινωσκω. εις προπυλα θανατου. γραφητω. µονε. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. αναρτισµων.χωρις ξεσµων. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. µοι λεγοντι. Θεε. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. νυν µε ελεησον! Ιδου. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. Νυν ουν επιβλεψον. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. Το οθεν ηκω. µη µε εγκαταλιπης. ηγγισα. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. Σωτερ. Σωτερ. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. Γεννωµαι γη απο της γης. το που ειµι. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. πως δε διαφυγειν µου . ουκ οιδα. εις γηρας. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. αγνοω. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. ΜΒ’. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. πανοικτιρµον. νυν σπλαγχνιθητι. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. και που αυθις αφιξοµαι. εξελιπεν ισχυς µου. απο φθαρτου παντως φθαρτος. ο φιλανθρωπος µονος.

ολος τρεµω ο ταλας. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. οιδας. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. ουκ αγρυπνεις. ευχην ουκ κεκτησαι. οτι˙ Ιδου. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. οτι σωσεις µε δωρεαν. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. ουκ εγκρατευη. ∆εσποτα. ουτω θαρρησας ηλθον. ου ποιεις προσκυνησεις. προσεδραµον ελεει θαρρησας. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. του σου δουλου. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. Ουτω πιστευσας εδραµον. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον.ελπιζεις χειρας. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. αλλα τω σω. Εγω ουν. ο ασθενης εις απαν. φιλανθρωπε. ουτως ελπισας. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. Χριστε µου. Ταυτα ακουων. ιδου. δηµιουργε µου και κριτα. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. φριττω και ολος δεδοικα. ∆εσποτα. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. πανοικτιρµον. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. που σου ο αντιληπτωρ. οιους παλαι απηρξω. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. ιδου. τη δε εγκαταλειψει . το Ηµαρτον! ειποντα. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα.

οσος υπαρχεις. εις ον εθαρρησας. πως εγκατελιπε σε. µη Κυριε. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. Σωτερ. αµιµητον το ειδος. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. ∆εσποτα. ουκ αξιω. του εχθρου. σε. ασυγκριτος η δοξα σου. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. ιδε. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. αλλ᾿ εµφυσω. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. εκπεπτωκας. Ουτως αιτουµαι. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. τον Θεον µου. εις τας εµας τε. καθαπερ µαργαριτην. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. ον οιου σε φιλειν. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. Θεε µου. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. Θεε µου. αιφνης εµισησε σε. ουτως παρακαλω σου . ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. και εν τω κολπω φερω σε. και αφαντος ευθυς αποτελειται. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. µη Βασιλευ. ιδε. εγκαταλειψης. ηστοχησας ελπιδων. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. οιος. Οτι δε ου πλατυνεσαι. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. εις ον προςηλθες.

εχοντι χαριν σου. ηµεις φθαρτοι και κονις. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. Σωτηρ µου. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. . Εστι Θεος γαρ ακτιστος. ει µη αυτην ενδεδυται. εκεινος πνευµα πεφυκεν. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. Χριστε. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. του δουλου σου. σκεπουσαν. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. ηµεις κτιστοι δε παντες. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. εκεινος παντων ποιητης. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. µελλοντας επιτρεχειν. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. εκεινος πελει αφθαρτος. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου.την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. συνουσαν µοι την θειαν. αναρχος αληπτος τε.

ηνωθη τε ανθρωποις. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. ασπιλον. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. εις ποιαν βασιλειαν. φρασον µοι. που αρα απελευσονται. κεφαλη ο Χριστος δε. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. αδελφοι. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. Ουκ εστι τουτο. ο ποιητης των παντων. ελπιζουσι σκηνωσαι. εις ποιον τοπον. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. Παντως γαρ και παραδεισος. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. ωσπερ και εστι. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. . ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. αµωµον οµου. λεγε. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον.

Υιος και Αγιον Πνευµα. τω ποιητη των παντων. τουτο ζωη των οντων. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. αδελφοι. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. τουτο στολη και δοξα. ουχι ηµεις εξ εαυτων. Ταυτα δ᾿ εισιν. ουκ εσται ανεσις. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. οιµαι. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. οτι πασιν. Τριας Αγια. ων ουδεις ποτε ειδε. τουτο τρυφη και ανεσις. ου τοπος ανευ λυπης. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. σωτηριαν παρεχει. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. απο θανατου µεν ζωην. τουτο πηγη των αγαθων. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. ου στεναγµου. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. απο δε σκοτους φαος. Σπουδασωµεν ουν. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. οις ενωθη. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. οµοια γε του πρωτου. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . Πατηρ. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν.

ην ουδεις ποτε γνωσεται. Τι κρεισσον εστι παρα σου. αµην. (318) Ειπε. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. . Χριστε. ειπε. ου µαθη. αφραστον ουσαν παντη. καν βασιλεις. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. Ειπε και µη παριδης µε. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. ειπε. η παντα προγινωσκουσα. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. ω Θεε µου. το φως του κοσµου. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. λογε. η γνωσις του παντος. ω πρεπει δοξα και τιµη. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. καν µεγιστανες. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. τω δουλω σου. ειπε. ΜΓ’. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. Σωτηρ. καν αρχοντες εισι. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. φρασον µοι. σοφια. και θειων προσταγµατων. οιαν οι δουλοι του Χριστου. µη κρυψης. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων.

ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. ποιον εστι συµφερον. Ορα. εµε κατονειδιζοντες. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. ω Θεε µου και πλαστα. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. αυτεξουσιον θελω δε. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. Εξελθε. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. και σεαυτον ει σωσειας.διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. εγω ∆εσποτης φυσει. Εγω Θεος προαναρχος. ασυµπαθη καλουσιν. µη κρυψης απ᾿ εµου. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. γραψον απερ ακουεις. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. ειπε µοι. Ναι δη.

. προς πυρ αυτοµολουντας. αγχονης κληρονοµοι. δοξης µου της αρρητου. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. πως τουτων προηγηση. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. πως εισαξεις. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. Τουτους. καθ᾿ ωραν. ει δυνατον. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. ου µην δε πελω βασιλευς. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. Πως ποιµανεις ως προβατα. των εντολων µου προς νοµας. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. λεγε µοι. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. πως ποιµανεις. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. Ειπε. ειπε µοι. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. ουτοι Σαουλ. εκ του θανατου προς ζωην. πως οδηγησεις. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. δουλοι και σκευη. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. ειπε. εις ουρανους εξ αδου. οµοτροποι. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. ουτοι του Λαµεχ χειρους. καµοι ακολουθησαι.

και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. οταν ελθω του κριναι. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. τι δε συµβησεται σοι. ενθα αν συ θελησης. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος. Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. Τουτο εµοι αποδεκτον. Ακουσον. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. κατεβαλου τοις πασι. και συ µενεις ανευθυνος. τι κερδανεις τε. βλεπε που καταντησεις. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. στασιν. Ου γαρ επιστραφησονται. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. ακατακριτος παντη.

ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. ει θελει. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. αλλα την σην βοηθειαν. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. καθως προσεταξας µοι. Μ∆’. ως βουλεσθε. ω Θεε µου. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. αµην. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. Ουτως ποιησω. υπαγετε. µονοις . Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. ∆εσποτα. γενησεται. ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι.

µια φυσις. θεληµα τε εν ωσαυτως. .Πως. Αυτη µονη κτισις παντων. µια δοξα. σεληνην λεγω. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. εν Τριαδι υποστασεων. ηλιον. τους αστερας ουρανον τε.Ακουσον αυτου του Λογου˙ . τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. διδαξον µε. του αληπτου. . αινος. ∆εδωκε. µια δυναµις υπαρχει. του Θεου µου. υµνος. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε. (324) ∆οξα. του ακτιστου.εκεινοις γνωριζοµενος. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. ειπε µοι.

και Υιος ο τουτου. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. εν τα τρια ηνωµενως. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. αλογος. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. .ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. ει και σαρκα ενεδυθη. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. ωσπερ νους. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. ψυχη και λογος. Εν εκ τουτων ει καθελης. αλλα και διηρηµενως. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι. ουτως εκ Πατρος το πνευµα. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. πνευµα. οµοουσια ωσαυτως.

οτι ετεκε τον Λογον. αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. οτι τικτει αεναως. ου χωριζεται δε τουτου. και Υιος εν τουτω µενει.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. το πρωτοτυπον ουκ οψη. ουτω νοει τον Πατερα. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. ην ουδεποτε θεαση. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. καθυπεδειξεν ο λογος. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. αποσµηξης τε τελειως. ει µη προτερον καθαρης. Ταυτην ακριβη εικονα. ει και αµυδρα τυγχανει.

και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. και του ενα που σωθηναι η και παντας. αλλα και φιλανθρωπιας. . οσον δυνασαι και βλεπειν. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. ει οιον τε. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. σωφροσυνης και ανδρειας. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. τεκνον. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. οσον εφικτον ανθρωπω.εν φωτι λαµψαν αρρητω. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. υπερ σωτηριας λεγω. ως γνησιους ευεργετας. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες.

αλλα Πνευµα. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. αγνωστον υπερηφανοις. τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. αγνωστον και τοις ραθυµοις. αγνωστον τοις φιλαργυροις. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον τοις φθονεροις τε. ω θαυµα. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. αγνωστον οντως οργιλοις. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον τοις αισχρολογοις. αγνωστον και µνησικακοις. αγνωστον και γαστριµαργοις. το εκ του Θεου σοι λεγω.οιαν εσχες. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . αγνωστον υποκριταις γε.

αγνωστον τοις καυχωµενοις. ζωντας τους νενεκρωµενους. αλλα και περιπατουντας. οτι ζην δοκει νεκρος ων. αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. αγνωστον τοις αντιλογοις. µη αιτων ουδε λαµβανει. µηδεν δε ουσιν. αγνωστον ιδιορρυθµοις.αγνωστον ανυποτακτοις. µη λαβων νεκρος υπαρχει. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει.

επουρανιοι και παντες . αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. πως Χριστιανοι κληθωσιν.και ακουουσιν ως κτηνη. ινα και ζωσι γε. εν ζωη νενεκρωµενη. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. Πως. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. τυφλοι και νεκροι γε. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. ειπε µοι. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. Οι τοιουτοι δε. ειπε µοι. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης.

Ηκουσας. Ηκουσας Θεου τους λογους. ως φησι το θειον στοµα. εκ των ουρανων κατηλθε. ζωην και αφθαρσιαν. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. φησιν. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. Εκ της γης. οτι χοϊκος εκτισθη. . ο δευτερος ανθρωπος δε. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. ο πρωτος. των απαντων ο ∆εσποτης. ανωθεν δε γεννηθεντες. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως.οι αυτω πεπιστευκοτες.

ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες. Αθανατοι γαρ. Ουτος εστι και ο αρτος. (334) πως Χριστιανος κληθηση. Ουτω φρονει.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. ουτως εχε. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. οσοι κοσµικα φρονουσι. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. ουτω πιστευε. ο εκειθεν καταβαινων. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται. οσοι κατα σακρα ζωσιν. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. .

Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. καινουργει τε παραδοξως. καθως πολλακις ειποµεν. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. των Αδαµ υιων σοι λεγω. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. Ποια παντα. ους εφευροι ενδοθεν. Θεος ον το Θειον Πνευµα. ∆ος µοι λογον. (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. αλλα και τα νυν εξειπω. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. εξανακαινιζει τουτους. επιγειων. και πως εξειπω. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας. αναπλαττει τουτους ολως. . πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. ους εντος αυτου αν λαβη. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. Α πολλακις υµιν ειπον.

Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. επουρανιοι και θειοι. Ως Χριστου οµοφυες τε. και ζωην αυτοις παρεχει. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. . πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. ινα γενησθε τοιουτοι. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. πως δε εν αυτω µενουµεν. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι. Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια. οιους εδειξεν ο λογος. καθως ειπε. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. οιος και εκεινος. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι.

ο Θεος µου. ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. τω ∆εσποτη των απαντων. τυγχανεις.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. ναι. ποιητα µου. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. Ναι. ΜΕ’. µη οργισθης. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη. µη εγκαταλιπης. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. ως ειπον. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. αµην.

µια δυναµις. ζωη. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. αρτος και οινος. η πανδαισια. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. ποταµος. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. σεληνην και τα αστρα . τουτο το εν τον ηλιον. οµοδυναµους ολως. συνεστησεν αρρητως. τροφη και ποσις. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. προσκυνει. εν τοις τρισι το εν δε. ου τρια. µια τε βασιλεια. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. σκηνη και θειος οικος. η καινη των πιστων καρυκεια. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. ενδυµα. µια θεοτης. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. αναπαυσις λουτρον τε. ουσιωσε. εν η Τριας γαρ πελει. αναστασις. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. εν τω ενι τα τρια δε. µεταληφθεν. υδωρ. πηγη ζωης και ρειθρον. ανατολη. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. πυρ. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. λαµψαν και καταυγασαν. οµοουσιους. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει. περιβολαιον.

∆εσποτα. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. το φως του κοσµου. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. ∆εσποτα. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. Και τουτο λεγων. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. µη θελων κοπιασαι τε. ο ταλας. Σωτερ. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. και βλεπειν ολως λεγων. λεγω. και˙ Ιδε. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. Ο γαρ το φως σου µη ορων. λεγω. αχαριστος εδειχθην. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. το κατιδειν σου. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. ο αθλιος. θαυµα καινον και ξενον.θεληµατι πεποιηκε. µη θελων γνωναι εµαυτον. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. οτι τυφλος τυγχανω. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. . το φως της θειας δοξης. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. µη θελων αναβλεψαι. αποστολων. καγω µονος. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. Τουτο το εν τετραποδα. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. καθως ορωνται παντα.

∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. ουχι τυφλοι εις απαν. ου θελησει µου ξενος. κτιστα. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. Ναι. ευσπλαγχνε. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. ει µη στεναζω και θρηνω. πηγαζεις αγαθοτητα. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. Χριστε. τας εντολας σου. Ναι. δι᾿ ων ελεησον µε. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. ως εφυλαξεν. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. Χριστε µου. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. Μη στερηθω σου. απερ αυτος τυγχανεις. Σωτηρ. ∆εσποτα. αλλα το βλεπειν µονον. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις. ευσπλαγχνε. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. ο παγεις τους ποδας . ως ευδοκησας. τοις καλοις. και την οικονοµιαν. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. αλλα και ζωσι. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. ∆εσποτα. µη στερηθω σου. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. ναι. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. λεγω. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. Ιησου. ει και µη ισως κλαιω. οντως. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. ναι. ∆εσποτα.τους σους τε λογους. ο παγεις τας χειρας σου. µη στερηθω σου.

Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. Σωτερ. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. Θεε µου. ω Θεε µου.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. ερρεεν αεναως . του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. ου κηλις. και τας πληγας µου αλειψον. ειρηνη και πραοτης. ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. τω καλω ∆εσποτη. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. τραυµατα µου. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. αλλα γαληνη και χαρα. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. πανοικτιρµον. ιατρευσον µωλωπας. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. φιλανθρωπε. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. Σωτερ. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. εξαλειψον τα ελκη. ΜΣΤ’. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. (343) Εµακρυνα. αµην.

µονε. Κυριε. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. ∆εσποτα. ναι. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. Οθεν υγιεια απασα. ευλογητος ει. παθους παντος ανωτερος. ευσπλαγχνε. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. ο ταλας. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. αµην. ως εµαυτον θαρρησας. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. Τοιουτος ουν γενοµενος. νοητον δ᾿ εν αισθησει. και φως εγενοµην. εκτος κακιας πασης. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. εκπυρωθεις τη ηδονη. εν αισθητοις µεν νοητον. φιλανθρωπε. ενωσεως ενθεου. (345) Ευλογητος ει. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων. υπερευλογηµενε.και ρειθρον ην µελισταγες. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. οθεν η καθαροτης. . οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου. ΜΖ’. ευφροσυνης τε ποµα. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. ευλογητος ει.

Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. Επαν δε συ µη βουληθης. ω Θεε µου. (346) ανους εγω. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. φυλαττειν. αθανατε. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. τουτο. αναφης. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. ω Θεε µου. πενθος. ακατανοητος τε. Σωτερ. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. τη ενεργεια µονη. αορατος. ουδε δυναµει µονη σου. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. αλλα και τη ουσια.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. πως σε προσονοµασωµεν. αληπτος ολως. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. Σωτερ. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. αψηλαφητος. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. πραοτης και συµπαθεια. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. απροσιτος. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . τω θεληµατι µονω. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

σκεπων µε τω φωτι σου. τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. ω Θεε µου.διαφυλαττεις ατρωτον. ουτως αποσκεπαζον µε. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. . ∆εσποτα. Σωτερ. ως το πριν. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. επει σε παροργιζω. ορων θαυµατα ξενα. αφατου θυµηδιας. οτε ολον σκεπασης µε. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. επει δε κατεπαιροµαι. ευθυς του βιου σκοτος µε. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. Χριστε µου. Επει δε πταιω παµπολλα. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. το φως σου. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. ολον µε περιλαβης. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. ελευθερουµαι των κακων. και καταπληττοµαι σφοδρως. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. ορων φρικτα µυστηρια. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. Χριστε µου. περικυκλωσης. επαν κατελεησης. Θεε µου. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι.

Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. ανθρωπος οµοιος µοι. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. την δυσβατον ανθρωποις η. αβατον πασιν ουσαν. ουκ οφις δακνων πτερναν. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. ου στεναγµος. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. εκτισεν αυτη παντα. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. ειπε µοι. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. ενθα ουκ εστι λυπη. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. εν ετερω δε τοπω. την στενην. ποιοις πτεροις πετασας.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. τυφλων ηνοιξε κορας. ου δακρυον. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. και εδειξας ακαµατον. Θεος τα τρια. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. πλην οµως µετετεθη. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. αληθεστερον ειπειν.

Το µαννα γαρ. δεσµιους µεν µονη σαρκι. . Εγω δοκω. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. συγκληρονοµους µεν Χριστου. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. το µαννα του Σωτηρος -. εξελιπεν. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε. τροφη αγγελων. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. απωλετο. θεοποιει τε δι᾿ αυτου. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . ων οφθαλµοι ουκ ειδον. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. Τι ουν το αρµα του πυρος.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. το Ηλιαν αρπασαν. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. αδελφους του Σωτηρος. οις συναφθη αθροον. ο λεγεται αρτος. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον.η θαλασσα βαπτισµατος. Θεου δε κληρονοµους. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει.

ΝΒ’. την ζωην πιστων παντων. κα΄των απαντων ποιητη. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. πως ουκ επιθυµουµεν. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. αµην. . ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. ω Χριστε µου. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει. (376) . Θεω τε και ∆εσποτη. πως ουκ ακολουθουµεν.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. πως ου ποθουµεν την ζωην. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. Αλλ᾿. τον αφθαρτον. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. εις φως τε απο σκοτους.

Αγαπη γαρ ουκ ονοµα.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. οποσον δε καταληπτον. και πως µεταληπτον µοι. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. µεταληπτον. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. Τις µε χωρισει αισθητων. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. . ωσαυτως και ληπτη τε. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. ολον αφθεγκτον πελει. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. τουτου το πλειον ουπω. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. µεταληπτη και αληπτος. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. αλλα ουσια θεια. Ει δ᾿ απιστεις. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. υπερ ουσιαν πασαν. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. ενυποστατος ποθος.

ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. τουτο το ενδυµα εστιν. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. λεγω σοι.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. ο χιτων του Κυριου. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. ει µη φιλονεικοιης. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. Τουτο πιστις η αληθης. Ουτω πιστευεις. λεγε µοι. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. τουτο σφραγις Χριστιανων. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. ος ελαµψεν εντος µου. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. νοησαι. ουχι αγνοια. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. ουδε αναισθησια. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. τουτο υπαρχει η ζωη. τουτο η βασιλεια. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. και παντως ου δισταζεις. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω. τουτο µεθεξις θεια. ειπε. τουτο Θεου το εργον. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. ως πιστευεις.

φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. θειας τε θεωριας. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα. ω αδελφε µου. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. θεσει Θεον. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. επ᾿ ορους θειας γνωσεως. ως ακριβως ειδοτες. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου.εκλαµποντα. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. καθως σοι ειπον. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. . βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. η σφραγις αλλου πελει. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. οιµοι. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας.

αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. ως επαθεν εκεινος. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. ως επαθεν εκεινος. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. οιµοι. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. οτι µη πατερας εκαλεσεν. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. τεκνα. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. αλλα τεκνα προσειπε. ω τολµης. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. και θελουσιν.

ΝΓ’. ω Χριστε µου. ιδε µου την αθυµιαν. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. Θεε µου. ιδε µου και την πτωχειαν. Τι µε φευγεις. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. την θλιψιν. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. (382) Ιδε µου. τι µε καιεις. Αµην. την ευφροσυνην. Αλλ᾿. τι µε τεµνεις και συντριβεις. την χαραν. Τι χωριζη µου. την ζωην την αιωνιαν. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. την τρυφην την των αγγελων. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα. Χριστε. ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. οτι αγαπω σε . Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. Οιδας. φως του κοσµου.

∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην.και απο ψυχης ζητω σε. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. απερ βλεπεις. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. και εµφανισον σαυτον µοι. Αποκαλυψον. Πατρος σου. ενυποστατος ζωη τε. Σωτερ. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. ως ειπας. Οιδα γαρ αληθινον σε. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. ζωον ανθρωπος. εν αΰλοις αισθητον δε. Μεσον τουτων ουν. δουλα ως ορατα παντα . αϋλοι δε αγγελοι γε. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. σοι λεγω. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ.

τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. Τι δε και ωραθην πασι. Συ δε νυν λογιζη χειρον. αφρονεστερον εκεινου. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. λεγε.αυτω µονω υποταξας. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. Τι δε και κατηλθον ολως. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν. καθως ειπον. Βλεπε. Μη αγνοει µου τας πραξεις. συνες. τι και εν σαρκι εφανην.

ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον . χωρισθεις εκ των αΰλων. Σωµα µεν.ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. οπερ επαθον. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. Ζην δε πως ολως ισχυσει. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. ως ειπον. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. ην δεδωκας µοι. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. ει τυφλωθειη. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. Ουδαµως.

Επειδη δε ετυφλωθη. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. Βλεπεις. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. ουσπερ εκτισα χερσι µου. και ηνωθην τουτοις θελων. ∆ια τουτο ουν ενδικως . αισθητος τοις αισθητοις γε. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. καθως και ειπον.και ψυχην ανελαβοµην. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. ουχ υπεφερον. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. ο Λογος. Οντως λαµπω. αλλ᾿ ου βλεπεις. Οτι επι τουτω παντως εκτισα.

η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. µαλλον δε ευεργεσια. ∆υο ουν εισι θανατοι. ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. . χωρισµου ψυχης. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. ειπε µοι. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. σωµατος τε και ψυχης. παλιν τε. σοι λεγω. Ο θανων ψυχη. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. πως ουκ ην θανατου χειρον. Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη.

Εφανερωσα τω κοσµω . πως χειρων. σοι λεγω. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. βλεπε τας οικονοµιας. ινα παλιν ειπω. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. Ει γαρ ουτως εις αιωνας.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. (392) βλεπε τας ευεργεσιας. αλλ᾿ οικονοµια θεια. µαλλον δε ου τιµωρια. ειναι εκληρωσατο. πως ακινητοι εις απαν. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. µανθανε τας δωρεας µου. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος.

φασγανον τε και τοξον. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. παντως απαιτηθειη.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. αξινη. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. Ν∆’. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . ουχ ωσπερ αυτος θελει. ην ελαβε. και τοις εργοις. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. Την γνωσιν γαρ. εξ ηµων δε γε παντως. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. ουδε δρεπανω τεκτονειν. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. ραβδος. α ποιησαι εδει. δρεπανον. ου ραπτειν τη αξινη. λογχη τε. και γαρ σκαπανη. αµην. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. µαχαιρα τε και πριων. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. ουδε φασγανω σφενδονειν. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. ου σκαπτειν µετα πριονος. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. προς οπερ αν εθελοι. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως.

ενεργησει. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. το προφητευειν αλλοις δε. καθαπερ ειπον. αλλα προς οιαν εκτισται. επιτηδειως εχει. ο των απαντων κτιστης. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. ου ναυτης ουδε γεωργος. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ . προς ο. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. ουδε κρατησαι δικελλαν. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι. τους δε παντως µανθανειν. Πνευµατικα δε ταυτα. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. οις δε γνωσιν και λογον. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. Ιδου γαρ. αλλους του αρχειν των πολλων. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. ως οιδε µονος ο Θεος. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. ουδε τεκτων γενεσθαι. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως.

δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις. . χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. Ιδου γαρ. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω.- . αχρηστον εργαλειον. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. οιον ηθελε παντως. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. ειπε. Ο νουν µοι χαρισαµενος. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. Πως ουν. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως. ο ταλας. απερ θελει. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος.

απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. αναγονται προς δοξαν. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. εργαζεσθαι τας αρετας. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. . Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. προς λοιδοριας. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. ενεργουντα µε ευρε. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. Ταυτα γαρ. προς φθονους τε. εις εµπελωνα τον αυτου. ειπον µοι. ινα σοι ειπω συνελων. προς θανατους αδικους. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. τεκνον. προς οργας.πασης κακιας οργανον. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. ως ουκ ισασιν. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. ο ταλαιπωρος. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. προς παν ειδος κακιας. ο κρατων τουτω χραται. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως.

µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. προς εργα σωτηριας. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις. παν καλον ενεργουντα. ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. . σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου.καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. ως εργαλεια αψυχα. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω.

µηδεποτε στερησης. µη εν τω µελλοντι αιωνι.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. αµην. Θεε µου. ∆εσποτα. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. Θελω ουν θλιβεσθαι. ουσπερ βλεπεις. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης. Χριστε. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. και θλιβοµαι. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. πασης παρανοµιας εργατην. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. Βασιλευ µου. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. µονον. Αλλα µε ταυτης. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. (399) Συ µε γινωσκεις. µη νυν. ω Χριστε. και θλιψις ου κολλα µοι. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. ΝΕ’.

Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ως ο Αδαµ. ω ∆εσποτα. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. λουτρον τουτο το θειον. ως δοκω. Σωτερ. αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. . αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . ως τινες αυ νοουσιν. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. βεβαιον και αληθες γινωσκων. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. ως ειπας. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν.

αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. ειπεν ο Θεος. φωνης τε κατηξιωσα. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. Χριστε. αρχηθεν µονω τω νοΐ. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. Αρα γε. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. Σωτηρ µου. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. φλεγων το παχος της σαρκος. ως βεβαπτισαι και συ.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. ως οιδας. ποσα εκλαυσας. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. ποσα δε συνετριβης. µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. µη µοι γενοιτο. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. εν νοερα αισθησει. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. επειτα και ακτινος. εκπιπτει και του αλλου. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. ως αφρων επλανηθης. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. και οιδας. της κεφαλης τον ζοφον. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην. Απαγε. τεκνον! Οιδας γαρ. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. .

Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. Τουτο ουν. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. της ευχης. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. ως ηλιος εισδυσας. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. οµιχλην τε και σκοτος. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. συ παντως επελαθου. αλλα κεκαθαρµενον. οσην τοτε υπεµεινας. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. ουχ οραται. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. ο ειδως Θεον παντα. εν τη τροφη. ουχ υλικας. την πιστιν. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. πασης κακοπαθειας. . ου σαρκικας. ου µονον δε χωρητικον. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. ωσπερ οιδας. ζοφον ως παχυν. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. εν τω ποτω δε µαλλον.

εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. ουκ ονοµατι µονω. αλλα και τω βαπτισµατι.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. ως βλεπετε. τεκνον. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. Ουκ εστι. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. ιδου. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι. καθως ειπεν ο Παυλος. των απαντων ο κτιστης.

Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. ως ειπας. δος χειρα φοβου θειου. καθως ειπας. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. εσκοτισµενοι οντες. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. . εν σκοτει και καθεζονται. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. Οις βραβευσον φως γνωσεως. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. ουχι δε και απιστων. ως πιστοις δουλοις σου. Θεε µου. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. φως θειον ουχ ορωντες. Σωτηρ µου. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. η αληπτον. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. Αλλα πιστων συ ει Θεος. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. Ουδαµως.

αλλα συ τη οικεια σου. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. καθως αυτος επιστασαι. ως ειπας. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. ∆εσποτα. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. Αµην. ο Θεος µου. ω Τριας. ευσπλαγχνε. οδος ουκ εστιν αλλη δε. ∆ος ελεος. ουδε κοσµος χωρησαι. (406) Κυριε. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. Λογε. Θεε µου. ξενον υπαρχοντα εν γη. Κυριε. Κυριε. τον ορφανον εν κοσµω. τω ευτελει σου δουλω. οτι εδιδαξας µε. .ουτω γαρ εµοι δεδωκας. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. ως εξ αδου µυχων µε . δος µοι συνεσιν. Χριστε µου.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. ω Θεε µου. Σωτερ. δος µοι γνωσιν. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. συγγενων τε και φιλων. και εποιησας. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. και σοι δια του Πνευµατος. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. ΝΣΤ’. γλωσσα λαλειν ου δυναται. Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. απο γης της γενεσεως. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. οιδας. δος ελεος δεοµενοις σου.

σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. . ∆εσποτα. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. εν πενια πλουτουµεν. Κοσµος θανατος. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας.∆ια τουτο ουν. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. Ζωη. λοιδορει. τι γαρ αρρεστον εχει. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. ως ευδοκησας. Αυτη τι εστι. Ηµεις. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. αποδιωκει. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. µοναζοντας. µισει ηµας ο κοσµος. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. Ποιαν ουν ελπις. ω ∆εσποτα. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. ΝΖ’. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. αρχιερεις. ως υπεσχου. φθονει. Λοιπον. µαινεται. ΝΗ’. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. ην απαντες ποθουσιν. (409) Ω Χριστε. λαϊκους. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. συν σοι. παρασχου µοι λογους σοφιας. ιερεις. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον.

βασιλευ των παντων. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. ο πλουτος µου. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε.Συ ει η ελπις µου. αρχουσι τε και λατραις. ο απροσιτος. η δοξα. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. Λογε. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. ιερεις. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. τον υµων βασιλεα. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. δος ισχυν. συ η αντιληψις µου. Ανθρωποι παντες. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. λαλησαι µυσταις. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. συ η καταφυγη µου. ο µονος παντοκρατωρ. παντος αλογου ζωου. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. συ η σκεπη µου. µονασται και µιγαδες. τον αναξιον. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . βασιλεις και δυνασται. επισκοποι. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. συ το καυχηµα.

Των επισκοπων οι προεδροι. οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. Παντα γαρ καλα. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ος αµεριστος. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. ταις φυσεσιν ωσαυτως. Θεος ων κατα φυσιν. πρωτον δε παντων. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. συνετε. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. ο και σαρκωθεις. ταις θελησεσι. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας.

ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. ως φιλω µοι λαλουσιν. ην ελαβον ουδεπω. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. . της χαριτος µου. (413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. Εισερχονται δε. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν.

ων ιερεις ποιουµεν. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. οι του βηµατος. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. οι της ιερωσυνης.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. ην ει εβλεπον. ουκ αν τουτο εποιουν. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων.

οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. Τουτο γαρ των µετριων. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. . µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. της των ανθρωπων λεγω. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. φιλων. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες.

οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. Πως ουν. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . ειπε µοι. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι.µηδεις πλανασθω. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. Ποιος αγγελος. τουτων ουτως εχοντων. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου.

και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. . εξ ου η απαθεια. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω. εγω δ᾿ ουκ εχω. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. φονεως χειρον. την κεφαλην που κλινω. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. η αγιοτης. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος.

τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. πυργους κτιζοντες. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. . οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως. βαλανεια. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. ουαι.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. µοναστηρια. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. αλλ᾿ οικους. προικιζοντες. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι.

ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων.Αλλ᾿. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. του εβδοµου αιωνος θυταις. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. ους εποθησεν ουτος. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. ως εφην . ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. επισκοπους και λατραις. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. ουαι ηµιν. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. µοναχοις. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω.

τριχινον εσθος. ξηροκοιτιαν. Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. σιδηρων καθηλωσεις. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. λογων. κοµην αυχµηραν. µυδωντες πληρεις εσω. Εξωθεν λαµπροι. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. σκληραγωγιαν. Καλα γε ταυτα. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. τυλων πληθος γονατων. ταχα λεπροις προσεοικατε. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. ∆ευρο.ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. νηστειαν λεγω. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. πονους. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. εννοιων και µελετης δολιας. παθων. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα.

ως βροτος και φθαρτος ει. αµην εις τους αιωνας. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. (423) 1. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». Επεταξας τη ευτελεια ηµων. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. (422) λιπων τα κατω. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. αγαθων αιωνιων. πατερ και αδελφε. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. Περι εξοµολογησεως. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. Γνωθι γαρ σαυτον. ερωτηµατικως ειπειν σοι. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας». ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ανω δευρο. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’.

την εκ της καταδικης ελευθεριαν. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. παρισταµεθα. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. Τουτο γαρ αµεινον. 2. Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. βασιλεις οµου και πτωχοι. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. τον εκ του µιασµου αγιασµον. του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. φησιν. 3. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε.

το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. 4. οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. τα εν τω αερι δηλονοτι. υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. προς τας εξουσιας. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». Οντως ουδαµου. . τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται.και τι πολλα λεγω. . ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν.

του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. 5. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. ει και µη παντοθεν διατρηθη. ως ο Παυλος φησιν. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. εως αν το οφληµα αποδω. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . αυτη κεντρον του θανατου εστιν. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων». απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». ηδη τεθνηκεν».Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. υπο των ληστων εαθεις κειµενος. και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. (427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. τουτω και δεδουλωται». ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν.

τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους». Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω . µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα.«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. 6. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται. καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. τι διαπραξεται. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. αλλα µη εγχρονισωµεν. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα.

ου µη εξελωνται». ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. το δεινοτατον. µηδε απειρον ιατρον. 7. επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. ει βουλει. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. Θεου διδοντος ακουσατε. Μεσιτην δε Θεου και . καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι.υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. Μεσιτην. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος.

ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. φησιν. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». και παλιν˙ «υποκριτα. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου». αδελφοι και πατερες µου. «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. αδελφοι. 8. στησαι αυτον». φησιν ο Χριστος. ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι. «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . Κυριε. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. ωσπερ και «πολλοι. δια του πιστου δουλου αυτου.ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. θεραπευσον σεαυτον». και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται. αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον. ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. Και αυθις˙ «ιατρε. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. 9. ουκ οιδα υµας.

απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. 10. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. τεκνον. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι.αναδεχεσθαι λογισµους. πατερες και αδελφοι. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. 11. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. οπερ. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. παρακαλω. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . Μη. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. µαθειν επεζητησας. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται.

Ουτως τον Ζακχαιον. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. 12. του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. ουτως την πορνην. ου σοι µονον. ουτως τον παραλυτικον. µετηχθη. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. ινα δε ειδητε. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. ως ειρηται. ου παρα ιερεων. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. . οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. ινα µη χειρον τι σοι γενηται. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. (433) ως ο Παυλος φησι. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. µηκετι αµαρτανε. λεγω δη τους µοναχους. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. ου παρα προφητων.

ου χαµευνιας. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. 13. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. αν τινων κρατητε. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. κεκρατηνται». κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. ου νηστειας. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. αφεµενοι. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν. Ως ουν ειρηται. αν τινων αφητε τας αµαρτιας. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. ∆ιο και παντα τα αλλα. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν.Τουτο δε ειπων εδειξεν. τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. αφιενται αυτοις. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε.

ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. ως ο Κυριος εφη. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. . πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον. Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. χειρων δε αυτων ο λαος. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον.προετιµησαντο. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. ως ορας.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται. αλλα µονοις εκεινοις. εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας.απαγε! . Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη.

πιστις. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. καν θανασιµον τι πιωσιν. οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια. µακροθυµια. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη.14.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . πραοτης. ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. οφεις αρουσι. ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. πασαν δε πραξιν των . ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». λογος γνωσεως. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται. φιλαδελφια. ειρηνη. χαρα. ου µη αυτους βλαψη». Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. Εαν πασαν µεν αρετην. χρηστοτης. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα.εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. Ποιων καρπων. Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους».

ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. την αλλοιωσιν. ει βουλει.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. τεκνον. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. το οντως φως. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. γνωσεται. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. Τοις τοιουτοις οιδα. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. Ο δε Χριστος. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. ως οιδε µονος αυτος. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. 16. 17. αδελφοι και πατερες. αυτον τον Θεον. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και . τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου.

Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. ακουσας τας του Χριστου. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. ω πρεπει πασα δοξα. καθαπερ εκεινος. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. αλυπον διατηρει και απηµαντον. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. µη αποκνησης ποιησασθαι. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. Ιδου. . τω ενδοξοτατω συγκελλω. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. ουτω καµε. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. πανιερε δεσποτα. οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. Αµην. Ερρωσο». και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια.

ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. επει εις σε. εδεξαµεθα µεν. Προς Νικητα Σταθατον. ουκ απεδεξαµεθα δε. οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. Ηυξησας µοι το φως. πνευµατικον ηµων τεκνον. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. (442) «Το πιττακιον σου. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. την χαραν. και εις τουτο ελυπηθην. Ερρωσο.ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα. την ηδυτητα. ινα τα . ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν.

Αµην. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον.com . οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. τεκνον. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. αδιαιρετος. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι.σχεδη παντα σοι καταλειψω. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος. η και σε.