Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

1 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

2 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

Αναλφαβητισμός ……..………………………………………………………………………. Αλλοτρίωση …………………………………………..………………………………………. Γλωσσομάθεια ……..………….………………………………….…………………………… Διάλογος ….………………………………………………………………………………….... Εξάλειψη γλωσσικών ιδιωμάτων …………………………………………………………… Ενδυμασία …………………………………………………………………………………….. Μόδα ………………………………………………………………………………………….. Φάσμα Γενεών ………….…………………………………………………………………..… Βιβλίο ………….…………………………………………………………………………….… ΜΜΕ …………………………………………………………………………………………… ΢χολική τάξη ………………………………………………………………………………… Ναρκωτικά …………………………………………………………………………………… Σεχνολογική πρόοδος – αυτοματισμός …………………………………………………… Διαδίκτυο …………………………………………………………………………………….. Εκπαίδευση – τεχνολογία …………………………………………………………………… Ηλεκτρονικοί υπολογιστές ………………………………………………………………… Παιδεία – δημοκρατία ……………………………………………………………………… Προφορικός και γραπτός λόγος …………………………………………………………… Γέλιο ………………………………………………………………………………………... Οικογένεια ……………………………………………………………………………………. Εφηβεία …………………………………………………………………………………….. Αγάπη – Έρωτας ……………………………………………………………………………… ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Περίληψη …………………………………………………………………………………….. Σρόποι ανάπτυξης παραγράφου …………………………………………………………… Διαρθρωτικές λέξεις και φράσεις ……………………………………………………………

…5 ..7 ..9 ..11 ..17 ..19 ..23 ..25 ..27 ..29 ..31 ..33 ..37 ..39 ..47 ..51 ..57 ..59 ..63 ..65 ..71 ..77

..79 ..80 ..81

3 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

4 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Ο αναλφαβητισμός είναι πρόβλημα κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό και οικονομικό. Αναστέλλει τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για την ανάπτυξη των συμμετοχικών θεσμών και ακρωτηριάζει τη δυνατότητα για άσκηση κριτικής...» ΠΡΟΛΟΓΟ΢  Ο εικοστός πρώτος αιώνας έχει χαρακτηριστεί ως αιώνας της πληροφορίας. Κι ενώ η τεχνολογία έχει κάνει τέτοια πρόοδο σε πολλές χώρες του κόσμου, ακόμα και σήμερα, υπάρχουν εκατομμύρια αναλφάβητοι. Σο ίδιο όμως πρόβλημα παρατηρείται και στις λεγόμενες ανεπτυγμένες κοινωνίες. Κι όμως ο αναλφαβητισμός αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Ο αναλφαβητισμός είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Διακρίνουμε το δομικό αναλφαβητισμό (κάποιος δεν έμαθε ποτέ να διαβάζει και να γράφει) και το λειτουργικό (ορισμένοι άνθρωποι δεν μπορούν να διαβάζουν και να γράφουν είτε επειδή δεν έμαθαν ποτέ είτε γιατί λόγω του τρόπου ζωής και της φύσης της εργασίας τους έμαθαν κάποτε και αργότερα ξέχασαν). ΢ήμερα, ωστόσο, στις ανεπτυγμένες κοινωνίες γίνεται κυρίως λόγος για το λειτουργικό αναλφαβητισμό, όπου τα άτομα έχουν κάποιες γνώσεις, αλλά όχι ικανές ώστε να τους επιτρέπουν να έχουν κριτική σκέψη.  Αίτια του προβλήματος  Οικονομικές ανισότητες:  τα φτωχότερα οικονομικά στρώματα μένουν αγράμματα (αγρότες και εργάτες)  πολλά παιδιά εγκαταλείπουν νωρίς το δημοτικό λόγω της ανάγκης να εργαστούν  ζσνήθως ηα θηωτόηερα ζηρώμαηα έτοσν και ταμηλόηερες ζτολικές επιδόζεις ζηο ζτολείο.  Ανισότητες μεταξύ υπαίθρου-επαρχίας και πόλης.  Αδιαφορία της πολιτείας για χτίσιμο σχολείων στις απομονωμένες περιοχές. Εμπόδια στις μετακινήσεις των μαθητών.  Νοοτροπία ορισμένων ανθρώπων για μη αναγκαιότητα της εκπαίδευσης.  ΢υνέπειες του φαινομένου  Κοινωνικό φαινόμενο.  Ση στιγμή που ο άνθρωπος κατασκευάζει και εφευρίσκει μηχανήματα που μπορούν να κάνουν τη ζωή του ευκολότερη υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα ούτε καν να υπογράψουν.  Ρατσισμός και απομόνωση των ανθρώπων εκείνων που είναι αγράμματοι.  Αμάθεια: η αμάθεια είναι η χειρότερη σκλαβιά.  Δεν αναπτύσσεται η κριτική ικανότητα.  Υανατισμός (εξαιτίας της αδυναμίας κριτικής σκέψης και άγνοιας)  Απομόνωση της επαρχίας και ενίσχυση της αστυφιλίας με την επαπειλούμενη ερήμωση της υπαίθρου.
5 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Πολιτικό πρόβλημα.  Αναστέλλει τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.  Αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη συμμετοχικών θεσμών.  Ενισχύεται ο φανατισμός/μισαλλοδοξία.  Οι πολίτες χειραγωγούνται, πέφτουν θύματα προπαγάνδας και λαϊκισμού.  Πολιτιστικό πρόβλημα. Ο αγράμματος άνθρωπος δεν είναι σε θέση να καταλάβει ούτε τις νέες μορφές τέχνης, αλλά μένει προσκολλημένος στην Παράδοση.  Μέτρα αντιμετώπισης  Έλεγχος της πολιτείας και υποχρεωτική εκπαίδευση με πρακτικά μέσα ως και το λύκειο, χτίσιμο σχολείων σε απομακρυσμένες περιοχές και αποστολή εκπαιδευτικών.  ΢τήριξη των αδύναμων μαθητών (ενισχυτική διδασκαλία) ώστε να μην εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο  Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, ώστε να αποφεύγεται η στείρα αποστήθιση, που αποτελεί το βασικό στοιχείο χαμηλών βαθμολογιών. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Επιλογικά, ο αναλφαβητισμός αποτελεί σήμερα ένα σοβαρότατο κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα. Ειδικά στον αιώνα που ζούμε, το φαινόμενο αυτό ουσιαστικά αποτελεί ένα στοιχείο διάλυσης και καθυστέρησης της κοινωνίας.

6 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια απομόνωση και μια αλλοτρίωση στους αστικούς πληθυσμούς. Ο παράδεισος της πόλης, των προηγούμενων δεκαετιών, μοιάζει πια μια φυλακή περιορισμένη σε μερικά τετραγωνικά μέτρα. Αναφέρετε τα αίτια της αλλοτρίωσης της σύγχρονης κοινωνίας ». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Σις τελευταίες δεκαετίες όλο και περισσότερο γίνεται αντιληπτό ότι η ζωή στην πόλη, ενώ προσφέρει τόσα θετικά, γίνεται όλο και πιο μονότονη. Οι άνθρωποι ζουν στην απομόνωση, την αλλοτρίωση, αδιαφορώντας για τους γείτονές τους. Κλείνονται στο σπίτι τους μόνο με την οικογένειά τους και λιγοστούς φίλους. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ αίτια  Πολλές ώρες εργασίας  κούραση και απομόνωση στο σπίτι.  Η τηλεόραση που αιχμαλωτίζει τον άνθρωπο  είναι μια φτηνή παρέα  Οι κοινωνικές επαφές κοστίζουν (έξοδοι, δώρα κλπ).  Η φοβία για τους άλλους, ενισχύεται με την τηλεόραση  εγκληματοφοβία (ειδήσεις για εγκλήματα από αλλοδαπούς και Έλληνες, βίαιες ταινίες κλπ).  αύξηση της εγκληματικότητας  η αύξηση της ανεργίας και τα κακά οικονομικά της οικογένειας ενισχύουν την εγκληματικότητα. Οι μετανάστες ακόμα περισσότερο.  Εξαφάνιση παραδοσιακών τρόπων συνεύρεσης των ανθρώπων (γιορτές, πανηγύρια, θρησκευτικές τελετές)  Ο σύγχρονος ατομισμός, ο κοινωνικός κανιβαλισμός και ο ανταγωνισμός συνέπειες  διαλύεται ο κοινωνικός ιστός  αδιαφορούν ο ένας για τον άλλο, αποξενώνονται (γίνονται ξένοι)  κυριαρχεί ο ατομισμός  αποχή από τις κοινές εκδηλώσεις και τις συλλογικές δράσεις ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά, λοιπόν, η πόλη έχει μετατραπεί σε ένα αποξενωμένο κοινωνικό περιβάλλον. Οι πολίτες έχουν χάσει τις παραδοσιακές αρχές της συλλογικότητας, της συνεργασίας. Όλο και περισσότερο απομακρύνονται από τους άλλους που γίνονται ξένοι. Μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι ουσιαστικά να αντιληφθούμε την κοινωνική διάλυση που
7 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

μας απειλεί να στραφούμε σε συλλογικές, σε κοινές δράσεις, ώστε να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλον.

8 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Σήμερα οι νέοι όλο και περισσότερο οδηγούνται στη γλωσσομάθεια. Αναφέρετε ποια είναι τα αίτια που τους οδηγούν στη μάθηση ξένων γλωσσών και τι τους προσφέρει στο επαγγελματικό τους μέλλον» ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Αποτελεί καθημερινό φαινόμενο της ελληνικής κοινωνίας, οι νέοι από τη νεαρή τους ακόμα μαθητική ηλικία να οδηγούνται από τους γονείς τους στην εκμάθηση ξένων γλωσσών με στόχο κάποιο επιπλέον προσόν στη μελλοντική αγορά εργασίας. Όλο και περισσότερα στρέφονται, μάλιστα εκτός του σχολικού ωραρίου, διδάσκονται περισσότερες από μία γλώσσες. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Γιατί μαθαίνουν οι νέοι ξένες γλώσσες:  Επειδή η ελληνική γλώσσα χρησιμοποιείται από πολύ λίγα άτομα σε πανευρωπαϊκό ή ακόμα περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο και χρειάζεται για την επικοινωνία με αλλοεθνείς.  Τι Προσφέρει η γλωσσομάθεια (γενικά)  Δίνει τη δυνατότητα για επικοινωνία με άτομα από άλλα κράτη και έθνη, ειδικά αν πρόκειται για μία εργασία που απαιτεί τέτοια επικοινωνία (ξενοδοχοϋπάλληλοι, έμποροι, διοικητικά στελέχη πολυεθνικών, γραμματείς, προγραμματιστές κλπ)  Επειδή η Ελλάδα είναι ένας τόπος προορισμού δεκάδων χιλιάδων τουριστών ετησίως και κατά συνέπεια ερχόμαστε σε επαφή με πολλούς τουρίστες.  Επειδή η Ελλάδα είναι μέλος πολλών διεθνών οργανισμών (ΝΑΣΟ, ΕΕ) και είναι απαραίτητη η επαφή και η συνεργασία με αλλόγλωσσους.  Φρειάζεται σε επιστημονικό επίπεδο για να καταφεύγει ο επιστήμονας σε ξενόγλωσση βιβλιογραφία ή ακόμα και σε βασικές σπουδές (π.χ. πληροφορική κλπ).  Βοηθάει στην επικοινωνία μέσω του διαδικτύου καθώς προχωράει η παγκοσμιοποίηση.  Δίνεται η δυνατότητα να μπορούμε να μελετήσουμε την ξένη φιλολογία.  Τι Προσφέρει η γλωσσομάθεια (στους νέους)  Δίνει ένα καλό εφόδιο για το μέλλον, καθώς σήμερα κάθε επιχείρηση ζητά τουλάχιστον ένα πιστοποιητικό εκμάθησης μίας ξένης γλώσσας.  Προσφέρει ένα εφόδιο για την ανάδειξη των νέων σε υψηλότερα κλιμάκια μεγάλων εταιρειών.  Βοηθάει στην ανάπτυξη της κουλτούρας τους μέσα από τη μελέτη της λογικής των γλωσσών και του πολιτισμού τους.

9 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Αρνητικά  Πολλοί νέοι μαθαίνουν καλύτερα την ξένη γλώσσα από την μητρική τους επηρεάζονται από ξενόγλωσσα στοιχεία και κώδικες και τους ενσωματώνουν στην ελληνική γλώσσα, με αποτέλεσμα να καταστρέφεται η τελευταία.  Επειδή οι ξένες γλώσσες διδάσκονται φροντιστηριακά με στόχο την απόκτηση κάποιου πιστοποιητικού γλωσσομάθειας, η επαφή τους με τη γλώσσα γίνεται αυτοσκοπός και δεν μπορούν να εντρυφήσουν στην ίδια τη γλώσσα μένοντας σε μία επιφανειακή επαφή με στόχο τα πτυχία (που τελικά δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα επαρκή γνώση).  Σα ίδια τα μαθήματα των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων ξένων γλωσσών είναι ταχύρρυθμα χωρίς να αφομοιώνονται οι αποκτηθείσες γνώσεις και χωρίς να συμβαδίζουν με τις σχολικές γνώσεις και το ανάλογο επίπεδο της κρατικής γλωσσικής εκπαίδευσης (δυσκολίες αντίληψης και καλλιέργεια της παπαγαλίας).  Με τον τρόπο που γίνονται στη χώρα μας συχνά αποτελεί ένα πρόσθετο φορτίο στην πλάτη των μαθητών που ήδη για υποκειμενικούς και αντικειμενικούς λόγους έχουν πολύ βαρύ πρόγραμμα, ενώ επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Επιλογικά, η γλωσσομάθεια αποτελεί σήμερα στην μικρή αριθμητικά ελληνική κοινωνία ένα ιδιαίτερο εφόδιο για την αγορά εργασίας των νέων. Έτσι, πολλοί γονείς οδηγούν τα παιδιά τους στην εκμάθηση μίας τουλάχιστον ξένης γλώσσας από μικρή ηλικία.

10 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Να προσδιορίσετε με ακρίβεια τις υποκειμενικές προϋποθέσεις και να δείξετε πώς αυτές συμβάλλουν στην επιτυχία ενός διαλόγου με στόχο την αναζήτηση της αλήθειας». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Σι είναι διάλογος (ορισμός); Διάλογος είναι η συζήτηση που γίνεται μεταξύ τουλάχιστον δύο ατόμων όπου ο καθένας εκθέτει τις απόψεις του πάνω σε ένα ζήτημα με όρους και προϋποθέσεις την ειλικρινή και καλόπιστη ανταλλαγή σκέψεων και απόψεων, ώστε να προσεγγίσουν την αλήθεια από περισσότερες πλευρές. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Σι επιδιώκουμε από το διάλογο;  την αναζήτηση της αλήθειας  τη φώτιση από διάφορες πλευρές της αλήθειας για ένα συγκεκριμένο ζήτημα.  να πεισθεί ο συνομιλητής, όταν το άτομο θεωρεί ότι γνωρίζει την αλήθεια και προσπαθεί να τη μεταδώσει στο συνομιλητή του.  Προϋποθέσεις για σωστό διάλογο:  Σο άτομο να θεωρεί ότι δεν ελέγχει τις απόψεις των άλλων, αλλά δοκιμάζει την ευστάθεια των επιχειρημάτων τους και την πιστότητα της δικής του άποψης.  Σο άτομο πρέπει να προσέρχεται στο διάλογο με τόση προθυμία να πειστεί όση και να πείσει. Να είναι καταδεκτικό ότι δεν κατέχει μόνο αυτός τη δύναμη της αλήθειας, αλλά ότι μπορεί να τη μάθει ή έστω ένα τμήμα της από τους συνομιλητές του.  Ο συνομιλητής δεν πρέπει να βιάζεται, αλλά οφείλει να περιμένει να ολοκληρώσουν την άποψή τους και τις σκέψεις του και οι υπόλοιποι. Παρατηρώντας τις σκέψεις των άλλων, ωριμάζει τη δική του άποψη. Προσφέρει πιο πολλά με την προσεκτική ακρόαση ή ερευνητικό του βλέμμα για ένα γόνιμο διάλογο.  Να είναι οι συνομιλητές ήρεμοι και να μην εκρήγνυται ή μιλούν απότομα, βρίζουν κλπ. ΢ε ένα διάλογο οι σκέψεις δεν εκφράζονται αγοραία, αλλά κατόπιν οργανωμένου νοητικού σχεδίου και με τρόπου ήπιο.  Να μην υπάρχει άλλο κίνητρο πέρα από την πειθώ και την εξακρίβωση της αλήθειας (εξυπηρέτηση φίλων, κολακεία ισχυρότερων, προσωπικό όφελος κλπ).  Να μην υπάρχουν είδωλα, προκαταλήψεις, ρατσισμός. Η προσωπική απελευθέρωση του ατόμου από το δογματισμό ευνοεί τη λειτουργία του διαλόγου.  Απαιτείται ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Δεν μπορεί να υπάρχει γόνιμος διάλογος σε καθεστώτα καταπιεστικά ή σε μια κοινωνία σκλαβωμένων ανθρώπων. Να δίνεται το δικαίωμα στον κάθε ένα συνομιλητή να εκφραστεί ελεύθερα χωρίς να διακόπτεται ή να παρεμποδίζεται με όποιο τρόπο.  Να μην χρησιμοποιούνται στοιχεία ανεξακρίβωτα ή ανεπιβεβαίωτα, γιατί τότε απομακρύνεται από την αλήθεια και κινδυνεύει να φανεί αστείος στον περίγυρο και δεν μπορεί να πείσει.
11 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά, ο διάλογος δεν είναι τίποτε άλλο από την προσέγγιση της αλήθειας και πειθούς. Ωστόσο, ένας πετυχημένος διάλογος δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην ελευθερία, την ηρεμία των ομιλητών και την υπομονή με σωστή κι οργανωμένη επιχειρηματολογία.

12 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «“Είπα και πιστεύω στον αληθινό διάλογο. Στο διάλογο δεν πάμε να σώσουμε τις ιδέες μας, πάμε να σώσουμε την αλήθεια”. Με βάση την παραπάνω άποψη του Ε. Π. Παπανούτσου αναπτύξτε τη σημασία του διαλόγου για την ατομική και κοινωνική ζωή». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Ο άνθρωπος πλάστηκε για να μην είναι μόνος του. Ασταμάτητα αναζητούμε καθημερινά την επικοινωνία με τους συνανθρώπους μας. Φωρίς το διάλογο η ζωή θα ήταν άδεια και δίκαια θα φάνταζε έρημη. Ο διάλογος και το μέσο του, η γλώσσα, αποτελούν το μεγάλο πλεονέκτημα του ανθρώπου που τον έθεσε στην ανώτερη βαθμίδα της φύσης. Η επικοινωνία με τους γύρω ήταν πάντοτε αναγκαία για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής μέσα από τη συνεργασία, αλλά και την ανταλλαγή απόψεων για διάφορα θέματα που τελικά οδήγησαν στην ανάπτυξη των επιστημών. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Σι είναι διάλογος  Είναι η συζήτηση, η συνομιλία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων προσώπων όπου ο καθένας εκθέτει τις απόψεις για ένα ζήτημα.  Είναι μια προσπάθεια προσέγγισης από δύο ή περισσότερους ανθρώπους. Αποτελεί μορφή επικοινωνίας και ανταλλαγής γνωμών, απόψεων, σκέψεων με στόχο την αναζήτηση της αλήθειας.  Είναι μία προσπάθεια αλληλογνωριμίας, αλληλοκατανόησης, αλληλοπροσέγγισης μέσω του λόγου.  Μορφές διαλόγου  Εσωτερικός διάλογος  μονόλογος με τον ίδιο του τον εαυτό το άτομο, αυτοκριτική και ίσως αυτοδιόρθωση  κρίνει τα βιώματά του, τις σκέψεις και τις πράξεις του  αναζητά την ορθότητά τους και τα επιδοκιμάζει ή τα αποδοκιμάζει.  Διάλογος του συγγραφέα με το κείμενό του  συνδιαλέγεται με το κείμενό του, το δοκίμιό του  ταξινομεί καλύτερα το υλικό του  Διάλογος του αναγνώστη με το βιβλίο και έμμεσα επικοινωνία με το συγγραφέα.  ο αναγνώστης «συζητά» με το βιβλίο κρίνει τις σκέψεις του συγγραφέα και οικοδομεί παράλληλα τη δική του γνώμη  ο αναγνώστης μετέχει στη δημιουργική σκέψη του συγγραφέα  Διδακτικός - μαιευτικός - παιδαγωγικός (ως μέσο παιδαγωγικό για τη διδασκαλία)  στόχος δεν είναι η αναζήτηση της αλήθειας, αλλά η μετάδοση της  ο δάσκαλος γνωρίζει ήδη την αλήθεια και προσπαθεί με διάφορες μεθόδους να τη μεταφέρει στο συνομιλητή του  πρόκειται είτε για εκπαιδευτικές είτε για φιλοσοφικές συζητήσεις (΢ωκράτης).  Διάλογος ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα άτομα για ένα θέμα (κλασσική μορφή)  Διάλογος βουβός
13 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 είναι όλες εκείνες οι κινήσεις του σώματος που εκδηλώνουν τις απόψεις και τις σκέψεις μας (γλώσσα του σώματος).  ΢υνεδριακός διάλογος (επιστημονικός)· με την παράθεση απόψεων πολλών ατόμων ενημερώνοντας ουσιαστικά για τις νέες ανακαλύψεις ή θέσεις τους.  Αρχές/προϋποθέσεις του διαλόγου (για να έχει θετικά αποτελέσματα)  Ο διάλογος γίνεται με στόχο να πείσουμε κάποιον όταν εκτιμούμε ότι σφάλλει σε κάποια θέση στηριγμένος σε λάθος επιχειρήματα ή δεν βλέπει κάποιες παραμέτρους που τελικά οδηγούν σε άλλη θέση και στάση. Στο διάλογο δεν πάμε να σώσουμε τις ιδέες μας, αλλά την αλήθεια (Παπανούτσος)  Οφείλουμε να μένουμε αμερόληπτοι και όχι φανατισμένοι με μοναδικό στόχο να πείσουμε με κάθε κόστος και τρόπο το συνομιλητή (για λόγους εγωισμού ή άλλα οφέλη). Ο διάλογος στόχο έχει την ενημέρωση και την αλήθεια. Ο φανατισμός, λοιπόν, και η μισαλλοδοξία δεν έχουν θέση σε αυτόν. Κάθε πονηρό κίνητρο (κολακεία, προσωπικά οφέλη, εξυπηρέτηση φίλων κλπ) πρέπει να απομακρυνθεί. Μέθοδος του διαλόγου είναι η πειθώ ούτε η γοητεία ούτε η απάτη (Παπανούτσος).  Απαιτείται η απαλλαγή από είδωλα ή αυθεντίες (για να πλησιάσουμε την αλήθεια με τρόπο αμερόληπτο).  Μπαίνουμε στο διάλογο όχι με στόχο μόνο να πείσουμε, αλλά και με προθυμία να πειστούμε.  ΢τόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των απόψεων και η ετοιμότητα να τροποποιούμε τη γνώμη μας.  Δεν ελέγχουμε τις αρχές του άλλου, αλλά δοκιμάζουμε την ευστάθεια των επιχειρημάτων του και την πληρότητά τους.  Να μη βιαζόμαστε να μιλήσουμε, αλλά να παρακολουθούμε με προσοχή όσα λέγονται κάθε φορά. Η δημοκρατία επιβάλλει πρώτα να ακούμε κάποιον και έπειτα να εκθέτουμε τις δικές μας απόψεις ή να διαφωνήσουμε με τις θέσεις του άλλου.  ΢ημαντική είναι η απαιτούμενη ηρεμία κατά το διάλογο και όχι ο καυστικός σχολιασμός και η ανύψωση της φωνής γιατί τότε απομακρυνόμαστε από τους στόχους του και τη δημοκρατία (καυγάς).  Απαιτείται να υπάρχουν έτοιμα αποδεικτικά στοιχεία (επιχειρήματα) και όχι ανεξακρίβωτα ή σοφιστείες που δεν είναι καθολικά αποδεκτές (τεχνάσματα ή απλά αληθοφανή στοιχεία)  ΢ημαντική είναι η αρχή της απομάκρυνσης όταν αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει κλίμα κατάλληλο από την πλευρά των συνομιλητών.  Η αξία του διαλόγου  Ο διάλογος καλλιεργεί τη δημοκρατία και την ελευθερία έκφρασης των απόψεών μας.  Αναπτύσσεται ο πολιτισμός. Καλλιεργούνται οι Σέχνες και οι επιστήμες. Παράγεται επιστημονικό και παιδαγωγικό ήθος.  Καλλιεργεί δημιουργικά την κριτική σκέψη και την ανεξαρτησία της σκέψης.  Βοηθάει στη διατήρηση της ειρήνης (διάλογος διαφωνούντων κρατών).
14 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Η κοινωνία της αλήθειας προϋποθέτει πάντα διάλογο. Ο μονόλογος είναι ακοινώνητος και αποτελεί εκτροπή από τη φυσική πορεία. Δυστυχώς σήμερα, ο μονόλογος χρησιμοποιείται στις περισσότερες μορφές του στην παιδεία, την κρατική διοίκηση και σχεδόν σε κάθε έκφραση της καθημερινότητας. Ο πραγματικός διάλογος θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία μας, αν γινόταν με γνώμονα την αλήθεια και τη δημοκρατία.

15 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

16 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Σήμερα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης παρατηρείται η εξάλειψη των γλωσσικών ιδιωμάτων και διαλέκτων, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις φθείρονται ακόμα και εθνικές γλώσσες. Πρόκειται για γλώσσες και διαλέκτους που επέζησαν για αιώνες και τώρα χάνονται. »Σχολιάστε το όλο φαινόμενο και δείξετε τα αίτια που οδηγούν στην εξαφάνισή τους » ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Οι σύγχρονοι γλωσσολόγοι έχουν παρατηρήσει από καιρό ότι όσο προχωρά η παγκοσμιοποίηση και επεκτείνεται το διαδίκτυο και τα άλλα μέσα επικοινωνίας, τόσο απειλούνται με εξαφάνιση σπάνιες διάλεκτοι και γλωσσικά ιδιώματα. Σο πρόβλημα παρουσιάζεται ήδη από το 19ο αιώνα. Ήδη βέβαια από νωρίτερα, οι άποικοι επέβαλαν τη δική τους γλώσσα σε ιθαγενείς πληθυσμούς. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Παρουσίαση του προβλήματος  Πολλοί λαοί σε όλες τις ηπείρους σταματούν τα γλωσσικά τους ιδιώματα για άλλες γλώσσες –αγγλικά, γαλλικά κλπ). Σα ιδιώματα και οι εθνικές γλώσσες επηρεάζονται άμεσα με εισροή ξενόγλωσσων λέξεων (π.χ. οι ευρωπαϊκές με την παρείσφρηση αγγλικών ή ορολογιών της Ε.Ε).  ΢τη χώρα μας τα νέα ελληνικά απειλούν τα τοπικά ιδιώματα (π.χ. κυπριακά, κρητικά, ποντιακά, νησιώτικα κλπ).  Σην ίδια στιγμή τα αγγλικά και ξένες λέξεις που αντικατέστησαν άλλες ελληνικές.  Η νεολαία χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο λέξεις της αργκό/αγοραίες στην ομιλία της, καθώς και η τηλεόραση ή ο κινηματογράφος.  Αίτια του προβλήματος  Η αποικιοκρατία του 16ου αιώνα μ.Φ. οι ιθαγενείς υποχρεώθηκαν να ομιλούν τη γλώσσα των κυρίαρχων (στη διοίκηση, την εκπαίδευση κλπ).  Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και η επακόλουθη εισροή γερμανοαμερικανικών συνήθως εταιρειών στο λεγόμενο Σρίτο Κόσμο.  Η επικράτηση της δυτικής κουλτούρας (κινηματογράφος, τηλεόραση, μουσική, διαδίκτυο κλπ) σε βάρος τοπικών και άλλων εθνικών πολιτισμών.  Οι θρησκείες που (π.χ. η Καθολική Εκκλησία) επιβάλλουν τη δική του γλώσσα και δεν ενισχύουν τις εθνικές, αλλά αντίθετα τις σκλαβώνουν.  Οι επιστημονικές ορολογίες που κυριαρχούν σε άλλες εθνικές γλώσσες (π.χ. η ιατρική έχει ελληνική ορολογία εις βάρος άλλων γλωσσών).  Η ελλιπής γλωσσική εκπαίδευση στη χώρα μας και η κυριαρχία της νεοελληνικής γλώσσας (μέσω των εγχειριδίων και των ΜΜΕ).  Η ανάγκη των νέων να ξεχωρίσουν, η τάση για κοινωνική επίδειξη (=μαγκιά) που τους κάνει να χρησιμοποιούν ξένες εκφράσεις ή αγοραίες.  Αποτελέσματα  Ανάπτυξη του εθνικισμού (ως κακώς εννοούμενου πατριωτισμού, με φασιστικές ιδέες).  Εξαφάνιση εθνικών γλωσσών και συμφυρμός γλωσσικών ιδιωμάτων με λέξεις της οικείας γλώσσας και ταυτόχρονη ανάμειξη αγγλικών –συνήθως- λέξεων.
17 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Όταν χάνεται ένα γλωσσικό ιδίωμα ασθενεί η ελευθερία του ανθρώπου και ο ανθρώπινος πολιτισμός γενικότερα. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Γίνεται, λοιπόν, φανερό πως το πρόβλημα δεν απλά ένας ασήμαντος επιστημονικός προβληματισμός, αλλά μία ουσιώδης απειλή για τις εθνικές γλώσσες. Όσο η εθνική εκπαίδευση θα λειτουργεί με απαρχαιωμένες μεθόδους διδασκαλίας, τόσο τα τοπικά και τα φυλετικά ιδιώματα θα εξαφανίζονται. Έτσι, όμως τελικά, ασθενεί ο ίδιος ο πολιτισμός μας και χάνεται το αυτονόητο δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης κι έκφρασης.

18 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Σήμερα παρατηρείται μία ιδιαίτερη τάση οι άνθρωποι να διαχωρίζονται σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες από την ενδυμασία και την εμφάνισή τους γενικότερα. Ποια τα αίτια που μπορούν να ανιχνευτούν στις περιπτώσεις των νέων που ντύνονται εκκεντρικά και πόσο μπορεί η μόδα να τους επηρεάζει; Απαντήστε σε ένα κείμενο περίπου 500 λέξεων». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Πολύς λόγος γίνεται τις τελευταίες δεκαετίες για την ενδυμασία ιδιαίτερα των νέων. Πολλές είναι οι απόψεις εκείνες που κατηγορούν τη σύγχρονη νεολαία για τον εκκεντρικό τρόπο ένδυσης προκαλώντας διχασμό. Αναμφισβήτητα δεν είναι λίγοι και εκείνοι που τους υπερασπίζονται θεωρώντας το αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε ενός να ντύνεται όπως αυτός επιθυμεί. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Παρουσίαση του φαινομένου  Πολλοί είναι οι νέοι σήμερα που ντύνονται εκκεντρικά. Πρόκειται για το ντύσιμο, αλλά και τα υπόλοιπα στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα του νέου σήμερα.  Ενδύματα (μαύρα ή τζιν ρούχα, μακριά ή κοντά και προκλητικά)  ΢κουλαρίκια και tattoos σε όλο το σώμα.  Η ίδια η κόμμωση (μακρύ ανδρικό μαλλί, κοντοκουρεμένο γυναικείο).  Αναζήτηση των αιτίων  Επιθυμία να προκαλέσουν τα βλέμματα επάνω τους.  Έλλειψη αυτοπεποίθησης και συναισθήματα κατωτερότητας  Επιθυμία να διατρανώσουν την ατομικότητα και τη μοναδικότητά τους  Ναρκισσισμός  Αισθητικές αντιλήψεις των νέων που διαφέρουν σημαντικά από των μεγαλύτερων ηλικιών  Αντίδραση στις επιβολές της κοινωνίας όσον αφορά την ενδυμασία (κοστούμι για άνδρες, φούστες κλπ για γυναίκες)  Οι νέοι προτιμούν να ντύνονται προκλητικά για τα ενδυματολογικά δεδομένα των μεγαλύτερων (τζιν, body piercing, μακρύ μαλλί και σκουλαρίκια στους άντρες, πολύ κοντό μαλλί στις γυναίκες, σκισμένα ρούχα, μαύρα ατημέλητα ενδύματα).  Σο ντύσιμό απηχεί τις κοινωνικές και πολιτικές απόψεις τους.  θέλουν να τραβούν την προσοχή, αντίθετα οι γηραιότεροι ντύνονται σοβαρά  με το ντύσιμό τους αντιδρούν στο κοινωνικό κατεστημένο  Σο ντύσιμό απηχεί τις κοινωνικές, μουσικές/καλλιτεχνικές και πολιτικές απόψεις τους  Επειδή επηρεάζονται από τη μόδα.  Η βιομηχανία της ένδυσης απαιτεί και καθοδηγεί τη νεολαία που είναι πιο επιρρεπής. Οι νέοι έχουν μικρότερες αντιστάσεις στις επιταγές της μόδας.  Επιρροές από κινηματογραφικές ταινίες.  Προβολή εκκεντρικών ρούχων και γενικότερα εμφάνισης από τα ΜΜΕ.  Αντίθετα, οι μεγαλύτεροι δεν έχουν ούτε το χρόνο ούτε και τη διάθεση να την ακολουθούν κατά γράμμα. Αντιστέκονται πιο εύκολα. Επιπλέον, υπάρχει και επαγγελματική απασχόληση που απαιτεί σχετικό ένδυμα.
19 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Γιατί ντυνόμαστε  Ντυνόμαστε για να:  αρεστοί σε ένα σύνολο ανθρώπων που θέλουμε να εντυπωσιάσουμε.  μας προσέχουν.  προσπαθούμε συνειδητά ή ασυνείδητα μέσα από το ντύσιμό μας να ενταχθούμε σε κάποιο συγκεκριμένο κοινωνικό σύνολο (επαγγελματικό, κοινωνικό, ιδεολογικό).  τις κοινωνικές μας αντιλήψεις και τις πολιτικές μας πεποιθήσεις.  Σο ιδιαίτερο ένδυμα ενός λαού δηλώνει:  το επίπεδο του πολιτισμού του  τις ηθικές του αντιλήψεις (π.χ. ο φερετζές και τα τσαντόρ στις μουσουλμανικές χώρες, οι μίνι φούστες στις δυτικές κοινωνίες),  την αισθητική του λαού αυτού  το ρόλο των δύο φύλων σαν εργατικό δυναμικό και στην κοινωνία  τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις.  Σι δείχνει η ενδυμασία σήμερα  Σα ρούχα συνήθως δείχνουν την κοινωνική θέση του ατόμου.  Δείχνουν τις αντιλήψεις κάποιου σχετική με την Αισθητική.  με το ενδυμασία του κάποιος θέλει να δείξει ότι εντάσσει τον εαυτό του στη μια ή την άλλη κοινωνική ομάδα.  Πώς παρουσιάζεται η ενδυμασία σήμερα  Βιομηχανία ενδυμασίας  Η βιομηχανία αυτή στηρίζεται από μία άλλη πληθώρα επαγγελμάτων (μεγαλέμποροι, προμηθευτές, μικρότερα εμπορικά καταστήματα, μεταφορικές εταιρείες, ναυτιλία, αεροπλοΐα κλπ).  Μόδα, τι είναι η μόδα  σήμερα συναντώνται πολλές μόδες.  ανάλογα με τα γούστα κάποιου.  ανάλογα με την ηλικία (οι γέροι φορούν σοβαρά ρούχα, ενώ οι νεότεροι θέλουν να προκαλούν).  ανάλογα με την οικονομική του κατάσταση και την κοινωνική του θέση (το σοβαρό ένδυμα π.χ. δείχνει μία συγκεκριμένη κοινωνική ή επαγγελματική ομάδα, οι πολιτικές αντιλήψεις δείχνονταν με ανάλογα ενδύματα ή το μούσι και το μακρύ σε αριστερούς φοιτητές).  Η ενδυμασία συμπληρώνεται και από τον καλλωπισμό (κόμη, υπόλοιπα στολίδια, μακιγιάζ και αρώματα).  τρόποι αντιμετώπισης  Να καταλάβουν οι μεγαλύτεροι ότι το ντύσιμο αντικατοπτρίζει τις γενικότερες αντιλήψεις των νέων για την κοινωνία.  Η διαφορετικότητά του και η άρνησή του, δεν είναι κάτι κακό, αλλά δείχνει το ριζοσπαστικό και νεανικό δημιουργικό πνεύμα.  Διάλογος πάνω στο θέμα αυτό, με ιδιαίτερο επίκεντρο τη μόδα που εκμεταλλεύεται τους νέους.  Οι νέοι να αντιληφθούν ότι στόχος της μόδας είναι η οικονομική τους εκμετάλλευση από τη βιομηχανία του ενδύματος.

20 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά, μπορούμε να αναζητήσουμε το κύριο αίτιο στην ανάγκη που έχουν σήμερα πολλοί νέοι να τονίσουν με όποιο τρόπο τη μοναδικότητά τους προκαλώντας έτσι τα βλέμματα των άλλων επάνω τους. Παράλληλα, με τον τρόπο τούτο συχνά εκφράζουν την αντίθεσή τους σε επιβολές και κατεστημένα της σύγχρονης κοινωνίας. Σαυτόχρονα δεν μπορούμε να παραβλέψουμε και το γεγονός ότι η μόδα παίζει σημαντικό ρόλο στην επιλογή της εμφάνισης.

21 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

22 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Να προσδιορίσετε τις μορφές της μόδας και την κοινωνική της παρουσία ως φαινόμενο και να εντοπίσετε τις συνέπειες που αυτή αποκτά, ιδίως στην περίπτωση των νέων ανθρώπων». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Μόδα είναι η κυρίαρχη τάση που παρατηρείται σε ένα εθνικό σύνολο με καταναλωτική προέκταση και συνήθως αναφέρεται στην ενδυμασία· ωστόσο, σήμερα μπορούμε να μιλάμε για πολλές μόδες η πολλές τάσεις της μόδας. Με την ανάπτυξη του πολιτισμού η μόδα πια δεν αναφέρεται μόνο στις ενδυματολογικές προτιμήσεις, αλλά καλύπτει και ευρύτερους τομείς όπως όλα τα καταναλωτικά αγαθά και τον χώρο του πολιτισμού. Η μόδα μπορεί να είναι κατευθυνόμενη (από εξωατομικά κέντρα) ή ακόμα μπορεί πηγάζοντας ατομικά και ξεχωριστά από τα μέλη της κοινωνίας να συσπειρώνει σε μία κοινή στάση την πλειοψηφία των κοινωνών. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  ΢ε ποιους τομείς μπορούμε να συναντήσουμε τη μόδα  στην ενδυμασία και γενικότερα την εμφάνιση (κόμμωση, υποδήματα, αξεσουάρ, αισθητικές αντιλήψεις)  στις επιστήμες και την παιδεία (αυξανόμενη χρήση νέων τεχνολογιών)  σε αντιλήψεις κοινωνικές (αύξηση ρατσιστικών αντιλήψεων, φόβος εγκληματικότητας, στάση απέναντι στα ΜΜΕ και τη συμμετοχή σε διάφορα τηλεπαιχνίδια, πολιτική, αντιαμερικανισμός, διασκέδαση, θρησκευτική προσήλωση)  στην αγορά καταναλωτικών προϊόντων (αυτοκίνητα, ηλεκτρικές συσκευές)  Αίτια της εμφάνισης της μόδας:  Εξωατομικά αίτια:  Προτάσεις διάφορων υποτίθεται ειδημόνων (ενδυμασία) για εμπορικούς και οικονομικούς λόγους  Διαφημιστική προβολή προϊόντων (DVD, βίντεο)  Προβολή προτύπων κατανάλωσης και ζωής  Αποπλανά και διαφθείρει  ΢τάσεις και αντιλήψεις που καλλιεργούν προπαγανδιστικά τα ΜΜΕ  αντικληρισμός (με αφορμή τα κάθε φορά σκάνδαλα χωρίς να έχουν μία σταθερή στάση απέναντι στο θέμα)  αρνητική στάση απέναντι στα κόμματα (θεωρώντας ότι όλα είναι το ίδιο και καλλιεργώντας ατομικές λύσεις για την επίλυση προβλημάτων τόσο απέναντι σε οικονομικά ζητήματα, π.χ. ρουσφέτι ή ανεργία, όσο και για καθημερινά ζητήματα, π.χ. συντάξεις)  ρατσισμός (με την προβολή των αλλοδαπών που διαπράττουν εγκλήματα και υπερβάλλοντας συχνά)  ψυχαγωγία και διασκέδαση-σκυλάδικο (με διάφορες εκπομπές)  ανάπτυξη αντίληψης για τη σημασία την προβολής από τα ΜΜΕ τόσο για την αναγνωρισιμότητα όσο και την επίλυση προβλημάτων σχετικών με φορείς της πολιτείας)  Ατομικά αίτια  Κοινές καταναλωτικές ανάγκες
23 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Η ανάγκη να εντάσσεται το άτομο σε μία ομάδα (αναπτύσσοντας όμοιες ;αντιδράσεις και στάσεις ή έχοντας κοινό κώδικα ενδυμασίας)  Έλλειψη κριτικής ικανότητας  Η καταναλωτική μανία  Κάτι νέο που εντυπωσιάζει και ασυνείδητα όλοι προστρέχουν για την απόκτησή του  ΢την πολιτική η τάση για αλλαγή (αλλαγή κυβερνήσεων) ή η αντίσταση στα επιβεβλημένα.  Οι νέοι  ΢τους νέους ειδικότερα παρατηρείται πιο έντονη η ανάγκη να ενταχθούν σε ένα κοινωνικό σύνολο ή μια ομάδα και επηρεάζονται από τα εξωτερικά γνωρίσματά της (ενδυμασία που ταυτίζεται με συγκεκριμένες απόψεις και στάσεις).  Σο εκπαιδευτικό σύστημα (η κακή εκπαίδευση της χώρας μας που δε στοχεύει άμεσα στην καλλιέργεια κριτικού πνεύματος και την ανάπτυξη κριτικής στάσης των νέων για τη διαφήμιση -τηλεοπτική, υπαίθρια ή των βιτρινών)  Για τους νεολαίους η ανωριμότητα της ηλικίας και η συχνή αλλαγή σε αντιδράσεις και επιθυμίες.  Η επιθυμία για συχνή αλλαγή στην ενδυμασία και η ψυχολογική ανάγκη να ξεχωρίσουν και να διαφοροποιηθούν από το κατεστημένο  αλλαγές στη μόδα.  ΢υνέπειες της μόδας:  ΢την οικονομία  Ξοδεύονται τεράστια χρηματικά ποσά στην αγορά ρούχων ή παρελκόμενων αυτής (φουλάρια, παπούτσια, κοσμήματα) για αισθάνεται το άτομο ότι είναι μέλος της ομάδας.  Ενισχύεται η καταναλωτική μανία  οικονομική αφαίμαξη, καταστροφή του περιβάλλοντος από την άκριτη χρήση μη διασπώμενων υλικών αντικειμένων  ΢την προσωπικότητα  Εμποδίζει την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και το άτομο δεν μπορεί να δει τα αρνητικά και τα θετικά μιας στάσης  ΢την κοινωνία  Καλλιεργείται ο φανατισμός (ειδικά όταν πρόκειται για πολιτικές και ορισμένες κοινωνικές αντιλήψεις)  Καλλιεργείται ο ατομικισμός ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Από τις συνέπειες κυρίως επηρεάζονται οι νέοι και ιδιαίτερα οι έφηβοι, που είτε έχουν οικονομική αυτοτέλεια και οδηγούνται σε έναν άνευ άλλου καταναλωτισμό είτε επιβάλλουν τις επιθυμίες τους στους γονείς τους. Η απουσία κριτικής στάσης τους κάνει έρμαιο της κατευθυνόμενης μόδας και ουσιαστικά διαμορφώνει μία κοινωνική στάση που κληροδοτείται στις επόμενες γενιές διαιωνίζοντας το πρόβλημα.

24 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «“Το χάσμα των γενεών”: να προσδιορίσετε τον όρο, να περιγράψετε τις μορφές με τις οποίες εκδηλώνεται το φαινόμενο, να εντοπίσετε τις αιτίες που το προκαλούν και να προτείνετε τρόπους για την αντιμετώπισή του». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Σα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία ολοένα και αυξανόμενη διαφωνία μεταξύ των νεαρότερων μελών της κοινωνίας με τους πρεσβύτερους σε διάφορα ζητήματα της καθημερινής ζωής. Πρόκειται για το γνωστό κοινωνικό φαινόμενο του χάσματος των γενεών. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Τι είναι Χάσμα των γενεών-Προσδιορισμός του όρου Με τον όρο Χάσμα των γενεών εννοούμε εκείνη τη διαφωνία στις αντιλήψεις πάνω σε σημαντικά και ασήμαντα ζητήματα που εκδηλώνεται στη σύγχρονη εποχή. Ο όρος από μόνος του υποδηλώνει το κενό που υπάρχει πολύ συχνά ανάμεσα στις διάφορες γενεές, ένα κενό που μοιάζει με χάσμα, με γκρεμό αγεφύρωτο.  Μορφές του Προβλήματος  Εκδηλώνεται με τη μορφή της κριτικής σε οτιδήποτε έκαναν οι μεγαλύτεροι  αυτό εκνευρίζει τους πρεσβύτερους που θεωρούν ότι δεν έχουν σχετικό δικαίωμα, εφόσον δεν πέρασαν όσα εκείνοι.  Με την ικανότητα χρησιμοποίησης νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων  Διαφωνία με την ίδια την Παράδοση  Διαφορετικά γούστα (και επιρροή των νέων) ως προς τα μουσικά και άλλα καλλιτεχνικά ακούσματα.  Αίτια του προβλήματος  Ο χαρακτήρας των νέων, που από τη φύση τους είναι εκρηκτικοί και επαναστάτες. Και στην παράλληλη συντηρητικότητα των μεγάλων, που όσο περνούν τα χρόνια αποβάλουν τις αλλοτινές αρχές τους μέσα στην καθημερινότητα.  Η σκληρή στάση των μεγάλων, που πάντα κρίνουν αυστηρά και χωρίς να τονίζουν θετικά από τη δραστηριότητα των νεότερων.  Η πνευματική ωριμότητα έρχεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες, ως αποτέλεσμα των μέσων ενημέρωσης και επικοινωνίας, όπου κάθε νέος γίνεται σε νεαρή ακόμα ηλικία δέκτης όλων των συμβάντων στον πλανήτη.  Η μόρφωση που γίνεται κτήμα όλο και περισσότερων νέων, σε όλα και πιο υψηλά κλιμάκια αυτό τους δίνει τις δυνάμεις, αλλά και τις απαραίτητες γνώσεις προκειμένου να κρίνουν την κοινωνία των μεγαλύτερων, κάτι που εκείνοι δεν δέχονται.  Έκρηξη των γνώσεων που σημειώνονται στις μέρες μας  Γίνονται ιδιαίτερα δραστικές αλλαγές στην κοινωνία μας.  Άλλαξε ο ρυθμός της καθημερινής ζωής.  Σρόποι Αντιμετώπισης  Να αποβάλουν οι πρεσβύτεροι την υπερβολική συντηρητικότητα.  Να σταματήσουν οι μεγαλύτεροι συνέχεια να διδάσκουν και να παιδαγωγούν, γιατί έτσι ενισχύεται η αρνητική στάση των νέων.  Να αντιληφθούν ότι ο κόσμος που παραδίδουν δεν είναι ο καλύτερος δυνατός, και ότι οι νέοι έχουν τις απαραίτητες δυνάμεις να τον αλλάξουν.
25 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Να κατανοήσουν οι πιο έμπειροι τα προβλήματα που ταλανίζουν τη νεανική ζωή (αβεβαιότητα για το μέλλον καθημερινός αγώνας για μόρφωση, βιασύνη για μια βιοποριστική εργασία).  Αμοιβαία εμπιστοσύνη και διάλογος. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά, λοιπόν, το χάσμα των γενεών αποτελεί μία αντικειμενική συνθήκη που παρατηρείται ήδη από την Αρχαιότητα. ΢ήμερα πια η τεχνολογία σε συνδυασμό με την κριτική ικανότητα των νέων και τον εκρηκτικό χαρακτήρα τους δίνει μια άλλη διάσταση στο αγεφύρωτο χάσμα. Ο ειλικρινής διάλογος και ο σεβασμός στις εμπειρίες και τις ιδέες των άλλων γενεών μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

26 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Γράψτε ένα άρθρο για τη σχολική σας εφημερίδα σχετικά με το ρόλο του βιβλίου στην εποχή του διαδικτύου». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Ζούσε στην εποχή της πληροφορίας. Σο διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ έχουν εισβάλλει πλέον σε κάθε σπίτι. Σο βιβλίο φαίνεται να αποτελεί ένα μέσο επικοινωνίας απαρχαιωμένο. Κι όμως για αιώνες αποτέλεσε το βασικό μέσο διάδοσης ιδεών και έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη της ανθρώπινης σκέψης και κοινωνίας.
ή

΢ήμερα οι μαθητές όλο και συχνότερα διαμαρτύρονται για τον περιορισμό του ελεύθερου χρόνου τους, κυρίως λόγω της πολύωρης μελέτης και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων τους. Η ανάγκη, λοιπόν, ουσιαστικής αξιοποίησης του λιγοστού αυτού χρόνου, αποτελεί μία αναγκαιότητα. Η μελέτη και η ανάγνωση ενός βιβλίου μπορεί κάλλιστα να συμβάλλει τόσο στη μόρφωση όσο και στην ψυχαγωγική αξιοποίηση του ελεύθερου από μαθητικές υποχρεώσεις χρόνου. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Η αξία του βιβλίου / τα θετικά του βιβλίου  Σόπος καταγραφής γεγονότων και συμπερασμάτων για όσα συνέβησαν στο παρελθόν ή στο παρόν προκειμένου να μη ξεχαστούν.  Μέσω μεταφοράς γνώσεων. Τπάρχουν βιβλία επιστημονικά, εξειδικευμένα και μη, όπως οι εγκυκλοπαίδειες, που ανεβάζουν το πολιτιστικό και μορφωτικό επίπεδο των ανθρώπων.  Σρόπος επικοινωνίας μεταξύ των επιστημόνων πάνω στα ειδικά ζητήματα των ερευνών τους.  Τπάρχουν τα λογοτεχνικά βιβλία που διασκεδάζουν και χαλαρώνουν από την καθημερινότητα, αφού ο αναγνώστης ξεκουράζεται με αυτό και ταξιδεύει σε τόπους μακρινούς και φανταστικούς. ή σε άλλες χώρες.  Μεταφέρει ιδέες και επηρεάζει τον κοινωνικό βίο. Ασκεί κριτική σε όσα συμβαίνουν γύρω μας (πολιτική, τέχνη, επιστήμες).  Αποτελεί ένα δεσμό μεταξύ του αναγνώστη και του συγγραφέα. Τπάρχει μια μορφή επικοινωνίας.  Αποτελεί ένα «φίλο» για τη μοναξιά. Ανά πάσα στιγμή είναι ένας φίλος χωρίς πολλές απαιτήσεις που μπορεί κάποιος να τον παρατήσει και να τον ξαναβρεί μετά από κάποιο καιρό.  Πώς επιδρά στην προσωπικότητά μας, οι ψυχολογικές συνέπειες του βιβλίου στον αναγνώστη  Ξεκουράζει. Αποτελεί μια διέξοδο από τις καθημερινές ασχολίες των ανθρώπων και προσφέρει μια ευκαιρία απόδρασης από τις έγνοιες.  Κάνει τους ανθρώπους να επικοινωνούν μεταξύ τους.  Μορφώνει και διώχνει την άγνοια και το σκοταδισμό. Ενισχύει τον αγώνα κατά της ημιμάθειας και της μισαλλοδοξίας. Αποτελεί μέσω καταπολέμησης του ρατσισμού όταν μας ταξιδεύει νοερά σε άλλες περιοχές και άλλους λαούς, του παρελθόντος ή του παρόντος ή ακόμα και του μέλλοντος.
27 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Γιατί δε διαβάζουν οι νέοι  είναι κουρασμένοι από τις μαθησιακές υποχρεώσεις τους και βλέπουν το βιβλίο ως υποχρέωση για μελέτη  απαιτεί υψηλό μορφωτικό επίπεδο και κουράζει  η τηλεόραση αποτελεί ένα πιο εύπεπτο μέσο διασκέδασης (ανούσιας) και κουράζει λιγότερο από το βιβλίο  το βιβλίο δεν έγινε βίωμα στις ελληνικές οικογένειες  το διαδίκτυο φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά το βιβλίο (κόμβοι κοινωνικής δικτύωσης, ηλεκτρονικά άρθρα για ενημέρωση, βιντεοπαιχνίδια) ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Επιλογικά, το βιβλίο αποτελεί το καλύτερο μέσο ψυχαγωγίας ειδικά για ένα νέο. Εκτός από τη συμβολή του στη μόρφωση και την κριτική σκέψη του ατόμου, επιπλέον ψυχαγωγεί. ΢ήμερα ειδικά φαίνεται πως το βιβλίο κερδίζει όλο και περισσότερο το κοινό. Οι πωλήσεις βιβλίων αυξάνονται κι όλο και περισσότερα έργα τυπώνονται και διακινούνται.

28 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Ήδη κλείσαμε 20 χρόνια λειτουργίας των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών. Πολλές είναι όμως οι φωνές καλοπροαίρετες και κακοπροαίρετες, που στρέφονται κατά του θεάματος που προσφέρουν τα διάφορα κανάλια. Πώς κρίνετε τη δράση τους απέναντι στο κοινωνικό σύνολο; » ΠΡΟΛΟΓΟ΢  Σι είναι Σύπος και διάκρισή του σε έντυπο, ραδιοφωνικό και τηλεοπτικό (σ.σ. Δε χρειάζεται σ’ αυτό το θέμα)  Αναλύουμε τα δεδομένα του θέματος ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Θετικά  ενημερώνει και πληροφορεί. Διαδίδει ιδέες, κουλτούρα, ήθη και συμπεριφορές.  Ζωντάνια στην παρουσίαση των θεμάτων και αμεσότητα (γιατί το μάτι είναι ισχυρότατο και έλκεται ευκολότερα).  Μέσο παιδείας (κουλτούρα και μόρφωση) μέσα από ειδικές εκπομπές – εκπαιδευτικές, μουσικές, ντοκιμαντέρ.  Διασκέδαση  Με τις διαφημίσεις στηρίζει το εμπόριο, την κατανάλωση, και τη βιομηχανική παραγωγή  Αρνητικά  «κιτρινισμός»  υποκουλτούρα (με διάφορες εκπομπές που προωθούν κακές μορφές τέχνης επειδή είναι απλά και μόνο εμπορικές)  ημιμάθεια (με σκόρπιες γνώσεις που προβάλλονται σε δελτία ειδήσεων και διάφορες συζητήσεις σε παράθυρα κλπ χωρίς τεκμηρίωση δημοσιογράφους αντί επιστημόνων)  σκανδαλοθηρία  επηρεάζουν την κοινή γνώμη και την κατευθύνουν (ο Σύπος ονομάστηκε και 4η εξουσία –βλ. νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική)  Επιλογή δευτερευόντων θεμάτων σε δελτία ειδήσεων  διάβρωση ηθικών αρχών, προβολή σεξ και βίας κάθε ώρα (σε ειδήσεις, ταινίες, συζητήσεις).=  ενισχύεται η απάθεια (μέσα από τη συχνή επανάληψη άσχημων γεγονότων, π.χ. σκοτωμοί, ληστείες, τροχαία ατυχήματα)  άσχημη και σεξιστική προβολή των δύο φύλων (οι γυναίκες είναι πάντα πανέμορφες πετυχημένες εργαζόμενες μητέρες και οι άντρες ως άριστοι, ωραίοι και πλούσιοι σύζυγοι. ΢υχνά οι γυναίκες δείχνονται και ως χαζές)  αλλοίωση της γλώσσας (σολοικισμοί, μαργαριτάρια από δημοσιογράφους)  κακή επιρροή σε παιδιά (με τις διάφορες ταινίες, σειρές τηλεοπτικές και τα κινούμενα σχέδια)  συμβάλλουν στην υπερκατανάλωση (μέσω των διαφημίσεων)  Προτάσεις βελτίωσης  Μπορούν να λειτουργούν θετικά μόνο αν πάψουν να είναι απλές επιχειρήσεις με στόχο μόνο το κέρδος
29 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Όταν αρχίσουν να διορθώνονται τα αρνητικά και καλλιεργηθούν ορισμένα από τα θετικά τους. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά, τα τηλεοπτικά μέσα επικοινωνίας διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο στην ενημέρωση της κοινωνίας. Η θετική τους συμβολή είναι καταλυτική τόσο στην ενίσχυση του της κριτικής σκέψης του λαού όσο και στην ψυχαγωγία του. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να περιοριστεί η οικονομική και πολιτική χειραγώγηση που επιχειρείται ειδικά τα τελευταία χρόνια.

30 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Γράψτε πένα άρθρο στη σχολική σας εφημερίδα παρουσιάζοντας την κατάσταση μέσα στις τάξεις διδασκαλίας από τη σκοπιά των μαθητών και τις προτάσεις σας για ένα καλύτερο σχολείο». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Παρατηρώντας μία σχολική αίθουσα μπορούμε να εξάγουμε ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα σχετικά με τη στάση των μαθητών απέναντι σε μαθήματα και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και ακόμα μπορούμε πολύ εύκολα να εντοπίσουμε τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Αναντίρρητα, οι μαθητές περνούν ένα μεγάλο μέρος του χρόνου τους στο σχολείο ή διαβάζοντας για αυτό χωρίς να μοιάζουν να το χαίρονται. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ  Ποια είναι η κατάσταση μέσα στην τάξη  Οι μαθητές μένουν αδιάφοροι σε ορισμένα μαθήματα. Σα αίτια που εντοπίζουμε είναι:  Κούραση από το φορτωμένο πρόγραμμα μαθημάτων (ειδικά τις τελευταίες ώρες και την πρώτη πρωινή)  Θεωρούν άχρηστα ορισμένα μαθήματα που δεν εμπίπτουν στο άμεσο ενδιαφέρον τους (αρχαία ελληνικά, μαθηματικά λυκείου κλπ). Φρησιμοθηρική αντίληψη της γλώσσας  Ενοχλεί και κουράζει (ψυχικά κυρίως) η στείρα αποστήθιση κι όχι η κριτική σκέψη. Δε χρησιμοποιείται ο διάλογος, δε χρησιμοποιούνται καινοτόμες μέθοδοι διδασκαλίας και νέες τεχνολογίες  Προβλήματα από συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς που γίνονται κουραστικοί από το κυνήγι της ύλης  Προτάσεις για ένα καλύτερο σχολείο  Ολοήμερο σχολείο (μέχρι το απόγευμα)  Εκεί θα μπορούν να διαβάζουν οι μαθητές τα μαθήματα της επομένης  Θα έχουν κενά ανάμεσα σε μαθήματα ανάλογα με το πρόγραμμα βασικών και επιλεγόμενων για ξεκούραση ή άλλες δραστηριότητες.  Θα τρώνε οι μαθητές σε ειδικά διαμορφωμένα εστιατόρια, χωρίς να έχουν πολλαπλές μετακινήσεις.  Θα ξεκουράζονται οι ίδιοι οι γονείς  Θα μειωθούν τα έξοδα του οικογενειακού προϋπολογισμού από τα επιπλέον φροντιστηριακά μαθήματα  Θα μπορούν να διαλέγουν μαθήματα από μία μεγάλη γκάμα επιλεγόμενων δίπλα από τα βασικά. Έτσι ορισμένα θα είναι πιο κοντά στο προσωπικό ενδιαφέρον του κάθε μαθητή.  Να οργανωθούν χώροι πειραμάτων και εργαστήρια σε ορισμένα αντικείμενα (χημεία, φυσική κλπ)  Να γίνονται επισκέψεις συχνότερα (στο πλαίσιο του ολοήμερου σχολείου) σε χώρους συναφείς με τα διδακτικά αντικείμενα (αστεροσκοπείο, μουσεία, χώρους με χάρτες) που σε συνδυασμό με επιλεγόμενα μαθήματα θα είναι στα πλαίσια των μαθητικών ενδιαφερόντων.  Εκπαιδευτικοί
31 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 Να γίνονται σεμινάρια στους εκπαιδευτικούς για να μπορούν να αποδίδουν καλύτερα στα αντικείμενά τους  Να υιοθετήσουν τη διαλεκτική μέθοδο διδασκαλίας κι εξέτασης ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Επιλογικά, το σύγχρονο σχολείο σε πολλούς μαθητές φαντάζει σαν μαρτύριο και δεν είναι λίγοι εκείνοι που αδιαφορούν επειδή δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία που αυτό έχει. Παράλληλα, οι ίδιοι οι καθηγητές συχνά με τη στάση τους απομακρύνουν τους μαθητές από την τάξη. Μία λύση θα ήταν το ολοήμερο σχολείο, όπως γίνεται σε πολλές χώρες του εξωτερικού, σε συνδυασμό με εργαστηριακές αίθουσες και επιλεγόμενα μαθήματα που θα άπτονται των μαθητικών ενδιαφερόντων.

32 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Πολύς λόγος γίνεται τις τελευταίες δεκαετίες για τη χρήση ναρκωτικών και τον ολοένα αυξανόμενα αριθμό των νέων που καταφεύγουν στις τοξικές ουσίες φτάνοντας συχνότατα στο θάνατο. Αναζητήστε τα αίτια που οδηγούν όλο και πιο πολλούς νεολαίους στα ναρκωτικά». ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Σα τελευταία χρόνια βλέπουμε συχνά στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων ή διαβάζουμε στις στήλες των εφημερίδων στατιστικές που δείχνουν μία τρομακτική αύξηση των χρηστών ναρκωτικών ουσιών. Αναμφισβήτητο είναι λοιπόν το γεγονός ότι ολοένα και περισσότεροι νέοι τα τελευταία χρόνια οδηγούνται στα ναρκωτικά. Πολλοί βέβαια, είναι εκείνοι που κατηγορούν την ίδια τη νεολαία τη νεολαία παραβλέποντας ορισμένα σημαντικά αίτια. ΚΤΡΙΩ΢ ΘΕΜΑ Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι με το όρο τοξικές ουσίες συνήθως εννοούνται τα παράνομα ναρκωτικά. Ωστόσο, σήμερα γίνεται λόγος για ουσιοεξάρτηση (ουσιοεξαρτημένοι) και για τοξικομανία νόμιμη (ψυχοφάρμακα νόμιμα, αλκοόλ, παράγωγα καπνού) και παράνομη (ναρκωτικά). Άρα λοιπόν, κάθε αναφορά πρέπει στον ένα ή άλλο βαθμό να τα συμπεριλαμβάνει όλα. ΢την ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι παράνομες ενισχυτικές ουσίες (αναβολικά) που χρησιμοποιούνται στον αθλητισμό.  αίτια  Αφθονία της σύγχρονης κοινωνίας. Η παροχή με εύκολο τρόπο των πάντων από το οικογενειακό περιβάλλον.  Διάλυση της οικογένειας είτε λόγω διαζυγίων είτε επειδή τα παιδιά μένουν ανεξέλεγκτα στο όνομα της ελευθερίας.  Έλλειψη επικοινωνίας με το κοινωνικό περιβάλλον  νέες τεχνολογίες (κινητή τηλεφωνία και διαδίκτυο, με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται συχνά οδηγούν στη μοναξιά)  εφήμερες ερωτικές σχέσεις (χωρίς να μπορούν να βρουν μία συναισθηματική υποστήριξη στις σχέσεις που συνάπτουν)  κοινωνική επίδειξη  Επιρροές από κινηματογραφικά και τηλεοπτικά πρότυπα (πρότυπα που δεν μπορούν να αγγίξουν οι νέοι και καταφεύγουν σε ψεύτικους κόσμους όπου είναι υπερήρωες κτλ)  Κοσμοπολιτισμός και νέα ήθη που εισέρχονται μέσω τουρισμού  Ανεργία (ως μέσο καταφυγής και εκτόνωσης του άγχους και της απομόνωσης)  Διαφωνίες με το κοινωνικό κατεστημένο. Οι νέοι θεωρούν πολλές φορές ότι έτσι διατρανώνουν την αντίθεσή τους στην κοινωνία των μεγάλων:  που τους θέλει υποχείρια και βουβά πρόσωπα χωρίς δυνατότητα αντίστασης  που επιβάλλει την εκμετάλλευση όλων προκειμένου να επιτευχθεί το μέγιστο οικονομικό όφελος.  που καταστρέφει το περιβάλλον χωρίς κάποια αντίσταση από τους πολίτες.  Ελλιπής εκπαίδευση και κακές μέθοδοι προσέγγισης του προβλήματος στο σχολείο.

33 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

 οι αδύναμοι βαθμολογικά μαθητές στιγματίζονται και απομονώνονται κοινωνικά  το πρόβλημα των ναρκωτικών με τον τρόπο που μεταδίδεται στο σχολείο σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργεί διαφημιστικά (λόγω της απαγόρευσης)  δε γίνονται αναφορές στα νόμιμα ναρκωτικά που εθίζουν ή απλά απαγορεύονται. Οι αναφορές στο πρόβλημα (όπως και σε κάθε κατάχρηση κι εξάρτηση) είναι αποσπασματική και ευκαιριακή.  Σο αλκοόλ και ο καπνός  διαφημίζονται σε κάθε σημείο της χώρας, σε κάθε κοινωνική συνεύρεση και στην τηλεόραση ή σε υπαίθριες διαφημίσεις.  οι σχετικές κοινωνικές προβολές οδηγούν στον "πιθηκισμό" για την ανάγκη κοινωνικής αποδοχής.  η διασκέδαση είναι συνυφασμένη με την κατανάλωση αλκοόλ  η καταστολή του άγχους ταυτίζεται με το κάπνισμα ή τα αγχοανασταλτικά φάρμακα (νόμιμα ναρκωτικά).  ΢υνέπειες  ατομικές  Ο χρήστης εθίζεται στα ναρκωτικά και δεν μπορεί εύκολα να ξεφύγει από τη σωματική ανάγκη της χρήσης.  Ακόμα και αν η χρήση δεν είναι θανατηφόρα σωματικά είναι άμεσα εξαρτημένος.  Κίνδυνος για τη μετάδοση μολυσματικών νόσων με τη χρήση σύριγγας ή την πορνεία (ΗΙV).  Ο νέος μετατρέπεται σε ένα άβουλο ον, έρμαιο των εμπόρων και της απαίτησης για νέα δόση (λόγω εθισμού) χωρίς οράματα για το μέλλον του.  οικογενειακές  Η οικογένεια εξουθενώνεται οικονομικά προκειμένου να βρεθεί το απαιτούμενο χρηματικό ποσό για την εξασφάλιση της δόσης  Ο χρήστης συχνά κλέβει χρήματα της οικογενειακής αποταμίευσης.  Ηθική κατάπτωση της οικογένειας με συνεχείς συγκρούσεις και κοινωνικό ρατσισμό απέναντι στον ασθενή-χρήστη.  Κοινωνικές προεκτάσεις (αυξάνεται η βία και η εγκληματικότητα)  Παράνομη διακίνηση ναρκωτικών με τα λεγόμενα βαποράκια και εμπόριο ουσιών  Αύξηση κλοπών προκειμένου να βρεθεί το απαιτούμενο ποσό για την εξασφάλιση της δόσης του χρήστη.  Αύξηση της παράνομης πορνείας (με συνέπειες τη μετάδοση μολυσματικών σεξουαλικών νόσων) για την εξασφάλιση της δόσης.  Αύξηση της βίας κάτω από την επήρεια των ουσιών, που εκφράζεται με βανδαλισμούς (σε γήπεδα ή το δρόμο)  Μέσα από τη μόδα των ναρκωτικών, προπαγανδίζεται μία η ιδέα μιας κοινωνίας που έχει προβλήματα από τα οποία δεν μπορεί κανείς να διαφύγει· είναι μία κοινωνία χωρίς οράματα και θέληση για αγώνα.  Λύσεις  Παιδεία  Ολοκληρωμένη, κριτική εκπαίδευση. Διαθεματικές εργασίες με τη χρήση των νέων τεχνολογιών πάνω στο μεγάλο αυτό πρόβλημα. Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι τα ναρκωτικά είναι υπεκφυγή, δειλή αντιμετώπιση των προβλημάτων που τα
34 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

απασχολούν. Μία ενέργεια που έχει επιπτώσεις στα άτομα που αγαπούν και τους ίδιους.  Πολιτιστικές δράσεις μαθητών για το φλέγον τούτο θέμα (εκθέσεις φωτογραφίες, συναυλίες, ημερίδες κτλ) μέσα στο σχολείο  Διαλέξεις και συζητήσεις με απεξαρτημένους νέους που θα αποτρέπουν από τη χρήση ουσιών  ΜΜΕ  Ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης με ειδικές σταθερές χρονικά αναφορές, εκπομπές, αφιερώματα, ντοκιμαντέρ και ταινίες μυθοπλασίας.  Πολιτεία, Σοπική Αυτοδιοίκηση, κοινωνία  Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος. Καμία θεραπευτική αγωγή αν δε συνοδεύεται από προληπτικές δράσεις δεν είναι αρκετή, καμία ποινικοποίηση.  Ειδικές εκδηλώσεις για το ζήτημα, ευαισθητοποιώντας την κοινή γνώμη  Μέσα από ΢χολές Γονέων και τη Διά Βίου Εκπαίδευση να προετοιμαστούν οι γονείς και να είναι ενήμεροι για τα αίτια, τα συμπτώματα και τους τρόπους αποφυγής τέτοιων προβλημάτων  Οργάνωση τοπικών συμβουλίων πρόληψης της παραβατικότητας που σε συνδυασμό με ψυχολογική υποστήριξη μέσα κι έξω από το σχολείο, θα προστατεύσουν τους νέους. ΕΠΙΛΟΓΟ΢ ΢υμπερασματικά τα αίτια πρέπει να επικεντρωθούν στον τρόπο που η σύγχρονη κοινωνία προσπαθεί να επιβληθείς στη νεολαία, αλλά και στον τρόπο ζωής που έχει πια καθιερωθεί μέσα από τη διάλυση των οικογενειακών δεσμών στο όνομα της ελευθερίας σε συνάρτηση με της νέες τεχνολογίες που επηρεάζουν πρώτα και κύρια τους νέους· παράλληλα, ο κοσμοπολιτισμός και η μίμηση κινηματογραφικών προτύπων εντείνει την ήδη βεβαρημένη κατάσταση οδηγώντας όλο και περισσότερους νέους στις παραισθησιογόνε ουσίες.

35 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

36 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΘΕΜΑ: «Η τεχνολογική ανάπτυξη στις μέρες μας δεν περιορίζεται στη χρησιμοποίηση μηχανών που απλώς διευκολύνουν τον άνθρωπο στις διάφορες δραστηριότητές του, αλλά επεκτείνεται όλο και περισσότερο και στην εφαρμογή αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας σε ένα κείμενο 400-500 λέξεων, που θα ανακοινώσετε σε μια ημερίδα νέων με θέμα "Νέοι και νέες τεχνολογίες"» ΠΡΟΛΟΓΟ΢ Ο αυτοματισμός αποτελεί ίσως το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας. Με τον αυτοματισμό έχουμε πλήρη μηχανοποίηση των παραγωγικών και διοικητικών διαδικασιών, με θετικά αλλά και αρνητικά αποτελέσματα σε πολλές εκδηλώσεις της ζωής μας. ΚΤΡΙΟ ΜΕΡΟ΢  θετικά  Αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας λόγω της συνεχούς και εντατικής λειτουργίας της παραγωγικής διαδικασίας.  Αποφυγή των μειονεκτημάτων της κόπωσης, των σφαλμάτων και της μικρής ταχύτητας της ανθρώπινης εργασίας.  Οικονομία χρόνου και χρημάτων, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους των προϊόντων, ώστε αυτά να γίνονται προσιτά σε μεγάλα στρώματα του πληθυσμού, ανεβάζοντας το βιοτικό επίπεδο της κοινωνίας.  Αποδέσμευση του ανθρώπου από την ανάγκη παραγωγής αποκλειστικά υλικών αγαθών, με αποτέλεσμα την αύξηση του ελεύθερου χρόνου και τη δυνατότητα ενασχόλησης με πνευματικές δραστηριότητες.  Βελτίωση των συνθηκών εργασίας και δυνατότητα εξ αποστάσεως εκτέλεσης πολλών και σημαντικών δραστηριοτήτων (τηλεργασία, τηλεχειρισμός, ιατρικές διαγνώσεις κλπ).  Διεύρυνση και επιτάχυνση της επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και της ενημέρωσής τους σε ποικίλα θέματα (τηλεπικοινωνίες, υπολογιστές, Μ.Μ.Ε).  αρνητικά  Παραγκωνισμός και εκτόπιση του ανθρώπου από την εργασία, με αποτέλεσμα τη μείωση των θέσεων εργασίας και την αύξηση της ανεργίας, με δυσάρεστες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. ΢τον ισχυρισμό ότι με την τεχνολογία δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας θα μπορούσε να αντιταχθεί ότι οι εκτοπισμένοι από τον αυτοματισμό δεν απορροφούνται πλήρως από τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται.  Αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης για τη δημιουργία των απαραίτητων στελεχών για το χειρισμό και τον έλεγχο των αυτοματοποιημένων συστημάτων. Δημιουργία έτσι μιας μονόπλευρης τεχνοκρατικής παιδείας που παράγει ανθρώπους χωρίς ολοκληρωμένη προσωπικότητα.  Μετατροπή της εργασίας σε μηχανική και τυποποιημένη ενέργεια και περιορισμός της πρωτοβουλίας και δημιουργικής συμμετοχής του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την αποξένωσή του από τα προϊόντα της εργασίας του και την απουσία οποιασδήποτε χαράς από την εκτέλεσή της.  Συποποίηση και μηχανοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων.
37 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΕΠΙΛΟΓΟ΢ Ο αυτοματισμός, παρά τα σοβαρά μειονεκτήματά του, επιβλήθηκε ως ανάγκη για την αύξηση της παραγωγικότητας, που αποτελεί αίτημα της εποχής μας εξαιτίας της αύξησης των αναγκών μας και του οξύτατου ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγικών φορέων.

38 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

΢ΦΗΜΑΣΙ΢ΜΟ΢ ΠΑΡΑΓΡΑΥΟΤ Μία παράγραφος στην Έκθεσή μας πρέπει να κυμαίνεται κάπου στις 70-90 λέξεις. Δηλαδή, να είναι περίπου 7-10 σειρές, 3-5 περιόδους. 1-3 σειρές θα είναι η θεματική μας περίοδος/ ενότητα.

 Η περίληψη είναι ένα κείμενο προσωπικό που δεν προδίδει, όμως, το πνεύμα του συγγραφέα.  Είναι ανάγκη να λειτουργούμε αφαιρετικά, εντοπίζοντας το καίριο-σημαντικό και απομακρύνοντας τις λεπτομέρειες (αριθμούς, ευθείες ερωτήσεις, παραδείγματα κλπ).  Βασικές οδηγίες  ΢υγγράφεται, αφού α) διαβάσουμε προσεκτικά το κείμενο β) γράψουμε στο πρόχειρό μας τους πλαγιότιτλους (αφήνοντας για κάθε παράγραφο μία κενή σειρά) γ) ενώνουμε τους πλαγιότιτλους σε ένα κείμενο, σβήνοντας ή προσθέτοντας λέξεις δ) διαβάζουμε το κείμενο και το ελέγχουμε στον αριθμό των λέξεών του, το αντιγράφουμε.  Κάθε περίληψη ξεκινά με τη φράση «το δοκίμιο/άρθρο αναφέρεται στ….. Ο συγγραφέας/ αρθρογράφος/δοκιμιογράφος σημειώνει…»  Οι διαρθρωτικές λέξεις καλό είναι να μη χρησιμοποιούνται. Αν όμως κριθούν αναγκαίες, ας χρησιμοποιούνται ανά δύο περιόδους.  Φρησιμοποιούμε πλάγιο λόγο για τις βασικές ιδέες (πχ απόψεις συγγραφέα),  Σηρούμε τη χρονική και νοηματική σειρά του πρωτότυπου κειμένου  Δεν αντιγράφουμε φράσεις  Αφαιρούμε παραδείγματα, αναλογίες, αριθμούς/στατιστικά  Δε σχολιάζουμε ή κρίνουμε το περιεχόμενο του αρχικού κειμένου

 Σεχνικές πύκνωσης αρχικού κειμένου  Απαλοιφή πληροφοριών και επιθετικών ή άλλων προσδιορισμών  Φρήση παθητικής σύνταξης (με μέτρο)  Αντικαθιστώ ειδικές με γενικότερες λέξεις ή φράσεις.  Αντιπροσώπευση μιας σειράς προτάσεων από την ενέργεια που τις περιγράφει.  Αντικατάσταση απαρίθμησης με περιεκτικό όρο (πχ η πλειοψηφία κλπ)  Κατάργηση συμπληρωματικών ή δευτερευουσών προτάσεων  Αντικατάσταση ονοματικής φράσης με προθετική ή με επίθετο ή με μετοχή  Ρήματα παρουσίασης ΑΥΗΓΗ΢Η: αφηγείται, εκθέτει, αναπαριστά, παρακολουθεί, διηγείται, εξιστορεί κτλ. ΠΕΡΙΓΡΑΥΗ: περιγράφει, παρουσιάζει, εξετάζει, εντοπίζει, ξεχωρίζει, διακρίνει, κοιτάζει κτλ.
39 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

ΕΠΙΦΕΙΡΗΜΑΣΟΛΟΓΙΑ: εκθέτει, συμβουλεύει, εξετάζει, σχολιάζει, έχει τη γνώμη, έχει την εντύπωση, έχει την πεποίθηση, έχει την άποψη, παρουσιάζει, καταθέτει, γνωστοποιεί, διατυπώνει, συνιστά, προτείνει, πιστεύει, θεωρεί, επιδοκιμάζει, αποδοκιμάζει, απορρίπτει, αμφισβητεί, αντιτίθεται, μέμφεται, κρίνει, εκτιμά, εξηγεί, υποστηρίζει, κ.τ.λ.  παράμετροι αξιολόγησης περίληψης ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΟ 8/25:Πρέπει να είναι σύμφωνο με το αρχικό κείμενο, χωρίς σχόλια των αρχικών απόψεων και να περιέχονται τα ουσιώδη σημεία. ΟΡΓΑΝΩ΢Η 5/25: Πρέπει να παρουσιάζονται με τη λογική ακολουθία του αρχικού κειμένου τα βασικά επιχειρήματα του συγγραφέα. ΓΛΩ΢΢Α 5/25: Πρέπει να χρησιμοποιούμε το κατάλληλο λεξιλόγιο και τις συνδετικές λέξεις, ώστε να αποφεύγουμε την αντιγραφή συγκεκριμένων αποσπασμάτων του αρχικού κειμένου. Αποφυγή γραμματικοσυντακτικών λαθών. ΑΠΟΣΕΛΕ΢ΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ 7/25: Δεν μιμούμαστε το ύφος του αρχικού κειμένου, δεν χάνουμε τον κεντρικό νοηματικό άξονα του αρχικού κειμένου, η περίληψή μας μπορεί να σταθεί ως αυτόνομο κείμενο.

Μία παράγραφος μπορεί να αναπτύσσεται με:  Ορισμό (δίνεται ο ορισμός μιας έννοιας)  Παραδείγματα (με τη χρήση παραδειγμάτων αναλύεται/παρουσιάζεται η θεματική περίοδος/ενότητα)  Διαίρεση (διαιρείται μια έννοια, ένα αντικείμενο στα min 2 επιμέρους τμήματά του)  ΢ύγκριση – αντίθεση (παρουσιάζονται δύο αντίθετες μεταξύ τους έννοιες, καταστάσεις κλπ).  Αναλογία (είναι σαν σύγκριση-ομοιότητα, σαν παρομοίωση, δύο καταστάσεων)  Αίτιο – αποτέλεσμα (η παράγραφος περιέχει και το αίτιο και το αποτέλεσμα αυτού. ΠΡΟ΢ΟΦΗ, πρέπει τα δύο στοιχεία να συνδέονται άρρηκτα και να έχουν νοηματική συνέχεια.  Αιτιολογία (ουσιαστικά στο σχόλια/λεπτομέρειες αιτιολογείται η θέση που παρουσιάστηκε στη θεματική ενότητα/περίοδο)  ΢υνδυασμός μεθόδων (συνδυάζονται συνήθως δύο από τις ανωτέρω περιπτώσεις).

40 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

Αντίθεση – Εναντίωση Προσθήκη ωστόσο επιπρόσθετα από την άλλη (πλευρά) παράλληλα αντίθετα/ αντιθέτως ταυτόχρονα όμως, ενώ ακόμη ειδάλλως επιπλέον/επίσης μολονότι συμπληρωματικά εξάλλου , άλλωστε ΢υμπέρασμα συμπερασματικά επιλογικά συνοψίζοντας

΢κοπός δηλαδή προκειμένου να με άλλα λόγια με σκοπό να με όσα είπαμε προηγουμένως με στόχο να αποτέλεσμα αποτέλεσμα αυτού είναι με αποτέλεσμα να ώστε ως συνέπεια κατά συνέπεια

Επεξήγηση

αξίζει να καλό είναι να οφείλουμε να πρέπει αναγκαίο κρίνουμε σημαντικό κρίνεται ας μην ξεχνάμε ας μη λησμονούμε ας μην παραβλέπουμε θα θέλαμε είναι

αναφέρουμε και σημειωθεί / σημειώσουμε υπογραμμίσουμε / υπογραμμιστεί σημειώσουμε / σημειωθεί τονίσουμε / τονιστεί συμπληρώσουμε και

το γεγονός ότι / πως πως ότι

αξιοπρόσεκτο αξιοσημείωτο

΢ημείωση 1: οι διαρθρωτικές φράσεις καλό είναι να συνδυάζονται με τις λέξεις του α΄ πίνακα και να τίθενται στην αρχή των παραγράφων, ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερη συνοχή του κειμένου μας. ΢ημείωση 2: καλό είναι αποφεύγεται η μονότονη χρήση του α΄ πληθυντικού (επειδή προσθέτει υπερβολική οικειότητα), αλλά και η μονότονη χρήση των απρόσωπων ρημάτων (γίνεται βαρύ το κείμενο). Προτείνεται η εναλλαγή α΄ πληθυντικού και απρόσωπων ρημάτων. ΢ε ομιλία, ωστόσο, το α΄ πληθυντικό προσφέρει οικειότητα και σύνδεση με το κοινό/ζωντάνια στο κείμενο και προφορικότητα. ΢ημείωση 3: στο εσωτερικό των παραγράφων μπορούν να χρησιμοποιούνται οι λέξεις του α΄ πίνακα, αλλά πρέπει να προσέχουμε την αποφυγή των επαναλήψεων.

41 

Δήμος Χλωπηζιούδης

Στεδιαγράμμαηα για ηη Νεοελληνική Γλώζζα, Α΄ Λσκείοσ

________________________________________________________________________________________________

42