rΕΩPΓΙoY x.

MANoYKA
(Πριiην Γεγιz-oδ'EπιΘeωρητoδ
τoδ κΠαιδoμαζδματoq'l)

ΠAΙΔoM AZΩMA
TO

MErArιo EΓKΛHMA KATA TΗΣ

ΦYΛΗΣ

εκΔοΣlΣ ΣγΛΛ0r0γ

EΠΑNΛΠΛτP|ΣΘENTΩI{

AΘHNAΙ

Eκ T0γ tlΑPΛΠΕTΛΣMΔToΣ

1961. 

'..Διd.

ιri

ουΘυμo6νται

:ι-λ}'eυ.oν.'.1\eερol o'.lμuogiτu'' αL7'μ&λω;oι ;oδ 'Ε(}l'.y.','' cΞ.z:'':'

α[ θ)J.ηνιxαl γενεαl τd'.dργα τδν xo_μμoυνια;δν zι;\:1'ν σ'Jμμoρι- 

πPoΛoΓoΣ

μoναρχoφασισμoυ D. 

6

δν Eγxλημα, τ|ν δθ Eν€ρν, δ6 <ΠαιτoCl π.αιQoμαζιΙrματo5 δiνeι

ττj... Bαoi-

πo$ τδ

6'

παιδι& 15 1ρoνδν oτ{ oφαγi1'τoσ πo-

iiοτ_ερr dπδ Eνα 1ρ6νo ιiπ, τ{ν'&ρπα_

τδ xαραKΚE &πoβιiλλoντα5 τii 1iiijxα

Δυoτυ1δ6.τδ δ-ρξμα τδν παιδι6;ν δδν Ξxλeιoε μθ τl1 oυντριβ{ τoδ συμμoριτισμoδ. "Ιoω6 &xριβδ6 τ6τε dΙρ1ιζε! - ._ "Ag1ιoe μδ €ντατιx{ν πρoπ'αγtiνδαν xαl oατανιxδ oι5oτημα fi ιiλλoiιυoιq τfr5 θΘνιxfr5 τoυ5 oυνειδτ|oειog, f δημιoυργiα,Σλαβιxδν ..|rυxιiνoδ' 'Eλληνιxci

T δ1o-111δ τδ ΚΚE πρoTδν Ψ
πoλfτη6

xoρμιti.

,,Eλληνα6 dπδ τ{ oυνε[_ 8.o0O tεziην6πoυλα πor) θΘνιxi, oυνΞiδηo,. Eτuoi xαl δ τελευταib5 .,Eλλην

. ', 1) Eig τδ,Ξριbτημα: χ€ιιTi Eγιναν τ& Θι)ματα τoδπαιδoμαζιilματo6υθριirτημα πoυ €μ€ιν€ αναπαντητo σ€ ινoυ€ πoδ ιiγαπoδν τ& παιδιci, xαi τo xαi -τoδ6 rlπoxαυνι.oμiνoυ5 .,Eλληνα6
, 9ι oυξ φδ

oδ τiπoτΞ &π' τδ παρεr.Θ6ν, &λl& πjooEξ<υτeριxol xαi &πi τδ παιδoμciζλμα, eoλoγιxrjν '

fr}_τi1ν δπλα τ

τoσ xινδι5νoυ ιiπ' τδν Σλ ν& 1αΘfr, cioα δ ΣλαυTαμδ νoυ, δθν Θ& xατιo1riooυν

εd5,δiν Θιiι ιiφt_ orτιou τη6' T&

fi

,Axρ6πoλι6! 

ΣΞΙMEIΩΣI ToY ΣYΓrPAΦEΩΣ 

MΕPoΣ Α'

τΑ πΑPΔΣt(Η}.ιlA τoY ΠAlΑoMAzΩMAτoΣ
KEΦAΛAloΝ A'.

oI (ΛEΠPoIυ

oiκτρα
τfr5

Πρi

T&

iτrικρατε[α5 τfl5 <Π'Δ'Κ'> τrερroρiζovταν τ6 μερικα xcυρια τoσ Biτoι καi τoΟ Γρ&μμoν

-Ti

μ&s flρθε &τrδ <μ€oα>; --Πoιδ5 τ&ει <μθoα>
; 

11

τρ6σεωs

τδν παιδιδv.

'o

Λαδg oτd φoβερ{ παγiδα τοδ Κ.Κ.E.

TΓ εi

ΕφΘαvαv καl ιι'ικλoφoρoσααν _φoβερδ5

oαv κ&α δμαδη τoλiτε5,

oνvεixε

δ

φ6βo5

τδν

iκτελEoεcυν'
μητθρε5 

L2

Tδ τeλευταio E$αγγ€λιo.
Τδv Δεκi ναycυvιατi5> dλλo5 <μιvιδν

,Εκεi i<o.vβριακ6μovν oτη Λvκopραxη. αv Evα δcυμ&τιo τrov natlδr-o, Kα Eνα5 δ
'Αβδελiδη5.

Tηv ciλλη ημiρα τιflyα ατην Eκκληαiα. 'o iερθα5 λειτovρyδ5 κι'Ξyδ ψαλτη5. 'Εμεi5 &πoτελoUoαμε καi δλo τo θκκληo'iαoμα ! Δ0o-τρεr-5 yρηoClλε5 

13 

KEΦAΛAloΝ

B',.

ΙΙ APXIΙ ToY πAIΔoMAzΩMAToΣ

'O 'Aρμαγεδδδν τoδ oυμμoριτιαμoδ.
T& τrαιδι& Uoτερα_&τro λαyyε5 τrαtδιδν καi
ραπdταoμα.

τrαrδrδv &τrδ 1coρια π-ov Eλdyxovτo dτr'

&ρτr_αyfr5.

.

M:9" οi. oτrαρακτικig oκηνi5 τδv

Στδ τ€λo5 Φεβ.ρovαρiov

μ Ξyινε

σUμμo λ6yιo, τr' την

ιKη "ry*Er-ρ.oiξ

oε τδ Eyκλημα τis
ζ,brη

o Πo-

εζ φa- 

17

παραπετασματos

:

Α0λ
Γκ6

τσερ Σlρb

,

PΙαl

Σλiβ

P o v μ α v i α : To0λγκε5, Σιν&Ια, Bovκoνρθoτlov, Πλoθoτl, Bραtλα, 'oρEoτrα' Κλo0ζ, Καλλιμανξατι, B&τoα, Tovρκ6βιατα'

Πoλcov i α: Λ6ντεκ-ZδρovΙ, Σoλiτoε-Zδρo0Ι,

2κ6ρζελετ5, 

18

ιτoε, .
5,

λoβακiα

Πραy oΟνiτoιoφ,
Δ&ρκc,:φ,

Γκ6μoκτov

,,Aλμτrρεx-

oiiκβαλii,
φ.

'ΙΙ μdoxα τoδ K.Κ.E.

πρδ6 xdλυι{.lιν τoδ €γxλr|ματo6

Δι6τι, iρωτδμεv

:

oτl

:

<<Εivαι dληθεlα, τrδ5 πoλλoi dπ' τovg yovει_5 μετ&voιcυoαv τroJ δiν μlμηθηκαν τov5 &λλov5>. Mi κvvικ6τητα Eτrεξηyo0ν θδδ, 6τι μετανoιcυoαν δflθεν τroλλoΙ yovεT5 δι6τι δiv Eoτεlλαν τ& παιδlα τovg oτδ παραπ6τααμα 6τrω5 Eπραξαv &λλoι.

ΚαΙ θβεβαΙc,:vαν 6τι

:

<<Kαvθνα5 καTαναyκασμδ5

δiv doκηθηκε o'jτε εlvαι δvvατδν vα &oκηΘfl. 

1,9

: orirε

Eνα τrαιδΙ δθv oταλθηκε

oi

oτα oτriτια

τov5.

πoioν

Kovi-

α
τis

εi1αv δι&

oi

yεiτovε5 μερικδv τραyικδν oiκoμ&νεs καΙ &ρy6τερα &ρπαξαv τ&

vν τα παtδια τov5'

κΧαρr|xαμ€ πoδ γλυτιboαμe &πδ τo$6 'Aρβανιτ€6D ρ]-δ. I Στis &ρχts 'Aπριλiov 1948, Mθ εi κooroρiαs' ιvfio trμeρJ aoρ" Eνα oη τηs' τfl5 τrεριφερεiα5 ν η <πoλιτoφvλακη>
Λεlβαδoτ6πl. 

20

καi τδ

"o M&5 θμ φα.oiog

μη μαs

τΓtασoUyε.

χωραφlα καi τi5 ρεμμαrri5. ixε'τrαρεr να ooυρoυπcboη κι' dτroo0νoρα, &λλ& v& κoιμηθoσμε κoντd

" εyα

σOνopα, o'Evα 1αvτακr μαζεμEνα oαv α... ξημ6ρωoε. αi καvoνioαμε &τιδ πoν να τrρooπερα_ 

Kαi μετιi r}ν διαφυγdν 'τ&

τ4C &π' τδ πrlδoui!ι'μα, η ανω;Ξρc'l υi'ιoγLνeια', φ6ρει δxδηλα oημεiα τoδ τρ6μo', τoδ θδoxi'μωο:ν απ'τoυq συμμoριτεζl 

23

ooκακlα ! !

l

"Exρυιpe τδ παιδi τη6 oτd γfi. 

24

<Θ& διiloω τ& παιδιιi μoυ γι& ν& o1ηματiooυν τ€6 χαλt iδ€α γι& μ€να !υ

. Tj v& τηv &vξκαoε τη yρηα.αιrrτ], κατrεταv M&ρκo καΙ Zαxαριαδη, vα κρUψn κατ& τδu τρ6πo α0τδ τo .,oi'δ, 'η5;
oi
&ντdρ- 

25

Στ& δ&oη πρδ6 &ναζriτη<iιν παιδιδν'

Στ& B6λια.

oτρατενot &τ' τov5 o-vμμoρiτε5. 

26

Kαl δ... Bλαντδ5

!

ν& πd5 να τo σε To κoριτσl δρ6μo

yια τηv

παρ ylα
Πε

! Τδν παληανθρα:πo τδv ! Γρηyoρα, τrαρε πoλr-

μικρ

100

ι

τ16ν.-.μθ

πoλrτoφvλακα...καi oαv v& μi φ6ρτcoαε δ Bλαντd5 'πr'ρi"'rρ,a, δια τη oτηv τrλατη μov, τραβηξ. ε,α

'tr,

"Eγινα χαι... Καραγxι6ζη5.
δlα μερικεS ημ€ρεs τ|ν €δρα μov Δυτrκfr5.Mακεδoνiα5>.'o ΣτρTyκ

(Λυx6ρα1η Δεx€μβριo5

!.9

'δι xωρrδ ν' &νoiξcυ τδ yραφεΤo, 

27

dδlθξoδo f1 καθoδηyηoι.

(Toε1ooλoβαxiα' Ιo''5νιoq t94

ζπι τδv

6τr μι 

28

E1μαoτe Φαo(oτε5 ! ('A.'

τδ τ)μερoλ6γιιi μoυ).

τεβy μo0

Md^ρτιo6 1950). ,Επrθεcbρηoα τηv Παιδ6τroλr Mτr6πεOδvνoi τfr5 Παιδoτr6λε<o5-Bovλyαρol καΙ .,Ελληvε5 καταoταoι iδv παιδιδr, ιr"ο edJ", uΞrαφoραr). 

29

-TΙ εioτε

oεi5

μcυρθ

καλ6παιδα; Kι'θκεTvα μo0 dτηντηoαν: TΙ κα-

φcoναζovv '

dριoτερoi,
dvταρτε5.

_Kι'

&φoΟ ε1oαoταν δεξιoi, τrδ5 ijλθατε

ζτoι

θδδ.

'δλo

κovκoνθδε5

!

θδδ; 'Εδδ εΙvαι, βλiτrετε,6λo Tθτoιovs ζoτειλαv oτΙs Λ. Δηuoκρατiεg oi

-Δi μ&s ρδτηoαν δταν μ&s πfrραν dπ' τα xcoρι& ηα5 _&v εiμαoταv δε_ ξιoi i\ dριoτερoi. Md5 Eβαλαv μπρooτ& τη v01τα καi δiv ξθραμε τoν πη-

dλλos. Nd δ'.. oτδv Π0ρyo oi... oτδ Σλiβεv...

Pοroιx& &ερoπλdνα μ€τ€φ€ραν
ματo6.
(Boυδαπ€oτη_Aiiγoυoτo6
(

παιδι&

τoi
μθ

παιδoμαζιb-

1949).

Τδ Κ6μμα Eκαμε <&ερoyθφνρα>. Σνvδdει τα Tiρανα

τηv Boνδαπθoτη. 

:]Ο

Tηv Ξoτεtλα oτηv 'Aνα Δiν flταv δvνατδy ν& ξαvαδfr 'Ελλαδα, Πατρiδα! Δiν περν τα παρακαλια δrα <λεvτερι<i>'! 'Η μικρη Κvρiτoη δμco5 τηv κovβαλoΟoαv o-rηv 'Αλβαviα, Eφερε μ€oα τl15, κλειoμ6νη oττ\v Ψvχη τηs ττ\ν 'Ελλαδα. Δθv τηv θξετ6πιoαv ovτε oi 'Αλβανiε5, oιiτε oi oOyyαρiε5, o'jτε τδ Παραπ€ταoμα μθ 6λoν τδν κQoμo τov ! Κρατηoε τηv 'Ελλ& oτην καρδι& τη5. Δiv μπ6ρεoε cυ5 θμαθα-πov βριoκ6ταv'oτδ Yd .is τηv παρει κανEνα5. ΚαΙ 'Ανατ. Bερoλivo, oκ6φθηκε, δτι κεi, dτrδ την θθoι τroν flταν, δiν flταv μακρvα f1 'Ελλαδα κι'f1 Eλεvθερiα. Καi vL2-3 βflματα π€ραoε oτδ Δυτικδ BερoλTνo. 'Ατr' Eκεi βρfrκε την τrατρiδα. Παoxιoε, dτrελτioθηκε, ζητδvτα5 θλενΘερiα. Δθν μτ16ρεoε-oτδ κλoυβi πov flταv-vα την βρfl μ" τελικα τη βρfrκε μi τα <π6δια>. Εivαι καi αΦτδ dτroτ€λεoμα <EΘελoντrκfr5> διαδρoμfl5, <τovριoτικoΟ ταξrδιoσ> Καρπενfloι-'Αλβανiα... <o'jτε Eνα τrαιδΙ> λEει τδ K.Κ.Ε., <παρθηκε
Tiην 14-2_1950 μετεδ6θηoαv'Ελληνιoτi &πδ τδ Bovκoνρioτι τfl5 Poνμανiα5, τrρδ5 τηv <Φcoνην τfrs 'Αuερrκfr5> τ& Eξfl5 <'H <Φcονη τfl5 'Aμερrκfr5> δθv δ0vαταl να x<ονενon τδ yεyoν65, δτι 28.000 'Ελλην6τrαιδε5 καi Σλανoμακεδ6νε5 μετεφθρθηoαν εi5 τα5 ΛαΙκα5 Δημoκρατiαs μi την τιληρη ovyκατ&Θεoιv τδv yoνθcoν τcυν. Tα παιδια ταiτα Θα iξακoλovθηocοoιv ν& ζδoιv iκεT oυμφcbv<o5 πρδ5 τηv θτrιθvμiαv
:

Σuμφα:vα μi τois καvovιoμou5 τδν κovκoυdδα:v πρδτη δoνλεια flταv τα oτotxεΙα. Τα Στoι1εiα Ξλεyαν 6τι flταv <λαφuρo &καθ6ρtoτo> &τc- τηv μαxη τoσ ΚαρτrενηoιoΟ. "oταν Ξyιvε f1 διαλoyη oτα &vθρcbπινα <λαφuρα>, την βρfrκαv φαivεται &καταλληλη δι& ν& κρατηoη 6τrλo καi την μετθθεoαν oτδ παιδoμαζcυμα.
να τrαρcυ

ocυoτδ ρακo5.

M6λι5 dvoιyε f1 τ16ρτα τοU dερoτrλανou ξεμvτoOoε dτrδ Eνα-Evα εixαν καταντηoει &τr' τi5 ταλαιτrcυρiε5 τo0 δρ6μov, κι' dπ' την <εiδικη> τrερtπoiηoι πov 6τvxαv oτ-ην 'Aλβαviα, cl5oτε δiν i1μπoρo0oε κανiνα να κατεβfr χωPis βoηθεια τη oκαλiτoα τoσ dερoτrλανoυ.ΕΙxα βoηθδ ατδ ξεφ6ρτcυμα Evα Pδoo ταyuατoρΧη. ΑΟτo5 oνvcbδεuε τηv dτiδoτoλη.'Hταν Pcborκα τα &ερoπλαvα. Σθ Evα φoρτio &vεκαλvψα καi μrα μrκρη τrατρlcbτtooα μov.'Hταu &π' ρ[τoη' Tην εixαν &ρτrαξει oτη μαxη τoU Καραν δ5 τηv 'Αλβαviα. 'Aπδ θκεT τη φ6ρτ<ο&λλα καi τflv πθταξαν oτην o0yyαρiα δια τη oειρα μα5 oτηv Πoλα:viα καi τη Γερμαviα. τrθoτη, εiτε &τrδ τi5 κακov1iε5 τo0 δρ6μov ''Αλβανiα, Kαρτrενfro'ι-'Αλβαviα, εiτε &τr' την <καλoπθραoι> oτηv frταv
<<καβoνρακυ>."Ετoι

μερα dτr' τ& Tiραvα;>'Hμθρα μθ τη <φoρτio.> Mδ εixαν διoρioεt εixαν dρτrαξει <λαφvρα> dτr' τη P μελη τoα καi τδ Καρτrεvfroι'
ρ-ouν

Σταματηoε δ δρ6μo5 μEoφ Γιovyκooλαβiα5 καΙ ovvδdoνται dερoτroρrκδ5, Τiρανα .Bovδατrθoτη. .MoO Ξμεινε ovvηθεια να λico: <"Εxovμε τiτroiα oη-

καi ΘεooαλΙα, dτr' τηv Kαρδi-

!

iμενα dερoτιλαvανα uoσ φiΞεφ6ρτωνα τrαrδακια τrδιi

μθ

τη βiα!...>

θθvικQ πvε0ματt καi θα εκμαΘcooι μiαν τθxνηv...> 'lδov τcbρα καi θνα μακαβρroν παραδειyμα, δtα μfαν (σ ν y K α τ α_ θ ε o ι v> γoνLcιν, να dτrooτεiλoνv πEντε παιδια τovs oτδ Παραπiτα_

τδv γovicοv

τ<υv, Θ' &vατραφδoιν εi5

την iδiαν αιjτδν yλδooαv iv τQ 

_-οιζ _.i> .--μ
_δ

.. 6,<

:ι, b ι-. :.
'ιΞl:>

r]l

Q

brii, s-'Ξ i' l]- δ δJ.' α
δi

lιJ ο. -;;'δ -i_
υ,)

-i

η.,
-o
μ b

j Ξο

Ξ.Ξ

x
E

S ts \.δi ο .e b --

-sΦ μ'F ι-P "3 -δ Ξ.y λ_Θ Ξ.\_ ι- *
t9_

-(rΞ'

Ψι'
ιι
o'!]

Ξ

Ψ

_ξ Φ

H'i
^,

'Ξ
Ξ
Ξ

:s.i]'υ
F
tε_

b

:

r1

ιJ =Ξ i αιr 3 Θ-' Ξ'd P

{ξ:ι-

-Υ t$

λ-:> ,Ξ J ?ΞaιP; Ψ o,ΞΞiii ε :ο φ> Χ slΞ ':bP c'F--ο a bE,:

^ ι: a _. q :.n x,: a s': b6rN

ii;

-aΣ-ξ 

oc

να μαθovν μiαv τθ1νην

σμα, να <&νατραφoΟν εi5 τηv yλδooαν τcυv θν τQ iθνrκQ πνε0ματι Kαl
>
!

'H

Tραγαlδ(α μι&5 oixoγενε(α6.
(Λυxoρρ

Tη <Mεy&λη 'Ελληvlκη 'Εyκνκλo oνoiα. Δθv τδν θyνcορroα πoτθ; μελετηρ65. Tδ δεi1vει &λλcooτε ,i
<Στη Zθρuα,
&vτ&ρτε5,

δ&ακαλo5 τoΟ EIxε ywαiκα oiκoνoμiε5 ζκ

ει

η

Tδv Δεκθμβριoν τoσ Γραφεio με'/αλo, βιβλiα

φ

κατt τδ παραξενo

oτriτ κ6βovv φ0λλα
o'
Eνα
!

Λvκ6ρραxη Κoviτ_oη5. ovμμoΦτη5 μo0 εΤτrε rβλiα. "Εβαλαv 1€ρι oi
:

ιβλiα! Σκ€φθηκα. Σdν

Ξεκivηoα καi τιfryα oτη Zθρμα δια τα βιβλiα' Bρfrκα τδ oπiτι.'Hταv τo0 δαακ&λov Mητoη. K0ταζα τα βrβλiα, xωρΙ5 ν& καταλαβη κατroιos yθρo5-τrιΘανδν δ τrατEρα5 τov-καi ε1δα τη <Mεyαλη 'Ελληνικη 'Εyκvκλoτrαiδεια>. Δθν εiπα τΙπoτα oτδ

yiρo δι& τα βιβλiα, παρα τrδ9 τrflyα &πδ <τrεριEρyεια> vα τovs iδδ!. 'Αvθφερα oτδ <Γεvικδ dρxηyεTo> δτι oi ovμμoρ[τε5 Eβαλαv x€ρι oθ μια βιβλιoθηκη μt τflv <Mεyαλη Εyκvκλoτrαiδεια>, κ6βoνv φνλλα καi... Τδ <Γεv.'Aρxηyεio> μi διθταξε να τηv καταo1cυ ! Δθν τδ πfrρα καi τ6oo

oτα ooβαρα,μα dvτiθετα 1αρηκα πot

Θ& γλvτcοo'oνμε Evα

τ6oo δραTo

"Ετor Eλεyε δ κ6oμo5. "Εμεtνα μt τηv Eντ0τrωoι, δs θκεT. Α0τδs yλντcυoε &τr' τ τoσ την πηραμε. 'Aλλ& τc&λι yvναiκα τov καi τ& παιδια τov) Ξλεyε

μα αιrrfl5

δ κooμακη5.

τfr5 μoναδικη εΙναι καλα f1
Tηv

Eφθαvε

π-ov εΙχε

τoU, (fl 

ι]4+

(Boυδαπ€oτη,
0τrενθuvo5

Aiiγoυoτo5 7949).

Σ.η Bovδαπioτη

ζδματο5.

εiχαμε τηv Eδρα μα5. Τδv Αιiyovoτo τot 1949 iiμovu τo0 Κεvτρικo0 yραφεioν καi <'ΕπιθεcυρηTηs) παλr τoσ τrαιδoμα-

Κ.K'
αTΓ

**,

oτδ <dτr6ρρητo> τδν iπtoτoλδv, yραφανε δ,τι θdλανε. 'Αλλα κoμμovvtoμδs καl...&π6ρρητo ! δ Γι&vvη5, δ νo5 τfrg λoyoκριoiα5 ε €να yραμμα ν 'Ελλαδα καi &π'τηv dρ1η δs l Γρηyoρα δ τo, ν& δoΟμε τi λθγει α0τδ5 δφ Tδ τrfrρα τδ <tjτroττo YPαμμα> τδ Eβαλα oτην τo.€πη μov καi oνν€_ χtσα τη δoυλει& μoν
yoνεT5 πιoτεuoντα5
! : !

ασt

μαΘη δ δvoτu1η5 δαoκαλo5, τroσ εivαt τα παrδια τoν, ττoσ εivαι τδ μι-

σκoTωσovy.

φτ(^) δAv "Ε καi τα ρo0oα

δλα τα <μητρδα>. Δθv βρflκα τroνθενα τη γuvαiκα τoσ ov. "Αρxιo'α vα βρiζoc τov5 0πευθ0νov5 τδν 1ωρδν, πou μητρδα ! αφεTo καΙ τραβηξα δια τηv παrδ6πoλι. 'Hταν &ρyα
!

κolμηΘfr. "Εφuyα δια τδ δα:ματ16 μov, &λλα δiv i1uπo!

Tηv dιλλη fluEρα ξαvαπfryα oτην παιδ6πoλι. Bρflκα μlα μtκρη κoπε_ 

JJ

η-

&νταρτε5

τδ τiλo5 o' αΟτη την 0τ16θεoι. Bρflκα !'Αλλα τΙ βρflκα l "oταν

Δδν θμεινα iκανoτroιημθνo5 &τr' τη μιl<ρη. Δiν t1ξερε πoλλα πραyματα καi πfryα να βρδ &νδρε5 καΙ yvναiκε5 &τ' την περrφ€ρεια Κoνiτoη5 v& βρδ
Eμαθα,
E

;

ΠoΟ εTναr f1 μ&να μα5

;>

τ ρ ε μ αν τ& π6δια μov καi

KαΙ τΙ

f1

iyκληματrκη φcοvη &π'

τδ

Boνκoνρθoτr
!

;

Mδ &ρπαξαν oι &νταρτooμ&δeg

την dρπαγη
τ65,

τrρ θν6μιζαv oτis & καπo:s δvvo5
Εiναr

ι τoλλi5

dτroλvτcοs θξαoφαλιoμ6να

yvναiκε5

oi 1o:ρια πov κατειxε δ oτρατα παrδι& τov5. Κvρicυ5
vαντα παιδι λλ& τrαrδι&
voμiζoντα5

πoτrτα dπδ παραμoνενovτε5
<...Στi5 τrεριoδεiε5

oι.lμμoρTτε5.

('Aπ6oπαoμα &πδ oημειιboeι5 μα6 oτδ Παραπ€ταoμα).

oτi5 1δρε5 τoΟ τιαρατrεταoματos,
&ναμεoα oτ& τrαrδια' Πoλλα

τδν αντιπρo

δδvρo παιδι& μαλλια τoν5 κνριoλεκτικα, διoτι τα dρτrαξαν μi τη βiα καi τα (pαζαν

με σo

θπιτρ 

36 

KEΦAΛAιoN

Γ',.

πΕΩ

Aπ', To πAPAIΙETAΣMA

κoi

Πρeoβeυταlυ.
KνβEρvηαη>

' μov[μ 6μc.rs

τoσ βovvoσ vα η τoσ Παροcπετααμοcτos' α χδρεs &vτrπρ6oωπoι λθyovται <<τr Tδ τrαlδoμdζωμα βρflκε &π' τov5 <πρεoβειrrd5> Θ9eui 0πoαrf1ριξι ! Δι6τι α'}τoi froαv oi πρδioi πot καν6vιζαv μι ταodεεlφ& κ6μματqΣ καΙ τl5 

39

vηΘrζαν v&

Στην <Κoιν ητα> τo'j Mπo0λκε5, oτη Moox1τoσ Κ'K'Ε'' δτrωs oνocυoτ&,

λEνε

κovκovθδε5, iδρνθηoαν oxoλθ5',_Πανετrιoτημια

κη

Eπι

Σ'

ν

<εiδικi5>

'

TΓαρατ>' φ(Ι)τα)

€μεινε

τρoμoκρατηoη

s oτδv
!

μθθoδη

(δηλ. &lλo,'δ-

τρoμακ

τνε0μα

fl vα τδv

_eφγρμ9-

Διoρ1ζoμα1 αΓενιxδ6'EπιΘεοrρητt6D τoδ παιδoμαζιilματoq,! 

40

την τrρcbτη yεαρiα, Povμαuiα,

ν. iτrrθεωρητoσ>>

Πριbτη γ€νιxt

π€ριoδ€(α

oτδ Παραπ€ταoμα. 

41

σκαλoι πoυ o1oλεiα καΙ νiκα μερlκi5

Eξ τfl5 <κoινoτη καi μ' αvτi5
Eκεi, μo'j

ειτoνρyoC'oαv τα
ραoαν oτα'Ελλη-

τrαιδια. Πδs διε-

τραβηξα δια τη Bovλyαρiα, μ€oφ Nνooη5.

τoκiνητo yεμ&ro μi δδρα

'H oνν
μo
!>

δλoι αλεια Povμα

!

μiνoι>, Eφνγα δια oννδδεvoε δ5 τδ α μη παΘcυ κανaνα

'Eπεακtφθηv τη Σιναiα 6πov flταν τα μεy&λα ξεvoδoxεTα <Παλλα5> καΙ <Καραiμα ταιδια. Mεyαλo πρoαvλιo καταφvτo απo δ

oτroθετηoει 1.500
εε

παιδια. Σθ δvδ

τα

δvδ μεγαλα 

4,1

rq

φoρu, δια να δroρθcυθfr καπcοS fl καταoταoι5,

'Eντυπιjroe.s &.π' τdν πeριoδεiα ατδ Παραπ6ταoμα.
oμoσ &ναμεoα oτ& iδια

'o

Evα5 oκληρδ5 xα-ριoμδ5 διαδdxεται τδv ciλλoν.

τ'&δiλφια !To

καθθνα τια[ρνει

Τδ δρ uα τoi 1ο:ριτ δρcμo τov
!

ζovv τi5 τνxε5 τov5

!

<ooφoΙ>

να κανovν τα παιδrα <&vθρcυπov5>

! 

44

Tδ (τ6λo5 Noεμβρio , 'φθιν6τr<oρo μανια τo ovvoλo τδν παlδιδv πov

Σττ] Povμανiα EξακoλovθoΟv ν νovv iξ 'Αλβαviα5, καi &τr' Eκεi μoto xδρε5!Tδv Mαiov τo0 195O o-τθλvovτ&ι €κατovταδε5 τrαιδια &τrδ τηv BovλΙi'ρli..l1l fεcuαγι1καi Povμαviα. Eixε 'jπερφoρicυθη fi B;rλy;ρiα καi oεv ((αuτειΧε>r oτδ βαρos.
εcοv, τoσ <dλcυνioματos>

Γερμανiα 300 τrαlδια τrov τrρoEρ1ovτα

δι& τroλλα xρ6vrα ! Στδ μεταξv o-ri5 xδρε5 τoΟ Παραπετ&oμαoτ&ληoαν oτovg τrαtδικovg στα-

dπδ τ6τro

τoσ <'Hoαfα> ovμπτOξεcυν καi dπo κληρo vα yραφfi μ6vov δια τi5 μετακι βηξει αuτα τ& &μoιρα τrαrδrα ] Ι
!

&λλεs μεyαλε5

<<παιδoτr6λεt5>,

oi

yoσ, αo0 θλεyε δ &λλos.

Pιζε

(

θκαμαν
>

<Πoλεμιο.'τη5

.",J'"iε;t}χ# κι' α0τδi

τα δικα καi oi <πρεoβε

dρxηyoi

;

Υ};"bil!

M& 8iλv 

4c

&τr"iκε 'r'e"iη...τovs oτovs παιδι&
κι'

dρxιoαv τα dνt1νε

&να oi
δ να

μικρδ μη

, τ6τε oτη

"Αλλoι Eκρνβαν τα
παιδoμαζcoμα, καΙ

Bovδα-

Tραγωδie6 στδ Παραπ€ταoμα.
(Σημειιboει5 &π' τiι f1μερoλιiγια τδν πεpιoδειδν μoυ).

ov dδελφακια μoν, να βακiω. A0τα μoσ
β)
<...N&,

τoν5 τrfr5 δrα oi &λλovg

α0τ& τα

yρα τrδ5

Toε1ooλo-

v

βρfls_τα

"Εxαoα τα τιαιδι& μoν | !> " Kατ& otμπτcυotν τα δv6 τη5 τrαιδια τα yνcbριζα dπ' την 'Ελλαδα,

καi καi. δiv δια

τα παtδακια
6τι τα παιδι& τη5 floαν ζo:vταvα.

flταν. 'Aφo0
δ π6vo5 τη5,

τα

θvμηθη-

dφoσ EμαΘε 

4ι)

Eνα τδ αλλo, βρdθηκαν δλα
l

1:oiρχcyται oτα κτiρια, iκτο5 μια φcρα σθi η iτrioκεψι5

)/cJ:1σl'iΞ]-

] K:: Ξi,-' Eπιτρεπ6τανε να τrηyαιτrι iβδoμο.δα ! "Ετoι εiγε κανovι-

πov ζoiνε oτη ι Καi τriραoε τδρα Eνα5 xρ6vo5 Πρoτεiνcο αμioα:5 να oνyκεvτρcυθoOν τα &δ6λoια ι να &φioονμιε θλενθερη την &λληλoyραφiα τδν παιδιδν. Mδλλoν να 0πo_ να ατα τrρδ5 τov5 φiΧρεo)σoUμε τα παιδια κα λov5 τoν5' τrρδ5 τoν5 yνc,: ν& την διανEμovμε ηv iμεTs μθ εiδικη 0πηρεoiα α. ovμε 1rε αιiτδν τδν τρ6πo τη παληα ζcoη τδν παιδιδv !...)
&λλoνs oταθμo05 ! Πclιδια &δ€λφια,

oi

διαφoρε5 τ16λει5.

Mακεδoν6πovλo, δa θα oταλfl εiτrε. Καi Eτoι ξεxcoρt'1oαμε 300 τrαlδακlα (καθαρ6αιμα> καi Eτolμ&oΘηκαv δrα τηv &τιooτoλir o-rη Γερμανiα.

στ θηoαv 'H <Κv oτεiλη 'o Κ6κκαλη5

Bρ' cu τrδ
&ρ

&πδ την 'Αλβανiα. oρμ, θτrρ6κειτo ν&

'ΕκεΤ oννεκεντρcb_

Eδωoε Eντoλη να oταλo0ν <μ6vo 'Ελληv6φcυvα.>oιiτε Evα

Καi vα εivαι δλα τρδ5 ΓερμανΙαv ην ηλικiα πov o&5 εiπα...> Ξεκiνηoα λoιτrδν να τακτoτroιηocυ τα ζητ/1ματα, 6τrcos μo0 τα eβαλε o&ν καθiκov δ <0τroνρy65> μoν. Πρδτα-πρδτα ζητηoα oτoι1εiα δι& τα τrαιδια. oi <τιαlδαyωyoΙ> πov o-vνcbδεvαv τα τιαιδια dτro την 'Aλβανiα, μoΟ εi1αν oτεiλει κατ&oταoι <βεβαρvμθνcυν> καi μt βαoι αΟτην dτrεφαoιoα να ξεxcυρΙoω τ& <βεβαρυμEνα μi κακδ παρελΘ6ν>. Ti τrαtδι& floαν ; Πληρoφoρηθηκα λoιτ16ν, δτι flταv μερικα f1λικiα5 1+-Ι6 xρovδν. τrov εTxαν oτρατoλoyηΘfl oτη Poυμανiα τ& Eoτειλαν oτην 'Ελλαδα ν& τroλεμηoovy καi θπειδη iκεΙ δθv τα καταφεραν, δεiλrαoαv καi τα ξαναoτειλαv vα τα θκτrαlδε0oovμε καλ0τερα δι' &λλην &τrooτoλf1v'.. ! 'Aλλα μθ <φακελλo βεβαρvμθνo !> 'ΑφoΟ λoιτδν Eμαθα πoια παιδια floαν, τα καλεoα iδlαιτθρ<o5 μθ τη δrκαιoλoyiα δτι θα τov5 dναθ€oω καπoια ooβαρη δovλεια, καΙ τα κρατηoα...Δiv τα Eoτεlλα oτη Γερμανiα l"Ετoι &μεiφΘηκαv δι& την <λιyoψvxiα τoν5 !>
δθν θα κrνηθfr
μθ παρελθ6v>.

ι

να δrαλEξα: τrαιδrα πειθαρxrκα,

η) ΣOμφcoνα μθ τη διαταyη τoCl <<0πouρyo0> θρεvνδ τα oτoι1εΤα τδv τrαlδιδv. Kνρio:5 τηv f1λικiα' Εi1α διαταyη να ξεxo:ρiocυ δr& τη Γερμανiα παιδια f1λικiα5 8-14 xρoνδv. Δνoκoλεvθηκα φoβερα ! Bρfrκα πoλλα μικρα. Kαi μικρα τιoν flταν μαζi μi τα μεyαλα τov5 &δθλφια. Πδ5 λoιτrδν v& ξε_ xc,lρiocυ τα dδdλφrα ; Tα τιαιδια παρεταxθηoαν θνα:ρΙs oτδv τrερiβoλo τδν <δlερxoμθνcυν> καi περiμεvαv να παρovv διαταyη να τρoxωρηoovv δrα τδ τρατνo ! Δνδ διαταyis μΔ iπiεζαv. 'H μια &π' τoυ5 o0yyαρθζov5 

47

να δδoco dμiocos κατdoταoι τδν τrαιδιδv πoν Eτrρ6κειτo να &ναxcυρη-

φoνλη μov τrov μδ dφiνεr5 | !> ' Δθν Θvμ&μαr τδ 6voμα τoσ κoριτoιoΟ. Tδ μoνo πov θνμ&μαι εΙναι 6τι frταv καi α0τδ <λαφvρo>, &π' τis €τιxειρηoει5 τi15 Kαρδiτoηg.

'Aπ'τδ πατριxδ oπ(τι ατδ ιιστρατδναll
περιoδε(α μoυ).

('Eντυπιi.loει6 &π' τi1ν

<...Xιλιαδε oi &yv<boτoν5 μια τrλανη, δια vα &vακαλ0ψn
yλδooε5.

iβρdΘηκαν

η ζcυη 'Η
αoανiζεται
παραξενε5

Xθθs oτην dνεξαρτηoiα τoU oτrιτιoσ, oημερα oτην τειΘαρ1ημ€νη ζωη τo0 <ατρατδνα> !... ...Mικρθ μou, δδν ξανακoιμdoαι δiτrλα oτδ dδελφ&Kl. σoU, dλλ& δi_ τλα oθ &χlα εv6...π6ντε... δEκα.'. Eκατ6! ΚαΙ δθv θα κλεioη τα ματακια 

48

ΣΦν &γxαλι& τfi5
δe(α μoυ).

παpαμιiνα5 ! ('Eντυπιboeι5 &πδ τ{ν περιo_
<μητθρε5>,

iζovu, oαv κατι να τov; KαΙ v& τιεριμ6νη5 την vταvτα (την 'Αρβαν(τιooα καi τη Boνλyαρα vταντ&) vα oo0 καθαρion τα τrαιδια, o' αοits πoυ η ψεTρα καi fr ψ,bb" εΙναι μ6vιμo φαιv6μενo.

μαλcb <'Απεiθα
τα
δθν τoν5

δ <

oi τoθλιy κoτrαδl
uε5,

vμφcυνoσo.αν

l

Mαλcbνovν τroια

μoιραoθηκαν

τα τrαιδια, vα τrαρη τδ τrιδ l' κoι &, βαζαν
^ληρδ

i,ΙIJ,"fi'ε,ΙiJ'i

Tικo

;

να εiτroσν τδ τrαραπoνo, τi5 &λλη μ&να ! ΚαΙ αΟτη δθv Aιiτi1 ξαiρει μ6vo δκτ&ωρo. ν τoν5 dρθoει ! ΑΟτfl εivαι
! 

4

ι.

-ι,l oa

b _Ξ

) o

α a

a .a ,a

x

ι; s xa -a:
ιΞJ !a

α:

o

'Ε--

-δ 8< .<b ι,| δ

υt 'δΞ

a_Φ U ι: "s
δ\j'Φ I

E.: ΦE
l-υ 3-a ι/e -al'υ

a

_"ο

€.x.o Ψ tξ ^6 'νe
.ιJ Ei .ιl Ξ δo
b

Φo aω :a

.o e,

ΞE
d__
:1

-Eu ΧlF οι,

ωζ
ib
E

υo_ ω

δμ ι-a
s α
{
3
b -o E .a

5

'aa )b ia

Σα io

'χ 

51' 

KEΦAΛA|oΝ Δ'.

EKIIΛΗΞEΙΣ ΚAΙ AπoΓoΙΙTEYΣEΙΣ
'Exπαιδeυτιxδν φρoντιστ{ριoν δι& xαταρτιoμδν δαoxdλοrν.

oσντo

o'

θμds δι& θκτθλεoι.

τioθη δδ τoστo δs θξfls 1) 'Aπδ τδv γραφoντα, δs τoλiτικδv ιiπε0θvνoν τoσ
:

Ψpoντιo"τη- 

54

κ.λ.π.)

ρiov καi δαoκαλoν €vδ5 κ0κλoν μαθηματα:v (io.τoρ[α5, μαθηματικδv 2) Tδν Γ. 'ΑΘαναoι&δην, δrα τα παtδαyαlyικα καi τεxνικα μαθf ματα. 3) ΕnΘ. Πλαoτηv, καΘηyητηv Φιλ6λoyoν, δι& τilν .Ελληvικ|ν

yλδαααv,

4) Στρατflν Toιρατζiδηv, μετεκπαιδεvθEι,τα δαo.'καλoν φvoικα, γvμvαoτικηy. καi

δlα τα

φv- 

55

Διdλυoι6 τδν'Eλληνιxdbν o1oλεiοrν' ": Χ(^) ξLν
&πδ ovvενν6ηoι oλεiα δλcυv τδv ooνν oθ oxoλεTα' ρα5 πov βρioκov- 

56

παtδlδv, dπδ τi1 διδαoκαλiα ξ μoσ ε1τrε, τι6oα παtδtα θα o-τroν

θρ<υτηματlκα

τi5 καινo0ρyιε5 &τroφαoειs. ΑΟτη δια τδ μEλλov τδv

Tδ <ιαιiτ6νoμoν Mαxεδoνιxδνll

1,l'Pα.τo6. 

5i

κ.λ.π. 

58

Tδ K.K.E. διδdoxει oτ& 'Eλλην6πoυλα τ{ Σλαβιxi1 γλδooα ! 

59

θρη, τov
δρ&oovν

> αΟτδν

λiyo

θελρ τδν

ιπρoocυτιεiε5

θρcυoε5, Poνμελιcυτ

μθ xτντrηoα
!...>

βρflκαν καi

ιcυτη

<'Ετι,'#Jτ λii"' καιρo' dλλ& xcυρi5 τηv λεoντfiν τoΟ αλλη β6μβα oτδ κεarrδ liγ's iμiρ's' μoυ ξi"τiαoε
φαλι.

Πρδg εiρηνιx{ν

ζι,liν i) π6λεμoν;

"oταν τελεi<υbε η yενικη τrερ ταιδιδν yενικη iκθεoι, &ναφ μov δι& τη ζCυη τδν ταιδιδν' τrαιδιδv.'Ετ6νιoα iδιαrτθρcυ5 "oτι <πoλεμικδν πνεΟμα καi oτρα

δλoν5 τoν5 παιδικov5 oταθμovs δλoοr Πo'oζ lo,',δv διcυ16τενoεν αιiτη τη

'γραμμη rαι καi oi θτrιτρoπδs πou διcορioθηoαν rν Mπo0λκε5' Eixαν <Υραμμη) - απo. τo :5 ! Καi &ρ1ιoαv vλ τηv θφαρu6ζovv &πδ μi τ& παιδlα' τδν Κ6κκαληv vα θφαρucbocυ κι' νιoεv δ Κ6κκαλη5 oτδ Bελιγραδl,
]

;

. 

60 

61

θηκαv>.

Καi

φovντωνε

τδ

μToos

τδv τrαιδtδν θναvτiov τδν

<φαotoτδν>

oτδ σUμμoριτoTΓoλεμo. ot τrαιδικoi oταθμoΙ εixαν μεταβληθfr oτρατtcυτδv καΙ δ1ι oθ κdντρα xαρdg
μ€ρo5

'

οθ κdντρα Eκπαιδενoεcο5 μικρδv

!

Δραγατoιiνι.
vα
Mθ εiδo κανovμε Povμανiα5 δ Παlδoττ6λεco

(Σημeιιboει6 &π' τδ fiμερoλ6γι6 μoυ. 'Aρxig 'oxταrβρ1oυ L948)'

P yvρω θθoι δι& vηoα dτrδ
ρδs ξνα
τfrs

ρα μ€ρη τfl5 ι μr&s νθα5 oτι κατεvθv-

EτoιμαoΘδ

λεμαω θyδ ; <To0τo τδ Ξδαφo5 πov πατ&s, μo0 Ξλεyαv μερικθ5 φo:vi5, δiν δtκαtoσoαι ν& τδ πατd5. Tδ μoλOνειs ! ! !> "Εφυyα καi τραβηξαμε τδ δρ6μo ! Πρccταθo0oα ν& dπoκρνψcυ τη oνyκiνηoi μov, &λλα καΙ τη oνντριβη μοι'. Εixα vικηθ! &πδ τov5 iερoλo1iτq5 κατ& κρατo5

!

!

Γενiτoαρoι. Tην 1 |_l2_l948 δ ραδιoφcυνικos oτ:].-c5 τfl5 M6o1α5, μετ6δcυoε δτι πoλλ& dπδ τα παιδι& τfls Δημoκρατi:<=; 'Io-παviα5, τ& δτroTα εixαv 

ι'i2

κατα τηv διαρκεlαv τo0 τroλEμov Ξτrρoθυμoπort'1θηo'αν ν& καταταyoΟv oτδν 'Ερνθρδ oτρατδ dλλ& δiv τov5 Eτrετρατrει να τrραξoνν τoΟτo, δι6τl <εiναι τroλv πιθαvδv v& εTvαι τroλυ xρηoιμα oτδ μ6λλoν δια τηv πατρiδα Δtν εiναι τvχατov, τδ δτ oτδ παραπθτα s να dπoτελEoov κτ6νov καi yεν δρικδν oτρατ6v, δτrα:5 καi oi ! Ti <ειiτv1η5) τrαTδε5 f1ρτrαζovτo dτrδ τδv oiκcoν αι)τδv εi5 f1λικiαv Eτrτα €τδν -<oi καi μE1ρι5 δτov δvνηθoΟv να φθρcooιv δτrλα, i1oκoσντo εi5 π&oαν oτθρηotν καi oκληρccyζoyiαv)). "Ετoι περιyραφει δ ioτoρικδ5 τδ τrαιδoμαζcυμα θτri τoνρκoκρατiα5. KαΙ τcbρα δ iδιo5 δριoμ65 Mθ τηv διαφoρ&ν 6τι &vτi τδv <Γενi-Toερi καi <'Aτζiμ yλαν> τ& θ0ματα ττρooρiζoνται δι' Eνα oτρατ6ν!.. Mθ τδv &νθρcbτιινoν λorπδν αΟτδv στρατιωτιKδν φ6ρov, oi Σλασoι, iτrελ6yιoαv ν& oνyκεντρδoovν Eνα &π6θεμα θμψνxov 0λικoσ μι&5 yενε&5 'Ελληνoτrαiδωv, yαλovχημEvcov μi αioθηματα θπαvαoτατtκα_μtoελληνικα. 'Αλλα &s τrαρακoλoνθηocυμεv τα yε'Ελλην6τrαιδε5,
! !

Tovs).

Tδv Mα'iov τotl 1'949 βριo'κ6μovv o_i μια παιδ6πoλl τfr5 Πoλο:viα5. Πfrρα θπεTyov τηλεyραφημα ν& iπιoτρEψcυ o-τr\ βovδατrθoτη. Mi ζητoΟσ€ δ Κ6κκαλη5 δια ν& doxoληθoOμε μi τ& ΘEματα τδv τrαιδιδν, μετα dπδ την τρoπη τrov πfrρε τ6oov f1 Παιδεiα δoo καi τδ ζητημα τδv Σλαβoφcbνcov τrαιδιδv,'oxετικα μθ τi5 dπoφαoει5 τoΟ Κ.K.Ε. δια <<αOτovoμiα,
τηv Eδρα, Eζητηoα να πληρoφoρηθδ δl& τηv γενικην καταoταotv τδv παιδιδv o' δλε5 τi9 χδρεs. Πfryα καi oτδν κoμματικδ 0τrε0θvνo vd κατατoπιoΘδ διατα κoμματικα ζητηματα. Kατατoπioθηκα dρκετd καλα, τ6oo δια τδ <Mακεδovικ6> δoo καΙ δια μια <dρρcboτεια> τo0 M&ρκov δ δτroTo5 πoλv θvcoρiτερα εi1ε &τrαλλαyεi &τr' τηv <&ρxιoτρατηyiα). "Hμoυv μακρvα, o'τηv Πoλcυviα καi δiv εixα yρηyoρη ivημiρωoι τιαvco oτα κoμματικα. 'Απδ μερrκα κoμματlκα μ6λη &κovoα, μov flλθε oτα αΟτια μov, μtα φoβερη εiδηor5. Πδs κατι τrαιδt& τoσ τrαlδoμαζcbματo5 &πδ τfi Povμανiα, Eoταληoαv ν& τιoλεμfoovv o-τηv 'Ελλαδα ! Σκoτ<bθηκα v& ταcυ
"ΕφΘαoα

yov6τα.

oτη BoνδαπEoτη καi

&μEoωg,

Eτrειδη &πovoiαoα πoλυ dτrδ

καταyyεiλω τη <ovκoφαvτiα> εiτε να μαθcο &v 'μoU τriαγuαrι ovμβαiνει κατι ! 'Εκεi dvεκoΙνcυoαv x<υρi5 ττεριoτρoφi5, 1ωρi5 0πoνooΟμενα, xc-:ρi5 ντρoπη, δτι oτη Pouμαviα flταv δ Πoρφvρoyiνη5 καΙ oi ovvερyαoiα μθ τov5 0πεvΘ0voν5, θνηρyηoε oτρατoλoyiα, Ξκαμε ταyματα μθ παιδια &π' τδ τrαrδoμαζωμα, καi τα ζoτεtλε oτην 'Ελλαδα vα τroλεμηoovv !... ΑioΘαvΘηκα τη μεyαλ0τερη vτρoπη ! Σvλλoyιζ6μoυν τδ κατ&ντημ& μαs ! Tηv ψεuτια μαs ! Tην δoλι6τητα ! Tην &τr&τη ! Tην πρoδooiα Tηv κακovρyiα καi τδ θyκλημα ! Γελαoαμε τov5 yovεi5 τrδs τα παlδl& θα<ζoσoαν ε0τv1ιoμEνα, μακρvα &πδ &ερoτrλανα καΙ τroλ€μov5 !> Καi τδρα, μετα dτιδ €vα xρ6vo <<&να0παo'η> τ& oτθλvαμε oτδv π6λεμo l Nα πoλεμfoovv iιlαvτiov θκεivcov πoν δφειλαv να oEβcυvται ! Σκθφθηκα, δτl δθv εixαμε oUτε μrd5 δεκαρα5 φιλ6τιμo ! Δι6τι &ν εi1αv ζo'τcυ καi μr&s δετr&vω oτδ κ6μμα, ε1τε να
! 

(t3

καρα5 φιλ6τιμo θκεΤνoι πov δr€πραξαν τEτoιo dvooιoνρyημα, Ξτrρεπε να τθoovν'oτδ Δoυvαβι ν& ξετrλUνoνν την ντρoτη καΙ τδ αioxo5 &τι'τδ καταντημ& τoνs l 'Aλλ& πov ντρoτrη
!

'Eπiλexτo T&γμα κΦ

&

τσαν

o€)).

oαν να τα θxovν κρνμμEνα τ& παιδια. Δiv εixα iδ€α δια τi5 θyκλ 5 θνθρyεrε5 τoσ K.Κ.E. "Ημovν oτηv Πoλδviα, δταν Eκανε ρατoλoyiα l Kαi 6ταv flλθα Αλλα καi &ν i\μovνα; Tiflμπo_ oτη oiyyαρiα, τ6τε τi5 θμαΘα να κανcυ ρo0oα Στδν <Φ&τoανo> λoιτιδν τfl5 Boνδαπdoτη5, ovνεκθντρcooαν δλα τα μεyαλα κoρiτotα καΙ τrαtδια, τα Ξντvoαv τα θξεπαiδενσαv και τ& παιδι& τrερiμεναv r\μ6ρα τηv f1μ6ρα να &να1cυρηoovν δι& τδ <μθτωπo> τfrs 'Ελ;

λ&δos

! 

64,

'Η

ox},ηρ{ μoiρα τ6rν <ινεooυλλ€xταrνυ.

yαρiα. Tα-πfrραv dλλα αιiτoκivητα καi τ& δδt'1yηoαν 'o-rδ oτρατ6τrεδo τδv φ-vyαδων τo0 K,Κ.E. oτη Bovλyαρiα. 'ΕκεT θφεραv καi &λλα τιαιδια &τrδ &λλα μθρη τfrs Bovλyαρiα5. Tα ξαvαβαλαv o.δ αΟτoκiνητα καi δια μEooν Boνλyαρiα5 καΙ Σερβiα5, Eφθαoαv ατηv τrερroxη τoσ Biτoι. 'Yτrεβληθηoαv oi &oκηoει5 καi Eλαβαν μEρo5 oδ μαχεs. Mερικα 6δειξαv δειλiα oτδ dκovoμα τoΟ πρcbτov τruρoβoλιoμoσ καi β6μβ"s &ερoτrλαvov. 'Εληφθη τ6τε vEα dπ6φαoι5. Tα κdπcο5 θαρραλθα δrεoκ6ρτrtoαν oθ λ6χovs TτεπειραμEνcoν o'vμμoριτδv, τ& δθ <<δεlλα> τα ovvεκEvτρCDσαv, τα Eoτειλαν ατηv 'Αλβανiα καi dπδ EκεT παλιv oτην BoνδαπEoτη oτα xθρια μαs, δια <μετεκπαiδεvσιv)). 'H o-rρατια:τtκη μovαδα τrou εixε ovyκρoτηθfr oτδ Φ&τo.ανo τfr5 Bovδατr6oτη5, δEv τrρ6λαβε vα κατiλθη oτηu'Ελλαδα, δι6τt δθν Eπ€τρεTΓαν_. την διiλεvoiv τη5 oi Γιov δεδoμθvov δτl αi o16oει5 τ6τε Παρατιεταoμα-.o5 δθν fl-τfr5 Γιoνyκooλαβiα5 καi τδv oαν δμαλαi. Kι' ζτoι oi vEot α'jτoi, ν <τv1ην> v& πoλεμηooνv €vαντiov τfr5 τrατρiδos των, 6τrα:5 oi ovvαδελφoi τovi τfls Povμαviα5 καi
Στην Toε1ooλoβακiα εixαv iτrιoημανθfr τ& τrrδ μεy&λα τrαlδια, &λλα . περiμεναν να^-φvyoυv dτrδ .τηv_ o0yyαρiα τ& &λλα καΙ τ6τε vα φOyoνv α0τα. Σvvετrδ5 θμειvαv καΙ α0τα, &κoλoνθoσvτα τηv iδiαv τOxηv'τδv &λλcov τfr5 oOyyαρiα5.
Bovλyαρiα5
!

oi oτρατoλoyηΘθvτε5 oτη Povμαviα μαΘηταi, θτrεβιβαoΘηoαv oi Poνμανικ& αOτoκivητα καi δια μθooυ τoσ ΓιoOρyεβo πEραoαv o-τη Bovλ- 

Παιδι& 15 7ρoνδν δδηγξθηxαν oτδ Παραπθταoψα, δτoυ θξεπαιδε$θηoαν zαi. )'-eo=z)'τ,(,ΤΙoi.}ι

oιν εi5

τi1ν

'lii'λzδα

δι.*

ν'i ;:o)'ε1r{oo'rν Ξναν:iιν :i: ^-ατρiδo_c. αL'y.iιil'ωτα ,]πδ τoδ 'Εθνιz.oi oτρα;oδ ),

c'',:'l i'=tr'ο^ι'l 

KEΦAΛAloΝ

E'.

((YπOYPΓEION ΠAIΔoMAzΩMAToΣ,,
'Aναoυγxρ6τηoι6 τ!5 παιδια oτi5 xδρε5
ιι

Kεντριxfr5'Eπιτρoπfr6>.

Κατα τδ διαoτημα πov διθρρεvoε dπδ τ6τε τov θτoτroθετηθηoαν τα τoCl τrαρατrεταoματo5 (Mαρτη5 1948 :lo0νros τoΟ 1949) μεooλαβηoαv γεyov6τα τα δτrojα Ξκαμαν Eτrrτακτικη την dναyκη να yiνη dναδιoρyαv<οor5 τfr5 Kεντρrκfr5 'Ετrιτρoτrfl5 τδν τrαrδιδv, oδ τrλατ0τερε5 β&oει5. MExρι τ6τε flταv oxεδδv διμεληs μθ Πρ6εδρoν τδv iατρδv Φωτ6τrovλoν πov &τrεxci:ρηoε oνντ6μcos καi μθ Eμθvα δ5 θκπαιδεvτtκ6v. 'Ετ16τrτη5 φvorκ& flταν δ Κ6κκαλη5 π-ov Eρνθμιζε τi5 o1θoει5 τδν παιδrδν μδ τi5 xδρε5 τoΟ τιαρατrεταoματo5 καi ivημEρcυνε τδ K.K.Ε. δι& τη ζcoη τδν τrαιδιδν' Tδ Κ.Κ.Ε. Eτrαιρvε καi ξεxcοριoτds θκθ6oειs δrα τη ζcυη τδv τrαιδιδv dτrδ τoν5 κατα xδρε5 <τrρεoβεντE5> τoυ. Κvρiαl5 δμo:s δ &μεoo5 ovvδετικδ5 κρTκo5 τrαrδoμαζδματo5 καi Zαxαρlαδη flταv δ Κ6κκαλη5. 'o iδro5 dφερε τδv τiτλo <'YτroUPΥδs 'Yyιειvfl5, Πρoνoiα5 καi Παrδεiα5>. 'Απδ τ6τε δμcυs πov Eyιvε τδ τrαιδoμαζcoμα μ&λλov Oπovρyδ5 τoσ Παιδoμαζcbματo5> flταv, τrαρα &λλη5 0τrηρεoiα5. Tis oπoυδαι6τερε5 0πoθθoει5 τδν ταιδιδν, τi5 'iψηλθ5 καi δ0oκoλε5 θρ0θμrζε δ K6κκαλη5 εiτε oθ ovνεργαoiα μθ τα K6μματα τo0 Παρατrετ&o'ματo5 ε1τε καi μθ την Κ6μινφoρu μθo'co τo0 K.K.Ε., δταν flταν ooβαρη dναyκη iτrεμβαoεcυ5 αΟτfr5.

Τδv Mαιoν τoiL Ι949 μθ καλεoε oττ\ Bovδατrθoτη δ K6κκαλη5 &τcδ τηv Πoλωνiαv. Mθ Eνημθρ<οoε iτrΙ τδν θεμ&τcυν πoν dφoρoCloαν τδ τrαιδoμαζcoμα. Bαorκα θθματα τrov τιρoEκvψαv oτδ διαρρεΟoαν διαoτημα,
ηoαν

τδν oλαυoφιbνιυν παιδιιbν. Tδ ζητημα τo0τo oxετtκα μi τηv τrαιδεiα τδv Σλαvoφcov<oν εi1ε αxεδδv λνΘfl, διδτr xιλιαδε5 παιδt& oλαv6φωνα, βρioκoνται τcbρα o-τi5 1δρε5 τoΟ παραπεταoματo5 καi Exovv κ&θε θλεuθερΙα νd ξεκoτroOv τελεico5 dτδ τη Mητ€ρα 'Ελλ&δα. Tδ Κ.Κ.Ε. &τrεφαoιoε vα γiνη <<oννδιoiκηoιs> _Γηs τrαιδεiα5. oi "Ελληvε5 δηλαδη δrα τα'Ελλην6φωvα καi oi Σλα0or δrα τ& oλαν6φωνα, μδ θπ6τrτηv yεvικδv <0τrovρyδν> τδv Κ6κκαλη. "Ετoι καi Eyινε. Tδ Κ.K.Ε. ζoτειλε dπ' τηv 'Ελλ&δα θκπαιδεντικδv Σλαv6φcoνov, τδv δαoκαλoν Σικαβiτoα, δ δπoTo5 flλθε oτη Bovδατrθoτη, δι& vα dναλαβη τηv διoiκηotν καi Eκτιαiδευoιv
1) Tδ ζτ}τημα

:

τδv

Zητi1ψατα παιδε(α6. Mετα dπ' τηv &π6φαo_ιv τo0 κ6μματos να &φoμoιo:θo0v τα oxoλεiα μαs μi τ& ξθνα o'xoλεΤα, πρo€κvψε &ν&yκη

2)

Σλανoφcbv<υv τrαιδtδv' 

69 

70 μεριKα

νiα5.

'

ια δθ

τov5

η

tαδη5)

καi

δiτrλα oδ oi τrαlδαycυ
i

τrερyαμηvE5.

oτ& oκovπiδrα.

κτ],' dλλov5,^oτα Eρyooταotα v&

μαθovν

-6τolot dvθ ri &λλov5

τoU.

Δiv

l

(yρ&

ε

oκυβdρvηoι5 τoσ ΚKE εΙxε &νααxηνεs <0τιovρyoi> (Mιτρ6φακv, Kδ-

vτo &κ6μη μικταi ('Ελλην6φo:να Kαι

flταν ocυτrικδν ζητoσoαν . . ,ν&

να

oταvρo-.r}'}J,

E:

;αβnται

yενικη ovvEλεvot5 καi τρo- 

7L

0τ&ρxη oτ9νs o-rαθμοUs τoυs εiναι κ&πoιos δαoκακανθvα &τoμov c* -ωr';iLl|roφωr.,r. t\ &ν δθν ξθρη, v& μ&θη oλαpικα' ios iκετ, θπρετrε ν& 'Ακ6μα δδν θπEτρεπαν oi oλ&βo'
ξ€ρη
' '_q. i\θεa.d vα^ Σ&ν

N€αι βdoει5, €xπαiδευoι6

xαι διαπαιδαγιbγηoι6

ρδv τoσ Παραπετ&oματos. 5) 'Aτrεφαo'ioθη να θκλαΙκεvθfl η 0π6θεoι5 τoσ ταlδoμαζcbματos

oθ 

72

'Aπooτoλ{ παιδιδν ei6 'Aνατ. Γερμανiαν 

-η ι3

'Avατoλικην Γερuανiαν'

δε1θ 300 λiov

μθΧρι 'Ελλ&δ d oνμβ oτα oi

τoΟ s 6μ Eoτ ικθs

δs
ov_

να

Αv.

κoπ€ραoαν &τrδ θλλεrψι τρoφiμα:v. Δiv Oτιfrρxε κρθα5, ψcoμi καi φρoστα. 'Aντi ψcυμιoσ €τρcoyαv πατατε5. Στην Γερμαviα θoταληoαv dρyoτερα &ρκ 5 ταrδιδv &πδ vλyαρiα εi1εν τflvBovλyαρiα.Tδv M&ioν τo0 1950,λ6yφ τ κvρi<υ5 κατα_ Eτrιδεrν<υθfr f1 κατ&oταol5 τδν παιδtδv &τrδ &π'τ& κoμμoUνιστικ& κ6μματα να μεταφερθfr μεyαλos oτ&oεcυg, dτrεφαoiαθη dριθμδ5 τrαιδιδv oτηv Γερuανiα καΙ Poυμαviα,πρ&yuα τrov Ξyιvε διαρκo0vτo5 τoσ ζτoνs 1950. 'o Κ6κκαλη5 Ξδειxvε iδιαrτθραv ovμπ αv τrρδ5 την 'Ανωι. ΓερuανΙαv, δι' αιiτδ i\θελε να oτεiλη θκεj παrδι& vπνα)) καθδ5 Ξλεyε. KαΙ xαρακτηριζε τ& παrδl& αιiτ&, δ5 <παιδι& τrρoνoμtoΟxα>.

KαΙ

xατciσι4oτ.oq
<τιμητrκη> δovλει& τroU μoσ &νετθθη

&π' τδ Κ. Κ. Ε. καΘ' oξyαρiα, flταv μι& κoμματικη <dπooτoλη>. Mo0 &νθθεαε καθfκoντα <Κoβαρ1η>, yραμμοrrθα δηλ. τδv κoμματικδv'' μελδv τroν floαν oτηv BoιlδατrEατη καi oτov5 τrαrδtκovs oταΘμo0s.'Αλλ& τδ τrιδ τrμητικδν flταν τo0τo . MoO διθyραψαν δ5 ooβαρα καθηκovτα
δν xρ6νov 'ijμovν ο'τηv

'H τrιδ

1) N& dνακαλ0ψω καi ν& ταρακoλovθδ τrαλαtoU5 "Ελληvε5 τroν τvxδν

:

π6λr τfl5 Bouδαπθoτηs,

3) Nd

παρακoλovΘδ

δvo

πρ6ocυπα,

τδ

Eνα 

74

' 'β) vα dvακαλvψcυ &πoλvτω5 τiπoτε.

Δ]+ τi1ν.βιβ^λroΘt'1κη, θψα1να, Eφαyα τδν τ6πo, μα δiv fluτroρεo.α

καi κ ριoα. 'oμ κ6τητα !
μεΙo

ρ{θηκα μπρooτ& oθ μια Koμμouνιστtκη τrρoocoτrr&ΓΓεκ6μloα δoε5 φoρi5 πfryα καi τov Eβλετrα f1ταv

vα τo0 δiνcυ καi xαρτζrλiκr, τrfryα καi

τδν

ΥνCn- 

7'c

'o

κooφδ5υ xαΘηγητll6.

περi τfr5

<ooφiα5>

τov,

ψvxoλ6yo5

παιδεiα τo0 παιδoμαζcbματo5, vα iδoσμε ioτoρικfl5 τλεvρd5. τδν <Oπovρyδ> καi &πδ

'Aλλd

καi. . <ooφ65>. &5 EλΘovμε καi oτην

. 

76

. "Ετot θβαλε τηv oφραyiδα τov καi ατηv io-roρfα. KαΙ 6λα καλα καi πρδ παvτδ5 <ooφ&>. 

MΕPoΣ

B',.

MΔxl{ τoY ΠoΛlτlΣMENoY κoΣMoY Δ!A τFlN EΠlΣτPoΦFl τΩN πΑ!ΔIΩΝ
KΕΦΑΛAloΝ ΣT'.

EΞEΓEPΣIΣ
Γeνιx{ xινητoπoiηoι6 τoδ

ToY
EΘνoυ6

EΘNoYΣ διd τδ θγxλημα

Tαιrr6xρoνα μi τα yεyoνdτα τo0 παιδoμαζδματo5 0τrδ τδv ovμμoριτδv, oτflν 'Ελlaδα καi ατδν 'Eλε0Θερov κ6oμoν διεξαy6νταν Eνα5 &λλo5 φoβερδ5 Φ,br, δια τi1ν iτrroτρoφην τδv τrαlδlδv πov dρπ&xτηκαv καi την δι&ocoolv τδν dλλcεv τrov dπθμειναv. T& yεyov6τα α0τ& πou ovvεκivηoαν δλov τδv τιoλιτιoμ6vo κ6oμo εΤvαι &ναyκη να θκθioωμεν oi iδιαiτερoν μiρo5 τo0 βιβλiov μα5. "oταν θyiνετo τδ τrαιδoμαζωμα, δθv flμow καΘ6λoυ oi θθoι v& αvλλαβo: τδ βαΘμδ τfr5 &vοcrαρα1fr5 τrov θyιvε o' δλη τηv 'Eλλαδα iξ αiτiα5 τflξ dρπαyfl5 τδv παιδιδv. ΔιαιΦαv6μow τηv Eνoxην τoσ Κ.Κ'Ε. καi δλαlv μα5 τιov βoηθηααμε τ6τε ατδ Ξyκλημα, &λλα λ6yφ τfr5 θθαεδ5 μov, δθν f1μτιoρoσο'α νd καταλαβω πoiαν Eκταoιv θ& Eτrαιρvαv oi διαμαρτuρiεg τoσ 'ΕλληvικbO λαo0 καi τoU "Εθvov5 δλoκληρov. "oταv dρy6τερα ε0ρEθην oτδ Παρατrθταoμα, . &ρxιoα v& θvνoδ καλλιατα τδ ξdoηκc,:μα τfr5 'Ελλ&δo5, &τr' τi1v 1δrα τηv τrρoπαyανδα πoι) ξεot'1κcr:oαv oi Koμμovvιατικi5 δρyαvαloει5 τo0 Eξolτερικoσ. "Αρxroαv λ.x. ν& δrαδiδωvται, 6τι δ ατρατδ5 oτηv 'Ελλαδα καvει <<παιδoμαζo:μα>, δτι f1 Bαoiλιooα (καi θλεyαv τ6oε9 καi τ6oε5 βρωμερ6τητε5) <<owεκ€vτρωoε τ& τrαιδrα oθ oτρατ6τrεδα καΙ τ& κ&vει Γεvιτodρov5>>, δτι <<αι-ryκ6vτρωoαv μθ τη βiα τrαιδι&, τα μετEφεραv oτΙ5 π6λει5 δτrov &λλα πεθαivoνν ατα ooκακιακαi &λλα τrovληθηκαu o&v δovλακια!>> "oτι <πεΤvα-καταατρoφη καi θ&vατoι θερiζovv τ& παtδtα>. Πoλλα &τrδ αι}r& διδαακoντo δs μdθημα oτ& παιδr& τo0 τrαιδoμαζcbματo5, μθ oκoτrδv v& πρoκαλθoow τδ μToos τovs Evαvτioy τfr5 'Ελλαδo5 καi vα δημloυρyηΘfr <αvμπ6votα> πPδs τ& <δνo'τv1loμθvα Eλληv6τrovλα τrov δδv τrρ6λαβαv v& φξovv καΙ vα αωθoσv>. 'Εκ τo0τov καταλαβα dρκετα καλα, δτι ξεoηκ<bΘηκε δλη f1 'Ελλαδα v& τrρoαταrενoη τ& παιδld πov δiv πρoλαβαμε vα &ρπα-

'Ev τQ μεταξv μθ δrθταξαν vα κρ0ψοr 2.000 τrαιδι& ατηv Πoλωviα' 'Aπ' τηv δρα τrov μoo &vεκoivωoαν τo0τo καταλαβα πoλv καλα, 6τι Θ& Exη τrλθov ξεαηκo:Θfr 61ι μ6vov fl 'Ελλ&δα,dλλd καi δ κ6oμo5 δλ6κληρo5. Δiv εixε dλλo v6ημα fi dτr6κρvψι5 α0τη' Kαi δταv dρy6τερα &ρxιoαv να καrαφΘανbw κατd 1ιλιαδε5 Υραμ-

ξovμε

θμεT5. 

78

ματα Tδ-v Υoν6cυv πρδ5 τ& παιδt& τov5, iκεT τrλdov iφανη δλη f1 κccrα' *Pαηrη 6xι- μ6vov τ_oΟ <μovαρχoφασι τδv yo'Ετri τrλ€ov &ρ1ιoαv vα καταφθανovv τoU Διiθνoσ5'ΕρvθρoU Σταvρoσ, μi τi5 δπoΤ τ& τrαιδια τov5, τrov dρπαxθηκαιΣν'yxρ6να:5 μαθαivαμε δτιδ o'Η.Ε. &oxoλεTται μδ τηv καταoταoιv τfl5 'Ελλαδog καi τoΟ τrαιδoμαζcbματo5. 'H 0π6θεoι9 τoσ παιδoμαζcbματo5 δδv dyινε μ6vδν ιiπ_6θεo.ι5 τfr5 .Ελλαδo5, dλλα δλov τo0.πετroλlτroμEvoν κ6o'μov. Στi5 ξ6νε5 Bovλiζ *oΙ Γrρoroiε5 flταv Ξντovε5 oi δlαμαρτvρiε5 καi oi καταδiκJ5 τoΟ Eyκλημo.os. .o ξEvo5 τ0-πo5 &αxoλf1Θηκε μθ τ1v βoρβoρη αΟτη πρ&ξι, Ξror'H ιψρΦ, τiov τoΟ &vΘρcoπιo'μoi. 9]g διεθvη5 κolvη yvcbμη 'Eτdθη oνμλαθδ5 oτδ
γjο:y,, 1o.vs

δτιoiov5 ξεyEλαoαv

il τovs

δrα τJv5.

d ν

ρ.σvρo-

θφθαναv oτδ Παραπθταo.μα μθ μεκαλvτrrε τi5 oxετlκθ5 dπoφ&oει5 τδv Koμμowιστtκδν κ Παραπεταoματos. Tα &vcbτερα τoσ KKΕ τrov θκιvoOvτo o..τδ Παραπθτατo0 K K Ε ατδ Παραπdταoμo, δ Κ6*^o_oμα,.oi λεy6μεvor λη5 δ' δ-πoio5 θ1εr.ρiζετo τδ δλo (1'ημα τoσ παιδoμλgδμοcro5 καΙ δ γραφ<ov Eπληρoφoρo0μεθα τ& yεyoν6τα πov δrεδραματΓζovτo oτΙ5 oιio-κE-

iξιo-τoρηoovμε oδ γενικδ5 yραμμi5 τrδ5 εiδαμε την μακρo1ρ6νια ' .Θj α0τη.-rroλιτικη μ&xη δl& τηv dτr6δδo.rv τδv αρπαydντωv τrαιδιδv. 'Εκτδ5 τδv διαμαρτuριδv τi5 δπoiεg 6καμε oνoocυμos δ.Ελληνικδ5 λαδ5 dox€τco5 ταξεω5 καi κoινcυvικfr5 dτroxρcboεαl5, f1 'Ελληr'*η κrρeρrη",5 λ<bΘη τδ καrηyyειλε τηv τcρdξιν αιrrην' oτην
ληφΘη &μθoo:5 τfl5 θξεταoεc,c5 ρlo'μα δθ τfr5 iτrrτρoπfl5 τrεριελαμ ε τ& θξfr5 yενικ& oημεTα

ψει5

καi o-τ& ovνθδρlα.

tπ_ιτρoπη Eτrληρoφo

τoσ

ι( n

iα,'θπεΤδ π6:

Ηε),

,i

6λων τδν Ε ωy. 'Hταv.'Ιoννιo5 1948._-Περrcbδενα τδ Παραπiταoμα, δταv Ξφθαoαv oi ^ διαμαρτuρiε5 α0τi5 τfr5 'Ελληvrκis Bνβερvηoεco5. 'Αντεληφθηv 'καλδ5 τδ τrvεσμα πov θπrκρατoσoε oτ& ovvερyαζ6μεvα κoμμovvloτικ& κ6μματα ιiπδ την αiyiδα τfr5 K6μruφopu. ΕTxα oxηματioεt τηv τrετroiθηolν,δτl δλε5 αΟ-

ylαg xαi fi xαταoτρoφ,r1 τη 'r'dδ^o''of.-^εiq απoτελεi iιδ[,ι) zημcl yεyo'2'τoνiαq.'H δΔ Jτoδ zρcιτo6l, τd παιδκ\ dlτoτελεi πρdξιυ y εy1ι!'ι'a|q περi ι 'i10ιz'ije d.ρ1dq εiq τr\ζ,'δiεθνεiq ριεταξδ τ6τ, xQατσ.'l' α7loειgll. 'H ccrroφαol5 αΟτη τfl5 Bαλκανlκfl5 θτrιτρoπfr5 θκotvoτιoιηθη oτηv 'Eλληvικη Kvβθργηgl, την Bovλyαρiαν, Γroυyκoνoλαβiαν καi'Aλβαviαv. 'H 'Ελληvικη ΚνβEρvηorg διεμαρτuρηΘη τηλεyραφικδ5 oi δλε5 τi9 τ ι θν δν6ματr τδν oτot1ει<υδδv περi χδ^ρε5 τoσ &νθρα:τrroμ 1lκδν δικαicοv, τηv παλιν6o'ηoiν
l

- κ'H διu'ερyoυμ6νη iuπ'clyωyι) τσ.ll, παιδισll, dsτoτε),εT α|tδιoι', oιοπδq τo6 δποloυ εEναι fi τd''Ελ)"ι1ν6παιδrl, τΓ1gxoμμ'oυυιoτιxije iδΖoλo_ 

79
τΔ5

oi διαμαρτuρiε5 θ& dπoβoΟν €πi ματα[φ, δ16τι o.Uτε κατ& διαvoιαv 0πflρ1ε πρ6bεoη &τoδ6oεcο5 τδν τιαιδιδv, τα δτoiα &λλo:oτε μ6λι5 πρδ

την 'Ελλαδα, θφ' δoov δδν μεταβληΘoΟv αi €v 'Ελλ&δι oνvθfrκαι>.

νμα 'Αν
'-

'Aλβαviα, f1 n 1 Bovλyαρiα, καi η νiα, δAν εΤ1αν dκ6μη τrρocoΘηΘfr
,^^^

τΙs

'Η 'Exxληoiα

τfr5 'Eλλιiδo5.
'Ελλ&δρ9 Eκιvηθη
dμEo'cυ5

'H 'Εκκληoiα τfls

θvαvτiov τoσ φρlκιαoτικoσ

yειτoνικδv κρcrτδv'
Pδs

Ξκκληoιν τrρδ5 τηv πωyκ6oμrα δημooiα κorνη yvcbμη, v& Eπθμβη δι& τδ

μov τ τoν9

iαs καT τo0

f1 'Ελληvικη
μcrτos. "Εκαμε

τi5 β&ρβαρε5

δlαπραττ6μενoν Eyκλημα. 

80

'o E.E.Σ.
Koσμια σα)ματα:

o.H.Ε. - Σvvδεoμoν Σvλλ6yα:ν _ - Διεθνfr "Εvcυotν Πρooτ

ρδν Σταvρδν
Παiδc,:ν.
r) iιντclgτικι7L1' o1'1ι1ιοριCυl' τ.!]

ιcL'ιιο.ιlτ,[oεται !l,τrjι'ο.l;

δi

δ7ιαδιιiρ'

xιιi i.ποβλ[πουιlυ.l' ei; iξrirτr'πιυ

δποzιδιι)'

. .Κα.ταyy!λλoy'τε: τδ βd.ρβrlοοι, τιlστο μlαoι, d.ντi0ι:τoν πρdq dl'θοι1πιoτιxd.; d'97Q, Βξαιτodριε1α [iμεooν Επtριβrιαιι ιi.ρpιυδ/ωι dρv,rιl,ιo1ιilι'ι. ' liil'ι1l'ιιι)E'Ερυ0ρdq Σταυgdg
Στανρδν Nε6τητo5.
,Tηv iδΙαv ημdραν 6.3.1948, δ 'Ελληνικδ5 'Ερvθρδ5 Σταvρδ5 Nε6τητo5, dTΓηνθννε τδ Kατα)τiρcυ τηλεyρ&φημα, τrρδ9 τδv Σvvδεoμov'Ερvθρδv

Xιλι.(ιδε; 'Ελλr1υιr'ιill, οixοyενει,.,lι βλ /!!-!,:!!' ριi oxυπdν iξοντcbαεc'l; τclιi 'Ελ},t1l

Σ']'o]t'

οιι' δ'ρπαξιj,ιιει,α βιrl[ωζ τi' τ6οi ylιclυ; εi; βιjgε:ιοτ' 'U'λdδα

'Ερυθρδ.q Σταυρδq 'Ελλ.lll,ι'xΓ1g Νεiτliτο; t ιlγει ε:i; τι) zαθfixoν ^ ''o αυl'δ!α,ιιoυ dgγανcυαεαι, πρ6; πριlαταr;iιlι' τσly ,]θιΔcul' ιδιi-ll' τd. ι5πoΙu ε77oν τ't'1ι φoβεραr αιλτiiν dτυγι'ιlι, ι. ' ()' Ελ)"r1l'ικδ;' [lρυ0ρc\; Στu'υρc); ΙVε6τιiτoq.ll

^/'t)dJσL
ι]τGlν τ (ι)σ L'y

αi
τεE τi1ν

ν χL
oυζ

συy α βαρβαρoν παρ
μ!aoδοl',
'

aι, εic
,1_16

Βξdι,-

Κα πρδq τd; ιjριερηolα
τrρδ5

τιxiL; d.ρ7dg,

ixτε:λεατιιΓ1: Βπ

tεl'' iy7'oιμ1i,1'

fi δπokι

()l,ιlιιτιl τo{lτοιl

ε7ι,

ι

dl,τ[θετοζ
ε'i;

Ε}'λην.' ΙΞρυθρδ; Σταυοδ; ll

κ.

νoU κ6σμov καi ματos ToυτoU.

LΑBERT,

'Ετιioη5 δ 'Ελληvικδ5 'Ερvθρδ9 Σ τδν θv 'Ελλαδι μ6νιμov dντιrτρ
ζητετ την βoflθει&v τov

iδig τδν &ρxδv τo 

δ
!,

:j_

-δ

o ω a Ξ
-o
ι-

I

-2 $ a

) o

ω

-δ δ b

α
δ
Χ
t:

I

6 -a

ω
ιJ

H

-a
ι-

-o
H ^

o

δ δ
b -δ

a α ι-

x
-a
ι-

δ

Θ

',S o o a
ι-

α
H

4
iι 

KEΦAΛΑloN

Z',.

EΞEΓEPΣIΣ THΣ IIAΓKoΣMIoY ΚoINHΣ ΓNΩMΗΣ ΔΙA To πAIΔoMAZΩMA
Xρ6vrα θξακoλoνθoσoε vα &παoxoλfl τηv διεΘvfl κolvηv yvcbμην, τδ φoβερδν Ξyκλημα πov δrετrραχση, oθ βαρo5 τfl5 'Ελληvrκfl5 Φvλfrs, dπ' τov5 iρvθρov5 Eyκληματ(α5. "Αρθρα τroλvoτηλα yραφτηκαv oθ Eφημερiδεg καΙ περιoδικα. Λ6yoι θκφc,:vηθηoαv oθ Γερovoiε5 καi βovλθ5 dπδ ξθvov5 Bovλειrτ&5 καi Γερovαtααταs. Kινητoπoιt'1Θηκαv τd &vcbτατα διoικητικ& καΙ φιλανθρωτtκ& ocbμcrτα τoσ κ6oμov. Πρooωπtκ6τητε5 δι& τηλεγραφηματωv τoν9 πρδ5 τd &vcoτατα odcματα, θζητηoαv τi1v θτιEμβαoιv τδv oαrμdcro:v doφαλεiα5 καi θατrγu&rt oαv τδ εiδεxθθ5 θγκλη μα.'Aτrεαταλμ€voι τfl5 Δvoεαl5 μετ6βηoαv oτ& &παiotα ατρατ6τrεδα τoσ Παρατrεταoματo5 v& iδow θκ τoσ τrληoioν τηv τραyικηv μoTραν τδv dτrαxθ€vτωv'Ελληvoπαiδ<ρv.

Kαi μ6vov fl &καμτrτo5 &ρνηoι5 τoCl Σλαβroμoσ 6μεvεv dvαλyητη καi πρoxωρoσαε oταΘερ& vα δλoκληρδoη τ& ακoτεtvα ox€δrα. 'o "Aγyλo5 Καθηyητi15 κ. ΛovδoβΙκo5-Κ&ρoλo5 "Avtμπo5, o' θπιατoληv τov τrρδ5 τδv

o.H.Ε.

θyραφεν

:

κ'H iδiα ιt6λααιg δΔy θd i1μπoρoδoε νd xυoφoρ{1αη περιoo|τεQoy σαταl,ιxδy αχiδιoι,. Tδ dιταloιoιl τo6τo Ζyxλημα τδ δπoioν δπερβα|νει ωdoαυ πε-

9ιyραφην, oυνιυδει30η εΖζ xυι'ιxd oψil'ια μεταδoθlντα Bx τo6'Aλβανιxoi ραδιooτα0μo6, δq xαi Βx τr7ι, ραδιooτα0μι7υ τije Βoυλyαρiαq' oδyyαρtαq', Poυμαyiαs, διd τi1ν κλeρμi1νll xαi rιoτoρyιxiyνι δπoδo1i1ν' fjτιq Bπεφυλd.ψθη εis τd ιiθδα μιxρiι. θιjματα, εΖg τdg πρωτευo6oαq' τ6υ γωρdlν αiτdlι'. 'Aπfi1θηoαν διd t'd διδα1θo6'ν τδ μiαog xατd τ6υ yoν6ιυυ των, τfie 1ρηαxε[αg xαi τfie πατρ[δog τr'l cilq' xαi τijg' lιoινije πoλιτιαμ!'νηexληρoνoρι[αg. Aiταi αi δυατυψeig μικραi ψυ6αi x[νδυνog δπαρ1ει ι'd. dlτιυλεoθo6ν 6ριoτικCoζ xαi d.y πoτi iπιoτρ6,ιμoυυ υd' Bνεοyηooυυ ιilg yευνfiματα κBy'ιδνδυ ι xατd. τoδ oτi1θoυE τfie μητρde 'Εtr λαδos' ιΧιλιd'δεg παιδιr7l, τije 'Ελλαδoq dιταψθll'τωυ μαxρdν αδτfiq dJτd τoδe iρυθρoδq Byκληματlαg, oi δπo-ιoι πρoα!θεoαν eiζ τδι, φριxτδ xατd τ'fie πατρlδog xαxo'ι3ρyημd. των xαi τi1ν τραyωδlαν τoδ εiδe7θo6q παιδoμαξωματoζ' ei'ντιμετωπiξoυν τδν τρ6μoν ιαi τi1ι' φρixην τo'i ooβιετιxo6 δλoxληρωτιoμoδ xαi πι6'ξoι'ται θιταυθρrΙmωg διd' "ι'd. ριεταβαλoυν τip Blνιxfiν τωι' αυι'ε[δηoιι' ιιαi ν' dπoβCυoιν Β1θρoi τf1e πατρlδoq τωνι.

'lδo0 καi μερικα θvδιαφθρoντα &πooπαoματα δημootε0o'ει5 εi5 τδν ξθvoν τvτrov:

dπδ λ6yov5, &ρθρα καi

κ...ΕEυαι dδ&νατo νd. πij κανεig ριΔ βεβαιoτι1τα π6oα παιδιd B7φυυ dιιαψθij. i|[εριxd-iαοlg πoλλd-Bψoυν yαθr] oτd δρ6μo, yιατi f7 μεταφoρd" τoυE dνd'μ'eσα oi βoυνd περπατσlνταe i1 πdνω αΔ μoυλdρια' δΔυ fiταν εiLxoλη,iδiωe τdι, 

84
χεLμd)y(]. Γιd" τoδs yoνεTq ιj d'παyr'ry|i fνΔq πrlιδιo6 dπδ τοδq xo'tι1'ιουl,ιoτr).; elrαι ψειρ,jτερo xαxδ xαi dπδ τδ θdτ'ατο dzriμι1 τo6 Ιtαt.δLo6. 'Ι-Ι γa'ιxl'1 εix,3ια fiταl' dφdνταατα τ'ραγιxfi. "oταl, τd παιδιd τd αυyxlντρcι)1'αy τσ[QL:αι'lιαi o[ μητ6ρε; θρι1τ'oiααν xαi [xlτευιιι'. Καθε πρooπαθειi τoυζ 1'd ιιρrlτljooυl, τd παιδιd βαναιloα dlτoκρodoι'τcιι' Oi ycυριxiq fiτcιι' τρoμοιρατηριlιt:E z'i i1ξεραν πrbq xd1ε dντloταoιg ijτανε ριdταιrl''.)) ('Εr4 τoι1 βιβλioυ τot:"Ayy)'oιl δημooιιlyραφoιl i-'l, ποΔ τQLιyτα ημlραq ταξε['

αβiαq

fiταυ d'ρρωoτα. ''oλcl ραxll'δυτα, Λiyα εiy,'ιν πclπc'ldτoια' Κλrllyοι'ταq ξr1τοδoαν νdξαυα'yυρ[αoυυoτοδgδιxο{Eτου;'l> (λΙessarrger d'Αl"lιι:nes 23-3-18)

α'fiταl, Βξrιo0ει'l1μ!'l'ιl,

xαi

oδyyαρlαq yιd.

ι,rj.

ποi,λc)

(... διανoια fi xορμi τοl
6λα !'τoιμo
νd.

oιj1ιεριι ιd' εiνuι τa yνljαιol' δrjyρι
xαταλd'βι1 τi1ι' γcllραl' τoυζ.

α'[)ριο,6τα'ι'
oριο'σ

r

πdλt:,ιιο,

0d

αy"

oτρατΔ xαθ'

xrιΙ

τc\

( κΛ,ΙA'Ι'Ιλ|υ ltΩZΛλ|ΙΙΣ 2_2-50)

ιιTd' παιδιd !'1oυυ μιxρΔg d'νcιρn'ιjoειq' Tδ. ''Ε)').lΡ'ιiπoι''λα 0i πQoσαQl'ιoαθoilν yρi1yoρα oτι) u6rl' τουq xcLττiατcιoηι. ( ΙΙGGj-Ι'TΙ.\1\ M,\ΙΙ, 2'2'50)
ξυπν{1ooυυ oτiq ψυ1ig τCυt, παιδισ'lι, 3να γιiαog φιlνατι.xil xατd τιj: πoλιτεiαq. Παρoυoιαζoυυ τδ αυμμoριτιαμd od.ν τl\ν πραy1lcιτιxt)
υd'

κ'..'H

διαπαιδαytΔyι1oιg iiργιoε

ριΔ

μεθoδιx6τητcι. ΙΙρσlτo 'ιιlλιi,urι fiτιlι'

xi

Bxεtyoι αdι' τoδζ αηριεριτoδg κoυμpιoqtrεgυ... ( t\'Ιessanger d'

Atliι:nss 2i-2-1949)

Bξαφανiξεται. Td παιδιι)' κ... Καθε 'iyι'oq θρηαxευτιxt-1: διδrιox oιαξεται ιilg δ πρoατriτ'ηg τlλεκl iιθε'tα' 'o Στriλιι' ( N.D. Ι(E|'ιTltt'ιE 29_1-50). τi1s d.υθqωπdττ]τoζ''.) ι.."'oπωζ ρι,ιd' yυιαixα dniyεται yι.d. l,d' ξεxα0αριoτ'Γ1 ιiπδ τig πρoλi1dι,απτι3oαo'ι'ται. αΔ

κ..."o1ι, κcl'ι,εiζ δiν μαE Βξclπατd. "oλoι yl'οηlξoυμε,3τι

δt\ν f1το dπδ 

B5

εilxολogι.

κ.''Ι{αταλαβαh'oυl' πoλδ xαλιl, 6 δoE τi1ν ψειjτιxη φι1'oαo,ρ[,ι τr',υg, 6 dγdl
( Puδιoφωνιzη

τραφo6ν ilE xoμμ,oυυιαταi x αi d'τμrjαφαιρα μlooυg, !τot h,αντ[oι' τfig πατρικijζ τCι')y γ διxi1 Βoυλi1 τip 22-4-50).

κ''.oi'Ελληι,6παιδεζ

"Eνα5 διπλcoματη5 θπεoκθφθη Evα παιδικδ oταθμδ ατ|ν oOyyαρiα' Καl ζπεlτα iδημooiεvoε ατηv θφημερiδα: GREEΚ STΑR : 

86

xαi πol,ηQ4 d:τδ Bπαδλeιg, πoδ dφfiρeαε τδ x6μμα d,πδ τoυg'ιloμιμoυE iδιοxτljταg' τoυg, yιd.υd' Bφαρμ6oη δi1θεν τi1νλoιυοmιxi1'ib6τrρo. '--P!"hoυν,.€αηργ

-

δ

Βκρc'lαιoμδE π,j'ντoτε Βνερyεi, πdι,τoτε βρiαxrτoi B' δ;d;"r'.

ιυασlι' πoδ oo6 θυμlζoιw oιnε1Cυg πδg "'

λα6 ε[αg, τo8
i
οξει'

ι xαl'ε:i; , μeyrizαi τiE
[11

ι'α dl'il'{ο'.-υ !ρyα τοδ

odμετ'α τfjg oδ1,yι1ρ

;,

'1!'γι,

ιιoμριoυνιoμo''

Εδ6 τd

xαλoμετιl'7ειριξ 

87

ιιαi

τig i1θιxig ιιαi xoιι'ωτ'ιxΒζ τoδξ δlνoυμε 7ιlα d'λl1θιιi1 dνατρoφη, o'3μφωι'α μΔ 

88

';:n,';;;i',:r':: yια

rd

οcυτfioω

oδyιlqρl'''"'-T'i zciι'ει3

iδCυ

πιταιρizo

,'

Ti

'H Διdoοroι5 τδν παιδιδν oτdν .Eλλιiδα.

μdντo.

τι'-υι' ,ιιο'y'dτoυ Α01: 1".1l/Yεrλε δ κατιετ&ν M.&ρκo5,.,Αs βyαλη καΘivα5 αvμπε_ ρασμα. 'Εμεis δiv καvovμε o16λrα πανo: o' αtrτδ τo αvαιδi5 ντoκou-

xoφααlα διιi
(.
τoυg
δcυν

;'',;:",:,";1?";,;':i':;,
τα πrlιδιr'ι

i'π'

τ't'1l'

i'

,,o',

;'i,''-ii'_

τηΥΥ
rr,., Tα παιδιc) τξe 'Ελ)'αδo5 πoδ

oμiα5

1948 oθ Evα o''vνεδριo μιδ5 τrωyκo-

'_'ryy.1'Ι:'>' ωs εζηs
:

f1

Zαxαρtαδov' nκαΦιlι:ι-

'ιιi

iπι.xεφαλfig

τιi,'' Βrlo0'ιααα 

Υ'"

Φ'ι#
?i,';rit:.:.:% 

9ι
d'λfiδερ|ιη flοπd|τιιxul' 1'! τfi βkι iι'πδ τi1'βορε9o'Ε)')'αδcl , t:il'αι δοιl)"dzιrι z"ι πrj}.ειζ i) πε0rl(τoυν dnd τfir πεiνα'''ι λtiiεq'oτ1 'c

τroι καi αι]τδ τδ ντoκoνμivτo' oi

&π' τδv σUμμoρlτισμ6v. oi yovεi5 τδv παιδrδv, oi δπoioι καroικoσααν

oτis νθov τδv
τδ

v, να

ζ 'ζητηoov τrαlδt& τov5,
τΓεριφ-θρειε5,

oiαv

τoσ

dπδ

τrαιδoμαζo:μα. 'Aτrδ o-rελθχ1 τα δτroiα Eφθαvαv δταν θξεoτρ&τεvαε τδ "Εθvos ν& ocb

παιδια,

Στανρδ5 καi τδ ιiπovρyεioν θτrθτνxαν τηv &μεαη σωτηP

EμαΘα,

6τι

δι&φoρα

καi 0πδ
π€ταoμα.

1948_ dμθoω5 μετ& τδν κi τηv Mητ τfl5 Bαoιλioσηs, &νε τrαιδtδv τα δτroΙα

τδν ovμμoρiτδν, oi δπoτδi
.or5, ,& ρ&llovv τδv κoμμovνιατικδν
τ0ττov.

Tδ

Θεαρεoτov α0τδ

Eρyoν &ρ θναvτioν Tη5 i

τo

iκ&λιrrrταv

oταθμδν

μισos

'H

15π6Θεσι6 τd)ν

'Eλληνoπαiδι.lν oτ& διεΘνfr oυν€δρια'

Στδ Διεθvθs ανvθδριov Πρoαταoiα5 παiδcυν. (Στoz.1,Jλ1ι'τ1,l'i!7-rJυατο; le48) oι iρo"πaΘειε5 πρδ5 διαφ<bτιoιv τfl5 δrεΘvoCl5 κorvfl5 yvcbμη5 καi κινητoπolηαrv α'jτfl5 εiα τηv καταδiκην τoΟ €yκληματo5 θξηκoλo0θηoαν
&μεi<υτoι.

δc,:v, dττδ 10-14 θξEδωκε δμoφcbνω5

"Ετoι τδ ovνελθδv σTη

σιv : κ''.1'd Γeνιzδι, Συμβoι3λ.ιoυ τfie Διε0'ι'υ':q'!;;r"";:;r{f"*;:,"-:r"{;;;'
τoιο.ι3ττ1
)).

Σ Aξo0ατbν τηv θξfrs

διεθvis Σvvθδριoν Πρoαταoiα5 Πα(xoλησηκε μθ τδ τrαιδoμαζolμα καi

πρeiξιg εTι'αι xατdφοlρo; ν διzαιοlμ'iτοlν τoi παιδιoι1, τf1:

πατρlδα τοπ ?iι,ευ τije oυι'αn't-

'Απoφαo|ξει:
7) "oπc,l; τd'
'ΙΙycυ,ι'ι!'l,ο' "Ε0νl1 παρrlzil'ου\oδν iπι,ιιol'c'-ι6 τ-d.

iξεi2oυν τα 

92

2) ''|1rυ1

η!oα, [Δατε rλ ει; τiιq [:ατ|cι.^ τcυ τiilt' ilοr!.ων τc'll'

i
τ

Γ1

(υl,
CDξ

δr,

dτερol,

f1

χaατo1j1)-

πrnδιc) τrι6τrl,

πρclαcρεqTrtrαι.ν .lΙcιιδιoδ, Εl'

3)

α.ιι'ι:ρyαα,[φ δποι'δilπo

ιι[

ι

,)ρy:,r',,,λor,:' i': ,'ioοη n,,ρiλαiψιq εiE

1ιt'()lrnl; 'Ετdlαεcυq Ποooτααklq -τl-1;

iiρiozιυrτrrr.

τi

"

B'. Διακoιvoβovλεvτrκη δι&ακεψι5 τfl5

Pcbμη5.

.'oμoirυ5. f1 ovvελθoiαα 'oτη. Pωμη δlακoινoβovλεvτικη δι&oκεψr5 θλαβεν Eτci τo0 iδiov θθματo5 τηv κ&τωθι οcπ6φαo.ιν

^

τil βαλd1'ι,εl'α
θtoεωq
βr.ιαιν
τΓ1e

κ'ΙΙ

ιδιcδy iιι τC.lν τι,ll, ii.,ι,ευ τιjg oυγxατα'7οlρci.lτ ριiμ'ull'' xl1'ι)ε1,,j',''r,,i, ,.,r', r"i,'i:''|['d λoρ"μ'norρ,o1r,ir'τοll,, dποτελoεν iαταφα,l,τ1 πλρα-

Γ', -Στo Διεθv*5 τo0 ,Ερvθρo0 Σταuρoσ oτη Στoκx6λμη (ΣετrτEμβρro5 ΨY9Ρρ,o, 19as)'

αθoδι

ciποlζ

1ι'fi; t}0ι'ι
ι,)).

; τοl'ΙΙρι'109οι1 Στrιιlqοιi iκφρα-ει τi1ι εi.1fiν, Qωl) dni,.θ},,τεq " ιliιηr'liΙΓa"rr"-inorono"ρ,-

Πρooφυγ.| oτδν δργανιoμδν'Ηνα:μ€ναrν,EΘνδν

(o.ΙΙ.E.)
dλαβε τηv

α) 'H Bovλη τδv
,.=_ αTroφασιv εζηs Ιγ,5
:

'Ελληvα:v.

11.1948 f1 4η dvαθεcυρητικη Bovλη

τδv

.Ελληνrοv

";,u;:,onΥ*'λ':,5Ζ δμi1ρτ'υl'' εit'uι iLπυτ 1ρυiν ιιαi r)ρrρα.νGll', τσly δπcllοly oi πριl- 

93

'.lπoιlιι6i:rι

o μdν

τ

Γ1

e

d'νr1x

οio τ ου

τ

ι

rdτ

η

:

τ

Q

αy

(ι')δ ['(1'..

ι'

'Yπdμνημα τδν χoμμoυνιστδν oτδν o.lΙ.E.
Mετ& dπ' τηv iξiyερor τfr5 'Ελλαδo5 καi τfr5 διεΘνoσ5 Koιvfl5 Γv<bκαi τηv τιρooφvyη τcov Ξκαμε τ\ 'Ελλαδα oτδν 'oρyαvιoμδ 'Ηνωμθνο:v μη5 'Εθνδv δια την κccτ&oταolν τrov δημιoνρyiΦκε μθ τηγ &TΓρoσxημccΓισ-τη βoηθεια τoσ Παραπεταoματo5 πρδ5 τov5 Koμμowlo-τ&5, dτrεφαoιoε καi fl ψεvτoκvβθρνηoι τo0 Κ.Κ.Ε. ν& &ντιδραση μi (vτoκoνμθντα>. "Εατειλε λoιτrδv Eνα 0τ16μνημα o*τδν o.Η.Ε. (f1μερ. 19-9-48). Στδ 0τ16μνημα α0τδ περιελαμβαvε τδ ioτoρtκδν τfrs &νταρoiα5 καi τδ TελεvTατo μθρo5 τov &νεφEρετo oτδ τrαιδoμ&ζcυμα. Ν&, τrδ5 θτrεxεiρηoαv v& τrαρατrλαvηoovv τδν o.H.Ε' (Δημooιε0ovμε αι)τδ &κριβδ5, δτrcυ5 dφΘαoε oτδν o,H.Ε.).
κ.,. θd' θ!,λαμε dxo,uη ιd ()lξουl'ιε: !.l'τι iιjτr11'ιtι πο'δ τd 1ρι1oι1ιoπιlil1αε ιj μoυαρyocραoιoτι,xιj προπαyω'δcι yιd τ'd Εξαπoλdoη μιd' dπ' τig προιλliτιzt': zαμπ(ινιεg τηe. ΙΙρoxειταιyιι). τδ ξljτημα τGlτ'παιδιCυι,. ΙΙi μlα Βπιoτολι'1 ποi dπιiδ1υι'ε δ Πρ6εδρoq τi1e Κυβερι'ljoεωg 1ιαg oτρατηyδg MdρκoE πρδq τiν αtτo6 Eξoψιjτητtι τi Γεl'ι'ιιδ Γρcιμματ6ιl τοδ r3ρyανια1ιoδ τilι' 'Hι'οlμ6ι,o.ll' 'Ε0τ'6l'' ξεoxε:πααcιμ'ε 6λo cιiτd τδ μoνrlρxοq,αoιoτιxd θr1ρυβo. 'Ιιλπ[ξου1ιε' πcilζ !'/'ετε
λαβει yνωαι1 αiτΓ1e τ'Γ1g Επιoτoλ'ije' Θlλoυμε 6μcυg xcιi' δσl l'iι Βπαι'ιtλτ1βoυριe πιbg zαi oτδ ξfiτηρια αι''τtl 6πω; zιιi ατδ αiι,oλo τofi 'Ελλrγνικoδ πρoβΙ'ιjμιιτog xαi ioοlc περιoαriτερo f1 i.λi1θειιl

διαoτρεβλωθ'η ι]πδ τoδq oυxoφ(tυτt:g τ'ije 'Αθfiι,αE. Εi7ιιυ τδ 1ρdαoq ι'α iι'ρνr1θoδν' 6τι βoριβαρδiζoυυ μi τd &'μεoιxανιxα d,ερoπλαyα τoυζ, τd" '1aψια τι'ie Βλε:60t:ρl1:' Ελλαδαe αxoτc6yr.ll'τclζ oμδδν rfuτoxλειατιxα yυl'αιxoπo.ιδα. T6λμηoα.l' ι'ιi. ciρντ1θol'ν τδ yεyol'δq flτι μΔ τl'1l' dπαy6ρευoη zdλι: iμπoριxfi: Bπαφljs '3'ι'iριεαα oτl\1ι, ΒL'εdθερl1 ιιιli oτι) αιλdβcι 'Ελλαδα, tγουl' ιαταδιxrioει oi' θdι'ατo τι''δg πλl1θυαριοΔs τ'Πe 'llλl'(ιδοs xαi' xατd. πρCoτo λιjyo τd παιδιιj'. T6λμ1αrt'ι' νd dρνηθoδι' 6τι Bξt:x!ι,αloαν μΔ τi1 βkι δλιlxληρec περιoy"ig μεταφtρoνταg τoδg πλtβυoμoδg τιl'lν 700.000 cflζ τ'ilγ ιilρα μ6oαoτd'doτιxd'x6'ι'τρrι 6πoυ xυρlωg τd παιδιd' πελαh,oυl' dπ' τ\l' πεiι'α, τ'i1ν &θλιοττ1τα xr'ιi τig aρρΔστεLεζ. T6λμηocιυ νd d'ρνηθoδν τδ yεyoνδ; 6τι ριΕ τ'fiν Εzτlλεor1 6xατol,τdδωι' xαi δxατoyταδωυ yoυιdlν, dνδρCυν xαi yυναιxσlυ, δημιo6ρyr1oαν ατρατιd' dρφαι,iι. πoΔ oτερotνται τd. πriι'τα. Ιζαi oαl' 6λα τd πa(η,ριατα ι'd πiyαιψ,αy 0αι''' μτioια io1υρiξo1!ταL πi)ζ μd ιbραiα πρωtα μαc fiqθε f1 orιτιινιxi1 αx6γ'ιg τd d'ρ7"[oωμe τd παιδομαξωμα yιd' νι) δδηyιjαoυμε μi τi1 βlα τd. παιδιd. μαxριd' dπ' τοδE yoυεig τoυg, tιαi νd' τd' xdνoυ1'ιε'.. oτρατιCυτεq' πρoxαλdlνταg Bται Bι'αl'τlol ρια6 τd μiαog 6λαrν τdLν il:ηθυαμσ.lγ τσq Βλει50εριie 'Ελλrjδos' Καi βρiαxol'τrlι

lyει

πιoτ ε6oυι' τ6τ oιεg i.ν oηα iεg.

iiνθρωπoι dιoμα

zαi δπεdθυlοι πoδ yιd πoλιτιxoig

λcjyoυq' παgιoτιjι'ουι' 6τι

'H d.λfiθeια 6μω9 εiναι τ6oo ιiπλ| πoδ δ xα0tyαq γωρig τfil, παραμιxρi, πqooπdθεια θd μπoρoδαε l'α διαπιoτΔoη.'H iπαθλlωo'ly τ6l' παιδιδl,, lj πεE- 

94

,,,',f!;:{; ::',',1^1p:u!

Στρ. :|Ιiριιogl',

;,,

i;!!,,

M(α &πιiντησι5 (διxτi μα5) oτδ ι5π6μνημα τoδ Mιiρxoυ.
ΠαραπovεΙταl f Ψεvτo-κv oιoμδ5 κατεδiκαoε τ& παιδια δι& v& τ& ocbon &π' τηv τiε5> Kαi θρcoτδ : Πoι65 iδημr 

95

τiπoτα dvεξερε0νητo δι& να

6ταv μπηκαμε oτδ xcυρι6, δλ6κληρη την f1μθρα

oi <εξεvεT5> αιrri5 θτrι1ειρηoεl τooιγ<αρια καi oτδ δαoo5 ! εixαμε καιρδ vα ψαξovμε πιδ
φιμα τoυ5, 6oα δθν

πov μεivαμε θκεi, δθv dφioαμε βρoσμε τρ6φrμα. Δiv dφioαμε δxι κ6ττε9, μελioolα, dλενρι καΙ &λ&τt, μα oUτε λα1ανα oτoι)5 κηπovs ! Tδ &rr6γεvμα

καi oτ& ζλατα. Δiv Eμεrνε λiΘo5 EπΙ λiθov o'θ κεTvo τδ xωρι6 ! Πoι65 λoιτrδv φταiει σWσrcoνlστη M&ρκo, δι' αν'rη τηv καταατααr ; Z€ρει5 6τι τα παιδακια αιrr& 6ταv y0ριoαv ατδ 1cυριδ δθν βρfrκαv dτroλ0τω5 τiτroτα' Kαi doφαλδ5 dρρo:oτηoαv καi π6θαyαv ! Mητrωs φταiει δ <<μoναρ1oφαoιoμ69>;

μπ6ρεoαv

& τρ6-

1c,:ριδ δθv θα
πθτρε9

'H πoρεiα μα5 Eφθαoε δs τη BωβoUoα 'Hτrεiρov' 'Eκεi τραβηξα δια τδv Γραμμo. Στδ δρ6μo εi1α ovvoξoιπ6ρoν5 dλλoνs δvδ ovμμoρiτεs. ΦΘα-

oαμε oτδ xcoρlδ Φoνρκα. ΕΤ1α μαΘεl 6τι oτδ xωρrδ αιrrδ oi ovμμoρiτε5 δiν &φtoαv καθ6λoυ ψαlμi oτi5 oiκoy6νεtε5 καi τα παlδια τrεινoσoαv. Kαi &ν εIxε κανεi5 κρνμμθvo λiyo dλεvρακt, τδ Eκαvε <<κovρκovτι) τη ννxτα καΙ oνvτηρoOoε τd παιδια τov. MoO Eρ16ταv λiyo '}τrερβoλικη f1 διαδooι5 αιrrη. Tδ βρdδv πo0 φΘαoαμε, ζητηo'αμε κατ&λvμα, μd δθv μ&5 dβαζε καvθvα5 μθo'α oτα oτriτια ! Εi1αν τρoμoκρατηΘfr dτrδ τi5 dρτrαyδ5. 'Aτrεφαoιoα v& μεταxειρtoθδ κατrolo κ6λπo. Φcbναξα oθ κατroιov v& μoσ &voiξει τηv τ16ρτα, dλλ& τrρiv μoσ dνoiξη τo0 ε1πα : _<<Δiv Θθλω oUτε ψixα ψο:μi, μ6vov λiyo τ6τro ν& κotμηΘδ>' KαΙ Eτrειδη κcrrαλαβα δτι δvoπι-

στoσσε ατ& λεy6μεv& μov, &πεφ&oιoα ν& τo0 θτrαναλ&βω αι]τ6, &λλ& τcbρα μθ δρκo ! Kαi ζτoι τδv καταφερα καΙ μ&5 δθ1Θηκε oτδ oτriτι τoν' "oταν μτrηκαμε μ€oα, βρηκαμε τd τrαιδια τoU τρoμσrμθvα. Tα κα0ηoιj1αoα. Mετα dπδ λiyη δρα τραβη1θηκαμε o-τηv &κρη τoσ δωματiov δrα vα κoιμηθoσμε. "Aρyηoα vα κolμηθδ, καi τi &vτελfφθην ; Mετ& μld-δνδ δρε5 δ volκoκ0ρη5 oηκcbOηκε κρvφα, κατrov εΤ1ε κρuμμθvo Evα κoμμ&rι ψαlμi, τδ πfrρε καi τδ μoiραζε ατ& παlδια τov, δl& νd μη κcrrαλαβoνμε €μεΤ9, μπovκtα-μτroυκια, 6πco5 μoιρ&ζει δ πατr&5 τδ dvτiδωρo o'τηv θκκληoiα. Καi τi1v &λλη f1μθρα δταν Ξλεyα, τδ τi εΙδα, oi <<ovyηrαrνlατθ5>> μov, μoΟ Ξλεyαv δτι αιrrδ5 flταv τo'ιyκo'jνη5 ! "Ετoι βλ6παμε θμεi9 oi κou-

τ6τε τ& πραyuωrα l Tηv μεΘετιoμθνη τδ βραδv φθαoαμε oτδ xcoριδ Λuκoρραxη. Tηv iδια <0πoδo1η> μ&s Ξκαμαv καΙ θκεT. 'Αλλd Eκεi oi (σUνΦycoνlστθs> μov μετεxειρioΘηoαv βiα' Καi '''t yρη& σπιτovoικoκvρα Θθλoντα5 καi μη, μr& καi
κoυθδε5, 

96 

Kqi τδν

oi, 1δρε6 τoδ Παραπετ&oματoq 3φωδi,αζαν τoδq δλλην6παιδεq μδ δερμdτινα ycτιbν''α'
&νθριi>τινoν

αιiτδν φ6ρoν θρριπτoν =iq τd.g ;ι&aαq,

τi1ν'Eλλ4δα!!!

δι&.

νd''.αιiπελeυθερδooυν>(

J) 

99

_ Θα o&5 δcbocο θτrιτθλov5 Evα i\ δvδ καi v& μθ . . . dφioετε floν1o ! Σi τ€τoιo oημετo εi1αvε φΘαoει. Εi1ε μεταβληθfr τδ τrαιδoμ&ζcομα oθ-dyoρατrαrληo.iα"τrαrδlδv. Εl1αv φθα6ει oθ oημεio πoλλoi yovεTg v& λθyoνν: &5 ζηoow ' d &λλα ! -"Α5 δcbo'o: Evα fl δvδ καi Δι& τδ &v δiv μεταxειρioθηoαv βiα, δτ'αl5 io1υρioθηoαv τδ εiδαμε

τr τrov
oθ

α.

&λλα' "oμ π'
Eoτειλαv. Στd yρ&μματα &vαθεματα τrαιδια τov5. M&λιoτα δταv αληoαv

yoνειs TΓov

τrαtδια: <<M&Θαμε δτι od5 κ&ναvε τoια πραματα, v& τoU5 oτrαoετ καi 6xι v& γivετε oτρcrrιδ τεs. . . >

oσv τθζ{oετε
<<μoναρxoφαoioτε5>,

αv ατ&

, τδ ζκαμαv oi

iα τδv ovμμoριτδv, 6τι τδ τrαtδoμd-

καΙ
μιiζιoμα.

Θε6

!

'Η Χατζηβαoιλeioυ χαι γi Zαaαρt&6oυ δι& τ6
Σwθδριδ yrωoiη5 ,ωor,s θμ

παι,δo_

Στi5 16 Δεκεμβρiov L94B €γτνε oτη Bovδατrθoτη τfl5 o'ξ4yαρiα5 τδ B' cboεcυ5 Δημoκραrικδv Γνvαικδν> τfl5 dπδ τis τoικιλλcbvvμεs<διεΘvεTs> 9eτo, τoi Kρεμλivov δr& v& θξvτηρετoσν τα

σ. oι

ει)καιρ
Koμμo

οrroσ>>.

μα τoσ παrδoμαζci:ματo5:

vit τηs καi vd κcπαyγεiλη τδ Eyκλη-

καi oυαrηματlκ& δι& v& δημrouρyη"Jr !k τ καΙ διd v& xρηoιμoτroιηθfr δι& τηv Σoβιετι
τfrs 'Eλλαδos.>

<Tδ τrαιδoμαζcoμα, θτ6vιoε

i iρωiκi

ιvε μεΘoδtκ&

Γεvιτodρωv πlρρoηv €πi

ιiπoκρloiα'

κoμμowlατlκη

v καi τηv διαδρrov καΙ θπθ-

ρoεκαλεoε τis 

1Ο0

ylo τovs Eyκλημα y

πα1δlκd στρατ6πεδ

μoκρατικη Κνβθρvη κληρo θ6ρvβo ατδν τ& παlδtd μαs dτr' τΙ5 ΛαΙκδ9 Δηuoκρατiεg>. Καμαρδoτε yuναiκε5 πoU Eπιμ6νoνv v& λθyωvταl 'Eλληviδε5l 

ΚΕΦΑΛAΙoN

H'..

AπoΦAΣEIΣ TΩN IΙoΛITΙKΩN ΣΩMATΩN

'Η

&π6φαoι6 τoδ o.Η.E.
τoσ

Tδ θEμα τoσ παtδoμαζcbματo5 θτ6θη π'ρδ5 ovζt'1τηoιν τ"τi1v Α' Πoλlτικηv θτrιτρoπην τfr5 Γ' Γεv1κfls Σvνελε0o'εoo5 τo0 oHE ατδ Παρioι τδν Νo'FΙ 'Ελληνlκη &vτrτrρooωτrεiα Eζητηoε v& διατυτrωθfl oιioταo'ιs rτρδs τ& κατακρατo0vτα 'Eλληv6τrαlδα κρατη, doχ€τω5 &v _α0τ& floαν 'ii δXι μ6λη τo0'oHΕ τrερi θτrιo-τρoφfl5 τδv dπαxθθvτcov τrαlδtδv καΙ rcαρo1fl5 dτrδ τi5 θνδrαφερ6μεvη Kνβερvηoεr5 6λαrν τδv oxετlκδv τrρδ5 τoiτo διευ€μβρrov
1948.

κoλ0yoεωv. Αi διεξα1θεToαι ovζητηoει5 κρατηoαν τroλv καΙ floαv Eτriπoνoι. Mετ& -&vτιδρ&oΞι5 τoσ'Avατoλικoσ ΣvναoπιoμoΟ μδ θτιrκεφcλfr5 &τrδ oφoδρθ5' τδv Σoβlεiικδν &vτiπρ6σωπov Bιoivoκν, τi1ν 27.l1.1948, f1 Γεvικη Σvνθ_ λεvoι5 τo0 oHΕ θξθδο:κε τflv Eξfr5 dπ6φαoιν:

κH ΓΕNΙΚH ΣYNΕΛΕYΣΙΣ ΣYNΙΣTA THN ΕΙΣ ΕΛΛAΔA
iiτινα εδρiαxoνται μακqdι, τ6ll

iπιατρoφi1ν τ6ν 'Ελληυcπrl[δall,, ioτιCυ'y τω'ι)' Βφ' 6ooν αiτd τd πι.iιδια δ πατi1ρ Φ μη'ηρ B'υ dπoυoiφ α8τo6 i1 α8τf1e δ πληoιloτeρog α'ι3τ6ν αυyyενfiq' Βκφρdαoυν πρilg τo6τo Επιθυμlαν. ΙζAΛΕΙ 6λα τd. μtλη τdlν 'Hυωμ!'υωνν 'Εθι'Caι, xαi dλλα Κρατη iπi τo6 ξδdφoυg τCοι, δπolalι, eδρlαιιoνται τd παιδιd. αδτd', δiπωζ λd'βoυν τr) 6.ναyxαiα μ!τρα διd τi1ν Βxτ!λεαιυ τi1e παρo6αηe oυoτd'oeωEΕΠΙΦ)PTΙZΕΙ τdι' Γεllιxδψ Γραμματ6α, 6πωq ξητilαη dιτd τi1l' iπιτρoπi1ν τo6 Διεθυo69'Ερυθρo6 Σταυρo6

'Hμιoeλy'poυ' ,Φ 6ργανcboεcιυ 'Ερυθρ6ν Σταυρdlν καi τi1e 'Ερυθρσ'q
ι,rjlαεωι,
yανrΔooυν

καi dπd τi1ν "Ευωαιν

τCον '()ρ_

αxοπQ 6πωζ Ξξoυαιoδoτl1ooυν τde 'Εθι,ιxde 'oρyανc\oειg τo6 'Ερυaρoij Σταυρo6, tυα λ(ιβoυν eiζ' τιι. Β'νδιαφερ6μευα Κρdτη τd. d'υαyxαiα γιlτρrL
διd' τi1ν Bφαρμoyi1ν τfjq παρo6oη9 oυατd'αεωq,υ.

τoi

xαi ι,d

'Ερυθρo6 Σταυρo6

B'ξααφαλ[oουν τi1υ Ξπαφi1l'μετd' τdlυ 'Εθt,ιxCυy 'CρycL_ τ6ν B,νδιαφερoμ!υων ΚρατCaν, iπi τι|l

Δι& την θκτEλεoιv τfl5 dπoφdoεcυs αOτfls δ Γεvrκδ5 Γραμματεv5 τoC, oHΕ Tρflκβε_Λfr dπηvθvvε τηv 31ηv Δεκεμβρiov 1948 θπιoτoλθs τrρδ5 τi5 

1,02

τoσ

τα τδv 'ΕρΦρδv Σταvρδv τδv 1c^:ρδv τoσ Παραπετ&o'ματo5 δι& τηv φαρμoγηv τδv &πoφαoεcov τfl5 Γενrκfr5 Σνvελε0oεω5.

'Ετrioη5 ΔιεΘvoσS ρvΘρoO Σταυ

αrv

Επιτρoτrην

θπαφη, με-

τo0 'Εθ-

πρ6yραμμα oτoλη μιd5
'Eλλαδα κα

oi δ0o α0τθ5 θπιτρoτrθ5 Eλαβαv &τr6φαorv v& oτεiλow θτrιτρoτrθ5 πρδ5 δλεs τis θvδιαφερ6μεvε5 1δρε5 τrov κρατoOσαv παιδl&, δι& v& Eξεταoovν τδ

s

μo0 τcov Eτri

τ6πoν. "Εyινε δνvαrη f1 &π'oμ6voν στη Bovλyαρiα, Toεxooλoβακiα,
τi5 1δρε5

oTα κρατofioε καθε Χcbρα, δl& ν& yiκαi ειixερi5 τδ θρyov τfl5 &ναyνcυρiμi

τoi

Παραπεταoματo5 κα-

α

Στi5 αiττioει5 δμα:9 αιiτθ5 τoσ Δrεθνo05 'Ερνθρoσ Σταvρoσ, o 0 δ ε θδ6θη dτrαvτηoι5 Eκ μ6ρov5 τδv xαlρδv τo0 Παραπεταoματo5
!

Kρ$βoυν παιδι& oτ& διioη τfr6 Πoλοrν(α5.

oε o' 6λov5 τov5 EκπαιδειrτtκoU5 τηv dτι6φαo'ι τfr5 Πoλ<υviα5 καi θζητηoε &πδ θμ&s ν& δηλcboovμε πoTo5 iiΘελε v& flyηθfr τfr5 &πoo'τoλflg καi τηs Eyκαταστdσεα)5 τδv παtδlδv o-τηv Πoλcυviα. Δθv θδ€xετo καvεi5 δι6τr flταν xωρα μακρυvη μθ dyvωo-rα iiθη καi Eθιμα. 'ΕδEx0ην δμcυ5 θyδ καi dμ6oαls θτorμdoθηκα. Moi &vεκoivcυoε o'ιry1ρ6vο:5 δ K6κκαλη5, δτι κατ' &ρxflν θ& μετακtvηocομεv 1000 τrαιδι& &τrδ τηu Poυμαviα ατηv Πoλο:viα, δι6τι, δτιc,rs μoo εΙτrε, <<ovooωρε0τηκαv> πoλλ& παtδtα τ6τε (Σετrrθμβριos 1948) oτη Povμαviα καi flταv duξκη vα yivη κ&τroια θλαφρwoι5 τrρooωρlνli. "Aλλω5 τε, τrερlμ6vαμε owε1δ5 τrαιδι& dτr' τηv 'Ελλαδα, τ& δτroTα κατ' dρxηv oιryκεvτρcbvovτo o'τη Povμαviα καi &πδ iκεi θoτ6λλoντo o'' &λλε5 

103

καταστασι τδv παιδιδv.

τrot κατενΘvνovτo.

λαβiα5).

κ oιryκθvτρ λαlviα5 κ
Tδ

oδ μl& μεy&λη.π Γερuανiα5, oτδ

949

h Πoλαrviα

5

τ&

κρvψδvε5 καΙ o0voρα Πo- 

,1"04

τδ, Κ6μμα v& Eμφαv.ιoθδ 6πα:5 <<Eπρεπε>

δld... δια τrαrδr&!)

καi κατα τ& κΦrερωμθvα (τoιμov-

N€α Eνταoι5 τoδ παιδoμαζιirμ ατo5.
'Εvδ δ o.H,Ε. θλ τα dρτrαyEvτα τrαlδι&
αotν

δtθταoαεν v& E

α Tovs

παrδoμαζ

πov i

oσν μoσ
!

τδ ΚΚ Povμαviα5 δrα βoηΘεlαv yoρα θα ττραyμαTo1τoloσoε

EτεακθφΦη

'H'Ελληvrκη κoμμovνlατ τηv Poυμαuiα, δπo 

Xαρoι1μενα xι εliτυ1ιoμ6να περνoδν τiq

;;il"i;

Πω;"Liq,^eu' Ιν.,θ1oει μδ τλ

δρ

)q oυμμoρiτεq δι

δi

παιδoυπ6λειoγ τiζ η"' πoδ &νηρπ&γηoαν &πδ 

107

<Θ& €πιoτρ€ι}oυν
σματos,
θoσv

τ& παιδι& μeτ&'.' τflν νixηυ'

oi

καi

τα

<<μo

θξεφocvηoαv:

'E

ξεy Β

τdν &yCυνα σαζ''.))

ΚK oδγγαρtα5: κ'" Td''Ελλην6πoυλαπoδφιλο_ δεi'yριcι μαq ( oτili oδyyαρiα) εil'αι τδ xαλ6τερo 

108

Zipopα ξε.υo6με τd' Bπιoτ "Aννα^Poιiμπoυ. νo6μe θd αd'g τiι' rrμαl'εE l'd' ε7ατε σ

1)

..Td''Ελλην6πoυλα πoδ φιλoτoυζ πoδ πoλεμoσυ, θi' ααq

μανiα6 : κ.'.Tiι παιδιd.oαg πoδ φιλoξεi τi1 Nixη'.'ll ( dxοι3oθηιiι, xαi'φ."iq,
!ταιδr[,

.. )).

';,'rr.

1ζαμε. ..

B[τo--Κιiρo τoδ ΚK'Aλβανiα5 ; κ'.'τd' παιδιd' ααg τd' εiδαμε 7λωμr)" 6τcιν fiρθαν oτi1 yΔρα μαζ'.'Αυolξαμε τ,ι)ν dyxαλιci μαg xαi'"a'δrφη-.
))
. 

109

<Δθν πρ6xeιται ν& πdρoυν πioι,-l τtαιδιdυ'

εiπαv &λλoι, oi τrιδ

<<μεy&λoι>.

Tδ δυo1ερθ5 Eργoν τoδ 'Eλληνιχoδ 'EρυΘρoδ Σταυρoδ' 

i10
tδιδν,
s cj5oτ ν& dρ αριυμ

Πoλλoi θξ &λλov, &τr' τoν5 yoνεi5 εixαν oτρcrroλoyηθfl βιαico5 &πδ τovg ovμμoρiτε5 καi δ5 Eκ τo0τov δθv flταν δvνατδν να θκδηλc,cθfl l':1 Eτrιθuμiα τδv τr τov5 τrερi
δμ<ρs Eξ φo &τr μoρiτε5 καi flταv κoi τrρooτ&τε5 &πδ τoν5 καi να θξακριβ δlκαicυμα τ& παtδια, δι&

μθ oνμτrατρtδτεg τovs.

λθoεωv

Tδ

τδv iκτεδ yεyovδ5, δτr -λ6yω μoσ &τ6μcυv, iξθλiτrαν oi φυoιεθoUν

πPδs

ν tργoν δ 'Ερνθρδ5
Καρδiτoα δια τδv oκoτιδv τoOτov

κανεi5, δτι f1 oκ€τr

&π6φαoιv τoσ o.H

παι-

τrερioδ

θoη τδ

l 'Ακ6μη να

, δταν oi

&ντιμετ<υτriζoνν

θ& &πoτελoCloαν

Tδ Κ.K.Ε.

0τε

τi

θα

πoνη
τlκδv

τδν

'ηv καvεig, 6τι δiα vα κιvηθoσv &vθρωτroι TΓρεπε ν& τrερr2gfly &τrδ ναρκoτrθδια καi vα
εται

ovμμoρiτε5

δ χ*i\

την α'jτα δτι τ ψνxiα κ&θε , δo-τε vα δια τδ Eρyov τfls oνλλoyfr5 τδv θμ&s αiτηoειs δια την iτrιατρoφην λvooα δια τηv τ6oηv δραoτηρt6'ΕρvθρoU Στανρoi. ατιorτδv νd iδoνv
κoμμoU-

o' δλη

oi

αiττioει6 τoδ

E.E. Σταυρoδ oτ& 1€ρια τoδ K.Κ.E.
θoτη,

στη λη'

'
iα δια τ
εio μαs πε0θvvη

o ζηκε f1 o0yyαρθζα "oλτ, o0ζvyo5 0κη5 'Επιτρoπfl5 τoσ'Eρvθρo0 Σταv-

τroλ_ 

Lt.L

Πρδg ('1ατcισ1'ι,eυdν oτoι1eiων δι& τδν Bιoiνσχυ)).
μov τi5 αiτio'ειg

Ξεκivηoα δια τovs παιδικov5 oταθμov5 τfr5 o0yyαρiα5, Ξxονταs μαζi

τδν yovθcov βιβλιoδετημθνε5
yαρiα5.
5

δπco5 μ&s τis θδcooε

δ

'Ερvθρδ5

'Εoτραφην τroν ivεθνμoσvτo τoU5 yovεT5 τov5.

&πδ τrαιδιd τrov

τδ Eρyoν τoστo

Eyιvε εΙ1αν τ6τε τcρδs

χετα ημπoεi5,

πρ6ocoπα

ovyyε-

αiτrioει5 τrov τrαρovoιαζετo μ6νov δ παδv παιδtδv. "El 'Εν τolα0τη περιπτδoεt δoov δδν ζητoσv τα παιδια dμφ6τερoι oi 

ΙL2

ησιν τ& <oτor1εTα> κ&ναμε ξεxcυpιoτθs καταo'ταoεt5: <Kαταoτ&oει5 yovθων, κατα τ&5 δτroiα5 f1 μητ6ρα oi,oα δημoκρατικδv φρoνηματc,lν, κccτ6φνyεν εi5 τα5 Λ. Δημoκρατiα5 καΙ ττατ'θρα5 δv φαoio-τα5, ζητ&ει την iτrιoτρoφην κ,λ.τι.>. 'Hταν ε'jκoλo ν& κ&νovμε τ6τoιε5 καταoταoει5 καi l.;αναμε δπcο5 τi5 θ€λαμε μι& καi εixαμε oτα x€ρια μα5 μαvε5 ! Καi π6oα δραματα δθν παρovolαoθηoαv oθ τθτoιε5 τrερtπτcbotl5 ! Π6oε5 yυναiκε5 iπ-rEo0'ηoαv dτrδ τδv <<πρooτ&την> τov5 τδ Koμ. κ6μμα, v& dτcαρνηθoσv τov5 ovζOyoνs και vα τrαντρεvτoσν EκεT <oνvαycovιoτθ5>. Kαi τ16oε5 τrερtrττcbo'εt5 Oτταρxovv, τrov θπειδη δθν θπEoτρεψαv oi yvναTκε5 &ναyκαoθηκαv oi dνδρε5 vα τi5 dτroκηρvξouv, vα ξαvατrαvτρεvτoσv oτηv 'Ελλ&δα, καi θνδ EκεT δτrov xθθ5 &vΘιζε μια oiκoyEvεια oημερα βρioκoνται θοεiπlα καΙ δvoτvxiα Ε0ρ6θηααv καΙ τrαtδια πov τηv iπroτρoφην τou5 ζητo0oε καπolo5 oνyyεvη5 ! ΚαΙ θvδ θvoμiζετo δτι <oκ6πιμα> dτroφεOyεr δ yovεt5 τηv θπdνoδov τoU τrαιδιoσ τov Kαi δ <<μovαρxoφαoιoμδ5> &cκoσoε βiαv o' dλλo πρ6σωTΓov να 0πoyρdψη αiτηorv, &πεδεικv0ετo dρy6τερα, δτι δiv 0φiσTαvτo yovεT5 l Ε1τε dτrEθαvαv, εiτε Βξovτci:θηoαv dτr' τoν5 ovμμoρiτε5. 'Aλλ& ιiτrfrρxαν καi περιπτcboει5 yoνicυν τrov τελoσoαν 0πδ τδ κρ&τo5 τflg τρoμoκρατiαs, στis περro1θ5 τi5 θλεyx6μεvε5 0πδ τδv ovμμoριτδv, καi δfν τoλμoOoαv v& ζητfloovv την παλtv6oτηoιν τδv παιδrδv τous φoβo0μεvoι
μθ
!

καi τταιδlα. Καi δταν yνναiKα καi τrαιδια τ6τε EμεΤ5
ναTκα

T6τε <θ ρ i α μ β o 5>.<oi oναρxoφαoioτε5> θθλoνν vα τrαρovotαoovν 6yκov αiτηoεcοv, 1ιλtαδε5, κσμα iττjoεcυv κ,λ.π. T6τε αιiτi5 τi5 αiτηoει5, τi5 διτrλi5 i) τριiτλθ5, τi5 κατατ&ooαμε oi ξε1coριoτθ9 κατηyoρiε5, o&ν <τρoμερ& καi εiδικα δπλα> δια τflv Erτικειμ€νη μ&1η oτδν o.H.Ε. (τEτoιε5 τrεριτrτcbo'ει5 TΓραyματικ τro7ιv εUκoλoν vα iξηy|oη καvεi5 τδ yεl δδν flταν νεvνoηθoσv i\ vα ovναvτηθoσv oi yoνεi5 Ξξαrρeτrκ& τε καταoτdoεco5, δoτε κατα τηv oOvταξιv τδv αiτηoεo:v, νd μη τrαρoνotαoθoσv <1αoματα> καi <&νcυμαλiε5>. Καi ζτor τ ζητηoε καi fl μαvα τrov flταν o_τη Θρακη καi δ τιατθρα5 τrov εOρioκετo την Κρητη !) Συvθβη κατα την dρπα.yηv τδν τrαιδιδv, vα φε0yoνν μαζi μi αιiτα καi μερικi5 μητθρε5, δs o_vν βi" θξαoκηθηl<ε i\ καΙ τi Eταξαv ωρis κ&ν v& ξ€ρη δ &νδρα5'Γηs Υν-

τα δτroTα <παρθδcoo"αv> oi iδιoι. "El T6τε... ΦτlαXναμε dλλε5 καταoτ&oει5 oτi5 δττoTε5 &ναyραφαμε <yoνεt'5 τrov δtν ζητoσν την iπro'τooφηv τδv παιδιδv-δι6τr δθν θθλoιly_-καi τi5 Oτr€γραψαv &λλα τrρ6ocοπα ξ6rηs tl μακρννfr5 ouyyεvεiα5, κατ6τrιv τrιθoεcο5 τδv (μovαρχoφαoιoτδv>. Συvθβη να ζητo(lν την θτrιoτρoφr\ν παιδlδv, τδv iδicυν π.x. τrαtδιδv δvo αiτηoειs : Miα τo0 π_ατθρα τrov ε0ρioκετo oi μακρvνδ &τ16oταoι καi &λλη τfrs μανα5 τrov ε0ρio'κετo oτη Δvτ. Mακεδoviα i\ Θρακη. "E
!

π

&yτiτrolvα.

'Εκμεταλλεvor5 oθ καθε TvπoΥραφικδ oφdλμα. Kαθε

Mδ τδv -rρ6τrov καΙ τi5 μEθoδε5 α0τi5 Ξyιvαv πoλλθs καTασrασεls

κακη

!

διατ'jτrcεoι5 Eδlva 

ο b
Χ
-^Ξ

G

] Εδ _ιi
^

,{.Ξ
:h-

a

:ζ
]Ι:":]

-:ξ
Ξ,.
_

δ:
a:r:r:.

-a
ιr

t:

.<Ξ

b ι) Ξ
R

δ,: ξΞ
ιΞ^

o

I a
a
-δ -δ

α

{μ
ι,9 tsδ SF
b'ψ
'φ -s

ts'Ξ

..j -Ξ-

\s-

i

!--

ι;

Χ
ι-

) -s ι. o
lo .o

2S-

Ξ

ξ

ι] S-

ι,

ι,
a

-sl

ιJ

-a

:,
2IΞ
]ι
Ι:]l

μ b

"1

s o

- 

Lι'5
&π_δ την Eτrιτρoτrη, μos δμcο5 θθλαμε. Kαi φvoικα flταν &δvνατoν, μθoα oδ 1rλιαδε5 αiτfoει5 τroν flλθαν, v& un 0παρ1ovv καi

την ειiκαιρ{α vα θρμηνεvΘfr

i) Bovλyαoiα δτr<υ5 δδηyεT δ τoοτιαvη5 τη oταvη Mετ& &πδ 2-3 μflνε5, &ττδ τ6τε πov &ρxioαμε τηv iκoτρατεiα δl& τηv καταoκεvην <oτoι1εicυν> Eyινε f1 καταρρενoι5 τrov &λλαξε κατrcos τα ζητηματα. 'Εv τoντoι5, f1 ovyκ6ντρωσ'ls (στoιχεicυν> Eξηκoλo0θηoε vα yivεταl δ5 την Επ6μενη xρoνια.
!

Mαδρα μαντaτα &π' τ*1ν 'Eλλιiδα. oi yovεi5 0πEβαλαν αiτηoει5 καi ζητoΟoαu τδv Eπαvαπατρtoμδ τδv παtδιδν τov5. Κι' iμεi5, τδ Κ.K.Ε. παoxiζαμε ν& βρo0με <oτoι1εiα> να διαψε0ooυμε τδv τ16θo τδv yoνιδν δια την θπιoτρoφη τδv τrαιδιδν τous' Mi την ειiκαιρ[α αΟτη, θα flταv ooβαρη τrαραλειψι5 να &φioovμε dτrαρΦ]ητηρη urα ooβαρi1 καταoταoι dπδ ovναιoθηματlκfl5 πλεvρ&5, τrov τrαρovor&oθη μετ& &π' τδ xcυριoμ6, τ6oo oτoU5 yoνεi5, δoo καi oτd παιδι&.

'o

Xcoριoμδs

τδν παιδιδν flταν

oκληρ65. "Ελλειψε dτr'

τδ oπiτt τδ

να τδ τrεταξouv oθ ξθνov κ6oμo, ατηv &λλη &κρη τfl5 Ε0ρcbπη5, δπov τιαραξεvol &vΘρα:πoι, flΘη Eθιμα καi yλδooε5 ovνΘθτovν τη ζωη ! KαΙ να τδ

δfr5 τroτθ), ιiατερα &πδ 1ρ6νια. Mετ& &τ16 Evα 1ρ6vo &πδ τ6τε τroν xcbριoαν τα παιδtα, oi yovεi5 μt Eκπληξr εiδαν να ξαναφθρνovv τα τrαιδια-τα μεy&λα τrαιδια_ δι& vα πoλεμηooνv ! Πf ραvε τα τrαιδια v& τ& μoρφcbooνν καi vα ζηooυv εiρηvικ& <μακρvα &π' τδν τ16λεμo> (Eτor τov5 καταφεραv καi τov5 τ& &ρτιαξαv) καΙ τcbρα τα φθρvouν yvμvαoμθvα να πoλεμηoovv 15 καi 16 xρoνδv παιδlα ! "Hταv δικαroλoyημθvη fl δρyη τrov ξεoηκcbθηκε o' 6λo τδ λαδ τfrs Δvτ. Mακεδoνiα5, τfl5 'Hπεiρoν καi τfl5 Θρακη5, ivαντiov τfr5 θyκληματικ6τητo5

iδis (ii ν& μη τδ 

1ι6
καi τfr5 dπ&τη5, πov διθπραξε τδ Κ.Κ.Ε. oτρατoλoyδνταs καi καμvoντα5 yεvtτoαρoug dτr' τδ τrαιδoμαζcυμα Mασρα μαvτ&τα &π' τΙ5 xδρε5 τo0 Παραπεταoματo5 Ξρxoνταν oτην 'Ελλαδα τδ ξνα κovτ& oτδ &λλo. 'Ατδ oημεiαlμα oi oημεicoμα, &πδ ατ6μα oi o'τ6μα, Ξφθαoαv oτην 'Eλλαδα τα ν€α. Kαμμι& ovvoxη δiν εixαν τ& παtδlα'
!

πδs θα &ντιμετcoπiooνμε την Kαταστασι. 'Aλλd oτη ouνεδρiαoι δiv flλθαv oUτε oi μlooi. "Αν εixαv τα τrαrδια βαoα εΙxαv καi oi μεyαλol. "Εyραφε f1 dδελφη
δ civδρα5 τηs. "Aλλη Eλαβε yραμμα πoυ καi δ dδελφ6s τηs. 'Aτδ πo0 vα βρfl καv λoyραφiα;

'Aμθoc,:s Ξκαμα dκτακτη ovνεδρiαoι τoσ πρoocυπικoσ, δι& ν& oκεφθo0με

1αρ& μ6vov oτα ταrδι&

' μδν' &λλα

εταl.

f &λληλoyβαφiα
!
!

d λαβο: μθτρα

τrε Tδ πθνθo5 θ

δv ... θρηvcυv καi τδv δδ-νρτo &π' ε0θεiα9 o'τ& παιδια,

oτη

φcοτrα

καi θα..'μθνη

f1 

ι'L7

ρα ι) '<...Καθ6μαoτε

τ& xαιρετioματα &τι' τδν πατ6ρα σ9U...? "n.l.Γρoμμo θd παiρνεr5 &λλd μ6νo dτδ μθvα.

o-τη φcυτι& oα δαvλr& καμμθvα. Mθ πoιδv vα yελαoovμε;> <.'."Αμα π&ρει5 τδ yραμμα, vα φoρEoη5 μα0ρη κoρδελiτoαl A0τ& ε1ναι

ooσ θτrιo

'o

πατθρα5 oov δθ θα

v6μo !'..>

αv παιδιd dτ' α'jτoO yl& &vταρτε5 ! Σ&5 yθ Nα... τδν τrατEρα τoσ Zα1αριαδη, πoν

ι...))

ε

καi

τθτoto

o&s

Δραματιxd Exxληoι6 τη5 Bαoιλ(ooη6 τη5 'Eλλιiδo6 πρδ5 τδν πoλιτισμ€νoν x6oμoν.

ζ.μo. 

ι18
ι& τfr6 μciνα6 τoυ5. IΙαρ& πoλδν xαιρδν πoλιτιoμ€νo5 κ6cψo5, 'ΙΙ oιιυπi1 μπρδ6

oβoλl1, μεγαλιbνει τδ Eγxλημα
'r'))

xαi

μ&6

BAΣ. ΦPEΙΔEPΙKH

'Eγxληματιχeg δπεxφυγ€6.
Tδv Σεπτθμβριoν τoCl 1949 Eδ6θη Eντoλη απδ τ& κoμμo\JνισTικ& κ6μματα 'Ελλαδo5 καi To"εxoo'λoβακiα5, oτδν 'Ερvθρδ Σταvρδ Toεxooλoβακiα5, να dvαφEρη o' &παντηoι τδv ζητoυμ6νcoν τrαιδlδν, δτι μ6νov 1O0-150

- Tδv-'oκτcbβριoν τo0 1948 f1 'Εκτελεo'τικη 'Ετrιτρoτrη 'Ενδoεrυ5 Σvλλ6yα:v 'Ερ. Σταvρo0 o'vνεζητηoε o'τη Γενε0η iκ v€ov τo ζητημα τoΟ iτrα-

ρoπιj

ie
ΠαρατηρεT,

'Aycι0!τει εi=< τδι, Γεl'ιiιδν Ι'ρcιμ'1ι'ιτlα' 6ποl; τε'0η εiζ iπrιcι''l)r !ιετι|ι τo6 Διεθι'oτ;g Κoμιτciτoυ'Ερυθρoδ Στuυροδ. il'ιt Βξετcιoθδoιν 1ιετiτoδ oHΕ o'ι τρ6πoι xαi τd' μtτρα, ciτιl'ιL 0iι iμ)dt'ιιl'τr, yiι' r\ιειtιι.ιl)'ιjl,(ι)σι z'(Li yd iπιoπε6αωσL τδ' B7τcl'γαt6cιτaι'oμδι τι,Dτυl' ,'
.

6τι τd λι1φ0ll'τ,ι 1ι!'τρcι διd' τr)l' Ξ?τιll'ι,trτιιτρια1dr τr|',ι, πrlιδιG.ιυ δt'ν lo7oν ριl7ρι oljμεοον ε:i 1ιi1 λiel't' xeεοιιυοιo,ιι!'l'elγ dπτ''τ!').εo1ι,ly-αi xrιτι}' συν!'πειαι' rlt dδσνcιι' τCυt' yοrlιυr παoατε1γ,ll'τrιι iiγι:'ιl ).ιΙilοι'.

ληφθε[αη3πιιρd' τιli iπαl''απι.ιτριoριdl, τilν '

, λuμ,βαt'ουoα 'δπ' τη: ΧYΙΙη: '1ιε0'yoσc

οcγrloιι Νrl

'/liι
l,.

τοι-: ''Ερυ_

Nclε:1ι- 

119

Δι& B' φoρ&ν ei6 τδν o.H.E.
'H Γενικη ovvθλεvαι5 τo0 o. &rro'iLroμo δθv εixαv oi -r,ρoηy 1949 Eλαβε τηv κατcοτ6ρcυ vEαν
ρy'ii5
ττ]s
:

dλαβε

0π' 6Y'' ]lΣ δτι καv€vα _'η5, τδν Noθμβριoν τo0

μ/

φ! o.

iq'0ρ dι Γρ τfie Ξ

ζτ1iζ

τoσ'' πρδs

υ τo6

ανα-

oi

'EρυΘρoi Σταυρot

ei5 εiδιxf1ν oιioxει}ιν' 

120

δ τrλdoν τrρακτικδ5 τρ6πo5 δι& τηv Eπiλvoιν
παtδoμαζcbματo5. φtα τδv Φεβρovαριou-Mαρτιoν yραφεΙov μoν μθ καλo0oε τδ Γεvε0ηs, ζηταει

τoσ

τrρoβληματo5 τoU

Epcoτηoεr5 μov,

τi μi ,Ερvθρδv Θ€λovv,
τδv
εToν

τδν'Ελληvoπαiδων>, &τrηντηoα.

Πoρ ηr,
μθv
d,

vικfl5 ,dντιτrρooα:πεiα9 (i u6vη ν, εζεδcυσε την κατcυτdρω αvα-

Λ[oνol' δ 'Ελλlρ'ιzδ; 'ΕρυθρδE

'Λ0t1rιi,υ

εiE τi',, o'ioxri1'''|

Σταυρo6 zαi fi ''Εl''οloιζ τo-),ι| Συ)")'οdιτoφαoιoρι!ι'α'ι l''d. oυνε7[αωoιν τig ιrs1u)"ι' τι-υr' Ε2'λlμ'oπαk)οn, τc,'dτc,ll,.
'lo

ιιιLτ6'ωg τσly

αι. πρdg Bxπλ{1ρ ιυo

H'Ε.

δι'ι'tilιει τσι' δdo

ιν

τ.l-lζ

a.ι!

(ιτ

ε- 

L2r
dιιoc1lioεt.n' τrbι ι'Io0t:τl1θεπ6.ll'ιiριoφcilrι'.lg παρi τlj; Ι'ειιzηq Συι,ελεδoεο'lE' 0d δε6θc|lαι z6.0ε πρωτoβoυλkιι' δυυαριlι'ιμ' rd. ?πιτcl'7ι3ν11 τι\l' λ{αu, τoδ π,2oβλljμrLτo;, θεωρoυμtl'oυ οΔoιcilδουq πuq(l τoi'l Διε1yot ': 'Ε9υ09oδ ΣτrLυρo'ι1, r'ilg xrιi πrιρα τoi o.ΙΙ.Ε'ι

'Aρντioeι6_'Aναβoλαi_Πρoo1{ματα xαl δυο1€ρειαι.
Αi δrεθνεi5 6ρyανcboει5 τδν Eρvθρδν Σταvρδv, τιαρ' δτr δiv Επετε0δ oκoπδs τfrs εiδικfr5 oνoκEψεω5 πov δρyαvcbθη τδvMαρτloν τoU 1950 1θη &τrδ τηv &ρvηoιν τδν κροcτδν τoΟ Παρατrεταoματo5 ν& ovμμετdα1ovν εi5 αιrτην, &τrετανθηoαv Eκ ν6oν τrρδ5 τi5 θνδrαφερ6μενε5 xδρε5 ζητo0oαι να πληρoφoρηθo0ν τi5 δrαθ€oειs -ΓoU5, o1ετrκδ5 μi τδν θτrαvαπατρtoμδv τδν 'Ελληνoτrαiδcυν. 'Αλλα καi παλιν o'jδεμiα θετικη λ0oι5 a δ 6 θ η ! 'H Τoεxooλoβακiα, τ] δτroiα Eγνcbριoε τrρoηyovμθvω5 δτι μ6νov 138 παrδrα dνεyνcbριoεν oτη 1cbρα τη5, τδρα, δταv μετθβη θκεi &vτrπρ6σωTΓos τδν διεθνδν δργαv<boεcυν 'ΕρνθρoΟ Σταvρoσ δι& v& διατrραyuα-

τεvθfl την Eτrroτρoφην Ξoτω καΙ τδν 13B παrδιδv, πρo€βαλεν &ντιPρηoει5, ζητoσoα νθα oνμτrληρωμcrτrκ& oτ'ot1εiα! Παρ'δτr oi &vτιπρ6ocυτroι τδv διεθνδν δρyανcboεcov 1coρi5 να φεtoθoΟv κ6τrc,:v flλθαν o-την 'Eλλαδα καi μετθβηoαv αιiτoτrρoocbτrcυs oτis Eπαρxiε5 δl& vα ovyκεντρ<οoovν καΙ τrρooκoμiooνν τ& ζητηθ€ντα &τrδ την Toεxooλoβακiαv oτoιxεTα δlα τδν Eτrαvατrατρtoμδv Ζoτ<υ καi τδν 138 παιδιδv, θv τo0τoι5 καi oi 0τrερανθρcoτrε5 α'jτθ5 τιρooτrαθειε5 ovδθνα dπoτθ-

λεoμα Eφεραv.

T& μ€oα Mαfoν 1950 ovνflλθε oτη Γεvε0η | 'Εκτελεατικη 'Ετrιτρo'rη τfr5 'Ενcboε<o5 τδν Σνλλ6yο:ν τoCι 'ΕρvθρoΟ Σταvρoσ, καΙ π&λιν &oxoληθηκε μi τδ ζητημα τoσ cτΓανατΓατριoμoCl τδv'Ελληνoπαiδωv. "Εyιvε δtατι[ατcυoι5, δrα πoλλoατitν dλλcos τε φoρ&v, δτι o ιi δ ε i5 iκ τδv &rrαxθθντcον 'Ελληνoτrαiδων &π'εδ6θη καiτoι τrαρfrλθov δ0o xρ6vια &τrδ τfl5 ληψεo:5

yεlδν

μακρoακελfl &τι6φαoιv, τroν
!

τδν

τrρcoτcυv &πoφαoεcυv. T€λo5

δια μακρδv &ναλvεται τδ δρdμα τδν
λαμ,βril.'ουαα.

η θτrrτρoτrη αιiτη, iξθδcυκε τηv

Εξfr5

Eνερ-

:lι.εθυοi; ΔιαoκΔψεcυg τo6 'Ερυθρoδ Στιιυρo6 Εl, Στoιιχ6λμ,η dνr'ιφoριxilg μΒ τdι fuταl'απcιτ(lιoμδυ τGlυ' Ελληυoπα[δωι, Eι'τdζ βραpτdτηe δυνατf1'c πρoθεoμiαg, c6g xαi τdζ' ληφθεioαg dιτoφααευg παρd. τ'ιje Γενιxfig Συνε)'εΔαεolg το6 o.H.Ε' xατd' τd' Eτη 1948 xαi Ι949, δι' δι, xαλoσιlται Bπι' μoνtιg τiι. Κρdτr1 6πoυ eδρloκoγται τd παιδιd' ταiτα, 6πω9 λdβωoι πdι'τα τd Byδεικι,υo1ιεl'ιι μ!τι.lα dιιδ κoιι,o6 r"cιi Bυ αυνερyαα[α μετd' τ6υ Διεθy(υν 'oρyαl.'ciloεοlν τoiι'Ερυθρoιi Σταυρoδ' iγα διευxoλilιlωαι τdν ταyδι, Εεeο'ι'απατριoμδν τc7lι' πο.ι.διοiιl τodτωι, εΙq την 'Ελλdδα.

α'ΙΙ iκτελεoτιzι\ iπιτοοπfi

δπ'

?iy'61 ττ'1ν

dιιoφααιν τfi€

Θ εrιρ o6o α δ Δ}6τ ι ?ι.o 7lτ ω g τdlυ περ ια τd'o εc'lι', αi'τ n' e e yαρ uxτ η ρ [ξoυo ι τfiτ' iπoψ\ν μιιq, δ'Ε9υ0ρd; Σταυρdg ε{y"εται θερριCυg 6πcυg tiπαντα τα πruδiα dπoδoθCυou'' εiζ τoΔζ yoνεig τοy, oυμφilμοlg πρdg τd'g παραδε-

Θει.'ηrltlαcι ι\' ε}ξ [iλλυιι ιiτι rι'i iιxεtτtilτ(ιυστoL ττρoσπd'θει(tL ιι[ zατcιβαλ}'oμεl''ιlι. πclρd τοi '1ιεθt'oι1; Ιioμtτriτου τoi'Ερυθρr'ι6 Σταυροδ xui τf1e

δεyμlιαg

d.ργd'q τd'q eι.ιρoρcbααg τl\1ι' τιooστclσiαν

τfie παιδιxfj€'

f1λιιι[αq'

'Ετri'ιoεοl; τ6ν Σιlλλoyr,'' τo.υ 'Ερυθρo'i Σταυ9oτ; α1ετιxdιg μ! : 

122

α) 11i1ν Bξαzρiβωoιν τoτ; 7αqαιτΓ7qοq τc7.lr oυl'θt1xο1l, δποδο7Γ1e , αtτιι'εg θd Bπιφd'α7'θoioιl' εig τι) παιδkι xατd τ\ι εiE'Ελλαδα iπ/ιγ|oδoι'.

l'οxτrl\δr'n' Bl''
δ

y ) Tαs dπευ1υl'1ε[oαq cιiτi1oειq πρδ; τd'J!0γι'zd ΣrιμιlτεTrι τCυν 7οlρο-lν τ(υι δε0θeιαcll' τ,) πclιδkl, διit τiρ, ε\τrlιμιιokιτ' τc7'll, ιιατcιoτdαt:cυι''Ελλη-

τiι; αiτljαει;

τi

πατok)ι [.νdζ ι|zdατο,υ,
yονt'οn,

[jπr,.lζ

πα9αβλη0δoιν αiται πρdE

7[11,

τ\ι, [τoιμ,ιokιτ'x,l-i τl\1t'πrιραβo).'t\μ' τi'tι, zιlταατιiαεοlν τr7l' '}Ιi"ληνoπrl|δt,ι' εiE τd.: πcιτρiδιιg δνdg fxαoτου.
ττi.lν 7ωoσ.ll.'τoiτοlτ'διr)

)

7\)ν πrlgεyoριtι'ηι, βotj1ειrι'll π2δq τc\ Σrυ1ι,lτt:[rl' ΙΞρυ()ροδ Στrlυρo'ij

' τ1]σεL' dιτoατ!)'2'οll,' Aι'τιπροαilπoυζ.

oτ) T'ιjυ πodozλl7oυν τl)ν yεl'oμ!'l,l1ν πρδq τd'Εθyιxd Σc'lματεiα δπα ι.)σLy Βν Ι-εl'ε6?l τdq 9ην τοiι, μ'!yωy χωQ6y, zcli 10ηl' 1950. tycι σ l'ι!αrι iπrμ'cL!τιlτοια1ιoδ πo,joil'l1α δπoirιl, μ6rοl' Ερυθρδ; Σταυρdq futtjνoc7lι'

f\'ωστο?toLετ μeτd. μεyαλl1ζ λ{:τηξ, [iτι'' πcιοd' τr\g π9ooπα0ε[αζ ταδταg, μ!'7ρι ofiμεqol' oiδεiq'Ελλr1νdπιιιg iπcιι'lxαμψεl, Βy'Ελλαδι ιrli 6τι ,i'xoμη zrιi τεηrιzd iπoυoιcbδη oτoι7εTιl dιταοαlτητrι διd τfil' λdou, τo8 πρoβλιj1ιατoq δΔν πιιρεo7tθηrlαl, παod' τιbν Βι'δnφερορι!ι'rυι' Κυβερυfiσε0)lι. 'Επιβεβαιoi Βν τoiτoι; τ\ν θlλr1oυ' τΓ1; 'Εl'ιiloεο)ζ τoiν Συλλ6yων τoδ 'ΙΞqυθρo6 Σταυρoτ1 τd. iξακoλoυθfio11 Βν il'ljρει oυμφr''lνlq μετd τηζ Διε0ι'o6: 'ΕπιτQcnτfie τoi 'Ερυθ9οt1 ΣτcLυΤoi τδ dιτoδa01il'πα!' ιιiτ(υγ lQyoν

Noμiζει 6τι πρ!,πει ι'd. [λxδα!] τi1ι ποοαcl7l\11' τGll' 'ΙΙιιυμ!l'ω'ν'Εθν6ι' Ξπi τoσ yεyoι'6τoq, 6τι δ'Ερυ1ρr)q Στιωρδc δtl, εΙι'αι εiζ θloιy υil' ixπλr1ρωoη τd Ερyoν,6περ τdl dνετ6θl1, Ξxτdζ' idl' μεyαλυτlρα τΓ7e oημερινljg εΔαυl.'ειδηolα Βκ μ6aoυ; τ(υι Βνδιαφερoμlι,cον Ι{ιβερl,ljoεοl1, λι1φθfi rilq πρdg τfiν ,/'oLν(DlιL/ιην τωr ε3θ6νηl'. Γι'ωoτoπoιεi πρdq τd 'Hιc'lμlνα 'Ε0νη, 6τι, Β'αl, δΒν Bιλε[ψοloι τd" Δμπ,jδιel, Bπi τι|'ιν δπokυl, δ'ΙΙρυθρδ< Σταυρι); δiγ &ozε- i|λεyyoι', δ τε.λευταioζ oiτοg t)iτ 0d' δυνιβ|j 'ι'd' izπληρι'ilon τi1l' dπooτokjτ' τoυlt.

zαi iιπd xotl'o6

iπι.διr.'lzιj!ιεl'oy'

Στδ αυμβo$λιo τδν Συλλ6γαrν τδν 'Eρ. Σταυρδν.
'Ατ6 16-20 'oκτcυβρioν 1950 ovvflλθε oτδM6ντε-Καρλo τδ Σvμβo0λιov τδv Διoικητδν τfr5 'Ενcboεco5 τδv Σvλλoyωv τoΟ 'ΕρυΘρoΟ ΣταvρoO. Tδ ζητημα τoσ Eπαναπατρlσμo0 τδv τrαrδlδν, παλι oτην |μερηoiα δlα- 

Ι23

ταξι. Στi5

διαμαρτνρiε5 τo0 'Eλληvo5 civτιτrρooc,:τrov κ. Πεo'μαζ6yλov, δτiπαρα τδ yεyovδ5 δτι η'Ελλαs dτrεδθ1θη δλoν5 τov5 βαρεi5 6.ρov5, πov Eπρ6τεiναv iτri oειραν Eτδν τα κρατη τoσ Παρατrετ&oματ-os δπov κρα.oor_'o,'Eλληv6τιαrδε5, oi Βκτιρ6σωTΓoι Pcooiα5, Toε1ooλoβακiαs, Πoλcof1 ται116τη5 νiα5 καi Povμανiα5 &τηντηoαv, δτι δiν διεπιoτδθη τδν 'Ελληνoτrαiδc,:v. ΠρooθΘεoαv μαλιoτα κατα τηv τrαλη& μθθoδo, 6τι τα παιδια κρcrτoCnlται oτi5 1δρε5 τov5 δrα λ6γov5 <&νθρα:πιo-τικo0s !> 'ΕτEθη πρ6ταoι5 oθ ψηφoφoρiα, τoν την Eψηφroαν παμψηφεi, 9}.-o', θκτδ5 τoσ αrroo'r,oμoσ τoΟ Παρα :τ&oματo5. 'Η τρ6ταoι5 εl1ε δ5 Eξfr5: .1ιαπιατoi 1ι αfiμερol' εi: τi1 τfi; '1ιε0roi; '
τoι]

κT'δ Σιlpιβo6λιol'

τi.ll'

1ιoιxl1τιυr

i; 6τι

Ιζu,ol/ιεl'oι' Β.ι τσlι, a1'θQ(|)πLστιzr7n' d'97'δι', ιl-lτι'ι'εq dπoτε)"ιl.;oι τiil' βαoι'ν τije 'oρyαι'ιilαειllq τoi Ε.Σ;' Επι0ιl1'ιr| rd zαταβαλ'η μ[υ.ι' 'δαταττμ' πρooπd()ειαν 6πrιq dπoδ6αγ7 τc\ λαιδiα τιιδτα. t:i'; τdg oizoyει't:kιg τc'lι''. Θειυρilν 3τι τd' ,ιl'!αrι, [iτιτ'ιι δι'ιι0t.τει δ'Ι!ρυθ2,); ΣταιlριΙ;' δjr' εil'ε; iπrlρxii πρδ: tzπkjρωσιι' τoιj tρyoυ, 6περ τQ d'νετ!'θτi ι'πr) τrill"ΙΙl'ι''lμ,!νοι,'Ε1τ'ιilll , Βdl; τα6τcι δ!'l' )'ιiβωαι τd r7νιr7r"αTtι μ!τρα' Παραxαλεi τι\ν Γενιx'i1ι Συι'6λευou, τ0ι' 'Ηι'οιμil,r'n''Εθrσll'ijπrυζ il d,υθρωπιατιzdρ πνε{lριατι d'oy"!τq'l πρdg πeιocLι' πoλιτιxi1l' 'i) iδεoλoyιr'i1r ozlψιι, ιαταβiλη π,ioιιζ τr); πρoαπιfiεicιq τι1; tνrl iξε'ι3ρy1 τδy τρdπογ τije dιτοδrΙoεcυ; τιι-υι' 'Ελ)"lit'οπαlδc'ι' εiζ τd; ['ατkl; τr'ι'll.

Ιi.Σ.

i;

τoιl, πrlac\ τα

oiδεi;

τoσ Ε.Σ'

Kαi δι& Γ' φoρdν oτδν o.Η.E.
Tην 1ην Δεκεμβρiov i950 1'l Γενικη ΣννEλεvoι5 τoU o.Η.E. δια τρiτηv φoραv iτrιλαμβανεται τo0 ζητηuατos τoΟ θτrανατατριoμoσ τδv τrαιδιδv. ioOτo &πεδεiκvvε τδ μεyαλo θνδιαφθρoν τoσ Troλιτισμiνov κ6oμov, δια τηv 0τ16Θεαιν τδv 'Ελληνoπαiδcov. 'H Σvν€λεvoι5 Eψηφιoε δι' &λληv μiαν φoραv, τηv κατcυτθρcυ &π6φαoιv;
ι'

H

Γετ

ιxii Συl'!'λευα ι;'

Βν oiq εδρloxol,ται'ΕλλτΡιjπαιδεg'
πα}')"ιj λoυ

g υ i oθ ετ ι7θ e [α αg' Απoφ iα ε ι q' 'A'ι'αyι'ιυρlξoυcct 6τι δ!'oι' Ξ'γ dτ'\ροιπιoτιxσ'l πl:εiματι, dιτηλλαyμtνυ,l πολιτιzσlγ fi iδεoλrlγιzιill, dι,τιλliψεαlν, ι'd pιιj παρα),ειφθfi o\δεριiα πρooπdθειeι, i,ια dιτoδoθoiαι τil' πclιδlα εΙq τd.c 6oτiαg τι'lι' 'Απrlτloυιlα qlιiοον τιμl'1; εi; τi1ν -lιι:θνΓ1 Επιτροπ\ν τo6 'Ι!ρ'υ0ρo6 Σταυρoδ zrli' τ't\1tι "Εl'(υσLι, τδι' Συλλdyωl' τoδ'[!ρυ0ρoσ Σταυρoδ, ilq Bπbη: ιιιi τδy ]-εyιzl.,ι'τιl],'!ιι., διd' τΓρ'tια.dE πρooπα()οiαg, 6'g zcιτ!'βαα υι' ε δ ρ ιdo ε
ι
?

Ψιθfi πρig τds πuμψηφεi παρd'
g

ε7'1ε

τ'ijq

Γεναiie

λαβει ρι!τρ,ι θετιxd' 6'ποlq oυμμoρ-

Συ'ι,ελεηjαεοlζ εiq δ{o d'λλε- 

124 2'oι' διd' τιjν Βφαρμoyt1ι τdll, d'πoφααεcιυ 19,3 0 ( τfig Γενιxfie ΣυνελεΔoεωE'

ΙΙΙ xαi 2ss Β

( ΙY

)

x

'

x (')oι
oδ

i τδ

,

λ).οyοlν

τo6 oυpιφιilι'ωq

τιjν

Διεθυ

τoδ υροδ dl,ω

6.

Διεθι'fi 'Ερυθρδν Σταυρdν xαi τljι' "Εl'o.loιι' τdlιl ao6 Σταυρoδ' 6πωζ συι'ερ1ια6Q[16ι ριετd. τi1e dυα-

Ei6τi1ν "Eνα)oιν τδν Συλλ6γιυν τoδ ΔιεΘνoδ6
Σταυρoδ.

'EρυΘρoδ 

L2a

"IΙ δπ6Θeoι5 τδν 'Eλληνoπαiδοrν δι& Δ'. φoρ&ν oτδν

o.H.E.

Tηv 17ην Δεκεμβρiov 1952 ovvf1λθε o-rη Ν.'Y6ρκη η 7η Γεvικl\ Σνvθλεvoιs τoΟ o.Η.Ε. iτη ΣννEλενoι iκεiνη Eγlνε παλl, oνζητηoι5 δι& τετ&ρτ ν^i]δη.φoραν €πΙ τoΟ θπιμαxoυ ζητηματos τfl5 Eπιoτρoφfl5 τδv 'Ελληνoπ iδcoν &πδ τδ

τo0 o.Η.Ε.

'Απ-δ μαv, δ Δι o,Η'Ε' κα Θcυoαν

αι)τη s Στα Πoλιτ &κρα

ηματα πoν Eκαdτroφαoει5 τoi ', δiν κ α τ ω ρoνμμoρφα:θoσν

λεtψlv α0τηv

τδν κρατδv

τo0τcov.

Στ{ διαβαλxανιxi1'Eπιτρoπt'1.
Στis 25-1-1950 oτη Διαβαλκανικη 'Επrτρoπil 'Ερ. Σταυρoσ κ. Γεα:ρyακoτιoνλos Eξ6θεoε Eν παoε yειε5 πoν'ζκαvε δ Ε.Ε.Σ' o1ετικδ5, μi τδy θπαvαπ
τrαiδcρv.

0'Ελληv' τi5 iνθρ'Ελληνooι5 καi αriτoτrρo9

Στ6 |2-6-1950 oτη Θεooαλoνiκη θγ ταλrν δ πρ6εδρo5 τoσ Ε.Ε.Σ, κ. yειε5 τo0 'Eλλ. 'Ερ. ΣταvρoO oxετtκδ5 μ
oci:τcρs

δlδv.

Eξθθεoε τi5 iν6ρρισμoν τωv' πα1_

Tηv

16ην

Mαρτiov !951 tylνε

i

230η o'uvoδo5

τis

Εiδικ'Πs Δlαβαλκα- 

12(;

νικfr5'Ετιιτρoπfrs. Στη oννoδo αΟτη τrαρ€oτη καΙ τr&λιv δ πρ6εδρo5 τoσ Ε.Ε.Σ. κ. Γεωρyακ6τrovλos καi Eθεδε μεταξvτδv &λλcov καi τδ ζη'.ημα τδν 'Ελληνoτrαiδων. Δια πoλλoατηv τrλθov φoραv iξετEθη &τrδ τδν 'Ελλ. 'Ερ. Σταvρδv θv λετrτoμερεis η 0τ16θεoι5 τoσ Eτrανατrccτριoμoσ τδv 'Ελληvo-

'Αλλd καi ταλιν θτri τfr ειiκαιρig τfl5 διελε0oεc,:5 την 14-4-1951 τo0 ΓενικoΟ ΓραμματE<υ5 τo0 o.Η.Ε'κ' Tρfrκβε Λfr &τrδ τηv 'Αθηvα Eξετ6Θηoαν o' αιrτδv 0τrδ τo0 πρoEδρoν τo0 'Ελλ. 'Ερ' ΣταvρoCl oi θνθρyειεs τo0 Ε.Ε.Σ. δια την θπ[τεvξιν τo0 EτrαvαπατριoμoΟ τδν &τιcc1θiντων'Eλληvoπαiδcov καΙ τδv iπανατrοrτριoθ€vτcυv θκ Γιovyκoαλαβiα5.

παiδcυν.

Στδ ΔιεΘνδ5 Συμβoιiλιoν γυναιχQbν.
Στiιs29 Mαρτiov μ€1ρι 7 'Aπρrλiov 1951 oννfrλθε oτ&5 'Αθηνα5 τδ Διεθvis Σvμβoνλιoν Γvναικδν oτδ δτroTov θλαβoν μ6ρo5 200 o0νεδρoι, &vτιπρ6oωτroι &τιδ 23 κρ&τη. 'Αντlτrρoocoπεiα τo0 'ΕλληvrκoO 'Ερvθρo0 Στανρoσ (uθ τrρoΙoταμEνηv τ|v κ. N. Mικρoνλ&κη), κατα παρακληoιv τfl5 'Ενcboεco5 τδv Σvλλ6yων Ε.Σ θξθΘεoε εi5 τδ αuμβovλιoν δλα5 τ&5 θvερyεiαs τo0 Ε.Ε'Σ. δια τδ ζητημα τoΟ iπαναπατριoμo0 τδν 'Ελληvoτrαiδcον iκ τoΟ ΠαρατετασμαTos.

'Εν τdλει τδ δs &νcυ διεθνi5 ouμβovλιoν Eξιlδcυoε τηv Εξfr5 &τ16φαoιν ι'Ι'd
Δ ιε0
γ

:

"Ε7oν δπ' dψu' 6τι βιιoιxιli d'ργli' τoδ Χτiοτoυ τ(υy 'HyωLιlyωl' Εlyιiιl'' cbζ xcιi α[ i.nοφαoει: ιi ληcρθι':ioι.tι dπi τd.'Hυι'.l'ιιlνu "Εθ1'η,δiν iy6l'oντo oεβαατ,.li ιj'πi il'ιL τα Κρτi.τl1 .Vil'ι1 ,"Εxoι' δπ' dιμι'ι εiδιzcilτerloι τι\l' z,ιτdcρcοοol' πι.ιαβiιιoιν τfi; βcιoιz'ij: δΓ il.α: τc\q yυl,cι[xα; d.ρ7η;, cb; xαi τiγt' πcιρuβkιoιν τo6 διzιιιci.l1.ιατo; τ(υι'yoι!ιυυ iπi τ6y τ!zτ'οlν, zcιi iδιι.ιιτiοι,l; τ)\lγ xαταχQd'τησιr πιLοι\ι,ι'ιt:ρι'zι7ll' Ιiοcl'τci.ly 7ιλιαδωι'Εi)l1l'oπrιiδc'.lγ β ια[ιυ: iπι ι7a!'rτrιlr'
"

i:: Συ,ιι'βo'Jλιοl'

Γ'υι' rlιz ι7y

"[Ι7oι δπ' iiψιr

ιιιο

τil σιι τriγ π 'Ε .'ε ι. 'it'' Ε. ιtl ,ι.ιε τε j'ι'ly iι' d' 0a' [iρατt1 ,ι ι'ι)' τλ ιιlτο ''l'i ['πo7 ιlι:ιilα ε ι ;. ll ι\ι ε()l' t:[ ; τ ιι'

'6τt't:i': ι1ll |.ιt': τllι'

ιιi:τ'iiν τil1':τι:ηi'.iττa''αιy τ0)l'

τi Ιiριiτli τrli'τιι δiι'oιη'ετιi'y αφoQ(υσαL'

i τoι'l

ι''ll'

ε:i

τδt'τρ,iπol', 'ι'ly'ΙΙ(j'yfil'
ol,o,tιιzi'q i)

rιαiξει l,α

π-oο-

riι oε'βαoθιl

Tδ παιδoμciζωμα χαι fl Γιoυγxoολαβiα
oxεδδν

Στη Γ

να

'Αll& και μθvovv

τδ

ρρεvσl

μερικt5 xιλι&δε5 TΓα1δια.

τroU i μεyαλ

εixαν

ιoμoσ ε0ρθθη τηv 'Eλλ&δα.

iτε μ6vα τoυ5

θξακoλovθoov

&τι' 'rην Κεvτρικη καi Δvτικη Mακεδoνiα, "Hτrειρo, Po0μελη καi Θεooαλiα. M6vov τα παtδια τfl5 Θρακη5 δiν πiραoαν dπδ iκεT.

'Aπδ την Γιovyκooλαβiαv πθραo'αν δλα τα τrαιδια πoU καταyovται 

128

0βρεoλ6yroν'πo-v θxρ.ηoιμoτroιεTτo καi τδ μΙoo5 τιov iδημιovρyηθη. Τi<πρo_ δoτη5>, τi <'Ιoνδα5> δ TTτo κλπ.

'H

τδν παιδιδν

Θ€oι5 τfr5 Γιoυγxoολαβiα5 Eναντι τoU Eπαναπατρισμoi 

a
cη_

δ

x

b o

Α

) o
x a
ι,

o I
ι. b
H

Φ

) ο
-a
μ

ω
E -δ P Ξ o ι:

a

a
δ

-) o
-a
I

H

-o P .a

F Χ
b

s
Χ

x

F
^ J
-Ξ
ι)

α o

-δ Χ
.<

Φ_

a
b

o
Χ

tr
I

) o
o

-o
ι-

-a

α a Ξ 

131

τoΟ cπαναπατρισμo0

τδv τrαιδιδv,

&τr' ειiθεiα5

μi τi1v 'Eλλαδα. 'H 'Ελ-

λη dντrτrρ6oo)πov, Eν τo0τoι5, τελικα δδν &τιθoτειλε. Tδν MαΙov τoσ i950 oi μr& &λλη ovνεδρiαoι τroU Eyιvε στη Γεvε0η, dτrδ τηv'Εκτελεo-τlκην'Eπιτρoπην τo0 Διεθvoσs'ΕρνθρoσΣτανρoσ, καi τrov ταρ6oτη dvτιτιρ6ocυπos τoΟ Γtovyκoo'λαβrκoσ 'ΕρvΘρoσ Σταvρoσ f1 κ. MΙLOCEUΙG, &vεκoινδθη &τr' α'}τηv δτι, την 4ηv Mαiov 1950 floαv oτη Γιovyκooλαβiα θv δλφ 9.506 'Ελλην6τrαrδε5. 'Aπδ αoτα, δs Eδfλωoεv f1 &ντιπρ6ocoτro5, 7.8!2 ε0ρioκovτo μi τov5 γovεi5 τov5 καΙ 1.700 oτis Παι-

δoπ6λε15. "Εδcυoε θπΙ πλθoν καi μερικα dλλα ατoιxεTα, 6πω5 π.x. dπδ τα 1.700 α0τα τrαιδια τδv Παtδoτr6λεωv, 218 εl1αv τov5 yoνεT5 τov5 ατi5 xδρε5 τoσ Παρατrετ&oματo5 καΙ i 5 oτηv Α0oτραλiα. Κοcrα τδv 'lo0νιoν τoσ 1950 θγvcbριoε oτδ Διεθvfr 'Ερνθρδv Σταvρδv κι' α0τδ5 oτηv 'Ελλ&δα, δτι μ6voν 63 (!) τιαιδια &τr' τis 1ιλrαδε5 τδv ε0ριoκoμθνcoν θκεi Θα θτr€oτρεφε o-rηv 'Ελλ&δα, τrληv 6μα15, iτrδ 6ρoν5 καi θyyνηoει5. Kοcrα τi5 dρxis δi 'oκτcυβρiov τoU 1950 f1 'Ελλα5 διεβiβαoε τi5 αiτηθεToε5 θyyvηoει5 ατη Γιoυyκooλαβiα καi dv€μεvε την θπιατρoφη Eoτω τδν 63 τrαrδιδv.

'Hμ€ραι

π€νΘoυ5

δι& τδ K.Κ.E.

'Η εiδηoι5 δτι f1 Γrovyκooλαβiα θτιρ6κειτo ν& τrαραδcboη oτi1v 'Ελλ&δα τrαlδlα, Eφερε ooβαρcοτατηv &vαrαραxην o-τδ ΚKΕ' Σ' α0τδ Eβλεπε τηv dτrαρxην παραδ6oεcο5 δλων τδν παtδtδν ! Bρtoκ6μovνα oτδ Boνκoνρθoτl, τfr5 Povμαviα5, 6ταv &κovoα τηv 25 Νoεμβρiov 1950, δτι f1 Γιovyκooλαβiα τrαρEδιδε oτηv 'Ελλαδα oi yo_ νεi5 2t τrαrδι&. 'Hταv yενικδν θθμα oυζητηoεcο5, δxι μ6vov o'τδ KΚE, &λλd καi oτα <dδελφα> τov κ6μματα καi oτδ <μεyαλo Γραφεio> f1 τταραδool5 τ6ν 2t τrαιδlδv o-την 'Ελλαδα. T& πρδτα παιδι&, &λλo:oτε πov θπEατρεφαν oτηv τrατρικη yfl &τrδ τΙ5 30.000 τrερiτrov, τrov εOρioκovτo ατδ Παραπθτασμα. 'H f1μθρα θκεivη Exαρακτηρioθη dτrδ τδ ΚΚΕ δs niμθρα πθνθoν5> ! Tiv τrαραλαβην τδv παιδιδν oτd 'Ελληvo-Γιovyκooλαβικα ouνoρα, Eκαμε θπtτρoτη &πδ &ντtπρooδτroν5: 1) τoσ Ε.Ε. ΣτανρoCl, (κ. Miνδλερ yεν. Γραμματθωs τoσ Ε.Ε. Στανρo0, 2) τo0 oτην 'Ελλ&δα μoviμou &vτιτrρoocbτrov τoσ Διεθνoσ5 'Ερ. ΣτανρoΟ κ. Ι,AMBERT καi 3) τoσ θκτακτov &πεoταλμθvov τo0 ΔιεΘvoσ5 'Ερνθρo0 Σταvρoσ κ. MEVER. 'Αρy6τερα oτη Γlovyκooλαβiα μετθβη παλtν &vτlτrPoσζo1τεiα Σovηδrκfl5 'Επιτρoπfrs τfl πρoτρoτrfl τoσ o.Η.Ε. δια vα ovζητηoη ζητfματα θτrro'τρoφfr5 τδν 'Ελληνoτιαiδωv. 'H θτrιτρoπη μδ θτri κεφαλfr5 τδν "v-rη Σovηδδν SΑI{DSTRoNt (τrρ6εδρov τoσ ΣovηδrκoΟ 'Ερνθρoσ Σταvρoσ),

δtετrioτωoε 6τr εOρioκovτo oτη Γιovyκooλαβiα 9.000 παιδιd, &τr'τα δπoiα 1200 oθ Παιδoτ16λει5 καΙ τα 0τ16λolπα μi τov5 yovεi5 τov5. Tηv 14-3-195 1 μετθδcooαv τd ραδt6φcoνα, 6ττ tγινε 2o5 θπαvοrrrοrrριoμδs 54 τrαtδιδν &τrδ τη Γιoνyκooλαβiα την δ6, 21-5-1951 καi 3os Eπαvατrατριoμδ9 &λλcov 214 παιδιδν. Bραδ0τερα, τηv 17ηv Δεκεμβρioν 1952, κατ& την 7ηv Γεvrκηv Συv6_ 

ι32

Φιλ€λληνε6.
&vθραrτroι τoσ κ6oμoν, μθχρι τικδv oo:ματαrv.

Στδ πλεuρδ τoσ dyωvιζoμθvov

τδv

Eθvov5 θτα1θηoαv δλoι oi τroλιτtoμθνoι &vcυτατωv φιλανθρcυτrικδν καi διoικη-

Δlαφoρoι τrρooo:τrtκ6τητε5 dτrδ αioΘηματα dνθρωπtατικ& καi dπδ o'υyκivηolv τrρδ5 τηv τrληyεToαv Ψvχηv τo0 ζΘνovs μα5 &τr' τδ dπαioιo τrαιδoμ&ζαlμα, Eδειξαv τrρoΘvμΙα καi EνδιαφEρov μ6xρι5 αιrτoΘνo-iα5 oτην τrαρoxi1 βoηθειδv π-ρδ5 την 'Ελλαδα δια τi1v θτriτεvξt τo0 θτrανατrατριoμoσ τδv dταxθθvτo:v τrαtδtδv.

τflv θΘvικηv tτr6θεoιν τoσ θτrαvαποcτρtoμoO τδv 'Ελληvoτrαiδcoν. 'o μ6vιμos voμικδ5 o0μβoνλo5 τoσ ΕΕΣ ατδ Eξαlτερrκδ κ. Πεoματζ6yλov, θτrεδ6θη oδ oκληρδ dγδvα oτα διεθvfr ovv€δρια καi ovo'κ6ψει5 να καμΨη τflv θyκληματικηv &ρνηoιν τoσ 'AvατoλικoU oνvαoτrroμoσ oτην

'Aκ6μη μετεixαν ατΙ5 διεΘvεT5 owεδριαoει5 τrov δρyαvωoαv θπtτρoτrθ5 θτrραyuατoτroiηoαv τilv τrαραλαβηv μερικδv θπανοcπrrριoθθvτωv τrαιδιδv. Καi διd μiv τδv ζfrλov, τδ θvδιαφθρoν, την αι]rτoΘvoiαv καi τi1v oφoδρfl θπlΘvμiα διd vα &xΘfr o' α1oιov τEλo5 τδ ζi'ημα τoσ θπαvαπωrρι_ oμo0 τδν παlδιδv, τrov κοcτθβαλε δ Ε.Ε. Σταυρ65, Θ&i1μπoρo0oε νd io1νριoΘfr κανεi5, δτι δλα αvτd, τd θπEβαλεν εi5 α0τoU5 0ψloτov Eθvικδv καθflκoν' 'Aλλα τi θ& f1μτιoρoOoε vd εiτrfl καvεi5 δr& oεlραv ξθvων τrρooαrτrικoτητωv τrov 6xι dπλδs μ6νov δετθθησαv σvμTrαΘδ5 τrρδ5 τηv 'Ελλαδα, dλλα frλΘαv καr' Eπαvαληψrv o-rη 1cbρα μα5 καi 0πεβληθηoαv oθ κ6τrovs καi αOτoθvoiε5 διd vd θπιτεv1Θfr δ θπαvαποrrριoμδ5 τδv 'Ελληvoταiδωv; "Ετoι: 1) oi FRANGOΙS PONET, τρ6εδρo5 τfls μoviμoυ 'Επrτρoτrfr5 Διε-

καi 

133

2)

:H#;T;
τrαραλαβt1ν

5) 'o κ. 'τfr5
oμoσ

καi τrαρα την θEληoiν τou5.

PΙE Διεθνoσ
παιδt κ. MR

6) -

'o Λ{R. SECR 'Ελλαδακαi
δicυν.

o

δι& ζητf ματα θπαvοcπατριτρo1!s καi δ
ριoμδv
κ.

'Eλλ&δα

δs

&ιrτιτrρ6oocπo5

εoκEφθηoαv τi1v

τδvπαι-

θfrκε5 B)
κ
ν

7) oi κ. δs &ν

R. RoTΗ 0 Δrεθvoσs τδv τvxδ
δcov,

v

διεθvδv 9eyy. s (1950-1951)

πo'i θπα-

Καi θτrrβ τoλικo0
τηv

f1uεδαuδ5 κα

τfrs θπιo"rρoφfl5

τδν τrαιδιδv.

σε δrα

ξvαs &λλos κ ν&

vησιv. 

KEΦAΛA|oΝ

Θ',.

To EPΓoN THΣ ΔIAΣΩΣEΩΣ TΩN πAIΔIΩN
ΣTHN EΛΛAΔA (πAIΔoΦYΛAΓMA)

( Pα.διoφ. lxxλr1oιg τ,Γ1q

δεοizηc.' Απoiλιo: Ι947 ).

Α'M.

Βαoιλiαrtι1q Φρεr

Eντvτrωoιv

'H

Eκκληoι5 α0τη τfr5 Bαorλiooη5 τδv 'Ελληνcυv θκαμε ζcυηρoτατηv o' δλov τδν 'Ελληvrκδν λα6v.

'Ελληv<υv Eλεyεν:

Κατα τ& €yκαivlα

τfr5 πρcbτη5 α0τfr5 τrαιδoτr6λεco5,

lr1

Bαoiλιooα τδν 

o
ζf,

a o

b

-a δ_ a
b o Χ

s .o
I

:)

s
-E.E
ι. cι
ιJ

ω'i

ω!.. Ξl-

x

t,Γ α
Eν
H.ω

ζu

oi Hδ.οv

qE ;Q trΞ t i -u,
,.1'9

sΒ

ι3 ι;

aΗ μts

3-Β

F ; S'
ts
?l o

Φ-' )

?) .<

o<

s

ι.

Φ α
H

aa

a-

o 

137

Φd'η' πoλιτιoμδ xαi πqαxτιιιd πνε6μα. 'oνoμdζω τi1υ παιδoι3πoλη αδτfi 'Ay[αν Εiρ{1νην, yιατi 6λoι iττιθυμo6με xαi ε'ι316μεθα νd iπαν6λθη f1 εΖρfiνη εiq τδl' τ6πoν μαg.'Επi πλ6oy Ει'α dιτδ τδ' παιδια μoυ λt'yεται Εiρfiνη ιιαi 6πωζ dyαπdl τδ παιδ[ μoυ !τoι dyαπ6 6λα τd'παιδυd' τfie 'EλλαδoEι.
γεμdτoL

'H λαiλατrα 6μcυs τroν Eνθoκηψε o'τηv μαρτvρικη ιiπαιθρo &τιδ τδ ovμμoριτoτ16λεμo, θδημιovρyηoε τrρ6βλημα δια την δι&oωoιν τδv τrαιδιδν. Moλoν6τl o' δλη τηv 'Ελλαδα θτrικρατo0oε μεyαλη dναταρα1η, δι6τι τδ πdv oxεδδv flταν διαλελvμθvov, θv τo0τoι9 f1 Bαoιλικη Πρ6voια κατδρθωoε καi iδρvoε κατ& τδ |947 Ετrτd' παιδoτι6λεt5, τro') oνvεκ€vτρcooαv τd &πρooτ&τεuτα τrαιδι&.

'H
καi

oυμφoρ& &πδ τδ Παιδoμιiζωμα

'o

τδ θ ληvικη Κυβ€ρvηoι
€yκληματων,
E0θvs μ6λιs

Mαρτιo5 τo0 7948, flταν δ μηνα5 πoυ θτrρ6κεrτo να θπιooα:ρενθoσv &λλα δεrv& o-rηv 'Ελληνικη vε6τητα. ΠρooετθΘη τδ &τrεxθEoτερov τδν

yαoiα μi δλεs τi5 φιλαvθρ<υπικi5 δρyαvcboεr5 i\ τα lδρvματα τfl5 1cbρα5, ζoτrεvo'ε v& &πoμακριivη, δoov τδ δvvατδv μεyαλ0τερoν dριθμδν π ριoxθ5 τfls Boρεiov πρdξεαl5 τoσ 'Yτro
oμoσ; τrov τrρoθβη ψεω5 'Ελληνoτrαiδcυν.
εiδικδ5 τrαlδoπ6λειs.

ωμα. fl φoβερη α0τη κατd τoσ Ξθvov5 dπειλη, f1 'Eλ

'H 0τrηρεoiα α0τη Eμερiμvηoε δια τηv ovyκθvτρcυoιv τrαlδιδν &τrδ τi5 &τrειλo0μεvε5 περιo1θ5 oθ πρooωρινα κθvτρα doφαλεiα5, &πδ θκεT δθ, oθ

'H Bαoiλroo'α Eκαλεoε καΘ' ξναντrov f1μτroρoΟoε νατηv βoηθηoη δια τηv τrρooταoiαv τδv παlδιδv. "Ετoι θvτδs δλiycov θβδoμαδcov iδρUθηoαν 53 τrαιδoτ16λει5, καi τroλλδν dτr' α0τi5 δρroμθvoν dριθμδv παιδιδν &νθλαβαv vα o'vvτηρηooνv τovλαχlστoν κατα τou5 τrρcbτoν5 μfrvε5 τfr5 λειτovρyiα5 τoν5 iδιωτtκθ5 6ρyαvδoεr5. Ai τrαlδoπ6λει5 δρyαvcbθηoαν καi Ξλεrτo0ρyησαν μi τis πλθov &ρroτε5 τδν oυvθηκδv. Δθv dτr6βλετrαv μ6voν oτδ να Eξαo'φαλio'ovν oτα τιαιδια καθαρι6τητα, ocοματικη dy.yη, Eκτrαiδεvot, ψυxαycογiα καi καλη δια- 

138

τρoφi, dλλ& κατεβληθη εiδικη τr λiα5 τδv τrαιδιδv, ovvετrεiα τo0 xcυρi5 νd τd &τroξεvcboη ovvαιoθ τov5 τrρ6ocυπα, &τrδ τδv τ6πov τfr5 yενvηoεcο5 καi τig παιδικ65 τous θyτU_ τrcooεt5. Xαρακτηρtoτικη εtvαι f1 κατcoτθρco τrερlκoπη &ττδ 26.7.|948 εiδικfr5 θyκυκλiov τfr5 0πηρεoiα5 τrεριθαλψεcυ5 τδν τrαιδιδv, τrρδ5 δλε5 τi5 παιδoπ6λει5, μi τηv δπoiαv ovνtoτδντo μεταξv &λλcοv καi τα Eξfl5:
ιιNd' xαλλιερyoσυ τ'\υ dydπηι' πρδq τοδg yoνεTg xcLi τi1ν υoαταλyiαν τa6 ψωqιoδ δι,jτι α3τd. τd oτoιψεiα dιτoτελo6ι, τi7ν βαoιν τi1E dyωyi1q πoδ θ6λopιεν νd' δciloωμεν"'oταν dyαπd' τoδg yoυεig ιιαi τρ6φεται μ} τi1υ BλπIδα υd yυρio71 ατd yωρι6 τoυ, τδ παιδi μd.g δlδει τiq iyyυfiαειq, 6τι Ξφι dyνd rlioθl1μrlτα, 6τι δΔι, διεφθdρη μBαα εig τi1ν ε3μd'ρειαν τfigπαιδoυπ,jλεωq xαi 6τι iπoμ!νωq θd yiν71 xαλδq πoλlτη6 xαi dyυδE πατριc6-

τηe .'Eπιβdλλεται Επoμ6νω9 8πωg τd' oτελ!1ι1 Bl'διαφ!ρωνται 6πωg τd παιδιd. ζι1τo6ν εiδfiαειq dπd τoδq iδιxo6q τolι', ι,d' τδ. διευxoλι\'ι,oυν υd yρdφoυν εig τd' απ[τια τcoι,, ι'iι' Βπιxoιι,ωιlo6ιl ιιαi τd iδια τd oτελl1η μΔ τδ ηαlρι,d τσlν παιδιdlι, yρdψoυταq εig τδν πρoεδρoυ τije Κoιν6τe1τog, Bφ' 6ool, δ}ι, δiι,αlτα.ι ι,d. yραψουν εis 6λουs τoδg yoνεi6, διd ι,d τδυ πληρoφορf1oοιlν διd τi1ν δyεk'ν τdll' παιδιdlιl xαi τlλοζ πρtπει νd αυμμε_ ρl''οlντcιι τ1|ly lcΙρdy τω1) 6ταν λo.μβανoυν εiδfiαειζ' dπδ τoδs yoνεiq

τωy

r'

Καt { φωνt τoδ (στρατηγoi)) M&ρxoυ
ριdδoυ.

χαι

τfiq Zαγα_

Τδ 'jτrδ καθοδηyηoιν τfr5 Bαorλiooη5 τδν 'Ελληνcυv θεαρεατov Eρyoν τfr5 oνyκεντρcboε<υ5 καi τιρooταo'iα5 τδv 'Ελληνoτrαiδωy &τr' τi1ν καταo_τρoφΙκηv μανiαv τoσ o-vμμoρtτιoμoΟ, ζπεoεv o&v β6μβα o-τηv f1yεoiα τoσ σvμμoρlτισμoU, δι6τι δια τfr5 τrρooταoiα5 τδν τrαιδιδν α0τδν, θτrfr7,θεν dvακoτrη τoσ παιδoμαζ<bματo5. 'H ψεvτoκνβθρνηo'r5 τδν ovμμoρrτδν μt 0π6μvημα τη5 πρδ5 τδν oHE τδ φθιν6πωρov τoσ 1948 <κ αT η yyε ι λ ε> τδ Eρyov τoστo τfr5 διαocboεω5 τδv τrαιδtδν, xαρακτηρf o'αo'α αιilτδ δs <παιδoμαζωμω ! 'lδo0 τi θξεoτ6μrζε κατ& τfr5 "Eλλαδos:
ι'α9γο,pαα lατεq.

παιδo,uαξωμα, τδ πραyριο-τικι\ παιδιlριd'ξωμα τδ ilxαJl'αυ ot μoΚαi πρdyρtατι of.,ttol'cρ1oφαo [ατεg μ6λιq πληρoφoρy']_ θr1iι'cι' 8τι o'i' yol'εiq ατ!'λι,ουy τd" παιδιd. τουq cτiq Λ. Δημoxρατiεq,

ιTδ

dπδ τ'ιjν dv'zαλιd τσ.lν 1.ι'cναδωy τoυζ. TQoyικi; αxηνΔE δrcδραματlαθηααν ποντo6. Καi τd' κακ6μoιρα τι) παιδιd' μετεφ[ρθηoαυ oΔ ατρατ6πεδα fi παρεδ6θηαcν oΔ πλoι3αιεζ oixoy6'υειεq αdι, δπι1ρ{τεg. Γιd ι,d oxεπd'σουl, αδτδ τδ πραypιατιxδ Ξyxλημα, διπλclokιoαυ τd 1dρυβo, yiρω dπd τd δi10εν παιδoμd'ξωμα τδ διx6 ριτlg' ΙΥd' f1 d'λιjθεια yιd' τι)ν xαμπdl'ια αilτfi πoδ ξεoηιιωoαν τ6αoιl τεψl.'ητd. xαi τ6ιlo xυι,ιιιd. of ριoναρyoφασ[στεζ xα.i ο[ πατρων!'g τoυζ)). xαi
τrov Eyινε

iiρy'ιααν

Bπιδ9oριΔg aτd d'ρπclξcLυ τd παιδιd'

1aηιd'

1[.1y γ"e'τεy.ο1.ι!,το'ν d'π' αδτοδg περιoyοil'

'H

Zαxαρι&δou o' Eνα oννθδριoν τζlν <Δημoκρατικδν> yvvαικδv, oτη Bovδαπdoτη τδν ΔεκEμβριoν τoσ 1948 <κατηγγειλε> 

o
a

α

?Ξ

Ξ ξ b

tr

δ

-o

?Ξ ιl:

ffiw# ,,,2

a::..*.*,*

*λ':

'

-x

Ξ
?sδ Pιtοδ

a

*ffi,,.}Ιi ' .
Φ

HJ )ο aω €Ξ EΞ

13^

ti-a

α

Pα

,Ψ J+
Χ>
s--δ o
l> Ξ2)

ΧιE.
οι:
6%

xb

Ξ_ε tr; -s---8δ μ_i
δ
ι-

o
ι,
Χ f

t)

ω

'δ ιι'
δ
-δ ιδ 

L4L
κθντρcυoε τ&

σ' (6λov τδv

παιδιd

κ6oμoν>

τηv Bαoiλiooαv τfr5'Eλλαδos Φρειδερiκην, δτt ovyτ& κ&νη δovλακια κr dλflτε5>
l

<<vα

δε L

τije 'Ελλαδoe ηxαi μ} τi1ν βiα iq π6λειE i) πεθ
ιd'

"'Βcιo[λιooα Φρει_ xαi ε7ι'αι δoυλdιιια
..))

Moναδιxδν Eργoν oτd o6γ1ρovη ιστoρiα τδν 'EΘνδν.

eilλoyiαν τoδ Θεo6ι. 

142

'Η Bαoiλιoo'α

τfr5 'Ελλαδo5, Ξλεyε μεταξv &λλcυv καi τα €ξfr5;

:o δj τrp6εδρo5 τfr5 Kυβερνησεωs K. K. Kαραμανλfr5 θξαiρcυv τδ Eρyoν τfr5 Bαorλrκfr5 Πρol:oiα5 δrα τi5 τιαιδoτ16λε15, θλεyεν με'"ξv &λλcον:

-

τo y(DQιo τωy...

,

Tδ €Θνιxδν χαι Exπoλιτιoτιχδν Eργoν
oτi1ν "Eλλιiδα.
Αi τrαrδoπ6λει5
δrfrλθov 3 φαoει5: Πρcbτη

τδν

Παιδoπ6λειoν

_

&τrδ τfl5 ovoταoεcb5 τov5 μ61ρι

oηuερoν (1947-196|)

-

:

Σ' τr τrρooτατεvΘoOν
σμoσ καi τoσ
(1947-Ι950)-

καταoτρoφfr5 τoσ ovμμoριτιπρoθκνψεν'Eθvικη &v&yκη να

0 παιδιδν. 

A. }'Ι. H tsAΣΙΛΙΣΣΑ ΦPEΙΔ!]PΙKΙΙ, λΙEΣQ ΠAΙΔΙΩ\Τ NΙΙ_\Σ ΠAΙΔoTιfoΛEΩΣ EN

Ιt

αι)τ}ν χαρ&ν των dπδ τδν oυμμoριτoτ6λεμo' θπανεδρoν i&.c' 6τo'ιαe iδρυαεν i'1 Βωoλιν'η Πρ6νoια' 

145

νiκη5. B) <"Ay. 'Avδρθα5> 'Aττrκfl5 καi 9) <<'H Θεoτ6κo5> P6δov. 'Ετιioη5 λειτovρyoΟv oi κατocτθρcυ Ξτrοcyyελματrκi5 oxoλθ5:

1) <"Ayιo5 Κcυvoταντivo5> Σiνδov, Θεooαλoνiκηs ('Ayρoτικη o1oλη). 2) η oiκoκvρικη καi θπαyyελματικη oxoλη <"Ay. Bαρβαρα> 'AΘηvδν.

3)
'Yτrαρxει

f1

'Αyρoτικη καi oiκoκνρrκη o1oλη <'Aγiα "oλyα> Φλcυ-

δθ καi τδ dvαρρcυτηριoν τrαiδcov δ <"Αy, 'Αvδρθα5> Καλαμα'Αττiκfls. Σ' 6λεs τi5 φαoει5 τfls ζcois τδν Παιδlδv &τrδ τfl5 ovoτ&κiov, σεC,Js τδν τrαιδoτr6λεcον μθ1ρι oημερα θκτδs τfrs πvεvματικfrg &vαπτ0ξεcυ9 τrov Ξτνxαν τα παrδια, θκαλλιεργηθη μα τδ εi1εv τδν τραyικδν γεγoν6τcιu &τrδ τδ 1 lαφoρ τroλλα παlδια, δι6τr τ] ψv1η τov5 Kαλλlερyηθηκε, f1 τrioτι5 τrρδ5 τδv Θε6v, f1 Eδραiωot5 τfl5 &ydπηs TΓPδs τδν τrληoioν, l91 &φooi<υoι5 τrρδ5 τδ καθfrκov, Eδιδ&xθηoαν δE, τroλλα καΙ μiαv 1ρηoιμov δl& τηv ζcυηv τixνηv. Γεvικδs τιρoετoιμdoΘηoαv νd yiνovv xρηoιμoι oτηv κoιvcoνiα πoλTτε5, δφ6λrμα oτot1εTα καΙ πvρfrvε5 πρo6δov τoσ xcοριoσ τov5. 'AτroκoρOφcoμα τis ΦoPyfls καi τo0 θvδlα<pθρovτo5 πoν Eδεlξε fl Bαorλικη Πρ6volα, δια τα τrαtδrα αΟτ&, εiναι f1 iδρvoι5 oθ ιiπερδιακ6oια μθρη τδv <Στrιτιδν τo0 ΠαιδιoΟ>, πov &τrετθλεoαv τδv ovyδετικδν κρTκoν τfl5 ζcofr5 τδν τrαιδoτ16λεα:ν μi τηv μετθτrειτα ζαlηv τδν παrδιδν. T& τrαιδια θφoδιoμdνα μθ τα &τrαραiτητα τrvεvματικα ,καi i1θικα θφ6δια τrov dτrEκτηoαv oτis παιδoπ6λει5, yiνovται oτδ <oπiτι τo0 παιδloσ> oτα 1<,:ρι&, τrvρfrvε5 τrρo6δoυ δια τηv θξOψαloιv τoΟ βloτικoΟ καi θκτroλιτιoτικoσ θτrtτθδoν τo0 xα:ριoO τov5.

ρivηs'

10 

cα
E -)

Ξ ο

a

x
Ξ
P

α
Φ

ι
a ι. a
H

-a

-c
R

α

?i o
ts

a

α ιt)

Φ: Ξυ
ι)

?) b,

ξ;
oΧ
ι!

.'l

μ _δ
Χ

Ea 8η bai

\.i!

)'_
.δP

Pδ

b.: ιlP b-c
o-

E I

a

) b
-s tα
δ

I

a

δ o
μ
0

α

α
ι6a
F 

MEPOΣ
F{ tf}FE

Γ',.

Σ,To Γ|AΡAπΕτΑΣMA
KEΦΑΛAIoN
l',.

o ΣYMMoPITΙΣi\εoΣ META THN ΚATAPPEYΣIN

; Mθ την κcrταρρεvσ1v Eτερματioθη Eνα &oκoτro καi Eyκληματικδ <<παιγνiδl> τrov κρ&τηoε τρι&μιoν 1ρ6vια καi ατoixroε τroλν dκριβα ατδv λαδ τfrs 'Ελλαδos.

καv oτην

αixuαλωoiα
Uv

τδν
Kαv
νωστo.

σαν

P's
εμε

i")

Zαxαρι&δη, τoΟ Γo0oια καi τoΟ Bλαντ&. Καi δiv vτρατιηκαv καθ6λoυ, o'jτε τ6τε, o0τε τcbρα πov <<dvαyvcoρiζoνv> odv <λ&θoρ τδ 6τι <δδηyηoαv> τδ λαδ &δrκα oτηv 'Aλβαviα' "Ετot ,λotτrδv, δl& δεΟτερη φoρα, o-0ρΘηκε δ λαδ9 oτδ Παρατ16τασμα. Tηv πρcbτη φoρ& xιλι&δε5 τrαιδl&, τη δεvτερη λαδ9, xιλιαδε5 λαδ5, μαζi καi 

148

ocbπλατo 1τιiπημα

δρεtδv, δι6τι
δo:oαv

o' αιjτδ τηv dτroτvxiα

<δ μoναρχoφασtoμδ5> τi5 oιryκ€ντρcυoε

> τoσ Tiτo, καi 6τl
τou5.

δδν Eλ0θη

τδ

oτi5 τ16λει9, καi dτr(-

τιρ6βλημα τδν

Eφε-

Θερη5

κoτriα τη5'

δ5 πρ&ξιv

'Ελλαδα5>' 'ΕκεT,
f1 δτro

παvcολεΘρiα καΙ τη χρεωtoαν καi τδ τrαrδoμαζωμα θvτoλi5 τooμαδε5, δrακηρ0ol:1

δι <βαατ&με βηξαν δtd
oyτα)).

ld

κατααταots Tταρα-

<<καιvoιiρyrα ζo:η

Χιλιιiδε5
oow

&νΘροrπoι στι6 χδρ€6

τoδ Παραπετιiσματo6.

τfls

Καραβια τδν <&δελφδν κoμματcυv>> εixαν τηv <καλo:oOvη> vα φoρτcbEvα λαδ δλ6κληρo, εiτε τδ t!θελε εiτε 61r, καi v& τδv πεταξow oτδ Παρατrθταoμα. Pcυoικ& καραβrα μδ θτrιδEξιov5 θλιyuovs o-τfl Mεo6yειo (M6oφ Αiyvτrτov, τrαραλiα5 Tovρκiα5, εiτε dτr' ειiθεiα5) δδηyoσν τδ <θπiλεκτo>> κoμματι oτη <μεyαλη μ&vα>>. Tδ τrρooρiζoνv vα yivη μελλovτrκi1 δμαδα κρorioεω5 τoσ δrεΘνoi5 τrρoλεταρtατov. Πoλωvtκd καρdβια, &τr' τδ &λλo μ6ρo5, μEoφ Mεooyε{ov, Γιβραλταρ, MoyΧηs, φΘdvouv καi ξεφoρτcbvow τδ <θμτr6ρεvμα>> oτηv Πoλωviα. Kι' dτr' θκεT, κατα τδv oυvηΘιo'μθvo τρ6τro διαvoμfrs, &λλovs oτθλvovv o-τηv oOyyαρiα, &λλovs o'τilv Toεxooλoβακiα καi &λλov5 dφivow oτηv Πoλωviα. Στi5 Χδρεs τrov φθαvow δlαδραμωriζovταr &λλα τραyικα γεyoν6τα. "Aλλot 1coρroμoi. Παιδιd xαvow τov5 yovεT5. 'o yθρo5 oi &λλo μ6ρos, i yρηα τov oδ dιλλo. Παρθoτηv μ&ρτv5 oθ πoλλd τ6τotα δραμωrα oτην o0yyαρiα. 'Ετri τoλλov5 μflvε5 floαν 1cορloμ€νε5 oiκoyθvεlεs, Xcoρισμθvα dvδρ6yvνα, μ6oα ατi1v iδrα τi1v oOγyαρiα. Καi δθv fjξεραv τroσ βρioκεται δ Evα5 καΙ τroσ δ &λλo5 ! "Ηoαv τ6o-o <<τrρακτlκoi> βλθτrετε oi κovκov6δε5 μδ τ& <&δελφd> κ6μματα, δoτε καv6yιζαv κατα τραΙvα καi κατ& βαy6vrα τδv κ6oμo' Tδ ταδε βαy6vr oτδ dλφα ατρατ6πεδo, τδ δεTvα βαy6vι oτηv &λλη &κρη
1cbρα5
!

Πρooolρtvd, f1 <f1yεoiα> ci5ρroε δ5 Eδραv τi1v Boυδαπθoτη. "oμωs, yρt'lyoρα θτoιμdoθηκε καtvovργια καi μ6vrμη Eδρα, τδ Βovκoνρθατl, 6τιou εΤναι καi f1 Eδρα τfl5 Κ6μrvφoPβ' θκεT f1 <<κλδooα> ζεo-ταivεr τ& <<κλαloo6τroνλα>>.

'H

dτrεφ&oιoε

f1yεo'iα θEλεl πρδτα-τrρδτα vd καταμετρfoη τδ λα6. Δl' αιiτδ καi ζκαμε μr& γενlκη dτιoyραφη 6λoυ τoσ λαoσ. 'Η &τoyραφη 

149

'Aναoιiνταξι5 τδν Κoμμoυνιoτιxδν δυνdμειoν.

i

τovs Σλαβoφδvov5, Ξκριvαv 6τι floαv <<τrρoδoτtκi5> oi 6ρ^yανcbo.εri'N.o.Φ. καi A.Φ.Ζ,, &τrεφ&otoαv να τt5 διαλvooνv καi αττ\ Θ€ol Σxετrκ&
μδ

δρo <αrjτovoμiα>.

' 

150

τo στ

τ& τi5

τδ

τη Θθoι

dρ1θ5 <<"lλtvτεν>.
τfr5

αΣλαβoμακεδoνrκηυ Κoμμoυνιατην oΟoiα, δθv διθφερε dτrδ

'Ετcioη5 τδ o0vΘημα τfr5 <Eiρηvη5> θτθθη oθ xρfloι. 'Ετvτrcooαν τrρoκηρνξεr5 καi dτrεφdoισαv vα τi5 oτεiλoυv ταxυδρoμικδ5 o'τηv 'Ελλαδα. 'Εκληθηoαv 6λα τ& ατελθxη &τr' τi5 Koμματικθs θτrrτρoπθ5 ν& δηλcboow

τrr& τrρ6oωτrα ΔημoκρατιKδv φρoνηματαrv yνcυρiζει

'Ελλ&δα, δr& ν& αταλoσv τrρoκηρ0ξει5 <εiρηvη5>. Στ& τrρ6ocυτrα αι]τ& θoτ&-

δ

καθEvα5 ατην

τδv βαolλlκδv dvακτ6ρωv l M6xρι EκεΤ Eφθαoαv oi <θξvτrvαδε5> καi oi τσαρλωrανιoμoi ! Tα βrβλrαρακlα α'jτ& μτrfrκαν oθ φακ€λλoν5 καi Eκληθηoαv δλα τ& ατελθ1η καi τα μθλη να ταxυδρoμηoovv &τrδ Eνα δ καθiνα5 oτηv ,Ελλ&δα' oi τrερroo6τερoι δθv i1ξεραv τi τrερtεT1αν oi φακελλoι. 

t5t

Tδ K.K.E. δiνει €ντoλd ν' &λλ&ξoυμε δπηxo6τητα!

'AΘρ6ε5 (πρoαγο)γδ6υ oυμμoριτδν! 

152

Διoixηoι5

κ

ΙIρooφ$γων

)).

.. ^ dvΘραrτroι,

'Ετrειδη

oi

_τδ

Ρ1eβ}Ψ:, βρθθηκαv δτroTor δθv Θ& θπrΘυμoσoαv καθ6λov ν& τov5 'δrtrκoσv *ov-

ΚΚΕ

6τr dvαμεoα oτoν5 <τrρ6σφη,εs> 

ι53

βληrεs

!)). 

KEΦAΛAιoΝ

|Α'.

To ΙIAIΔoMAZΩMA META, TtΙN ΚATAPEYΣΙ

τoυs yovεis. 

156

'Aναδιoργd,νιυoι6

τi6 α'Eπιτρoπfr6 τoδ

Παιδoμαζιirματo5> 

157

vιστικoσ κ6μματo5 'Ελλ&δo5,

6τrcυ5

εi1ε 1αραxθfr μετα &τrδ τηv κατ&ρ-

μηxαvιoμ6 τη5.

'Eξυγiανoι6 διδαxτιχoδ πρoσωπιχoδ.

rEΔIo η ΓEΛoIo TtΙΣ EπONITIΣΣAΣ
νv

;

E1oc iδfr μθ

τd μ&τrα μov:

τ16λι τrdvco, τrov ζτ

oτη

δvδ

τfrs

&πδ

Evα5

τfr5 μαθω

λiyα yραμματα. 

ιJ8

TΓTωσειs.

τfrg καi ξθρε ρχεται κ
6τιo

frλθε

ν&

iiξερα dπδ τιoσ δτι εivαt dρκετ& Καi την Ξδr<oξα,

κoλε5 μ6vo τrερt-

0xηv ξαvαβρfrκε τη λ6ξη ΓΕΛΙo εiναl yραμμ€νo. 'ΕκεT δtαπραθθμα <ΓΕΛolo THΣ ΕΠoNΙTΙΣΣΑΣ>" M& f1 δαoκαλα oνμφcυvα μθ τηv θξfyηoι τroν τfl5 Ξκαμα δι& τδ yθλlo καi τδ yελoTo, iκεi βρflκε μι& &ντiθεor. Καi δivovτα5-τroλv o<υαταv& oviτιo-

Kαπcυ5 τrερiεργo5 καi τrtδ τιoλv τρoμαyuθνos, δταν dκoυoα τδ 6voμα Eoτrεuoα vα iδδ τΙ ovμβαivει : 'H <δημoδrδαoκαλtooα> μoσ &vorξε τδ τrερloδικδ (NΕA ΓΕNΙΑ) (<xρovια> 6η, dριθμδ5 φvλλoυ 1, τ]μερoμηviα L-5-1949, οελ. 6). ΚαΙ μoσ εΙrτε 6τr Eκεiνε5 τi5 f1μEρε5 θδiδαoκε
<Γραμματ€α5>>,

ματικ <(σUi,

θα

Γε

βαvω, 6τr o0μφωνα μθ τα λεξικα τoσ ΚKΕ, τδ ΓΕΛlo (yEλιo) εlvαι &τr' τδ yελαco. Tδ ΓΕΛoΙo δμ<ρs μi -oι- εiναι &τr' τδ yελoio-πotδ. AΟτδ θα τδ καταλαβη5 &ν τη λ6ξι αιiτη τη yρ&φει5 μi μικρ& yρ&μμοcrα καi βαλη5 τ6vo. Θα καταλαβαivει5 τηv 6ρθoyραφiα τδv λ€ξεcoν dτr' τη oημαo'iα καΙ dπ' τδ v6ημα τfr5 τrρoταoεω5 τrov θ& τrεριExη τη λθξι α'iτt'1. "Aλλo λoιτrδν yEλιo καi &λλo yελoTo : Κcrr&λαβε5 ;>. <Δiv μπoρδ v& καταλ&βcυ τiτroτα, μoΟ λθyει. Θα τ& yρ&φco oτδ θξfr5 δλα μθ iδτα, ylα v& λεiψεr δ πovoκdφαλo5 τfr5 δρθoyραφiα5, dλλωs τε δθ 1αλαει δ κ6oμo5 &τr' τi5 dvoρθoyραφiε5>. "Ε, τfrs ξαvαλEycυ, &v &πoφαoioη5 αΟτ6, τ6τε εivαι τrρoτlμcbτερo ν& τi1 yραφεl5 TΓ&vτoTε αriτη τη λ6ξr (yελoTo) μδ -oι-, δt6τι, 6τrco5 καταντtioαμε €μεi5 oi κovκoνθδε5, τr&ντα μi -oι- (yελoTor) μ&5 ταιριαζει καi δθv π€φτει λ6yo5 μi iδτα (y€λιo) yrατi αΟτδ τδ xαo'αμε l . . . >.

νo ii τi

yvcbμη

vαλαμ-

ζητηoε

'o

Λ€ανδρo6.

Πρo,ixθη f1 <δαoκαλα> Κoσλα Tζroβ&ρα oi oτ€λεxo5 τfl5 ΕΠoN καi θyκατθλειψε τδ δαoκαλiκl. Tη θθol τη5 oτi1 δlδαoκαλiα τfr5 'Ελληvικfr5 κατ€λαβε καπoιo5 νθo5,dν&τrηρo5 τoσ σvμμoριτoTΓoλθμov, δ δτroio5 Eκτδ5 τδv τrρoo6vτcov τov ( !) (Γ' ταξεω5 Δημoτrκoo αιiτδ5) εi1ε θτri 

159

τrαει δ dvαπλη

os δθv εi1ε θπιo-rρθψεr καi δ yρoμoi τoU κ6 μελfl θτrιτρoπηv,l)'Εξ θvδ5 εiδrκoσ ματθα5 2) θvδs θμτrεiρoν yραμματtκoσ καi 3) Evδs Eκ τδν yoν€cov, δι& να Eξεταoη τηv τrρ6oδo τδv τrαιδιδv oτηv Eλληvlκη yλδo-oα, την Γεcυyραφiα καΙ τηv ioτoρiα τfrs 'Eλλαδos.
"HλΘαv

Eξεταoει5 τελεicooαv. 'Yπεyρ&φη τrρακτικ6v, ιllπεβληθη oτδν yραμμαrθα τoΟ κ6μματo9, θκεTvo5 τδ 0τrθβαλε πιδ τrαvω κ.o.κ. Περιελ_dμβαvε πρ6oδov τδv τrαιδtδv ατηv θλληvικη yλδooα, τηv ioτoρiα καΙ iδιαιτ€ραlg oτα... - "Ετot
!

'H θξεταoτrκη θπιτρoτιη κατηρτioθη €τot 1) Καραvαoo5 (τrατiρα5 τoσ Λε&vδρoν) 2) .......... (Ξμπεrρo5). 3) .......... θνα9 yovε05.

:

Πρ6εδρo5, εiδrκ65

!

oi

τroλιτικα τ& τrαιδια μαθαivow 'Eλληvrκ& yραμματα ! ! 'Ελληvrκην yλ6ooαv, dπoκτoUv 'Ελληνlκr\v o'wεiδηoιν μθ τoν5 Καραν&oηδε5 !

'Η Boυλγαρtα Ειπαιδειiει Σλιiβoυ5 δαoxιiλoυ5
Παrδoμιiζωμα.

δι& τδ 

1

t]Ο

μ€τρα δl& την τfr5 yλcboo'ηg μA
τrερroδtκ& δι&

&

ικfrs

'Ετri τrλβoν oi μαΘηταi διαβαζαv καi μ&Θαrvαv τη yλδooα τovs (αι<6μη καΙ τcbρα (τoτ γiνεταr) dτr' την καθημερlνη θφημερiδα τδv 'Ελλfνωv <τrρoo"φ0yα:v> τ] δτroiα yραφεται ατην 'Ελληvικη καi Σλαβικη yλδooα (δπω5 την διεμ6ρφαroαv τα yλ<υooικ& o'vvερyεl'α τδv Σλ&βων). Στi9 oελiδε5 τrov yραφovται oθ oλαβικη yλδooα, -ιiπ&ρxει εiδlκδ τμfrμα _ Λεξrλ6yιo - δτrov λ0oνταr oi yραμματικis dτιoρiεg θτri τfr5 δtαμoρφαrθεioη5 Σλαβtκfr5 yλcbo'oη5, η δτroiα δδν εiναι &λλη &π-δ την Bovλyαρικfl. Δι& τηv <θξνyiανo'ι> τo0 διδακτικoσ τrρooωτrικoΟ τδv Σλαβcov δαo'καλcov, Ξλαβαv καi αOτoi _ f1 δrδακτικη l91yεoiα τδv Σλαβoφcbνωv &vαλoyα μθτρα μδ θκεTνα τrov Ξλαβαv oi Κoμμoυvtoταi. <'Εξιryiαvαv>>λolπδv

yαρiα.

τ&

δικδ

λ.ξ

τo0 ΚΚΕ καi τδ ovμφEρov τfl5 K6μrνφoρu. 'Η δtδακτικη f1yεoiα τδv Σλαβoφcbνcov, τrρoxcbρηoε καi oδ ovoτηματικcbτερη κατdρτιoι Σλαβcov δαoκαλcρv. Ζiμηoε dτr' τδ ΚΚΕ v& καμη ξεxωριo_τ& δtδαo"καλεiα δι& την καταρτlotv Σλ&βcoν δαoκαλαrν. Tδ KKΕ Eβoηθηoε, φvo'ικα, καi μαλrατα owθoτηoε v& καταρτιoΘo0ν oi Σλαβoι δαoκαλoι dπδ <εiδrκov5> Σλαβov5 τrαrδαycυyo05 . . Mετα &τιδ τηv dτr6φαoι αν"Γi καΙ κατ6τrtv oυvεvvoηoεcos μθ τδ Κoμμovνtατtκδ κ6μμα Bovλyαρiα5, iδρνθη ατη Boνλyαρiα διδαoκαλεiov δι& καταρτrotv Σλαβωv δαακ&λcov. Τδ διδαoκαλεio Eλειτo0ρyησε μθ διδακτικδ πρoocoτrικδ Bovλyαρικ6, oτη Bovλyαρiα κατ& τα hη L952-l953 καΙ θoτroι.lδασαv θκετ &vω τδv 50 δαoκαλιooδv. 'Ev σvνεχεig, τδ <Σλαβoμακεδoνικδ> τμfrμα Eλαμβαvε διαρκδ5 μθτρα (καi αημεραdκ6μη) ci5ατεv& μfl μεivow oi Σλαβ6φcoνoι <<dvαλφαβητor> καi διoρiζει,6τroν εΤvαr &v&yκη, Σλαβoν5 δαoκαλov5.
!

καi αΟτoi τδ διδακτtκ6 τoυ5 τrρoocoτrtκ6. "Εδια:ξαν δλoυ5 iκεivoνg τrov εi1αv <τιτoΤκi5> iδθε5 καi ατη θEoι τov5 Ξβαλαν <yvηoioυ5> δαoκαλov5, &φoolωμEvov5 oτα Σλαβικα iδανικα, δπcυ5 τα καθ<bριζαν oi &τroφαoει5 

ΚEΦAΛΑloN

ΙB',.

ΙΙ ΨΩPA MoNIMo ΦAINoMENo ΣTA πAIΔIA

ζo:η oθ xδρε5 τroν < . . . ρEει μθλι καi y&λω καi 6πov τ& τrαlδια λvμπoσy o-τi1v ειrrvxiα . . . >.

(.

. . κo-

11 

162

ξεxαo'θoUv δια v& &ντr voyταt oτδ τα ση
τα

τδ κσ δ .fls

ιs

TΓo

δv καΙ τδv ληoτε
&τrδ 500 τrαtδι&,

τov5

ιiτrεvθ0vov5
ιζαv
δr& v& φδvε

'

o'τ& δα!

μEτρcou 1τρoσ-

τfrs

"Εναs δrαoτημα

δ5

'Aτr' αrjτ& 15 τrερiπoν &τrδ δvατv1ημo'.o (τrviyηκαv, ζτrεoαν dτrδ τrαρ&θυρα καi oκoτcbθηκαv, τroδoπατηθηκαv καi τrθθαvαv κατd τηv μεταφoρ&ν τoν5 μ€oα oτ& α'iτoκiνητα, oκoτd>Θηκαv dτrδ α'jτoκivητα, Evα oκoτωθηκε δ16τι Eπεoε f1 ντovλ&τrα καi τδ κτνπηoε κ.λ.τr.). Περi τ& 25 τrθΘαvαv dπδ τvφo τδ 1948, δταv <ιjτιoδθ1τηκαv>τ& τrαιδl& oi 1δρε5 τo0 παραπεταoματo5.

ζαlfrs λotτrδv, δνo Eτδv, τr€θαναν Σθ διαoτημα

θτδv μ ν, oτδ

τδv

Eπfrλθαν oτδ τrαιδoμαζcυμα oθ εiκ6vα τδv μθτρων πρooταoiα5 τrερloo6τερα &τrδ 150 τrαιδt&.

δi K6κκαληs, θβεβαicυoε τov5 yovεi5 τδv τrαlδlδv o'θ ξvα o'w6δρro oτη ΠρEoτrα δτι τ& τrαιδtα ζoσν ζωτ), την δτroiαv oUτε ατδv ιiπνo τoυ5 δiv εiδαv!Δθv flμπoρoOμε, δμcο5, vα dδrκηoovμε τΙ5 xδρε5 τo0 Παρατrεταoματo5, oθ Evα &λλo κεφαλαιoν. 'Ενδ oτd μEτρα τrρoαταoiα5 floαv φειδcoλi5, oτ& μ6τρα δι& v& τroτioow τ& παιδια μδ μαρξιoμδ ατ& oxoλεTα καi oτi5 oxoλig, floαv τrλovo'toτr&ρoxε5 ! "Α5 iδoσμε τrδs Eλνoε τ& τrρoβλriματα τfr5 ζcofl5 τδv παιδιδy l:1 καθε Χcbρα.

αΟτi1 floαv θyκαταλελειμμ6vα l Kα) v& oκεφθfr καvεi5, δτr l'!1 f1yεo'iα τo0 ΚKΕ διετvμτrαvlζε, δτl τd τrαlδr& ζoσv <εOτνxιoμθvα> !'Η δθ Zαxαριαδov, <<κατηyyειλε> ατδv κ6oμo 6τι: <Tα τrαrδlα τfl5 'Ελλαδo5, τ& &ρτrαξε f1 Bαoiλrooα Φρειδερiκη καΙ τd oτiβαξε o"τ& ooκ&κtα καi τrεθαivow dπδ τηv τrεTvα>, 'Εvδ dπδ 18.000 'Ελλην6τrovλα πov ocbθηκαv dτrδ τδv κivδwov τfr5 &ρτrαyfl5 dπδ τo05 o-υμμoρiτε5 καΙ Eζηoαv oθ τrαtδoτr6λει5 τrov θτrρooτατεvε l91 Bαo'rλrκη Πρ6νoια, τr€θαvαν εi9 διαατημα 3 θτδv, μ6vov 8 τrαιδld ! KαΙ μ6νov f1 παραβoλη α0τδv τδv oτoιxεicoν εiναt iκαvη v& δci:oη o*τδv dvαyvδo"τη μiα iδθα, δl& τ& <<μ6τρα τrρooταoiα5> τ& δτroΙα EλαβετδΠαρατrθταoμα ! Καi δμcos δtεκηρvo'oαv, δτι τ& τrαtδl& ζoOv <<τrαραδειoEνrα>>. 'o

νo εivαι μ6vov τδ K.K.Ε. τrov ξερiζ<ooε τ& τrαιδlα καi τα βαo&νtoε o'τov5 δρ6μoυ5, oτ& αΟτoκivητα, καi o'τα τραTvα μδ &τελεicoτε5 μετακιvfloεr5. 'Aλλ& δrα τα δvoτv1fluωrα καΙ δr& τδv τ0φov,τi θα ημτroρoooαv vα μ&5 πoOv oi <dδελφis> τoσ ΚΚΕ χδρεs; Δδv 1coρεi τiτroτε. Tα τrαrδl& &πδ τηv &πoψr

θαtναv dτrδ φvματiωo't καi μερrκδ9 &λλε5 φvoroλoyικi5, Kαi δr& δo τιoσμε αiτiε5, μτroρoσoε vαioxυρroΘfr καvεi56τt oi θ&νατor αιrroifloαv &τroτθλεoμα τδν κακovxlδv καi ταλαιπ<υριδv τrot 0τr€oτηo-αu τd παιδl& Eπi δνo xρ6νια, dτrδ τηv δρα τrov &ρπα1τηκαv Ecog τδ καlρδ τrov θyκατεoτ&θηoαv μ6vιμα o'i κατroto μ6ρo5."Αν καΙ δr& τi5 ταλαιτrαrρiε5 α'jτδ50πε0θv&5

δι&ρρolα κ.o.κ.

Καi τ& 0τ16λolτrα dπδ

δl&φoρε5 αiτiε5, δτrcε5 μoλvvoεt5, φvματicυot,

'tΙ

ζ-t
oi

τδν παιδιδν oτδ

παραπ€τασμα.

xδρε5 τoσ Παρατrεταo'ματo5 ζλvoαv τδ πρ6βλημα τfr5 διαμovfr5, 

163 διατρoφfr5 καi tyειvfl5 περιθ&λγεω5
νθφερε

'H

o' αιrri5 καi 6xι

'Ελληνoτrαiδcυv κvρicυ5 δπcυ5 ovoτ& παιδι&. Povμανiα καi ΠoλωvΙα dτrεφαoιoαν vα oιryκεvτρo:oow τd τrαιδι&
δτrco5 oννθφερε

τδv

ρrα δτroν τ& Eyκατ6ατηoε o_rηv dρxi1. 'H 'Αλβανiα τrρoc,:θoσoε 6λα τ& τrαιδια τrρδ5

τi5 βoρει6τερε5 χδρεs, δ16τι Eytvε μεταβατικδ5 oταθμδ5. Συνεκ€ντρcυvε καi τrρocυθoOoε τ& τrαtδι&. Mθ τηv Γιovγκooλαβiα δrεκ6τrηoαv αi o1θoεl5 καi Eκεiνη Ξλαβε &λλα μθτρα, δικα τη5. Mιd ovνεδρiαor5 τιov θτolμαoθηκε vα yiνη oτηv Πoλωviα μδ &vτlτrρoocυτrov5 δλcυv τδv xα:ρδv, ξEνov5 καΙ "Ελληvα5, δι& ν& oνζητηθfl τδ τrρ6βλημα δrαβrcboεo:5 τδv τrαιδlδν, ματαtcbθηκε τδv AUyovoτo τoo 1949

μδ Eτrθμβαor τfl5 K6μrvφoPβ, δι6τl EτrflλΘε f1 καταρρενol5. "Eτol dφEΘηκε vα λ0oη καθε 1cbρα δτrcο5 θθλει καi τrρδ τrαντδ5 δτrωs τfrs ovμφ€ρεl, τα πρoβληματα τfl5 διαμoνfr5, διcrrρoφfl5 καi 0yιεινfl5 τrεριθαλψεcυ5 τδv τrαιδrδν. Tδ ζητημα τδv μεy&λcυν τrαιδoτr6λεωv παρoUolαoΘη dτrδ δνo τιλεvρθ5: Miα θετικη μiα dρνητικη: α) 'H δημrovρyiα μr&5 i\ δ0o τδ τroλv παιδoτr6λεcυν δl& δλα τα τrαιδι& (5-6 xιλtαδεs) τrαρoνoiαζε μθyα oiκoνoμικδv τιλεoνθκτημα. Kαi αιrιδ δδηyηoε τi1v Πoλωνiα ν& δημιovρyηoη μ6vo μι& μεy&λη τrαιδ6τroλι μδ 4.500 €cο5 5.000 τrαrδr& καi τη Povμαviα, v& o'ιryκεντρcboη τ& τrαιδtd oi δvδ μεy&λε5 τrαιδoτ16λει5 μια μθ 4.000 τrαιδι& καi μια μθ 1.000 Eco5 1.500.'Ετrioη5, l] 'iτrαρξr5 μl&5 μ6vov τrαιδoτr6λεco5 τιεριcbριζε τi5 dνξκε5 oδ τrρoocoπtκδ (0τrηρετrκδ, δroικητικδ καi θκπαtδειrτικδ). Mπoρo0oε ζτot ν& δρyαvcoθfr μ6voν μiα 0τrηρεoiα δlα τ& ζητηματα δrατρoφfl5, μiα δι& τi1v tylεlvi1 τrερiθαλψl καi μiα δr& κ&θε &λλo ζη.ημo. 'Εvδ &ν ζμεvαy τα τrαιδιd o'i τιoλλθs παιδoπ6λε15, καθε μt& θα θxρειαζετo δλε5 τi5 Παρovoiαζε, θτrioη5, ')πηρεo'iε5. η 'jτιαρξι5 μt&5 τrαlδoτ16λεω5 καΙ τ& Ξξfrs τrλεovεκτηματα: Mτιoρoσoαv oi .Ελληvεsv& EτιloκEτrτcovται μtα καi καλη 6λα τ& ξθνor- καi τrρoτrαντδ5 oi παιδrα. Mπoρo0oαν καi oi κoνκovθδε5 ν& oιryκεντρδvow 6λo τδ ττρoocoτrικδ καi v& καvovv μt& δvlαiα καθoδηyηor. β) Tαvτo1ρ6νω5 , δ o'ιryκεvτρωμEvog 6yκo5 τδv xιλιαδcov τrαιδtδv δημlovρyoOoε καi ooβαρcbτατα τrρoβληματα καi κtvδνvoν5 oi β&ρo5 τov5. i) Κivδwo5 μεy&λo5 τrρoηρxετo dπδ τΙs λorμcbδει5 &ρρcboτειε5. Καi δθv μτr6ρεoαv v& τδv dτroφξoνν o'iτε f1 Πoλωνiα oUτε f1 Poνμαviα, τrαρ' δλα τ& δρακ6vτεια μθτρα τcρoφvλ&ξεω5, τro'j dλαβε τoιiλαχtστov f1 Πoλcoviα. 2) 'Yπfrρxαv κiνδvνoι δμαδtκδν δνo-τv1ηματων (πνρκαiδv, δηλητηριαo'εolν).

3) Kακi1 δrατρoφη. Πδ5 i1μτroρoΟoε ξvα μαyειρεTo, δoo μεyαλo καi dvfrταv, vd θρθψη καλα 4-5 xιλlαδε5 παιδl&; "Ετrρετrε v& τrερrμEvovν oτη yραμμfl κατα Eκατovταδε5, ν& τελεlcboη f1 τrρcbτη δμ&δα (μi 1.000 λ.x. τrαιδι&) ζτrειτα ν& τrρo1coρηoη f1 δε0τερη, Ξπεtτα f1 τρiτη κ.o.κ.

4)

ψv1lκη ζcoη τδv τrαtδtδν. "Εyιvε μαρτvρrκη a-5 xrλrαδcυv τrαιδtδv κλεtoμ€vωv μθoα oi Evα xδρo τrερrφραyu€ζωη
Kακθ5 Eτrrδραo'εl5 o'τfl

l:1 

1.64

vo

χωρΙs. σUστημαTlκd τrαιyviδlα,.x ρiπατo, μθoα ατΙ9 φα:vθ5 καi φαo-αρiiζ βlcboεαl5 ε0vooσoε τi1v δrdδoo.tv τδv

o καi εOxαρrστo

αιrτο5 o'}j6τro5 δια-

TΓε-

Παιδ6πoλι6

-

Φυλαxιi ! (oτ{ Poυμανiα) 

t65

"Επεσε dπd τδ παρdθυqo xαi !,yινε xoμμdτια ! 

166 τi5^oκαλε5, τrρooi1ετε,μη ods ξ.φ0yη καvθyα τrαlδi dτr' τ& παρ&θvρα καΙ

τrαθovμε κανθvα δvoτ0xημα...>>

Παδιd' φαυτdαματα'.. d.π' τi7ν πεiyα!

Tδ o'vo_oiτlδ τov5 flταv f1 yν<bριμη dτr'τ6 o1oλεio τov5 μερiδα τrεiνα5. 'Eδδ 6μc,:5, τ& τrαlδι& δo0λεvαν, flταv καi πιδ pιεyαλα, καΙ εixαν τηv &ξi'' cυo'ι ν& φ&vε τoΟλ&χιστov λiyα δρ&μlα τrαρατrαvλ!

oTτωs η TΓεlvα.

χασoUμε.

Πoqεlα iπιoτρoφΓ1g... oτi1υ' Ελλιj'δα. 

ι67

oi

Eπαv&αταot>.

'Επi τρ[α

yq6νια φoρoι5αανε τd' μα69α'

:N 

168

t-1^ oεΛφ τoια

εξ1ριgτlrcιo yp&μμα:

<<... πεταξαμε τδ τr6vΘogΙ Σταvραμε vα εioαl..'>, Eyραφαv ! Nτρετr6μovνατrov θλαμβαvα 'τErα !

Παιδ6πoλ ι6 (zτ'ι6Pζeλετ5 > Πoλωνiα5. 

170

ΙIαιδoπ6λeι5 oτi1ν Toe1ooλoβαxiα.
μi τi5 πληρoφoρiε5 τrov εi1α δταv δl& τrρ<bτηv φoραv Eτrfryα χδρε5 τofr Παρατrεταoματo5, f1 Toixoo_λoβακiα 'δiv iiorl, ,α ".αρη 1αιδlα καΙ μ6voν δταν την &ναyκαoε l]'Κ6μrvφορμ €δdxθη κα', &ρxiv 3000 Eω5 3.50ο.
Σ0_μφcoνα oτis^

,

. 'Επιζητηoαμε ν& o.υvαvτηθoσμε μθ τδ dρu6δro τιρ6o.ωτro δια τ& τηματα τδν τrαιδtδν-τflv yvναiκα τrov yρ&φorrμ, ,.oρo'rαvω_καi ζη5θv
μ&5 θδθ1θη

κατdoταo'ι τδν τrωδtδν
βρηκαμε

μα5, μαs θδθxθη 0τcαλληλo5

Καi μ6νoν δταv

!

Ξφθα
l

τδ καλoκαTρι τoσ

β) Bρfrκαv δ5 τ6τro -καταλληλo δl& τrαιδ&κlα 3-1O x oτρατ6τιεδα, δτrov o'uyκ€ντρcυναν oi ΓερuαvoΙ τoν5 αixu μ6νov δταv &τrεlλoσoε ν& iξovτcboη τ& τrαrδr& δ τvφδ5, iδ 

L7t

μερoλ6Υι6 μoν, σχετlKα μθ μι& iτri-

μι& δρα δλ6κληρη, ν& &νακαλνψcυ ατroιos μo0 0τrθδεlξε, v& π&co yvρ<υ ια τ16ρτα v& μτrδ oυλα). Bρflκα τηv l Δiν εiδα καvθvα

την τroλts τoλv

dιs.

α.

τrαιδικδ oταθμδ εioαι, σUναyωνl
Γερuανoi εi1αν τ& εiδα τ&
Mθ

Pci:τηoα πoσ εiναt ivηoι : <Mθoα oτδv

TΓαιδιd, τ& διεoκ6ρπιoαν oδ δι&φoρ oτ& νoooκoμεiα. -_

ν01τε5 yvριζα τ& voooκoμεiα τfr5 π6λεco5 δι& ν& 'βρi&ovται τ& τrαιδlα. oΟτε κατcbρθcυoα τroι& *α'&oiαo, ' διατrιατcbocυ'oδ voooκoμεΙα, δθν i'1ξερ-αν ;& ;'ρρω οL", δι6τt, Eτoι 6Ι.s' καi τi oτolχεTα ^εixε 'rroο &κjrβδ5 εiναιoi ,ooλ*ομ.s ηκαμε τ& τrαιδια' δι6τι τδ καθθvα. kαι Oτrflρx&v τrεριτrτcbo oτδ νεκρoταφεTov . . . )). &λλo μετετθθη oθ dλa,δ voooκoμεio καi &λλo . . .

λ,;ηtiaδη *"ι δvδ

Mεθo6ααy τd. xoρ[τ6ια xαi τd' τιατ!,ατQεΨαν"!!

τικ6, oδ

μερrκov5 oταθμov5, Eκαvε 

#.ffi
β
9"Α9

o

,Jθff,,.: #.si
,,ffi

I

b

Χ
ι-

€

E
(ο_

δ a

-o

ιο

a

ιο
-δ δ

α Χ
H

-o

b :)

ι-

G
ιJ

α
a

ι'

-s
^)
!o

x )
ι-

-a

Ξ

o

δ

ffi

;a
o

o-

δ

α o
I t

) b
o

-δ
6δ

α
H

δ

x

-o

Ξ

ι2) o 

175

oi5

μrλfo<o

dμθocos.

κ'o

Mαυqdxηe>. 

ι76 'Αφoσ, λolπdv, εiναι τ<bρα δv6μιαυ xρoνδv, oκEφθηκα, δτι oτδ, flταv δ5 Evδ5 Ξτov5 τδ τroλν-τroλ0. Kαi θτrειδη εi1αv oτεiλει τα μcoρ& oτην Toεxooλoβακiα, τηλεyραφηoα oτδν 0τrε0θwo τfr5 Toε1ooλoβακiα5 v& μoU δcboη oτoιxεTα δι& τδ Γιανν&κη Γκριτζcbvα τoΟ Κδoτα καi τfl5 Διαμαvτcυ5. 'o 0πε0θvνo5 μoΟ dπ-ηvτηoε dμθoω5 6τι δiν 0π&ρ1ει oτα μητρδα, Kατα oνviτrεια δδv 0τr&ρ1ει καi oτoν5 τrαιδtκov5 oταθμov5 τ6τoιo δvoμα. Στραφηκα πρδ5 την κoιν6τητα τoi Mπoσλκε5. 'Aτrδ θκεi μo0 ζδωoαv πληρoφoρiεs σUyKεχUμθvε5. "oλα τ& τrαιδι& 6φνγαv. μoσ dτrηvτηoαν. Mια δμcos yυ,νατKα, τroν 6ταν 3διcοξαv τα μικρ& dττδ τδ Mτroσλκε5 δi& τηv Toε1oo'λoβακiα flταv ατδ τραTvo, μθ θβεβαicooε, δτt Evα μtκρ6, δ Γιαvνακη5 Γκρlτζcbvα5, flταv βαρεl& &ρρωoτo καi δθν τδ Ξβαλαv oτδ βαy6vι τoΟ τραiνov, Trαρ& τδ y0ριoαv τrlocυ καi, δτrω5 Eμαθε, τιθθαvε &μEo_ω5 oτδ
Mτroσλκε5

"Eτoι λolτ16ν, &φoo oτηv To'εxooλoβακiα'δθv πfryε, &φofr εi1α τη διαβεβαiωol dπδ τδ Mτroσλκε5 καi μαλloτα μθ κ&τotε5 λετrτoμθρεlε5, δτr τr€Θαvε, πflρα Eνα 1αρτi &τrδ Eκεiνα τrov yρ&φαμε τ& <o"vλλvτrητηρια> καi Eδωoα dτrαvτηoι oτδ φiλo μov <.."Mετ& μεyαλη5 λ0τrη5 ooσ dvαyyθλλoνμε, δτι παρ' 6λε5 τi5 πρooτrαΘειε5 τroν καταβ&λαμε δι& την δι&oωoi τov δiν κατoρΘcboαμε vα τδ διαoα:oovμε . . . dτrεβi<υoε τηv . . . εi5 Mτroiλκε5 τfr5 Γroιryκooλαβiα5. Σ&5 oφiyyoνμε τδ x6ρr κλτr' Bovδατrθo'τη τfl . . . Γ. Mαvovκαs (Poυμε:

MπoΟλκε5.

δvo iτδv. Tαρα1θηκα μ6λι5 θλαβα τδ yραμμα. 'Aμθoc,:s iζητηo'α θξηγηoει5 dτr' τηv Toε1oo'λoβακiα. Moσ δ6θηκε &τrαvτηoι5, μoσ oτdλθηκε καΙ φωτoγραφiα τoσ μrκρoσ τro0 ' . . τδv ε1xαμε τrεθαvει μδ τi5 <μαρκε5>> κλτr. 'Aτrεκαλνφθη,λorτr6v, δτι δ <Mαvρακη5>, τδ τrαιδΙ τroν εixαν βαπτioειoi iτrιτρoτri5 dναyναrρioεα:g, flταvτιρωyuαrικ& δ Γlαvvακη5 Γκρrτζcbνα5. 'Επi Evα 1ρ6vo, τδv τrρδτo 1ρ6vo τfrs ζωfls τov, δνoμ&ζετo Γιαvvακηs. 'Ετri δvδ xρ6vια dφερε τδ 6voμα <Mαvρ&κη5>, θπειδη flταv μελαxρoιvδ καi λiyo μαiρo. Tελrκ& ξαvαβρflκε τδ δνoμα τov, τδ τrραyuατrκ6, Γιανvακη5. 'Αρy6τερα ΞμαΘα τi εΤxε yivει oτδ Mτroσλκε5. 'ΕκεT δταv <φ6ρτωvαv)) τ& βρ€φη, εTδαv τδ μικρδ τrov flταv βαρεrα dρραloτo &λλα, δl& νd &τroφ0yow Ξξoδα(!), &v τrθΘαιvε oτd 1θρlα τoν5, τδ πθταξαv μδ τρ6τro oτδ βαγ6vι, 1οoρi5 ν& τδ καταλ&βovy oi yυvαTκε5, τrov θv6μroαv δτικραττ]θηκε καi, &ρy6τερα, θπειδfl δiv τδv ξαvαεTδαν, v6μιoαν τrδ5 τr€θανε. 'Αλλd δ

'ΕκεTvo τδ <τrαρ' δλα5 τ&5 τrρooπαθεiα5 τrov καταβαλαμε δr& την διαocυoi τoν> εivαι φρ&ol5 oτερε6τvπη τrov yραφαμε oθ δλε5 τi5 dτrαvτηoει5 καθ' 0τr6δειξιv τoσ Κ6κκαλη. Εiναr φραoι5'<δlτιλcoμccτικη>, dπδ τδ λεξικδ τfr5 τrαλη&5 βλαxoδημαρxικfr5 διτrλcυματiα5. "Ελαβε, λoιτ16ν, δ φiλo5 μov Γκρlτζ<i:να5 τδ <θλιβερδ> Eyyραφ6 μα5, θoφιξε την καρδια τov καi, δπco5 καi dλλoι &νθρcoπor, &ρxιoε κι'θκεTvo5 ν& ξεxv& τδ θαvατo ( !) τoΟ μrκρoi τrαιδιoσ τov. Tδv 1ειμδνα τoU 1950-1951 i\μovv oτδ Boυκoυρθoτι. 'ΕκεT μoΟ Eρ1εταl Evα κατεπεTyov yρ&μμα dπδ τη Σoβιετtκη "Ενcοoι, τc&λr &πδ τδ φiλo μou Γκριτζcbvα. Moσ Ξyραφε, 6τt τoσ yραψαvε φiλoι τoν dτιδ τηv Toε1ooλoβακiα δτt Evα μrκρδ τrαιδi τδ δτroTov δtv &vεζητεTτo &τrδ καv€vαv, Ξμotαζε κccrαπληκτtκ& μθ τδv Γκριτζcbvα καi κατα τηv yvcbμηv τov5 flταν τδ παιδi τov,τroν κατ& λαθo5 1o<υ5, τoσ yρ&ψαμε 6τι τrθθαvε rτρδ

λι<bτη5)>. 

!.77

μlKρδs Γιαvνακη5-Mαvρ&κη5
φαμε iμεT5 . .

xovv καi &λλα' Πoι6s ξEρεl καi τroι65 βεβαιδvεl &v εivαι τrραyuατικ& τrαιδι& Eκεiνων τroU τ& τrεριμ€vow

.

κι' oΙ

θτrtτρoτrd5 μα5. Tθτolα δραματα, i1μπoρεT v& 0π&ρ-

καi τr&λι Γιαvνακη5

μεyαλcoνε καi &5 yρα-

τ& 40 αΟτα
;

βρ6φη

Παιδoπ6λ€ι5 τη5'Aλβαν[α5.

μελητεiε5, νoooκoμεiα, δrεθνεi5 <yιαφκε5>, φvλακ€5, o-rρατ6τιεδα' δrα τov5 αi1uαλcbτov5 τroλθμov καΙ τov5 <0τr6τrτov5> ανμμoρiτε5, ατρατ6πεδα yvvαικoτrαiδcυv, κθντρα o'ιryκεvτρcboεωs στρατoλoyoνμ6vc,:v dπδ τδ θξωτερrκδ καΙ 0τrηρεoiα τrρocυθηoεc,r5 ατΙ5 1δρε5 τoo Παραπεταoματo5 καi oτi5 σvμμoριτoκρccroOμεvε5 τrερlo1θ5, δ ιαφ6ρcυv εiδδν 1ρηoiμcυv oτην dνταρoiα.

'H 'Αλβανiα δθ oταθηκε <τυ1ερη> ν& <διαπαιδαyωyηoη> 'Ελλην6τovλα δι& τroλλ& xρ6νια, 6τrcυ5 oi &λλε5 1δρε5 τoΟ Παραπεταoματo5. M6νoν δυδ xρ6νια τrρooEφερε τi5 0πηρεoiεs τηs oτδ ΚΚE oxετικ& μθτδ παlδoμαζcυμα, Eνδ oi dλλεs xδρε5 κρατoOv τ& τrαlδι& Eδδ καi 13 1ρ6vια' 'Aπ' την &ρxη dκ6μα τfl5 dνταρoiα5, oi 'Αλβανoi ζδωoαv τ& μEoα δι& v& κdμoνv oi ov.'μcρiτε5 oτη xcbρα τov5 &τroθfrκε5 μθπvρoμα1lκα, Ξπt-

'Aπo τδv M&ρτιo, 6μω5, τoσ 1948 μθ1ρι την "Ανoιξr τoU 1950 'Aλβαviα EτrεφoρτΙoθη καi μθ τδ τrαrδoμαζcυμα. "Avoιξε διαπλατα τi5 π6ρτε5 τη5 καΙ Eφερvαv oi ovμμoρiτε5 τα παtδια, π6τε oθ Eκατoντ&δε5, τ16τε oi μικρis δμαδε5, τ16τε Eνα-Evα, dναλoyα μδ τδ <τνxερδ> πov εi1αv
l:1

oτδv τoμ€α τfr5 δραoεcbs τous. Λ6yφ τδv μεyαλcυv βαρδν τrov εi1ε &ναλ&βεl f1 'Αλβανiα, dπεφαoioθη ν& yiνη θκεT €vα διαρκθ5 κθvτρo o_ιryκεvτρcboε<υ5 τoσ παlδoμαζcbματο5 καi πρoωΘfσεωs σιΙrχρ6vω5 τδv τrαιδιδv oi δλε5 τi5 xδρε5 τoU Παρατε_ ταoματo5. 'Aτrδ τδ Mαρτlo δ5 τδv 'lovvιo τo0 1948 Eπεoε ατηv'Aλβαviα μικρδ βαρo5, δι6τι μ6yα μ€ρo5 τδv παιδrδu δδηyεTτo αrηv Γιoιryκooλαβiα μθoφ τδv 'Ελληvoyroιryκooλαβrκδv ovν6ρωv. "oταv, δμ<o5 δrεκ6πησαv oi oxioει5 μi την Γιovyκooλαβiα, Eτrεoε 6λo τδ βαρo5 τo0 παιδoμαζδματo5 oτov5 δμov5 τfr5 'Aλβαuiα5 καΙ διfρκεoεv α0τδ μExρι τfr5 καταρρε0oεco5 καi &κ6μη &ρy6τερα, €ω5 6τoυ Eoτ&ληoαv καi τα τελεvταTα τrαιδlα, oτi5 dλλε5 xδρε5 τo0 Παρατrεταoματo5. Ei1αv δριoΘfr κατ' dρ1ηv δ5 κ€ντρα ovyκεvτρcboεoc5 καi πρooωρινθ5 παlδoτr6λειs η Κoρvτod, τδ 'Ελβαoαv, τδ Πρ6νε5 καi f1 Σκ6δρα.'H Κoρvτo& Eκρiθη dρy6τερα δτr δθv flταv κατ&λληλo μ6ρo5 δl& τrαrδoτ16λει5, δ16τr &π6δραoαv τrαιδι& καΙ iτrioτρεψαν o'τηv 'Ελλαδα, δεδoμθvov δτr εlvαι κoυτα oτα

'H τρoφη τδv παιδιδv κατ& τ& μικρα διαoτηματα πov dμειvαv oτηv 'ΑλβαvΙα, flταν dθλιεoτατη. 'Aτrετελεττo dτrδ μερrκ& ζovμια καΙ λiyo κριΘαρ6ψcoμo, &vακατεμ6νo πoλλδ5 φoρi5 μθ μπoμTΓ6τα. T& παlδι& πεινoσσαv, διαρκδ5 διεμαρτvρovτo καi ζητoOoαv να φ0yovv δr& &λλε5 1δ_
ρε5, δτrov Θα 0τrflρxε ψωμi.

σUνoρα.

δι& dτrδ την 'Aλβαviα καi τroλλθ5
αvνcbδεvαv καi oτi1ν ατηλη

Tδ καλoκαTρr

τoo

1949 flμow o-τηv o0yyαρiα. 'ΕκεT, flρ1oντo παr-

<<μανραyoρiτη5> καi <κλθφτη5>."oταv iρδτηoα oi τi αvvioταντo f1 dτrειθαρ1iα, δ μαvραyoρtτιoμδ5 καi f1 κλεψrα, μoσ θξηyηoαv, 6τι τ& παιδτα δθu θμειναv oτov5 oταθμoνs τis 'Aλβαviα5 τrειθαρxικ&, &λλα Eφεvyαv καi &λλα ζητι&vεvαv, &λλα Eκλεβαν τρ6φιμα καi &λλα θκλεβαν κovβEρτε5 &τr'
12

τδv

Παρarηρηoε<υν, τi5 λθξεr9 <dπεiθαρxo5>,

φoρθ5,

dβλεπα oτi5 καταoταoει5 πov τd 

r78

παtδtδy τfr5 τrαrδoπ6λεα:5 Σκ6δρα5)

τ& παιδια τrov τvxδv τrθθαιναy. Δι& v6μoν, τδ μ6νo Ξξoδo τroν Eκαvαν δr& τor)5 vεκρoν9 flταv f1 τrαραxcbρηol5 <δcoρε&ν> δ0o μθτρcυv 0φαoματo5 ('Avτιyραφouμε σToιΧεiα τrov κρατfoαμε dπδ τηv Ξκθεoι Evδ5 0τrευθ0voν
: 

ft:,,'

:#

*'

.?

tε

i

;:

lt
:"

t1i '';

t

_\:z-αδε; παιδιδν iπθδραααν &τ' τδ παραπtταoψι, δι& ν& θτανε0ρo,.lv τ'i;ν 7αρ}ν τoi 7ιlρι.rιi1 τιlν' 'ΙΙξ αδiιν τO)). ουνeλ'ξφθηoαν liτδ τδυν α''lμμoριτδν xαi δδη';\Θτ1aαν iz. νLoν :'i.q τδ παρατtπαc,,ια δπoυ 'δτεβλ'{θ-r,oαrl ei'c. Ξξε'lτe}'ιaψ',ι'5:. 'o iνιl-:dρω L)ω^,"', i, ι'ηq T o α.ιoq d'π' τ'i,ν περυoγη ΦλcoρLνη': ι'ατd- τ'i'ν i.τlιδ?L,sLν :,ιυ Ξz τo|'l τι?ry.πeτ&.aυι:oc' Ξp}:b1Θ"r' δ^_δ ζ4νο;ν φρo.:ρδν elq τι rτ'5νoρα.. Ξe'ι.ιzδ; 6uο:q διiφυγe τ,o,t'ιμaτ,'o',ι!νaq. ;αραδo0εlg Ξ'iG τd.: 'F}J:r,νυιic &ρ7'&c,' 

181

Δυδ ,u!τqα Eφαα1-ια διd τi1ν xηδεlα τfie ριικQflc' 'jδελg'οι:)λαg'

πατηuατα καi τδ β&ρosr. ' Jλllo,
μ6λrs Eμαbαv

oi &ρβανiτικε5

dρ1θ5

τδ

<<μικρoεπειo6δlo>, Eβαλαv 

182

Παιδoπ6λeι6

τfr

5 Boυλγαρiα5.

(g"'o e'φη!:ηΙδε5.τfr5 Σ6φια5, 1O-8-1949, dρθρo μi τov τiτλo <Mi τα'Ελληv6τιovλα>).

:

fr5,

δια v& ovμπληρζDΘfr fl διατrαιδα-

-γs To}.λξ φoρi5 καi τδ τrιo.τ6λι τδ Eoερvε μαζi'τov, 'or, '.δυ o-&v EνθUμιo τδv τιρoocυτrtκδν τoU <(Kατoρθωμ&τcυν> '&r'" 'Ελλαδα oτην Mθ τδ πιoτ6λι τoν ζκαvε <Eτroτrτικη δrδαoκαλiα l ! ! )).' oσv καi ν& . i Bo0λyαρot, μτroρεT ν& iyκατiλειψαν τ& παι yεμι vν ψcbρα, 6μω5.δdν floαν'τ6oo φτcυxoΙ καi τ 5 o.τi διατrαιδαycbyηαl τov5. 'Ατrεvαvτiα5, α' τrαιδtκovg 'oπδθ6.ηoα, 05>, Eμτrvενoμθυov5 dτrδ τis <ioτo!

<...Σ&ν &δθλφια παλε0o τrovλα, yl& λε0τερη yrα τov5 λαov5 μα5, τηoovμε τδ δiκηo τo τoσ Exθρo0 !> (dτr' τδ βιβλΓo <'Α Koμμovvιστlκη δρyαv<υor Mτrot τo βrβλio αΟτδ δiδαoκε τα τιαιδια δ τrρcbηγ δτrλατζfr5 θτrιδεi1voν-

μiα vα

α

ν κ6πρoν τoσ

θτrfryα δ0o φoρ€5' Miα τδν 1950. Tη δεv-rφη φoρα μθ 6o_rει

ιJ.

i

τδv τrαιδιδν oτη
oημειcboει5

<<&oτroνδε5> φtλiε5

καi d
καi δια
μov

Aι}yεiδv>,

6πco5 

t8:l 

1.84,

-is

yαρ
στα

s ζητηoα να τιερι6λθω 6λoν5 τov5

Ψ;.?::l'sliij:λ,:χ i:#:}l

ΣτoδE παιδιxoδ5 oταΘμo$5 Boυλγαρ[α6. 

18δ

vo5

τo5 o-ταθμδ5 iθεcυρεiτo oαν κ€vτρoν τrαραθεριαμo'J καi αναψvxfl5. Περvoioαν καΘε 2-3 μfrvε5 €κ τrεριτρoπfl5 τα αρρcυoτα τrαιδι&. ΚαΙ τrθραoαν oxεδδv δλα, δι6τι κατ& τov5 0τroλoyroμov5 ττoν Eκαvαv oi iτrεOθννoι, εI1αv τrρooβληΘfl δλα &τcδ διαφoρε5 &ρρδo-τιεs ! "ooov &φoρ& την καθαρι6τητα, τ& τιαιδια &λλαζαv ρoσ1αoτi5 15 iμθρ.s λ6yφEλλεiψεoo5o&τrcυ!

Στδν παιδικδ oταθμδ τo0 Mτr6τεβyραδ βρfrκα καταoταot δραματικ|. 'Εyκατ&oταoι παιδrδν ot τrρcbηv oτρατδvα, τrαλαtoσ τ0πov. Mθαα oθ καθε θαλαμo θκoιμoi,vτo τrερi τ& 80-100 τrαtδι&, oθ δvδ EκατE-

αrα oτρδματα. Tην νoκτα o'jρoσoαν oδ καζ&vια τrov εi1αv τoτroθετημθνα oτην dκρη τoΟ θαλαμov καi τηv dλλη μθρα τrετoσoαu τ& &κ&θαρτα νερα' 'Ετrειδη τ& ρoOxα τov5 flταv ξεο1ιoμEvα καi τα τrαπo0τotα τov5 τελεicυs κατεστραμμivα, εixαv oνvερyεΙα δrα vd τ& iτrιδιoρθ<ovovν. Tδ φαyητδ flταv &τrδ τα xεrρ6τερα τrou flμπoρoΟoαv να ιrrrαρxow- Tα μεγαλα παιδι&, Eτrειδη τrεινoσoαv, oxημ&rιζαv τrαρθε5,&rρεxαv oτα καλvβια τδν dγρoτδν καi θκλεβαv τρ6φιμα. Bρfrκα τrαιδt& κατηyoρovμεvα δτr Eκλεψαν μελiooια. Bρflκα δικoyραφiε5 od βαρo5 τrαtδιδν, κατηyoρovμθvcoν
δι& <ζcυoκτoviαv yovρowιδv>. Σκ6τcρναv yovρow6πovλα καi τ& θτρcοyαv oi iδιor oi 0πε0θvνoι τoσ αταθμoσ μo0 Eλεyαν, δτι δδν μπoρoΟoαν vα &ντtμετolτriαovν την κατααταoιν τδv λιτroταξtδν. Παrδrα €φενyαν δvδ τρεi5 flμθρεs αrα δ&oη καΙ τov5dyρov5. Kαi τδ oτrovδαΤovεiναι 6τι Eδημιo0ρyη!

ρcυθεν oεtρi5.

T& dπoxαlρητηρlα floαv μακρvα. Πoλλα τrαιδια oΟρoΟoαv

oαv καi δvδ κατηyoρiε5 φρovηuccrcοv ! Παιδrα <φαoioτε5> καi τrαιδια <δημoκρ&rε5> ! 'Ακ6μη βρfl*o καi Eνα τrαιδΙ, τδ δτroiov μoσ ε1τιαν oi Oτrεvθwor, δτι, καΘδ5 δl€yνcυoαν <flταν Ξκ yενvετfl5 κλ€τrτη5> ! Kαi θκλεβε μ6vov τρ6φrμα
Ι

"Eνα πεiραμα μθ 8ναν θx (γ€νν€τi5 xλ€πτηνυ. Παρεκ&λεαα τov5 0τrεvΘvvov5 τoi oταθμoU, ν& μi yvcυρ[αouν μi
iκ
<yεvvετfr5> κλθτrτηv, λθyovτ&5 τoν5

"Εβαλα ατην ταEπη μov μια φov1τα δραxuEs καi πεvταρoδεκαρε5, dλλα τi5 μEτρηoα Eτrιμελδ5. 'Hταv Eνα τrooδv μt τδ δτroioνfiμτroρoσoε να ξoρ&on κανεi5 μια φραvτζoλiτoα ψ<υμi, Eνα κovτi τolyαρα, μερικθ5 καραμ6λλε5 καi vα μεivow καi μερικα ψrλα. "Ετrειτα καλ6oαμε τδv <<κλθτrτηv>, uαζi μi dλλα δvo παιδια, καi, δι& να μην Oτroψιαoθfr τiπoτε, Eκαvα τrδ5 ρωτoσoα τ& &λλα. Λ6co λoιτrδν: <Πoιδ &πδ od5 τα τrαιδακια μπoρεi ν& π"αη ατηv τ16λι να μoΟ ξoραon Evα κoιrτi τoιy&ρα, λiyε5 καραμθλλε5 καi Eνα φραvτooλακι ψcυμi, v& τrαρ<o oτδ ταξiδι; ΕΙμαι ξEvo5, καi δθν ξ6ρα: καλα τηv Φoρor. o'Εy,b μoσ &πηvτηoε δ <κλ6τrτη5>, παρ' 6λo τrov Eyδ εixα τηv τrρoαoxη μov ατα &λλα παιδl&, Eτoι δoτε vα μξ φαivεταr δτι ζητα<υ τηv θξvτrηρEτηoι &πδ iκεivov. <ΕΟ1αριo_rδ> τo0 λθor. <Καi Eτrεrδη εiααι μεyαλvτερo5 &τrδ τ& &λλα, πηγαιvε μ6νo5 o'ov oτηv dyoρ&. Δiν πειραζει, φαiνεoαι καλδ παιδi .'.>. Καi dμEoωs dδειααα δλη τηv ταθτrη μθ τ& λετrτ&, τα dδεoε δ μικρδ5 oτδ μαντηλ&κι τov καi Eφιryε. Tηv dιδειαoα 'iτrοψιαoθfr, δ μικρδ5 δτι καi μερικoν5 (Ψνχoxρηματα. λ6you5> Ο, τrov ( vνετfr5> κλ€πτην καi τov5 εΙτr μd τδv μι "Αρ1ιααv τα oτoιxηματα; "Αλλo5 Eλεyε, <θα ooσ φαη τo0λα1ιατoν

δτι θα

καμco θvα τrεiραμα

μi αvτδν.

τδv 

1E6

Στδν παιδιxδ oταΘμδ Γαμπp6βoυ.
μrκρη. Δrα μαyειρεTo καΙ αiθoνoα φαyητoσ, χρησιμoπoloσν μl& μrκρη τια-

ρ&yKα, πoν &λλoτε flταv μτrακ&λικo.

Tδ

Ψcυμi δθν θπαρκεi καΘ6λov o'jτε ατ& τroλv μικρ& τrαιδlα, τι6oo

<τrρ6oφιryε5>, τro'j κατEφvyαν EκεT μετα την κατ&ρρενoι. "Εyραφαν λoιτrδv

κι ζτoι dvαyκ&oθηκαν καi αΟτ& vα τρδτδ φτ<υxδ φαyακι τoσ τrαtδικoσ oταΘμoσ. Στδν τιαrδrκδ αταθμδ Γαμτrρ6βov TΓlασαμε yραμματα yoνθcυv τroν dπηvθOvoντo oi κoρiτoια Toι.,s. oΙ yovεi5 Eμεvαv o-τδ oτρατ6πεδo τfr5 Mτrερκ6βιτo'α5, 6τrov floαv o'vyκεντρα:μ€voι μθ αi1μαλcbτovs καΙ &λλoν5
y6ρεvoε τ& <τrρov6μια> αιrrα
νε

oi yovεi5 o'τα κoρiτotα τovs: o'H ζ'η μαs θδδ oτηv αixuαλcooiα εiναt dφ6ρητη. KαΘε μθρα μ&5 δiνovν καΙ τρδμε λαxαvα ξνν&, ατιαvια βλdπoυ: με φαo6λlα. Tδ μθλλov μαs εiναι μαΟρo. "Eτoι μ&5 κατ&ντηoαν oi κoυκovθδε5. Κorτ&τε αιrτoi oτηv τ16λι τrov εiααoτε, v& κ&νετε yvcυριμiε5 μθ Bovλy&ρoυ5, να τ v λ i ξ ε τ ε καvθναν καiv& βρfrτετηv τ0xη oα5.'Αλλoιδsδθν θα ζηoετε... >. "Επιααα τ& yρ&μματα καΙ τ& ζoτεlλα oτην ηyεoiα τoσ 

187

Boriλγαρo5 &οτυν6μo6 βιciζει Eνα xoριταtixι

!

τrρoβo

Tδ ρoσoε v δειξιντ μεio καi

κι

θκεi

τδ

κατdoτρεψε !....

εμε

ιoτδνoooκo_
!

! Δiν μτoκαΙ καθ' 0π6_

ν& μην μ&θη τδ μvoτικδ αΟτδ &τroλvτcυ5 κανθνα5 'Αρy6τερα &ναyκ&o)ηκαv καi δtκαoττiριo τfl5 π6λεω5. 'H δiκη vτo oi δικααταi -δ0o &νδρε5 κ

δ τoΟ oταΘμoσ

τη oτδ

vαiκε5 &ντιπρ6-

θvρδv. Παρi-

τρrμε_

τηyoριδv, μoνoν f1 <ε0φvfα> τδν Bovλyαρων μπoρεi ν& ξEρη Στδ δικαατηριo δθν εixα κληθfl ν& τrαραoτδ. 'Aλλd εixα πλη'Ετoι Ξφvyα 6φrα ρo
!

τεt ηv

εiαoδo.στασιs

l

αv καi μoσ

δ-:l'.T.'i

sτην

τδν τrαιδιδν. Στην

τrρcbτη περιoδεiα μi <ouνcbδεvε> καi Boνλyαρo5 αvρoΟ, δ Κovιαρoκι μαζi μov, dλλ& dφrv

5 &νcbτερε5 f1yεoiε5

ν& τα λνvω μi τo'j5 τoτιικoν5

τδv τrαtδικδν oταθ

Eκεiνo5

καΙ

Ξτrερνε'..

λoιπδν oi τrαραβ& εt5 μov αιiτt5 (τrαντoσ Eβαζητflμccrα τoτrtκα. ζα τη μUτη μov) Eφθαoαν dτr' τdν do-τvνoμi τoν5 oτδ κ6μμα τov5 Ι "Αλλco5 τε εi1αν καi εiδι καταoκoττο lτov μΔ τrαρακoλovΘoσo'ε &τr' τηv πρcbτη δρα τrov τιατηα oτην Bovλyαρiα.Σvνεκληθη, λorτ16ν, μικτη Koμματlκη oννεδρiαols &rrδ "Ελληvε5 καi Boυλyαρoν5, καi iκεi ταρovαiαoα <1cυ-

s

τo0 τ6τroυ, <κoμματlκfr5 ττειθαρxiαs>, η .oλε5 

188

κov5

ρi5.

φoβo oτα

xcυρi5 π&θo5υ 6λη
s
!

τη

βρ<,.lμια

τov

κρvβoται,ε σ-ΓQυs τrαιδι-

Παιδoπ6λ€ι5

στtν oδγγαρ(α.

Χoφασισμo\J). 

ι89

Σ1oλ{ αΠαπαρρ{Υog, 

1!0

" ιi

τroνηρι&

δι δ <iδι6ρvθμη
βoηθεrα,

ναν τ6τE oτδν iδlo θλrβερo oταΘμδ <Πατrαρρηγαs>' "Εναs oOyyρos αoτ&τη5 θμφαvΙoθηκε oτην α1θovo"& τoυ5 καi ζητηoε &πδ τ& τrαιδι&
cον> τov5

τδv δuναμεcυν τfr5 βiα5. v τrαιδιδv τrρooετrαθηαε

Πελ ν& θτriβαλε v& μην dκ

os

λ-

η 

i .'o ..ii

'Υ,',,'': :/.{,

τl ''1'Ιr ,.1'&

|

? isl

'')

ω
P -il
οι:

a

ι,
il
a\.

G
J

a I b -δ
ι)

ι.

ιl ιΣ ιi ii

t:

ι,

ω
ι-

δ

b -n

α ιι'

^ι:

.S ΤiΣ

_δi

-

δ

-sι,

.Ξ
(Σ
t:

,q-

J ιι:

ι-ι1
tl 

193

πov βρflκε τov5 o,jyyρov5 Eτrαuαoτατε5 βρflκε καΙ τα παrδl&. "Αλi Eφιryαν μαζi μθ τov5 ovyyρov5 καi &λλα τrιαoτηκαν καi κλεioτηκαv λα'0xη φvλακη dτr' τδv Καvτ&ρ. Tδ xρdo5 τfr5 Ελεvθ€ρα5 &vθρωπ6τητo5 τrρδ5 τou5 δo0λoυ5 τfl5 o0yyαρiα5 εiναι καi 1ρdo5 πρδ5 τα τrαrδιci αΟτα, πou κλεio'τηκαν oτi5 φυλακ65
!

'Eπαναπατρισμ66.
Εiναι yεyovδ5 δτι μ6νoν η Γrovyκooλαβiα θoεβ&oθη τα5 &πoφ&oει5 τfl5 Γενrκfr5 αvνελεvoεcυ5 τoΟ 'oρyανroμoO τδν 'Hνωμθvcov 'EΘνδν καi θπθoτρεψεν εi5 την 'Eλλ&δα €vαv dρrθμδ τrαιδtδv iκ τδν 1ιλιαδcοv αiTιvεs εiρθθηoαν εi5 την xcbραν τη5 θv &ντιθ€oει πρδ5 6λα5 τ&5 1cbρα5 τoσ Παραπετ&oματo5 αi δτroiαι &ντιτ&oooυoαι Eyκληματrκην &ρνηolv, δθv iπ€oτρεo0τcυ r] Γιoνyκooλαβiα Ξπθoτρεψεv δμαδικδ5 τrαlδι& κατ& τα 1ρoνικ& διαoτημccτα T\ν 25.11.1950 iπdατρεψε 21 τrαιδι& > 14. 3.1951 )) 54 )) > 21. 5.1951 )) 2t4 > 28.11.1951 ) 96> > 74. 3.\952 84 )) >> 2'Ι0.]'952 )) 79 )) > 27. 4.1953 )) 40 ))
:

ψανo,jτε

.Εν.

Eξfl5

) 1Ο.3.Ι954

))

τδ Eρyoν τoσ Eτrαvατrατριoμo0 τ& &νcbτατα τrαyκ6oμια o"cbματα καi τδv βαθμδv τfr5 θκδηλcboεco5 αioθηματcoν τrρδ5 τδ τrληyiν Eθνo5 μα5. Δραμα-rικαΙ oκηναi θξειλi1θηo'αv κατ& τηv παραλαβην τδv παιδιδv, 6ταν oΙ &vαμEνovτε5 yovεT5 dvτiκρvζαv τα παιδια τcυv. Tα παtδια Eτρεxoν καi ζπtπτoν εi5 τ&5 &yκαλα5 τδν yoνEcυv. Ai μητEρε5 Evηyκαλiζoντo τ& τθκvα τζoν, Eτrαvαβλθπoνoαι ταUτα 'ioτερα &πδ Eνα δραματtκδv 1αlριoμ6v. Tδ δρ&μα δδ dτrεκoρνφcbθη δταν τ& παrδια, ζνΘνμo0μεvα την τrατρiδα τcυν ζπιπτov καi φrλo0oαν τδ τrατριoν Ξδαφo5 Δθν yvcυρiζcο Eτrακριβδ5, δι6τr iiμην εi5 τδ Παραπdταo'μα, πoTα floαv τα Ξλαττηρια τ& δτroiα δδηyηoαν την 'Eλληνικηv Κvβ6ρvηoιν τot t954 καΙ iivolξε τ&9 τr0λα5 τfr5 'Ελλ&δo5 δr& vα εio6λΘow μερικαi 1ιλrαδε5 Eκ τδv καταφuy6ντων εi5 τδ ΠαρατrETασμα. 'Ao-φαλδ5 εivαι μiα μεyαλoψv1iα τfl5 τατρiδo5 δr& να περιλ&βη τrαλrν εi5 τηv &yκαληv τη5 τα τ6κνα τη5 E!

'Eτrioη5 iτrioτρεψαν περi τ& 50 τrαιδι&, ε1τε μi καvoνlκ& διαβατηρια ε1τε δ16τι εi1oν &τroδραoει iκ Γιouyκooλαβiα5. T6ooν f1 παρ&δooι5 τδv παιδιδv θκ μdρoν5 τδv Γrovyκooλαβικδv &ρ1δv, δoov καi f1 τrαραλαβi1 θκ μθρoν5 τδv 'Ελληνrκδν iyθνετo εi5 τ& Γιoιryκooλαβrκα ovvoρα. 'Αξiζει ν& μνημoνεΦfr δτι κατα την τrαραλαβηv τδv τrαιδιδv παρiσταντo εiδικδ5 &τrεoταλμivoι 0πδ τo0 ΔιεΘνoi5'ΕρvθρoU ΣταvρoΟ, oi κ. Dc i\Ιer'er καi " Lambert oiτtνε5 καi μετα &ντιπρoo<υτιov τo0 'Ελληνικo0'ΕρvθρoΟ Σταvρo0 &τrετθλoνν τ&5 θτrιτρoπα5 παραλαβfl5 τδν παrδιδν, τrρ&yμα τδ δπoioν δεrκvνει την oημαoiαv τηv δτroiαν dπθδlδov εis

46 634

))

))

t3 

194

"Hτo θπoxη κατ& τηv δπoiαν εi5 τδ παρατ16ταoμα μεταξv τδν yoν€ωv καi τδv yερ6ντ<ov, &κoμη καi νdcoν Eπικρατo0oε €να5 &vαβραoμδ5 θναvτiov τfr5 f1yεolαg τo0 ΚΚΕ, δι6τι κατθoτρεψε τδv πληθvoμδν αΟτ6ν, δι6τι θ_ oκ6ρπιoε τδ π€νθo5 θκ τδν μεy&λ<υv &πcoλειδv κατατδν π6λεμoν,δ t6τι κατθoτρεψε τ&5 περroνoiα5 τov, &λλα τδ 1ειρ6τερoν δ16τι τδv δδflyηoεv εi5 τηv αi1μαλcοoiαv. Κατ& τiπoτε δΔν δrθφερε η ζ.η τδv πρooφvyωv &πδ τηv ζcoηv θνδ5 αixμαλc.bτoν. ΚαΙ παρετηρεiτo τδ φαιν6μενoν ν& iκπ!μπcυvταt κατ&ραι κατ& τδv 0τrεvθvvcυν τfr5 καταoτρoφfrg τcov, τδ δd KΚE να θρμηνεvη τα9 iκδηλcboει5 τo0 τrληθvoμoΟ καi την νooταλyiαν δlα τδν θπανατrατριoμ6v τoν, δs θKδηλωolv (φασισTικην> l <φαoΙoταs τis Moνρyκανα5> dτroκαλoσoαv τδν πληθvoμδ τfl5 τεριφερεiα5 Movρyκ&vα5 τfl5 'Ηπεiρov, δ δποio5 ioνρθη εi5 τδ Παρατ€ταoμα δια τfl5 βiα5 Δiν εiναι 0τrερβoλη oUτε ταραμ0θι, τδ 6τι μiλo5 τofr τroλιτικo0 yραφεiov τo0 KKΕ εiofrλθεν εi5 τδ δc,:μ&τroν μι&5 yραiα5 'Ελληνiδα5 εi5 τflν Poνμαviαν, δl& να την καταπρα,Uνη dπδ την δργην καi να τηv <καΘoδηyηoη> καi f1 yραiα, τδν τrθταξε dξcυ μδ την oκovπαν ] 'Ενδ fl 'Ελλαs &voιyε iν τfl μεyαλoψvxiα τη5 τ&5 τr0λα5 δια να ξαναδεxΘfi τα παιδrα τη5, τδ KKΕ βυoooδoμo0oε Evαvτiov τfr5 &πoφαoεcο5 τα0τη5 : < Mδ τE1νηv δrox€τενoεν εi5 τδv πρooφvyικδv κ6oμov, δτι εi5 τηv 'Ελλαδα ιiπoβαλλoνταr εi5 φvλακi!

πov &νηρπ&yησαν &τδ τδv τvφδνα τo0 Κoμμovvιoμoo καi δδηyηθηoαv μt την βiαν εi5 τδ τταρατr€ταoμα. Γvcυρiζco δμω5 Eπακρrβδ5 τδ κλiμα τδ δτroioν θτrrκρατo0oε μεταξv τδν τrρooφvycυν εi5 τδ παρατrθταoμα δτroν &λλcυoτε ει}ριoκ6μηv.
κεΙνα τo0λ&χιστoν

τηv 'Ελλαδα 1cυρi5 την ouyκατ&θεoιν τoΟ ΚKΕ κατθxεται dτrδ αioθηματα πρoδooΙα5 καi oαν τrρoδ6τη5 τrρθπει να dvτιμετcοπιoθff>. , Ε0ριoκ6μην εi5 μiαv yενικηv ovνdλενoιv πρooφvycυν εi5 την Κραi6βαu τfl5 Poυμανiα5. 'Αντικεiμενoν καΙ oκoτrδ5 τfr5 ovνελεvoεco5 ταντηs flτo, f1 dvτιμετcbτιιor5 τfr5 δημrovρyηθεiο'η5 καταoταoεcυ5, Joτερα απδ τi1ν &τι6φαorν τflg 'Eλληvrκfl5 Κvβερνηoεαl5 v& δεxθfr τov5 EκδηλoClvτα5 την θπιθvμiαv των να θπιoτρEψovν εi5 τηv Πατρiδα τoUs' ΕΟv6ητov δτι τηv oνv€την yραμμηv λεvoιν τα0την iτrρoκαλεoε τδ ΚΚE δια να διoxετε0oη τov <<τr&5 θπιoτρθφcυν xcυρi5 την ο"uyκαταΘεotv τoΟ κ6μματo5 τrρoδ6τη5>. Φ6βo5 καΙ τρ6μo5 εixε καταλαβεr τδν πληθvoμ6v. Kαvεi5 δiν τoλμoσoε ν& μlληoηlTρ6μμoντεs μερtκoi γEρoι, θψEλλrζoν, δτl θ& τρEτει τδ κ6μμα v& μηv τov5 Βμτroδioη,&λλ& <vα τov5 θτrιτρiψη να yνρioovνεi5 τηv τrα-

oει5

καi βαoανoυ5 oi

Eπιo'τρθφovτε5

καi δτι δτroιooδητroτε

Eτrroτρθφει εi5

τρiδατoν5ναπεθ&νoUv εi5 τδ πατριov

τηv oνvθλενoιv ιiταρxει καvεΙ5 πρακτωρ τoσ φαoloμo0 καi καλλιερyεi τηv iδθαv τo0 EπαvατrατριoμoΟ>!!! Κ6κκαλo τα oτ6ματα τoσ κooμακη!..'.. 'Αλλ& τδ ΚΚΕ ijΘελε ν& <ξεφoρτo:θfl dπδ μερικovS <pαoioτε5>, μερrκov5 _6πco5 &πoκαλoσoε μερlκ}5 καi μερ y€ρovτε5 τov5 &νδρε5 τous- καΙ <<την yvvαTκε5 ζητo0oα
εi5 τηv 'Ελλαδα μερrκαi xrλlαδε5 πρooφOycυν

εi5 τδv yεvικδv τρ6μoν iryθρΘη Evα &νΘρc,:π6μoρφoν τθρα5, μθλo5 τfr5 Κεντρικfr5'Eπιτρoπ_fl5 τoΟ Koμμouνιoτικo0 Κ6μματos _λ€yεται B α o β α ν & s _ δ δτroTo5 εΤπε : <Θ& τrρEτrει v& τrρoo*ξωμεv μηπco5 dν&μεoα μαs iδδ εis

ζδαΨoS!>Καi

μθoα

dναyκηv

oμδv, δ5 Eξfl5 : <Κατα τηv 0πoxcbρηoiν μα5 Eκ τfl5 'Ελλαδo5 κατα λ&θo5( !)

μi τα τθκvα τovs' Tηv Eτrloτρoφηv ταuτην τδ ΚΚΕ την iδικαιoλ6yηoεv εi5 τδν τληΘu-

y πoιoU

6τρεψε καi

iτrανfrλθoν 

t.c.l5

TΓαPεσ0ραμεν

τελεvταTε5 iμθρ.s

καi

ν& εioπρ&'rrη τδ KKΕ'1εrρoκρoτηματα. o(irε yι& <oooιαλιoτικη> δovλει& floαν iκαvoi. ! oUτε καi yια <o1oλ65>, καταλληλor
! :

τis

μερικov5 yθρovτε5 oi δτroToι τιρθτrει ν& ξαvαζηoovv τΙ5 ζcυis τc.:v εi5 την Πατρiδα>. 'Ατrδ α0τov5, δθv iiλπrζε

Mεταξv τδv <τrρooφvycυv> oi δτroΤoι Eτrανεrτατρioθηoαν τδ 7954, i)oτερα &πδ dτr6φαo-r τfr5 'Eλληνrκfr5 Kνβερνηoεoc5, iτrαvετατρioθη καi δ κ&rolθt &ριΘμδ5 ταιδιδν 'Eκ τfrg oinηyαρiα5 520, Lκ τfr5 Povμανiα5 611, iκ τfr5 Toεxooλoβακiα5 296 καi θκ τfl5 Bovλyαρiα5 μ6vov 6 ! 'o iδro5 θνθoνolαoμδ5 αi iδtαr ovyκινηoει5 τδv θπαvαπατριζoμθνc,:ν καi τo0 τrληθvoμoσ κατα την &τroβiβαoiv τcον εi5 την μητ€ρα 'Ελλαδα. "Aλλoι θζητωκρα0yαζαν Oτriρ τo0 Eθνov5 ,&λλor Ξψαλλoν τδv Eθνrκδv ιiμνoν καi dλλoι φlλo0oαν τδ Π&τρloν Eδαφo5 l
! 

MΕPoΣ

Δ',.

H ΔrΩrH τΩN πΑlΔlΩΝ Στo
KEΦAΛAιoΝ
ιΓ'.

πΔPΑΓIΕτAΣMΔ

ZHTIΙMATA ΘPΗΣI(EIAΣ
Γενιxιi.

ΣTo πAIΔoMAZΩMΑ

"Aν καi τα τραyικα γεγoν6τα καΙ oi &vαoτατcυoεl5 τoσ σvμμoριτo-

τrρooεvxη τoν5, δταv &πε1co ctyνcooτov ! Καi dρy6τερα δτ EπικρατεΙ παντoU f1 'oρθoδo θτrrΘvμiα ν& αvνδεθoσν μi τη
λcbo'ει5.

διαφoρθ5, θν ανyκρio'εl μθ τi5 'Ελληvι

Tδ K.Κ.Ε., 6μcos, μθ τ& δρyαv& τ καi τα κoμμouνιστlκ& κ6μματα τδv καi λαv

&τr' v&

λητ διαπαιδαycbyηor5 &ρxιoε dτr' τi5 τ ατδ Παραπθταoμα. Καθε θπιθνμiα δι& θκκληoιαoμδv Eoβηoε, καi &v τoλμo0oε καvεis ν& μειδιαματα τδv κoνκovθδωv' Στis τfr5 Mαρξιατικfl5
ηθηκε
6.

καθ

rj λατρεiα

f1

&τrooτρo'

rPδs

αιδια, μ&λtoτα, πoU δiν θvμoσνται o0ρylα Θρηoκεiα>, μπoρεi καi να θεω-

κινoσν τcbρα oUτε καμπανε5, oUτε

θκλεiτrει δ πρδτo5 κεiα, θπακoλoUθηoε oκλαβια...> Καi τεEκ- 

ι98
ρoσν Eν6xληot τi5 καμπανε5 καi..' μα0ρη &ντΙδραor καΙ δειoιδαιμoνiα τ&
ρασα.

To..εxooλoβακiα, Πoλωviα, Eκκαλ.ερyεΤτo τδ μiσos και η σUκoφαvTiα ^^-',.Ξ'1r-9y-y^Ι"ιi", τrρδ5 τi1ν καθoλικη Eκκληo_iα. <Kiντρλ φoβερα τfr5 κατα_oκoπεiα5> καi <μασρo5 τ6τro5 dvτlδραo-εcυ5> iδiδαoκαv o.τ& παιδια

6τι εivαt oi uαoi. 

]],}τυ1ig τα.τ€ρα1 Ξτι'να-p)'!τει τδ ταιδi τoυ τδ δπoio 

20ι

<<oi

Xριστlαvi5> κατα ταραβαoιν τoσ N6μov τfr5 καθoδηyηoεcbs μαs

!

!

'AντιΘρηoχ€υτιxi)
15 dτrδ

διαπαιδαγιbγηoι5 xαi διδαoxαλlα.
ιδι& καi f1 dvτιxριατtαvικη διαTδ εiκ6νιoμα τrov flταν κρεyραφΙα τoσ Mαρξ i1 τoΟ Ζαγα-

μεθoδικα τηv oτriτι τδ &vτ
καi

καi τo0τo: 

202

T& δδρα τfr5 Πρωτo1ρoνιd6.

1)

& τrαryνiδrα τroν Θα φθρη 3) Α0τoκivητα ΚΑNoNIΑ καινovρyιo5 xρ6νo9 θα τα δcboη oτ|ν 'Αντcbvη θ& τα δcboη oτα τιαιδια καi δυδ φovoκιε5 o'α μτrαλ6vια τroU1ovvε χρνση καρδια yl& να τcαiζη vα μαλcbvη
!

2) Mt& κo0κλα oτη Mαρo0λα, TOYΦΕKΑΚΙ oτδ Γιαvνακη φνoαρμ6νικα oτδv Tακη φoυoτανακι oτi1v Ξαvθovλα

4) Στoν5 AΝΤΑPΤΕΣ μαs τη o'τδ λαδ τη ΛΕYΤΕPΙΑ, ν& xαρfr 6λo5 δ κ6αμo5
vα 1αρoσu καi τ& τrαιδlα.

NIΚH,

('Ατδ τδ dναyvcυoτικδ Α'

ταξεcυ5 (μθρos B, oελfδα 7). 

203

'Η

TΙριυτομαγιci.
λει Λαμπρo5 τ1λro5 π καi τραyoOδrα 1αρ&5

1) Στην yιoρτη

τfr5

ιds

3) KαΙ θα κραξoνμε

δ

καθdναS ψαλλει.

μ'6λη τη φλ6yα τfl5 καρδι&5 μα5 <'H Πρ<υτoμαγι& vα ζfr, l1 αιiyη τfl5 Λεντερι&5 μαs).

μαζΙ

2) Md τo,)5 ηρcυε5 τfl5 δoυλειds

oτη yραμμη θ&

τfr5 νικητρια5 θρyατι&5 τi5 oημαiε5 κρατoC,με (&π' τδ βιβλio τfl5 τrρδτη5 ταξεω5 μ€ρo5 B. o'63)

μτroΟμε

Miα θπioxεΦη οτδ €ργooτd.αιo. δι& δμo μπαiνoνν αiθovoα τrov yiν Στoν5 τoixoυ5 eΙν
παιδια
Eρy&τη5 δδηyεi τ& τrαι_ Εiναι μι& αiθoνoα μεy&λη καi 'o Kαρλ M&ρξ, δ "ΕyκελS, φιθ5: .

.Ει'αs

δ Λθνιν καi δ Σταλιν. τo καλδ τfls Eρyατιd5, τov5 -A'jτoΙ εiναr oi μεyαλoι dyc,cνιατi5 yια δ Eργατ 5. λ€ει -'Η δ' αoκαλiα τoν5 μ&5 φcοτiζει 6λov5, λ6ει fl διδαoκαλιooα τovs.'.)

ταδiδη την Θεiα λειτovργiα, 

KEΦAΛAloN lΔ'.

ΞENoI ΠAPA.ΓoNTEΣ ArΩΓHΣ ToY ΙIAIΔoMAzΩMAToΣ
Ι(αινoιiρια xαΘiμoντα oτi1ν xαινoιiρια
'Η

ζ-{.

- BEτα5 - Κδτoεφ κ.λ.τc') δθv ζκανε καμμι& τρoπoτιoiηoι oτots oκoτrov5 τo0 παlδoμαζcbματo5 δπcυ5 τov5 διθyραψε f1 πρoηyoιiμεvη θπrτρoτrη. Πρ6oθεoε μαλrατα καi ν€α καθηκovτα, o0μφ<υνα μi τis &πoφαoεr5 τo0 ΚKΕ μετα τηv καταρρεvoι. Tα vθα καθηκovτα περlλαμβανovται ατα ovνθηuατα: <Nα κccτακτηoovν τα παtδι& την Mαρξιατrκη τθ1vη καi θτrιoτf1μη, v& &φoμoιδσouv την τrεTρα &τr' τηv dvoικoδ6μηoι τoσ oooιαλloμoσ oτi5 1δρε5 τoσ Παραπεταoματo5, v& καλλιερyηθfl τδ πνε0μα τoU διεθvιoμoU καi τfl5πρoλεταριακfrs &λληλεyλε5 κoμματικθ5 πρoocoτrικ6τητε5 (Κ6κκαλη5 - Zαxαριαδov

νθα θτrιτρoπη τoΟ παlδoμαζcbματo5 πov &πoτελθoθηκε &πδ μεΥ&-

yvη5, να

y Mi τα oταθμov5

α>.

5 τrαιδtκoU5

iφαρuoyην

νιoτlκα.

λικα παιδι& ν κε5, δlα ν& <ε

'Aπδ

τ&

vθiδχ'

θvη- 

20ιi
δ κ6μα ηθελε μi 6λα 6βλεπαν oi TΓερισσ oμθνcυν

λlτικo05.

τrαιδιδ,:,

δ

α και τη μ&oτιyα. 'Ατc' τη μl& μερια αιiτoΙ τ\ τoΟ Eρyooταoiov iτriεζαv τα τrαιyαoiα τrov oημαινε Eξ6ντo:or, ωρΙs ρoερx6μενα dτrδ τEτoιε5 <τιμη ικi5>

'oυ5 ι' *oTaP,

or5

19 49 oτδ oταθμδ Eρyoζoμd,.3,':j, ;,"#',H:#,i;χl,j iη, u.ru "θπiεζαv τ& παιδια μi δλα τα μθoα τfr5 θλιβερ&5'<ooorαλro-τικfr5 η6oτη5 &μιλλα5> vα βyαλovν Eναν <o.τα1αν<υφrκδ> (τrρcοτερyατη). Κo.ro'o π-αιδi, TΓoU κατηyoρηθηκε δια λlτroψν1Ιαν oτη oτρατoλoyiα τrov π-ρoηyηθηκε δt&τo μEτcυτro τfr5'Ελλαδos (δiv ijοειε να τr&η oτηv'εa,a,aεα καΙ'να τro"Ελληνε5 καi λεμt'1αη oαν yενlτoαPo5), ξθvor ν& δoνλdψη τroλ0, 1o τriεoαv 5 λιτroψuxiα5... καi &vεκηρvξαν τo τη. "Εκαναν καi iτιioημη τελετ| πρδ5 ooεκληθηoαv καi dρ1i5 τfr5 Boνδατιdflτo να βαλovν oτδ μvαλδ τδv τrαιτα'παιδr& θκεiνα τrov &ναδεixνoνται v ylα δoυλεrα-τroλv δovλει&!'" yι& τδ κτioιμo τo0 ooo'ιαλtoμo;...> εt5, την πεTνα, την τroλv δovλεια, α Mαρξιoτικ& μαΘηματα, τ& τrαιδr& ειθαρ1iα, η δτroiα 0τrερ6βαινε τα δρια

T

δ

α5.

κoμματ Eτrioημε5 κo ληvικα'ταy
Tηs μovo'rκη-6λα

dπ' τηv τνρανviα) καi τα

γε βnu'α καi τραyoνδια (&λλoσ 'να

τρ '" θκτrαι

Md τi5 oφvρixτρε5 να oηκcbνcυνται,

n'Hl##i#χ'::Γiiil}?:
μi
oαλτcryyε5

εixαv).

iλαor5 τδν παιδtδν αΟτδv oθ <Παρελα0voνν> Eλεyαν, <τα iρyατrκd 'Ελλειτιε τδ vτoυφdκr!'και τ& &λλα-oτoλη,

<κα(

!

Kρvφδ καμ&ρι

Πρoo6ντα παιδιδν δι& oπoυδ&5.
τα o1oλικ& Ξτη, iδlναv-καi δiδovν δ*6μη, διoτι ακoμη iκτrαιδενovται τrαιδl&-ol μειcbματα oτηv 'Ελληvικη κoμμoνvιατrκη €πιτρoτcη. Mt τα oημειδματα α0τα, κανoνiζovν Eναν &ριθμδ εioακτdcυy τrαrδtδν τo0 τrαιδoμαζcbματo5 oθ δrαφoρα o1oλεTα Eτrαyyελματικα, κα_ oρiα5. Mi βαoι τα τrρov6μrα α'jτα,
φθtνdτrcoρo καΙ τrρoτoΟ &ρ1ioovu

Tα κoμμovuιoτtκα κ6μματα τδv 1coρδv τo0

Παρατrετ&oματos, καθε

5,

oi

κoμματικt5 θπιτρoτri5 τrρoετoι-

Eπiδooι, iφ' 6oo θλιβερδν flτo καΙ

θyκ-ατ6λειψαv-τα

μ6o.α τδν oτrovδδv, δ16τι δtv εixαν καμμiα cbφληoαv τδv ζflλo καΙ τηv κa.loi τoνs. Tδ τr τoλλα παrδια τελειcbνovν 0πo1ρεcoτικδ5 

'il δ P.:

ι.δΧ
-δj

>ι1

J- ιJ', r ι,ι-

l,i
'!l-

l:'ιt

U'.ι]

Ξ.5 -δ
Jδ
9 :Ξ' ,n
r<

lr

'S'ν t!

ι{,1
ι-

Ll ? ..1 'Ξl 

209

Τ6oov τα τrαιδια τroU &κoλoνθo0v oxoλεΙα μθoη5 κατηyoρiα5, 6o'oν τα θλα1roτα τιou τrρ6κειται vα φoιτηooνν oτ& τrαvετrto'τi1μια (ατην τrλειov6τητα oθ θεcυρητtκt5 Mαρξιoτrκθ5 θτrlo'τfrμεs) 0π6κεινταl oθ ooβαρη κoμματικη δoκιμαoiα: KανεΙ5 δiv πηγαiνει oi oxoλεio, E&v δθv

καi

Eκεiνα

λorτrδν τδ <oημεirυμα> τoσ yραμματEα: Την δρ&oιv τo0 παιδιoΟ oτδν παtδικδ oταθμδ i\ oτδv oταθμδ θρyαζoμEνων (τrειθαρxικδ5 oτη δovλει&, Eξελiξιμo5 oτηv πoλιτικη δrατrαιδοcycbyηor, τriατι5 oτδ κ6μμα, τrρooEρxεται

oτi5 ovνεδριαoει5, παiρνει δραατηριo μEρo5 oτi5 <θθελovτικθ5> δoυλειi5 κ.λ.π'). Tδ <oημεio:μα> τo0 yραμματEα πoυ πρoκαθoρiζει τηv τ0Χη καθε παιδιoσ oΔ δτroloδηπoτε oxoλεΙo κι &ν τrρ6κειται v& φoιτηon, Ξxει καi &v αoτ αλτ ικ η v iox0v:'E&v δηλαδη Evα5 μαθητη5 oτηv πoρεiα τfrs μαθητεiα5 τov, (TΓαρεκκλivει> &πδ την 6ρθη γραμμη τoΟ κ6μματo5, μθ &λλo <oημεicoμα> dνακαλεiται oτηv τrρoηyovμθvη τov θθoι: δ ι cbxV ετ αι &π' τδ oxoλεio, ζoτo: κl &ν δλα τα 1ρ6νrα τov τα Ξφαyε o'τδ θραι.lio, Eατcυ καi &v εivαι dριoτo5 ! Δiv εTvαι λiγα τθτoια τrαραδεlyuατα τroU Ξxoννε iδfr τ& ματια μαs. 'Aλλα καi κατt 1ειρ6τερo: dκ6μη καi <&μαρτiαlyoveωv παιδευovσι τθκνα>. "Aν δηλαδη δ τrατiρα5τoσ τrαιδtoΟ κωrα τUxην περιθπεoε ατη δvoμθvεια τoσ yραμματEωs, &μθoco5 <oημεicoμα> και... διcbξlμo τoU παιδιo0 i\ τδν παιδιδv dτr' τδ o1oλεTo i\ τδ παvετrto'τf1μro ! 'Ακ6μη καi τrτv1iα &φηρθθηoαv dτrδ παιδια, δι6τι Ξτor <τrαρηyyειλε> δ παντοδ0vαμo5 ΥραμμΦΓθωs. Κεφαλη, λoιπ6v, oδ 6λα εiναr δ yραμμcrrθα5. , EΙvαι v6μo5 &τrαραβατo5, 6τι δπov βρioκovται παιδ1α, εiτε o-τδ δημoτικδ oxoλεio, εiτε δ5 μαΘηταi-τεxνiται oθ €ρyooταoιo, εiτε oi εiδικov5 oταΘμov5 θρyαζoμθνων, εiτε oδ o1oλi5 μEoη5 Eκτrαrδεvo'εco5 εiτε oτα τrαvεπιστημια, ν& €xovv πανω &π'τδ κεφ&λι τov5 τδ <δ&oκαλo>, δ δπoTos εiναl

τroλλis φoρδ5 μ6νov τιoλιτικδ5 καΘoδηyητηs, πoλλθs 6μcυ5 φoρi5 καΙ <δ&oκαλo5> καi <καΘoδηyητis>. "oλor αΟτoi 6τroυ καi &v εiναι κανovv πoλιτικη διατrαιδαy<byηoι καi διδαoκoνν μαθηματα, oOμφc,cvα μδ τη yενικη yραμμη τoσ K'K.E. καi Mαρξιoτικt5 τrαιδωyclyικi5 δδηyiε5, ττov θxovv Eκδoθfr τδ 1951 καi ε0ρioκovται δ βιβλiα, δτrω5 <f1 Παrδαycoyrκη> f1 f1 <Εiδικη Δι μαΘημ&τcoν τfr5 ioτoρiα5 καi'τfr5 Γεo:yραφiαg. ξ€ρη να θφαρu6ζη τis Mαρξιoτικθ5 αΟτi5 dρxi5 oτα τιαιδι&.

Κ

Bαοιxol παρdΥoντε6 &γαlγfr€ τoυ παιδoμαζιilματo5.
Στδ θτr6μεvo κεφ&λαιo, θα καvovμε &ναλvoι μερικδv παιδαycυyικζον νo' ιs τδv παιδιδν τoU μolv, βαoει τδv δτroicoy yivεται f δlαπαιδ εiναι &ναyκη vα iτroτrαrζoμαζcbματo5. Πρoτoσ δμωs v& dναλvoov μνηoouμε, 6τι τ& παιδια τoσ παιδoμαζδματo5 &τrδ τ6τε πoν &πεφαoioθη fi διαλvoι5 τδν'Ελληνικδν o1oλεiων €1ovν δ0o &φεvτικα τrαvcυ oτ& κεφαλια τov5, πov φρoντiζovv να τ& μoρφcboovv. Πρδτov τ& ξθνα

L4 

2'ι

()

o& βoυλyαρ6παιδα, οi Poυμανoι o& Povμαv6τrovλα, oi Tαθxoι oαv Toε_

'η δoνλεια τov5 oαν ξθvoι, οi δθ "Ελληνε5 πρoo-τrαθoσν vα τrερroδooνν κατt, να διδαξovν τα τrαrδια λiyη 'Ελληvlκη yλδooα καi λiyη ioτορiα δoτε'-καθδs λ6νε-ν& μη xαoovν τα lταιδrα τrdρα yrα μθρα την θθvικη τoυ5 ovνεiδηoι. 1Αλλ& iκτδ5 τfr5 διδαo-καλiα5 τrov yiνεται μdoα oτ& oxoλεTα (ξ6vα καi 'Ελληvικα) dxovμε καi τδ oxoλεio τfrs ζcεfls, τrovdακεT ooβαρi1 θτriδραο'ι oτ& τrαιδια.. KαΙ oτδ Σ1oλεio τis ζcυfrs τα τrαrδt&,61ovu δvδ &φεντικα, δvδ μεy&λoUs κol1roJνlκoν5 δαoκαλo\J5. Πρδτον Tηu ξEvην κoι_ vωviαν 6ττoν ζoUν καi &τr'τηv δτroiαν0φiατανταιθτrrδραoει5καi δεντερoν τ'i1 ν "Ελληνικη κoιν.α)νiαδπco5τηv θxει δημιouρyηoει oτi5 'Ελληvικis δμαδεs ovμβrcboεcυ5 τδ ΚΚΕ. Καi f1 'Ελληνικη λoιτrδι, δμ&δα, πρooπαΘεT μA &ρκετα μ6oα vα διατrαιδccyo:yt'1oη τα ταιδtα <θθνικδs>. "Α9 παροvμε δμcυ9 τcbρα τδν καθε τrαραyovτα, ν& τδν &ναλvoονμε oi yενικθ5 yραμμθs (ξθνo o1oλεio, ξEvη κoιvcoviα, 'Ελληνικδ o1oλεTo, 'Ελλη_ νικη κotνοcviα) v& δoΟμε, τi εiδov5 Ξπiδραoι E1ovv oτδ παtδoμαζα:μα καi τi
vοι KανoUV
εiδov5 c'νvεiδηαι διαμoρφcoνovν oτα τrαtδtα.

μi νooτρoπiα, Δε0τερoν τo*s "ΕλληVεs δαoκ&λovs καi καθoδηyητα5. KαΙoiξ*ακ€ψ,1

μα5-να γινoνν τ€λεlα Βovλyαρ6τrovλα, Τoεx6πovλα, καi σUνεiδησι Bovλyαρικl1, Poνμαvικf, To€xrκη.

μοrrα πoυ καΘ€vα &πoβλ6πει o'θ εiδικδ oκoτ16, δλα 6μcυs μαζΙ &τroβλθπoνν ot yενtκδν oκoπ6v, καθωρroμθvov dπδ dτroφ&oει5 τδν κoμμoυνιoτtκδv κoμματc,:ν. 'o oκoπδ5 το0 o'xoλεiov oτδ ΠαρατrEταoμα εiναι oτενα oννδεδεμEνos μθ τδ oκoτrδ τo0 κoμμovvroμoO Δθν εiναι δvνατδν yα εΙναl δr&φoρo5. Ti, λotτr6ν, θτrιδιcbκεt Eκεi τδ oxoλεTo;
μδ

'ΕxπαiδeυσιE τdbν παιδιδν oτ& ξ€να σχoλ€iα. Στ& oxoλεiα τδv 1cυρδv τo0 Παραπεταoματo5 δlδαoκovταr

μαθη-

1) N& καvη τα παιδια xρηoιμα μEλη τfl5 κoμμoUνισTικfl5κorνo:νiα5 iδαvικα τηv κoμμovvιoτικτ\ πατρiδα καi τov5 ξδvε5 τηs. 2) Nα dxη δ5

-η,

ραyα
Y δ

καi

'Exπα{.δευσι6 σδ xoμιroυνιστι}.iδ6 σχoλ€5. 

21ι
Eπιφvλ&ooεταl καi μlα &λλη <μ6ρφcυσ1). Ετνα1 i1 <μ6ρφcυols> πov τrαρd1εταl o-τΙ5 παoη5 φvoεcυ5 κoμμovνισ-τικθ5 oxoλθ5, μi δτroroδητroτε τiτλo καi &v

ooσ λEvε,

α0τδ5 τελεicυσε Koμματικη

'Eπiδραoι6 τ7q ξ€νηq xoινοrνιxfrs ζωig.
Καθε vθo5 i\ νθα oτδ Παρατιθταoμα, εiναι 0τroxρε<υμθvo5 να &πoτελfr μiλos τfrs δρyανcυμθνη5 νεoλαiα5 τfr5xcbρα5 δπou ζεT.Tfl5 <Δημητρcυφrκflg> vεoλαiα5, iαv εiναι oτη Bovλyαρiα, τfl5νεoλαiα5 τoΟ X6τζαεiναr Eαvατ|v 'Αλβανiα i\ oτην oOyyαρiα κ.o.κ. Εiναι 0τro1ρεcομθνo5 να τrιoτEψη ε1τε τδ θiλει i\ δ1ι oτδv n&ρχηy6, τov-καi καμμια φoρα o-τδ <o<υτηρα> τov_ ν& τδν ζητcoκραvyαζη καi να.τδν xειρoκρoτfl. Εivαι 0τro1ρεcομEνo5 να φoραη κoνκαρδε5 τoΟ Δημητρδφ i\ τo0 Λθνιν, ναφoραη doτθρrακαΙ κ6κκιvε5 γραβατε5, vα κραταη κ6κκιvε9 oημαTεs, να dκovη δlαρκδ5 τi5 oαλτrιyyε5 καi ν& Eνθoνoι&ζεται μθ τov5 <0μνov5> τfl5 ΔlεΘνoσ5, ν& τrερν&η oτη yραμμη μτrρoατ& oτα θεcορεTα κατ& τΙ5 θτrioημo5 θoρτδ5 καi μi ττ\ γρoθια 0ψcυμEvη v& φ<οv&ζη τα ovνθηματα τrov Exει dπooτηθioεr &τrδ τroλλf5 iμθρεs, 6πcl5 <ζητco fl φιλεrρηνικi1 (;) τoλιτικη τfr5 μεyαλη5 μαναs τδv λαδν>-'i'1 μτroρεΙ καi τoΟτo-uζη'. I dπ'vραvλo5 ζcllνη oτα Bαλκαvtα>,

"xoλη.

&ναλoyα μθ τδ <τρoτrdρtll, τroν τoσ Eψαλλαv oτδ αΟτi τov, τrρiv ξεκrνη oει yιd την τrαρEλαoι l Εiτε μαθητη5 εiναι εiτε iρy&τη5 θα παiρνη Evεργδ μ€ρo5 δlα ν& Eτoι_ μαoη τi5 <θθvικθ5> θoρτθ9 τov: τηv 7η Νoεμβρioν τrov Eyιvε i 'oκτr,:βριανη iτrαvααταoι, τηv 1ηMαiov πov θoρταζεται l'1 Κ6κκινη Πpcυτoμαyια, τi1ν 23ην Φεβρovαρiov, Eoρτη τoΟ κ6κκινoν ατρατoCl, i l'tμiρα τroν <θλεvθερcbθηκε l91 τrατρiδα τoU &π' τδν dνδoξo ooβιετικδ oτρατ6>, (τrατρiδα ivνoεiται f1 Boνλyαρiα i\ f1 Poνμαviα i\ η o0yyαρiα). TΙ5 fμEρε5 αΟτθ5πρEτrει να Eρyαoθfl θντατtκα. N& θτoιμαoη τrανδ καi τrλακατ μΕ δrαφoρα κoμμovνιoτικα oνvθημccτα, νd καμη διακooμηoει5 τoσ oxoλεiov τov, να βoηθηoη oτην διακ6oμηot τδv yραφεiων τfr5 <Nεoλαiαg> καΙ τo0 <Κ6μματo5>, v& β&λη τ& δ0vατα τov δια vα Eoρταoθfr η <Παo1αλια> τov αΟτη μi τ|r' μεyαλUτερη μεyαλoτrρ€τrεrα. Εlναr 0τroxρεcoμθνo5 vα &κovη καi vα μαθαiνη τα τραyoνδια τfl5 καινovρyια5 ζωfr5, <θμπρδs -frs yfrs oi κoλαoμ€voι>> fl τ& τραyoOδια τfrs φcoτt&5 καi τo0 oiδερov>, <τδv dλ0oo"ων δεαμ&>,<<τo0 K6κκιvovλαβαρov>, Εivαι OπoxρεcυμEνo5,ν& φoραη-τovλαxroτov ατΙ5 <<EΘνικi5> θoρτi5 τi5 βovλyαρrκi5 περrκvημiδε5 fl τα ρovμαvlκ& καi βovλyαρrκα τσαρoυχια, τη ooβιετικη μτrλoυζα, τδ oλ&βικo oκoΟφo, τα κ6κκινα ζcοναρiα καΙ δ,τι &λλo <Eθνικδ> Ξxει f1 1cbρα oτi1v δπoiα ζfr. Θ" μ&θη να 1oρε0η καi να τραyovδαεl δπcο5 oi κατoικoι τfl5 <xcbρα5> τov ! Θ& βλθτcη ατov5 κιvηματoyραφoν5 τηv <καrvo0ρyια, ζ-η δτrα:5 την τrαρoνoιαζεr f1 τrρoτrαyανδα τo0 κoμμovνισμoσ. Στov5 δρ6μov5 καi o'τα iρyoαταoια τ& τroρτραiτα Eκεiνolv πoν δρyανcooαv θπαναατ&oεr5 i) Eπεoαv od θτrαναoταoει5. Στδ Eρyooταoto 

')'t2

τoU δovλεOεt, δρε5 δλ6κληρε5 Θα εiναι Oτroxρεcυμdνo5, oτi5τrερiφημε5ovνεδρtαoει5, να &κo0η <<τi5 Eπιτν1iε5>, τα τrρoyραμμαrα καi τ& τιλ&να τoil κoμμovνισμoσ, θ& xεlρoκρoτfr καi θα ζητωκραvyαζη εiτε τα τrto-τε0α δλα αΟτα εiτε 6xι. ! Εiτε θ6λει ε1τε 6xr θα δrαβ&ση την θφημερiδα τoΟ κ6μματos (τη μovαδικη θφημερiδα τoΟ κρατoνs!). 'H &yoρα τη5 εiναι 0πo1ρεcυτικη. Θα iδfl oτδy <T0τro> vα θμφαviζεταr δλη fr ζcυη τflg xci:ρα5 τov oαv <τrα_ ραδειoo5>' 'Ακ6μη καi EκεI τrov &πδ πρoocυτrικη τov τrεΙρα ξθρει δτι 0παρ_ xει δvoτvxiα καi κακoμoιρι&. (Πατρiδα EνvoεTται f1 xcbρα τrov ζεi).
Mτropεi vα 0τrηρετηoη καi δ5 oτρccτιcbτη5 ατov5 o-τρατov5 τδv xcυρδv πov ζfr, δ16τι τδ κ6μμα τfr5 τrωrρiδo5 τov, τδ Κ.Κ.Ε., πρov6ηoε καi ιiτroxρiωoε 6λoν5 τoU5 €νηλiκov5 vα δηλδαovν 0τrηκo6τητα ξθvη. ΚαΙoαvOτrτjκoo5 Bo0λyαρo5 i\ Poυμdνo5 €vα5 ν6o9 εiναι 0πoxρεαlμ6vo5 να 0πηρετηαη oτδ oτρατδ τfr5 1cbρα5 πov ζfr. Δθκα τρiα δλ6κληρα xρ6νια τδ παδoμαζcυμα oφvρoκoπιθται &διακorτα dπ' τig &τrαιτηo'ει5 καi τi5 Eπιδραoει5 τfrs κoμμoννιατικfr5 ζ.υis. Εivαι ε0v6ητo, δτι θτrfrλθε ooβαρη διαφoρoτroiηoι oτα μεyαλα παιδια καΙ πληρηs δlαμ6ρφo:oι5 τfl5 ovνεrδηoεco5 τδν μικρδν τrov δiv θvμoOνται τlπoτα dτroλ0τco5 &τrδ'Ελλαδα' Εivαι yεyov6s, δτι τ& μεyαλα τrαtδια θκεr-να πov floαν f1λικiα5 10-15 τovλαxιoτov Eτδv, δταv θφεvyαv θvμoσνται πoλλα τrp&γuαrα dπ' την τrατρiδα. "ooα δμω5 floαv τ6τε 5-10 Eτδν, θλαχιστα θυμoσνταt, καΙ 6oα flταv 1-5 Eτδv, πρooεβληθηoαv 1oα:5 dνεπαν6ρθc,rτα dπ' τflv dρcboτεια τfr5 κoμμoUvισTικfr5 &νατρoφfr5, Ξκτcαtδενo'εcυ5 καΙ ξo:yfl5. Δiv μιλoσμε δια τΙs 1ιλιαδε5 rταιδια πoν yενvηθηκαν dξα: τfr5'Ελλαδo5. 

ΚEΦΑΛΑΙoΝ

ΙE'..

EΛΛHNΙKoI ΙIAPAΓoNTEΣ AΓΩΓΗΣ
'Exπαi,δeυoι6 τoδ Παιδoμαζιirματog &π' τoδ6 "Eλληνε5'

Eντιjπωv &π' τδ Κ.Κ.E. 

2t4

Σδ τroιδ5 παιδαγι^lγιNθ5 dρ1θ5 oτηρ(ζεται τδ παιδoμci_

ζ-μα. 

210

απτv1θο0ν oτη νθα

γεvια &τι'

'τ&

vθov5 αvατρoτεTS

!

oυμμετExovν θvερyα καi δημlov νiαs...> (oελi5 7).

νovv τ& παιδια εiδικεvμενα oτελθxη'

Καi

o'ννεxiζovv

:

ατΙ5 xδρε5 τoσ παραπεταoματo5 θ& τεiνoνν τi5 τrρooταθειθ5 τoν δι& να τrov τoνs δiδεται.

τη στι Mαρξloμoσ. ΕΤναι f1 <(κoμμoνvlστι παιδl&. Kαi μαλιoτα η &π6κτηoι5
r\v us, 

2tt)

'Αλλo0 yραφoυν

:

'IΙ διδαoxαλ(α τfrg 'Eλληνιxfr5 γλιiloαη5. 

217

<oδζoνl;l>

ι;δττοvλα κ.λ'π.

καποv παιδι&, στPατιδτεs τδν λαiκδν δημoκριττrδν, τσοπα-

εiναl ξ€νo, oλαβικ6
'Αναyvcooι5

!

oτη B' ταξr

:

λι&
αs

ια

Στis Γ' καi Δ' ταξει5.

παrδrα

:

4) 'Η Διεθνη5. 5) 'H κ6κκινη πρo:τoμccyrα. 6) Τi διηyεTταr δ Λ€vιv yια την

1) Πδs ζo0oαν oΙ €ρyατε5 oτη oκλαβlα. 2) Π6s ακovααν τov5 iρyατε5, 3) Kαρλ Mαρξ καi "Eνyκελ5.
dδελφη τov. 

218

τδν ξcbνcυν τo0

καi yεyoν6τα τo0 Κ.Κ.Ε. δι& τα δτroiα τoviζεται, δτι &τroτελoσν ovνdxεια
182 1.

κεφαλαια . "oλα τ&λαδν δια &yδvε5 τδν κoμμ&τια dτrδ τδ 182 1,

14) 'Ιcooηφ Σταλιv. 5)'oκτcυβριαvη Eτrαvαστασι. 16) 'H yιoρτη τoΟ κ6κκtvov o-τρατoΟ. 17) T& τrαrδι& dyατroΟν τδ N, Zαxαριαδτ1, 18) Tραyoυδrα τoσ E.Α.M' 19) 'Ετrθτειo5 τo0 K.K.Ε. 20) "Ιδρvoι τfr5 Ε'Π.o.N. 21) Πεθαiνovμε yια τη λεvτερια. 22) Bρoντ&ει δ "oλvμτro5. 23) oi dντ&ρτε5 θερiζouv καΙ &λcυviζovν. 24) τδ λιτ61cυρo Δια τηv Ε' καi ΣT' ταξι'
1

7) 'H δικαιoo0νη τo0 Λivιv. B) Γι& τη yioρτη αov Σ. Σταλιν. ?) "Εγ" τrαραδεryuα φιλiα5 Mαρξ_"Ενyκελ9. 10) 'o Mαρξ oτη δovλεrα. 11) Bλαδiμηρo5 Λθvιv. 12) Πδ5 o'τιo0δααε δ Λivιν. 13) 'lατoρiα yι& τδ Λθνιv.

εyoνoτα

τη

τov ακλαβια. κoμματια &π

καΙ σειs

μi

6 μθ "oταν
δ

τηv <δικαιooOvη μτroσν &τroατrαoμαrα &τr' τδv <Δcοδεκαλoyo τoσ Γ0φτoU> τofr Πα-

εivαι κοcτ α1θfl καi > &κoλov

<<δικαiα>

Π.1. 6ταv Γ' διεθνoιj5.'n'o κo

τfrs

yis oi

κoλααμθvoι Ι Tδ δ(κηo &π
:

Πeριλτ],.|ει5

Nα Qρyαvωθoσν oi iρ N& ξεoτrαoovν oi θτrα N yfνη αuμμα1iα μθ τov5

Ν

&vατρατrfr f1 δ0ναμι

τδv

δρy _να dyρ6τε5

doτoτorφλικdδcoν_Nα δημιouρyηΘη δ
oooιαλιo'μ65.

voiα oi Eρyατε5. f1 &ατικη ταξι5.

ιoτικη κoινcυviα

]

Σ δ &oπρo, dντrατoι1εT τδ μασρο. Σ δ δoνλoκτητη, δ ακλαβo5. Στδν τolφλικ&, δ κoλλflyο5.

Στδv κατrιταλioτα, δ Eρyατη5, κ.λ.τ. κ.λ.τr. Σπoπδ6 τfr5 διδαoxαλiα6 τoΟ yλcυooικoσ μαΘημωτo5, δccy-cυyικη τoσ τrαιδoμαζcbμcrro5, εiναι : <&ντιyραφovμε &πδ
o-16λιo
:

<Δlδακτtκη yλcυooικoσ μαθηματo5> oελis 1B, xcορi5 να κανoUμε καν€vα

κατα τηv παιτδ βrβλio τou5 

2lt)

λιoτικfr 5 κoινωνiα5... > <Ξvτrνo0με μdoα τoν δvνατi5

καi βαθειi5 σvyκινησειs. Ν& τrαρακο-

ΥUατα ηρcυioμoσ καi αντoθvo(α5...> Να, καi μερlκα ιiτroδεiγματα διδαoκαλiα5

δια τη διδαακαλiα τis

κι,:i τη oκθψι καi τδ α1oθημα τδν τrαιδιδν, Eyrνε5, τrαrδi μoν; Στρατιcbτη5
(,,

δτrcο5 λ.1.

τis Λεvτερι&5. -Nαi, &τταvτηoε τrερηφαvα. Στρατιδτηs τδν &yκ&λιαoε...> τrατEραS μθ δακρνα oτα ματια -'o

Διδιιxτιzil )').oσσιιoL1|' σr) 19).

oπoJs

'Εμπρo5 τfl5

Yis (' 1ι,1ηz:τιzti1 πτ)';.3) κεραvν65>. oαν βρoντη Kαi τi μEθoδo5 διδαoκαλiα5 τfr5 'Ελληνικi15 yλ<booη5
κoλαoμdι1oι l
!

:

..

.

οi

:

καΙ να τδ &κoσvε o&v Eνα θαvμαατδ τrαραμ0θι...>

(l .1u\ιιμ.τι'zlil',' oε). 6t)'

<<...Στδ τoiημα τoΟ dyδνα-oi δνο μανε5 (dvαyvcοατικδv Ε' τ&ξεcυ5), τα τrαrδι& πρEτrει να κοcrαλ&βovν την &vτiθεoι oτηv ψv1rκη καταoταot τδv δvo μαναδα:ν : τηv περηφ&vεια τfrs μι&s, yια-ri δ yνι65 τη5 

220

'Ελλαδ Να κωτ'αλαβovν τα παιδια τιδ5 μovo μi τηv τεριd5 i τfl5 Εiρηvη5 Θα θvcυΘfr δ λα65 μα5>.
(

iδEα τfr5 λεv7 ιl

rι:1ιδιιzτιzi1 l', oti'.

)'

σηs

:

. τδ

βιβλ(o

^Kα-πoτε
:

f1 €τιrτρoτrη

τoσ τrαιδoμαζcbματo5 θξθδα:oε δι& πρoπαy&vδα
αφε
:

;Ιff ,}χ,
καΙ τi,..0πoφθρo δαyα:yrκη> τoσ

.

Τi

&ρμoνiα,

λη καvεi5
τoU
ματo5.

τδ Παλαμ

μoΟ &τr'

f1 μητρlκη

yλδooα τdv <τrαi-

'[I διδαoxαλ(α τfr5

Γειυγραφ[α6.

Kαi Eτo"ι-τoviζει f1 ooφη κΦoδηyηαr5-θα yiνovv τα τrαιδια oαloτoΙ τrατρtδτε5 καi θα θvερyfoovv dτroφαoιατικ& (θα θταvαoτατηooνv) r& τηv <<&τrελεvθEρr,roι> τfr5 τrατρiδos ! Καi μ6νoν μrd5 τiτoια5 κoιvocνiα5 oλiτε5 πρ6τrει v& Eτoιμαζωvται να yivoνν Tδ K.Κ.Ε. κατ' dρx&5 6δcooε yεvtκδ5 δδηyiε5 πoλvyραφημdvεs δια τη δlδαo'καλiα τfl5 Γεcυγραφiα5 oτ& τrαιδlα. Πρδ 2-3 iτδv θξθδcυoε μι& Γεω! 

'22Ι

yραφiα

τηs oτoιxεi<oν, oτη'δρ&oι

δiv oτoιxεiα:ν, τα Α.M. τoσ EΛΑΣ,
δos,

fl δτroiα

δτroiωv & τoC' Κ'Κ'Ε. καi

τδν

dλλo,.

ταρ&

μr

(Ma δ Πoιoi
εivαι

5, δ τλo0τo5

τfl5 yεcυyραφiα5 τα τrαιδια μα καi oi δμoρφlθ5 τfl5 τδv πλo[iro καi τη δovλεια τ

ιδs
αs. o)ν

TΓoνs'

..>

<...oi oκoπoi λoιτrδv τfr5 διδαoκαλiαs τfrs yεcoyραφiα5 ovvoψi-

dvolκoδ6μηoηs τfrs σoσιαλιστlκfl5 κotνcυviα5...>

(

^

Aποαπιio ματ α d.''τ' τ i1 ιr Δ ιδαzτ ιz i1 Γε

cυ',l

9αφlαqι ) 

22'2

"Η διδαoxαλ[α τfr5 'Ioτoρiα5.

πρooαvαroλtoμ6.τoνs. Θi yiνovv τ€λειoι MτroλoεβTκot>. ('Aτrδ yραμμα (σUνΦy(^)νlατη> τιoν Eπιoκiφθηκε τov5 τrαιδrκov5 αταθμoν5 bovλyαρiα5).

την Θρηoκε δoΙoυ. Tδ Κ.
μια yενεα y

'Eτri 1

ρ

ραTΓετασμα' καΙ θyΧ.

τδ ια τδ αι

θτrαyyελματtκ

χετα1

ρα τrεριoδrκα. τo0 δημoτικo

oi

εiδrκ

παιδια δρroμθνε5 iατoρικA5 yνcboεr5. "Α5 δδoouμε τδ λ6yo oτα τrαrδαyωyικ&, βrβλiα, βαoει τδv
μoρφcbνoνται oi μαθηταi'

δτroicυv

Στfl B' xαi Γ' Ttiξι. <...Στη B' τ&ξr δiνoνται δEκα δ5 δεκατrθvτε &vαyνδoματα' Στην Γ' τ&ξι δiνovταr καμμια τριαvταρια &ναyνcboματα. Τα 

2'2'!'

dναyνcb σκoν_Γαt τιovλα>. N&

τωριvα " Νd νioτηκα

s μαs. τδ ovναioθημα τfrs &yατrη5 yι xαρioματα τrov τrρθτrει να τ&

τηv Ιoτo ,καθδs* αιrr& θ& α τδ ivδl

ετ6_

βρj-

Ι τα

τ& παrδι&

τrov

ξcυ-

βαoικα ζητημοcrα : 1) 'H τfls ζωfrs. 2) 'o &νΘριυπo5

τi5 μικρi5 ταξει5 τrρdτrεr να

(Tα dvcοτθρω εΙναι dπooτr&oματα &τrδ τδ τrαιδαycυyικ6 τov5 βιβλio <'H διδακτικη τfrs 'loτoρiα5> oελiδε5 102 καi 103). 'Aτr' τη B', λoιτ16ν, ταξι, l]λrκiα παιδtoO 7 LτG:ν &ρ1iζει να ξvπvαη

τδ

μεταλλεvoι καi την κοcταπiεoι τo0 λαoσ oτηv τιcrτρiδα τov καi oθ τιoλλis &λλε5 1δρε5>, καΙ καταλαβαivει-τδ τrαιδi τδν 7 Eτδν-τΙ5 &ντιΘEoειs &vαμεoα oτi5 τ&ξει5! Τi oημαivει μια Eτιαναoτασι!Πoioι εiναι oi δα-

Eνδιαφθρoν

τoσ παιδιoΟ δια τη αooιαλloτικη κoινωνiα, δια τηv

<θκ-

τρooτιαθoσν νατα μ ι μ o σ ν τ α ι>. Noμiζcυ, 6τι δΔv xρειαζovται o16λrα πoλλα δια τη μ6ρφcooι, δια τδ <Mαρξιoτικδ Παvετrιoτημιo> oτδ δτroΙo oτroνδαζει τo τrαιδi τo0 παtδoμαζcbμcrτo5 &τr' τη B' ταξι τo0 Δημoτικoσ oxoλεioν l

ινα
)

παμαs 

')')\

"Αs δo0με 6μcοs τ& μαθηματα τrov διδαoκεταr η Δ' τ&ξr: Α) Mερικα μαθημα-rα &πδ τη ζcυη τδν τΓρα)τωv dι,θρcbτrcυν (Πρωτ6yovη κorνcυνiα). B) Mερικ& μαθηματα &τrδ την 'Ελληνrκη 'lατoρiα (&ρ1αiα καΙ νεcbτερη). ('Απ' τδ τrεριoδrκδ <'Αετ6τovλα> (θτrαvαoταoει5 "Hλιντεν καi Κιλελ6ρ)" Γ) o...1) "Εvα παραδειγuα φιλiα5 Mαρξ καi "Eγκελ5,2) 'o Mαρξ oτη δoνλεια, 3) Bλαδiμηρo5 Λθvιv, 4) Πδs oπo0δαoε δ Λθνιv, 5) 'loτoρiε5 δι& τδν Λθvιν, 6) 'Ιωoηφ Σταλlv, 7) 'oκτωβρrανη θτrαvαoταoι5 8) Τδ yαλαζιo 1αλi,9) Γιoρτη τo0 κ6κκιvov oτρατoσ, 10) Στηv θτ16τειo τoσ K.Κ.Ε. 11) "lδρlαι τfl5 Ε.Π.o.N. 12) ΠεΘαiνoνμε yια τη Λειrrερι& 13) Bρoντ&εr δ "oλvμπo5, 14) oi &vτ&ρτε5 Θερiζovν καi τroλεμoσv, 15) 3 τoσ ΔεκEμβρη Ι944, 16) Τδ Λιτ61coρo...κ'λ'τι. (<Διδακτικη 'lατoρiα5> oελΙ5 106). την ioτoρiα τfr5 'Ελλαδo5. Tα ixvη i* -is &ρxαiα5 ioτoρiα5 iξαφανiζovται σvστηματικα. Φθεiρovται τα θΘvrκα iδεδδη καi μi o0oτημα Ξνoτα_ λαζεται τδ δηληττjριo τoσ μ1oovs θναvτioν τfl5 τrccrρiδo5. 'o dycbvα5 τδv &ρμαrcυλδv καi κλεφτδv τrαραβαλλεται τrρδ5 τov5 &yδνε5 τrov €καvαv οi &νταρτε5 τo0 Ε.Α.M. καi τoΟ σUμμoριτoTΓoλ€μov! 'Aθεiα, δlαoτρ€βλωoι5 καi τrρoδooiα, doθβεια, iερoovλiα καi περιφρ6νηoι9 πρδ5 τr&oαv i1θικηv &ξiαν κvριαρxoσv oθ δλα τα μαΘημccτα: <"oλα xωρi5 iξαiρεot τα μαΘηματα τfr5 ioτoρiα5 τrαρovoιαζoνν τΙ5 &vτιΘθoειs καi τi5 ovyκρovoει5 τδν ταξεcoν. 'H τrαλη τδv ταξεcον εivαι τδ vfluα πov μ&9 καθoδηyεi o' δλα τ& μαθfμccrα τfr5 ioτoρiα9 τroν καvαμε, o' 6λε5 τi5 ταξει5. EΙvαl δμcos μερικθ5 o-rιyμis τηs iατoρiα5 κατα τis δτroTεs εTvαι πιδ Eιrτoνo5 καΙ τιιδ dτroφαoιoτικδ5 αντδ5 δ &γc1:να5. Γι' α0τδ ξεxcυρiζovμε τα θθμοcτα τrov τrαρovoι&ζovv αιiτη τηv Eντovη ταξικη τrαλη, dπερyiε5, διαδηλcboει5, θξεγ6ρoει5 Eπαvαoταoειs, αΟτ& τα δνoμαζοvμε θfματα τoσ ταξικoΟ dyδvα>, (, ιr\ ιιxτ ιz ι'l ατ ρ iιι : ι, o i'. Ι !,\ )
&τcδ
r .ι:1
i

τoσν

Ei, ΣT' Tdξι !. T6oo oτΙ5 ταξει5 α0τθ5 6oo καi oτ& τrαtδια πov φoιoi θπcryyελματικα καi μEoα o1oλεiα, διδαoκoνται βαoικα yεyov6τα

ο

ε

.

τδv ταξεcoν εTναι f1 κινητηρrα δ0ναμη τroν δημιovργεΤ την ioτoρ[α. oi oκλαβoι &vτtoτEκovται oτηv Eκμεταλλεvoι τrov τηv Eκαναν oi dφEντεs τovs, oi δoυλoxτflτε5 κ'λ.τr....> (Δrδακτικη ioτoρiα5, oελΙ5 12l) Tα διαφoρα yεyoν6τα καi θτrειo6δια τrov ouνθβηoαv τα τελεvταTα
καρδtt5

<...M(oα oτ& μαθηματα πρ€τrει

να φαvfr oτ& παιδι&, τrδ9

f1 τrαλη

τδv τrαιδιδv τδ μioos πρδ5 τηv πατρiδα παρoνoιαζovν τi5 καταoτααειs θκκρηκτικ€5' Γραφoνν <'o f1ρα:Ιoμδ5 τδν λαiκδv μαζδν δiν Exεl 6ρια>, <&vαψαv τα αioΘη1.lατα τo0 λαoσ>, <δ λαδ5 βvθιαμ6vo5 oθ δνoτν1iα, βαoαvα καi τατrεινcboεt5>, <f1ρωiκδ5 dycbνα5, &παραμιλλo λαiκδ θαρρo5>, <φcoτειvΕ5 s ατis Eπαvαατ Σ, (φλoμoρφis
:

yερδs καδ<οv

τi5 oiκoyθνειε5 &τrδ τ& oπΙτια καi τd κατνε), <EτrtκρατεΙ λαiκδs dναβραoμ65), (μt μα0ρε5 καi κ6κκινε5 oημαTε9>, <μi oννθημcrrα ζcυη i\ θανcrro5>' ('Aτooπαoμccrα dπ' τδ τrδ5 πρEπει να διδαoκoνται τ& μαθηματα

oC,>,

<μτrραβoι

τotφλt- 

225

oτi5 dvδτερε5 ταξεr5, <Διδακτικi1 ioτoρiα5>, oελiδε5 |28, L29' l30). Mθ θξαιρετrκη τrρooo1η, μθ θαvμαoμ6, μδ Θρηoκευτtκi1 ε0λαβεlα διδαoκovταl τd μαΘt'1μωrα iαξικoO &yδνα dπ' τi1v τrαyκ6oμια ioτoρiα: Koμμo0vα τoσ Παρlolo0, Pωoικη θτrαvαoταot τo0 1905, f1 μεyαλη Pωoικη Ξτrαvαoταoι κ.λ.τr. 'ΕκεT δ δαoκαλo5 oOμφcovα μθ τi5 δδηyiεg τfr5 τrαtδαy<οyrκfr5 τo0 τrαtδoμαζcbματo5 <.'. Υιd vd τrετOxη τrρEπει δxι dτrλδ5 vα dy&τrη, τδ μToo5, τηv dτr6φαo'η, τδv f1ροoioμ6. N& τrαρoνo'r&ζει (αr& τcαιδια) τrδ9 εivαι iτιαναατατικfl fl dτμ6oφαιρα !>
(κ Διδακτιxi1

υ, αελ. 128) <Mθ τη δlηyηoi τov δ δαoκαλo5 καi τi9 ζc,:vτανE5 τrεριyραφθ5 τou v& καvη τd τrαιδι& vα πoσvε μθoα τov5 ; Mα yιατi δθv ξεoηκcbvovται;>
( κ

Δ ιδαxτ

ιxi1 ioτoρl,αgυ, oελ. 129 )

Σημειcbvovμε μερικα μαθηματα πov διδαoκoνTαι στιs μεyαλε5 τdξεl5 τoσ παlδoμαζcbμccros i\ oθ dλλα &νcbτερα oxoλεTα.

2) 3) 4) 5) 6) 7) B)

Α) 'Aπ' τi1ν ioτoρiα τfi5 Επαναoτtioειrr5 oτ{ 1) 'o o1ηματιo'μδs τoσ θρyατrκoσ κ6μματo5.
'H Evoτrλη θξ6yερoι oτη M6o'1α. 'H flττα τfr5 θτrαvαoταoεoc5 (τoσ 1905)' 'H τrαρ&voμη δρ&or τδv Mτroλoεβiκc.rv. 'Aπ' τi1ν [oτoρiα τoδ Κ.K.E. 1) 'H iδρvot5 τoσ Κ'K.Ε.
'H dρxη τoσ τroλEμou μi τηv 'lατrωviα. 'H αiματηρη Κvριακη' 'H dρxη τis Eπαvαoταoεcυ5.

Pαroiα

iατoρiαqι,αελ.137)'

;

(κΔιδαxτικi1

2)'Aναoνγκρ6τηoι5 καi δρyαvcoo'r5 (oi &vΘρο:τroι τoσ Κ'Κ.Ε.). 3) Tδ ovνδrκαλιατικδ καi &yρoτικ6, τδ θθνικ6. 4) Tδ Κ.K.Ε. ατη φο:τr& τfl5 δoκrμαoiα5. 5) 'Η δrκτατoρiα τoσ Mεταξ&.

vovμε yl& την &θλrα κατdoταol τoσ λαoσ, γι& τα κατατΓιεστικd μθτρα τrov τrαiρvovv oi θκμεταλλεvτθ5, θα φαvfr τrδs ζcoη τδv Eρyαζoμθvcov

6) 'H φαo'ιoτικη θτriθεo'ι5. 7) 'H τrρcbτη κατo1η τoσ Ε.A.M. 8) 'H δε0τερη κατoxfl dτr' τoUs 'Ayyλoαμερικ&νov5. 9) 'H f1ρωiki1 &ντiαταoιg τoσ λαo0 δl& τηv θΘvικi1 dvεξαρτηoiα. Γ) (...T& χoμμoυyιστιx&' ι6ψψατα xι' oi ,iρ1ηγoi τfr5 €παν<ioτασι6. Σ' 6λα αΟτd τ& μαΘl1ματα τrρθπει vα φαvfr καθαρα δ ρ6λo5 τδ.v κoμμovvto'τικδv κoμματo:v κι' δ ρ6λo5 τδv &ρ1ηyδν πov δρyαvcbνovv καi καΘoδηyoσy τ& κ6μματα. Ti τrρθτrει vα καταλαβouv τd παιδιd o'α0τα τd μαθt'1ματα ; Πδs oθ δριoμθνε5 στιyμιs τfr5 Ιατoρiα5 εivαι &παραiτητo ν& yivη θπαvdoταoι. 'Ατrδ την περιyραφη τrov θ& κα-

εivαι &βαoτα1τη. 'Ι-{ κατdαταoι εΙναι θτrαvαατατικη μ& τiτroτα δtv γiνεται μ6vo τov o-rηv ioτoρiα. Πρθτrει δ λαδs v& ξεoηκo:Θfl. M6vov ζτoι θ' &λλαξη fl καrαoτααι5...>>
('Απ6oπααμα dπ' τδ βιβλi'o κΔιδαlιτιr'i1 τijE iατoρiαqυ αελ. 131).

i 

226

τfr5 πατρiδos &πδ τfiv-τrλovτoκροcriα, τηv καταπiεoι dτrδ τδv <<μovαρxoφαoιoμδ>> χcbραs"

καi τi9

δlcbξεr5 τrov

ιiφiαταται τδ

<δημoκροcrικδ>>

κivημα τfr5

<<...'o δ&oκαλo5 τrρ6πει vd δτoιμαζη τrρooεκτικd τδ μαθημα πoν θα καvη, τδ τi Θd π-fr καi τrδ5 Θα τδ τιfr, να μελετ& τη μEΘoδ6 τov. Nα μflv ξεxvdη τδ oκoτrδ τrov Eτrιδlcbκεr, δηλαδη v& &oκηoη δuvατη καi μ6vιμη ψvxoλoyικη θτriδραoι τrαvω oτoν5 μαθητθ5. Πρ€τrεr να δεiξη τη δ0vαμι τoσ dδερφocμEνov λαoσ τrov δθ o-κ0βεr μτrρoατα ατov5 καταπtεoτθ5 καi τroν &yorviζεται Evαντια ατδv τ0ρραvo. Πρθτrεr v& ξ v-

τrvt'1

ατovs θκμεταλλεντθs καi τd 6ρyαvα τoν5. Nα δτrλiζη διαρκδ5 τ& τrαl-

oη τil v &γαν &κτηot καi τδ
Tη
Θ

μToo5

τδv τrαιδtδv
ιιi1
ioτoρ[,αc'

θναvτια

δια
Bμτrρ65,

μA

θλη

o'

ι τoσ dy δ

v

α...>>
(rc

Διδαxτ

>, oελ. 130 )'

Ξεxωριoτη oημαoiα δiνεται oτo05 dρ1ηyov5 τoσ θρyατικoO κιvηματo5, ε1τε dτr' τηv τrαyκ6oμια ioτoρiα εiτε &τr' τηv 'Ελληνrκη. <<...Ξε1coριoτη θEoη μθoα o"' δλα αι}τα τrρθτrει vα κωrExovv oi βloyραφiε5 τoσ Λθvιν καi τoo Στ Kανθvα &λλo βιoyραφικδ 0λικδ ωτrκfl oημαoiα τrov θxεl, μi τi5 δθv μπoρεT νd ovyκρlθfr δι& τfl βιoyραφiε5 τoσ Λθvrv καΙ τoσ Σταλιv. Πρθπει v& δειxθoOν oτα τrαlδιd μδ ovyκεκριμθvα τιερtoτατικα, f dφooiαlαi τov5 oτflv 0π6Θεαι τfr5 θτrαναo-ταoη5, τδ θαρρos τovs, f1 δ0vαμι τfr5 ΘEληoη5 τov5, f1 €πtατημη να καθoδηyoΟv τi5 μαζε5, δ ξcbvαg καi f1 δρdoι τov5. Mθ τδ βιoΘ& δcboovμε ατ& τrαιδl& ζo:vταvεOoμαι δλη τi1v yραφrκδ ιiλικδ dρκα καi ζcoη o-τd o0yxρovα θ6μαrα τfr5 ioτoρiα5 θττoxη μα5, δivo

Eρyαζoμ€vov5>.

Καi τrρoxωρεi f1 διδαακαλiα, μεΘoδικd δld vd δεiξη τrolδ5 θd τραβηξη vα καΘoδηγηoη τδ λα6: <...oi Eξεyθρoει5 δδv τrρ6τrει να yivovταt αΟΘ6ρuητα,Xωρi5 6ργαvωoι' Η θρyατrκη ταξl, τroU εivαr f1 τrιδ iτrαvαoταrrκi1 ταξι, τrρ€πεr vα δρyαvα:θfr. Α0τη τrρθπει vα μπfr μτιρoατα, νd καΘoδηyfl τ|v Eτrαvααταol. "oxι μ6vη τηs μα oθ ovμμα1iα μδ τηv ξρoτιd καi μ' δλov5 τov5

oελi5

131).

πov δlδ&ακouμε"'>
Πoλv μεΘoδικd yivεται

(<Διδακτιxi1 ioτoρlαqι,

αil'.

145).

f1 τrρoετoιμαo'iα

διd τηv δlδαoκαλiα τδv θε- 

227

σταση.

(rr'Απ' τi1 διδαxτιxi1 τfig ioτoρiαgll, αεtr. 163) Κoμμovvtατtκδ Κ6μμα:

τoσ λαoσ'..''

θπαvαo'ταols
νε5 τi5 μoκρατικη Eτrαvαoταot, oooιαλι
(... Td

Ετrioη5

(ιrΔιδαιιτιιti1 i,ατoρiαgll, αελ. 131)

δlα τrov τrρθπεl v& &κoλoυθηoη μι&
f|

"μjρφ.J;;;;;",δ;;.

(<'Aπ'τi1 Διδαxτιxt1 τfi; [ατoρ[αgι, ατδ παιδoμd'ξαlμα oελ' 131

xαi

166)

Κoμμoυνιoμδ6 xαi'EλευΘeρ(α.
.Ελληνικη ΣτΙs 23 'lovλiov Koμμovvιατικη ραδloφωvlκη ,1950, ..-μrα θκτroμτη-τfl5 BovδατrEo'τηg Ξλεyε, μι [iη'oο
τrαιδoμαζcbμαro5:

<'..Tα τrαιδlα τd Ξxovv δλα' Td ζxow δλα.

'δ "'ομoΞ'λ;;;;'

'oυ

Kαi πρδτα dπ' δλα Ξxow τr&iαvθρJτnvη

λεuτερtd.'.>> 

228

τoσ δικαιcbματo5 τfr5

τoν5 λθyεt,δτι fl λθξr9 <Eλεvθερiω> oδ δλov5 τo'i5 &λλou5 λαoι)5 εΙναι &πατηλfl:

iH παιδαγcoyrκl'1

EλενΘερiαg. 

229 μηvεUεταl δ9 &πειθαρxiα

κι'

&v εivαι πoλλis δ5 Ξyκλημα θo1&τη9 πρoδo-

&π' τd Pωo'lκα τανκs.
1956;'T

2) Πδ5 τrληρδθηκαv τα yεyoν6τα τfl5 Πoλcυviαs τδ καλoκαiρι τoσ

α Pωorκα TΓoλuβ'6λα θθρroαv τoνs Eρyατε5!

' (αi &5 τερι&5> πoi
δοcyωyrκov5

τδ Κ.Κ.E. oτi5 θκλoγθ5. "oλoι τovλ&xιoτoν δool εivαι π&vcυ &τrδ 18 xρovδv, θεωρoσvται

iyuατα dτr' τi5 χδρεs τfl5 <λεvτrρδτα, τδ5 θvvoεT τr] λεvτερl&
θvt'1- 

2i0 

231 πuρετ6;

' _oU"

<<_Γιαri yερo-Δημητρη κoκκivιoεs 6ταy 1εrρoκρoτoσoε5; Ml1τrco5 εixε5

iκλoyδ5_μαo'καρ6μαrα, δEν ξαναεΤδα κlvio'η &φoσ &ναyκαζεταr vα xειρoκρ ''As δoσμε τcbρα τrδ5 doκoσv oi λαov5 τδ δικαiαrμα τfl5 Eκλoyfr5, τδ
Θερiα5

τrvρετrδ εixα, oUτε τiτroτα. Koκκivιoα &τrδ vτρoτrr'| ! Tθτorεs
!

τoσ dvθρcbτroυ, μEo-α oτis xδ tπfκoor τδν κρωτδv αΟτδv, dxovν ''θκλoyi
o6ρxο:vται oτi5 6λo
θκεTvo

δι&".ηv &vαδΞιξιv δη αιiτθ5 τrαiρv'' μφo5 μ,
xiα5:

αιδoμαζcbματo5,

Bovλευτδy ε1τε Καi oτi5.εκλoyξ

Περιyραφovμε &κριβδs πδ5 yivεται f1 θκλoγi1 βovλεvτδv μι&5 θτrαρoTΓη)

τδ δτroio dxεr θvηλικιcυθfl:

Δ0o μflνε5 τovλ&xιoτov πρδ τδv 'τoσ τoσ Κ6μματos τηs Eτr&-ρ1iα5 i\ No oει>> καi dπoφαoiζεr πoiδv i\ πotoιi5
λεvτθ5.

δειαβo,-

Tδ δvoμα τoσ ιiτιoψηφioν κoιvoπoιεiται τrρδ5 <<Eγκριolv>> oτi5 τrαρα κατcυ κoμματικi5 Eτrιτβoτr€5. Σ' 'ΕκεΙvε5 δiv ιiτdρxει τroτi λ6yo5,
v& φ€ρη καvεi5 dvτιρρηo'ει5.

πρδ5 τδν τρ6πo τfl5 διαδrκααiα5 τδv θκλoyδv-παρcυδiα. _ Εiτε oEl,ει εiτj δθv θ€λεr δ κ6oμos, αιiτδ5 τroU 0πθδεlξε τδ κ6μμα θd εlναι δ μδvo5 liπoψηφro5, <Θθλεl5 δiv θ6λει5, αν-rδv Θd ψηφioη5>. ΚαvεΙ5 δiv

'

τrδ

:$

;',$Ψy:)

&τrδ &ηδiα

Ξxει τδ δtκαicoμα'vα' φθρη dvτlρρl'1oει5. "Aλλωs τε τroι6s τoλμαεl v& o"ηκcboη iε'φal,l oi τrιδ πoλλoΙ owt'1θioαv να μην τov5 Evδιαφθρει τrλiov l oi vθol πoν δθv Eyv<bρroαv dλλo o0oτημα θκλoyfl5, voμiζovu δτι αι}τδ εivαι τδ iδανικcbτερo ! "Ετo't διδαoκovται καi αιiτδ πιo'τε0ow.

θκλoyrκoi κωr&λoyoι. "oλot εlvαι 0τroxρεαlμθvoι v& Ξyyραφoσv ατovg καταλ6yoν5. 'H ψηφoφoρiα πoιi θd yivη, εivαt 0τιo1ρεcυτικη o' δλovs.

Πρδ

τδv θκλoyδv ovvτ&oooνται oi

'Η f1μθρα τδv θκλoyδv Θεωρεiτ κθ5, oαλτrιyyε5, ραδl6φωvα, δλα θ
μεy&λη
<<Eoρτη>>,

θερiω τoυ. Στδ Eκλoyικδ τμfrμα τrε φαyητα τ& δτroTα θvδ λεiτrow &τιδ τδv θκλoyδv εTναl &φθovα. Φvolκ& 6λα θπi πληρωμfr. 'H αiθovoα τfr5 θκλoyfr5 εivαι EτoιμαoμEνη θκ τδv πρoτθρωv. Σ'€uα oτεv6μακρo τραπiζι κccτ& o'ειρα

δ λαδs

€oρτ&ζει

ταει τδν Eκλoyικδ κατ&λoyo. "Εvα5 i\ δνδ αvμβovλε0ovν

(θαv τvxδu κανεi5 δAv εTvαι yραμ

Tδ ψηφoδθλτια_Eνα καi μ6vo-τrεριθxει τδ δvoμα i τd δv6μωrα τδv 0τroψηφicοv. "oταv δ ψηφoφ6ρos TΓαρovσlαoτfl θ& δηλcboη καf& oεlρ&ν τδ 6νoμ& τoν, θ& oημεlcοθfl δτι ψηφiζει καi ζτrεtτα τrαiρvεl τδ ψηφoδθλτιo. Πlδ τrθρα oτ€κεται δ <iτrιτετραμμθvo5>> τrov τδv oυμβovλεOει τrδ5 

232

d τθoo'αρα. '_oρTατε fl &v θθλη5 τr

o5>

- μτroρεT5

vα θdλαμo καi

i)

<o0μ-

_Yηφιoε5

"Ιcυv;

-Nαi, _Καi

_'EκεTvoν

τroι6v ψηφtoε5;

ψt'1φιoα'

θvα ψηφoδ6λτro dκvρo;

_Κoρ6iδo εioαl καημ6vε ! Θ& δtακιvδuvθψco τδ κεφ&λt μoν ρixνovτα5

_Καi yιατi

πov

0τ16δειξε

δθv ψf φloε5 Eνα

τδ

πoυ θ&θελεs θo0, τδν Eαvτ6 o'ov θπi τEλov5.

κ6μμα.

_"E, τθλo5

oτιxoμvΘiα:

_"Aoε με fioν1o &δερφE... Cyδ ψηφloα!.. τδ βovλεvτη τδν Eβyαλε τδ κ6μμα! l Πoλν ovvεrθιoμdvη μεταξυ Eμτιioτcυv φiλcov, εiναt καΙ fl κατωτEρcυ
_Γιατi θνδ ψηφioαμε δλor δiν yραφovν oi

βovλεvτη;

τrdvτα>v, &9 ψηφιoε5

ζτoι τroν ψηφloε5, dλλα

τroι6ν

iφημερiδε5 6τι f1 ovμμετoxη flταv 100 o)o; _Κovτδ5 εioαι καημEvε; "oλoι ψηφιoαν' τδ δi 99 o)o πov yραφovv od ovμμετoxη εlvαι yραφικδ λαθos ! τδ oωoτδ θd flταν ν& θyρ&φετo θτoι α) Eλαβov μEρo5 εi5 τηv ψηφoφoρiαv (δ λα65). 99 o)o Eλαβov μθρo5 εi9 τi1ν Eκλoyηv (oi Κoμ. 'Eτrlτρoπ. 1 o)o β)

ovvoλov ψηφιoαvταrv
δoκrμαζovv τα dγαθα τfr5 <λεvτερι&5> φiζει.

100 o)o

"Ετo-ι λoιτrδy

oτδ Παρατrθταoμα τα παtδιd τoσ
EκεT

τδ κ6μμα θκλEyει καi δ λαδ5 ψη-

τrαιδoμαζcbματo5 

η,) ,)

Δ')')

μvαλ6, μrα o-vζητηor_τrερi τ& κoμματικα. Tδ κ6μμα ooo καθoρiζει τi θα λθs oτovs λ6γov5 oov, τi θ& ζηταlκραv_

τερι& καi Καi τr

τιδs oτδ Κ6μμα oov, δια <πανανΘρcbτrιvη> λεvτερtα !

κε

fl

δovλεiα

!

vd μην ζχη τδ

θρ&o'o5 ν& μιλfr

'Η

α'i1Θιxdυ διαπαιδαγιilγηoη

τδν παιδιδν.

κfl5 π&ληs τoΟ τrρoλεταρtατow (Λ€vιν). Ti εivαι λotτrδν Eκεiνo τrov Θd ovvτελθoη oτδ <γκρθμιoμα τfl5 παλη&5

ycoyη (o. 1a). 'Αyατrη oτi5 θΘvrκ6τητε5 τrov κατoικoσv oτη xδρα μα5 καi dycoνiζoνται &δελφlκα μαζi μα5 yια τ& 1δια iδανlκα (o. 7). Ayα- 

,1 )/.

((εK

Πα .
Πατρ(δα.

θlκ

α0τξ flτfr5 Ιι:':::'T:<&y&πη δ yκρθμιoμα τfr5 τrαληd5
κoμμouvιστικθ5

Kαl α&γdπηυ oτfrν 

2,),t

αιiτην, dφoσ θλλειψαv τ& ΘεμEλια τfr5 dyατrη5, δηλαδη f1 oiκoyενειακη

Tδ τrαιδoμαζcομα <δrδασκεται> τηv &yατrη τrρδ5 την τrατρiδα. Tηv τrατρiδα δμω5 δθv την EvvoεT θvιαiα_ζτoι διδαακεται-dλλα x<i:ραv τrov κατα κακi1v τ01ηv κοcτoικoσv <φαo'iατε5> καi fl do'τrκη fl δτroiα βαoανiζεl τδ λα6' δραματiζεται μlα μελλoντrκη 'Ελλ&δα, '"ξη <τrραyματικη τηv πατρiδα> oτην δτroiα θα κατoικoσν μ6νoν oi κovκovEδε5 καi δ λα65 τov "As iδoUμε oi τi ovνio_ταται'f1 λαμτrρi1 αιΗ δrδαoκαλiα τrερi dyαπη5
τfr5 τrατρiδo5.

&yατrη

;

!

τδv δεixvovv &τrδ τcbρα τα τrαιδr& τδν δπoTo θ& ρixvcυvται o'τη μ6ρφcυoι καi o'τηv &o'κηo'r' Θ& €τoιμαζcυνταt, δoo μτroρεT καλ0τερα, yια v& θκτrληρcboovv αΟτα τ& καθηκoντ& τov5.'.> (o'ελ. 107).
<<...Tδν

TΓαTρια)τισμ6 τov5 θα

μθ ζfrλo, μd

τrov λ6yετα1 TΓατρι(υτισμ65. Ποrrρiδα δvoμαζει τδ o_vμφθρo τη5. KαΙ τδ ovμφθρo τηs μi καvθιrα τρ6τro δtv ovμβιβαζεται μθ τα o'υμφ6ρoντα τoσ λαoo...> (oελi5 108). <...Tα τrαιδι& κι' oi νθoι πov μoρφcbνoνται τrρEτrεr vα εivαι dφoαtcoμθνoι μ' δλη τηv ψv1η τov5 oτηv Οτ16Θεoη τoσ ooo'tαλlσμoσ...>

Ποrrρiδα. 'Αλλd τrατρiδα τrov v &τrδ τδ θδωv καi 61ι &τrδ τη oημεριvη ταξl τrov <δiv Ξxει καμμι& ox6or μi α0τδ τδ αioθημα τroν λθyεται τrατριcoτιoμ65>. Δr& μι& τ6τotα λotπδv <<Πατρiδα>-κouκovθδικη-ζκπαιδεOεται καi δr&

oτα μαθημωτα τfr5 iατoρiα5,

Κωr& την

(αελ. 10).

τrαrδοcyωyικη

ματo5 τδ

τιoμ65,

f1

μια τθτotα κotvωviα Eτoιμαζεταr τδ τιαιδoμ&ζ<oμα. Kαi πρoετolμαζεται μθ δ0o τρ6τrov5 1) Στ{ μ6ρφοroι. Mθ dφooiωoι o'τα iδαyικα τoσ κ6μματo5 καi oτηv 0π6θεoη τoσ oooιαλro'μo0. Στi1v &τcλfr καi μεθoδικη Eκμ&θηoι τοΟ Mαρξιoμoσ καΙ oτην Mαρξιoτrκηv θξηyηo'ι τδv φαιvoμθvcυv. Στδv τρ6τro μετασχημαTισμoσ τfl5 κoιVωviαs oθ doτrκη, oooιαλιoτικη καi κoμμovvιστlKη. Στδ vα γiνoνν τ& τrαtδια &νθρωτroι ovνειδητoΙ, s καi θεμελιcυτθs τfr5 Σooιαλιoτικfr5 Koιvcoνiα5 (oελ. 18), ν& εivαι 0 ι δι& τov5 <dτιε_
:

2) Στ{ν πραxτιxi1 doxηoι,

μ&5

λθyow παλrv oi 1διoι, δτt

: 

23ιi
τrλ6ov, Θεαrρητικα καi τrρακτικα,τrρ€τrει v& φταo-oνv τα τrαrδl& ρασμα v& τrlατε0ovv, δτι <τrρθτrεl τδ τrαλtδ καθεoτδ5 μθ τi5 τrαλιcoμ6vε5 καi yεραoμθνε5 iδEε5 ν& yκρεμιo'τfr> (oελi5 125). "oτr δ &vτωycυvιoμδg &v&μεoα oτi5 τdξει5 λ0νεται μov&1α μδ τηv Eτrα_

oτδ

ι

δια την Πατρiδα τδν , &yατrη, λεvτερια, αoτασι, μτσos, σKλ oμα δι& τηv Παrρiδα τflν τα δ0o (μ6ρφcoo'ιτrκα, αΟτθ5 oi δvo θvνoιε5 τrερi <Πατρι<υτιoμoσ> κvρtαρxoσu oτδ πvεσμα, α0τθ5 ouvθxovv τηv ψvxη τδv παιδιδv. Παvω o' α0τi5 κoιμoσνται, μt α0τθ5 oηκcbvoνταl, α0τθs εiναl δ φαρo5 τrov τ& δδηyεT oτη ζcoη
Κovκoν6δωv
!

vαoταoι (oελ. 100).

Εiρηvη, ! &oτικη l

Eiδιx{ διδαoxαλiα περΙ

θπαναoτ*σ€&)ν.

<Πρθτrει ν& δεiξovμε o'τα παιδια, μi ovyκεκριμθvα παραδεiyμοrrα τfr5 ioτoρiαS, ]τδS δ &νταy<oνroμδ5 dvαμεoα oτi5 κoιvcυvικδ5 τdξει9 λ0νεται μoνα1α μθ την θτrαv&oταoι> (Διδακτικη ioτoρiα5, oελ.

τη θ6ληoι τoΟ dyδvα να τoν5 μoρφcbvη τδ ovvαio'θημα τηs

<...'o δαoκαλo5 τιρEτrει να δiνη μεyαλη τrρooo1η oτδ oνyκινητικδ oτot1εio τfl5 διηyηoη5... ΠρEτrει να ξvπvl1oη τηv &yανακτηoι καi τδ μioos θvαντlα oτov5 θκμεταλλεvτ65. N& δτrλiζη διαρκδ5 τα παιδια μδ
dξroπρθτrεrα5, τηv πετroiθηoι τrδ5 εiναt τrtδ καλα νd τrεθαivη5, τrαρd v& ζfr5 ντρoπιαoμEvo5, oκλ&βo5 κατcυ dπ'τδ ζvy6...> (Διδακτrκη oελ. l30)'
&τoμrκfr5

100).

<...Δd,oxαλo5 ; Σττ\v θτrαvασταση τoσ Φλεβ&ρη dvατρατrηκε η δuναμη τoσ Toαρoν. 'Ατrελεvθερδθηκαv, δμco5, oi θρy&τε5 &τr' τi1v κατατriεoι ; MαΘητ€5 MαΘητ€5

: "o1ι

l'1

καταπiεoι

Ξμεlvε.
;

Δcioxαλo6 : Πorδ5 κοrτατriεζε τov5 iρyατε5

: oi τoιφλiκαδε5 καi oi κατrιταλιoτθ5. Δ'&ouαλaE: T voμiζετε; Ti Eτrρεπε vα κ&voνv για να θλεvθερωΘoσv dτr' τδ ζvyδ δv καπιταλloτδν καi τδν τo'ιφλικαδωv MαΘητ€5 : "Επρετrε v& &vαrρEψovv τη δ0vαμη τδv κατrιταλιoτδν. Kι' δ δαoκαλo5 θξηyεT oτov5 μαθητE5, δτι f1 oooιαλtατικη Eτrαv&oταoι Eπρεπε vα dvατρEψη τηv θξovoiα τδv κατrtταλιoτδν καi να EyκαθιδρOoη, μθ 'τ"ηv καθoδηyηo'ι τδν Bρyατδν, τηv θξovoiα τδv θρyατδv... κ.λ.π.>
;

Noμiζcυ, δτι dπδ μια τ6τorα διδαoκαλiα, μ' δλα τα <λαμτrρ& Trαραδεiyματα> τη5 δια τδ τrδ5 τrρθτrεt v& yivη μια θπαναoταoι5, 61ι μ6νo τδ τrαιδoμ&ζωμα μπoρεi v& τρελλ&vη &πδ τηv Eτrιθvμiα v& βαλη φωτtd 6πov o-vvαντηoη <θκμεταλλεvor>, &λλd καi δ dvαytνc,:o'κ<υv τθτoιε5 0πoβλητrκi5 δrδαoκαλiε5 διατρ€1ει τδν κivδvνo ν& yivη, θεωρητικ& τoιiλd1roτov θπαvαoτατη5 ! ! ! Ti dλλo θα μτoρoΟoε v& τrρoετorμαo-η καλ0τερα τα τrαιδι& δι& μια μελλoντικη θτrαv&oταoι oτηv Πατρiδα ; Θεcυρητrκδ5, τoΟλd1roτoν, τiτroτε &λλo, ΕΤναι δλα Eτoιμα !

oελi' 166).

('Yτroδειyuατικη διδαoκαλiα yι& τδ τrδ5 τrρoετorμαζεται μια Eπαvαoταoι...: 

,)')?

α'EΘνιπτ]ll ζω{ oτδ παραπ€ταoμα.

τrεταoμωro5'

1θρια τov

! 

'2?,8

"Α5 dvαλOo'ovμε, λoιπ6ν, τα o'τoι1εiα τfl5 κoνcoνrκfrs ζ<ρfrs λfvcοv τoσ Παρατrεταoματos καi τηv θτriδραoi τη5 oτα τrαlδr&

τδv
:

.Ελ-

ναπατρισμoσ, τi1s <εiρηvη5> τfr5 <ληθη5> τoσ τrαρελθ6vτo5, τfr5 <<voμoτroιfo'εα:5> τoσ Κ.Κ.Ε., &yατrτOo-ooνταt αi δτrov ζoσν (oτραroλoγiα5, ξΞvη9 iΘcryεvεiα. τημοrτα dvερyiα5 τδν νEcov, τδ ζητημα τfr5 κ μ6vιμo θ€μα κ.λ.τr. Στδ τ€λo5 τrρooφEρovται oτδ yραμματθα dτrδ δρyαvo)μEνεs δμαδεs Trαιδιδv, dνθoδEoμε5 καi xειρoκρoτηματα. oUτε Eκατooτ6, oιiτε xrλιooτδ δδv θπιτρEτrεται νd ξεφtyn καvεi5 &τr' -it yραμμη τoσ K6μμοcτo5
!

τfl vε6τητα! M6vιμo

κληρηs oεlρ&5 'Ελληvικδv τrρoβληματων ! 3) "Ειταxτ€6 συγx€ντριiloει5. Α0τθ5 γivovται o'δ Hκτακτε5 τrεριoτ&oει5, 6τrο:5 €γιναν o_τα ζητfμωrα τoσ Mπελoyrαvvη, τoσ Γλ6ζov, &λλ& καi δταv θτrlακθτrτoyταl τδ τrαρατrθταoμα Bovλεvταi &π' τηv'Ελλdδα καi μερικi5 dλλε5 <<τrρooαrτrικ6τητε5>> θτrαvαατατtκ€g, 6τrα15 δ Λovντθμη5, καi dιλλoι τrov κατd καιρovs μπflκαv oτflv 'Eλλdδα τrαραvoμα καi ιioτερα y0ρtoαv καΙ τrερrθyραγαv τηv <&Θλiαv> καταoταoi τη5. "Eκεακτεs σUyKεvτρcboει5 γΙνoντατ καi διd ζητημωrα τιoU dφoρoσv τi5 5 τoσ τrαραπετdoματos, 6τrco5 θανατol Κoμμowlατικδν TΓρoσωτΓικoτ fl καi δι& &λλα τroλιτικ& ζητf μωrα oτ& δτroΤα τδ Κoμ. Κ6μμα θθλει v& δcboη ooβαρ6τητα. 4) Φιλoλoγιxδ5 βραδι€5. Σ' αQτig ovμμετExovν δλor yεvrκd oi vθoι,

τi1v <&βρη> φραoεoλoyiα, τroU μετα1ειρiζεταr τδ Κ.Κ.E. δι& να δrαφcυτioη oOvΘημα τδv τελεuταTo καιρ6, εiyαι τδ α0vθημα τfl5 <dλλαyfr5> oτηv τroλιτικη τfr5'Ελλαδos! Καi δταv yivη <dλλαyη> o0μφorνα μδ τov5 ε0oεβεT5 τr6Θov5 τoσ Κ6μματo5, €ξυπαxoιiεται f1 λιio-l5 6λ6-

i 

239

(η'ΑΘ κ.λ.τr'
(.H

ζ:ιi:J]
μ} θ6μα
:

('H

(κΔιδαι.ιτιxfiυ, oελ' 240 xαi 2411. 

24υ

τrαρακoλovθoσoε

&vcbτερα o_τελθxη τoσ Κoμμ. K6μματo5'Ελλαδos καi oτi5 τrρ6βε5 τou τδ δ Στρiyκo5, μθλos τis Κεvτρlκfr5 'Ετrιτρoτrfr5 τoσ KK.Ε. δrα vd iδfl &ν θ& dπoδcboη καi &v τελtκα θα κρrΘfr καταλληλo.

τfr5 xcbρα5, δπov iκδiδεται, καi τrαγκ6oμιε5 εiδηoεr5. Παvτα δτrω5 τ& θ€λει τδ κ6μμα. 'Εvημερcbνεταr θτrioη5 f1 νε6τητα καi μi τflν <AΟyη> δr& τδ δια-

6) Tιiπo5. 'H διαφcbτιoι5 τδν ν6<υν oτi5 'Ελληvlκis κotv6τητε5 yivεται καi μt τδν τ0τro. ΚνκλoφoρεT 2-3 φoρi5 την Eβδoμαδα l] Eφημερiδα τδv 'Ελληvcυν καθε x<bρα5. Περrλαμβαvει τα τroλιτικα γεyoν6τα τfr5 'Ελλαδo5,
βαoμα τfr5 δτroiα5 yivεται μεy&λη καi o'uo'τημαrlκfl πρooπ&θεια: "oταv

ν& διαβαζεταl &τrδ δλovsl Tδ θεα:ρητrκδ 6ρyαvo τo0 K.Κ.Ε. <NEosΚ6oμos> &τroτελεT τδ <Ει}ωyyθλlo> τo0 (πρoσφUylKoΟ> κ6o'μoυ ! Tδ περιεx6μεν6 τov, καi &v δθv τδ δlαβαoow oi &vθρωτror, θα τδ dκoUoovy dπδ τoσ βηματo5 τfl5 κoμματlκfr5 τrρoτrαyανδα5' Tα τελεvταTα xρ6νtα, τδ μεyαλOτερo μ6ρo5 τoo θντ0τrov τo0τoυ καλ0π'τει τδ <Ε0αyy6λtov> κατ&..'Mαρκov Bαφεrαδηv μθ τrαραδεiyματα &τrδ τi5 <φραξrovιoτtκθ5>> Eκδηλcboεt5 τoσ Mαρκov, καi μi κατ&λληλε9 φραo-εr5 δrα ν& θξαiρεταl l] δρΘ6τη5 τfl5 τroλιτικfr5 yραμμis τfr5 νθα5 f1yεoiα5 τoσ Κ.Κ.Ε.

7) 'EΘνιxt6 €oρτ€6. Tδ Eoρτoλ6yιo τot TΓρoσφνyιKoΟ κ6oμov dτroτελεiταt &τr' τΙ5 τrαρακατo: Eoρτθ5 τi5 δτroiε5 dvfyαyε τδ Koμμouvloτικδ Κ6μμα oθ θθνικθ5 ; α) Πρcbτη διεθνηs Eoρτη, fl 7η Noεμβρioν, l'1μ6ρα τfr5 κoμμoUvlo-τικfr5 θπαvαo'τ&oεωg oτi1 Pωoiα, β)'H πρδτη Mαioν, &λλη δrεΘvη5
Σεπτεμβρiov μεyαλη Eoρτη τo0 <'Εαμικo0 κ6o'μov>. 'Η f1μ€ρα τfr5 iδριioεω5 δ) 'H 28η 'oκτωβρioυ, iμiρo iδρ0oε<υ5τoΟ<yεvικoσdρxηyεiou τoΟ Δημoκρατικo0 Στρατoσ>>'Ελλαδos (Κατroτε iiμovv oδ μiατ16λι τfl5Povμαviαs. "Hταv h 27η 'oκτcυβρiov 1954. Σa μια ovζητηo't, €να5 εiπε: Θα
<&

τoC, Ε.A,M.

! vαi ! θd δoσμε

ηλαδi1 την θπθτεlo μo0 εiτrαv μδ Evα o

dvEφερα, xα:ρΙ5

τi θα

μ&s τ'oσv δια τδu dλβανrκδ τ16λεμo !> Πραyuατrκα κη θoρτi1

vα

vs

! T6τε

μ&s

λθs,

! 

ψ
,i -it

P
$.

b

α
ι:

1!

,

t".,

?ror!,

a Φ
δ
a
μ a

α

n

ι}
-sι)

Ξ
δ ο Ξo
Χ

δ.E
ιn α ι-F \>

3d
}:ο
aω

ιiΞ

:3υ μ*q δΞ
ι- ι'
:_

)

a-

Χ

.a
.q

Χ a ιtl

t)

α
ι<

x o
F
δ -F

ι|)

x

Φ

Ξ

15 

213

ovvθηματα εiναl : 1) Xρovoτocoφικη εiρηvη, 2) Δovλεια ylα dvolκoδ6μηo'ι τoΟ Κoμμovvroμo0. 3) Σ1ετικ& μθ τi1v 'Ελλdδα : <Λflθη-dμvηoτεiα_Noμιμoτroiηoι τoσ Κ.K.Ε._ivτιμo5 θτrαναπατρroμδ5 καΙ &λλαyη>, ('Eπεlδη εivαι ειiκoλcbτερη μθ <dλλωyη> τδv θθvικδν Kuβερvηo'εα:v, f1 πραyucrτoτroiηol5 τo0 ε0oεβoΟ9 τ16θoυ τoσ Κ.Κ.Ε.) Α0τη λolτrδv εivαι f1<'Εθvικi1> ζωη τδν'Ελληvoπαiδcoν, &λλ& καi 6λωv

'Ατr' τ& ραδι6φcυνα &κoOvε μ6vo τi5 θκτroμτrθs τδν ραδιoφcoνtκδy oταθμδv τo0 Παραπεταoματo5. Καθε dλλη θκτroμπη, θεαrρεTται TΓρoTΓαyανδtoτικt'1 δ δδ, &κovcυv καi ovλλαuβαv6μεvo5, riτroβdλλεταl τrρδτα oi αιio-τηρ& αvαταoιν, ζτrειτα παρατιθμτrεται oτηv ovvθλευoι καi...dναλ6ycυ5 oτδ yραμμαrθα καi τηv κoμμαrικτ\ iτrιτρoτrf ! "oταv τEτolεs 0τroθθoει5 τr&ρovν τδ δρ6μo τoσ yραμμccr6α d1ovv &oxημo ξEμπλεyμα. "oλη αΟτη l'r ζ-η μθoα oτi5 <'Ελληνικδ5>> λεy6μεvε5 κotν6τητε5, δλη α0τη f1 διδαακαλiα καΙ fl διαιπΦrοcrcoyησι τδy vθωv &λλ& καi δλων τδv 'Ελλl1νων yεvικα, Exει δ5 κνριov5 ατ6xov5 Ι 1) Tηv Σoβrετικη'Εvωoι, 2) Tξ xδρε5 τo0 Παραπετ&oμοcτos, 3) Tflv Eκαατoτε τroλιτικη yραμμη τoσ K.Κ.Ε. καi 4) Tηv <φαoιατικτ\ 'Eλλαδα>. Δ0o τrρdyμοcrα τrρ6πει v& διδαxθoiv : Tηv τroλιτικη Ξvημθρωot καi τδv Eτrαvαoτατικδ τrαλμ6. Σ' α0τ& τα δ0o &τroβλθτrει δλη fr τrαιδαyo:yικη τrρooτr&Θεlα τoσ K.K.Ε. Γενrκα δθ

καi α0τδ ν& γivη dρy6τερα 'Η θΘvικη oημαiα E1ει μαoκαρεvτfr. "Εxει oτi1 μθoη €vα μεyαλo (Δ). Ε1vαι f1 oημαiα τδν Κouκovθδcυv καΙ oημαlvει 'Ελλαδα ouν Δημoκρατiα Ioov Λαoκραriα. "Eτoι τi1ν γνcιρiζει καi δ ξdvos κ6oμos. 8) oi Λθoxε5 oτi5 δτroiε5 yivoνταr 6λεs oi ovνεδριαoεt5 oi θoρτδ5 καi τ& θθοcrρα εTvαι &ληθιvδ Mαρξιατικδ εiκoνooταo_to. Εivαι yεματε5 μθ φωτoμoιπαζ &τrδ τηu dvταρoiα τo0 Ε.Α,M καi τoU Κ.K.Ε. o'δλε9 τΙ5 τrερι6δov5, ovvθηματα κoμμovvrατικα,€φημερiδε5 τδv ν€ωv yελoloyραφiε5 πoλlτtκδv πρoαcoτrcov τfr5 <μovαρ1oφαolατικfrg>'Ελλ&δos κ.λ.τr. oi vθoι E1ovv δ5 <θΘyικ&> o0μβoλα κovκdρδε5 τoσ Mαρξ i\ τoσ Λθvιv καΙ τ& μικρα φoρoσν αvνηθcυ5 κ6κκιvε5 yραβατε9 καi oηματα τoσ <ΔημoκρccτικoU ατρατo0'Ελλαδos>.
!

Kαραiακ&κη καΙ τδν Koλoκoτρcbvη τoυ5 oθβovταl τrερloo6τερo 1oco5 δ5 δ5 flyε'εs τfr5 iπαvαoταoεωs τo0 1821. 'Ετri τo0 τrαρ6ντo5 δθv &vτικcrτθoτηoαν τηv περικεφαλαiα τoσ Koλoκoτρcbνη καi τδ oκoUφo τoσ ΚαραΙoκ&κη uδ καvθvα κouκouθδlκo τrερικαλvμμα. "[oω5
<ovvτρ6φov5>> καΙ λιy<bτερoν

τδν

<τιρooφνyωv> 'Ελληνων

ατδ

Παρατr€ταo'μα. 

244

'H

αμ6pφωσι6))

rαi τ& κiδαvιx&ll τoδ παιδoμαζιbματo5'

φραoεoλoyiα. 

2ηJ

σKoτΓoνs τov.

tloαμε oτι τα παιδια πoν δδηyηθηoαν &τδ τδ Κ'Κ'Ε' o'τδ Παρατθ- 

24(;

κλεiει

_ , Εiyqι.]eojnλos

fl λθξιs Πατρi5!

f

&τrooννδεoι5 τδν'Ελληνoτrαiδcυv, &τrδ δ,τt τιερι-

vιKov κoμμoUν1σμov, 

247

<δμoρφri5>.

<f1

μεyαλη oootαλιο-τικη'oκτcυβρrανη

Eτrαv&oταoι5'>

τrεTρα

xovv

τrεTρα

καi εivαι θτoιμα διoικητικ&, πoλtτικα καi κoμματtκd ατελθxη>. 'Ε-

dπ' την

κoμμoννιατrκτ\

ζ.η. 

248

μια

Aιrr& εivαι τ& θλιβερ& <πρoν6μια> τιov Eκληρoδoτηoε τδ Κ.K.Ε. yεvεα'Ελληνoτrαiδcεv. Αιrrη εiναι fl doπiδα μi την δτroiα τα cυπλιoε. Αιrrθ5 τi5 &ρετi5 #xoνv uα Ξπιδεiξoνv.

oε

'Eπiτeυξι6 (πρo6δα)ν

)). 

r

-:',

Τi ζηταει

λoιτrδυ το Κ.Κ.Ε. αrτδ τδν',ικ6σLιoι'>l το\J τo\,

δποio','i.τ:.-

τατη>.

τδv <<τroλUTiμων> αιrτδν oτελε1δν

'Αλλ& δια πoTov oκoπδv καi δια πoiαν xδραv yiνεται δ κατα:τ.:μo5
;

Tην &lτ&ντηoιν μds τηv δiνει τ\ <τrαιδαy<οyικτ\> τo'i Κ.Κ.Ε. ε μι& yεvναiα ν€α Υεvια πov v& εΤναι €τoιμη yια να τoακiαη vα & κι' Eτrαvαατατlκη δρuη αιrr& δλ τ& yνcoρioματα τoΟ Mτroλoεβiκικov Χαρακτfrρα πρ€πει ι'α &ι'απτvxθoσν ατη vθα yεvι& &τr' τα oxoλικα θρανiα...>
(',

Ι..iδιzi] |1'\o7.7:7i, ο,) Ι:).
:

'lδov καi i xcυρo δι& την δτroiαv γ(vεται f1 <πρoετoιμαoiα> <λEyoντα5 6τι θ& δcbooνμε oτov5 vθoυ5 κoμμouvιατικn μ6ρφωoη, ivνooΟμε, τrδ5 πρEπει να τov5 μoρφδooνμε μE τθτoιοv τρoπo cboτε

λεvθEρcoαη

uα

μτroρθoow

ν& βoηθηoovν &τroφασ1στικ& cτηv &πεκαΙ oτην

'iτroyραμμiαει5 "Αρα yε &vτατroκρiθηκε δ κ6oμo5_iδrαiτερα oΙ vdol, διoτι δ τrαληoq. κ6oμos <Eφαyε τδ ψωμi τov>_oτα <καθηκoντα> ToU ; &s δo,jμε κατ<υτdρcυ: Tδv Noθμβριoν τo0 1960 Eyιvε ατδ Bovκovρ€oτι τfl5 Povμανlαs μiα iκθεoι5 <Eτrιτε0ξεcoν> dτr' τov5 νEoν5 "Ελληνε5, oi δπo1oι <oττovδαζoυν> καi <μoρφcbνoνται> o-τδ <λαΤκo-δημoκρατrκδ κρ&τo5>. Kαi f1 Ξκθεoι5 Eyραφε <<2l2 νiol καi νdεs &τroφoiτηoαν δ5 τcbρα &τr' τ& &vδτερα iκπαι_ δειrτικα iδρνματα τfr5 Povμανiα5, flτoι: 49 μηxαvικoi, 11 yεα:τr6νoι, 14 yιατρoi, 40 φιλ6λoyoι καi'.. oθ δι&φoρoυ5 κλ&δovp. Δiv &μφιβ&λλovμε' μαλιoτα E1ovμε να πρooθdoovμε, δτι &τroφoiτηoαν καi δlcoρioθηoαν oτi5 xδρε5 τo0 Παραπεταoμcrτo5 <δtκηy6ρoι>, <δικαoταi>, καi <εioαyyελεig> τo0 ΚoμμoνvιoτικoΟ δtκαiov. <Καθηyηταi>, καi <αxεδιααταΙ> κoμμovνιστικδν oxεδi<υν. Kαθηyηταi τfl5 Po0ooικη5 φιλoλoyiα5. Kαθηγηταi καi δ&oκαλoι αi κoμμovνιo-τικt5 o1oλi5 τo0 Παραττεταoματo5. Mi τθτoια διπλcbματα Oπαρxοvν &ρκετoi. "loo:s πολλoi E1ovν κι6λα5
:

δικ65

μoν). (διδακτικη

&νoικoδ6μηση

oελi5 7).

τfr5πατρiδosμαs (oi

'Aλλd θ& θ€λαμε ν& iδoOμε oτην Eκθεoι <Eπιτεvξεα:v> καi iκεivou5 πoν &τrεφoiτηααν dτrδ κ&πoιε5 dλλε5 oxoλi5 καi καTrolα &λλα <dv<bτερα> Eκπαιδεvτικ& iδρ0ματα καi τδ εiδo5 τfr5 <0τrηρεoiα5> πov τrρooφθρovv

TΓαραση μoφoρηθi.

o'τ& <λαiκo-δημoκρατικ& κρατη>.
ΣνyκεκριμμEνα:5 θ& i1θθλαμε

xητικδν μη1ανιoμδv τδν x.ωρδν τo0 παρατrετααματo5.

iξετrαιδε0θηααν καi 0ττηρετoΟv δ5 &ξια:ματικoΙ εi5 τov5 oτρατov5 τoU Παρατrετ&αματos (Povμανiαv, Boνλγαρiαν κ.λ.τc.) _Π6ooι iξετιαιδε0θησαv δs dξl<oμccτrκoi εi5 oxoλαg <EφEδρcυν> &ξιcυμαιικδν. (εi5 τ&5 σTραT. oxoλα5 oτηv Ταακθνδηι, κ.λ.τr.). -Π6ooι ν6o1 0τrl.1ρετoΟv oττ\ν καταoκoτrεiα τδν κoμμccrικδν η διoι-

-Π6o'oι ν€oι

να

iδoσμε

: 

b0

νdoι Eoτro0δαo'αv καi oπovδ&ζovν oτi5 μoνoετεi5 τrερlφερειακθ9 τδν ξEνorν *oμμorir'o-r'κ6v κoμματ.r, 'r.δoot 'rλεicυoαν τi5 oxoλθ5 τδv κoμμovvιoτικδv Νεoλαιδν καi τι6ooι dπoφoiτηo'αν &πδ τi5 3ετεΙ5 Mαρξιoτικi5 o1oλθ5, δτrαr5 τδ κoμμolJνtστικδ iνoτrτoστo <Zτανδφ>.

τfl5 Πατρiδo5>).

κoμμovvιστικt5 oxoλθ5

-Π6ooι

τδν-Π6ooι ξθvcoν
iρyατικα,
oκαλoι).

νEoι 0τrηρετo0ν δ5 o'τελE1η oτovs κoμματικov5 μηxαvιαμov5 Κoμμovνto-τtκδν κoμμ&τ<υν, (<iνατρo01τoρε5>, yεαrρylκ&, 0παλληλrκ& oτελd1η καi τr&oη5 φvoεco5 καΘoδηyηταi καi δ&-

καi iξcoκoμματικδν μελδν τov. Καi. -Π6ooι ν6oι χρησ1μoTΓoιoσvται ατδv κoμματικδ μηxανιoμδν τoσ Κ.Κ.Ε. δ5 <iνoτρo0χτoρεs), o0vδεo'μoι τδν κoμματcov, μEλη καi πρ6εδρoι
Καi θρcoτδμεν, διd μiαν &κ6μη φoραv: Δια τroiov oκoτrδv yivεταr f1 <ττoλvτιμo5> αν-rη μ6ρφcοαι5 τδv ν6<oν καi εi5 τroiαv 1cbραv θτorμαζoνται vα μεταφEρovv τα <φδτα)) τovs αιiτα
;

-Π6ooι iφoiτηoαν oτΙ5 καταoκoτrεντrκδ5 oxoλθ5, καΙ π6oot εi5 τovs <Mαρξιoτικov5 κvκλov5> τoν5 δτroioν5 iδρvαε τo K.Κ.Ε. o'δλε5 τi5 δρyαvcboει5 τo0 Παρατrεταoματo5 πρδ5 <μετεκταiδεvoιv> 6λωv τδν κoμματlκδν_

ovμβoνλicυv

τδv

λεyoμ€vcoν

<Σvλλ6ycov Eκτrατριo'μθv<υν'Ελληνων>. 

]1 Ιi

Ρ ()

Σ

_\'.

l'-\

ιΙ.\ ΙlΑΣΙiΙ]N t,\']]() ]' ΓΙ,\lΔOλΙΑZ()λt.\TOΣ
]i Ιiq). .-\'.

ιι oΙ ,\ 'O 7'ιδ:
o:''r, ιι,r'βeρi'
^-α','iδz-

}J

ΙΙ

l'] (]

Ιll
(ΣΞ/.. ll-11).

τ.,,υ Ιi[(Ι'].

_''|i'

-.7)'Eι11μ.r'

Ι(ιj(D. ]}'.

ΙJ -\PΧΗ

l'Ol'

]ι-\ΙΔo}Ι-\ZΩ1Ι.\TΟΣ

'O 'J''ρμα^iεδ-δ-ι]lγ ;rri συμ|-ιoριτισμC,i") 'Η 1ιι.oι-ι:.,] l(.Ιi.Ε. ;7δ ': zυ-tιι|υ'l τ,'ij !i'z):'r1ul'':oc -7'zρ''rμα.ψe τo') γλυτι6oα.ψe ).;' ':',:': ' \zpινi:ι: - "Εz?υ'!e τδ τl-''δ',. τ'ηΞ στ'iι ^,''ζ - αΘ}. δι1'ioιυ τ)' τy'''δ''!l. ιoυ "ι}. ',)- o'1"r,uι-:'υacινι eι'L /l-ν_ 'τ)'ρ:zc ιι7''i, i'δeα''(''). μ4να.ll τzιδιδγ -Σ;)' - Σ;}" δ&.,sτ' ;ρδ: &-ιι|''r,:'r,o''ι pr'\'"α- -- KαL... ι' Β}'ανrd.c' - ''Ε^,'''uυ' ιαi'... \ζι?α-^,'7,.l'Υ.τβ Ε'[ψαoτe φι-o'taτε Pι,',clo,'ι)' &'ερoπ),&'να ψaτL,ρερLν πy.ιδιd'_ :,'\ ;z'ioψ'ιiιilγzτo3-'H τρι.1ο-iδiz' iιυilr,?'γ-o^,r''r|y.:--lΙi&-ρπιξl.νr'i'}.'11y.v1ηriψ4δe: ...'.(Σε)'.. tιl-l]6).
-<

ΓtΙΣ() ΑΙΙ' TO l Ι.\Ρ-\ΙΙΙ1'Γ-\Σ1Ι'\

)'π' τ'i,ν τΞρLcJδΞιr. o;δ παραπtτασ|Lα -'Γραγιυ_ δi,εc oτδ ;αρα.πε':ιoψz -'-\τ' :δ πιτρυν.δ ,sτi'τ'' aτδ rττρατG:nι. Στ');ν i^,zq.'i'''.)-':7:;α'ρl'iι)-'ιl.: '....(Σελ. i]7-52)'
Ιlα-ρα"τ!.':α-oγιrl. _ !ν:''lτ<'!:'ol'.'-

Oi ιιΙΙ3:oβ:'ιΞzi'll -_|ζηψ1η''1'1''r1-.'.z''r, ι-o''νli:'r'τz- }[^-r,iλze; -- \''η?'ιζrriιι-'. Γ:νιzδ3 'Επ'.Θeιυ?'rι:''r':l'l :ηil τι-''δ,rψq.ζc!'iιι.:,'Ξ Ι1ριilτη ^γeνυι'i, ι-εριoδεiα ατδ

Ι(ΙΙΦ. Δ'.

EΙiΠ'\HΞEΙΣ Ι(ΛΙ
'Ez-πzιδευτιzi.l

.\

ΠOΓoHTEΤΣΙrΙΣ
δαoziλων

'E),λ-ηvιzδlν o'η'c,λε.ι,lν 'Γδ ααiτ6νoμoν λ,Ια.y.εδoγιxδνν zρ&.τo.'
διδi,oz-:ι :η',: "Ιι7Jirινι: τ-i,ν d'αrβ''z},ν ^γ7,eιooιν i'εμον; λρcι.^1L.:o/ιν'' ΓενLτoω9r'ι
μoiρα.:δlν<al=ηoι.}'λ!z:ο.)γ))

?^'η'lτ'.,i'τ"iριoν δ'ι..) ιαταρτι,ι;ψδν

...

-'Eπiλsxτo τ&7',ια

- Πρδs

Εi.ρτ1ν'.ι.i,ν it,'-'τ,','i, τ.,-

-Tδ

\'.i)''lο'.::i.l'l Ιi.Ιi.Ε.
.l.l-{;rj).

ι<Φα:ol-ν,';u.Σ'i''r,-1'i'

.'.'. (Σ:7 

2i2

ΙiEΦ. Ι''.
((l'Π

oΤΡΓEΙ ON

ΙΙ

ΑΙΔO]ΙΑZΩ1'1_\ToΣll

',\',,rαυ'..xο6τηoι6 ττΙζ <<Κεντρ'"ι:i'i 'ΙΙπιτρoτigll -_ i{1ε; i!il-oe'.:' Ξzπιι'_\ν. Γερ',L-α.ν'υα $"96''4 zι.i' δια.παιδαγ<iγ'ησLζ - Ιζυ'i'.'. -':\πoo;oλi πxιδιδjν oτ-|ν ιι:4',rzοτο4 -'' Q (σ,1r7δq''l ι-α(.\'r,.γ^ητ''ηΞ .. '. (Σaλ' ()7-76) '

,\ΙΙJΙJ(JΣ

]]',.

}t.Δ.ΧΙl'Ι'oΙ' Πo,\ΙTΙΣλΙtaΝι)Ι' KoΣλΙι))' -\Ι.\ TΙ-Ι}i l]lΙΙΣTΡOΦΙΙN ]'(2N Ι'Ι.ηΙΔΙ(JN
](ΙjΦ. Σ1''.

EΞL]ΓΕPΣΙΣ'Γ()]' Ι1Θ\o]'Σ
'Ε}'l4-δι1]'ε'l'.y-''r' Z|'')'rιa.)τηιι"rρ|'1 :,:riι !'0νrr''l.. διd''

'C.}'Ιi7,t'r,ι. 'Ιiου03δ:Στι.'lρδ'=

'_'ll 'Εzzt:r,o|.ι- τ},e, -- ..':'..)......,"..(Σε)'. 7]_82)
τδ
!.γz);r,υ"L

Ιζb)Φ' Ζ'.

EΞEΓEΡΣΙΣ THΣ ΙΙAΓΙ(oΣλΙΙo]' KoΙNHΣ Γ}iΩ}ΙHΣ
τδν 'Eθνδν (oΗE)-'l''π6ψν'ηψα. τδν Koμμoυνιoτδν oτδν oHE. __ }'Ιιi &.π&ντ'r,oι'q (δυιΙ,, ψ.ι':) o:δ '\π6μ.ντ1ψω τoi ΝΙd,ρzoυ -'H Χατζ'ηpαoι),e'υο''ι ιαi.;rι Ζα.διz' τδ τl-υEoψιζωνα ..1..).... ...,(Σεl'. 83-100) 7'αρ''iLδa''l

'H διJ-αιυoιg τδν παιδιδγ oτ|ν 'Bλ)'ctδα. (πειδoφυλ'.^(ψq) -'Η '5π6θεoι; 'E).).ηνοταiδων oτ}. διεθνi oυν*δρια τρooφυγ'| oτδν δρ1'ανιoμ.δ 'Hνωμ.

ΚΙΙΦ' rΙ'.

ΑtΙι]ΦΑΣΙiΙΣ'Γ()Ν tΙO,\ΙTΙΚΩΝ ΣΩ1ΙΑT()λ
'\π1,,2αo'"c τoi oHΙl. - Kρυβι,υν τJ'. πα'ιδιj,_ oτi δ'doη τ'i''- ΙΙo7'ωνιιcτ&. παιδι& μδ Νt,L !νταoι: τoU παιδoμαζιΔματoq - αΘλ θπιατρ6Qoυνδυo7ερδq jργ.-,,ντ'iν Nizηll Tδ τoδ E.E. αΔδν τρ6ιευτα,. ν& πi,ρoυν πioω πα.ιδι}.ll

τοδ E.]r,Σ. oτi.. aiρια τrιi K.K.E. - Πρδq Za'τασ7eνιν 616'.'1εi.ω'ι διi τδγ Βr'o[ιoγ-ν- λ[αδρι ψ"ιντiτα &.τ' τ'iν 'Eλ'Eλλdδoq λdδα - Δρu'',ια-.tx''r' €z-ν.}"ηrsη .ila ΒαcιλLoo'ηΞ Φr, Δι)'- 1]' πρδq τδν ,iπexφυγi6 -τo')'ι;υιlψtνoν ι6oψoν φoρ)ν ei: -'Ε^;z},τ1ιατ';Σc oi 'Eρυθρoi ΣταυρoΙ εiq εiδιz'iν o$oxεΟω; _--'\ρν''ηoευq' &-νατδν oHE

Σταυρoδ

oi

ιLτb,oει.q

-

poλαi.' τρr,o7-\ι,ιυ';.L

-

'1iρυ0ρο1ν Στl.ι,οζyl.

7'6γc,;ν

τoi

φορ}.ν oτδγ OHE - 11i; τ!ν "Ι],lι,ioιν τδlν Συλ'Ι!ρυθρ,lδ Σταυpo'j 'ΙJ δπ6θεoιq τδν '}iλληνoπαiδοlν Διε(Jν.:δ;

zei

δυoy-6ρεια,.

-- Δι& 1''

- Στδ -

Συμβoιiλιo τδν Συλλ6γιi',l τδν 

25?'

διJ Δ'
:'},Ξ

7ορ}.,

1 2i4 τδν o}Ιtr__Eiq τ'i;t δια'pα}'ια.νιι:i,ν'lΙπι;ροτiν

Στδ

Δι:0νδ3

o,ιμ(!oi'lλ,'υν ^,,υναιz'δν
Γ,'r"υ^ly-cleυ).'ι-,ltα5

τξν()ο', δι.}' ;δ Ι(.K.E.

-- Tδ πα'ιδoψl.ζιoiια. ια.i. ''r, Ι'υr'ντy'clo'i'ι'ι'l'α -'LΙ θLo'': !νι.ντ,' τoi' ' Ετυ'να'7a-ι-ρι'6'11r'i: τiυν πzδιδγ - ' LlψL7l-ι

-.bl')'t)]"rl')Ξ:'.
ΙiΙ:]Φ. t)'.

.......

.

(Σe7'. t01-l34)

.

TUΕΡΓoNTΗΣlΙ.\Σ()ΣEΩΣT.()NΙΙ.\ΙΔΙΩ\Σ,ΓHliΙj,\,\,\Δ.\ ( Ι Ι -\ ι lι)Φl' \ΑΙ'}l,\)
(6τi'.!.':'|iγoill _\Ιd.ριου γ'.l'i' :'i'C Ζα.'1'α-ρ,.l.δο'-., - ,\'Ιoνα.διu-δν jρ^,'r,ν ei- τ'i,'l olr'γ'1'ρ'',ν''γ i'o:''?Lc' :Gyt 'E(]γiilν _ 'Ι'L Ξθν,.γ-Lν zυ.i' Ξxτ,'7.,';,.51l'7i'1 !i;1r"γ a6", ^-α'ιδo;i]i,ειο'l oτ'i'ν 'Ιi)'-

'ΙΙ

o,',,'ι7''ρ)-

').τi'

'.t'

;αJ.δo1ι.ll-ζιuγ.α. Κα.).

'7,

1ι'lri,

τo\J

(Σε7. l35-146).

\t ]i Ι, Ο

r.
l'.

Γ,.

ΙΙZΩH

\''Γ(-) ΙΙ''\ t]-\ Π l']'t'_\Σ 1i1.ι1l.

\ι

\

ι) Σl'\ι\Ι()PΙ'ΓΙΣ.\Ιι)Σ }ΙΙi'Ι',\'Γll\ Ιi'\]'-{t'f'ΕTΣΙ]'i

ΙiEΦ' t γ
'l'() Π \Ιlo\Ι_\Zc)]l \ }ΙliT'\ 'ΓΙl \-ΙL{l'.\Ρι'ι'])'ΣΙ

ΙiΙiΦ. ΙlJ'

Η

\Ι'ΩΙrΑ \ΙO\ΙιΙ() ΦAΙN()λlΙΙN() Σ'1',\ Ι]ΑΙΔΙΑ 

2-c4

Ι)ο0'"iαρ'ιι-3 Σ:ο,)ξ τy_ιi}ιιo|:_ oτ,ι()v.,'υ; Ι}ου7,_ γα'ρLαc' "Ι|να τe'υρα-1lα ψδ !νι.ν Ξι αγeνeτ'i'qll y.λ!τ'-'rΡ -_ Στδν τιιδ,'zt' o;υ'θiιiι Γα.ψpρξ(1oυ _ Βo[)elα.ac.,: &.,ττ,'nl'ι,ιoc pυ4ζει !.να γ-r'?,.τriLy-'' q',.8rlπ(l},ευζ - Ιf o '-'i'ν oι'ti^γι'ρi.ι' Σ7-r')eii αΓΙα'ταρρ'i1^,,aζl' 'Ετινι.πατριoμδq (Σε)'. 161-t9t]).
|1|'y'?7ιc| 'ΙΙυ'ιδc'τη/'ε''<
.:'l':=

-

-

\ΙΙiΡoΣ l''
ΙΙ .\ΓΩΓΙ{ TΩN Π

\ΙΔΙ()N ΣTo ΙΙ,\Ι;\o.\laΖΩ]Ι.\

KΕΦ. tΓ'.
Ζ Γeν,'γ.)'
Ι_Ι

T lt

lΙ.\ T.\

Θ Ρ Ιl

ΣKΕΙ'\Σ Σ'l'ο

Ι

Ι.\ Ι -\υ,\l.\ ZΩλΙ-{
1'i,-

it,Ξ

Πρι,:':cl'1.9oν'.iζ

-'Αντι0οηoy'€\)aL/''|i

-- 'ΙΙ Πcι,lτr,iιtτ'.). -_ _\Ιiy. t'τi'ozτ'!ri c;:i.l Ξργaa:&.o,.r'. (Σ:λ. 197-2Ο4). Ι{ΕΦ. 1Δ'
Σ'Γι) Ι'
ΙΙ.\
Ι

διzπα'ιδα.-,,cbi.ηιτ''c' zι'Ι. ,\,'lL-cyυ),!υ.

δδρz

Ξ Ιj

\()

ι

Ι1.\Ι],\ Γ()1\TΙiΣ -\ Γ() Γ ιΙ

lO

\

t'\ Z l).\ t

\]'ι)Σ

[.q'"y6i19^γιυ'

ιαΘ'\ν'oν.:L

-Βαa'.y-,'|' :ii,ν ταιδιδν oτ). ξLνι

oπoυδig

τιρdγrlνllq

ι<ιαtνο'Jογιαll ζιυη - [Ιρoo6ντι παιδιδν διd. τoδ πα'ιδouα'ζιbψατa;-''Ez.παiδ'ευoιg o'1-o)'eΤ'α--'Ez-παiδευσLζ σι /.O|\ι|J.σ)\)ι.σΞl'ιΣc' c7-oλ!q
ιsτ^i|l &^γω^γ'i,q

-'E;iδρα.oι;:7i.-

'-!ν'r1c

z.j|.ν(a.,)Lziρ

ζοll; .

(Σ:7.. 2υc-2|2).

Ι(ιjΦ. lΙi,.
1],\'\ΙΙNΙΙi(JΙ ιl.\Ρ \Γ()\'ΓΕΣ \Ι.()Ι.t.lΣ

H 3zταiδευoιg τ.;U παιδ'οψαζ6ψα'τoc )-τ' τoi'lc' "Eλληνεq. Σi ποι4-c πα_ι}α.1ιυγιzδc &'ρ7Εc oττ1ρi'(ετα'' τδ τα.'.δoιιl. '(ιlψα.-'ΙΙ διδαoι-ι.)'i'.l' τ,-ηc'Ελkr,νυι-\:
^r'i''ι3co"r,q

-

;υ.υ8r,''ιι'ζΔι,l'1-ao.-'Ε;i.:ε'l'._,':αΓ[ρr-;6δοlνll-_Eδpετ.ξριιν....(Σeλ,2-ι

δ'ιδν. Kα-). ιι&'^ι'α.π'rρl oτiρ τατρ''.δα. Eiδ'ιz-i 8υδιoy'α).i'q. πegi. }'τ^t'νL-o:ι-oeο.ινιι'[iθνιz-iυ ζινi, c;:δ ΙΙι.ρα.πL:ι-o1ιc. κυ'('ρφιιa,.:ν zy'\' :). <'Ιδ:'νιz'}.> :oU

-- FΙ διδααzαλLα τ71C Ι'ειι^γ9ιφLιc - Η διδα'oy-υ"}'i.α τ:i'3'lo-:,'ci'.Lζ Kομμoυνιoψδ3 ια'i. 3λsυ0ερiα" H ιι'Η0ιr..ill δια-παιδz.^J<3^,.r,o,': -:δν ;ι,.-'ΙΙ
:]-256).