ΝΔΟ ΢ΥΟΛΔΗΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΢ΠΟΤΓΧΝ ΢ΣΑ ΘΡΖ΢ΚΔΤΣΗΚΑ ΓΖΜΟΣΗΚΟΤ ΚΑΗ ΓΤΜΝΑ΢ΗΟΤ

ΦΔΚ Β΄ 2335 ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ΢ Γ.Β.Μ.Θ ΑΠΟΦΑ΢Η ΑΡ. ΠΡ. 113714/Γ2 03-10-2011

Θέμα: ΘΔΟΛΟΓΗΚΑ ΠΡΟΒΛΖΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
ΔΛΔΝΖ ΒΑ΢΢ΑΛΟΤ - ΘΔΟΛΟΓΟ΢ ΗΔΡΑ ΜΖΣΡΟΠΟΛΗ΢ ΚΤΓΧΝΗΑ΢ ΚΑΗ ΑΠΟΚΟΡΧΝΟΤ

1 

ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ
Α. Κχξηα Θενινγηθά ιάζε ζην Π.΢. Β. Γηα ην Π.΢. ν Θεφο ζην Υξηζηηαληζκφ Γ. Γηα ην Π.΢. ν Υξηζηφο δελ είλαη ν ΢σηήξαο ηνπ θφζκνπ Γ. Σν Π.΢ ζπκθχξεη φια ηα ζέκαηα πνπ ζπλεμεηάδεη Δ. Άιια ζενινγηθά πξνβιήκαηα ζην Π.΢.

ζειίδεο 2- 3 4 6 17 36

1. Σν Άγην Πλεχκα σο Πξφζσπν είλαη αλχπαξθην γηα ην Π.΢. 2. Ζ Τπεξαγία Θενηφθνο ζην Π.΢. Παξαιείπεηαη ε θεληξηθή ηδηφηεηα ηεο «Θενηφθνπ» 3. Σν Π.΢. απνθξχπηεη φηη ε Αγία Γξαθή θαηέρεη απνθιεηζηηθά ηελ αιήζεηα ηεο ζσηεξίαο ηνπ θφζκνπ 4. Απνπζηάδεη απφ ην Π.΢. ε Θενινγία ησλ αγίσλ Παηέξσλ ηεο Δθθιεζίαο 4. Σν Π.΢. θαιιηεξγεί ηνλ Οηθνπκεληζκφ 5. Σν Π.΢. πξνηείλεη ηε κάζεζε κέζα απφ ηε ζξεζθεία. Οη καζεηέο λ’ αλαγλσξίζνπλ ηελ νπζία κηαο ζξεζθεπηηθήο ηειεηνπξγίαο θαη λα κεηέρνπλ ζ’ απηήλ
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

48 50 51 52 53

55
2 

΢Σ. Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε 1. Με ηελ αγάπε ηνπ Παηξφο γηα ην Τηφ ηνπ θαη ηνλ θφζκν 2. Με ηελ αγάπε ηνπ Μνλνγελνχο Τηνχ γηα ηνλ θφζκν 56 57

3. Με ηελ αγάπε θαη ηελ θνηλσλία ηνπ Αγίνπ Πλεχκαηνο
4. Με ηε καξηπξία θαη ην καξηχξην ησλ αγίσλ Απνζηφισλ 5. Με ηελ επζχλε ησλ αγίσλ Δπηζθφπσλ λα δηαθπιάμνπλ ηελ πίζηε πνπ Απνζηνιηθψο παξέιαβαλ 6. Με ηελ επζχλε ηνπ ιανχ ηνπ Θενχ λ’ αγσληζζεί ηνλ θαιφλ αγψλα ηεο πίζηεσο 7. Με ηελ επζχλε ησλ Οξζφδνμσλ γνλέσλ λα δηδάζθνληαη ηα παηδηά ηνπο ηελ Οξζφδνμε πίζηε

58
59 60 61 62

8. Με ηελ πλεπκαηηθή ζθξαγίδα ηεο ςπρήο ησλ Οξζφδνμσλ καζεηψλ 64 9. Με ηελ απνζηνιή θαη επζχλε ησλ Θενιφγσλ ελψπηνλ ηνπ Θενχ Δπίινγνο
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

65 68
3 

Α. Κχξηα Θενινγηθά ιάζε ζην Π.΢.
α. Σν Π.΢. παξνπζηάδεη εθ παξαιιήινπ έλλνηεο ηνπ Υξηζηηαληζκνύ θαη ησλ ζξεζθεπκάησλ θαηλνκεληθά αληίζηνηρεο, νπζηαζηηθά αλόκνηεο ή αληίζεηεο.
(Ηδηαίηεξα πξνβιεκαηηθέο ζειίδεο: Π.΢. ζ. 31, 32, 36, 37, 38, 41, 42, 44, 48, 49, 50, 51, 52, 57, 59, 72, 73, 76, 81, 89, 91, 92, 93, 94, 96).

β. Έληερλα θαηαξγεί ηνπο δύν ζεκειηώδεηο ζενινγηθνύο άμνλεο γύξσ από ηνπο νπνίνπο πεξηζηξέθνληαη όια ηα ππόινηπα ζέκαηα:  Ο Θεφο είλαη ε Αγία Σξηάδα.  Ο Ηεζνχο Υξηζηφο είλαη ν ΢σηήξαο ηνπ θφζκνπ. Σα δχν απηά ιάζε δεκηνπξγνχλ απφ κφλα ηνπο πξφβιεκα ΢πγθξεηηζκνχ, πφζν κάιινλ φηαλ απεπζχλνληαη ζε κηθξνχο καζεηέο…
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
4 

Θεκειηαθέο ζέζεηο ηεο Οξζφδνμεο Δθθιεζίαο: 1. Ο Υξηζηηαληζκόο είλαη ε Απηναπνθάιπςε ηνπ κόλνπ θαη δώληνο Θενύ, ηεο Αγίαο Σξηάδνο, «ἐλ Υξηζηῷ Ἰεζνῦ θαὶ ἐλ ηῇ ἖θθιεζίᾳ».

 Σα ζξεζθεύκαηα δνκνύληαη από ηηο πιαλεκέλεο πεξί Θενύ
θαη ζσηεξίαο ηδέεο, σο απνηέιεζκα ηεο «πξνπαηνξηθήο πηώζεο». Ιζηνξηθά, δηακνξθώζεθαλ, αλά ηνπο αηώλεο, από ην ζπκθπξκό θηινζνθηθώλ αλαδεηήζεσλ θαη δνμαζηώλ ησλ ιαώλ, κέζσ ησλ πνιηηηζηηθώλ αληαιιαγώλ.

2. Ο Ηεζνχο Υξηζηφο είλαη ν κφλνο Θεάλζξσπνο, Αλακάξηεηνο θαη ΢σηήξαο ηνπ θφζκνπ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
5 

Β. Γηα ην Π.΢. ν Θεφο ζην Υξηζηηαληζκφ είλαη: «Πξόζσπν έκπξαθηεο θαη ρσξίο δηάθξηζε αγάπεο». «Καιόο πνηκέλαο, ζπιαρληθόο παηέξαο». Π.΢. ζ.30 «Γελ παύεη λα πξνζηαηεύεη ηα παηδηά ηνπ». Π.΢. ζ. 43

«Γεκηνπξγόο ηνπ θόζκνπ», «Αύξα ιεπηή». «Δγώ εηκί ε νδόο (ζπλνδνηπφξνο ηνπ αλζξψπνπ)». «Παηέξαο πνπ θξνληίδεη γηα όια ηα παηδηά ηνπ». «Φσο ηνπ θόζκνπ», «Η βάζε ηεο ζνθίαο». Π.΢. ζ. 44
«Η Αγία Σξηάδα: Ο Θεόο ηνπ δηαιόγνπ, ηεο ζρέζεο θαη ηεο αγάπεο». Π.΢. ζ. 69
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
6 

Απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ Θενχ είλαη αλεθηά απφ ην Π.΢. επεηδή

 εθιακβάλεη όηη δελ έρνπλ νκνινγηαθό θαηερεηηθό ραξαθηήξα.
 Δίλαη δπλαηόλ λα ζπλδπαζηνύλ κε ηα δηαζξεζθεηαθά ππαξμηαθά λνήκαηα κηαο ζεσξνύκελεο σο πνιππνιηηηζκηθήο, πνιπθπιεηηθήο θαη πνιπζξεζθεπηηθήο θνηλσλίαο.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

7 

Όζα όκσο εδάθηα απνζαθελίδνπλ πνηνο είλαη ν Θεφο,
 ην Π.΢. είηε ηα απνθξχπηεη σο δήζελ κνλνθσληθά θαη απνθιεηζηηθά,
π.ρ. Π.΢. ζ. 11-12, 43

 είηε ηα ρξεζηκνπνηεί αιιά ηα πξνζαλαηνιίδεη έληερλα πξνο δεπηεξεχνληεο ζηφρνπο,
π.ρ. Π.΢. ζ. 30, 38

 είηε ηα ρξεζηκνπνηεί σο γέθπξα γηα ηελ αλάδεημε ηνπ αλζξψπνπ ζηε ζέζε ηνπ Θενχ…
π.ρ. Π.΢. ζ. 32, 49
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
8 

Δλδεηθηηθά παξαδείγκαηα:

1) ΢ην Γεθάινγν ηεο Π.Γ.: Σν Π.΢. ελώ παξαπέκπεη ζην Γεθάινγν πνπ αλαθέξεη: «ἐγώ εἰκη Κύξηνο ὁ Θεόο ζνπ, ὅζηηο ἐμήγαγόλ ζε ἐθ γῆο Αἰγύπηνπ, ἐμ νἴθνπ δνπιείαο. νὐθ ἔζνληαί ζνη ζενὶ ἕηεξνη πιὴλ ἐκνῦ. νὐ πνηήζεηο ζεαπηῷ εἴδσινλ, νὐδὲ παληὸο ὁκνίσκα, ὅζα ἐλ ηῷ νὐξαλῷ ἄλσ θαὶ ὅζα ἐλ ηῇ γῇ θάησ θαὶ ὅζα ἐλ ηνῖο ὕδαζηλ ὑπνθάησ ηῆο γῆο. νὐ πξνζθπλήζεηο αὐηνῖο, νὐδὲ κὴ ιαηξεύζεηο αὐηνῖο· ἐγὼ γάξ εἰκη Κύξηνο ὁ Θεόο ζνπ…». (Δμ. 20, 2-5)
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
9 

Απνθξχπηεη πνηνο είλαη ν αιεζηλφο Θεφο, ηε κνλαδηθφηεηα ηεο Απνθαιχςεψο ηνπ θαη ηεο πξνο απηφλ ιαηξείαο.
Γη’ απηό ζηηο δξαζηεξηόηεηεο ην Π.΢. πξνηείλεη: «νη καζεηέο κεηαγξάθνπλ ην δεθάινγν: π.ρ. Γε ρξεηάδεηαη λα θνβάζαη ηίπνηε, αθνχ εγψ είκαη ν Θεφο πνπ είκαη πάληα ζην πιάη ζνπ. ΢ηόρνο: Με ηελ ππνγξάκκηζε ηεο ζεηηθήο ελέξγεηαο ηνπ Θενχ, πεξαηηέξσ θαηαλόεζε ηεο ζεκαζίαο ηνπ Γεθαιόγνπ ζηελ αλζξώπηλε δσή». Π.΢. ζ. 49
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
10 

2) Σηελ ηζηνξία γηα ηνπο «Σξεηο Παίδεο ἐλ θακίλῳ» ελώ ην ζέκα εζηηάδεηαη ζηελ αηαιάληεπηε πίζηε ησλ Σξηώλ Παίδσλ πξνο ηνλ αιεζηλό Θεό θαη ζηελ άξλεζή ηνπο λα πξνζθπλήζνπλ σο Θεό ην νκνίσκα ηνπ Ναβνπρνδνλόζνξα,
ην Π.΢. έληερλα απνζησπά ην πξσηεχνλ ζέκα θαη ην εληάζζεη ζηε γεληθή ηδέα: «Όηαλ νη άλζξσπνη πξνζεύρνληαη». Π.΢. ζ. 38 νπόηε, ην ζέκα ηεο απνθάιπςεο ηνπ αιεζηλνχ Θενχ θαη ηεο βξάβεπζεο ηεο αθξάδαληεο πίζηεο πξνο Απηφλ, σο ζύγρξνλνο πξνζαλαηνιηζκόο, ράλεηαη.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
11 

Αληί ηνπ βαζηθνύ απηνύ πξνζαλαηνιηζκνύ νη καζεηέο δηδάζθνληαη ηελ πξνζεπρή σο γεληθφ θαηλφκελν:
 ΢πδεηνύλ ζρεηηθά κε ηελ πξσηλή πξνζεπρή ζην ζρνιείν, ηνλ Αγηαζκό, ηζηνξίεο Π.Γ. θαη Κ.Γ., ηηο πξνζεπρέο ζε όιν ηνλ θόζκν θαη ηνπο παγθόζκηνπο ηόπνπο.
Γελ απαζρνιεί αλ ππάξρεη ή πνηνο είλαη απηφο πξνο ηνλ νπνίν πξνζεχρνληαη.

 «Αλαγλσξίδνπλ ην ξόιν ηεο πξνζεπρήο ζηε δσή ηνπ Υξηζηνύ». Π.΢. ζ. 38

 Αθόκε θαη ε πξνζεπρή ηνπ Υξηζηνύ εληάζζεηαη ζην «νη άλζξσπνη πξνζεύρνληαη», νπόηε ζπκπεξαίλεη θαλείο γηα ην Υξηζηό ό,ηη λνκίδεη.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
12 

Οη καζεηέο βξίζθνπλ ζην δηαδίθηπν
ηόπνπο πξνζεπρήο (ηδακηά, λανύο, βσκνύο, παγόδεο θ.α.),  αλζξώπνπο πνπ πξνζεύρνληαη απ’ όιν ηνλ θόζκν,  ηα έζηκα πξνζεπρήο «ησλ ηξηψλ κνλνζετζηηθψλ ζξεζθεηψλ».
Π.΢. ζ.38, 71

 ηνπο ηόπνπο πξνζεπρήο ζηελ Ιεξνπζαιήκ. Δληάζζνπλ ηηο πιεξνθνξίεο ζε θνιιάδ κε αληίζηνηρεο θσηνγξαθίεο θαη ζύκβνια ησλ ζξεζθεηώλ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
13 

 Απ’ όια απηά, ηη απνθόκηζε ν καζεηήο;
 Γηαηί ηειηθά νη άλζξσπνη πξνζεύρνληαη;  Πνηνο Θεόο ηνπο αθνύεη;… Ζ νξνινγία κνλνζετζηηθέο δελ αθνξά ην Υξηζηηαληζκφ. Ο Θεφο δελ είλαη νχηε έλαο, νχηε δχν, νχηε ηξεηο, νχηε πνιινί! Δίλαη ν Παηήξ, ν Τηφο θαη ην Άγηνλ Πλεχκα. Σα Πξφζσπα ηεο Αγίαο Σξηάδνο. Γελ πξφθεηηαη γηα αξηζκεηηθφ, κεηξήζηκν κέγεζνο ή θάπνηα πιηθή ειέγμηκε ζρέζε, αιιά γηα ηνλ πξνζσπηθφ, νκννχζην θαη αρψξηζην ηξφπν χπαξμεο ηεο Οπζίαο ηνπ Σξηαδηθνχ Θενχ. Ο Θεόο είλαη έλαο, κόλν ζε αληίζεζε κε ηηο ρηιηάδεο απζαίξεηεο επηλνήζεηο ζεώλ. Δίλαη έλαο, αιιά όρη κόλνο, όπσο πηζηεύνπλ ζην Ιζιάκ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
14 

΢αθήο ε ζέζε ηεο Αγίαο Γξαθήο γηα ην ζέκα ησλ εηδψισλ. Ο πξνθήηεο Γαπίδ επηζεκαίλεη:
«Σὰ εἴδσια ηῶλ ἐζλῶλ, ἀξγύξηνλ θαὶ ρξπζίνλ, ἔξγα ρεηξῶλ ἀλζξώπσλ· ζηόκα ἔρνπζη θαη νὐ ιαιήζνπζηλ, ὀθζαικνὺο ἔρνπζη θαὶ νὐθ ὄςνληαη, ὦηα ἔρνπζη θαὶ νὐθ ἀθνύζνληαη, ξῖλαο ἔρνπζη θαὶ νὐθ ὀζθξαλζήζνληαη, ρεῖξαο ἔρνπζη θαὶ νὐ ςειαθήζνπζη, πόδαο ἔρνπζη θαὶ νὐ πεξηπαηήζνπζηλ, νὐ θσλήζνπζηλ ἐλ ηῷ ιάξπγγη αὐηῶλ. Ὅκνηνη αὐηνῖο γέλνηλην νἱ πνηνῦληεο αὐηὰ θαὶ πάληεο νἱ πεπνηζόηεο ἐπ’ αὐηνῖο». Φαικ. 113, 12-16.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

15 

Ο Απόζηνινο Παύινο εμεγεί ζηνπο Αζελαίνπο, όηη ν αιεζηλόο Θεόο είλαη μέλνο πξνο ηηο εηδσινιαηξηθέο αληηιήςεηο: «ὁ Θεὸο ὁ πνηήζαο ηὸλ θόζκνλ θαὶ πάληα ηὰ ἐλ αὐηῷ, νὗηνο νὐξαλνῦ θαὶ γῆο Κύξηνο ὑπάξρσλ νὐθ ἐλ ρεηξνπνηήηνηο λανῖο θαηνηθεῖ, νὐδὲ ὑπὸ ρεηξῶλ ἀλζξώπσλ ζεξαπεύεηαη πξνζδεόκελόο ηηλνο, αὐηὸο δηδνὺο πᾶζη δσὴλ θαὶ πλνὴλ θαηὰ πάληα· ἐπνίεζέ ηε ἐμ ἑλὸο αἵκαηνο πᾶλ ἔζλνο ἀλζξώπσλ θαηνηθεῖλ ἐπὶ πᾶλ ηὸ πξόζσπνλ ηῆο γῆο, ὁξίζαο πξνζηεηαγκέλνπο θαηξνὺο θαὶ ηὰο ὁξνζεζίαο ηῆο θαηνηθίαο αὐηῶλ, δεηεῖλ ηὸλ Κύξηνλ, εἰ ἄξα γε ςειαθήζεηαλ αὐηὸλ θαὶ εὕξνηελ, θαί γε νὐ καθξὰλ ἀπὸ ἑλὸο ἑθάζηνπ ἡκῶλ ὑπάξρνληα. ἐλ αὐηῷ γὰξ δῶκελ θαὶ θηλνύκεζα θαὶ ἐζκέλ, ὡο θαί ηηλεο ηῶλ θαζ᾿ ὑκᾶο πνηεηῶλ εἰξήθαζη· ηνῦ γὰξ θαὶ γέλνο ἐζκέλ. γέλνο νὖλ ὑπάξρνληεο ηνῦ Θενῦ νὐθ ὀθείινκελ λνκίδεηλ ρξπζῷ ἢ ἀξγύξῳ ἢ ιίζῳ, ραξάγκαηη ηέρλεο θαὶ ἐλζπκήζεσο ἀλζξώπνπ, ηὸ ζεῖνλ εἶλαη ὅκνηνλ». Πξ. 17, 24-29
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
16 

Γ. Γηα ην Π.΢. ν Υξηζηφο δελ είλαη ν ΢σηήξαο ηνπ θφζκνπ, γηα λα κε δεηρηνχλ σο ςεπδείο θαη αλάμηεο νη πεξί ζείνπ ζεσξήζεηο ησλ ζξεζθεηψλ. Σν Π.΢. ρξεζηκνπνηεί ην Υξηζηφ απιψο σο πέξαζκα γηα ηελ αλάδεημε ησλ αλζξψπηλσλ ζξεζθεπηηθψλ αληηιήςεσλ θαη πξαθηηθψλ. Ο άλζξσπνο είλαη ην θέληξν, φρη ε Απνθάιπςε ηνπ Θενχ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
17 

Δλδεηθηηθά παξαδείγκαηα: 1) ΢ηε «ραξά ηεο γηνξηήο. Σα Υξηζηνχγελλα» ην εηδηθφ βάξνο ηνπ ζέκαηνο δελ πέθηεη ζηελ ελαλζξψπεζε ηνπ ΢σηήξα ηνπ θφζκνπ.

 Σν Π.΢. απνθόπηεη ην πξόζσπν ηνπ Θεαλζξώπνπ από ην
«ἐηέρζε ὑκῖλ ζήκεξνλ ζσηὴξ, ὅο ἐζηη Υξηζηὸο Κύξηνο» (Λνπθ.2,11) γηα όιν ηνλ θόζκν.

 Παξνπζηάδεη ην Υξηζηό σο δώξν ζηνλ άλζξσπν.  Κεληξηθή έλλνηα: «γηνξηάδσ εγψ ν άλζξσπνο,
φπνηνο θη αλ είκαη, φ,ηη θη αλ πηζηεχσ».

 Γη’ απηό ην Π.΢. πξνηείλεη, σο πξψηε δξαζηεξηφηεηα,
ηε γηνξηή γελεζιίσλ ελφο καζεηή ζηελ ηάμε… Π.΢. ζ. 32
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
18 

2) Σν κνλαδηθήο θαη παλαλζξψπηλεο ζεκαζίαο

ραηξεηηζκφ «Υξηζηφο Αλέζηε» ηνλ ππνβηβάδεη απιψο ζε κηα «θαιή είδεζε»,
ηελ νπνία αλέιαβαλ νη καζεηέο σο απνζηνιή λα κεηαδώζνπλ ζηνλ θόζκν. Μηα απνζηνιή, όπσο ηόζεο άιιεο… Π.΢. ζ. 52 Γε δηδάζθεη ηελ εθ λεθξώλ Αλάζηαζε σο ηελ θνξπθαία καξηπξία πνπ θαηαδεηθλύεη όηη ν Υξηζηόο είλαη ν Θεόο πνπ ελαλζξώπεζε, ν Κύξηνο ηεο δσήο, ν ληθεηήο ηνπ ζαλάηνπ. Γελ αμηνπνηεί απηή ηε ζεκειηψδε αιήζεηα, πξνθεηκέλνπ λα κελ εληππσζεί ζηνπο καζεηέο ε έλλνηα ηεο κνλαδηθφηεηαο ηνπ Υξηζηνχ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
19 

3) Σν Π.΢. από ην θήξπγκα ηνπ Απνζηφινπ Πέηξνπ

θαηά ηελ εκέξα ηεο Πεληεθνζηήο αθαηξεί βαζηθά εδάθηα πνπ αθνξνύλ ην πξόζσπν ηνπ Κπξίνπ. Π.΢. ζ.51
 «Καηά ζχκπησζε» παξαιείπεη ηνπο ζηίρνπο Πξ 2,19-21 πνπ αθνξνύλ ηε Β΄ Παξνπζία θαη ηελ απνθάιπςε όηη «Όπνηνο επηθαιεζηεί ην φλνκα ηνπ Κπξίνπ ζα ζσζεί».  «Όισο ηπραία» παξαιείπεη ηνπο ζηίρνπο Πξ 2, 24-31 πνπ αλαθέξνληαη ζηελ Αλάζηαζε ηνπ Υξηζηνύ, ζηελ θαηάξγεζε ηεο δχλακεο ηνπ ζαλάηνπ θαη ζηελ πεξίθεκε πξνθεηεία ηνπ Γαβίδ πνπ επηβεβαηώλεη όηη ην ζψκα ηνπ Κπξίνπ, σο ζεαλζξψπηλν, δε γλψξηζε ηε θζνξά, είλαη αζάλαην, δεη ζηελ αηώληα δόμα θαη θνηλσλία εθ δεμηώλ ηνπ Παηξόο, σο Τηόο ηνπ Θενύ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
20 

 Παξαιείπνληαη, επίζεο, νη ζηίρνη Πξ. 2, 34- 42
πνπ νινθιεξψλνπλ ηε ζενινγία ηνπ απνζηνιηθνχ θεξχγκαηνο θαη θαηαιήγνπλ ζηελ ίδξπζε ηεο Δθθιεζίαο, επεηδή:  Δπηζεκαίλνπλ όηη ν Ιεζνύο ηνλ νπνίν ζηαύξσζαλ νη Ιζξαειίηεο είλαη ν Κύξηνο θαη ν Μεζζίαο.  Δμεγνύλ πσο κε ηε κεηάλνηα θαη ην Βάπηηζκα ζα ζσζεί θάζε άλζξσπνο θαη ζα ιάβεη ηε δσξεά ηνπ Αγίνπ Πλεύκαηνο σο παηδί ηνπ Θενύ. «νὐ γὰξ Γαπῒδ ἀλέβε εἰο ηνὺο νὐξαλνύο, ιέγεη δὲ αὐηόο· εἶπελ ὁ Κύξηνο ηῷ Κπξίσ κνπ, θάζνπ ἐθ δεμηῶλ κνπ, ἕσο ἂλ ζῶ ηνὺο ἐρζξνύο ζνπ ὑπνπόδηνλ ηῶλ πνδῶλ ζνπ. ἀζθαιῶο νὖλ γηλσζθέησ πᾶο νἶθνο ᾿Ηζξαὴι ὅηη θαὶ Κύξηνλ θαὶ Υξηζηὸλ αὐηὸλ ὁ Θεὸο ἐπνίεζε, ηνῦηνλ ηὸλ ᾿Ηεζνῦλ ὃλ ὑκεῖο ἐζηαπξώζαηε». Πξ. 2, 34-36
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
21 

«Αθνύζαληεο δὲ θαηελύγεζαλ ηῇ θαξδίᾳ, εἶπόλ ηε πξὸο ηὸλ Πέηξνλ θαὶ ηνὺο ινηπνὺο ἀπνζηόινπο· ηί πνηήζνκελ, ἄλδξεο ἀδειθνί; Πέηξνο δὲ ἔθε πξὸο αὐηνύο· κεηαλνήζαηε, θαὶ βαπηηζζήησ ἕθαζηνο ὑκῶλ ἐπὶ ηῷ ὀλόκαηη Ηεζνῦ Υξηζηνῦ εἰο ἄθεζηλ ἁκαξηηῶλ, θαὶ ιήςεζζε ηὴλ δσξεὰλ ηνῦ ῾Αγίνπ Πλεύκαηνο. ὑκῖλ γάξ ἐζηηλ ἡ ἐπαγγειία θαὶ ηνῖο ηέθλνηο ὑκῶλ θαὶ πᾶζη ηνῖο εἰο καθξάλ, ὅζνπο ἂλ πξνζθαιέζεηαη Κύξηνο ὁ Θεὸο ἡκῶλ. ἑηέξνηο ηε ιόγνηο πιείνζη δηεκαξηύξεην θαὶ παξεθάιεη ιέγσλ· ζώζεηε ἀπὸ ηῆο γελεᾶο ηῆο ζθνιηᾶο ηαύηεο. νἱ κὲλ νὖλ ἀζκέλσο ἀπνδεμάκελνη ηὸλ ιόγνλ αὐηνῦ ἐβαπηίζζεζαλ, θαὶ πξνζεηέζεζαλ ηῇ ἡκέξᾳ ἐθείλε ςπραὶ ὡζεὶ ηξηζρίιηαη. ἦζαλ δὲ πξνζθαξηεξνῦληεο ηῇ δηδαρῇ ηῶλ ἀπνζηόισλ θαὶ ηῇ θνηλσλίᾳ θαὶ ηῇ θιάζεη ηνῦ ἄξηνπ θαὶ ηαῖο πξνζεπραῖο». Πξ. 2, 37- 42
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
22 

Γηα ην Π.΢. Ο Υξηζηφο είλαη Θεφο, σο ππφζεζε πνπ αθνξά κφλν ηνπο Υξηζηηαλνχο, φρη ηνλ θφζκν - όπσο αληίζηνηρα ππάξρνπλ νη ζενί ησλ ζξεζθεπκάησλ.
Π.΢. ζ. 76

Οη άλζξσπνη ζηε Ναδαξέη πξνζδνθνύζαλ ην Μεζζία.
Π.΢. ζ. 34, 71, 77

 Όκσο, επεηδή απφ ην Π.΢.
ην πξφζσπν ηνπ Ηεζνχ Υξηζηνχ δε ζπλδέεηαη κε ηε ζσηεξία ηνπ πεπησθφηνο αλζξψπνπ παγθνζκίσο, αιιά κε ηηο ηνπηθέο πξνζδνθίεο, είλαη νξαηφ λα εθιεθζεί φηη ε πξνζδνθία ησλ αλζξψπσλ θαιιηεξγήζεθε απφ ηνπο Πξνθήηεο, πξνθεηκέλνπ λ’ αλαδεηρζεί ν Υξηζηφο σο Μεζζίαο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
23 

Γηα ην Π.΢. ν Υξηζηφο  Δίλαη δάζθαινο κεηαμύ ησλ κεγάισλ δαζθάισλ ησλ ζξεζθεηώλ ηνπ θόζκνπ: Μσάκεζ, Κνκθνύθηνπ, Βνύδα.
Π.΢. ζ. 48

 Οη καζεηέο θαινχληαη λα πξνζεγγίζνπλ ηελ πξνζσπηθόηεηα ηνπ Ιεζνύ σο δαζθάινπ.
Π.΢. ζ. 47

 Ν’ αλαγλσξίζνπλ θαη λ’ αμηνινγήζνπλ ηνλ Ηεζνχ Υξηζηφ σο δάζθαιν.

Π.΢. ζ. 48

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

24 

Βαζηθά ζενινγηθά ζθάικαηα απηήο ηεο Θ.Δ. είλαη:

 Σν Π.΢. δελ εζηηάδεη ηελ αμία ηνπ «Ηεζνχ σο δαζθάινπ» ζηε ζεφηεηά ηνπ, γηα λα κε ζεσξεζνχλ ππνηηκεκέλνη νη ζενί ή νη δάζθαινη ησλ ζξεζθεπκάησλ.
 Δζηηάδεη ηελ αμία ηνπ Υξηζηνχ ζην πεξηερφκελν ή ηελ ηέρλε ηνπ ιφγνπ ηνπ σο αλζξψπνπ, ελψ ε ζετθή θχζε ηνπ εγγπάηαη ηελ αιήζεηα.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

25 

Γη’ απηφ
 ηνπνζεηεί ην Υξηζηφ κεηαμχ ησλ δαζθάισλ,

 θαιεί ηνπο καζεηέο λα ηνλ αμηνινγήζνπλ,
σο λα είλαη ζηνηρείν ηνπ θπζηθνχ θφζκνπ ή έλαο απιφο άλζξσπνο φπσο θη εκείο.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

26 

Ο Υξηζηφο φκσο απνθαιχπηεη: «ἐγώ εἰκη ἡ ὁδὸο θαὶ ἡ ἀιήζεηα θαὶ ἡ δσή· νὐδεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ Παηέξα εἰ κὴ δη᾿ἐκνῦ».
(Ισ. 14,6)

Ζ νδφο, ε αιήζεηα θαη ε δσή δελ είλαη ππνθεηκεληθέο αληηιήςεηο. Δίλαη ην Πξφζσπν ηνπ Τηνχ ηνπ Θενχ.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

27 

Δίλαη ε νδφο: Γλσξίδεη, γη’ απηό θαλεξώλεη ην Θεό Παηέξα. Απαιιάζζεη από ηηο πιαλεκέλεο αηξαπνύο θαη η’ αδηέμνδα ησλ εηδσινιαηξηθώλ επηλνήζεσλ.

Γίλεηαη ν δξόκνο γηα ηελ θνηλσλία θαη ελόηεηα ηνπ αλζξώπνπ κε ηνλ Σξηαδηθό Θεό. Μέζσ Απηνύ αλαβαίλνπκε ζηνλ Παηέξα
Γίλεηαη ν δξόκνο γηα ηε δηόξζσζε ηεο δσήο καο Απηόο ληθά, γη’ απηό θη εκείο ληθνύκε.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

28 

Δίλαη ε αιήζεηα: Η απόιπηε, ε Απηναιήζεηα.
Θαπκαηνπξγνύζε σο Θεόο θαη έπαζρε σο άλζξσπνο, ζύκθσλα κε ην ζέιεκα ηνπ Παηξόο γηα ηε ζσηεξία ηνπ αλζξώπνπ. Καλέλα ίρλνο δηραζκνύ ή αζηνρίαο. Ο ιόγνο ηνπ κέλεη εηο ηνλ αηώλα: «ἀκὴλ γὰξ ιέγσ ὑκῖλ, ἕσο ἂλ παξέιζῃ ὁ νὐξαλὸο θαὶ ἡ γῆ, ἰῶηα ἓλ ἢ κία θεξαία νὐ κὴ παξέιζῃ ἀπὸ ηνῦ λόκνπ ἕσο ἂλ πάληα γέλεηαη». Μη 5, 18 Ο Υξηζηόο, ζην πξόζσπό ηνπ, αλαδεηθλύεη ηνλ αιεζηλό άλζξσπν, όπσο ηνλ δεκηνύξγεζε.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
29 

Δίλαη ε δσή: Η Απηνδσή, σο πξόζσπν ηεο Αγίαο Σξηάδνο. Η δεκηνπξγηθή, παληνδύλακε αηηία θάζε όληνο. Από ηελ αλππαξμία νδήγεζε ζε ζαπκαζηή ιεηηνπξγία ην ζύκπαλ. Δίλαη ν Ννκνζέηεο ηνπ. Ο Κύξηνο ηεο δσήο θαη ηνπ ζαλάηνπ. Δλώ είκαζηε λεθξνί κέζα ζηελ ακαξηία, καο ραξίδεη ηε δσή αηώληα. Γίλεηαη ε δσή ηεο δσήο καο. Όπνηνο ηεξεί ην άγην ζέιεκα ηνπ Κπξίνπ, έρεη δσή αηώληα, κεηαβαίλεη από ην ζάλαην ζηελ πιεξόηεηα ηεο δσήο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
30 

Μφλν «ἐλ Υξηζηῷ Ἰεζνῦ θαὶ ἐλ ηῇ ἖θθιεζίᾳ» - σο ΢ψκα Υξηζηνχ κε θεθαιή ηνλ Ηεζνχ Υξηζηφ  εξρφκαζηε πξνο ηνλ Παηέξα,

 έρνπκε αιεζηλή εκπεηξία ηνπ Θενχ,
 ληθνχκε ηελ ακαξηία θαη ην ζάλαην,  γηλφκαζηε πξφζσπα ζψα, ηέιεηα, αιεζηλά, άγηα.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

31 

Υαξαθηεξηζηηθφο ν ιφγνο ηνπ Αγίνπ Ησάλλνπ ηνπ Υξπζνζηφκνπ: «἖γὼ παηὴξ, ἐγὼ λπκθίνο, ἐγὼ νἰθία, ἐγὼ ηξνθεὺο, ἐγὼ ξίδα, ἐγὼ ζεκέιηνο. Πᾶλ ὅπεξ ἄλ ζέιῃο ἐγὼ. Μεδελὸο ἐλ ρξείᾳ θαηαζηῇο. ἖γὼ δνπιεύζσ. Ἦιζνλ γὰξ δηαθνλῆζαη, νὐ δηαθνλεζῆλαη. ἖γὼ θαὶ θίινο θαὶ μέλνο θαὶ θεθαιὴ θαὶ ἀδειθὸο θαὶ ἀδειθὴ θαὶ κήηεξ. Πάληα ἐγὼ. κόλνλ νἰθείσο ἔρε πξὸο ἐκὲ. ἖γὼ πέλεο δηὰ ζὲ θαὶ ἀιήηεο δηὰ ζὲ, ἐπὶ ζηαπξνῦ δηὰ ζὲ, ἐπὶ ηάθνπ δηὰ ζὲ, ἄλσ ὑπὲξ ζνῦ ἐληπράλσ ηῷ Παηξὶ, θάησ ὑπὲξ ζνῦ πξεζβεπηὴο παξαγέγνλα παξὰ ηνῦ Παηξὸο. Πάληα κνη ζὺ. Καὶ ἀδειθὸο θαὶ ζπγθιεξνλφκνο θαὶ θίινο θαὶ κέινο. Σὶ πιένλ ζέιεηο; Σὶ ηὸλ νὕησ θηινῦληα ἀπεζηξάθε; Σὶ ηῷ θφζκῳ θάκλεηο; Σὶ εἰο πίζνλ ἀληιεῖο ηεηξεκέλνλ»;
(ΔΠΔ ηφκ. 12, ζει. 34)
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
32 

Σν Π.΢.
 απνθξχπηεη φιεο απηέο ηηο κνλαδηθέο αιήζεηεο πνπ ζπλδένληαη κε ην ελ ιφγσ εδάθην, κνινλόηη ην εληνπίδεη σο βαζηθό ζέκα ηεο Αγίαο Γξαθήο Π.΢. ζ. 44

 θαη ππνβηβάδεη ην Υξηζηφ ζε απιφ «ζπλνδνηπφξν ηνπ αλζξψπνπ».
Π.΢. ζ. 44, 48

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

33 

Δξψηεκα: Πψο είλαη δπλαηφλ ην Π.΢. λα δηαζηξέθεη ηηο απαληήζεηο ηεο πεγήο ηελ νπνία ην ίδην επηθαιείηαη; Απάληεζε: Ζ Αγία Γξαθή ζπλεμεηάδεηαη ζηε ζεκαηηθή ελφηεηα «Ηεξά Βηβιία» καδί κε ην Κνξάλην, ηελ Σνξά, ηηο Βέδεο θαη ηα βηβιία ηνπ Κνκθνχθηνπ.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

34 

΢ησπεξά θαηαξγεί ηε κνλαδηθφηεηα ηνπ Πξνζψπνπ ηνπ Κπξίνπ εκψλ Ηεζνχ Υξηζηνχ,  πξνθεηκέλνπ λα κε θαλεί φηη θαηέρεη ηελ απνθιεηζηηθή δπλαηφηεηα ηεο ζσηεξίαο,  λα κελ ππνςηαζηεί θάπνηνο φηη άδηθα εξεπλά ζηνπο άιινπο ρψξνπο.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

35 

Γ. Σν Π.΢ κε ηε ινγηθή ηεο ππέξβαζεο ησλ πξαθηηθψλ κνλνθσλίαο θαη ησλ αληηιήςεσλ απνθιεηζηηθφηεηαο ζπκθχξεη φια ηα ζέκαηα πνπ ζπλεμεηάδεη.

Δλψ ζπζηεκαηηθά παξαιείπεη θάζε αλαθνξά γηα ην Υξηζηφ ΢σηήξα ηνπ θφζκνπ,
 Γε ιεζκνλεί ηε ζύλδεζε ησλ ζπκβόισλ ηεο Δθθιεζίαο κε ηα ζύκβνια ησλ άιισλ ζξεζθεηώλ (ν ηξνρόο ηεο δσήο, κάληαια, (Ιλδνπηζκόο), γηλ γηαλγθ (Κίλα). Π.΢. ζ. 51  Πξνηξέπεη νη καζεηέο λα βξνπλ πνιιώλ εηδώλ κάληαια, λα ηα ρξσκαηίζνπλ θαη λα εθθξάζνπλ ηα ζπλαηζζήκαηά ηνπο.
Π.΢. ζ. 51, 72
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
36 

 ΢ηνλ δε «Οδεγφ Δθπαηδεπηηθνχ»

πξνβιέπεη κεηαμύ ησλ κνπζηθώλ δξαζηεξηνηήησλ «Μνπζηθή θαη δηαινγηζκφο» …«Αθνύλ κνπζηθή κε θιεηζηά κάηηα». ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 164
Σν πξφβιεκα είλαη ζνβαξφ θαη δεκηνπξγείηαη ζθφπηκα:

Αθελφο, παξαιείπεηαη ζπζηεκαηηθά θάζε αλαθνξά γηα ην Υξηζηφ ΢σηήξα ηνπ θφζκνπ, θαη αθεηέξνπ, πεξλάλε σο δηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο, φιεο νη βαζηθέο δνμαζίεο θαη πξαθηηθέο ησλ ζξεζθεηψλ θαη ησλ παξαζξεζθεπηηθψλ νκάδσλ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
37 

Οη ζπληάθηεο ηνπ Π.΢. παξαδέρνληαη όηη
«Δίλαη θαηαιπηηθή ε ιεηηνπξγία ησλ θαηάιιεισλ δηδαθηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ… Ζ επεμεξγαζία γίλεηαη ε ίδηα κηα εκπεηξία, εγγξάθεηαη θαη δηαηεξείηαη ζηνλ θφζκν ηνπ καζεηή θαη κπνξεί λα ελεξγνπνηεζεί μαλά ζε κειινληηθέο πεξηζηάζεηο». ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 59
Μηα «αζψα γεχζε» ηνπ ζήκεξα αλακέλεηαη λα ιεηηνπξγήζεη ζην κέιινλ... - Πνην ζα είλαη ην κέιινλ ηνπ καζεηή; - Πνηνο ζα ην εθκεηαιιεχεηαη; - Τπάξρεη αιεζηλφ φθεινο απνθνκκέλν απφ Δθείλνλ πνπ είλαη ε Οδφο ε Αιήζεηα θαη ε Εσή;
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
38 

Ηδηαίηεξε εληχπσζε πξνθαιεί ε επαλεηιεκκέλε αλαθνξά ηνπ Π.΢. ζηα «κάληαια» ηνπ Ηλδνπηζκνχ, θαζψο θαη ζην ζχκβνιν «γηλ θαη γηαλγθ» ηνπ Βνπδηζκνχ.
Δπηζεκαίλνπκε φηη ηα κάληαια δελ είλαη απιά δηαθνζκεηηθά ζρέδηα, ψζηε λα παίδνπλ κ’ απηά νη καζεηέο ή λα δεκηνπξγνχλ κηα εληππσζηαθή δσγξαθηά, ράξηλ ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ Π.΢.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

39 

Δίλαη καγηθά θπιαθηά. Αθηεξψλνληαη ζε ζεφηεηεο ησλ Αλαηνιηθψλ ζξεζθεηψλ νη νπνίεο, φπσο πηζηεχνπλ, θαηνηθνχλ ζην θέληξν ηνπο θαη εθπνξεχνπλ ηηο ηδηαίηεξεο (δαηκνληθέο) δπλάκεηο εθάζηνπ κάληαια. Απηέο νη δπλάκεηο παξηζηάλνληαη κε δηαγξάκκαηα. Ζ θαηαζθεπή ηνπ κάληαια είλαη πξάμε ιαηξείαο πνπ ζπλδπάδεη ηελ θαιιηηερληθή εξγαζία. Πάλσ ζην ζρέδην γίλεηαη δηαινγηζκφο, δειαδή, καγηθέο επηθιήζεηο πξνο ηνπο ζενχο θαη ηε ζπκπαληηθή ελέξγεηα.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
40 

Βαζηθά εξσηήκαηα:

 Πψο είλαη δπλαηφλ ηέηνηεο δξαζηεξηφηεηεο λα πξνηείλνληαη απφ ην Π.΢. ζηνπο κηθξνχο καζεηέο;  Πψο είλαη δπλαηφλ απηά ηα αληηθείκελα λα ζπλδπάδνληαη κε ηε ζεκαηηθή ελφηεηα «Ζ Δθθιεζία ηνπ Υξηζηνχ»;
Π.΢. ζ.51

Σελ απάληεζε ηελ εθκαηεύνπκε από ην δηαδίθηπν:

 Σν κάληαια «είλαη έλα κέζν γηα λα αλαθαιύςεη (ν άλζξσπνο) ηε ζετθόηεηα κέζσ ηεο ζπλεηδεηνπνίεζεο όηη απηή ελππάξρεη ζηνλ θαζέλα».  «Να νδεγεζνύκε ζηελ αλαθάιπςε ηνπ πξσηαξρηθνύ θέληξνπ κέζα καο, πνπ ζα καο ραξίζεη έλαλ λέν νξίδνληα γηα ηε δσή θαη ην Θείν».
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
41 

Δίλαη επδηάθξηην, γηαηί πξνηείλνληαη επαλεηιεκκέλα απφ ην Π.΢. ηα κάληαια ζηηο δηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο: Γηα ην Π.΢. ηα πάληα ζπλδπάδνληαη κεηαμχ ηνπο, αθφκε θαη «Ζ Δθθιεζία ηνπ Υξηζηνχ» κε ηα κάληαια!
Π.΢. ζ.51

Σα πάληα ρξεζηκνπνηνχληαη σο γέθπξα γηα ηελ αλάδεημε ηνπ αλζξψπνπ ζηε ζέζε ηνπ Θενχ. Σειηθά, γηα ην Π.΢. ν άλζξσπνο είλαη ν Θεφο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

42 

Με απηή ηε δηαπίζησζε ζπκθσλνχλ ηα παξαθάησ ζηνηρεία:  Σν Π.΢. δε ζεσξεί αλαγθαίν λα δηαθξίλεη ηνλ αιεζηλφ Θεφ απφ ηα είδσια, ηελ πξνζεπρή ή ηελ αγηφηεηα σο αιεζηλή θνηλσλία καδί ηνπ.  ΢πλεμεηάδεη σο λα είλαη ηνπ ηδίνπ Αγίνπ Πλεχκαηνο:  ηα ηεξά βηβιία ησλ ζξεζθεηώλ, Π.΢. ζ. 44  ηνλ π. Πνξθχξην κε ην ιεηηνπξγό ηεο βνπδηζηηθήο καγείαο Γαιάη Λάκα, Π.΢. ζ. 91,  ηνπο Αγίνπο ηηο Δθθιεζίαο καο κε κπζηθνύο ζενύο ή Κνηλσληθνύο εξγάηεο. Π.΢. ζ. 57, 94 θ.α.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
43 

 Σν Π.΢. δε δηαθξίλεη αλ ε αγηφηεηα είλαη ππαξθηή θαηάζηαζε ή θαληαζηηθφο «επζεβήο πφζνο».
Σεθκαίξεηαη όηη ην Π.΢. ελδηαθέξεηαη ν καζεηήο λα μεπεξάζεη ηελ αγηόηεηα σο θαηάζηαζε, πξνθεηκέλνπ λ’ αλαδείμεη κέζα ηνπ ηε «ρξηζηηθή ηνπ ζπλείδεζε», ηε ζπλείδεζε ηνπ «θσηηζκέλνπ», εθείλνπ πνπ αλαθαιύπηεη όηη είλαη ν ίδηνο Θεφο.

Απηόο ν ζηόρνο ηνπ Π.΢. απνηειεί ηαπηόρξνλα ηελ πεκπηνπζία ηεο Θενζνθίαο θαη ηεο Νέαο Δπνρήο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
44 

Καηά ηα άιια ην Π.΢. ηζρπξίδεηαη όηη ε ρξηζηηαληθή καξηπξία ζεκειηψλεηαη «ζηε ζρνιηθή εθπαίδεπζε ζε έλα άιιν πςειφηεξν πλεπκαηηθφ θαη ζενινγηθφ επίπεδν». Π.΢. ζ.16 Δίλαη επδηάθξηην αλ πξφθεηηαη γηα ζεκειίσζε ή θαηεδάθηζε... Όζν πην πξνζερηηθά κειεηήζεη θάπνηνο ην Π.΢. αληρλεχεη λένπο ζπγθαιππηφκελνπο δπλακίηεο…

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

45 

Σν Π.΢. εκπεδώλεη ηηο πξνεγνύκελεο γλώζεηο κε δξαζηεξηόηεηεο, όπσο:  λα θαηαζθεπάζνπλ νη καζεηέο πόζηεξ, θνιιάδ θ.α. κε ηεξείο, θνηλέο αμίεο, ζύκβνια, εκεξνιόγην κε ηηο γηνξηέο, έζηκα εθάζηεο ζξεζθείαο. Π.΢. ζ. 31, 32, 36, 38, 51, 89, 91 θσηνγξαθίεο λαώλ, νλόκαηα θνηλνηήησλ, ζύκβνια, ρξώκαηα ζξεζθεηώλ, αγάικαηα, εηθόλεο θ.α. Π.΢. ζ. 59, 72, 76
 ΢’ απηά λα πξνζζέζνπλ, επίζεο, θαη γλώζεηο ησλ ρξηζηηαληθώλ νκνινγηώλ.  «΢ην θέληξν λα γξάςνπλ έλα ζύλζεκα / ηίηιν ελόηεηαο πνπ ζα ζπλαπνθαζίζνπλ» Π.΢. ζ. 59
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
46 

 Να ζπιιέμνπλ πιεξνθνξίεο από ην δηαδίθηπν, ην νπνίν όκσο είλαη γεκάην κε παξαζξεζθεπηηθά θ.α. αθαηάιιεια γηα ηε ειηθία θαη ηελ θξίζε ηνπο ζέκαηα πνπ ζπκπιεξώλνπλ θαη επηηείλνπλ ηε ζύγρπζε.
Π.΢. ζ. 31, 34, 36, 72

Ο δάζθαινο ή ν θαζεγεηήο δε δηνξζψλεη, κφλν ζπληνλίδεη ηελ όιε δηαδηθαζία. Γε ιέεη «απηό είλαη ζσζηό, εθείλν ιάζνο». Όιεο αδηαθξίησο νη απφςεηο γίλνληαη απνδεθηέο σο «πνηθηιία πξνζαλαηνιηζκψλ». ΟΓ.ΔΚΠ. ζ. 67

Μ’ όιν απηό ην ζπκθπξκό πιεξνθνξηώλ, ν ζπγθξεηηζκφο αλαδχεηαη παληαρφζελ.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
47 

Δ. Άιια ζενινγηθά πξνβιήκαηα ζην Π.΢. : 1. Σν Άγην Πλεχκα σο Πξφζσπν είλαη αλχπαξθην γηα ην Π.΢.
Γελ εμεγείηαη ν ξφινο ηνπ ζε θάπνηα ζεκαηηθή ελφηεηα, ελώ ππάξρνπλ ζέκαηα πνπ πξνζθέξνληαη όπσο: ν Δπαγγειηζκόο, ε Βάπηηζε, νη Πξνθήηεο, ε Αγία Γξαθή, ε Δθθιεζία, ηα Μπζηήξηα, νη Άγηνη, νη ΢πλνδηθέο απνθάζεηο.
Π.΢. ζ. 39, 41, 43, 44, 50, 55, 57, 70, 91, 94

 Δλψ γηα «ην γηλ θαη ην γηαλγθ, ν κεγαιχηεξνο ζξεζθεπηηθφο θαλφλαο ζηνλ θφζκν» νη καζεηέο ζα δηδαρηνχλ δηπιά: σο βαζηθφ ζέκα θαη κέζα απφ ηηο πξνηεηλφκελεο δξαζηεξηφηεηεο. Π.΢. ζ. 31, 51, 59, 72
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
48 

Ζ κφλε αλαθνξά από ην Π.΢. γίλεηαη εθ ηνπ θεηκέλνπ ηεο Κ.Γ. πνπ αθνξά ηελ Πεληεθνζηή: «Πιεκκχξηζαλ απφ Πλεχκα Άγην (Πξ. 2, 1-13): Μηα κνλαδηθή εκπεηξία».
Σν Π.΢., φκσο, δελ επηθεληξψλεη ην ζέκα ζην Πξφζσπν ηνπ Αγίνπ Πλεχκαηνο, ην νπνίν απφ εθείλε ηελ εκέξα αλαιακβάλεη ηε δσή ηεο Δθθιεζίαο θαη ηελ ἐλ Υξηζηῷ ζσηεξία καο. Αλαθέξεηαη ζην γεγνλφο κε ηε γεληθή ιέμε «εκπεηξία», ε κνλαδηθφηεηα ηεο νπνίαο απνηειεί γηα ηνλ άλζξσπν ππνθεηκεληθφ ζέκα. Σν θήξπγκα ηνπ Απνζηόινπ Πέηξνπ πξνζδηνξίδεηαη, επίζεο, αόξηζηα σο «ιφγηα γεκάηα έκπλεπζε». Π.΢. ζ. 51
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
49 

2. Ζ Τπεξαγία Θενηφθνο ζην Π.΢. αλαθέξεηαη σο «Μαξία», «Μεηέξα ηνπ Υξηζηνχ», «Παλαγία». Παξαιείπεηαη ε θεληξηθή ηδηφηεηα ηεο «Θενηφθνπ».
Αλαθέξεηαη όηη «Ζ Παλαγία σο γέθπξα πνπ ζπλδέεη ηνπο αλζξψπνπο κε ην παηδί ηεο, ελζαξθψλεη θαη ζπλάκα ζπκβνιίδεη ηελ ζηελφηεξε ζρέζε αλάκεζα ζηνλ Θεφ θαη ζηελ αλζξσπφηεηα» ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 51

Η Θενηόθνο δελ ελζαξθώλεη νύηε ζπκβνιίδεη ηε ζρέζε Θενύ θαη αλζξώπνπ  ΢ην άρξαλην ζώκα ηεο θπνθόξεζε ηνλ Τηό ηνπ Θενύ, εθ Πλεύκαηνο Αγίνπ, επεηδή Δθείλνο ζέιεζε λα πξνζιάβεη ηελ αλζξώπηλε πξνπησηηθή θύζε καο γηα λα ηε ζεώζεη. Δθείλε ζπλήξγεζε ζην Θείν Θέιεκα.  Γελ ελζάξθσζε ηνλ πόζν ηεο ζηελόηεξεο ζρέζεο Θενύ θαη αλζξώπνπ Σν γεγνλόο ηεο Δλζαξθώζεσο είλαη πξαγκαηηθό θαη όρη ζπκβνιηθή ζρέζε, όπσο πξαγκαηηθόο θαη όρη ζπκβνιηθόο είλαη ν Θεάλζξσπνο Ιεζνύο Υξηζηόο.
Σν Π.΢. αλαθέξεηαη ζην πξόζσπν ηεο Τπεξαγίαο Θενηόθνπ κόλν ζε κία Θ.Δ. Γηαηί; Γελ είλαη ε πξνζσπηθόηεηά ηεο επινγία, δύλακε θαη θαηαθπγή όισλ; Γελ αμίδεη νη καζεηέο καο λα ηε δνπλ σο πξόηππν ηεο δσήο ηνπο; Γ΄Γεκ. Θ.Δ.2.ζ.39
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
50 

3. Σν Π.΢. απνθξχπηεη φηη ε Αγία Γξαθή θαηέρεη απνθιεηζηηθά ηελ αιήζεηα ηεο ζσηεξίαο ηνπ θφζκνπ, ράξηλ ηνπ δφγκαηνο «λα κελ ππάξρνπλ απνθιεηζηηθφηεηεο θαη απζεληίεο». - Μήπσο ζεσξεζνχλ ππνηηκεκέλεο νη δνμαζίεο ησλ ζξεζθεηψλ.
Όκσο, ν βαζχηεξνο ιφγνο αθνξά ηελ πξνεηνηκαζία ησλ καζεηψλ, πξνθεηκέλνπ, κε ηε λέα πίζηε ηνπ Π.΢., λα εληαρζνχλ ζην ζπλνλζχιεπκα ηεο Παλζξεζθείαο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
51 

4. Απνπζηάδεη απφ ην Π.΢. ε Θενινγία ησλ αγίσλ Παηέξσλ ηεο Δθθιεζίαο Απνπζηάδνπλ ηα πξφζσπα θαη ν ιφγνο ησλ αγίσλ Σξηψλ Ηεξαξρψλ πνπ είλαη νη Πξνζηάηεο ηεο Παηδείαο καο.
Οη καζεηέο θαινύληαη «λα βξνπλ ζηνηρεία γηα ηηο φςεηο ηεο ζχγρξνλεο Θενινγίαο:  Θενινγία ηεο Απειεπζέξσζεο,  Φεκηληζηηθή Θενινγία». Π.΢. ζ. 94 Απηή είλαη ε Θενινγία ηεο Δθθιεζίαο καο;
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
52 

5. Σν Π.΢. θαιιηεξγεί ηνλ Οηθνπκεληζκφ

Με αθνξκή «έλα παηδί βαπηίδεηαη ζην φλνκα ηνπ Υξηζηνχ»:
 Απνθξχπηεη ηελ νδεγία ηνπ Κπξίνπ καο «εἰο ηὸ ὄλνκα ηνῦ Παηξὸο θαὶ ηνῦ Τἱνῦ θαὶ ηνῦ ῾Αγίνπ Πλεύκαηνο» (Μη.28, 19), βάζεη ηεο νπνίαο ηειείηαη ην Οξζόδνμν Βάπηηζκα, πξνθεηκέλνπ λα κε ζίμεη ηηο απζαηξεζίεο ησλ Οκνινγηώλ…  ΢πλδηδάζθεη ην Βάπηηζκα θαη ην Υξίζκα ησλ Οξζνδόμσλ κε ησλ Ρσκαηνθαζνιηθώλ θαη ην Βάπηηζκα ησλ Πξνηεζηαληώλ. Π.΢. ζ. 41
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
53 

 Φεχδεηαη όηαλ γξάθεη: «Πνιιέο παξαδφζεηο, θνηλή
• ζπλείδεζε: Κνηλή ηαπηφηεηα: Βάπηηζκα, Δπραξηζηία, Ηεξνζχλε».
Π.΢. ζ. 58

 Δίλαη ηζηνξηθά παξαδεθηφ φηη δελ πξφθεηηαη γηα παξαδφζεηο, αιιά γηα απζαηξεζίεο πνπ δπζηπρψο παγηψζεθαλ.  Οχηε θνηλή ζπλείδεζε ππάξρεη, εθφζνλ ηε δηακνξθψλνπλ αληηιήςεηο μέλεο κε ηελ Απνζηνιηθή δηδαζθαιία.  Οχηε, επίζεο, θνηλά Μπζηήξηα, εθφζνλ, αθελφο, δελ ππάξρεη ηεξνζχλε, θαη αθεηέξνπ, ηα δέρνληαη ζπκβνιηθά θαη επηιεθηηθά.

Πξνθαλώο ην δήηεκα ηεο Οηθνπκεληθήο θίλεζεο δελ αθνξά ηνπο καζεηέο, ιόγσ ειιείςεσο εμεηδηθεπκέλσλ γλώζεσλ.
Π.΢. ζ. 87
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
54 

6. Σν Π.΢. πξνηείλεη ηε κάζεζε κέζα απφ ηε ζξεζθεία. Οη καζεηέο λ’ αλαγλσξίζνπλ ηελ νπζία κηαο ζξεζθεπηηθήο ηειεηνπξγίαο θαη λα κεηέρνπλ ζ’ απηήλ. Π.΢. ζ. 12, ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 88
«Οη καζεηέο θαη νη καζήηξηεο ρξεηάδνληαη κάζεζε “κέζα απφ ηε ζξεζθεία”, ε νπνία ζα ηνπο επηηξέςεη λα ζπλνκηιήζνπλ κε ηε δσληαλή πξαγκαηηθφηεηα ηεο ζξεζθείαο…». Π.΢. ζ.12. «Οη γηνξηέο είλαη ην ελδεδεηγκέλν πεδίν γηα λα εηζέιζεη θαλείο ζπλαηζζεκαηηθά θαη δηαλνεηηθά ζηελ θαξδηά κηαο ζξεζθείαο». ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 78. «Σέηνηνπ είδνπο ηθαλφηεηεο δελ κπνξνχλ λα δηδαρηνχλ ζεσξεηηθά. Ο κφλνο ηξφπνο λα ηηο απνθηήζνπλ νη καζεηέο είλαη ε ελεξγφο ζπκκεηνρή ηνπο ζε ζρεηηθέο δξαζηεξηφηεηεο». ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 86. «Να αλαγλσξίζνπλ ηελ νπζία κηαο ζξεζθεπηηθήο ηειεηνπξγίαο π.ρ. ηεο Θείαο Δπραξηζηίαο». ΟΓ. ΔΚΠ. ζ. 88. Πνηα ε αληηκεηψπηζε ησλ εηεξνδφμσλ θαη αιινζξήζθσλ, φηαλ ζηα πιαίζηα ηεο κάζεζεο «κέζα απφ ηε ζξεζθεία» ζειήζνπλ λ’ αλαγλσξίζνπλ θαη λα κεηέρνπλ ζηελ νπζία π.ρ. ηεο Θείαο Δπραξηζηίαο, ρσξίο λα έρνπλ ηηο θαηάιιειεο πξνυπνζέζεηο γη’ απηήλ ηε ζπκκεηνρή;
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
55 

΢Σ. Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε: 1. Με ηελ αγάπε ηνπ Παηξφο γηα ην Τηφ ηνπ θαη ηνλ θφζκν.
 «νὕησ γὰξ ἠγάπεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ θόζκνλ, ὥζηε ηὸλ πἱὸλ αὐηνῦ ηὸλ κνλνγελῆ ἔδσθελ, ἵλα πᾶο ὁ πηζηεύσλ εἰο αὐηὸλ κὴ ἀπόιεηαη, ἀιι᾿ ἔρῃ δσὴλ αἰώληνλ». Ησ 3,16  «἖λ ηνύηῳ ἐθαλεξώζε ἡ ἀγάπε ηνῦ Θενῦ ἐλ ἡκῖλ, ὅηη ηὸλ πἱὸλ αὐηνῦ ηὸλ κνλνγελῆ ἀπέζηαιθελ ὁ Θεὸο εἰο ηὸλ θόζκνλ ἵλα δήζσκελ δη᾿ αὐηνῦ. ἖λ ηνύηῳ ἐζηὶλ ἡ ἀγάπε, νὐρ ὅηη ἡκεῖο ἠγαπήζακελ ηὸλ Θεόλ, ἀιι᾿ ὅηη αὐηὸο ἠγάπεζελ ἡκᾶο θαὶ ἀπέζηεηιε ηὸλ πἱὸλ αὐηνῦ ἱιαζκὸλ πεξὶ ηῶλ ἁκαξηηῶλ ἡκῶλ». Α΄ Ησ. 4, 9-10  «δηὸ θαὶ ὁ Θεὸο αὐηὸλ ὑπεξύςσζε θαὶ ἐραξίζαην αὐηῷ ὄλνκα ηὸ ὑπὲξ πᾶλ ὄλνκα, ἵλα ἐλ ηῷ ὀλόκαηη ᾿Ιεζνῦ πᾶλ γόλπ θάκςῃ ἐπνπξαλίσλ θαὶ ἐπηγείσλ θαὶ θαηαρζνλίσλ, θαὶ πᾶζα γιῶζζα ἐμνκνινγήζεηαη ὅηη Κύξηνο ᾿Ιεζνῦο Υξηζηὸο εἰο δόμαλ Θενῦ παηξόο». Φι. 2, 9-11
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
56 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
2. Με ηελ αγάπε ηνπ Μνλνγελνχο Τηνχ γηα ηνλ θφζκν. Δθείλνπ πνπ είπε:
 «ἐγώ εἰκη ἡ ὁδὸο θαὶ ἡ ἀιήζεηα θαὶ ἡ δσή· νὐδεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ Παηέξα εἰ κὴ δη᾿ ἐκνῦ». Ησ. 14, 6  «ἐγώ εἰκη ἡ ἀλάζηαζηο θαὶ ἡ δσή. ὁ πηζηεύσλ εἰο ἐκέ, θἂλ ἀπνζάλῃ, δήζεηαη θαὶ πᾶο ὁ δῶλ θαὶ πηζηεύσλ εἰο ἐκὲ νὐ κὴ ἀπνζάλῃ εἰο ηὸλ αἰῶλα».
Ησ. 11, 25-26

 «θαζὼο ἠγάπεζέ κε ὁ παηήξ, θἀγὼ ἠγάπεζα ὑκᾶο· κείλαηε ἐλ ηῇ ἀγάπῃ ηῆ ἐκῇ. ἐὰλ ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξήζεηε, κελεῖηε ἐλ ηῇ ἀγάπῃ κνπ, θαζὼο ἐγὼ ηὰο ἐληνιὰο ηνῦ παηξόο κνπ ηεηήξεθα θαὶ κέλσ αὐηνῦ ἐλ ηῇ ἀγάπῃ».
Ησ. 15, 9 -10

 «ἐδόζε κνη πᾶζα ἐμνπζία ἐλ νὐξαλῷ θαὶ ἐπὶ γῆο. πνξεπζέληεο καζεηεύζαηε πάληα ηὰ ἔζλε, βαπηίδνληεο αὐηνὺο εἰο ηὸ ὄλνκα ηνῦ Παηξὸο θαὶ ηνῦ Τἱνῦ θαὶ ηνῦ ῾Αγίνπ Πλεύκαηνο, δηδάζθνληεο αὐηνὺο ηεξεῖλ πάληα ὅζα ἐλεηεηιάκελ ὑκῖλ· θαὶ ἰδνὺ ἐγὼ κεζ᾿ ὑκῶλ εἰκη πάζαο ηὰο ἡκέξαο ἕσο ηῆο ζπληειείαο ηνῦ αἰῶλνο. ἀκήλ». Μη. 28, 18-20
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
57 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
3. Με ηελ αγάπε θαη ηελ θνηλσλία ηνπ Αγίνπ Πλεχκαηνο.
 «Ἡκῖλ δὲ ὁ Θεὸο ἀπεθάιπςε δηὰ ηνῦ Πλεύκαηνο αὐηνῦ· ηὸ γὰξ Πλεῦκα πάληα ἐξεπλᾷ, θαὶ ηὰ βάζε ηνῦ Θενῦ. Σίο γὰξ νἶδελ ἀλζξώπσλ ηὰ ηνῦ ἀλζξώπνπ εἰ κὴ ηὸ πλεῦκα ηνῦ ἀλζξώπνπ ηὸ ἐλ αὐηῷ; Οὕησ θαὶ ηὰ ηνῦ Θενῦ νὐδεὶο νἶδε εἰ κὴ ηὸ Πλεῦκα ηνῦ Θενῦ». Α΄ Κνξ. 2, 10-11  «Γηὸ γλσξίδσ ὑκῖλ ὅηη νὐδεὶο ἐλ Πλεύκαηη Θενῦ ιαιῶλ ιέγεη ἀλάζεκα ᾿Ιεζνῦλ, θαὶ νὐδεὶο δύλαηαη εἰπεῖλ Κύξηνλ ᾿Ιεζνῦλ εἰ κὴ ἐλ Πλεύκαηη ῾Αγίῳ». Α΄ Κνξ. 12, 3

 «αὐηὸ ηὸ Πλεῦκα ζπκκαξηπξεῖ ηῷ πλεύκαηη ἡκῶλ ὅηη ἐζκὲλ ηέθλα Θενῦ. εἰ δὲ ηέθλα, θαὶ θιεξνλόκνη, θιεξνλόκνη κὲλ Θενῦ, ζπγθιεξνλόκνη δὲ Υξηζηνῦ, εἴπεξ ζπκπάζρνκελ ἵλα θαὶ ζπλδνμαζζῶκελ». Ρκ 8, 16-17

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

58 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
4. Με ηε καξηπξία θαη ην καξηχξην ησλ αγίσλ Απνζηφισλ.
 «νὐθ ἔζηηλ ἐλ ἄιιῳ νὐδελὶ ἡ ζσηεξία· νὐδὲ γὰξ ὄλνκά ἐζηηλ ἕηεξνλ ὑπὸ
ηὸλ νὐξαλὸλ ηὸ δεδνκέλνλ ἐλ ἀλζξώπνηο ἐλ ᾧ δεῖ ζσζῆλαη ἡκᾶο». Πξ. 4, 12  «ἡκεῖο ηεζεάκεζα θαὶ καξηπξνῦκελ ὅηη ὁ παηὴξ ἀπέζηαιθε ηὸλ πἱὸλ ζσηῆξα ηνῦ θόζκνπ». Α΄ Ησ. 4, 14.  «ηίο ἡκᾶο ρσξίζεη ἀπὸ ηῆο ἀγάπεο ηνῦ Υξηζηνῦ; ζιῖςηο ἢ ζηελνρσξία ἢ δησγκὸο ἢ ιηκὸο ἢ γπκλόηεο ἢ θίλδπλνο ἢ κάραηξα; … ἀιι᾿ ἐλ ηνύηνηο πᾶζηλ ὑπεξληθῶκελ δηὰ ηνῦ ἀγαπήζαληνο ἡκᾶο». Ρκ 8, 35-37

 «Οἴδακελ δὲ ὅηη ὁ πἱὸο ηνῦ Θενῦ ἥθεη θαὶ δέδσθελ ἡκῖλ ηῷ ἀιεζηλῷ, ἐλ ηῷ πἱῷ
αὐηνῦ ᾿Ιεζνῦ Υξηζηῷ. Οὗηόο ἐζηηλ ὁ ἀιεζηλὸο Θεὸο θαὶ δσὴ αἰώληνο. Σεθλία, θπιάμαηε ἑαπηνὺο ἀπὸ ηῶλ εἰδώισλ· ἀκήλ». Α΄ Ησ. 5, 20-21.

 «᾿Αγαπεηνί, κὴ παληὶ πλεύκαηη πηζηεύεηε, ἀιιὰ δνθηκάδεηε ηὰ πλεύκαηα εἰ
ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐζηηλ, ὅηη πνιινὶ ςεπδνπξνθῆηαη ἐμειειύζαζηλ εἰο ηὸλ θφζκνλ. ἖λ ηνύηῳ γηλώζθεηε ηὸ πλεῦκα ηνῦ Θενῦ· πᾶλ πλεῦκα ὃ ὁκνινγεῖ ᾿Ιεζνῦλ Υξηζηὸλ ἐλ ζαξθὶ ἐιειπζόηα, ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐζηη· θαὶ πᾶλ πλεῦκα ὃ κὴ ὁκνινγεῖ ηὸλ ᾿Ηεζνῦλ Υξηζηὸλ ἐλ ζαξθὶ ἐιειπζόηα, ἐθ ηνῦ Θενῦ νὐθ ἔζηη· θαὶ ηνῦηό ἐζηη ηὸ ηνῦ ἀληηρξίζηνπ ὃ ἀθεθόαηε ὅηη ἔξρεηαη, θαὶ λῦλ ἐλ ηῷ θόζκῳ ἐζηὶλ ἤδε». Α΄ Ησ. 4, 1-59 3. ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢. 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
5. Με ηελ επζχλε ησλ αγίσλ Δπηζθφπσλ λα δηαθπιάμνπλ ηελ πίζηε πνπ Απνζηνιηθψο παξέιαβαλ.
 «Πξνζέρεηε νὖλ ἑαπηνῖο θαὶ παληὶ ηῷ πνηκλίῳ ἐλ ᾧ ὑκᾶο ηὸ Πλεῦκα ηὸ ῞Αγηνλ ἔζεην ἐπηζθόπνπο, πνηκαίλεηλ ηὴλ ἐθθιεζίαλ ηνῦ Κπξίνπ θαὶ Θενῦ, ἣλ πεξηεπνηήζαην δηὰ ηνῦ ἰδίνπ αἵκαηνο. ἖γὼ γὰξ νἶδα ηνῦην, ὅηη εἰζειεύζνληαη κεηὰ ηὴλ ἄθημίλ κνπ ιύθνη βαξεῖο εἰο ὑκᾶο κὴ θεηδόκελνη ηνῦ πνηκλίνπ θαὶ ἐμ ὑκῶλ αὐηῶλ ἀλαζηήζνληαη ἄλδξεο ιαινῦληεο δηεζηξακκέλα ηνῦ ἀπνζπᾶλ ηνὺο καζεηὰο ὀπίζσ αὐηῶλ. Γηὸ γξεγνξεῖηε, κλεκνλεύνληεο ὅηη ηξηεηίαλ λύθηα θαὶ ἡκέξαλ νὐθ ἐπαπζάκελ κεηὰ δαθξύσλ λνπζεηῶλ ἕλα ἕθαζηνλ. Καὶ ηὰ λῦλ παξαηίζεκαη ὑκᾶο, ἀδειθνί, ηῷ Θεῷ θαὶ ηῷ ιόγῳ ηῆο ράξηηνο αὐηνῦ ηῷ δπλακέλῳ ἐπνηθνδνκῆζαη θαὶ δνῦλαη ὑκῖλ θιεξνλνκίαλ ἐλ ηνῖο ἡγηαζκέλνηο πᾶζηλ». Πξ. 20, 28-32.

 «Οἱ Πξνθῆηαη ὡο εἶδνλ, νἱ Ἀπφζηνινη ὡο ἐδίδαμαλ, ἡ ἖θθιεζία ὡο παξέιαβελ, νἱ Γηδάζθαινη ὡο ἐδνγκάηηζαλ, ἡ Οἰθνπκέλε ὡο ζπκπεθξφλεθελ, ἡ ράξηο ὡο ἔιακςελ· ἡ ἀιήζεηα ὡο ἀπνδέδεηθηαη, ην ςεῦδνο ὡο ἀπειήιαηαη, ἡ ζνθία ὡο ἐπαξξεζηάζαην, ὁ Υξηζηὸο ὡο ἐβξάβεπζελ· νὕησ θξνλνῦκελ, νὕησ ιαινῦκελ, νὕησ θεξχζζνκελ Υξηζηὸλ ηὸλ ἀιεζηλὸλ Θεὸλ θαὶ ηνὺο αὐηνῦ Ἁγίνπο…». ΢πλνδηθφλ. Σεο Αγίαο θαη Οηθνπκεληθήο Ε΄ ΢πλφδνπ, ππέξ ηῆο ὆ξζνδνμίαο. 60 ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢. 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
6. Με ηελ επζχλε ηνπ ιανχ ηνπ Θενχ λ’ αγσληζζεί ηνλ θαιφλ αγψλα ηεο πίζηεσο.
 «ἦζαλ δὲ πξνζθαξηεξνῦληεο ηῇ δηδαρῇ ηῶλ ἀπνζηόισλ θαὶ ηῇ θνηλσλίᾳ
θαὶ ηῇ θιάζεη ηνῦ ἄξηνπ θαὶ ηαῖο πξνζεπραῖο». Πξ 2, 42

 «΢ὺ δέ, ὦ ἄλζξσπε ηνῦ Θενῦ, ηαῦηα θεῦγε· δίσθε δὲ δηθαηνζύλελ, εὐζέβεηαλ, πίζηηλ, ἀγάπελ, ὑπνκνλήλ, πξᾳόηεηα. ἀγσλίδνπ ηὸλ θαιὸλ ἀγῶλα ηῆο πίζηεσο· ἐπηιαβνῦ ηῆο αἰσλίνπ δσῆο, εἰο ἣλ θαὶ ἐθιήζεο θαὶ ὡκνιόγεζαο ηὴλ θαιὴλ ὁκνινγίαλ ἐλώπηνλ πνιιῶλ καξηύξσλ. παξαγγέιισ ζνη ἐλώπηνλ ηνῦ Θενῦ ηνῦ δσνπνηνῦληνο ηὰ πάληα θαὶ Υξηζηνῦ ᾿Ηεζνῦ ηνῦ καξηπξήζαληνο ἐπὶ Πνληίνπ Πηιάηνπ ηὴλ θαιὴλ ὁκνινγίαλ, ηεξῆζαί ζε ηὴλ ἐληνιὴλ ἄζπηινλ, ἀλεπίιεπηνλ κέρξη ηῆο ἐπηθαλείαο ηνῦ Κπξίνπ ἡκῶλ ᾿Ηεζνῦ Υξηζηνῦ». Α΄Σκ 6, 11-14
 «Μλεκνλεύεηε ηῶλ ἡγνπκέλσλ ὑκῶλ, νἵηηλεο ἐιάιεζαλ ὑκῖλ ηὸλ ιόγνλ ηνῦ Θενῦ, ὧλ ἀλαζεσξνῦληεο ηὴλ ἔθβαζηλ ηῆο ἀλαζηξνθῆο κηκεῖζζε ηὴλ πίζηηλ. ᾿Ηεζνῦο Υξηζηὸο ρζὲο θαὶ ζήκεξνλ ὁ αὐηὸο θαὶ εἰο ηνὺο αἰῶλαο. δηδαραῖο πνηθίιαηο θαὶ μέλαηο κὴ παξαθέξεζζε· θαιὸλ γὰξ ράξηηη βεβαηνῦζζαη ηὴλ θαξδίαλ, νὐ βξώκαζηλ, ἐλ νἷο νὐθ ὠθειήζεζαλ νἱ πεξηπαηήζαληεο». Δβ. 13, 7-9 ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
61 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
7. Με ηελ επζχλε ησλ Οξζφδνμσλ γνλέσλ λα δηδάζθνληαη ηα παηδηά ηνπο ηελ Οξζφδνμε πίζηε, λα γίλνπλ πνιίηεο ηεο Βαζηιείαο ηνπ Θενχ.  «θαὶ νἱ παηέξεο κὴ παξνξγίδεηε ηὰ ηέθλα ὑκῶλ, ἀιι᾿ ἐθηξέθεηε αὐηὰ ἐλ παηδείᾳ θαὶ λνπζεζίᾳ Κπξίνπ». Δθ. 6, 4

 «θαζάπεξ νἴδαηε ὡο ἕλα ἕθαζηνλ ὑκῶλ ὡο παηὴξ ηέθλα ἑαπηνῦ παξαθαινῦληεο ὑκᾶο θαὶ παξακπζνύκελνη θαὶ καξηπξόκελνη εἰο ηὸ πεξηπαηῆζαη ὑκᾶο ἀμίσο ηνῦ Θενῦ ηνῦ θαινῦληνο ὑκᾶο εἰο ηὴλ ἑαπηνῦ βαζηιείαλ θαὶ δόμαλ».
Α΄ Θι 2, 11-12
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
62 

Απηή ε επζύλε ελώπηνλ ηνπ Θενύ ζπκβαίλεη, επίζεο, λ’ απνηειεί αλζξώπηλν δηθαίσκα ην νπνίν ζηεξίδεηαη θαη θαηνρπξώλεηαη από δηεζλείο ζπκβάζεηο:
Οη γνλείο έρνπλ ην δηθαίσκα λα εμαζθαιίδνπλ ηε κφξθσζε, δηαπαηδαγψγεζε θαη εθπαίδεπζε ησλ ηέθλσλ ηνπο ζχκθσλα κε ηηο ζξεζθεπηηθέο θαη θηινζνθηθέο ηνπο πεπνηζήζεηο. • • • • Άξζξν 13 §1 θαη 16§2 ηνπ ΢πληάγκαηνο Γηεζλήο ΢ύκβαζε ηεο Ρώκεο 4εο Ννεκβξίνπ 1950 Άξζξν 2 ηνπ 1νπ Πξόζζεηνπ Πξσηόθνιινπ Δ΢ΓΑ Άξζξν 18 §4 Γ΢ΑΠΓ
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
63 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
8. Με ηελ πλεπκαηηθή ζθξαγίδα ηεο ςπρήο ησλ Οξζφδνμσλ καζεηψλ.

Οη καζεηέο πξνο ηνπο νπνίνπο απεπζχλεηαη είλαη ζηε ζπληξηπηηθή ηνπο πιεηνςεθία Υξηζηηαλνί Οξζφδνμνη. Έιαβαλ  «ινπηξό παιηγγελεζίαο, αλαθαηληζκό πλεύκαηνο, πηνζεζίαο ράξηζκα, έλδπκα αθζαξζίαο, πεγή δσήο» δηά ηνπ αγίνπ Βαπηίζκαηνο.  Σα ραξίζκαηα θαη «ηνλ αξξαβώλα» ηνπ Αγίνπ Πλεύκαηνο δηά ηνπ αγίνπ Υξίζκαηνο.
 Σελ ελόηεηα κε ην Υξηζηό δηά ηεο Θείαο Κνηλσλίαο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
64 

Οη «ζενινγηθέο» ζέζεηο ηνπ Π.΢. έξρνληαη ζε επζεία αληίζεζε:
9. Με ηελ απνζηνιή θαη επζχλε ησλ Θενιφγσλ ελψπηνλ ηνπ Θενχ.
 «ὃλ ἡκεῖο θαηαγγέιινκελ λνπζεηνῦληεο πάληα ἄλζξσπνλ θαὶ δηδάζθνληεο πάληα ἄλζξσπνλ ἐλ πάζῃ ζνθίᾳ, ἵλα παξαζηήζσκελ πάληα ἄλζξσπνλ ηέιεηνλ ἐλ Υξηζηῷ ᾿Ηεζνῦ». Κι 1, 28

 «θαὶ ἃ ἤθνπζαο παξ᾿ ἐκνῦ δηὰ πνιιῶλ καξηύξσλ, ηαῦηα παξάζνπ πηζηνῖο ἀλζξώπνηο, νἵηηλεο ἱθαλνὶ ἔζνληαη θαὶ ἑηέξνπο δηδάμαη». Β΄Σκ 2, 2  «῎Αξα νὖλ, ἀδειθνί, ζηήθεηε, θαὶ θξαηεῖηε ηὰο παξαδόζεηο ἃο ἐδηδάρζεηε εἴηε δηὰ ιόγνπ εἴηε δη᾿ ἐπηζηνιῆο ἡκῶλ». Β΄Θι 2, 15
 «ἔιεγελ νὖλ πξὸο αὐηνύο· ὁ κὲλ ζεξηζκὸο πνιύο, νἱ δὲ ἐξγάηαη ὀιίγνη· δεήζεηε νὖλ ηνῦ θπξίνπ ηνῦ ζεξηζκνῦ ὅπσο ἐθβάιῃ ἐξγάηαο εἰο ηὸλ ζεξηζκὸλ αὐηνῦ». Λθ 1, 2  «εἶπελ νὖλ αὐηνῖο ὁ ᾿Ηεζνῦο πάιηλ· εἰξήλε ὑκῖλ. θαζὼο ἀπέζηαιθέ κε ὁ παηήξ, θἀγὼ πέκπσ ὑκᾶο». Ησ 20, 21  «πνξεπζέληεο καζεηεύζαηε πάληα ηὰ ἔζλε, βαπηίδνληεο αὐηνὺο εἰο ηὸ ὄλνκα ηνῦ Παηξὸο θαὶ ηνῦ Τἱνῦ θαὶ ηνῦ ῾Αγίνπ Πλεύκαηνο, δηδάζθνληεο αὐηνὺο ηεξεῖλ πάληα ὅζα ἐλεηεηιάκελ ὑκῖλ· θαὶ ἰδνὺ ἐγὼ κεζ᾿ ὑκῶλ εἰκη πάζαο ηὰο ἡκέξαο ἕσο ηῆο ζπληειείαο ηνῦ αἰῶλνο. ἀκήλ». Μη 28, 19-20 65 ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢. 

Ο Υξηζηηαληζκφο γελλήζεθε θη αλαπηχρζεθε κεηαμχ εζλνηήησλ κε ζπγθξεηηζηηθέο αληηιήςεηο. Έδσζε φκσο ηε καξηπξία ηεο ἐλ Υξηζηῷ πίζηεσο θαη δσήο. Απηφ είλαη ην δεηνχκελν θάζε επνρή, κέρξη «ηῆο ζπληειείαο ηνῦ αἰῶλνο»: Οη Υξηζηηαλνί λα δψζνπκε αιεζηλή καξηπξία. Πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε λα ζηξέςνπκε ην κάζεκα, κ’ απηέο ηηο ηδέεο λα ππνςηάζνπκε ηνπο καζεηέο καο.
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.
66 

Σν λέν Πξφγξακκα ΢πνπδψλ ηνπ ΜηΘ δελ είλαη κηα ζεσξεηηθή ππφζεζε.
Δθαξκφδεηαη πηινηηθά απφ ην ζρνιηθφ έηνο 2011-12 ζε 99 Γεκνηηθά θαη 68 Γπκλάζηα ηεο ρψξαο.

Ο ζπλνιηθφο αξηζκφο φζσλ ην έρνπλ ήδε δηδαρηεί ππνινγίδεηαη ζηηο 39.060.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

67 

Σν λέν Πξφγξακκα ΢πνπδψλ ηνπ ΜηΘ νηθνδνκεί κηα άιιε πίζηε, πνπ ηαηξηάδεη ζηηο απαηηήζεηο ηεο Νέαο Δπνρήο, ζηα ηδαληθά ηεο Θενζνθίαο γηα ηελ Παλζξεζθεία. Πιείζηα ηα ζενινγηθά πξνβιήκαηα πνπ αλαθχνληαη ζρεδφλ ζε θάζε ζειίδα ηνπ Π.΢. Ζ αλαθνξά καο ζ’ απηά ελδεηθηηθή… Δίλαη αλάγθε λα δηαθξίλνπκε ην δξφκν πνπ ράζακε σο Υξηζηηαλνί πξψηα…
Σφηε ην ΜηΘ ζα βξεη ην δξφκν ηνπ. Σν δξφκν πξνο Δθείλνλ πνπ είπε:
- «᾿Ηδνὺ ἔξρνκαη ηαρύ, θαὶ ὁ κηζζόο κνπ κεη᾿ ἐκνῦ, ἀπνδνῦλαη ἑθάζηῳ ὡο ηὸ ἔξγνλ ἔζηαη αὐηνῦ. ἐγὼ ηὸ Α θαὶ ηὸ Χ, ὁ πξῶηνο θαὶ ὁ ἔζραηνο, ἀξρὴ θαὶ ηέινο». Απ. 22, 12-13

- «λαὶ ἔξρνπ, Κύξηε ᾿Ηεζνῦ».
ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

Απ. 22, 20
68 

ΤΕΛΟΣ
Καὶ τῷ Θεῷ δόξα.

ΘΔΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΣΟΤ Π.΢.

69