Giorgio Agαmben

ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΑ ΣΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΘΕΑΜΑ

Λ'

~

Ελευθεριακή Κουλτούρα

κοινωνίας 210.38..Ι Ι ••. Εξαρχεια. Τηλέφωνο επι- .525. Ερεσσου 52.• Ι'" Ελειιθεριακής Κουλτούρατ.04.

αγνοούνταν χονδροειδώο«αυτοπαρουσιαζεται σαν αχανή. η πρακτικη δυνατότητα του ανθρώπου αποχωρίζεται τον εαυτό της και εμφανίζεται σαν έναι. επίπεδο φραση. εκείνη την εποχή. Ή. Γι' αυτόν τον λόγο η διαύγεια της αμείλικτη. εξουοίαξ σε σχέση με την κοινωνυτη ζωη. η πραγματυτη αλλοτρίωση και αποξενωση της ανθρώπινη. «το θέαμα ώστε είναι το κεφάλαιο εχει μετατραπεί σε σε συσσώρευση. Είναι ακριβως σ' αυτόν τον κόσμο τον διαχωρισμένο μορφες και οργανωμένο από τα ΜΜΕ -στον οποίο οι του κρατους και της ουτονομίαι. ακόμη πιο αξιοσημείωτη. εξοικειωμένοι. μπορούμε να πούμε. μάλλον. Παρόλα αυτά. κοινωνΙας. διεισδύουν η μια στην αλλη. αλλά είναι. δεν είχε φτάσει ακόμη στα ακρα με τα οποία είμαστε σημ~ρα απολύτοκ. όπου όλα αυτα που προηγουμένω..'Ο ταν ο Guy Debord δημοσίευσε την ΚOlνων!α του Θεάματος τον Νοέμβρη του 1967. . είναι. με τη σφαίρα των εικόνων η με αυτό που σήμερα αποκαλούμε ΜΜΕ.όπου η εμπορευματική ουωνομία απωττά τη μορφη της απόλυτη. διάγνωση. σημερα έχουν αποτραβηχτεί και μετατραπεί σε αναπαράσταση» . συσσώρευση θεαμάτων. φύση. το θέαμα δεν συμπίπτει απλώι. βιώνονταν άμεσα. «ο καπιταλισμός στην τελυτη μορφη του» -να πώι. του εμπορεύματοι. η μεταμόρφωση της πολιτικης και γενικότερα της κοινωνικης ζωης σε θεαματική φαντασμαγορία. αναπτύσσει την επιχειρηματολογια του. «μια κοινωνυτη σχέση μεταξύ των ανθρώπων: με- σολαβημένη από εικόνες». υπέρτατη. Λλλά για τον ίδιο λόγο το θέαμα δεν είναι τίποτα περισσό- τερο από την καθαρότερη μορφη διαχωρισμού: Εχει όπου ο πραγματικός κόσμος εχει μεταμορφωθεί σε εικόνα και οι ευτόνες σε πραγματυτά αντικείμενα. κόσμος παθαυτόξ. και ανεύθυνη. ριζοσπαστικοποιωντας τη μαρξιστικη αν~λυση της φετιχιοτυτή. η οποία. όπως διατυπώνεται σε μια χαρακτηριστικη τόσο υψηλό εικόνα».

χειροπιαστό. η ζεκαθαρη ολογΙα. η πλαοτοποίηση του κόσμου. είναι δύσκολο να μη συνυπογράψουμε αυτη την ανάλυση. νάμεσά τους υπηρχαν συνηθωι. σκεψεις στις προηγούμενο. Για μας που ζησαμε τα τελευταία ευωσι χρΌνια ιταλικης ιστορίαι. επιπλέον. δεν υπηρΚαι ποτέ. ηγέτη. Όμως. είναι-καλό και ότι είναι καλό εμφανίζεται». βιομηχανΙας». αποτέλεσμα. για το οποίο η Ιταλία και η Γαλλία χρησlμεuσαν ως εργαστηρια. που ακόμη έχουν κάποια σημασία αλλά προοριζονται σε συνεχη μείωση και. η Ι ταλία uπηρζε ένα εργαστηριο στο οποίο -ενώ η τρομοκρατια προμηθευε στο θέαμα μια κάλυψη που τραβοuσε Όλη την προσοχηδωιιμάστηπε εφαρμόστηκε η μεταφορά των δυτικών δημοκρατιών προς την τελυτη φάση της ιστορικης τους εζΕλιζης. λες και καθοδηγούνταν από κάποιο αόρατο νημα.Λφοό διαστρέβλωσε το σύνολο της παραγωγητ. Προηγουμένωο. μας λέει μόνο ένα πράγμα. όπωι. μεταμορφώνοντάι. Γιατί σε τελυτη Ότι δηλαδή εντο ενσωματωμένο δεν είχε συγπεντρωθεί ζωης. Ως δεν αντιμετωπίζει το εντο θέαμα ήταν aUyXE- Σε διάστημα λίγων χρΌνων ιδεολογίεξ. στο οποίο αντιστοιχούν οι ΗΠΑ και οι δυτυτέι. και μετά απ' αυτή την καρποφόρο ενοποίηση έμαθε πώς να χρησιμοποιει με τον καλύτερο τρόπο τις ιδιότητεξ αμφοτέρων. μπορεί τώρα του ςεφευγε· σημερα Όταν ήταν διάχυτο. τα ευρωπαυιά της ποκρατη ασχοληθηκαν σε μεγάλο βαθμό αποστολη. ικανοποίηση. το μοντέλο του οποίου ηταν η σταλινυτη Ρωσία και η ναζιστική Γερμανία. Ήταν εύκολο να προβλεφτει θεωρητυεά αυτό που έδειξε γρηγορα και παγκόσμια η πρακτικη εμπειρία της ασταμάτητη. τα [δια λόγια τον ίδιο λόγο για τα [δια θέματα. γνωστό. επιβλήθηκε σταδιακά σε παγκόσμια κλΙμακα· ο Debord το αποκαλεί «ενσωματωμένο θέαμα». δεν μένει τίποτα. σε αυξανόμενο βαθμό επιλέγονται και τοποθετούνται πρωτειμένου να ταιριάζουν με τις απαιτησε«. ολωιληρωτυτό καθεστώτ. σε οποιοδήποτε θέαμα σαν κάτι ζενο. Στα Σχολια μας λέει ότι κατά τη διάρκεια των επόμενων τριαντα χρόνων ένα τρίτο μοντέλο. «Το ενσωματωμένο θέαμα εκδηλώνεται ταυτόχρονα σαν ουγκεντρωμένο και σαν διάχυτο. Όταν μερος της περιβάλλουσα.. Πέρα κuκλοφόρησε στην Κοινωνία του Θεάματος. 4 5 . στην κουλτούρα η στη φύση.. πολιτυτά κόμματα και εφημερίδεξ. το: δεν απωταλύπτεται το κεντρο ελέγχουέγινε τώρα πιο αθέαιδε- κανείι. Και σχετυτά με τη διάχυτη πλευρά. και το διάχυτο. κοινωνίατ. όπου πρόσθεσε αρκετες σημαντυιέτ. τίποτα. δεδομένου πως είναι βέβαιο ότι. καθαυτό. ώστε σήμερα διεισδύει σε καθ ε πραγματυωτητα. επαναλαμβάνονται. σύντομο πεποιπου ακαι α- στην πραγματικΌτητα και ότι ανουωδόμησε αυτη η πραγματικότητα το μεγαλύτερο στον ίδιο βαθμό που την ενώ την περιεγραφε . του θεάματοξ: το aUyXEντρωμένο. αναλύσε«. τρΌπος εφαρμογή. διαφορέξ ντιπροσώπευαν αντιτιθέμενα. Ποτέ -οuτε καν τη δεκαετία του '50 Όταν. συνδικάτα. υποθετέι ο Debord. του ουωνομυωύ λόγου: Ότι η παγκοσμιοποίηση του πλαστού ηταν επίση. ο προηγούμενοι. με την εζαλειψη του φασισμού και του ναζισμού. σωματωμένο ντρωμένο. του θεάματοτ. που να μην εχει μεταμορφωθεί και μολυνθεί σύμφωνα με τα μέσα και τα συμφέροντα της μοντέρνα. του ζεφuγε ένα μικρΌ μερος Το θέαμα διαδόθηκε σε τε- να χειραγωγησει τη συλλογική αντίληψη και να οικειοποιηθεί τη μνημη και την κοινωνυεη επυωινωνία. διεκρινε δύο μορφες της κοινωνία. Τον Μάη του 1988 ο Debord πως «ότι εμφανίζεται τα Σχολια Πάνω δεν του ζεφεuγει τοιο βαθμό. του. παραδόσε«. τις σ' ένα μοναδικό θεαματικό εμπόρευμα. θέαμα είναι αυτό. χρΌνο σε κάθε ΌΨη της κοινωνικης με τη διεππεραίωση μια τόσο τεράστια σε τόσο γκεντρωμένη πλευρά. δημοκρατΙες. στο οποίο τα πάντα μπορεί να τίθενται σε αμφιβολία εκτός από το ίδιο το θέαμα που. του. τους μ' έναν άλλο τρΌποσότητα πλαστότητα. Όσον αφορά τη συ- από την κληρονομια των παλιών βιβλίων και των παλιών κτιριων. άλλαξε σημαντυιά. θρησκεuτικες θησεκ. το θέαμα ποτέ δεν παθόριοε σε τέτοιο βαθμό ολόκληρο το εuρος των κοινωνυτά παραγόμενων ανάλυση σωματώθηκε περιεγραφε. συμπεριφορών και αντυτειμενων. έφτασαν σε σuμφωνια.

αλλά -έχοντας αυτονομηθειταστησει Συνεπώς έχει εγκατασταθεί αδύνατο. του ανθρώπου. του ανθρώπου. η το μαρξιστικη πιταλισμόι. Uneigentlichkeit. δραστηριότητας. φυσης του ανθρώπου. Σε μια άλλη ταξη πραγμάτων. δεν συνυπάρχει απλώς με το είναι-καθαυτό. κατηγορία των ειδικών. άλλων κρατών στο εσωτερικό του. για τον Ιδιο λόγο το θέαμα η ανθρωπότητα μοιάζει να κατευθύνε- σαράντα χρόνια πριν από τον Heidegger στις παραγράφου. η επυωινωνιακη. της τελικη. όλα τα κρατη -ακριβώς όπωι. το αυθεντικό. έχει δείξε: ο Badiou. σε σχέση μ' αυτό γνώμης. Eigentlich.ιναμη-.χε ένας τόσο ομογενοποιημένος και εναρμονισμένος λόγω.όχι μόνο επεκτάθηκε μέχρι την απαλλοτρίωση της παραγωγική.ιτερος κίνδυνοι. Σε τελικη ανάλυση το κρατος μπορεί να αναγνωρίσει καθ ε αίτημα ταυτότητας. (στον βαθμό που εξετάζονται ουσιαστυτά πράγματα) όσο στην Ιταλία αυτά τα τελευταία χρόνια. το Αν κάτι σκέψη να ξεκαθαρο νία. Λλλά ότι ορισμένες μοναδυωτητει. 6 7 . της Ιδιαξ της γλωσσυτη. μια περίοδο κατά την οποία τα πάντα συζητούνται με την προϋπόθεση ότι τίποτα δεν γίνεται κατανοητό. που να αναλαμβάνουν στη θεαματική ευχαρίστωι. Ηράκλειτου εκείνου του Λόγου τον οποίο οριζει σαν το «Κοινό». τέτοιο αληθεύει. της απαλλοτρίωση. αλλά πάνω απ' όλα μέχρι την αποξένωση της γλώσσας.. Στην πραγματικότητα.. Γι' αυτόν τον λόγο -ακριβώς επειδή αυτή η απαλλοτρίωση ανοίγει τον δρόμο σ' ένα εμπόρευμα που υπάρχει από κοινου. με την έννοια ότι ο κα-η όπωι. θα έχουν στη διάθεση του. χωρις να πιέζουμε τα πράγματα. της πληροφορίατ. συμπεριλαμβανομένου (και η ιστορία των σχέσεων μεταξύ κρατους και τρομοκρατιας στην εποχή μας είναι μια ευγλωττη επιβεβαίωση κάτι τέτοιου) και της ύπαρξητ. λες και επιδρά πάνω τους μια μοιραία να κινούδι'. αναγόμενοι ευχαρίστωι. όπω. το «θέαμα» του στο εσωτερικό του και το έχει κα- ται τυφλά προς την Ιδια την καταστροφη της. ότι στο θέαμα η γλωσσυτη μας φύση μας υπάρχει υπό καθεστώς σύγχυσητ. Αν συμφωνούμε ότι η συνθήκη του θεάματοξ είναι η τελυτη φάση στην εξέλιξη της μορφης-κρατος προς την οποία όλα τα κρατη του κόσμου φαίνονται νται σήμερα. την οποία απαγορεύει. 25 έως 38 του βιβλιου του Ε/ναι χαι Χρόνος. η δύναμη της επυωινωγλωσσικό είναι του ανθρώπου. αλλά στη διάλυση του. δηλαδή η πολιτική την οποία βιώνουμε. ένα κρατος θεμελιωμένο. Σημαίνει επίση. σία που σήμερα κυριαρχε] στην παγκόσμια ιστορια. αλλιώς θέλετε να αποκαλέσετε τη διαδικα- καθήκον να προωθούν τη συναίνεση και την ηρεμια μέσα από τη σύγχυση των ιδεών.εμπεριέχει επίσης μια μεγάλη δυναμυτη η οποία είναι θετικη και δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χαθεί υπό οποιεσδήποτε συνθηπε. αλλοτρίωση. -για το σφριγος η μοναδικη συγκριέγινε σιμη ανάλυση και την καινοτομία της- Η πιο ακραια μορφη αυτη. το θεαματικό κρατος είναι. μας που ασχολούνται με το πρόβλημα. λαμβανομένων υπόψη όλων των παραμέτρων. με την κριτικη φά ση της τεχνυτη. μπορεί να αποτελούν μια κοινότητα χωρ«. με ποιον τρόπο μπορεί η σύγχρονη προσλάβει την κληρονομιά του Debord. τα απαραίτητα στοιχεία για τη διαμόρφωση μιας αντίθετη. να απαιτούν μια Debord μπορ ει να συνδεθεί. Και ποτέ σε οποιαδήποτε δυττατορία δεν υπηρχαν διανοούμενοι.η βία του θεάματοι. και κατά συνέπεια ο προάγγελο. ένα απόσπασμα του το θέαμα. Αυτό σημαίνει ότι η ανάλυση έχει ενσωματωθεί. με την περιορισμένη έννοια της μεσολαβημένης κυκλοφορίατ. του «Κοινου» είναι το θέαμα. εξέλιξης που ο Heidegger αποκαλεί Gestell και την οποία θεωρεί πως είναι ο μεγαλι'.όχι σ' ένα κοινωνικό συμβόλαιο (του οποίου θα έπρεπε να είναι η έκφραση). Γιατ! είναι ότι το θέαμα είναι γλώσσα. χρησιμευει στο να καθίσταται αδύνατο ότι τα σοβαρά προβλήματα θα προσδιορίζονται με σαφηνεια και ότι οι πολίτετ. Μ' αυτη την έννοια τα βιβλία του Debord συνιστούν μια από τις λιγες περιγραφές της εποχή. μπορεί να είναι τόσο παταστροφική με τη μορφη του οποίου όμωξ. Πέρα από το ότι η διάσταση αυτού που ο Heidegger αποκαλεί «αναυθεντικότητα».

της ύπαρξης της μέσω της γλώοσαξ. Σ την Τιεν Αν Μεν το ίδιο το κράτος βρέθηκε αντιμέτωπο μ' αυτό που δεν μπορεί η δεν πρέπει να αντιπρoσωπεuθεί και το οποίο. με απόλυτη διαύγεια. Η μοναδυωτητα η οποία προσπαθεί να οικειοποιηθεί το γεγονόι. μοναδυτότητει. καθολικοί. μιας μη ταυτοτυιη.το οποίο παράγει σε μαζικη κλίμακα και μέσα από αυτό το ίδιο συγκεκριμένες μοναδυωτητεξ. είναι πιθανό η δυσαναλογία να είναι μόνο φαινομενοτη και ότι οι κινέζοι ηγέτες να έδρασαν. οπτική γωνία. Λυτη είναι μια ανάγνωση που ένα όχι και τόσο απρόσεκτο μάτι μπορεί να δει στα γεγονότα στην Τιεν Αν Μεν. οι διαφορετικές ταυτότητα. -το να είμαστε δηλαδή Ιταλοί. ':1'/ . αρνείται κάθε ταυτότητα και αρους συμμετοχης. του ανηκειν. καιρα ήταν το σε μια ανεπανόρθωτη διάζευξη μοναδυτότητα. Είναι βέβαιο ότι η κοινωνία που μας έτυχε να ζούμε είναι μια όπου όλα. που σήμερα δεν χαρακτηρίζονται από οποιαδήποτε κοινωνυτη ταυτότητα η από 0ποιαδηποτε ιδιοκτησιωτη κατάσταση· είναι πραγματικά μη ταυτοτυτέτ. πολλαπλότητα που λέει και ο Cantor) είναι μια απειλή με την οποία το κράτος δεν είναι έτοιμο να συμβιβαστεί. ρίσουν ένα κοινωνυω συμβόλαιο -μια αδιάκοπη αντίθεση με το κράτος που ακυρώνει οποιοδήποτε πραγματυτό περιεχομενο. τις κενού περιεχομένου δηλώσε«. Στην πραγματικατητα. Όμως. κοινωνικά τεδηποτε κοινη γρηγορα. αυτό είναι κάτι που το κράτος δεν μπορεί να ανεχτεί με οποιονδήποτε τραπο. Στην παγκόσμια μικρομπουρζουαζία. να μην υπάρχει γι' αυτό. έχουν διαλυθεί και όπου όλα όσα. Οι μη ταυτοτικές μοναδικότητες της θεαματυοκ κοινωνίας δεν μπορούν να αποτελέσουν ρούν να επυωρώσουν μια societas οποιαδήποτε ακριβως επειδή ούτε μποταυτότητα ούτε να αναγνω- τους ουσία 8 9 . μια ασταθή. τρομοκράτες-. ανά τους αιώνεξ. στη μορφη της οποίας το θέαμα έχει παρωδιακά εφαρμόσει το μαρξιστικα σχέδιο της αταξικης κοινωνίας. Όμως.ταυτότητα.-:ανείς θελήσει να προβεί σε μια προφητεία για την πολιτυτη του μέλλοντοξ. αλλά μάλλον μ' έναν αγώνα ανάμεσα στο κράτος και το μη-κράτος (την ανθρωπότητα). για τις επόμενα. ιστορίας έχουν εκπέσει και συνυπάρχουν σε μια φαντασμαγορυτη κενότητα. αλλά όπου το είναι στερούμενο κάθε αντιπροσωπεύσιμης ταυτότητα μπορεί. συνιστούσαν την αλήθεια η το αντίθετα της. με την απλή διεκδίκηση του κοικάτι που για πολύ. ανεξαρτητωι. αν εκείνοι/ ες που βρίσκονταν στην πλατεία το είχαν συνειδητοποιήσει. που έχουν σημαδέψει την ιλαροτραγωδία της παγκόσμκ«. παρουσιάζεται ως κοινότητα και κοινη ζωη. κοινό κίνητρο των σημερινών κινημάτων διαμαρτυρίας. αυτη δεν θα έχει να κάνει ανα- φορικά μ' έναν αγώνα για την κατάκτηση η τον έλεγχο του κράτους από τα νέα η τα παλιά κοινωνικά υποκείμενα. αργά η θα εμφανιστούν τα τανκς. είναι η σχετυτη απουσία πράγματικού περιεχομένου και αιτηματοι. Κι έτσι. Λυτό δεν έχει καμία σχέση νωνικού απέναντι στο κράτος. παρόλα αυτά. είναι ο νέος πρωταγωνιστης -ούτε υποκειμενικά ούτε συγκεκριμένητης πολιτυτη. εκδηλώνουν ειρηνικά την θα υπάρχει μια Τιεν Αν Μεν και. είναι αυτό το ίδιο το θεαματυω κράτος -καθως ωωρωνει και ωοεενώνει κάθε πραγματικη ταυτότητα περιεχομένου. ότι μπορεί να υπάρξουν δεσμοί χωρίς την εμφάνιση της αντιπροσωπευτυωτητατ. νωσης. αναφορικά με την ιερότητα της ζωης και τα δικαιώματα του ανθρώπου. γενιές στη γη έχουν χάσει κάθε νόημα. αυτό που σοκάρει περισσότερο στις διαδηλώσε«. Η βία της κρατικης αντίδρασης είναι ακόμη πιο ανεξήγητη. και η οποία ουνεπώ . οι κοινωνικές ταυτότητα. λαμβάνοντας υπόψη όλετ. εργάτες. Η δημοκρατία και η ελευθερία είναι πολύ γενικές ως έννοιες ώστε να συγκροτησουν ένα πραγματυιό διωωβευμα και το μοναδυτό συγκεκριμένο αίτημα -η αποκατάσταση του Hu Yao Bang. και της κρατιστικης μεταξύ οργά- (όπω. Οποαυτές οι μοναδικότητετ. του κινέζυωυ Μάη. Ότι το μη αντιπροσωπεύσιμο νει μια κοινότητα χωρίς προϋποθέσεις υπάρχει και διαμορφώκαι αρους ουμμετοχηι. του μέλλοντος.έγινε δεκτό χωρίς καθυστέρηση. από τη ·δικη του.. απλώι.

* 10 1Ι . οι οποίες παραμένουν ακόμη στο επίπεδο των «νασιστυτώνυ-μουσειολογυτών παραποιήσεων. οτιδήποτε κι αν συμβεί. με αφορμη την έκθεση situacionistas. arte.ς Ιούλη 1989. [2] Έκθεση με τίτλο Για το πέρασμα αρ%πών ανθρώπων σε μια σύντομη σΤΙΥμητου χρόνου: η Σιτουασιονιστι%η Διεθνης 1957-1972. Franco Poli και Alberto Piccinini). situazionisti (με κείμενα των Giorgio Agamben. politica. αλλά αν δεν με απογοητεύει κιΌλας. φύλλο της 6>.Όσο για μας. μπορούμε μόνο να επαναλάβουμε μαζί με τον Debord τα λόγια του Marx στον Ruge: «Δεν μπορώ να πω Ότι εκτιμώ πολύ τη σημερινη εποχή. είναι καλύτερα πληροφορημένη από τη Γαλλία και αρκετές άλλετ. Εγκαρδίως. Enrico Ghezzi.[2] Και πιο συγκεκριμένα γιατί κι εγώ ο ίδιος είχα την ευκαιρία να μάθω πολλά στην Ιταλία. που εγκαίνιάστηκε τον Φλεβάρη του 1989. χωρες. Σας στέλνω ένα πολύ πρόσφατο βιβλίο [3] προς συμπλήρωση της ευφυούι. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Του Guy Debord στον Giorgio Agamben Champot. urbanismo. γελοιωδώ. 1996.• Το παραπάνω κείμενο περιλαμβάνεται στην έκδοση του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Βαρκελώνηο. Filippo ScaφeΙli. είναι ακριβως γιατί η απογοητευτυτη της κατάσταση με γεμίζει με ελπίδα» . Είμαι χαροuμενος να μαθαίνω πως η Ιταλία. Όπου υπηρχε ένα ειδικό αφιέρωμα στου. Paolo Virno. εισηγμένων από το μπουρλέσκ «κέντρο Pompidou». [3] ΠανηΥυρι%ός. Guy Debord [1] ΑπΌ την ιταλικη καθημερινη εφημερίδα «Π manifesto». σας τεκμηρίωσης. 24 Λυγούστου 1989 Αγαπητέ xuQlE Ευχαριστώ για τα αποκόμματα των εφημερίδων [1] που μου στείλατε. Luisa Passerini. παρά κάποια αρκετα σοβαρά εμπόδια.

. Έχεις μιλήσει τόσο καλά. μόλ«. προτείνω να βρεθούμε τη Δευτέρα 12 του μηνος. Θα μας αρεσε πολύ να συναντηθούμε και προτείνω να δειπνησουμε μαζί αμέσωτ. Λφότου θα είστε στο Παρίσι τον Φεβρουάριο. Δεν αμφιβάλλω πως δύσκολα μπορε«. πραγμα- Σου στέλνω ένα αντίτυπο το 1979. [2] Λναφέρεται στον τόμο που κυκλοφόρησε στα ιταλικά.[1] Βεβαίως ενθουσιάστηκα πολύ διαβάζονται. κατά παρ α την εκκληση του παριζιάνου τυτά μια αναπάντεχη προσβολή. να πιστέφε«.24 Ιανουαρίου 1990 Agamben οποίο. Εάν παρεμπιπτόντωι. Βλέπε σχετικά την επιστολή της 24"ς Γενάρη 1990 (σ. Η εισαγωγή σας θα είναι πολύ χρήσιμη. σε διαφορετική περίπτωση. ο κίνδυνος να επι- Α γαπητέ Giorgio σημανθεί και ισως να ερμηνευθει Συμφωνώ με την ιδέα της κυκλοφορίας των δύο βιβλίων σ' εναν τόμο. υπάρχει λανθασμένα. με ρώτησες μήπως δεν το κείμενο που πρόσθεοει.μ).μ. ότι οι εκδόσε«.[1] Έχω επισημάνει τη γνώμη μου. το οποίο βρίσκεται στο βάθοι. σ' όλα τα κείμενά σου. το οποίο κυκλοφορητης εισαγωγής διάφορα μου στα ιταλικά από σε τον Μάρτη [1990] και ότι. Φιλικά. Φιλικα.Ι2] κάτι το 12 13 . Λυτό εξαρταται από τις αξίες που υιοθετούν και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν. στο δικό μου Σχόλια [οτην Κοινωνία [ου Θεάματος] και θύμωσα ιδιαιτέρωι. SugarCo δεν μου έχουν ακόμη στείλει ένα αντίτυπο του βιβλίου. (1988) και μετά Η Κοινωνία του Θεάματος (1967). Ήταν ένα αποσπάσματα που. επυωινωνησε«. δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία. κάτι τέτοιο αυτή τη συλλογή Μόλ«.. εκρινε χρήσιμο να μου το στείλει.τ.. φίλο. εκδότη δεν μου έστειλαν μου. για το σους αναφερθε«. εκφραζουν συνεπώτ. επιπλέον. τη σταθερότητά καλύτερα το νόημα του βιβλίου. που δεν μπόρεσα να σου απαντήσω. μαζί μου τη στιγμή της επιστροφής σου εδώ. Και μου. Guy [1] Εισαγωγή στην 4η ιταλική έκδοση της Κοινωνίας του Θεάματος. στο μπαρ του Lutetia. τουλάχιστον ως προς την εξήγηση του προφανούς παράδοξου: και βεβαίως πολλών άλλων σημείων. με τα πρώτα να είναι τυπωμένο σ' ένα ελαφρώς μεγαλύτερο μέγεθοτ. τα δικά σου Σχόλια. πράγματι. Guy Debord * 6 Αυγούστου Α γαπητέ 1990 Giorgio * 16 Φεβρουαρίου Α γαπητέ Giorgio 1990 Λνησύχησα μου αρεσε λιγά:« όταν προσφάτω. έλαβα ένα αντίτυπο. αλλά υπό τον ορο η σειρά τους να είναι η εξής: Σχόλtα . της τραπεζαρίας του ξενοδοχείου. θα μπορούσαν να αποκαλέσουν κυνισμό. στις 5 μ. μαζί με μια άλλη έκδοση (Agalev) από την Μπολώνια. την οποία πολλοί. σ' αυτή την εισαγωγή θα αντιστάθμιζε γραπτών επαρκώς μου σχετυτά στη δική την απουσία της απ' με το θεαμα. κι αυτό μόνο και μόνο γιατι ενας ιταλότ. σου.

την ίδια στιγμη με μια κριτικη της πολιτική. ανοητωτ. ο Louis Althusser 14 15 . με την αιτιολογία ότι η θεωρία του φετιχισμού ηταν «καάφωρο» και «εντελώς αβλαβέο. που στο παρελθόν ήταν «κοινη»] Αυτη είναι σίγουρα η σωστή κατεύθυνση για την εκ νέου ανάληψη του πραγματικού καθηκοντο. στο μαρζιστικό περιβάλλον. [3] Ο Agamben έγραψε: «Τη δεκαετία του '60. Carl Schmidt και Alain Badiou. Ηράκλειτο. διαβάσω). * [2] Στο κείμενό του ο Agamben μνημονεύει τους Gilles Deleuze. [2] Με τη μορφη του βιβλίου Η Κοινωνία του Θεάματος. Φιλικά Guy Debord [1] Ο «ιταλός φίλο.πολλού. Και εκτιμώ πολύ τον τρόπο με τον οποίο δικαίως επέστρεψει. οποίους είμαι δυστυχώ. συγγραφείς. μπορούσαν να προβλεφτούν απ' Ότι είχε προηγηθεί.υπόλειμμα της χεγκελιανη. Niccolo Machiavelli. ακόμη προσκαλούσε τους αναγνώστες να παραλείψουν το πρώτο μερος. Το 1969. προσθέτοντάξ της μια μεγάλη δόση Hegel. του Κεφαλαίου. έτσι ώστε να αισθάνεται κανείς τιμη να παρευρίσκεται σ' ένα τέτοιο Πάνθεον. η μαρζικη ανάλυση του φετιχιστυωύ χαρακτηρα του εμπορεύματοξ. Karl Κrauss. στον Ηράκλειτο. Nierzsche. είμαι ενημερος. οικονομίας που ηθελε να περιλαμβάνει τις διαπιστωμένεξ εξελίξεις της μαρξιστικης μεθόδου στη φτωχη μας χώρα. με σεβασμό στην τώρα πια εντελώτ. όμως. με εξαιρεση κάποιου. που προσπάθησα -το 1967 [2] και εντελώς αντίθετα με τη φρΌνιμη αρνηση του Althusser [3]. καθώς αυτέι. το οποίο στο παρελθΌν είχα αποκαλέσει «στήσιμο του κόσμου και πάλι στα πόδια του» και «φιλοσοφώντας μ' ένα σφυρί».» της μαρξιστικης μεθόδου. επιλεγμένου. Elias Canerti. Louis Althusser.Ιέ] Είμαι ευτυχή. εξωτικους για του. με την καλύτερη αίσθηση του γούστου (για του. φιλοσοφίαο-. που δεν θέλω καθόλου να του. Marx.» είναι ο Paolo Salvadori (σ. οποίοι». απαλλοτριωμένη γλώσσα.τ. Rabbi Akίba. στην εισαγωγη μιας λα·ίκης ανατύπωση. Spinoza.Μ. ανενημέρωτος και για τεσσερ«. εγπαταλείφθηκε.ένα είδος «διασωσης δια της μεταφοράι. Carl νοn Clausewitz.). η πέντε Γάλλου.

Giorgio Agamben 2 ευρώ ..« . κρατος και το μη-κράτος (την ανθρωπότητα). " να κανει αναφορυεα. το θέαμα έχει παρωδιοαά εφαρμόσει το μαρξιστικό σχέδιο της αταξικής κοινωνίας. αυτή δεν θα έχει . εναν αγωνα για την κατακτηση η τον έλεγχο του κράτους από τα νέα ή τα παλιά κοινωνικά υποκείμενα. έχουν εκπέσει και συνυπάρχουν σε μια φαντασμαγορική . Είναι βέβαιο ότι η κοινωνία που μας έτυχε να ζούμε είναι μια όπου όλες οι κοινωνικές ταυτότητεξ έχουν διαλυθεί και όπου όλα όσα. αν κανεις ε ησει να προ β' σε μια προ'θλ' πενοτητα. οι διαφορετικές ταυτότητες που έχουν σημαδέψει την ιλαροτραγωδία της παγκόσμιας ιστορία. ». για τις επόμενες γενιές στη γη έχουν χάσει κάθε νόημα. συνιστούσαν την αλήθεια ή το αντίθετό της. μ ".. σε μια ανεπανόρθωτη διάζευξη μεταξύ μιας μη ταυτοτικής μοναδικότητας και της κρα-:tιστικής οργάνωσης .. ανά τους αιώνετ. στη μορφή της οποία. Κ' ετσι. ι ει φητεία για την πολιτική του μέλλοντος. Στην παγκόσμια μικρομπουρζουαζία. αλλά μάλλον μ' έναν αγώνα ανάμεσα στο ..