1 Κων. Α.

Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ

Μετάφραση στη δημοτική
Σημειώσεις - Υπομνηματισμός - Λεξικό

Κωνσταντίνου Α. Οικονόμου Εκπαιδευτικού Λάρισα 2006

2 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό

Στους γονείς μου και δασκάλους μου Μελπομένη και Αθανάσιο Στον κατά πνεύμα γεννήσαντά με πατέρα Αθανάσιο Μυτιληναίο Τιμής και ευγνωμοσύνης ένεκεν

3 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό

Πρόλογος
Υπάρχουν μερικές συμπτώσεις που χρειάζονται φώτιση για να τις αξιολογήσουμε και να τις ερμηνεύσουμε. Έτσι μια τυχαία συνάντηση που είχα με κάποιον Βορειοηπειρώτη, γονέα ενός μαθητή μου, αποδείχτηκε καθοριστική. Μου ζήτησε, όπως το ’φερε η κουβέντα, μια Καινή Διαθήκη μεταφρασμένη στην απλή ελληνική. Αυτή ήταν λοιπόν η «σύμπτωση». Από καιρό ήθελα να ασχοληθώ με κάτι αγιογραφικό, που να μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και στις μεγάλες τάξεις του δημοτικού, ειδικά τώρα με τα νέα βιβλία που επιζητούν την διαθεματικότητα, είτε στο μάθημα των θρησκευτικών είτε στα γλωσσικά μαθήματα (βλέποντας την εξέλιξη της Γλώσσας μας). Προσπάθησα να γράψω κάτι κατανοητό , με τις πενιχρές μου -είναι αλήθεια- θεολογικές γνώσεις που να απευθύνεται σε αδερφούς που δεν έχουν πολλές γνώσεις, είτε μετανάστες είτε μαθητές , και που θα ’πρεπε να έχουν μια στοιχειώδη προσέγγιση στο μεγαλείο της Αγίας Γραφής. Στόχος μου είναι, ας μου επιτραπεί η έκφραση, να δώσω μια «νηπιώδη» ερμηνεία του κατά Μάρκον Ευαγγελίου , που είναι το μικρότερο αλλά και αρχαιότερο των τεσσάρων. Όμως προοδευτικά σκέφτηκα να επεκταθώ και σε κάποια άλλα στοιχεία, που να δίνουν μια γενικότερη εικόνα του νοήματός των λόγων του Ευαγγελιστή, αλλά και στοιχεία εγκυκλοπαιδικά και παραπομπές σε άλλα χωρία της Α. Γραφής που μαρτυρούν τη συνάφεια (στενή σχέση) όλων των Ιερών Κειμένων . Γι’ αυτό το λόγο υπάρχει και ο πίνακας χωρίων στο τέλος και οι χάρτες που κλείνουν αυτή την «ερασιτεχνική» μου προσέγγιση.

Ευχαριστίες
Θεωρώ καθήκον μου να ευχαριστήσω για τη γλωσσική επιμέλεια του κειμένου τη συνάδελφο Ελένη Σύρμου – Τασούλη και τη Θεολόγο καθηγήτρια Φωτεινή Οικονόμου – Σαπουνά για τη θεολογική της εμβάθυνση σε καίρια σημεία του κειμένου καθώς και τις Μένη και Ελένη μου, για τη δακτυλογράφηση. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω το Λυκειάρχη Θεολόγο καθηγητή και συγγραφέα Βασίλειο Παπανικολάου, για την αμέριστη και κοπιώδη ουσιαστική βοήθεια και καθοδήγηση που τόσο απλόχερα μου πρόσφερε. Το κείμενο του πρωτοτύπου αντλήθηκε από το δικτυακό τόπο της Εκκλησίας της Ελλάδος (www.ecclesia.gr) Η εικονογραφία του βιβλίου οφείλεται αποκλειστικά στην αγιογραφική πινακοθήκη του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως (www.ec-patr.gr).

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

περιλήψεις Ερμηνευτικές σημειώσεις – Υπόμνημα Γλωσσάρι ή μικρό λεξικό Περιεχόμενα του κατά Μάρκον Ευαγγελίου Πίνακας χωρίων της Αγίας Γραφής Βιβλιογραφία σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα σελίδα 4 6 7 8 10 11 13 87 1. πεντηκοστιανών και άλλων παραφυάδων.Λεξικό 1. δηλαδή για τη δομή. αλλά και νεώτεροι ερμηνευτές που διακρίθηκαν . που προλογίζεται με μικρή περίληψη (ενότητες) και ακολουθείται από τα σχετικά χωρία. ο μεταφραστής πέφτει σε λάθη. που δεν στηρίχτηκαν σε κοινώς αποδεκτά αρχαία κείμενα της Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .4 Κων. που βρίσκονται σε διάφορες Μονές. τη γλώσσα. Α. Βέλας. 12. δυστυχώς. 3. Οι αριθμοί πάνω σε λέξεις του κειμένου και κυρίως της μετάφρασης παραπέμπουν ανάλογα στο κεφάλαιο «Ερμηνευτικές σημειώσεις ή Υπόμνημα». κ. που μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε αίρεση. Σ’ αυτούς βασιστήκαμε κι εμείς – κυρίως σε δυσερμήνευτα χωρία – προσπαθώντας να κάνουμε και την ερμηνεία-μετάφραση αρκούντως ικανοποιητική και κατανοητή (το κατά δύναμη). Εισαγωγή Η μετάφραση κειμένων της Αγίας Γραφής δεν είναι ποτέ κάτι το εύκολο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα διαφόρων χιλιαστικών. που ομιλούν για το ίδιο αντικείμενο. 4. 2. από το σύνολο των βιβλίων της Αγίας Γραφής. Ακολουθεί το κείμενο με τη μετάφρασή του ανά κεφάλαιο. όπως έχουν διασωθεί σε διάφορους κώδικες [συλλογές αρχαίων χειρογράφων σε παπύρους και δέρματα. όπως στη Θεία Λειτουργία. Ν. τον τόπο συγγραφής. Εισαγωγή –συντομογραφίες Η Αγία Γραφή γενικά Η Καινή Διαθήκη Οι Ευαγγελιστές Ο Ευαγγελιστής Μάρκος Το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο Κείμενο – μετάφραση –χωρία. όπως οι Π. δηλαδή τα ιερά βιβλία που γράφτηκαν μετά την Ανάληψη του Κυρίου. Συχνά. Τρεμπέλας. Ι. Κολιτσάρας. ενώ οι αστερίσκοι (*) .α. και αλλού]. Στην αρχή του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να πάρει μια περιληπτική – αδρή εικόνα της Αγίας Γραφής και των βιβλίων της. 6. Στη συνέχεια περιγράφεται ο κανόνας της Καινής (νέας) Διαθήκης. 5.α. Β. Ακολουθούν βιογραφικά στοιχεία του Αγίου Μάρκου του Ευαγγελιστού καθώς και πληροφορίες για τη συγγραφή του ιερού βιβλίου. 11. Πρέπει λοιπόν η μετάφραση να στηρίζεται σε ορθόδοξες ερμηνείες ανθρώπων που λάμπρυναν με την παρουσία τους τα ιερά γράμματα. ευαγγελικών. 09/ 04/ 11 10. Γραφής. το ύφος. Στο τέλος της εισαγωγής κάθε κεφαλαίου αναφέρονται τα κείμενα-περικοπές (όπου υπάρχουν). καθώς και γενικές πληροφορίες για τους Ευαγγελιστές. τα οποία διαβάζονται σε Ιερές ακολουθίες . όπως οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας. 8. βιβλιοθήκες. πατριαρχεία. κ. 7.

Χ.των νεώτερων ερμηνευτών και του ιστορικού Ιώσηπου. πατέρων 2. όπως ακριβώς φαίνονται στον πιο κάτω πίνακα: Πίνακας συντομογραφιών Ειρ. Ν.Θ. : Βασίλειος Βέλας Ι. Αυτά είναι 27 και απαρτίζουν την Καινή Διαθήκη. Μ’ αυτά που λέμε δεν προκύπτει βέβαια η άποψη ότι η . Τρεμπέλας Β. Η Παλαιά Διαθήκη απευθύνεται στον Ισραήλ της περιτομής ενώ η Καινή διαθήκη απευθύνεται στον Νέο Ισραήλ της χάριτος. : Γεώρ.Σ. Κολιτσάρας Ι. : Ιωάννης Θ.Κ. : Ιωάννης Σταματάκος Β. Στο τέλος βρίσκεται ο συγκεντρωτικός πίνακας με όλα τα χωρία που συναντάμε σε τούτο το βιβλίο.Λεξικό επισημαίνουν τις λέξεις (κυρίως ονόματα) που αναλύονται στο «Γλωσσάρι ή μικρό λεξικό» . και γι΄ αυτό τα βιβλία της Α. Κωνσταντίνου Π. : Π. στους εξαγορασμένους με το αίμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. δηλαδή σε μας τους Χριστιανούς (τους «περιτετμημένους» στην καρδιά όπως λέει ο Απ. Ο Κανόνας της Ορθοδόξου Εκκλησίας απαρτίζεται από εβδομήντα έξι βιβλία. Τέλος οι διάφορες ομολογίες των Προτεσταντών έχουν περιλάβει λιγότερα βιβλία στον κανόνα τους. : Ωριγένης Ιωσ. : Ειρηναίος Ευσ.Κ. : Ευσέβιος Ζ.Ν.Κ. Γίνεται αποδεκτό ότι αυτά τα βιβλία γράφηκαν από διάφορους συγγραφείς. : Φεοφύλακτος Ω.5 Κων. ενώ αντίθετα στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τα βιβλία χωρίζονται σε «κανονικά» και «δευτεροκανονικά». με θείο φωτισμό. καθώς επίσης και κάποια σχέδια-χάρτες των τόπων δράσης του Κυρίου. : Ιωάννης Καραβιδόπουλος Ι. Τα βιβλία αυτά χωρίζονται: Α΄ σ’ αυτά που γράφηκαν πριν τη Γέννηση του Κυρίου και που όλα μαζί αποτελούν την Παλαιά Διαθήκη (49 βιβλία) και Β΄ σ’ αυτά που γράφηκαν μετά το 50 μ. Παύλος). Α. : Βασίλειος Παπανικολάου ΒΕΠΕΣ:Βιβλιοθήκη Ελλ. Η Αγία Γραφή – γενικά Αγία Γραφή είναι τα ιερά εκείνα κείμενα-βιβλία που έχουν συμπεριληφθεί στον Κανόνα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας.Π. : Ιώσηπος Γ. Για χάριν συντομίας χρησιμοποιούνται τα αρχικά των ονομάτων των Πατέρων της Εκκλησίας . διατηρώντας βέβαια τον προσωπικό τους χαρακτήρα.Τ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Γραφής τα χαρακτηρίζουμε «Θεόπνευστα». : Ζιγαβηνός Θφ.Β.

Αυτά που στην Καινή Διαθήκη φαίνονται ολοφάνερα και πραγματικά . Α΄ και Β΄ Παραλειπομένων . Για τη συνάφεια. Με την Καινή Διαθήκη αρχίζει μια νέα εποχή για τους ανθρώπους που την εγκαινίασε και επισφράγισε με το σταυρικό Του θάνατο ο Κύριος. Μαλαχίας. Δευτερονόμιο (αυτά αποτελούν την Πεντάτευχο). την Αγία Γραφή. Διαθήκης : Γένεσις. Αμώς. Δανιήλ. Άλλωστε «και οι δύο Διαθήκες υπηρετούν το προαιώνιο σχέδιο του Θεού για τη λύτρωση του ανθρώπου. πραγματοποιώντας έτσι τις υποσχέσεις της Π. Α΄. αναφορά στα βιβλία της Π. Αυτά ονομάζονται «σοφιολογικά» ή «ποιητικά» (7). Λευιτικόν. Ας κάνουμε μια απλή.6 Κων.» (Α΄ Κορ. Η Καινή Διαθήκη αποτελείται από είκοσι επτά βιβλία που κι αυτά χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: ιστορικά. Έξοδος. Ναούμ. Αββακούμ. Α΄ και Β΄ Έσδρας. Ιωήλ. Γ΄ και Δ΄ Βασιλειών. Ζαχαρίας. Εκεί θα παρατηρήσει τη σχέση του κατά Μάρκον Ευαγγελίου με την Παλαιά Διαθήκη. Στη συνέχεια έχουμε : Ψαλμοί. μπορεί να πειστεί ο αναγνώστης . Η Καινή Διαθήκη Ονομάστηκε έτσι για να διακρίνεται από την Παλαιά. Ιεζεκιήλ.25). Παροιμίες Σολομώντα. Άσμα Ασμάτων. Β΄ και Γ΄ Μακκαβαίων. Ιουδίθ . Σοφία Σολομώντα. παρατηρώντας τα σχετικά χωρία που παρατίθενται στο 11ο μέρος του παρόντος βιβλίου. βέβαια των προφητών της. Α΄. τη στενή δηλαδή σχέση. Ησαΐας.) Με λίγα λόγια η Παλιά και η Καινή Διαθήκη αποτελούν ουσιαστικά μια ενότητα. Επιστολή Ιερεμίου. Αριθμοί. Ιησούς του Ναυή. Εκκλησιαστής. Κριταί. Το αντίθετο μάλιστα. Σοφία Σειράχ. Σύνολο 49 βιβλία. Τωβίτ.» (Β. Διαθήκης. Ιωνάς. Οβδιού. ιδιαιτέρως. Τέλος έχουμε τα προφητικά (19) : Ωσηέ. Βαρούχ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Ιερεμίας. Εσθήρ. και η έννοια του «καινού» δανείζεται από τα λόγια του ίδιου του Ιησού : « τούτο το ποτήριον η καινή διαθήκη εστίν εν τω εμώ αίματι. το κατά Μάρκον. Οι επιστολές είναι είκοσι μία και χωρίζονται σε : 1. ιά . Β΄.Π. Ιώβ. μια ενότητα αδιάσπαστη. Μιχαίας. Αυτά τα είκοσι τρία πρώτα βιβλία ονομάζονται «ιστορικά». Θρήνοι Ιερεμίου. σε επιστολές του Αποστόλου Παύλου . το κατά Λουκάν και το κατά Ιωάννην Ευαγγέλια καθώς και οι Πράξεις των Αποστόλων. 3.Λεξικό Παλαιά Διαθήκη είναι … άχρηστη. Βλέπουμε ότι τριάντα δύο βιβλία της Π. Α. προτυπώνονται σαν σκιά και σαν σύμβολο στην Παλαιά. μόνο. Ρουθ. των δύο Διαθηκών. επιστολές και (ένα) προφητικό. Διαθήκης υπομνηματίζονται μόνο εκεί. Αγγαίος. Νεεμίας. Σοφονίας. Τα ιστορικά βιβλία είναι πέντε: το κατά Ματθαίον.

την πιο διαδεδομένη γλώσσα της εποχής στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. π. προς Εφεσίους. προς Τιμόθεον Α΄ και Β΄ προς Τίτον και προς Φιλήμονα και 2.). προς Κορινθίους Α΄ και Β΄. Α. Η ελληνική αυτή γλώσσα της Κ. β΄ 15). Να αναφέρουμε μάλιστα ότι ακόμα και σ’ αυτή την Ιουδαία. Ο Ιωάννης έγραψε το Ευαγγέλιό του. όπως κι ο Μάρκος. Α΄ και Β΄ Πέτρου. μ. διαφέρει. σε καθολικές επιστολές : Ιακώβου. πρόδρομος της βυζαντινής. της οποίας συνέχεια είναι η νεοελληνική. Τέλος το μοναδικό προφητικό βιβλίο της Καινής είναι : η Αποκάλυψη του Ιωάννου. προς Εβραίους. ενώ όλα τα υπόλοιπα βιβλία γράφηκαν απευθείας στην ελληνική. εκτός του Ευαγγελίου του. δεν είναι βεβαίως η αττική διάλεκτος. στην επιστολή Ιακώβου και στα έργα του Λουκά. προς Κολασσαιείς. Η γλώσσα της Καινής Διαθήκης Ένας μόνο αρχικός πυρήνας του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου γράφηκε στα αραμαϊκά (συριακά) και στη συνέχεια στα ελληνικά. προς Θεσσαλονικείς Α΄ και Β΄. Πουρνάρα – Θεσσαλονίκη 1983) 4. Έτσι την ωραιότερη. Οι υπόλοιπες – εκτός του Παύλου και του Ιωάννη – επιστολές γράφτηκαν: δύο από τον Απόστολο Πέτρο και από μία από τους Ιάκωβο και Ιούδα τους «αδελφοθέους». Είναι αλήθεια ότι το επίπεδο της γλώσσας. Αυτή την αγγελία φέρνουν και οι . οι κάτοικοι δε μιλούσαν εβραϊκά. Β΄ και Γ΄ Ιωάννη και η επιστολή του Ιούδα. προς Γαλάτας.α. Αντίθετα η απλούστερη γλώσσα βρίσκεται στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο (αυτός είναι ένας από τους λόγους που με έκαναν να τολμήσω να ασχοληθώ με την μεταγλώττιση του) και στην Αποκάλυψη.7 Κων. γλώσσα συναντάμε στην προς Εβραίους επιστολή. όπως ιερείς. προς Φιλιππησίους. Οι ευαγγελιστές και τα τέσσερα ευαγγέλια Ευαγγέλιο σημαίνει χαρμόσυνη αγγελία (Γεν. εκτός από κάποιους μορφωμένους.Λεξικό που απευθύνονται προς Ρωμαίους. συνέγραψε και τις Πράξεις των Αποστόλων. αλλά η απλοποιημένη ελληνική – αλεξανδρινή της εποχής εκείνης (ελληνιστικών χρόνων 3 ος αι. από άποψη λογοτεχνικού ύφους και λεξιλογίου. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . από βιβλίο σε βιβλίο του ιερού κειμένου. Γι’ αυτό το λόγο ακόμα και η Παλαιά Διαθήκη κυρίως στα ελληνικά (από την μετάφραση των «εβδομήκοντα») διαβάζονταν και ερμηνεύονταν στις συναγωγές. Πάντως για το θέμα της γλώσσας της Κ. Α΄. ραββίνους κ. Διαθήκης. Ο Ματθαίος έγραψε το ομώνυμο Ευαγγέλιο. – 3ος αι. Ο Λουκάς . Διαθήκης περισσότερες πληροφορίες μπορεί κανείς να αντλήσει από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη» του Ιωάννη Καραβιδόπουλου (Εκδ. Οι συγγραφείς των βιβλίων της Καινής Διαθήκης. την Αποκάλυψη και τις τρεις καθολικές επιστολές που φέρουν το όνομά του. Χ. η φυσική εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής. Χ.

στο να δώσουν την ερμηνεία των γεγονότων που έλαβαν χώρα για τη σωτηρία της ανθρωπότητας. καθώς και το θάνατο και την ανάσταση Του. Σύμφωνα με την κυριαρχούσα – μεταξύ Πατέρων και θεολόγων – άποψη . κ. που περιέχουν τα θαύματα.8 Κων. έκφραση βιώματος. Διαθήκης. γιατί αρχίζει με την ανθρώπινη (κατά σάρκα) γενεαλογία του Κυρίου. Κ. Φέρνουν τη χαρούμενη αγγελία της λύτρωσης της ανθρωπότητας που χάρισε ο Θεός . αντίστοιχα. για τις συνάξεις των πρώτων χριστιανών. Ιουστίνου Α΄ Απολογία. τις παραβολές του Κυρίου. επειδή τα γεγονότα της ζωής του Κυρίου. Οι κατ εξοχήν στόχοι τους συγκλίνουν : «στο να εκφράσουν την πίστη της εκκλησίας για το έργο του Ιησού.) Άρα λοιπόν σπουδαιότερη προσφορά των ευαγγελιστών κρίνεται η θεολογική και ερμηνευτική αξία των γραπτών τους. Τα ευαγγέλια γενικά είναι ιστορικά έργα γιατί διηγούνται πραγματικά γεγονότα που επηρέασαν μάλιστα καθοριστικά την ανθρώπινη ιστορία.που έχουν. Α. Είναι κυρίως μαρτυρίες πίστης. 5. στο ανώγειο αυτού του σπιτιού έλαβε χώρα ο μυστικός δείπνος. (βλέπε : Διδαχή των Αποστόλων 8.επειδή δηλαδή «γενεαλογεί» τον Κύριο με τη θεία Του φύση την ανώτερη.Λεξικό τέσσερις ευαγγελιστές. μιας και το ευαγγέλιο του αρχίζει με το περιστατικό του ιερέα Ζαχαρία και τέλος ο Ιωάννης παρουσιάζεται σαν αετός «υψιπετής». επειδή το μοσχάρι (ως θύμα λειτουργικών θυσιών) φανερώνει την ιερατική τάξη. Αντίθετα το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο περιγράφει τα τελευταία «στιγμιότυπα» της επίγειας ζωής του Κυρίου. Διαθήκης. Ο Ιωάννης λοιπόν. Χ. Τα τελευταία χρόνια έχει επικρατήσει να ονομάζονται τα τρία πρώτα ευαγγέλια «συνοπτικά». Ακόμα πιστεύεται . Όμως δεν είναι μόνο αυτός ο σκοπός των ευαγγελιστών. δίνοντας τον ίδιο Του τον Υιό στον κόσμο με τη γέννηση. όπως ήταν το πρώτο όνομά του ή Μάρκος που ήταν το δεύτερό του – κατά τη συνήθεια των ρωμαϊκών χρόνων – ήταν γιος μιας χριστιανής με το όνομα Μαρία. Π. ΒΕΠΕΣ τ. Ο Λουκάς έχει για σύμβολό του τον μόσχο. 2.( Το μυστήριο αυτό είναι της Θείας οικονομίας –Β. 1-2) Δύο από τα ευαγγέλια γράφηκαν από μαθητές του Κυρίου. μπορούν να διαβαστούν παράλληλα και να διαπιστωθούν τα πολλά κοινά στοιχεία– αλλά και κάποιες διαφορές. τον αναφερόμενο στις Πράξεις των Αποστόλων και σε διάφορες επιστολές της Κ.) Από τις αρχές του 2 ου μ. τις διδασκαλίες. και όχι απλά το ιστορικό τους ενδιαφέρον. τη σταύρωση και την Ανάστασή του. που περιγράφουν περιληπτικά. κατήχηση των μελών της εκκλησίας» (Ι. προσπάθεια ιεραποστολής. 5. Να αναφέρουμε επίσης ότι στην εικονογραφία επικράτησε να παριστάνονται οι ευαγγελιστές ως εξής: Ο Ματθαίος με το σύμβολό της ανθρώπινης μορφής. ενώ αυτά του Μάρκου και του Λουκά απηχούν τις διδασκαλίες του Κυρίου. έμμεσα. Β΄ Κλήμεντος 8. Ο Μάρκος παρουσιάζεται σαν λέοντας (σύμβολο προφητικού πνεύματος). πολύ πιο αναλυτικά καθότι ο συγγραφέας ήταν αυτήκοος και ο μαθητής «ον ηγάπα» ο Ιησούς. όπως τις παρέλαβαν από τους αποστόλους Πέτρο και Παύλο.α. αιώνα και ύστερα η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει τα τέσσερα βιβλία της Κ. Ο ευαγγελιστής Μάρκος Σύμφωνα με κοινά αποδεκτή θέση της Εκκλησίας μας ο ευαγγελιστής Μάρκος ταυτίζεται με τον Ιωάννη – Μάρκο. αυτό του Ιωάννου και αυτό του Ματθαίου. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . γιατί αρχίζει το ευαγγέλιο του με τη φράση «εν αρχή ην ο Λόγος» . Αυτή συνήθως διέθετε το – μάλλον – άνετο σπίτι της στα Ιεροσόλυμα.

επιστρέφοντας στα Ιεροσόλυμα. Τα επόμενα όμως χρόνια ο Μάρκος είναι κοντά στον Παύλο που «αιχμάλωτος» συγγράφει τις επιστολές του (Κολασ. Πέτρο. . φέρειν». μεγάλου εκκλ. ευαγγέλιον . Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ιδ΄51-52 και ιε΄44). εξίστασθαι. βλέπειν από» κ. Παύλο και με τον απ. κάποιους πλεονασμούς: «τότε εν εκείνη τη ημέρα» (β΄20). σινδόνα επί γυμνού. στ΄66). γύρω στο 65-70 μ. ε΄17). τέλος. Χ. Α. γέννηση και παιδικά χρόνια Του. όταν ο Παύλος και η συνοδεία του έφταναν στην Πέργη. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Πατέρας της Εκκλησίας Ιππόλυτος τον ονομάζει «κολοβοδάκτυλον» («Κατά αιρέσεων» 7. παραλείποντας γενεαλογία. περί «βρώσεως» της σάρκας Του (Ιωάν. αιώνες σε δευτερεύουσα θέση. επερώτον. ή – κι αυτό φαίνεται το πιο πιθανό – η λέξη «κολοβοδάκτυλος» να έχει συμβολική σημασία επειδή το Ευαγγέλιο του δεν έχει πρόλογο ούτε επίλογο. Το υλικό του βρίσκεται στους άλλους δυο συνοπτικούς εκτός από κάποιες παραγράφους (δ΄26-29. Αντίθετα απαριθμεί πολλά θαύματά Του.Λεξικό ότι ο άνδρας που κουβαλούσε «κεράμιον ύδατος» (Μαρκ. « εκ παιδιόθεν» (θ΄21). Πατέρα της Δύσης.}. Σύμφωνα. Παρόλα τούτα έχουμε κάποιες πολύ συνηθισμένες λέξεις που επαναλαμβάνονται συχνά: «διαστέλλεσθαι. Ιδ΄13). αυτά του Ματθαίου και του Λουκά.» (Μαρκ. . και σπεύδει να κηρύξει το ευαγγέλιο στην Κύπρο μαζί με το Βαρνάβα. εξέρχεσθαι. για να φύγει αργότερα . έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τα άλλα συνοπτικά ευαγγέλια.4) και μάλιστα προσθέτει ότι ακούγοντας ο Μάρκος τα λόγια του Κυρίου. Στην αρχή συνόδευε τον Βαρνάβα (θείο του) στην πρώτη περιοδεία του Παύλου. Γ΄ Ύφος : το λεκτικό του ύφος είναι γενικά κοινό. 6. για να μη συλληφθεί στη Γεθσημανή είναι πάλι ο Ιωάννης Μάρκος. «από . κάποιες άλλες πρωτότυπες: «συμβούλιον λαμβάνειν. Κι αυτό για τρεις πιθανούς λόγους: ή γιατί έκοψε κάποια δάκτυλα του με σκοπό να μην τελεί τα καθήκοντα του ιερέα των Ιουδαίων (μιας κι ήταν Λευίτης στην καταγωγή αλλά πιστός της νέας θρησκείας). {«ο νεανίσκος…. 24). δ΄10. κ. παραπορεύεσθαι. Αυτός ακριβώς ήταν ο λόγος που αυτό το ευαγγέλιο τέθηκε στους πρώτους μ. ζ΄31-37. Ιε΄ 51)} Ο Μάρκος συνεργάστηκε ιεραποστολικά με τον απ. 31). Τις ομιλίες του κυρίου ή τις παραλείπει ή τις αναφέρει περιληπτικά με μόνη εξαίρεση τις προφητείες Του στο ιγ΄ κεφάλαιο. αφήνοντας τον στη συνοδεία του Σίλα. Β΄ Ύλη: Ο Μάρκος ασχολείται με τη δημόσια δράση του Κυρίου μέχρι και την Ανάσταση Του. με την εκκλησιαστική παράδοση ο Μάρκος θεωρείται ο ιδρυτής της εκκλησίας της Αλεξάνδρειας. ήταν ο ίδιος ο Μάρκος.. Φιλήμ.α. αλλά έπειτα συντροφεύει τον Πέτρο ( Α΄ Πέτρ. Άλλωστε και ο νεαρός που φεύγει σχεδόν γυμνός. οι αφηγήσεις του ζωντανές και παραστατικές με πολλές λεπτομέρειες που θα ταίριαζαν σε ένα «προφορικό» κείμενο. Ένας άλλος Πατέρας – ο Επιφάνιος – αναφέρει τον Μάρκο ως έναν εκ των «εβδομήκοντα» μαθητών του Κυρίου («Κατά αιρέσεων» 20. Το κατά Μάρκον ευαγγέλιο Α΄ Γενικά : Το δεύτερο. η΄17-18 και 22-26.α. συνηγορούντος μάλιστα σ’ αυτό και του ιερού Αυγουστίνου. όπως συνηθίσαμε να λέμε. εισπορεύεσθε. ή γιατί είχε κοντά δάκτυλα. πρωί.Χ. ευαγγέλιο {χρονικά γράφηκε πρώτο.9 Κων. Στην αρχή της δεύτερης περιοδείας του Παύλου τον εγκαταλείπει και πάλι. σκανδαλίστηκε και Τον εγκατέλειψε προσωρινά.

10 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό μακρόθεν», ουκέτι ουδείς», «μηκέτι μηδείς», «ουκέτι ου μη» (ιδ΄25), κ.α. Χρησιμοποιεί επίσης συχνά υποκοριστικά : «θυγάτριον, κοράσιον, κυνάριον, ιχθύδιον, ωτάριον» και πολλές λατινικής προελεύσεως λέξεις: «δηνάριον, κήνσος, κεντυρίων, κράβαττος, σπεκουλάτωρ, κοδράντης», κ.α. Στις αφηγήσεις του παρουσιάζεται ζωντανός, περιγραφικός και παραστατικός, συνηθίζοντας να εκφράζει και τις εντυπώσεις των πρωταγωνιστούντων προσώπων της διήγησής του και να φανερώνει τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις τους. Έτσι το ύφος του γίνεται «ου μόνον ζωηρόν, αλλά και ακριβές, διαυγές, σταθερόν, ενίοτε δε και τραχύ και ημελημένον…» (Π.Ν.Τ.). Σε άλλες περιπτώσεις, όταν είναι αναγκαίο να δοθεί μεγαλύτερη ζωηρότητα στις διηγήσεις του, ο Μάρκος χρησιμοποιεί πλούσια φρασεολογία. Π.χ. «ούτε οίδα ούτε επίσταμαι συ τι λέγεις» (ιδ΄68), «εδίδου καρπόν αναβαίνοντα και αυξάνοντα» (δ΄8), κ.α. Άλλες φράσεις χαρακτηριστικές του ευαγγελίου του είναι: «σχιζομένους τους ουρανούς», «κράξαν και πολλά σπαράξαν», «περιβλεψάμενους αυτούς μετ’ οργής» (γ΄5), «παιδίον …εναγκαλισάμενος αυτό» (θ΄6), «κατηυλόγει τιθείς τας χείρας επ’ αυτά» (ι΄69) κ.α. Ο Μάρκος μας διασώζει λόγια του Κυρίου στη μητρική Του γλώσσα, όπως ακριβώς ειπώθηκαν: «Βοανεργές, Ταλιθά κούμι, Εφφαθά, Κορβάν, Αββά». Με λίγα λόγια το ύφος του ευαγγελίου του Μάρκου κρίνεται ρεαλιστικό, απλό και αντικειμενικό. Μας παρουσιάζει τον Κύριο όπως είναι: « ο Υιός του Θεού εν δυνάμει» (Ρωμ. α΄ 4), πρόσωπο θεανδρικό σαν γιος του Θεού αλλά και σαν γιος του ανθρώπου, ο Κύριος μας αλλά και ο συμπάσχων λυτρωτής μας. Η γλώσσα που γράφηκε το ευαγγέλιο είναι σίγουρα η ελληνική. Στη συνέχεια μεταφράστηκε στα λατινικά (Βουλγάτα) και σε άλλες γλώσσες. Δ΄ Χρόνος συγγραφής: Δεν έχει αποδειχτεί επαρκώς πότε γράφηκε το κατά Μάρκον ευαγγέλιο. Η προφητεία όμως του Κυρίου περί καταστροφής των Ιεροσολύμων φαίνεται σαν κάτι μελλοντικό. Η καταστροφή τους έγινε το 70 μ. Χ. από τον Τίτο. Ο Ευσέβιος πίστευε ότι ο χρόνος συγγραφής ήταν γύρω στο 43-44 μ.Χ. ενώ ο Ειρηναίος και ο Κλήμης Ρώμης τοποθετούν τη συγγραφή περί το 64 μ.Χ. , δηλαδή αμέσως μετά την άφιξη ή το θάνατο του Πέτρου στη Ρώμη. Ε΄ Τόπος συγγραφής: Η επικρατούσα άποψη είναι ότι το ευαγγέλιο γράφηκε στη Ρώμη. Εξαίρεση αποτελεί η άποψη του ιερού Χρυσοστόμου που δίνει σαν τόπο συγγραφής την Αίγυπτο. Στ ΄Σκοπός και «παραλήπτες» του ευαγγελίου: Ο σκοπός της συγγραφής είναι αναμφισβήτητα κατηχητικός και ιστορικός. Ιστορικά γιατί καταγράφει με λεπτομέρεια τη δημόσια δράση του Κυρίου και κατηχητικός γιατί διασώζει εμμέσως τη διδασκαλία του απ. Πέτρου. «Μάρκος ο μαθητής και ερμηνευτής Πέτρου και αυτός τα υπό του Πέτρου κηρυσσόμενα εγγράφως ημίν παρέδωκε.» (Ειρ. «κατά αιρέσεων 3ο κεφ. 10,6) Το βιβλίο απευθύνεται στους «εξ εθνών» χριστιανούς . αυτή την άποψη συμμερίζεται μεταξύ άλλων και ο Κλήμης. Αλλά υπάρχουν και εσωτερικές ενδείξεις αυτής της άποψης. Ο Μάρκος πάντα μεταφράζει τις αραμαϊκές λέξεις ενώ αντίθετα δεν εξηγεί καθόλου τις ρωμαϊκές, αφού απευθύνεται σε Ρωμαίους πολίτες. Επίσης διευκρινίζει και επεξηγεί διάφορες ιουδαϊκές συνήθειες και έθιμα όπως οι πλύσεις των χεριών (ζ΄3-4), το εβραϊκό Πάσχα (ιδ΄12), η Παρασκευή (ιε΄42), κ.α. Εφόσον λοιπόν γράφει προς εθνικούς, δεν υπάρχει ανάγκη να αποδείξει την ανθρώπινη καταγωγή του Κυρίου από το Δαβίδ ή τον Αβραάμ, ούτε ότι στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού εκπληρώνονται όλες οι προφητείες. Αντίθετα με την εκτενή αναφορά σε θαυμαστές θεραπείες, σε αναστάσεις νεκρών, στην κυριαρχία Του επί των φυσικών δυνάμεων, σε αποδιώξεις δαιμόνων, στη Μεταμόρφωσή Του, στις Προφητείες Του για το

11 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό σταυρικό Του θάνατο και την Ανάστασή Του, στην πραγματοποιηθείσα τελικά επαλήθευση αυτών, στην Ανάληψη Του, στην κυριαρχία Του επί του θανάτου, καταφέρνει να αποδείξει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού.

7. Κατά Μάρκον* Άγιο Ευαγγέλιο
Κεφάλαιο α΄ (1ο)
Ενότητες του πρώτου κεφαλαίου
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και η διδασκαλία του Η βάπτιση του Κυρίου Οι πειρασμοί του Ιησού Ο Ιησούς προς τον κόσμο και οι πρώτοι μαθητές Θεραπεία του δαιμονισμένου της Καπερναούμ Η θεραπεία της πεθεράς του Πέτρου Άλλες θεραπείες του Κυρίου στην Καπερναούμ Η προσευχή του Κυρίου και η αναχώρησή του Η θεραπεία του λεπρού
σ. 1-8 σ.9-11 σ. 12-13 σ. 14-20 σ. 21-28 σ. 29-31 σ. 32-34 σ. 35-39 σ. 40-45

Παραπομπές στην Αγία Γραφή
Στίχοι 2-3 : Μαλαχία γ΄1, Ησαΐα μ΄3, Λουκά γ΄4, Ιωάννη α΄23, Ματθαίου γ΄3. Στίχοι 4,5,6 : Λουκά γ΄3, Μτθ. γ΄1-2. Στίχοι 9-11: Λουκά γ΄21,22, Ιωάννη α΄32,33, Μτθ. γ΄13,16,17. Στίχοι 12-13: Λουκά δ΄1-13, Μτθ. δ΄1-11. Στίχοι 14-20: Μτθ. δ΄14-22, Λουκά ε΄2-11, Ιωάννη α΄41-52. Στίχοι 21-28: Λουκ. δ΄33-35, Στίχοι 29-31: Μτθ. η΄14,15, Λουκ. δ΄38,39. Στίχοι 35-39: Ησαΐας ξα΄1-3, Λουκ. δ΄18,19 και ε΄16, Ιωάν. θ΄4. Στίχοι 40-45: Μτθ. η΄2-4, Λουκ. ε΄12-14.

Περικοπές που διαβάζονται σε ιερές ακολουθίες
α΄1-8: Κυριακή προ Φώτων και παραμονή Φώτων 3η ώρα. α΄9-11: παραμονή Φώτων 6η ώρα και ακολουθία Αγιασμού Φώτων.

Κεφάλαιο 1

12 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό Η αρχή του ευαγγελίου του Ιησού Χριστού Υιού του 1 Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Θεού, Χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. (έγινε) σύμφωνα με τα λόγια των προφητών 2 Ὡς γέγραπται ἐν τοῖς (Ησαΐας): «Να! Εγώ στέλνω τον άγγελό μου (αυτόν προφήταις, ἰδοὺ ἐγὼ που φέρνει την αγγελία) πριν από σένα, ο οποίος θα ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου προετοιμάσει το δρόμο σου εμπρός σου (πριν από πρὸ προσώπου σου, ὃς σένα).» κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου Φωνή κάποιου που φωνάζει στην έρημο: «Ετοιμάστε ἔμπροσθέν σου· την οδό (δρόμο) του Κυρίου, κάνετε ίσιους τους 3 φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, δρόμους του.» εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους (Σύμφωνα λοιπόν με την προφητεία) εμφανίστηκε ο αὐτοῦ, 4 ἐγένετο Ἰωάννης βαπτίζων ἐν Ιωάννης που βάπτιζε στην έρημο και κήρυττε τῇ ἐρήμῳ καὶ κηρύσσων βάπτισμα μετάνοιας για να αφεθούν (συγχωρηθούν) βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν οι αμαρτίες. (ενν. από τον Κύριο) ἁμαρτιῶν. Και ερχόταν προς αυτόν (Ιωάννη) ολόκληρη η χώρα (ο 5 καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν λαός) των Ιουδαίων και οι κάτοικοι των Ιεροσολύμων, πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καὶ οἱ και βαπτίζονταν όλοι, στον ποταμό Ιορδάνη απ΄ αυτόν Ἱεροσολυμῖται, καὶ ἐβαπτίζοντο , αφού πρώτα εξομο-λογούνταν (κατονόμαζαν πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ δημόσια ) τις αμαρτίες τους. ὑπ’ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. Ο Ιωάννης ήταν ντυμένος με ρούχο (ενν.) από τρίχες 6 ἦν δὲ ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμή-λου καὶ ζώνην καμήλας και είχε δερμάτινη ζώνη γύρω από τη μέση δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν του και έτρωγε ακρίδες και άγριο μέλι (ενν. από αὐτοῦ, καὶ ἐσθίων ἀκρίδας καὶ άγριες μέλισσες). μέλι ἄγριον. 7 καὶ ἐκήρυσσε λέγων· Και κήρυττε μ’ αυτά τα λόγια: «Έρχεται πίσω μου Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου αυτός που είναι ισχυρότερος από μένα, του οποίου δεν ὀπίσω μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς είμαι ικανός να σκύψω και να λύσω το λουρί από τα κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν υποδήματά του. ὑποδημάτων αὐτοῦ. Εγώ βέβαια σας βάπτισα με νερό, αυτός όμως θα σας 8 ἐγὼ μὲν ἐβάπτισα ὑμᾶς ἐν βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα.” ὕδατι, αὐτὸς δὲ βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Και έγινε εκείνες τις ημέρες το εξής: ήρθε ο Ιησούς 9 Καὶ ἐγένετο ἐν ἐκείναις ταῖς από τη Ναζαρέτ* της Γαλιλαίας και βαπτίσθηκε από ἡμέραις ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τον Ιωάννη στον Ιορδάνη ποταμό. Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη ὑπὸ Ἰωάννου εἰς Και αμέσως όταν ανέβαινε (έβγαινε) ο Ιησούς από το τὸν Ἰορδάνην. 10 καὶ εὐθέως ἀναβαίνων ἀπὸ νερό, είδε τους ουρανούς να σχίζονται (να ανοίγουν) τοῦ ὕδατος εἶδε σχιζο-μένους και το Άγιο Πνεύμα σαν περιστέρι να κατεβαίνει τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὸ Πνεῦμα πάνω του. ὡς περιστερὰν καταβαῖνον ἐπ’

που έριχναν δίχτυα στη θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδε θάλασσα. Και αμέσως μετά το Άγιο Πνεύμα τον βγάζει (οδηγεί) 12 Καὶ εὐθέως τὸ Πνεῦμα στην έρημο. Και αυτοί αφού άφησαν τον τῷ πλοίῳ καταρτίζοντας τὰ πατέρα τους το Ζεβεδαίο μέσα στο πλοίο μαζί με τους δίκτυα. 21 Καὶ εἰσπορεύονται εἰς . Μετά τη σύλληψη (και τη φυλάκιση) του Ιωάννη. 19 Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν ὀλίγον και τους (είδε) στο πλοίο (μικρό σκάφος) να εἶδεν Ἰάκωβον τὸν τοῦ φροντίζουν τα δίχτυα. αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον· Και ήταν (έμεινε) εκεί στην έρημο σαράντα ημέρες 13 καὶ ἦν ἐκεῖ ἐν τῇ ἐρήμῳ πειραζόμενος (δοκιμαζόμενος) από το Σατανά. ἀπῆλθον ὀπίσω αὐτοῦ. ”Μετανοήστε 15 καὶ λέγων ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ και πιστέψτε στο Ευαγγέλιο. καὶ οἱ ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ.13 Κων. Και είπε σ’ αυτούς ο Ιησούς: «Εμπρός ελάτε πίσω μου βάλλοντας ἀμφίβληστρον ἐν τῇ (μαζί μου) και θα σας κάνω να γίνετε ψαράδες θαλάσσῃ· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς· ανθρώπων» 17 καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Δεῦτε ὀπίσω μου. Και αμέσως πλοίῳ μετὰ τῶν μισθωτῶν το Σάββατο*. Α. Γαλιλαίας*. Και ἡμέρας τεσσαράκοντα πει. καὶ ποιήσω ὑμᾶς γενέσθαι ἁλιεῖς Και αμέσως αφού άφησαν τα δίχτυα τους τον ακολούθησαν. μισθωτούς (εργαζόμενους ψαράδες) έφυγαν πίσω του 20 καὶ εὐθέως ἐκάλεσεν (ακολούθησαν τον Κύριο).”(τους έλεγε) βασιλεία τοῦ Θεοῦ· μετανοεῖτε Περπατώντας δίπλα (κοντά) στη θάλασσα (λίμνη) της καὶ πιστεύετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. είδε το Σίμωνα* και τον Ανδρέα*. αφού μπήκε στη συναγωγή. Και λέγοντας ότι έχει συμπληρωθεί ο χρόνος και Θεοῦ πλησίασε (έφτασε) η βασιλεία του Θεού. ἦν μετὰ τῶν θηρίων. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . καὶ ἀφέντες τὸν πατέρα αὐτῶν Ζεβεδαῖον ἐν τῷ Και (μετά) μπαίνουν στην Καπερναούμ*. καὶ αὐτοὺς ἐν και αμέσως τους κάλεσε. ἀνθρώπων. τον 16 Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν αδελφό αυτού του Σίμωνα . ήρθε 14 Μετὰ δὲ τὸ παραδοθῆναι ο Ιησούς στη Γαλιλαία κηρύττοντας Ἰωάννην ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς το Ευαγγέλιο (το ευχάριστο μήνυμα) της βασιλείας τὴν Γαλιλαίαν κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας τοῦ του Θεού. Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. γιατί ήταν ψαράδες. καὶ υπηρετούσαν. δίδασκε. αὐτούς.Λεξικό αὐτόν· Και μια φωνή ακούστηκε απ’ τον ουρανό:”Εσύ είσαι ο γιος μου ο αγαπητός εις τον οποίο έχω ευαρεστηθεί. ἐν σοὶ εὐδόκησα. (ενν. το γιο του Ζεβεδαίου* και τον Ιωάννη* τον αδελφό του αὐτῷ.” 11 καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν· Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός.ήταν μαζί με τα θηρία και οι άγγελοι τον ραζόμενος ὑπὸ τοῦ σατανᾶ. μιας και ήταν Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν τὸν ψαράδες) ἀδελφὸν αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος. 18 καὶ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα αὐτῶν ἠκολούθησαν Και όταν προχώρησε λίγο πιο κει είδε τον Ιάκωβο*.

με εξουσία να διατάζει τα ακάθαρτα πνεύματα 27 καὶ ἐθαμβήθησαν πάντες. τοῖς ἀκαθάρτοις ἐπιτάσσει. Ιησού Ναζαρηνέ. 26 καὶ σπαράξαν αὐτὸν τὸ Και όλοι καταλήφθηκαν από μεγάλη έκπληξη. Ἰωάννου. βγήκε απ’ αυτόν. 31 καὶ προσελθὼν ἤγειρεν αὐτὴν κρατήσας τῆς χειρός Όταν άρχισε να νυχτώνει και έδυσε ο ήλιος . Α. καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ; Και όταν αμέσως (μετά) βγήκαν απ’ τη συναγωγή 28 καὶ ἐξῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ ήρθαν στο σπίτι του Σίμωνα και του Ανδρέα μαζί με εὐθὺς πανταχοῦ εἰς ὅλην τὴν τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. καὶ Και αμέσως την άφησε ο πυρετός και τους υπηρετούσε εὐθέως λέγουσιν αὐτῷ περὶ (ως φιλοξενούμενούς της). Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . περίχωρον τῆς Γαλιλαίας.Λεξικό Καπερναούμ· καὶ εὐθέως τοῖς Και (ο κόσμος) έμενε έκπληκτος από τη διδασκαλία σάββασιν εἰσελθὼν εἰς τὴν του γιατί τους δίδασκε σαν να έχει εξουσία και όχι συναγωγὴν ἐδίδασκε. 29 Καὶ εὐθέως ἐκ τῆς συναγωγῆς ἐξελθόντες ἦλθον εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος καὶ Όμως η πεθερά του Σίμωνα ήταν κατάκοιτη με πυρετό Ἀνδρέου μετὰ Ἰακώβου καὶ και αμέσως του μίλησαν γι’ αυτήν.14 Κων. 23 Καὶ ἦν ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν ἄνθρωπος ἐν πνεύματι λέγοντας: «Άφησέ μας.» ὁ ἅγιος τοῦ Θεοῦ. ὥστε συζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντας· Τί ἐστι τοῦτο; τὶς ἡ διδαχὴ ἡ καινὴ αὕτη. ήρθες να μας ἀκαθάρτῳ. Και αφού το πνεύμα το ακάθαρτο τον τάραξε (με 25 καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς λέγων· Φιμώθητι καὶ σπασμούς) και ούρλιαξε με δυνατή φωνή. 30 ἡ δὲ πενθερὰ Σίμωνος Και αφού πλησίασε. όπως οι γραμματείς*. ώστε πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον καὶ να συζητούν μεταξύ τους λέγοντας: «Τι είναι αυτό. 22 καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξου-σίαν Και εκεί στη συναγωγή τους ήταν ένας άνθρωπος που ἔχων. ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ. ὅτι κατ’ Και βγήκε (διαδόθηκε) η φήμη του αμέσως σ’ όλα τα ἐξουσίαν καὶ τοῖς πνεύμασι περίχωρα της Γαλιλαίας. και (εκείνα) να υπακούνε σ’ αυτόν. κράξαν φωνῇ μεγάλῃ ἐξῆλθεν Ποια είναι αυτή η καινούργια διδασκαλία . (ακόμα κι αυτά). τί ἡμῖν καὶ σοί. λέγοντας: «Φιμώσου (κλείσε το στόμα σου) και βγες απ’ αυτόν. σε γνωρίζω ποιος είσαι : (είσαι) ο άγιος του Θεού. κατέκειτο πυρέσσουσα. καὶ οὐχ ὡς οἱ είχε πνεύμα ακάθαρτο (δαιμονισμένος) και φώναζε γραμματεῖς.» 24 λέγων· Ἔα. Και ο Ιησούς το επιτίμησε (μάλωσε αυστηρά) Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; οἶδά σε τίς εἶ. τη σήκωσε πιάνοντάς της το χέρι. καὶ ἀνέκραξε καταστρέψεις. τι κοινό έχουμε (ποια σχέση) εμείς με σένα . που (ώστε) ἐξ αὐτοῦ. αὐτῆς. του αὐτῆς· καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ έφεραν κοντά του όλους τους ασθενείς και τους .

αὐτῷ ὅτι Ἐὰν θέλῃς δύνασαί καθαρίσου (γίνε καλά). γιατί ἐπισυνηγμένη πρὸς τὴν θύραν· γνώριζαν ότι αυτός είναι ο Χριστός (και δεν ήθελε τη 34 καὶ ἐθεράπευσε πολλοὺς μαρτυρία ακαθάρτων δαιμόνων {Ι. 39 καὶ ἦν κηρύσσων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν εἰς ὅλην τὴν Γαλιλαίαν καὶ τὰ δαιμόνια ἐκβάλλων. καὶ οὐκ ἤφιε λαλεῖν τὰ δαιμόνια. μπορείς να με καθαρίσεις . αμέσως έφυγε απ’ αυτόν η λέπρα ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο και καθαρίστηκε.Θ. ενώ ήταν ακόμα πολύ σκοτάδι (βαθιά νόσοις. ὅτι ᾔδεισαν αὐτὸν θηκε σ’ έναν έρημο τόπο και εκεί προσευχόταν. και όλη η πόλη (ο κόσμος) είχε μαζευτεί κοντά στην 32 Ὀψίας δὲ γενομένης. καθαρίσθητι· Και αφού του μίλησε αυστηρά αμέσως τον έβγαλε έξω 42 καὶ εἰπόντος αὐτοῦ εὐθέως και του λέει: ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ ἡ λέπρα. κακῶς ἔχοντας ποικίλαις Και το πρωί. αφού σηκώθηκε. βγήκε και κατευθύνἐξέβαλε. γι’ αυτό το λόγο λέγουσιν αὐτῷ ὅτι πάντες σε έχω βγει (ενν. καὶ δαιμόνια πολλὰ χαράματα). ὅτε πόρτα. ἔδυ ὁ ἥλιος. «Κοίταξε να μην πεις τίποτα σε κανέναν. 36 καὶ κατεδίωξαν αὐτὸν ὁ Σίμων καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Και ενώ έλεγε αυτά. Και έρχεται σ’ αυτόν ένας λεπρός* παρακαλώντας τον γονατιστός και του λέει : «Αν θέλεις. (τον θέλουν). 38 καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἄγωμεν Και κήρυττε στις συναγωγές αυτές (των κωμοπόλεων) εἰς τὰς ἐχομένας κωμοπό-λεις. 41 ὁ δὲ Ἰησοῦς σπλαγχνισθεὶς. εἰς ἔρημον τόπον. για να κηρύξω κι εκεί . ἔφερον πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας Και θεράπευσε πολλούς αρρώστους που υπέφεραν καὶ τοὺς δαιμονιζομένους· από διάφορες αρρώστιες και πολλά δαιμόνια έβγαλε 33 καὶ ἦν ἡ πόλις ὅλη τα οποία δεν άφηνε (δεν επέτρεπε) να μιλούν. Α. 35 Καὶ πρωῒ ἔννυχα λίαν Και έτρεξαν κοντά του ο Σίμωνας και οι σύντροφοί ἀναστὰς ἐξῆλθε καὶ ἀπῆλθεν του. καὶ ἐκαθαρίσθη. αφού άπλωσε το λεπρὸς παρακαλῶν αὐτὸν καὶ γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων χέρι του. τον ακούμπησε και του λέει: «Θέλω . αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· Θέλω. Χριστὸν εἶναι. ἵνα καὶ ἐκεῖ κηρύξω· εἰς τοῦτο γὰρ ἐξελήλυθα. καὶ διηκόνει δαιμονισμένους αὐτοῖς.» 40 Καὶ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν Ο Ιησούς επειδή τον σπλαχνίστηκε.15 Κων.Κ.» με καθαρίσαι. ζητοῦσι. σ’ όλη τη Γαλιλαία και έβγαζε τα δαιμόνια. Και (ο Ιησούς) τους λέει: «ας πάμε στις γειτονικές 37 καὶ εὑρόντες αὐτὸν κωμοπόλεις. έξω από την πόλη).Λεξικό πυρετός εὐθέως. κἀκεῖ Και αφού τον βρήκαν του λένε ότι όλοι τον ζητούν προσηύχετο. αλλά 43 καὶ ἐμβριμησάμενος αὐτῷ πήγαινε δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε εὐθέως ἐξέβαλεν αὐτόν καὶ για τον καθαρισμό σου αυτά που καθόρισε ο Μωυσής .}).

ιβ΄1-8. ἀλλ’ ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ Αυτός όμως μόλις βγήκε άρχισε να διαλαλεί πολλά ἱερεῖ καὶ προσένεγκε πε-ρὶ τοῦ και να διαφημίζει τη θεραπεία του. 44 Ὅρα μηδενὶ μηδὲν εἴπῃς. τους Ιουδαίους). 23-28 Παραπομπές στην Αγία Γραφή Στίχοι 1-12: Λουκά ε΄17-26. θ΄9-13. Μτθ.Λεξικό λέγει αὐτῷ· σαν μαρτυρία σου σ’ αυτούς (ενν. διαφημίζειν τὸν λόγον. πόλη. ώστε να μη μπορεί καθαρισμοῦ σου ἃ προσέταξε πια αυτός (ενν. θ΄1-8. Η θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ Η εκλογή του Ματθαίου ως μαθητή του Κυρίου Η νηστεία Η αργία του Σαββάτου στ. 13-17 στ. Στίχος 26: Α΄ Βασιλειών κα΄1-6 (το γεγονός με τους άρτους του Δαβίδ). ἀλλ’ ἔξω ἐν ἐρήμοις τόποις ἦν· καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν πάντοθεν. 3. Στίχοι 13-17: Λουκά ε΄27-32. ο Ιησούς) να μπει φανερά σε καμία Μωϋσῆς. ὥστε μηκέτι αὐτὸν δύνασθαι φανερῶς εἰς πόλιν εἰσελθεῖν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Κι εκεί 45 ὁ δὲ ἐξελθὼν ἤρξατο (αλλά ακόμα κι εκεί) έρχονταν προς αυτόν από κηρύσσειν πολλὰ καὶ παντού. 4. 1-12 στ. Στίχοι 23-28: Λουκά στ΄1-5. σε έρημους τόπους. . Α. Κεφάλαιο β΄ (2ο) Ενότητες δευτέρου κεφαλαίου 1. 2. θ΄14-17. Μτθ. Μτθ. Στίχοι 18-22: Λουκά ε΄33-39. Μτθ.16 Κων. αλλά έμενε έξω. 18-22 στ. εἰς μαρτύριον αὐτοῖς.

17 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό

Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες
β΄ 1-12: Κυριακή Β΄ Νηστειών. β΄ 23-28: Σάββατο Α΄ Νηστειών (μαζί και το γ΄1-5).

1 Καὶ εἰσῆλθε πάλιν εἰς Και μπήκε πάλι στην πόλη της Καπερναούμ μετά από Καπερναοὺμ δι’ ἡμερῶν καὶ μέρες και ακούστηκε (διαδόθηκε) ότι βρίσκεται σε ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι. κάποιο σπίτι. 2 καὶ εὐθέως συνήχθησαν Και αμέσως μαζεύτηκαν (τόσοι) πολλοί, ώστε να μη πολλοὶ, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει χωράει κανέναν (άλλο), ούτε μπροστά στην πόρτα, και τους κήρυττε (δίδασκε) το λόγο του Θεού. αὐτοῖς τὸν λόγον. 3 καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν Και έρχονται (κάποιοι) προς το μέρος του παραλυτικὸν φέροντες, κουβαλώντας έναν παράλυτο τον οποίο σήκωναν τέσσερις (ενν. άνδρες). αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων. 4 καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι Και επειδή δε μπορούσαν να πλησιάσουν σ’ αυτόν αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, (Κύριο), εξαιτίας του πλήθους, αφαίρεσαν τη στέγη ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου που υπήρχε και ανοίγοντας (δημιουργώντας ένα ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν άνοιγμα) κατεβάζουν (με σχοινιά) το κρεβάτι, πάνω κράβαττον ἐφ’ ᾧ ὁ παραλυτικὸς στο οποίο ήταν κατάκοιτος ο παράλυτος. κατέκειτο. Βλέποντας ο Ιησούς την πίστη τους λέει στον 5 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν παράλυτο: «παιδί μου, σου συγχωρούνται όλες αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· οιαμαρτίες σου.» (Το είπε ο Κύριος βλέποντας την Τέκνον, ἀφέ-ωνταί σοι αἱ πράξη τους να επιβεβαιώνει την μεγάλη τους πίστη). ἁμαρτίαι σου. Κάποιοι απ’ τους γραμματείς* ήταν εκεί καθισμένοι 6 ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ και σκέφτονταν από μέσα τους (συλλογίζονταν με το διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις μυαλό τους).

18 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό αὐτῶν· 7 Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ Γιατί αυτός λέει τέτοιες βλασφημίες (ότι δηλαδή βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι συγχωρεί αμαρτίες); Ποιος μπορεί να συγχωρεί ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός; αμαρτίες, παρά μόνον ένας , ο Θεός; 8 καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς Και αμέσως μόλις ο Ιησούς κατάλαβε με το πνεύμα τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως του (το φωτισμένο θεϊκό Του) ότι έτσι αυτοί αὐτοὶ δια-λογίζονται ἐν ἑαυτοῖς σκέφτονται τους είπε: «Γιατί κάνετε αυτές τις σκέψεις εἶπεν αὐτοῖς· Τί ταῦτα διαλοστις καρδιές σας(μέσα σας);» γίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 9 τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν Τι είναι ευκολότερο; Να πω στον παράλυτο σου τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σου χαρίζονται (συγχωρούνται) οι αμαρτίες ή να πω, σήκω αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ και πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα;» περιπάτει; 10 ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν «Για να μάθετε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου να αφήνει (ενν. συγχωρεί) αμαρτίες επί της γης», λέει ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας στον παράλυτο : λέγει τῷ παραλυ-τικῷ· 11 Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν «Σε σένα λέω (μιλάω), σήκω και πάρε το κρεβάτι σου κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν και πήγαινε στο σπίτι σου.» οἶκόν σου. Και σηκώθηκε αμέσως, και αφού πήρε το κρεβάτι του βγήκε (απ’ το σπίτι) μπροστά απ’ όλους (τα βλέμματα όλων), με αποτέλεσμα να εκπλαγούν όλοι και να δοξάζουν το Θεό λέγοντας ότι τέτοιο (πράγμα) ποτέ δεν είδαμε. Και βγήκε πάλι (απ’ την Καπερναούμ) προς τη 13 Καὶ ἐξῆλθε πάλιν παρὰ τὴν θάλασσαν· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος θάλασσα (λίμνη της Γαλιλαίας). Και όλος ο κόσμος ἤρχετο πρὸς αὐτόν, καὶ έρχονταν προς αυτόν και τους δίδασκε. ἐδίδασκεν αὐτούς. 14 καὶ παράγων εἶδε Λευῒν τὸν Και καθώς περνούσε (περπατούσε) είδε τον Λευΐ το τοῦ Ἁλφαίου, καθήμενον ἐπὶ τὸ γιο του Αλφαίου να κάθεται στο τελωνείο (να τελώνιον, καὶ λέγει αὐτῷ· εισπράττει φόρους) και λέει σ’ αυτόν: «Ακολούθησέ Ἀκολούθει μοι. καὶ ἀναστὰς με.» Και ο Λευΐ αφού σηκώθηκε τον ακολούθησε. ἠκολούθησεν αὐτῷ. 12 καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἐναντίον πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι Οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν. 15 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακεῖσθαι αὐτὸν ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ συ-νανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ἦσαν γὰρ πολλοί, καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ. Και ενώ κάθονταν (ο Κύριος) στο σπίτι του (Λευΐ), πολλοί τελώνες* και αμαρτωλοί κάθονταν στο ίδιο τραπέζι με τον Ιησού και τους μαθητές του , γιατί ήταν πολλοί αυτοί που τον ακολούθησαν.

16 καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Και οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι όταν είδαν αυτόν Φαρισαίοι ἰδόντες αὐτὸν να τρώει με τους τελώνες και τους αμαρτωλούς έλεγαν ἐσθίοντα μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ στους μαθητές του: «Γιατί (ο δάσκαλός σας) τρώει και

19 Κων. Α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις - Λεξικό ἁμαρτωλῶν ἔλεγον τοῖς πίνει με τους τελώνες και τους αμαρ-τωλούς;» μαθηταῖς αὐτοῦ· Τί ὅτι μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρ-τωλῶν ἐσθίει καὶ πίνει; Και όταν τους άκουσε ο Ιησούς τους λέει: «Δεν έχουν 17 καὶ ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς λέγει ανάγκη οι ισχυροί (υγιείς) από γιατρό, αλλά οι αὐτοῖς· Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ άρρωστοι. Δεν ήρθα να καλέσω δικαίους (ενν. εκείνους ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ’ οἱ κακῶς ἔχοντες· οὐκ ἦλθον καλέσαι που νομίζουν ότι είναι δίκαιοί), αλλά αμαρτωλούς σε δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλούς εἰς μετάνοια. μετάνοιαν. Και ήταν (τότε η περίοδος) που οι μαθητές του Ιωάννη 18 Καὶ ἦσαν οἱ μαθηταὶ (του Βαπτιστή) και οι Φαρισαίοι νήστευαν (κατά Ἰωάννου καὶ οἱ τῶν Φαρισαῖων παράδοση). Και έρχονται κάποιοι και του λένε: «Γιατί νηστεύοντες. καὶ ἔρχονται καὶ οι μαθητές του Ιωάννη και οι Φαρισαίοι νηστεύουν, λέγουσιν αὐτῷ· Διατί οἱ μαθηταὶ ενώ οι δικοί σου μαθητές δε νηστεύουν;» Ἰωάννου καὶ οἱ τῶν Φαρισαίων νηστεύουσιν, οἱ δὲ σοὶ μαθηταὶ οὐ νηστεύουσι; Και είπε σ’ αυτούς ο Ιησούς: «Μήπως μπορούν οι 19 καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ καλεσμένοι του γάμου (μπράτιμοι), όταν ο γαμπρός νυμφῶνος, ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετ’ είναι μαζί τους να νηστεύουν; Όσο χρόνο έχουν μαζί αὐτῶν ἐστι, νηστεύειν; ὅσον τους το νυμφίο (γαμπρό) δεν μπορούν να νηστεύουν. χρόνον μεθ’ ἑαυτῶν ἔχουσι τὸν νυμφίον, οὐ δύνανται νηστεύειν. 20 ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ’ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. 21 οὐδεὶς ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνάφου ἐπιρράπτει ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ· εἰ δὲ μήγε, αἴρει τὸ πλήρωμα αὐτοῦ, τὸ καινὸν τοῦ παλαιοῦ, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. Θα έρθουν όμως μέρες, όταν αρπαχτεί (φύγει) απ’ αυτούς ο νυμφίος* και τότε θα νηστέψουν εκείνες τις μέρες (ενν. μετά τη σταυρική θυσία του Κυρίου).

Κανείς δε ράβει μπάλωμα από καινούριο ύφασμα πάνω σε παλιό ρούχο, γιατί είδ’ άλλως το συμπλήρωμα το καινούριο (το μπάλωμα δηλαδή) τραβάει το παλιό (ρούχο) και το σκίσιμο γίνεται χειρότερο. (Ενν. ο Κύριος ότι η νέα διδασκαλία δεν μπορεί να προσαρμοστεί στους φθαρμένους τύπους των Φαρισαίων.) 22 καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μή, Και κανείς δε βάζει καινούριο κρασί (μούστο) σε παλιά ῥήσσει ὁ οἶνος ὁ νέος τοὺς ασκιά, γιατί αλλιώς το νέο κρασί θα σκίσει τα ασκιά ἀσκούς, καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ και θα χυθεί, ενώ τα ασκιά θα καταστραφούν. Αλλά το οἱ ἀσκοί ἀπολοῦνται· ἀλλὰ νέο κρασί πρέπει να το βάζουμε σε καινούρια ασκιά.» οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινούς βλετέον. 23 Καὶ ἐγένετο παραπο- Και συνέβη να διασχίσει κάποιο Σάββατο κάποια ρεύεσθαι αὐτὸν ἐν τοῖς σάβ-βασι σπαρμένα χωράφια και άρχισαν οι μαθητές του ν’ διὰ τῶν σπορίμων, καὶ ἤρξαντο οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὁδὸν ποιεῖν ανοίγουν δρόμο, κόβοντας και τρώγοντας τα στάχυα. τίλλοντες τοὺς στάχυας. Και οι Φαρισαίοι έλεγαν: «Κοίτα τι κάνουν (οι μαθητές

Λεξικό 24 καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον σου) ενώ είναι Σάββατο.» καὶ ἔδωκε καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ οὖσι; και τους έλεγε (σαν συμπέρασμα): «Το Σάββατο έγινε 27 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Τὸ για τον άνθρωπο. Και αυτός τους απαντούσε: «Ποτέ ας δε διαβάσατε τι 25 καὶ αὐτὸς ἔλεγεν αὐτοῖς· έκανε ο Δαβίδ* όταν είχε (βρέθηκε σε) ανάγκη και Οὐδέποτε ἀνέγνωτε τί ἐποίησε πείνασε αυτός και εκείνοι που ήταν μαζί του. 6. 28-30 στ. 20-27 στ. οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ ξερού εξωτερικού τύπου. Η θεραπεία του ανθρώπου με το ξηρό χέρι Άλλες θεραπείες κοντά στη λίμνη Γεννησαρέτ Η εκλογή των δώδεκα Αποστόλων Βολές κατά του Ιησού για συνέργεια σατανική Η βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος Οι πραγματικοί «συγγενείς» του Κυρίου στ. Δαυῒδ ὅτε χρείαν ἔσχε καὶ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ (Δεν γνωρίζετε) ότι μπήκε στον οίκο του Θεού .20 Κων.) σάββασιν ὃ οὐκ ἔξεστι. τότε αὐτοῦ; που ήταν αρχιερέας ο Αβιάθαρ*. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 1-6 στ. αυτούς τους οποίους ἀρχιερέως καὶ τοὺς ἄρτους τῆς (άρτους) δεν έπρεπε (κανείς να φάει) παρά μόνο οι προθέσεως ἔφαγεν. 3. σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον (Αλλιώς: ο άνθρωπος δεν πρέπει να είναι δούλος ενός ἐγένετο. ιβ΄9-14. 2. όχι ο άνθρωπος για το Σάββατο. οὓς οὐκ ιερείς. κάτι που δεν πρέπει. 7-12 στ.» ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου. 31-35 Παραπομπές στην Αγία Γραφή Στίχοι 1-6: Μτθ. και τους άρτους (τα 26 πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ ἐπὶ Ἀβιάθαρ ψωμιά) της προθέσεως έφαγε. 4. και έδωσε (να φάνε) και σ’ αυτούς που ήταν ἔξεστι φαγεῖν εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσι.) σάββατον· Ώστε ο Υιός του ανθρώπου είναι κύριος και του 28 ὥστε κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ Σαββάτου. Κεφάλαιο γ΄ (3ο) Ενότητες τρίτου κεφαλαίου 1. Α.» (Ενν. 5. μαζί του. 13-19 στ. Λουκά στ΄6-11. αὐτῷ· Ἴδε τί ποιοῦσιν ἐν τοῖς ότι βεβηλώνουν το Σάββατο. .

οι Φαρισαίοι ενν.21 Κων. 2 καὶ παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς Και πρόσεχαν (με εχθρική διάθεση. ιβ΄46-50. ιβ΄31-32. δ΄24-25. μαζί με β΄23-28: Σάββατο Α΄ Νηστειών. 5 καὶ περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετ’ ὀργῆς. της συναγωγής).) σάββασι θεραπεύσει αὐτόν. κατηγορήσουν. για να τον κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. 1 Καὶ εἰσῆλθε πάλιν εἰς τὴν Και μπήκε πάλι στη συναγωγή* όπου (και) ήταν εκεί συναγωγήν· καὶ ἦν ἐκεῖ ένας άνθρωπος που είχε ξεραμένο (παράλυτο) το χέρι.Λεξικό Στίχοι 7-12: Λουκά στ΄17-19. Και αφού κοίταξε (τους) γύρω του με οργή 28. ι΄1-4. Μτθ. Στίχοι 28-30: Μτθ. ἄνθρωπος ἐξηραμμένην ἔχων τὴν χεῖρα. 4 καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἔξεστιν τοῖς σάββασιν ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι; ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀποκτεῖναι; οἱ δὲ ἐσιώπων. 3 καὶ λέγει τῷ ἀνθρώπῳ τῷ Και λέει στον άνθρωπο που είχε ξεραμένο το χέρι: ἐξηραμμένην ἔχοντι τὴν χεῖρα· «Σήκω (και έλα) εδώ στη μέση (ενν. Μτθ. Α. λέει στον άνθρωπο: «Άπλωσε το χέρι . Στίχοι 31-35: Λουκά η΄19-21. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Μτθ. Να σώσεις μια ζωή ή να τη σκοτώσεις.» Αυτοί έμειναν σιωπηλοί. ιβ΄24-26. Στίχοι 20-27: Λουκά ια΄15-22. θ΄34. Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες γ΄1-5. Στίχοι 13-19: Λουκά στ΄12-16. Μτθ. συλλυπούμενος ἐπὶ 2 Και λέει σ’ αυτούς: «Επιτρέπεται (πρέπει) κατά τη διάρκεια του Σαββάτου να κάνεις καλό ή να κάνεις κακό. Λουκά ιβ΄10. λυπημένος για την πώρωση (αμετανοησία) της καρδιάς τους.» Ἔγειρε εἰς τὸ μέσον. ἵνα μήπως τον θεραπεύσει το Σάββατο.

πλῆθος πολύ. 15 καὶ ἔχειν ἐξουσίαν .Τ. τὴν χεῖρά σου.]) Και ανεβαίνει στο βουνό και προσκαλεί αυτούς που ο 13 Καὶ ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος.22 Κων. σου. ἵνα ὦσι για να τους στείλει να κηρύξουν. επειδή Ἰδουμαίας καὶ πέραν τοῦ άκουσαν αυτά που έκανε. 9 καὶ εἶπε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ πλοίο γι’ αυτόν.[Π.» Και το άπλωσε και έγινε (πάλι) καλά το χέρι του. την Ιδουμαία* και από την περιοχή πέρα (ανατολικά) 8 καὶ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας καὶ ἀπὸ απ’ τον Ιορδάνη* και (οι κάτοικοι) απ’ τα περίχωρα της Ἱεροσολύμων καὶ ἀπὸ τῆς Τύρου* και της Σιδώνας*. καὶ προσκαλεῖται οὓς ἤθελεν αὐτός. φανερώσουν. καὶ ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν. εξαιτίας του όχλου. καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ Και αφού βγήκαν οι Φαρισαίοι (απ’ τη συναγωγή) ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη. Α.Ν. προσέπιπτον αὐτῷ Θεού. μεγάλο πλήθος. (Πρώτον γιατί δεν είχε έρθει η ώρα να 12 καὶ πολλὰ ἐπετίμα αὐτοῖς ἵνα αποκαλυφθεί πλήρως ο Κύριος και δεύτερον γιατί δεν μὴ φανερὸν αὐτὸν ποιήσωσι. όταν τον έβλεπαν. μέρος του). εὐθέως μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν συμβούλιον ἐποίουν κατ’ αὐτοῦ.Λεξικό τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν. ὅταν αὐτὸν φώναζαν δυνατά λέγοντας ότι εσύ είσαι ο υιός του ἐθεώρουν. θάλασσαν· καὶ πολὺ πλῆθος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἠκολούθησαν και από την Ιουδαία* και από τα Ιεροσόλυμα και από αὐτῷ. μετ’ αὐτοῦ καὶ ἵνα ἀποστέλλῃ και να έχουν εξουσία να θεραπεύουν τις αρρώστιες και αὐτοὺς κηρύσ-σειν να βγάζουν τα δαιμόνια. 11 καὶ τὰ πνεύματα τὰ έπεφταν μπροστά του (προσκυνώντας Τον) και ἀκάθαρτα. Και ο Ιησούς αναχώρησε μαζί με τους μαθητές του ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι. ίδιος ήθελε και πήγαν σ’ αυτόν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 10 πολλοὺς γὰρ ἐθερά-πευσεν. καὶ ἐξέτεινε. καὶ ἔκραζον λέγοντα ὅτι Σὺ εἶ ὁ Και πολύ τα επιτιμούσε (μάλωνε) αυτά για να μην τον υἱὸς τοῦ Θεοῦ. λέγει τῷ ἀνθρώπῳ· Ἔκτεινον υγιές όπως και το άλλο. Και έκανε (διάλεξε) δώδεκα για να είναι μαζί του και 14 καὶ ἐποίησε δώδεκα. ἀκούσαντες ὅσα ἐποίει. για να μην τον ἵνα πλοιάριον προσκαρτερῇ συνθλίβει (ο κόσμος). αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον. ἦλθον Και είπε στους μαθητές του να παραμείνει ένα μικρό πρὸς αὐτόν. ήρθε προς αυτόν (προς το Ἰορδάνου καὶ οἱ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα. ώστε έπεφταν πάνω του για να τον ακουμπήσουν όσοι ὥστε ἐπιπίπτειν αὐτῷ ἵνα αὐτοῦ υπέφεραν. μπορούσαν δαίμονες να κηρύξουν την θεότητα του Κυρίου. ἅψωνται ὅσοι εἶχον μάστιγας· Και τα ακάθαρτα πνεύματα. αμέσως μαζί με τους Ηρωδιανούς* έκαναν συμβούλιο 6 καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι εναντίον του με σκοπό να τον σκοτώσουν. 7 Καὶ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησε μετὰ προς τη θάλασσα (λίμνη της Τιβεριάδας* ή Γαλιλαίας) τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς τὴν και πολύς λαός από την Γαλιλαία τον ακολούθησε. ἵνα μὴ θλίβωσιν αὐτόν· (Μαζεύονταν τόσος κόσμος) γιατί θεράπευσε πολλούς.

παραβολές : «Πώς μπορεί (ή πώς είναι δυνατόν) ο 23 καὶ προσκαλεσάμενος αὐτοὺς Σατανάς να βγάλει έξω τον Σατανά. εάν δε δέσει πρώτα τον . 16 καὶ ἐπέθηκεν ὄνομα τῷ και (εξέλεξε ακόμα μαθητές ακόμα) τον Ιάκωβο. ἀλλὰ τέλος ἔχει. δύνασθαι αὐτοὺς μηδὲ ἄρτον φαγεῖν. Κανείς δε μπορεί μπαίνοντας στο σπίτι του ισχυρού να 27 οὐδεὶς δύναται τὰ σκεύη τοῦ αρπάξει τα πράγματά του. αλλά θα πάρει ἑαυτὸν καὶ μεμέρισται. οὐ δύναται σταθῆναι ἡ οἰκία ἐκείνη. μερισθῇ. οὐ δύναται σταθῆναι ἡ Και αν μια οικογένεια διασπαστεί. οὐ τέλος (θα σβήσει). καὶ ὅτι ἐν δαιμόνων βγάζει τους δαίμονες. μερισθῇ. Και όταν άκουσαν (όλα αυτά για το Χριστό) οι δικοί του 21 καὶ ἀκούσαντες οἱ παρ’ (συγγενείς). ο οποίος και παρέδωσε Κανανίτην αυτόν (στους εχθρούς του). ὥστε μὴ να φάνε (ακόμα και) ψωμί. δε ἐκβάλλειν; 24 καὶ ἐὰν βασιλεία ἐφ’ ἑαυτὴν μπορεί να σταθεί εκείνο το βασίλειο. 19 καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώτην. Και αν ο Σατανάς σηκώθηκε εναντίον του εαυτού του 26 καὶ εἰ ὁ σατανᾶς ἀνέστη ἐφ’ και διασπάστηκε. του Ζεβεδαίου και τον Ιωάννη τον αδελφό του Ιακώβου 17 καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ και έδωσε σ’ αυτούς το όνομα Βοανεργές. Και οι γραμματείς που είχαν βγει από τα Ιεροσόλυμα* 22 καὶ οἱ γραμματεῖς οἱ ἀπὸ έλεγαν ότι έχει (μέσα του) τον Βεελζεβούλ* (συνεργός Ἱεροσολύμων καταβάντες ἔλεγον δηλαδή του Σατανά) και ότι μέσω του άρχοντα των ὅτι Βεελζεβοὺλ ἔχει. Α. ἐν παραβολαῖς ἔλεγεν αὐτοῖς· Πῶς δύναται σατανᾶς σατανᾶν Και αν ένα βασίλειο διασπαστεί σε (αντίπαλα) μέρη. ώστε να μη μπορούν (να βρουν ευκαιρία) ούτε συνέρχεται πάλιν ὄχλος. που Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν σημαίνει: «γιοι της βροντής». βγήκαν να τον πιάσουν (να τον αὐτοῦ ἐξῆλθον κρατῆσαι αὐτόν· σταματήσουν) γιατί έλεγαν ότι ταράχτηκε ο νους του. 20 Καὶ ἔρχονται εἰς οἶκον· καὶ πλήθος. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ἀδελφὸν τοῦ Ἰακώβου· καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὀνόματα Και τον Ανδρέα και το Φίλιππο* και το Βαρθολομαίο* Βοανεργές.23 Κων. η οικογένεια). δεν μπορεί να σταθεί. τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων Και αφού τους προσκάλεσε αυτούς τους έλεγε με ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. ὅ ἐστιν υἱοὶ βροντῆς· και το Ματθαίο και το Θωμά* και τον Ιάκωβο* το γιο 18 καὶ Ἀνδρέαν καὶ Φίλιππον του Αλφαίου και το Θαδδαίο* και το Σίμωνα* τον καὶ Βαρθολομαῖον καὶ Κανανίτη Ματθαῖον καὶ Θωμᾶν καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ἁλφαίου καὶ Θαδδαῖον καὶ Σίμωνα τὸν και τον Ιούδα* τον Ισκαριώτη. ὃς Και έρχονται σε (ένα) σπίτι και μαζεύεται πάλι καὶ παρέδωκεν αὐτόν.Λεξικό θεραπεύειν τὰς νόσους ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια· καὶ Και έδωσε νέο όνομα στο Σίμωνα: Πέτρος. δε μπορεί να σταθεί βασιλεία ἐκείνη· 25 καὶ ἐὰν οἰκία ἐφ’ ἑαυτὴν το σπίτι εκείνο (ενν. δύναται σταθῆναι. γιο Σίμωνι Πέτρον. ἔλεγον γὰρ ὅτι ἐξέστη.

Και απάντησε σ’ αυτούς λέγοντας: «Ποιος (ποια) είναι 33 καὶ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λέγων· η μητέρα μου και ποιοι είναι οι αδελφοί μου. αὐτοῦ διαρπάσαι. Και του είπαν: 32 καὶ ἐκάθητο περὶ αὐτὸν «Να η μητέρα σου και οι αδελφοί σου έξω. έργα του Κυρίου στο Σατανά {Β.24 Κων. οὐκ ἔχει (στην ώρα) της αιώνιας κρίσης. οὗτος ἀδελφός μου Πεντηκοστή και τους πιστούς που είναι μεταξύ τους καὶ ἀδελφή μου καὶ μήτηρ ἐστί.}) Έρχονται λοιπόν η μητέρα του και τα αδέλφια του 1 και αφού στάθηκαν έξω (απ’ το σπίτι) έστειλαν κάποιον 31 ἔρχονται οὖν ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ. ἐὰν μὴ πρῶτον τὸν ἰσχυρὸν δήσῃ. καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ διαρπάσει. ἀλλ’ ἔνοχός ἐστιν αἰωνίου κρίσεως· (Και όλα αυτά τα είπε) επειδή έλεγαν : « Έχει πνεύμα 30 ὅτι ἔλεγον. τοὺς περὶ αὐτὸν καθημένους λέγει· Ἴδε ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ Γιατί όποιος κάνει το θέληματου Θεού αυτός είναι ἀδελφοί μου· αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου.» ὄχλος· εἶπον δὲ αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἔξω ζητοῦσί σε.» Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου ἢ οἱ ἀδελφοί μου; Και αφού κοίταξε ολόγυρα αυτούς που κάθονταν γύρω 34 καὶ περιβλεψάμενος κύκλῳ του λέει: «Να η μητέρα μου και οι αδελφοί μου.» (αποδίδοντας από πνευματική πώρωση τα ἀκάθαρτον ἔχει. (αυτός) βλασφημήσωσιν· 29 ὃς δ’ ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸ δε θα έχει ποτέ συγχώρεση αλλά (θα) είναι ένοχος Πνεῦμα τὸ ἅγιον.) Κεφάλαιο δ΄ (4ο) Ενότητες τετάρτου κεφαλαίου 1 . Και κάθονταν γύρω του πολύς κόσμος. ἀνθρώπων τὰ ἁμαρτήματα καὶ αἱ βλασφημίαι ὅσας ἐὰν όμως όποιος βλασφημήσει το Πνεύμα το Άγιο. έχοντας τον ίδιο πατέρα. ἑστῶτες ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν φωνοῦντες αὐτόν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .» (Εδώ ο 35 ὃς γὰρ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα Κύριος εννοεί την Εκκλησία που θα ιδρυθεί την τοῦ Θεοῦ. σε ζητούν. Α. Αλήθεια σας λέω ότι όλα θα συγχωρεθούν στους 28 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πάντα ανθρώπους τα αμαρτήματα και οι βλασφημίες. ἄφεσιν εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ἔξω να τον φωνάξει.Λεξικό ἰσχυροῦ εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν ισχυρό και τότε θα λεηλατήσει το σπίτι του. όσες ἀφεθήσεται τοῖς υἱοῖς τῶν τυχόν πούνε. το Θεό. Πνεῦμα ακάθαρτο.Π. αδέλφια .

σπείρων σπεῖραι. 30-34 στ. Και όλος ο κόσμος βρίσκονταν (προσέχοντας τον Κύριο) κοντά στη λίμνη. καὶ ἔλεγεν Και τους δίδασκε με παραβολές* πολλά.Λεξικό 1. 34 Στίχοι 35-41: Μτθ. Α. Το λυχνάρι και το δίδαγμά του Η παραβολή του φυτρώματος του σπόρου 4. στην ξηρά (όχθη). ὥστε αὐτὸν ἐμβάντα εἰς τὸ πλοῖον καθῆσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἦσαν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Η παραβολή του σπορέως 2. 4 καὶ ἐγένετο ἐν τῷ σπείρειν ὃ μὲν ἔπεσεν ἐπὶ τὴν ὁδόν. 1-20 στ. ε 15. η΄18. Μτθ. 35-41 Παραπομπές στην Αγία Γραφή Στίχοι 1-20: Μτθ. 26-29 στ. ζ΄2 Στίχος 25: Λουκ. 21-25 στ. και τους έλεγε (ανάμεσα στα άλλα) στη διδασκαλία του: αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· 3 Ἀκούετε· ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ «Ακούτε ! Να βγήκε ο σπορέας (γεωργός) να σπείρει. ώστε (να αναγκαστεί) να μπει στο πλοίο και να καθίσει σ’ αυτό μέσα στη θάλασσα. Ο Ιησούς ηρεμεί τη θάλασσα στ. ια΄15 Στίχος 24: Λουκάς στ΄38. ι΄26. Η παραβολή του κόκκου του σιναπιού 5. ιγ΄12 Στίχοι 30-34: Λουκ. καὶ Και την ώρα που έσπερνε. η΄23-27. ιγ΄1-23. άλλος (σπόρος) έπεσε πάνω . Λουκάς η΄4-15 Στίχοι 21-23: Λουκάς η΄16-17. Μτθ. ιγ΄31-32. ιγ΄18-19. Μτθ. Λουκ. η΄22-25 1 Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θαλασ-σαν· καὶ συνήχθη πρὸς αὐτὸν ὄχλος πολύς. Μτθ. 2 καὶ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς πολλά.25 Κων. Και πάλι άρχισε να διδάσκει κοντά στη θάλασσα (λίμνη) και μαζεύτηκε κοντά του τόσος πολύς λαός.

όλα γίνονται (λέγονται) με παραβολές (συμβολικές διδασκαλίες του 12 ἵνα βλέποντες βλέπωσι καὶ Κυρίου).Λεξικό ἦλθον τὰ πε-τεινὰ καὶ κατέφαγεν στο δρόμο και ήρθαν τα πουλιά και τον κατέφαγαν. σπέρνει το λόγο (του Θεού).}). αὐτό· 5 καὶ ἄλλο ἔπεσεν ἐπὶ τὸ πετρῶδες. καὶ ὅταν ἀκούσωσιν εὐθὺς Οι σπόροι που έπεσαν στο δρόμο είναι αυτοί στους ἔρχεται ὁ σατανᾶς καὶ αἴρει τὸν οποίους σπέρνεται ο λόγος. Σ’ εκείνους όμως πάντα γίνεται.χάρισμα βασιλείας τοῦ Θεοῦ· ἐκείνοις δὲ για την καλή σας διάθεση) το να γνωρίζετε τα τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς τὰ μυστήρια της βασιλείας του Θεού. μὴ ἴδωσι. καὶ πῶς πάσας τὰς παραβολὰς παραβολή αυτή. καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ρίζα ξεράθηκε. κάηκε και επειδή δεν είχε ἐκαυματίσθη. 2 3 .26 Κων.θ.Κ. 6 ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος μόλις όμως ανέτειλε ο ήλιος. γνώσεσθε; 14 ὁ σπείρων τὸν λόγον σπείρει. και ενώ ακούνε με τα (σωματικά) αυτιά ἐπιστρέψωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς τους . ῥίζαν ἐξηράνθη· 7 καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς Και άλλος (σπόρος) έπεσε (ανάμεσα) στα αγκάθια και ἀκάνθας.» 13 καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὐκ οἴδατε Και λέγει σ’ αυτούς: «Δεν γνωρίζετε (καταλάβατε) την τὴν παραβολὴν ταύτην. και τους συγχωρηθούν οι αμαρτίες τους3. καὶ καρπὸν οὐκ ἔδωκε· 8 καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν καλήν καὶ ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ αὐξανόμενα. Και άλλο έπεσε στο καλό το έδαφος και έδωσε καρπό που ψήλωνε και αυξανόταν και έβγαζε τριάντα και εξήντα και εκατό φορές (περισσότερο καρπό). καὶ εὐθέως ἐξα-νέτειλε είχε πολύ χώμα και αμέσως βλάστησε γιατί δεν ήταν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς. Και τους έλεγε: «Όποιος έχει αυτιά να ακούει . ακούει . ας 2 10 Ὃτε δὲ ἐγένετο κατὰ μόνας. που δεν πολλήν. Αυτός που σπέρνει. 15 οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παρὰ τὴν ὁδὸν ὅπου σπείρεται ὁ λόγος. που ήταν μαζί του και οι δώδεκα (μαθητές) για την 11 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὑμῖν παραβολή. (ενν.» ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ περὶ αὐτὸν Όταν ήταν μόνος (έφυγε ο λαός). και καρπό δεν έδωσε. βαθύ το χώμα. μήποτε βλέπουν. και πώς θα καταλάβετε όλες (τις άλλες) παραβολές. καὶ ἀνέβησαν αἱ ανέβηκαν (μεγάλωσαν) τα αγκάθια και τον έπνιξαν ἄκανθαι καὶ συνέπνιξαν αὐτό. να μην καταλαβαίνουν. καὶ ἀκούοντες ώστε ενώ βλέπουν με τα (σωματικά) μάτια τους. και όταν (τον) ακούσουν. τον ρώτησαν αυτοί σὺν τοῖς δώδεκα τὴν παραβολήν. Α.» 9 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τους έξω (από το δικό σας κύκλο {Ι. να μη ἀκούωσι καὶ μὴ συνιῶσι. καὶ ἔφερεν ἓν τριάκοντα καὶ ἓν ἑξήκοντα καὶ ἓν ἑκατόν. τη σημασία της) δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς Και τους έλεγε: «σε σας έχει δοθεί (ως δώρο . ὅπου οὐκ εἶχε γῆν και άλλος έπεσε πάνω σε πετρώδες έδαφος. μην τυχόν μετανοήσουν τὰ ἁμαρτήματα.

ακούτε. Γιατί μ’ αυτό το ἀκούετε. ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε. ὡς ἂν Και τους έλεγε: «Έτσι μοιάζει η διδασκαλία του . να γίνει φανερό. οὐδὲ ἐγένετο Γιατί δεν υπάρχει κρυφό (πράγμα). 25 ὃς γὰρ ἂν ἔχῃ. είναι αυτοί που.) και θα προστεθεί και άλλο σε εσάς που ἀκούουσιν. αμέσως σκοντάφτουν (και ενν. τούτου καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου αλλά οι φροντίδες του αιώνος τούτου (κοσμικές) και η καὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι εξαπάτηση του πλούτου (επιθυμία για πλούτη) και οι εἰσπο-ρευόμεναι συμπνίγουσι υπόλοιπες επιθυμίες που μπαίνουν (στην καρδιά τὸν λόγον. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Θεού). δοθήσεται Διότι σ’ εκείνον που έχει (προσοχή) θα δοθεί αὐτῷ· καὶ ὃς οὐκ ἔχει. αλλά είναι προσωρινοί (ασταθείς).» 24 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Βλέπετε τί Και τους έλεγε: «Προσέχετε τι ακούτε. σκανδα-λίζονται. αμέσως με χαρά τον δέχονται. οἵτινες Και οι σπόροι που σπάρθηκαν στην καλή (εύφορη) γη. πέφτουν). 23 εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν. παρά (μόνο) για να ἀπόκρυφον. 18 καὶ οὗτοί εἰσιν οἱ εἰς τὰς ἀκάνθας σπειρόμενοι. φανερωθῇ. αφαιρεθεί κι αυτό που έχει. και γίνονται χωρίς 20 καὶ οὗτοί εἰσιν οἱ ἐπὶ τὴν γῆν καρπό. τους ) πνίγουν το (θείο) λόγο. καὶ ὃ ἔχει (περισσότερη γνώση) και σ’ αυτόν που δεν έχει. ας ακούει (ενν. τη ἀκουέτω. οἱ τὸν Και οι σπόροι που σπέρνονται στα αγκάθια είναι εκείνοι (εικονίζουν αυτούς) που ακούνε το λόγο (του λόγον ἀκούοντες. καὶ καρποφοροῦσιν ἓν τριάκοντα καὶ ἓν δέχονται και φέρουν καρπό τριάντα και εξήντα και εκατό (φορές περισσότερο απ’ τον ἑξήκοντα καὶ ἓν ἑκατόν. καὶ προσοχή ακούτε με τόση γνώση θα ανταμειφθείτε από προστεθήσεται ὑμῖν τοῖς το Θεό.Λεξικό λόγον τὸν ἐσπαρμένον ἐν ταῖς αμέσως έρχεται ο Σατανάς και σηκώνει (παίρνει) το καρδί-αις αὐτῶν. σπαρμένο στην καρδιά τους σπόρο (λόγο). ούτε υπάρχει κάτι μυστικό παρά μόνο για φανερόν. διδασκαλία Του). ἀλλὰ πρόσκαιροί εἰσιν· τους). εὐθὺς εδάφη. ενν. 19 καὶ αἱ μέριμναι τοῦ αἰῶνος Θεού). Α.» 26 Καὶ ἔλεγεν· Οὕτως ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. εὐθὺς έρθει κάποια θλίψη ή διωγμός εξαιτίας του λόγου (του Ευαγγελίου). τὴν καλὴν σπαρέντες. οἳ ὅταν Και οι σπόροι συνεπώς που σπέρνονται στα πετρώδη ἀκού-σωσι τὸν λόγον. ἀκούουσι τὸν λόγον καὶ συμβολίζουν αυτούς που ακούνε το λόγο και τον παραδέχονται. Αν κανείς έχει αυτιά για ν’ ακούει. καὶ ἄκαρπος γίνεται. όταν ακούνε το λόγο (του μετὰ χαρᾶς λαμβάνουσιν αὐτόν. μέτρο που μετράτε μ’ αυτό θα μετρηθείτε (με όση μετρη-θήσεται ὑμῖν. ἀλλ’ ἵνα ἔλθῃ εἰς φανερωθεί. 16 καὶ οὗτοι ὁμοίως εἰσὶν οἱ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπειρόμενοι. Έπειτα μόλις εἶτα γενομένης θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον. αρχικό σπόρο).» 21 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Μήτι ἔρχεται ὁ λύχνος ἵνα ὑπὸ τὸν Και τους έλεγε: «Μήπως μεταφέρεται το λυχνάρι για μόδιον τεθῇ ἢ ὑπὸ τὴν κλίνην; να τοποθετηθεί (να μπει) κάτω από το μόδι* ή κάτω οὐχ ἵνα ἐπὶ τὴν λυχνίαν ἐπιτεθῇ; απ’ το κρεβάτι. 17 καὶ οὐκ ἔχουσι ῥίζαν ἐν Και (αλλά) δεν έχουν ρίζα στον εαυτό τους (μέσα ἑαυτοῖς.27 Κων. θα του ἀρθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ. Δεν έρχεται (το φέρνουν) για να το 22 οὐ γάρ ἐστι κρυπτὸν ὃ ἐὰν μὴ τοποθετήσουν πάνω στο λυχνοστάτη.

ακροατές του) να ακούν (και να καταλαβαίνουν). μαθητές του. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . εἶτα στάχυν.Π. ἦν μετ’ αὐτοῦ. ώστε σχεδόν . ὃς ὅταν σπαρῇ ἐπὶ τῆς γῆς. 32 καὶ ὅταν σπαρῇ.» (Ενν. ὥστε ἤδη αὐτὸ έμπαιναν (μανιασμένα) μέσα στο πλοίο. καὶ ὁ σπόρος και κοιμάται και σηκώνεται κάθε μερόνυχτο (ενν. 36 καὶ ἀφέντες τὸν ὄχλον λίμνης. είναι μικρότερος από όλα τα σπόρια σπερμάτων ἐστὶ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς· της γης. Α. πρῶτον χόρτον. εὐθέως ἀποστέλλει τὸ δρέπανον.Λεξικό ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ Ευαγγελίου της βασιλείας του Θεού: σαν να ρίχνει τῆς γῆς.» τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. 27 καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγεί-ρηται νύκτα καὶ ἡμέραν.28 Κων. μετά το στάχυ και έπειτα πλήρως 29ὅταν δὲ παραδῷ ὁ καρπός. ενώ τα κύματα εἰς τὸ πλοῖον. καὶ ποιεῖ κλάδους μεγάλους. ένας άνθρωπος το σπόρο στη γη. γιατί έφτασε ο καιρός 30 Καὶ ἔλεγε· Πῶς ὁμοιώσωμεν του θερισμού. (βγάζει) το χορτάρι. πρώτα εἶτα πλήρη σῖτον ἐν τῷ στάχυϊ. ώστε να μπορούν να κατασκηνώσουν (να κάνουν τη φωλιά τους) στη σκιά του τα πουλιά του ουρανού. Με ένα κόκκο (σπόρο) σιναπιού. ὥστε δύνασθαι ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνοῦν. ἀναβαίνει καὶ γίνεται μεῖ-ζων πάντων τῶν λαχάνων. αλλά ιδιαιτέρως (όταν έμεναν μόνοι τους) εξηγούσε τα πάντα στους ἐπέλυε πάντα. Ή με ποια παραβολή να την παραβάλουμε αὐτὴν; (συγκρίνουμε).}) πολλαῖς ἐλάλει αὐ-τοῖς τὸν Και με τέτοιες πολλές παραβολές τους μιλούσε (τους λόγον. μεγαλώνει έτσι όπως αυτός (ο σπόρος) γνωρίζει. 37 καὶ γίνεται λαῖλαψ ἀνέμου μεγάλη. Ήταν μαζί μ’ αυτό και άλλα πλοία.) παραλαμβάνουσιν αὐτὸν ὡς ἦν Και αφού άφησαν (οι μαθητές) τον κόσμο. τὰ δὲ κύματα ἐπέβαλλεν Και γίνεται μια μεγάλη ανεμοθύελλα. γεωργός) στέλνει το δρεπάνι. αμέσως (ο ὅτι παρέστηκεν ὁ θερισμός. 31 ὡς κόκκον σινάπεως. 34 χωρὶς δὲ παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον· κατ’ ἰδίαν δὲ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Χωρίς παραβολή δεν τους κήρυττε. Όταν ο καρπός παραδοθεί (ωριμάσει). ο οποίος όταν μικρότερος πάντων τῶν φυτευτεί στη γη. 28 αὐτομάτη ἡ γῆ καρποφορεῖ. πήραν ἐν τῷ πλοίῳ· καὶ ἄλλα δὲ πλοῖα αυτόν (επιβίβασαν τον Κύριο) όπως ήταν στο πλοίο. βλαστάνῃ καὶ μη-κύνηται ὡς χωρίς να κάνει κάτι) και ο σπόρος βλασταίνει και οὐκ οἶδεν αὐτός. καθὼς ἠδύ-ναντο κήρυττε). ἢ ἐν τίνι παρα-βολῇ παραβάλωμεν Και έλεγε: «Πώς (με τι) να παρομοιάσουμε τη βασιλεία του Θεού. ανάλογα με την ικανότητα που είχαν (οι ἀκούειν. Και όταν φυτευτεί (και βλαστήσει) ανεβαίνει (μεγαλώνει) και γίνεται μεγαλύτερος από όλα τα λαχανικά και κάνει μεγάλα κλαδιά. Γιατί η γη καρποφορεί αυτόματα (μόνη της). στην αντίπερα όχθη της Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν.» (Μ΄ αυτούς του στίχους φαίνεται η εξάπλωση της Εκκλησίας του Θεού 33 Καὶ τοιαύταις παρα-βολαῖς στη γη. ανεπτυγμένο σιτάρι στο στάχυ. {Β. μόλις βράδιασε: «Ας περάσουμε απέναντι. 35 Καὶ λέγει αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὀψίας γενομένης· Και λέει σ’ αυτούς την ίδια μέρα.

Και φοβήθηκαν (θαύμαζαν) πολύ και έλεγαν μεταξύ λήλους· Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν. η΄28-34 Στίχοι 21-23 και 35-43: Λουκ. 40 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τί δειλοί ἐστε οὕτω; πῶς οὐκ ἔχετε Και λέει σ’ αυτούς: «Γιατί είστε τόσο δειλοί. Μτθ. Γιατί δεν πίστιν; έχετε πίστη. Η θεραπεία της αιμορροούσης (γυναίκας με στ. 49-56. θ΄20-22 Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες . 21-23. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α. Μτθ.35-43 3. Η ανάσταση της κόρης του Ιάειρου Στ2 στ.Λεξικό βυθίζεσθαι. καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. επέπληξε (μάλωσε) τον άνεμο και είπε στη θάλασσα: «Σώπασε.29 Κων. αυτό βυθιζόταν (ή κινδύνευε να βυθιστεί). η΄26-39. 38 καὶ ἦν αὐτὸς ἐπὶ τῇ πρύμνῃ ἐπὶ τὸ προσκε-φάλαιον καθεύδων· καὶ διε-γείρουσιν αὐτὸν καὶ λέγου-σιν αὐτῷ· Διδάσκαλε. 1-20 2. η΄41-42. η΄43-48. 23-26 Στίχοι 24-34: Λουκ.» 41 καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλ. Και εκείνος (ο Κύριος) βρισκόταν στην πρύμνη και κοιμόταν πάνω σ’ ένα προσκέφαλο.» ὑπακούουσιν αυτῷ; Κεφάλαιο ε΄ (5ο) Ενότητες του πέμπτου κεφαλαίου 1. οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα; 39 καὶ διεγερθεὶς ἐπετίμησε τῷ ἀνέμῳ καὶ εἶπε τῇ θαλάσσῃ· Σιώπα. Μτθ. θ΄18-19.» Και κόπασε (σταμάτησε) ο άνεμος και έγινε μεγάλη γαλήνη. καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. Και τον ξυπνούν και του λένε: «Διδάσκαλε. Η θεραπεία του δαιμονιζόμενου των Γεργεσηνών στ. πεφίμωσο. ὅτι τους: «Ποιος άραγε να είναι αυτός που ακόμα και ο καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θά-λασσα άνεμος και η θάλασσα τον υπακούνε. κλείσε το στόμα σου. 24-34 αιμορραγία) Παραπομπές στην Αγία Γραφή Στίχοι 1-20: Λουκ.» Και αφού σηκώθηκε. δε σ’ ενδιαφέρει το ότι χανόμαστε.

. μή με βασανίσῃς. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α.Λεξικό ε΄24-34. Σε εξορκίζω στο Θεό . πνεύματι ἀκαθάρτῳ. Γεργεσηνῶν. 6 ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ Όταν όμως είδε τον Ιησού από μακριά έσπευσε (έτρεξε) μακρόθεν ἔδραμε καὶ και τον προσκύνησε προσεκύνησεν αὐτὸν. καὶ οὔτε ἁλύσεσιν και ούτε με αλυσίδες μπορούσε κανείς να τον δέσει. στη χώρα των Γεργεσηνών*. οὐδεὶς ἠδύνατο αὐτὸν δῆσαι. καὶ διεσπάσθαι ὑπ’ αὐτοῦ τὰς ἁλύσεις καὶ τὰς πέδας συντετρῖφθαι. υιέ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου; ὁρκίζω του Θεού του Υψίστου. Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου) και Αγίας 1 Καὶ ἦλθον εἰς τὸ πέραν τῆς Και ήρθαν (πέρασαν) στην απέναντι όχθη της θαλάσσης εἰς τὴν χώραν τῶν θάλασσας (λίμνη). στις εορτές της Αικατερίνης (25 Νοεμβρίου). ακάθαρτο πνεύμα. 7 καὶ κράξας φωνῇ μεγάλῃ Και φωνάζοντας με δυνατή φωνή του λέει: «Ποια λέγει· Τί ἐμοὶ καὶ σοί. Ιησού. 5 καὶ διὰ παντὸς νυκτὸς καὶ Και πάντοτε. 2 καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ ἐκ τοῦ Και βγαίνοντας από το πλοίο αμέσως τον συνάντησε πλοίου εὐθέως ἀπή-ντησεν αὐτῷ ένας άνθρωπος (που ερχόταν) από τα μνημεία ἐκ τῶν μνημεί-ων ἄνθρωπος ἐν (νεκροταφείο) με πνεύμα ακάθαρτο. ήταν στα μνήματα και ἡμέρας ἐν τοῖς μνήμασι καὶ ἐν στα βουνά φωνάζοντας (ουρλιάζοντας) και τοῖς ὄρεσιν ἦν κράζων καὶ κατατραυματίζοντας τον εαυτό του μεν πέτρες (μιας κατακόπτων ἑαυτὸν λίθοις. 3 ὃς τὴν κατοίκησιν εἶχεν ἐν ο οποίος είχε την κατοικία του στα μνήματα (τάφους) τοῖς μνήμασι. καὶ οὐ-δεὶς ἴσχυεν αὐτὸν δαμάσαι· γιατί πολλές φορές τον είχαν δέσει με σιδερένια δεσμάκαι αλυσίδες και αυτός τις είχε σπάσει και τα δεσμά τα συνέτριψε (έσπασε) και κανένας δε μπορούσε να τον δαμάσει (ενν. μη με σε τὸν Θεόν. 4 διὰ τὸ αὐτὸν πολλάκις πέδαις καὶ ἁλύσεσι δεδέ-σθαι. ημερέψει). υἱὲ σχέση (υπάρχει) ανάμεσα σε μένα και σένα. βασανίσεις.30 Κων. που είχε πλήρως εξουσιαστεί από το Διάβολο). νύχτα και μέρα. Ἰησοῦ.» 8 ἔλεγε γὰρ αὐτῷ· Ἔξελθε τὸ πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον ἐκ τοῦ Γιατί (ο Ιησούς) του έλεγε: «Βγες.

15 καὶ ἔρχονται πρὸς τὸν Και έρχονται προς τον Ιησού και βλέπουν το Ἰησοῦν. μπούμε σ’ αυτά . τῆς χώρας. ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα. 17 καὶ ἤρξαντο παρακαλεῖν Και άρχισαν (οι κάτοικοι) να τον παρακαλούν να φύγει αὐτὸν ἀπελθεῖν ἀπὸ τῶν ὁρίων (πέρα) απ’ τα σύνορά τους.» 9 καὶ ἐπηρώτα αὐτόν· Τί ὄνομά Και τον ρωτούσε ο Ιησούς. δαιμονισθεὶς ἵνα μετ’ αὐτοῦ ᾖ. 10 καὶ παρεκάλει αὐτὸν πολλὰ Και τον παρακαλούσε πολύ να μην τους στείλει (ενν. για να Πέμψον ἡμᾶς εἰς τοὺς χοίρους. αὐτῶν. Και αμέσως ο Ιησούς τους το επέτρεψε 4.» ἐσμεν. Και όρμησε το κοπάδι προς το γκρεμό.» και σοι; καὶ ἀπεκρίθη λέγων· απάντησε λέγοντας: «Λεγεώνα* είναι το όνομά μου. δαιμονιζομένῳ καὶ περὶ τῶν χοίρων. τον 18 καὶ ἐμβαίνοντος αὐτοῦ εἰς τὸ παρακαλούσε αυτός που είχε δαιμονιστεί να είναι (να πλοῖον παρεκάλει αὐτὸν ὁ πάει) μαζί του.31 Κων. εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς· καὶ ἐξῆλθον ἰδεῖν τί ἐστι τὸ γεγονός. Ήταν περίπου δυο χιλιάδες και πνίγηκαν στη θάλασσα. «Τι όνομα έχεις. Και ενώ (ο Κύριος) έμπαινε στο πλοίο. ὄρει· 12 καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν Και τον παρακάλεσαν όλοι οι δαίμονες λέγοντας: πάντες οἱ δαίμονες λέγο-ντες· «Στείλε μας στα γουρούνια (ενν. τὸν ἐσχηκότα τὸν λεγεῶνα. Και αυτοί που βοσκούσαν τα γουρούνια έφυγαν και 14 καὶ οἱ βόσκοντες τοὺς ανήγγειλαν (τα γεγονότα) στην πόλη και σ’ αυτούς χοίρους ἔφυγον καὶ ἀπήγ-γειλαν που ζούσαν στα χωράφια. Λεγεὼν ὄνομά μοι. καὶ ἐξελθό-ντα τὰ πνεύματα τὰ ἀκά-θαρτα εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους· καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέ-λη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν δὲ ὡς δισχί-λιοι καὶ ἐπνίγοντο ἐν τῇ θα-λάσσῃ. 13 καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς εὐθέως ὁ Ἰησοῦς.» ἵνα εἰς αὐτοὺς εἰσέλθωμεν. καὶ ἐφοβήθησαν. και φοβήθηκαν. 16 καὶ διηγήσαντο αὐτοῖς οἱ Και τους τα διηγήθηκαν (τα γεγονότα) αυτοί που είδαν ἰδόντες πῶς ἐγένετο τῷ το τι συνέβη στο δαιμονισμένο και στα γουρούνια. καὶ θεωροῦσι τὸν δαιμονισμένο να κάθεται ντυμένος και σώφρων δαιμονιζόμενον καθήμενον καὶ (λογικός). αυτόν που είχε τη λεγεώνα (των δαιμόνων). Α. ὅτι πολλοί γιατί είμαστε πολλοί.Λεξικό από τον άνθρωπο. ἀνθρώπου. Και αφού βγήκαν τα ακάθαρτα πνεύματα (απ’ τον άνθρωπο) μπήκαν στα γουρούνια. ἵνα μὴ ἀποστείλῃ αὐτοὺς ἔξω τους δαίμονες) έξω από τη χώρα. επέτρεψέ μας). 11 ἦν δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων Ήταν εκεί (κοντά) ένα κοπάδι γουρουνιών που μεγάλη βοσκομένη πρὸς τῷ βοσκούσε κοντά στο βουνό. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Και δεν τον άφησε αλλά του λέει: «Πήγαινε στο σπίτι 4 . Και βγήκαν να δουν τι έγινε. στη θάλασσα (λίμνη).

αφού ξόδεψε όλα τα δικά της (την περιουσία της). ρούχα του θα σωθώ. 25 Καὶ γυνή τις οὖσα ἐν ῥύσει Και κάποια γυναίκα που έπασχε από αιμορραγία για δώδεκα χρόνια. επειδή άκουσε για τον Ιησού.» ἀνάγγειλον αὐτοῖς ὅσα σοι ὁ Κύριος πεποίηκε καὶ ἠλέησέ σε. κηρύσσειν ἐν τῇ Δεκαπόλει ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς. αὐτόν. αφού στράφηκε προς τον ἐπιγνοὺς ἐν ἑαυτῷ τὴν ἐξ αὐτοῦ κόσμο έλεγε: «Ποιος μου ακούμπησε τα ρούχα. Και έφυγε κι άρχισε να κηρύττει στη Δεκάπολη* όσα 20 καὶ ἀπῆλθε καὶ ἤρξατο του έκανε ο Ιησούς και όλοι θαύμαζαν. ἐλθοῦσα ἐν τῷ ὄχλῳ ὄπισθεν ἥψατο τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· γιατί έλεγε μέσα της: «Αν ακουμπήσω έστω και τα 28 ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ ὅτι Ἐὰν ἅψωμαι κἂν τῶν ἱματίων αὐτοῦ. καὶ ἰδὼν αὐτὸν πίπτει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ και τον θερμοπαρακαλούσε λέγοντάς του: «Το κορίτσι 23 καὶ παρεκάλει αὐτὸν πολλὰ. καὶ ἔγνω τῷ φοβερή αρρώστια.Λεξικό 19 καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν. καὶ ἦν παρὰ τὴν θάλασσαν.32 Κων.» ἐσχάτως ἔχει ἵνα ἐλθὼν ἐπιθῇς αὐτῇ τὰς χεῖ-ρας. πλήθος από πίσω του ακούμπησε το ρούχο του. χωρίς να ωφεληθεί καθόλου αλλά μάλλον είχε καὶ μηδὲν ὠφεληθεῖ-σα. ὀνόματι Ἰά. ὅπως σωθῇ καὶ ζήσεται. αἵματος ἔτη δώδεκα. που τον έλεγαν Ιάειρο ἀρχισυναγώγων. 24 καὶ ἀπῆλθε μετ’ αὐτοῦ· καὶ Και έφυγε μαζί του και τον ακολουθούσε πολύς ἠκολούθει αὐτῷ ὄχλος πολύς. Α. νήσασα τὰ παρ’ ἑαυτῆς πάντα. μου είναι στα τελευταία του. καὶ συνέθλιβον αὐτόν. μᾶλλον εἰς τὸ χεῖ-ρον ἐλθοῦσα. 26 καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑπὸ και που είχε πάθει πολλά από πολλούς γιατρούς και πολλῶν ἰατρῶν καὶ δαπα. μαζεύτηκε πολύς κόσμος και πέραν συνήχθη ὄχλος πολὺς ἐπ’ βρίσκονταν κοντά στη λίμνη. αφού ήρθε ανάμεσα στο 27 ἀκούσασα περὶ τοῦ Ἰησοῦ.» και αμέσως ξεράθηκε η πηγή της αιμορραγίας της και 29 καὶ εὐθέως ἐξηράνθη ἡ πηγὴ κατάλαβε απ’ το σώμα της ότι γιατρεύτηκε απ’ τη τοῦ αἵματος αὐτῆς. ἀλλὰ χειροτερεύσει. Και έρχεται ένας από τους αρχισυνάγωγους (τους 22 Καὶ ἔρχεται εἷς τῶν επικεφαλής της συναγωγής).» . ἀλλὰ σου. στους δικούς σου και ανήγγειλέ τους (ανακοίνωσέ λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν τους) όσα σου έχει κάνει ο Κύριος και πώς σε ελέησε σου πρὸς τοὺς σοὺς καὶ (σπλαχνίστηκε).και μόλις τον είδε πέφτει στα πόδια του ειρος. γι’ αυτό έλα να βάλεις τα λέγων ὅτι Τὸ θυγά-τριόν μου χέρια σου σ’ αυτή για να σωθεί και να ζήσει. σώματι ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μάστιγος. καὶ πάντες ἐθαύμαζον. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Και αμέσως ο Ιησούς επειδή κατάλαβε μέσα του τη 30 καὶ εὐθέως ὁ Ἰησοῦς δύναμη που βγήκε απ’ αυτόν. κόσμος και τον στρίμωχναν. σωθήσομαι. 21 Καὶ διαπεράσαντος τοῦ Και όταν πέρασε ο Ιησούς με το πλοίο πάλι στην Ἰησοῦ ἐν τῷ πλοίῳ πάλιν εἰς τὸ απέναντι ακτή.

γιατί ενοχλείς το δάσκαλο. αυτό που έγινε σ’ αυτήν (το θαύμα) ήρθε και έπεσε στα 33 ἡ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ πόδια του και του είπε όλη την αλήθεια. Ενώ ακόμα αυτός μιλούσε. ἦλθε καὶ προσέπεσεν αὐτῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ πᾶσαν τὴν Ο Κύριος της είπε: «Κόρη μου η πίστη σου σε έσωσε. μόνο τον Πέτρο. καὶ κλαίοντας καὶ ἀλαλάζοντας πολλά. Α. εἰδυῖα ὃ γέγονεν ἐπ’ αὐτῇ. καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. καὶ θεωρεῖ θρηνούν ουρλιάζοντας πολύ (μοιρολογώντας). παιδίον οὐκ ἀπέθανεν ἀλλὰ καθεύδει.33 Κων. τον 37 καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτῷ οὐδένα συνακολουθῆσαι εἰ μὴ Πέτρον αδελφό του Ιακώβου. τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. παρά μόνον πίστευε. θόρυβον. αλλά θορυβεῖσθε καὶ κλαίετε; τὸ κοιμάται.» Και (αυτοί) τον περιγελούσαν.σου πέθανε . διδάσκαλον; λέει στον αρχισυνάγωγο: «Μη φοβάσαι. αφού έβγαλε όλους έξω παίρνει τον πατέρα του παιδιού και τη μητέρα και αυτούς που ήταν μαζί του και μπαίνει (εκεί) όπου ήταν το παιδί ξαπλωμένο. καὶ λέγεις· τίς Και (ο Κύριος) κοίταξε γύρω του να δει ποια το έκανε μου ἥψατο; αυτό. 34 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· Θύγατερ. Και μπαίνοντας (στο σπίτι) τους λέει: «Γιατί κάνετε 39 καὶ εἰσελθὼν λέγει αὐτοῖς· Τί θόρυβο και κλαίτε. Και δεν άφησε κανέναν να τον ακολουθήσει. καὶ εἰσπορεύεται ὅπου ἦν τὸ παιδίον ἀνακείμενον. επειδή γνώρισε τοῦτο ποιήσασαν.» ναγώγου λέγοντες ὅτι Ἡ θυγάτηρ σου ἀπέθανε· τί ἔτι σκύλλεις τὸν Ο Ιησούς αμέσως μόλις άκουσε τα λόγια που είπαν. ἀλήθειαν. Ο Ιησούς όμως. μόνο πίστευε.» . 40 ὁ δὲ ἐκβαλὼν πάντας παραλαμβάνει τὸν πατέρα τοῦ παιδίου καὶ τὴν μητέρα καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ.» 36 ὁ δὲ Ἰησοῦς εὐθέως ἀκούσας τὸν λόγον λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ· Μὴ φοβοῦ. Και έρχεται στο σπίτι του αρχισυνάγωγου και βλέπει 38 καὶ ἔρχεται εἰς τὸν οἶκον τοῦ θόρυβο (αναταραχή) και (ανθρώπους) να κλαίνε και να ἀρχισυναγώγου. Και αφού κράτησε το χέρι του παιδιού της λέει: 41 καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς τοῦ «Ταλιθά. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τρέμουσα.» εἰρήνην. 32 καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν Η γυναίκα φοβισμένη και τρέμοντας. ἐπιστραφεὶς ἐν τῷ ὄχλῳ ἔλεγε· Τίς μου ἥψατο τῶν ἱματίων; 31 καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλίβοντά σε. κούμι» που μεταφρασμένο σημαίνει: Και του έλεγαν οι μαθητές του: «Βλέπεις τον κόσμο να σε στριμώχνει και λες ποιος με ακούμπησε. έρχονται από τον 35 Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος αρχισυνάγωγο (κάποιοι υπηρέτες) λέγοντας: «Η κόρη ἔρχονται ἀπὸ τοῦ ἀρχισυ. καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγός σου. Το παιδί δεν πέθανε.Λεξικό δύναμιν ἐξελθοῦσαν. ἡ Πήγαινε στην ειρήνη και να είσαι υγιής από την πίστις σου σέσωκέ σε· ὕπαγε εἰς αρρώστια σου. καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν Ἰακώβου.

Μτθ. Και αμέσως αναστήθηκε (ή σηκώθηκε) το κορίτσι και 42 καὶ εὐθέως ἀνέστη τὸ περπατούσε. 35-44 στ. στ΄42. 30-34 στ. ιγ΄53-58. «Κορίτσι. Τὸ κοράσιον. Και είπε να της δώσουν να φάει. ιε΄33-38. 4. ι΄1-11. Μτθ. θ΄1-6. 2. δ΄44. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ιδ΄1-12. η΄1-9. ιδ΄13-21. 53-56 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-6: Λουκ. ……………… στ΄5-13 στίχοι 45-52: Μτθ. Μτθ.» κοῦμι. στ΄16-21 στίχοι 53-56: Μτθ. Ιωάν.7-13 στ. Ιωάν.Λεξικό παιδίου λέγει αὐτῇ· Τα-λιθά. Α. σε σένα μιλάω. ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον. 45-52 στ. θ΄10-17. ιδ΄22-33. 5. 1-6 στ. 3. γιατί (και) ήταν δώδεκα ετών. Και τους παρήγγειλε (διέταξε) αυστηρά να μην το 43 καὶ διεστείλατο αὐτοῖς πολλὰ ἵνα μηδεὶς γνῷ τοῦτο· καὶ εἶπε γνωρίσει (μάθει) κανένας αυτό. σοὶ λέγω ἔγειρε. 7. Δυσπιστία στη Ναζαρέτ κατά του Ιησού Η αποστολή των δώδεκα μαθητών στον κόσμο Η αποκεφάλιση του Ιωάννου του Βαπτιστή Επιστροφή των δώδεκα μαθητών Ο χορτασμός των πέντε χιλιάδων Ο Ιησούς περπατά πάνω στη θάλασσα Διάφορα θαύματα του Κυρίου στη Γεννησαρέτ στ. δοθῆναι αὐτῇ φαγεῖν. Ιωάν. θ΄7-9 στίχοι 31-44: Μάρκ. 6.34 Κων. ιδ΄34-36 Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες . ζ΄15 στίχοι 7-13: Λουκ. 14-29 στ. Λουκ. Κεφάλαιο στ΄ (6ο) Ενότητες έκτου κεφαλαίου 1. ἐτῶν δώδεκα. σήκω. ι΄9-15 στίχος 13: Ιακώβου ε΄14-15 στίχοι 14-29: Μτθ. δ΄16-24. Λουκ. Και ο κοράσιον καὶ περιεπάτει· ἦν γὰρ κόσμος έμεινε εκστατικός. καὶ ἐξέ-στησαν ἐκστάσει μεγάλῃ.

μὴ εἰς τὴν ζώνην χαλκόν. παρά μόνο στην πατρίδα του και από συγγενέσι καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. Και πολλοί που (τον) άκουγαν εκπλήττονταν (απορούσαν) λέ-γοντας: «Από πού αυτά που λέει. Όταν έγινε (ήρθε) το Σάββατο άρχισε να διδάσκει στη συναγωγή. αὐτοῦ. ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆ καὶ Ἰούδα καὶ Σίμωνος; καὶ οὐκ εἰσὶν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ ὧδε πρὸς ἡμᾶς; καὶ ἐσκανδα-λίζοντο ἐν αὐτῷ. ότι δεν υπάρχει προφήτης ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς περιφρονημένος.35 Κων. παρά μόνο σε χεῖρας ἐθερά-πευσε· λίγους αρρώστους. καὶ δυνάμεις τοιαῦται διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ γίνο-νται; 3 οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τέκτων. Αυτός δεν είναι ο τεχνίτης (μάστορας ή ξυλουργός). τους θεράπευσε. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αλλά να φορούν σανδάλια (πέδιλα) και να μη 9 ἀλλ’ ὑποδεδεμένους σανντύνονται με δύο χιτώνες6 (πουκάμισα) 5 6 .Λεξικό στ΄14-30: Αποκεφαλίσεως Ιωάννου Προδρόμου (29 Αυγούστου) 1 Καὶ ἐξῆλθε ἐκεῖθεν καὶ ἦλθεν Και βγήκε (έφυγε) από κει και ήρθε στη δική του εἰς τὴν πατρίδα ἑαυτοῦ· καὶ πατρίδα (Ναζαρέτ). ὁ υἱὸς τῆς Μαρίας. εἰ μὴ Και δεν μπορούσε να κάνει εκεί κανένα θαύμα (αφού ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπι-θεὶς τὰς δε συνεργούσε η ανθρώπινη πίστη). καὶ ἐδίδου πνεύματα (ενν. μὴ ἄρτον. οὐδεμίαν δύναμιν ποιῆσαι. ο γιος της Μαρίας* και αδερφός5 του Ιακώβου* και του Ιωσή* και του Ιούδα* και του Σίμωνα*. ούτε ψωμί. να διώχνουν τα δαιμόνια) αὐτοῖς ἐξουσίαν τῶν πνευμάτων τῶν ἀκαθάρτων. αφού έβαλε το χέρι του. και δεν είναι οι αδελφές του εδώ σε μας (στην πόλη μας). 2 καὶ γενομένου σαββάτου ἤρξατο ἐν τῇ συναγωγῇ διδάσκειν· καὶ πολλοὶ ἀκούοντες ἐξεπλήσσοντο λέγο-ντες· Πόθεν τούτῳ ταῦτα; καὶ τίς ἡ σοφία ἡ δοθεῖσα αὐτῷ. Και τον ακολουθούσαν οι μαθητές ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ του. Α. μηδὲν αἴρωσιν εἰς ὁδὸν εἰ μὴ ούτε καν χάλκινα νομίσματα (μικρής αξίας). Και έκανε περιοδεία στα γύρω χωριά κώμας κύκλῳ διδάσκων. Και απορούσε για την απιστία τους (για το κατάντημά 6 καὶ ἐθαύμαζε διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. τους συγγενείς του και από το σπίτι του (την 5 καὶ οὐκ ἠδύνατο ἐκεῖ οικογένεια του). ῥάβδον μόνον. ούτε σακίδιο. Και τι σοφία του δόθηκε.» Και σκανδαλίζονταν απ’ αυτόν (δυσπιστούσαν σ’ αυτόν) 4 ἔλεγε δὲ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Οὐκ ἔστι προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ Έλεγε σ’ αυτούς ο Ιησούς. (που ακόμα) και δυνάμεις τέτοιες (τέτοια θαύματα) γίνονται από τα χέρια του. 7 Καὶ προσκαλεῖται τοὺς Και προσκαλεί τους δώδεκα και άρχισε να τους στέλνει δώδεκα. παρά μόνο ένα ραβδί. Καὶπεριῆγε τὰς τους). καὶ ἤρξατο αὐτοὺς δυο-δυο και τους έδωσε εξουσία πάνω στα ακάθαρτα ἀποστέλλειν δύο δύο. διδάσκοντας. μὴ πήραν. Και τους παράγγειλε να μην παίρνουν τίποτε στο 8 καὶ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἵνα δρόμο.

σ’ όποιο σπίτι. πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον.36 Κων. μα δε μπορούσε. όταν φεύγετε από κει. εξαιτίας ἀποστείλας ἐκράτησε τὸν της Ηρωδιάδος* της γυναίκας του Φιλίππου* του Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν αδελφού του (Ηρώδη). γιατί 14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς είχε γίνει γνωστό το όνομά του. εἷς τῶν προφητῶν. Αλήθεια σας λέω. Α. ούτε σας ακούσουν. καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλούς αρρώστους και τους θεράπευαν. φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ Γιατί έλεγε ο Ιωάννης στον Ηρώδη πως δεν αὐτοῦ ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν. πιο ανεκτό (υποφερτό) θα είναι για τα Σόδομα ή τα Γόμορρα (η τιμωρία τους δηλαδή θα είναι πιο επιεικής) την ημέρα της Κρίσης. Και αφού βγήκαν (οι δώδεκα απ’ την πόλη) κήρυτταν στους ανθρώπους (λέγοντάς τους) ναμετανοήσουν. Και έλεγε ότι ο Ἡρῴδης· φανερὸν γὰρ ἐγένετο Ιωάννης ο βαπτιστής αναστήθηκε από τους νεκρούς τὸ ὄνομα αὐτοῦ· καὶ ἔλεγεν ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐκ νεκρῶν και εξαιτίας αυτού (του γεγονότος) ενεργούν οι ἠγέρθη. επιτρέπεται να έχει (να συζεί με) τη γυναίκα του 18 ἔλεγε γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν αδελφού του. οὗτός ἐστιν· αὐτὸς αυτός είναι. εκεί μείνετε μέχρι να βγείτε (φύγετε) από εκεί (εκείνη την πόλη). καὶ διὰ τοῦτο (θαυματουργικές) δυνάμεις μέσω αυτού. ἐκεῖ μένετε ἕως ἂν ἐξέλθητε ἐκεῖθεν· 11 καὶ ὅσοι ἐὰν μὴ δέξωνται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσωσιν ὑμῶν. Και άκουσε ο βασιλιάς Ηρώδης* (για τον Ιησού).Λεξικό δάλια. σαν μαρτυρία γι’ αυτούς(σαν έλεγχό τους). Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ. τινάξτε το χώμα (σκόνη) που είναι κάτω από τα πόδια σας. 15 ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Ἠλίας ἐστίν· Άλλοι έλεγαν ότι ο Ηλίας* είναι. Γιατί ο ίδιος ο Ηρώδης είχε στείλει να συλλάβουν τον 17 αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης Ιωάννη και τον έδεσε (έκλεισε) στη φυλακή. 13 καὶ δαιμόνια πολλὰ Και δαιμόνια πολλά έβγαζαν και άλειφαν με λάδι ἐξέβαλλον. ἀνεκτότερον ἔσται Σοδόμοις ἢ Γομόρροις ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ. καὶ μὴ ἐνδεδύσθαι δύο χιτῶνας. είπε: « ο Ιωάννης που εγώ τον αποκεφάλισα. ήθελε να τον σκοτώσει. παρά για εκείνη την πόλη (ενν. γνωρίζοντας ότι καὶ οὐκ ἠδύνατο· αυτός είναι δίκαιος και άγιος άνδρας και τον . τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. 12 Καὶ ἐξελθόντες ἐκή-ρυσσον ἵνα μετανοήσωσι. 10 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὅπου ἐὰν εἰσέλθητε εἰς οἰκίαν. ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν. Και όσοι δε σας δεχτούν. και τους έλεγε: «Όπου κι αν μπείτε (ως φιλοξενούμενοι). ενώ άλλοι έλεγαν ότι ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι προφήτης ὡς είναι προφήτης σαν ένας απ’ τους (άλλους) προφήτες. Η Ηρωδιάδα βέβαια είχε μίσος μέσα της γι’ αυτόν και 19 ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀπο-κτεῖναι. γιατί ο Ηρώδης φοβόταν τον Ιωάννη. γιατί την είχε νυμφευτεί. ἐκπορευόμενοι ἐκεῖθεν ἐκτινάξατε τὸν χοῦν τὸν ὑπο-κάτω τῶν ποδῶν ὑμῶν εἰς μαρτύριον αὐτοῖς· ἀμὴν λέ-γω ὑμῖν. λόγω της αμετανοησίας των κατοίκων της). Ἰωάννην. 16 ἀκούσας δὲ ὁ Ἡρῴδης εἶπεν Όταν άκουσε λοιπόν ο Ηρώδης (τις διηγήσεις για τον ὅτι Ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Κύριο). Αυτός αναστήθηκε από τους νεκρούς.

ήρθαν και πήραν το σώμα του και το έβαλαν 29 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ σ’ ένα μνημείο (μνήμα). εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ κορασίῳ· Αἴτησόν Και της ορκίστηκε: « Ό. καὶ συνετήρει αὐτόν καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἐποίει καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουε. Και το κορίτσι έδωσε αυτό (το τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι κεφάλι) στη μητέρα της. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Όταν λοιπόν μπήκε η κόρη αυτής της Ηρωδιάδος και 22 καὶ εἰσελθούσης τῆς αφού χόρεψε και άρεσε στον Ηρώδη και στους θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος συνδαιτυμόνες (καλεσμένους). εξαιτίας των όρκων και των καλεσμένων. τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας. 23 καὶ ὤμοσεν αὐτῇ ὅτι Ὅ ἐάν μέχρι και το μισό μου βασίλειο. με ὃ ἐὰν θέλῃς.37 Κων. με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως Αυτή αφού βγήκε (απ’ την αίθουσα) είπε στη μητέρα ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. . έκανε πολλά (απ’ αυτά που του είπε) και τον άκουγε ευχάριστα. ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίει στους πρώτους (προύχοντες) της Γαλιλαίας. καὶ ἤνεγκε το έδωσε στο κορίτσι.» Αυτή είπε: «Το κεφάλι του αὐτῆς· Τί αἰτήσομαι; ἡ δὲ εἶπε· βαπτιστή. ἐπέταξεν ἐνεχθῆναι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. τον αποκεφάλισε μέσα στη 28 ὁ δὲ ἀπελθὼν ἀπεκεφά-λισεν φυλακή και έφερε το κεφάλι του πάνω σ’ ένα πιάτο και αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ. Και ήρθε η κατάλληλη μέρα. Και αυτός αφού έφυγε. Και αμέσως μπήκε (η κόρη).» Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. (Ιωάννη). εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον. δε 26 καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ θέλησε να αθετήσει (να μην τηρήσει) την υπόσχεσή βασιλεὺς.» συνανακειμένοις. 24 ἡ δὲ ἐξελθοῦσα εἶπε τῇ μητρὶ της: «Τι να ζητήσω.τι κι αν ζητήσεις θα στο δώσω.Λεξικό διατηρούσε στη ζωή (του επέτρεπε να ζει ) και όταν τον άκουσε. καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν Και όταν (το) άκουσαν (έμαθαν) οι μαθητές του τῇ μητρὶ αὐτῆς.» 20 ὁ γὰρ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην. Και αμέσως στέλνοντας ο βασιλιάς έναν στρατιώτη ἠθέλησεν αὐτὴν ἀθετῆσαι. είπε ο βασιλιάς στο καὶ ὀρχησαμένης καὶ ἀρεσάσης κορίτσι: « Ζήτησέ μου ότι κι αν θέλεις. καὶ δώσω σοι. με βιασύνη (πλησίασε) 25 καὶ εἰσελθοῦσα εὐθέως μετὰ προς το βασιλιά και του ζήτησε λέγοντας: «θέλω να σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα δώσεις σε μένα (αυτή τη στιγμή). το κεφάλι του Ιωάννη ᾐτήσατο λέγουσα· Θέλω ἵνα μοι του βαπτιστή σ’ ένα πιάτο. καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ. και εγώ θα στο τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς δώσω. όταν (δηλαδή) ο Ηρώδης έκανε τραπέζι για τα γενέθλια του στους μεγάλους 21 καὶ γενομένης ἡμέρας (άρχοντες) του και στους χιλίαρχους (στρατηγούς) και εὐκαίρου.» δῷς ἐξαυτῆς ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ Και παρόλο που έγινε λυπημένος (είχε λυπηθεί) ο βαπτιστοῦ. Α. διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους οὐκ του. διέταξε να του φέρει το βασιλεὺς σπεκουλάτωρα κεφάλι του (Ιωάννη). βασιλιάς . 27 καὶ εὐθέως ἀποστείλας ὁ (σωματοφύλακα-δήμιο).

» Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν.» ἀπελθόντες εἰς τοὺς κύκλῳ ἀγροὺς καὶ κώμας ἀγορά-σωσιν (Ο Ιησούς ) απαντώντας τους λέει: «Δώστε τους εσείς ἑαυτοῖς ἄρτους· τί γὰρ φάγωσιν να φάνε.» ἄρτους ἔχετε; ὑπάγετε καὶ ἴδετε. καὶ Και τους διέταξε να τους βάλουν να καθίσουν όλους . καὶ πεζῇ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων συνέδρα-μον ἐκεῖ καὶ προῆλθον αὐ-τοὺς καὶ συνῆλθον Βγαίνοντας ο Ιησούς (στην ακτή). 32 καὶ ἀπῆλθον εἰς ἔρημον τόπον ἐν πλοίῳ κατ’ ἰδίαν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . και αυτά που έκαναν και 30 Καὶ συνάγονται οἱ ἀπό.38 Κων. ἦσαν γὰρ οἱ ἐρχόμενοι καὶ οἱ ὑπάγοντες πολλοί. Όμως τους είδαν να πηγαίνουν και τους αναγνώρισαν 33 καὶ εἶδον αὐτοὺς ὑπαγο-ντας. καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἀπελθόντες ἀγοράσωμεν δηναρίων διακοσίων ἄρτους καὶ δῶμεν (Ο Ιησούς) τους λέει: «Πόσα ψωμιά έχετε. καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν Και μαζεύονται (ξανά) οι απόστολοι προς τον Ιησού μνημείῳ. είδε πολύ κόσμο και πρὸς αὐτόν. μαθηταὶ αὐτοῦ λέγουσιν ὅτι Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἤδη Άφησέ τους (να φύγουν) για να αγοράσουν για τον ὥρα πολλή· εαυτό τους ψωμί πηγαίνοντας στα γύρω αγρο36 ἀπόλυσον αὐτούς.» Και (οι μαθητές) του λένε: «Να φύγουμε και οὐκ ἔχουσιν. γιατί ήταν σαν πρόβατα που δεν 34 Καὶ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς εἶδεν έχουν βοσκό. Πάτε και αὐτοῖς φαγεῖν; δείτε. τους πρόλαβαν και μαζεύτηκαν κοντά τους. και ούτε να φάνε αὐτοὶ κατ’ ἰδίαν εἰς ἔρημον τόπον. δύο ἰχθύας. . και του ανήγγειλαν όλα. Α. να αγοράσουμε με διακόσια δηνάρια ψωμιά και να 37 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· τους δώσουμε να φάνε.» Και αφού έμαθαν (είδαν) λένε: «Πέντε και δυο 38 ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Πόσους ψάρια. στολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν. έρχονται κοντά του οι 35 Καὶ ἤδη ὥρας πολλῆς μαθητές του και του λένε: «Είναι έρημος ο τόπος και γενομένης προσελθόντες αὐτῷ οἱ ήδη πέρασε πολύ η ώρα. Και αφού πέρασε πολλή ώρα. πάνω στο χλωρό χορτάρι. καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα. γιατί δεν έχουν τι να φάνε. ὅτι ἦσαν ὡς πρόβατα κηρύττει). μὴ ἔχοντα ποιμένα καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς πολλά. καὶ γνόντες λέγουσι· Πέντε. και άρχισε να τους διδάσκει πολλά (να πολὺν ὄχλον καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπ’ αὐτοῖς.» (Τα είπε αυτά) γιατί ήταν 31 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Δεῦτε ὑμεῖς πολλοί που έρχονταν και έφευγαν .Λεξικό αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ. ομάδες-ομάδες. τόπο να αναπαυθείτε λίγο. καὶ οὐδὲ φαγεῖν εὐκαίρουν. Και έφυγαν για έναν έρημο τόπο με πλοίο μόνοι τους. ἵνα κτήματα και χωριά.αυτά που δίδαξαν (κατά την περιοδεία τους). τους σπλαχνίστηκε. καὶ ἀνα-παύεσθε ὀλίγον· δεν ευκαιρούσαν. πολλοί και έτρεξαν εκεί από όλες τις πόλεις πεζοί και καὶ ἐπέγνωσαν αὐ-τοὺς πολλοί. καὶ ὅσα Και τους είπε: «Ελάτε εσείς μόνοι σας σ’ έναν έρημο ἐποιήσαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν.

πλοῖον ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α. περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης. έρχεται προς το μέρος τους περπατώντας περὶ τετάρτην φυ-λακὴν τῆς πάνω στη θάλασσα και ήθελε να τους προσπεράσει. (τρομαγμένα). μέχρις ότου αυτός απολύσει τον κόσμο. μη 50 πάντες γὰρ αὐτὸν εἶδον καὶ φοβάστε. πήγε προς το βουνό να αὐτὸς ἀπολύσῃ τὸν ὄχλον· προσευχηθεί.39 Κων. προς τη 45 Καὶ εὐθέως ἠνάγκασε τοὺς Βηθσαΐδα*. όπως και τα δύο ψάρια.αντίθετος. 49 οἱ δὲ ἰδόντες αὐτὸν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης ἔδοξαν φάντασμα εἶναι. καὶ γιατί όλοι τον είδαν και ταράχτηκαν. καὶ Και αυτοί που έφαγαν τα ψωμιά ήταν πέντε χιλιάδες ἀπὸ τῶν ἰχθύων. 40 καὶ ἀνέπεσον πρασιαὶ πρασιαὶ ἀνὰ ἑκατὸν καὶ ἀνὰ Και παίρνοντας τα πέντε ψωμιά και τα δύο ψάρια. Και αμέσως ἀνέκραξαν· μίλησε μαζί τους και τους είπε: «Θάρρος! Εγώ είμαι. Και βλέποντάς τους να βασανίζονται (να καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς. νυκτὸς ἔρχεται πρὸς αὐτοὺς Αυτοί μόλις τον είδαν να περπατάει στη θάλασσα.» ἐταράχθησαν· καὶ εὐθέως ἐλάλησε μετ’ αὐτῶν καὶ λέγει Και ανέβηκε προς το μέρος τους στο πλοίο και . γιατί ο άνεμος ήταν 48 καὶ ἰδὼν αὐτοὺς βασανι. ἰχθύας ἐμέρισε πᾶσι. νόμισαν ότι είναι φάντασμα και φώναξαν δυνατά καὶ ἤθελε παρελθεῖν αὐτούς. γέμιζαν) δώδε-κα κοφίνια και απ’ τα ψάρια (ενν. τα μοίρασε σ’ εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησε. ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς ἵνα παραθῶσιν αὐτοῖς. και 43 καὶ ἦραν κλασμάτων από τα ψωμιά). την ώρα της τέταρτης νυχτερινής βάρδιας ζομένους ἐν τῷ ἐλαύνειν· ἦν γὰρ ὁ ἄνεμος ἐναντίος αὐ-τοῖς· καὶ (3-6 π. 46 καὶ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος Και όταν έγινε βράδυ το πλοίο ήταν στη μέση της προσεύξασθαι. αφού κοίταξε στον ουρανό (τα) ευλόγησε και έκοψε τα 41 καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους ψωμιά και έδινε στους μαθητές να τους τα καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἀναβλέψας προσφέρουν. μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν εἰς τὸ πέραν πρὸς Βηθσαϊδάν. 42 καὶ ἔφαγον πάντες καὶ Και σήκωσαν (μάζεψαν) κομμάτια (περισσεύματα που ἐχορτάσθησαν. δυσκολεύονται) πλέοντας. ἕως Και αφού τους άφησε. πλοίο και να πάνε στην απέναντι ακτή. 44 καὶ ἦσαν οἱ φαγόντες τοὺς Και αμέσως ανάγκασε τους μαθητές του να μπουν στο ἄρτους πεντακισχίλιοι ἄνδρες. καὶ κατέκλασε τοὺς ἄρτους καὶ όλους. δώδεκα κοφίνους πλήρεις. καὶ τοὺς δύο Και έφαγαν όλοι και χόρτασαν. πεντήκοντα. άνδρες. θάλασσας (λίμνης) και αυτός ήταν μόνος του στη 47 καὶ ὀψίας γενομένης ἦν τὸ στεριά.Λεξικό 39 καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς ἀνακλῖναι πάντας συμπόσια Και ξάπλωσαν (σαν) σε παρτέρια.).μ. εκατό ή των πενήντα. ομάδες-ομάδες. των συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ χόρτῳ.

(Δεν είχαν ἐξίσταντο καὶ ἐθαύμαζον.) 52 οὐ γὰρ συνῆκαν ἐπὶ τοῖς ἄρτοις. 31-37 . σώζονταν (γιατρεύονταν). 51 καὶ ἀνέβη εἰς τὸ πλοῖον πρὸς αὐτοὺς. Θεραπεία της κόρης μιας Εθνικής (ειδωλολάτρισσας Χαναναίας) 4. ἐγώ εἰμι. Κεφάλαιο ζ΄ (7ο) Ενότητες εβδόμου κεφαλαίου 1. Η υποκριτική τυπολατρία των Φαρισαίων και η απάντηση του Κυρίου 2. καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος· Γιατί δεν είχαν καταλάβει τι συνέβη με τα ψωμιά. επειδή αμέσως τον προσωρμίσθησαν. σε χωριά ή πόλεις ή στις ἤκουον ὅτι ἐκεῖ ἐστι· αγροτικές περιοχές. αναγνώρισαν (ότι είναι ο Κύριος). 53Καὶ διαπεράσαντες ἀπῆλθον ἐπὶ τὴν γῆν Γεννησαρὲτ καὶ Όταν έβγαιναν από το πλοίο. περιοχή της Γεννησαρέτ*. ἐσῴζοντο. φωτιστεί ακόμα από το Άγιο πνεύμα. έβαζαν τους ασθενείς στις αγορές 56καὶ ὅπου ἂν εἰσεπορεύετο εἰς (πλατείες) και τον παρακαλούσαν να ακουμπήσουν κώμας ἢ πόλεις ἢ ἀγροὺς. ἀλλ’ ἦν αὐτῶν ἡ καρδία Και αφού διέσχισαν τη λίμνη πέρασαν στην απέναντι πεπωρωμένη.40 Κων.1-13 στ. 14-23 στ. ἐπὶ τοῖς κραβάττοις τοὺς κακῶς ἔχοντας περιφέ-ρειν ὅπου Και όπου κι αν έμπαινε. απορούσαν και θαύμαζαν μέσα τους. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ ἅψωνται· καὶ ὅσοι ἂν ἥπτοντο αὐτοῦ. ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἐτίθεσαν τοὺς (αγγίξουν) έστω την άκρη του ρούχου του. καὶ λίαν ἐκ περισσοῦ ἐν ἑαυτοῖς επειδή η καρδιά τους ήταν πωρωμένη. ελλιμενίστηκαν( έριξαν άγκυρα). εκεί όπου άκουγαν ότι βρίσκεται περίχωρον ἐκείνην καὶ ἤρ-ξαντο (ο Κύριος). και όσοι τον ἀσθενοῦντας καὶ παρεκάλουν ακουμπούσαν.Λεξικό αὐτοῖς· Θαρσεῖτε. 54 καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ Έτρεχαν σ’ όλα εκείνα τα περίχωρα (διαδίδοντας την πλοίου εὐθέως ἐπιγνόντες αὐτὸν είδηση) και άρχισαν να περιφέρουν τους αρρώστους 55 περιέδραμον ὅλην τὴν πάνω στα κρεβάτια. Θεραπεία κωφαλάλου στ. Α. Το κήρυγμα του Κυρίου περί της πραγματικής ακαθαρσίας 3. 24-30 στ. μὴ σταμάτησε ο άνεμος κι αυτοί πολύ περισσότερο φοβεῖσθε.

Και απ’ την αγορά (όταν γυρίσουν) αν δε βουτηχτούν στο νερό δεν τρώνε. ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ· 7 μάτην δὲ σέβονταί με. Και άλλα πολλά έκαναν (τηρώντας παραδόσεις) που παρέλαβαν (από γενιά σε γενιά) να τηρούν. ιε΄29-31 στίχοι 6-7: Ησαΐας κθ΄13 στίχος 10: Έξοδος κα΄15-16 1Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Και μαζεύτηκαν κοντά του οι Φαρισαίοι και μερικοί Φαρισαῖοι καί τινες τῶν από τους γραμματείς που ήλθαν από τα Ιεροσόλυμα.» Αυτός απαντώντας τους είπε: «Καλά προφήτευσε ο Ησαΐας για σας τους υποκριτές. ὡς γέγραπται· οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ. αν δεν πλύνουν οἱ Ἰουδαῖοι. ια΄38. 3 οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες γιατί οι Φαρισαίοι και όλοι οι Ιουδαίοι. ἐὰν μὴ πυγμῇ τα χέρια τους με το εξωτερικό μέρος της παλάμης. παράδοσιν τῶν πρεσβυ-τέρων· 4 καὶ ἀπὸ ἀγορᾶς. εξωτερικά. (όπως ) πλύσιμο ποτηριών και σκευών και χάλκινων (σκευών) και κρεβατιών (ανακλίντρων). αλλά με άπλυτα χέρια τρώνε το ψωμί τους.41 Κων. δηλαδή άπλυτα. ἀλλ’ ἀνίπτοις χερσὶν ἐσθίουσι τὸν ἄρτον; 6 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι Καλῶς προεφήτευσεν Ἡσα-ΐας περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν. οὐκ 7 ἐσθίουσι.Λεξικό Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-13: Λουκ. τοῦτ’ ἔστιν ἀνίπτοις. Έπειτα τον ρωτάνε οι Φαρισαίοι και οι γραμματείς: «Γιατί δεν βαδίζουν οι μαθητές σου σύμφωνα με την παράδοση των πρεσβυτέρων. γραμματέων ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων· 2 καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ κοιναῖς χερ-σί. ἐὰν μὴ βαπτίσωνται. ιε΄10-20 στίχοι 24-30: Μτθ. 8 ἀφέντες γὰρ τὴν ἐντολὴν τοῦ γιατί αφήνετε την εντολή του Θεού και κρατάτε την 7 . τυπικά). ἐσθίοντας ἄρτους. Α. Μτθ. αλλά η καρδιά τους είναι μακριά από μένα. διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων. ιε΄1-9 στίχοι 14-23: Μτθ. μάταια (ανώφελα) με σέβονται αφού διδάσκουν διδασκαλίες ανθρώπινες εντολές. να τρώνε ψωμί τους κατηγόρησαν. δεν νίψωνται τὰς χεῖρας. ἐμέμ-ψαντο· κι επειδή είδαν μερικούς απ’ τους μαθητές του με ακάθαρτα χέρια. όπως είναι γραμμένο: (δηλαδή) αυτός ο λαός με τα χείλη με τιμά (ενν. βαπτι-σμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκίων καὶ κλινῶν· 5ἔπειτα ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμ-ματεῖς· Διατί οὐ περιπατοῦ-σιν οἱ μαθηταί σου κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέ-ρων. οὐκ ἐσθίουσι· καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν. κρατοῦντες τὴν τρώνε κρατώντας την παράδοση των πρεσβυτέρων*. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .

τῇ μητρί αὐτοῦ. τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε. Και πολλά παρόμοια πράγματα κάνετε. βαπτισμοὺς και ποτηριών και διάφορα άλλα τέτοια πολλά κάνετε ξεστῶν καὶ πο-τηρίων. Ενώ εσείς λέτε : Αν πει ο άνθρωπος στον πατέρα του ή κορβᾶν. που σημαίνει δώρο που θα ἐμοῦ ὠφεληθῇς. τον ρωτούσαν οι μαθητές του για την ἀπὸ τοῦ ὄχλου.Λεξικό Θεοῦ κρατεῖτε τὴν παράδοσιν ανθρώπινη παράδοση. ακυρώνοντας (αχρηστεύοντας) το λόγο του Θεού με 13 ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ τῇ παραδόσει ὑμῶν ᾗ την παράδοση σας. ὅ ἐστι. Δεν καταλαβαίνετε πως ό. μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· 11 ὑμεῖς δὲ λέγετε· ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί. 12 καί οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν και τότε δεν τον αφήνετε να κάνει τίποτα για τον οὐδὲν ποιῆσαι τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἢ πατέρα του ή τη μητέρα του (επειδή έχει ιερό…τάμα!). παρεδώκατε· καὶ παρόμοια οι ίδιοι με σας παλιότεροι πρε-σβύτεροι-γραμματείς). καὶ ἄλλα (κρατάτε). τὸν ἄνθρωπον.42 Κων. ὃ ἐὰν ἐξ στη μητέρα του Κορβάν.τι μπαίνει απ’ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν έξω (μέσω του στόματος) στον άνθρωπο. ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν . ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ τῆς παραβολή (το νόημά της). που εσείς οι ίδιοι παραδώσατε (δηλ. αντί βοήθειας στους γονείς του). είναι αυτά που κάνουν ἐκπορευόμενά ἐστι τὰ κοινοῦντα ακάθαρτο τον άνθρωπο. πάρεις από μένα (Κορβάν σημαίνει δώρο στο Θεό. ἀλλὰ τὰ την ακάθαρτη καρδιά). δῶρον. παραβολῆς.» 16 εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .» παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε. Α. δεν μπορεί εἰσπορευόμενον εἰς τὸν αυτό να τον κάνει ακάθαρτο. (ο Ιησούς φέρνει κι άλλο παράδειγμα υποκρισίας τους) 10 Μωϋσῆς γὰρ εἶπε· τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου· Ο Μωϋσής* είπε: να τιμάς τον πατέρα σου και τη καί· ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα σου και (ότι) αυτός που κακολογεί τον πατέρα του ή τη μητέρα του πρέπει να θανατώνεται. αλλά αυτά που βγαίνουν (ενν. απ’ κοινῶσαι. Και όταν μπήκε σ’ ένα σπίτι (φεύγοντας) απ’ το 17 Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς οἶκον πλήθος. (δηλαδή) πλυσίματα σκευών τῶν ἀνθρώπων. 9 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Καλῶς και τους έλεγε: «Καλά κάνετε και δεν τηρείτε την ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ εντολή του Θεού για να τηρήσετε τη δική σας ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν παράδοση (ειρωνεία) ! τηρήσητε. Αν κανείς έχει αυτιά (πρόθυμα) ας ακούει. πω): 15 οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ Δεν υπάρχει κανένα πράγμα που να μπαίνει απ’ έξω ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς (ως τροφή) στον άνθρωπο και να μπορεί να τον κάνει αὐτὸν ὃ δύναται αὐτόν κοινό (ακάθαρτο). Και τους λέει : «Ακόμα κι εσείς είστε ανίκανοι να 18 καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὕτω καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; οὔπω καταλάβετε.» 14 Καὶ προσκαλεσάμενος πάντα Και αφού προσκάλεσε όλο το πλήθος τους έλεγε: τὸν ὄχλον ἔλεγεν αὐτοῖς· «Ακούστε με όλοι και καταλάβετε (αυτά που θα σας Ἀκούετέ μου πάντες καὶ συνίετε.

οι πλεονεξίες. Οι κλοπές.θ. γιατί δεν είναι σωστό να πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα· οὐ γάρ ἐστι καλὸν λαβεῖν τὸν πάρουμε το ψωμί των παιδιών (μας) και να το δώσουμε ἄρτον τῶν τέκνων καὶ τοῖς στα σκυλάκια (εθνικούς). Ο Ιησούς όμως της είπε: «Άφησε πρώτα να χορτάσουν 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ἄφες τα τέκνα (παιδιά-Ισραηλίτες).» (Τους) έλεγε βέβαια: «Αυτό που βγαίνει απ’ τον 20 ἔλεγε δὲ ὅτι τὸ ἐκ τοῦ άνθρωπο. καὶ εἰσελθὼν εἰς οἰκίαν οὐδένα ἤθελε γνῶναι.43 Κων. ο δόλος (η 22κλοπαί. φόνοι. (αλλά) 28 ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει και τα σκυλάκια κάτω απ’ το τραπέζι τρώνε από τα αὐτῷ· Ναί.» κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης ἐσθίουσιν ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων.Κ.όπου δεν ήθελε κανείς να το ξέρει.Λεξικό κοινῶσαι; Πως δεν μπαίνει (αυτό) στην καρδιά του. Και του ζητούσε να Συροφοινίκισσα τῷ γένει· καὶ βγάλει το δαιμόνιο από την κόρη της. ἀλλὰ εἰς τὴν κοιλίαν. Μπήκε σ’ ένα σπίτι . τις χρήσιμες για τον οργανισμό). πονηρό μάτι. η βλασφημία. Γιατί μέσα απ’ την καρδιά των ανθρώπων προέρχονται 21ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας οι κακές σκέψεις των ανθρώπων. 26 ἡ δὲ γυνὴ ἦν Ἑλληνίς. Α. οἱ κακοὶ ἐκπο-ρεύονται. 25 ἀκούσασα γὰρ γυνὴ περὶ Γιατί όταν άκουσε μια γυναίκα γι’ αυτόν. πονηρός. ἀσέλγεια. ήρθε (κοντά του) κι αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον. ενν. ἧς εἶχε τὸ θυγάτριον κοριτσάκι είχε πνεύμα ακάθαρτο. καὶ οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν. ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον ἐκβάλῃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. αλλά στην κοιλιά και (από εκεί) βγαίνει στο αποχωρητήριο και έτσι καθαρίζει (αφήνει καθαρά) όλα τα φαγητά (ενν. ἐλθοῦσα προσέπεσε πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ· Αυτή η γυναίκα ήταν Ελληνίδα (ειδωλολάτρισσα). οι φόνοι. δόλος. βλασφη-μία.}. αλλά δεν μπορούσε να κρυφτεί (δεν μπόρεσε να ξεφύγει της προσοχής των ανθρώπων {Ι. οι μοιχείες. Συροφοινίκισσα στην καταγωγή. Και αυτή απάντησε και του είπε: «Ναι Κύριε. καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται.}). πορνεῖαι. το 19 ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐ-τοῦ εἰς τὴν καρδίαν. 24 Καὶ ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ μεθόρια Τύρου καὶ Σιδῶνος. Έχει βγει το δαιμόνιο απ’ την κόρη . ἀφροσύνη· Όλα αυτά τα πονηρά από μέσα προέρχονται και 23 πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ κάνουν ακάθαρτο τον άνθρωπο (απέναντι του Θεού).» κυναρίοις βαλεῖν. η υπερηφάνεια. η ασέλγεια (ηθική παραλυσία {Π. η τρέλα. πλεονεξίαι. οι πονηρίες. ὑπερηφανία.Ν. της οποίας το αὐτοῦ. Κύριε· καὶ τὰ ψίχουλα (που πέφτουν) των παιδιών. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τις ουσίες τους. ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον.» τὸν ἄνθρωπον. πονηρίαι. κα-θαρίζον πάντα τὰ βρώματα. Και της είπε: «Γι’ αυτά τα λόγια (που είπες. Και από εκεί ξεκίνησε και πήγε στα σύνορα της Τύρου και της Σιδώνας. ὀφθαλμὸς απάτη). έπεσε (γονατιστή) στα πόδια του. μοιχεῖαι. οι τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ πορνείες.Τ. ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. την 29 καὶ εἶπεν αὐτῇ· Διὰ τοῦτον πίστη της) πήγαινε. εκείνο μπορεί να τον κάνει ακάθαρτο.

αὐτοῦ αἱ ἀκοαί καὶ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ. αὐτῆς εὗρε τὸ παιδίον βεβλημένον ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ τὸ δαιμόνιον ἐξελη-λυθός. τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα άγγιξε τη γλώσσα του. αναστέναξε και 34 καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν του λέει: «εφφαθά». και αμέσως άνοιξαν τ’ αυτιά του (η ακοή) και λύθηκε 35 καὶ εὐθέως διηνοίχθησαν το δέσιμο της γλώσσας του και μιλούσε σωστά. βρήκε το παιδί 30 καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον ξαπλωμένο στο κρεβάτι και το δαιμόνιο να έχει φύγει.» κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ τοὺς ἀλάλους λαλεῖν. καὶ ἐλάλει ὀρθῶς. Και τους διέταξε να μην πουν (αυτό) σε κανέναν. αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. Και του φέρνουν έναν κωφό και μουγκό (κωφάλαλο) 32 καὶ φέρουσιν αὐτῷ κωφὸν μογιλάλον καὶ παρακαλοῦ-σιν και τον παρακαλούν να βάλει πάνω του το χέρι. Πολλαπλασιασμός των επτά άρτων και χορτασμός των 4. περισσότερον ἐκή-ρυσσον.44 Κων. αὐτοῦ. έβαλε τα δάχτυλά του στα αυτιά του ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατ’ ἰδίαν ἔβαλε (κωφάλαλου) και αφού έφτυσε (στο δάχτυλό του). Α.000 2. πρὸς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. Και αφού τον πήρε (παράμερα) απ’ τον κόσμο 33 καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ιδιαιτέρως. μᾶλλον κήρυτταν (διακήρυτταν αυτοί που είδαν το θαύμα). που είναι (σημαίνει) «ανοίξου!». και τους κωφούς κάνει να πάντα πεποίηκε· καὶ τοὺς ακούνε και τους μουγκούς να μιλάνε. Και όταν έφυγε για το σπίτι της. Και κοιτώντας πάνω προς τον ουρανό. 37 καὶ ὑπερπερισσῶς Και περισσότερο εκπλήττονταν (θαύμαζαν) λέγοντας: ἐξεπλήσσοντο λέγοντες· Καλῶς «Όλα καλά (τα) έχει κάνει . Κεφάλαιο η΄ (8ο) Ενότητες ογδόου κεφαλαίου 1.» δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου. Η «ζύμη» των Φαρισαίων και η πνευματική τύφλωση στ. καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Και πάλι αφού έφυγε απ’ τα σύνορα Τύρου και 31 Καὶ πάλιν ἐξελθὼν ἐκ τῶν Σιδώνας. ήρθε προς τη θάλασσα (λίμνη) της Γαλιλαίας ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος ἦλθε (περνώντας) μέσα απ’ τα σύνορα της Δεκάπολης.Λεξικό τὸν λόγον ὕπαγε· ἐξελήλυθε τὸ σου. οὐρανὸν ἐστέναξε καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐφφαθά. ὅ ἐστι διανοίχθητι. 10-21 . 1-9 στ. 36 καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ εἴπωσιν· ὅσον δὲ αὐτὸς (αλλά) όσο αυτός διέταζε. πολύ περισσότερο (αυτοί) αὐτοῖς διεστέλλετο.

επειδή μαζεύτηκε πολύς λαός πολλοῦ ὄχλου ὄντος καὶ μὴ και επειδή δεν είχαν τι να φάνε . Μτθ. θ΄18-21. 6. Μτθ. Λουκ. γιατί ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσί παραμένουν μαζί μου τρεις μέρες και δεν έχουν τι να μοι καὶ οὐκ ἔχουσι τί φάγωσι· φάνε. Α. «Σπλαχνίζομαι (συμπονώ) τον κόσμο. θ΄23-26. προσκαλώντας ο ἐχόντων τί φάγωσι. θα αποκάμουν στο δρόμο. 4. γιατί μερικοί έχουν έρθει από μακριά. των μαθητών του Κυρίου Η θεραπεία του τυφλού της Βηθσαΐδά Η ομολογία του Πέτρου περί Χριστού Ο Κύριος προλέγει το Πάθος και την Ανάστασή Του Η αυταπάρνηση.Λεξικό 3. ιστ΄24-27 Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες η΄34-38: Κυριακή Γ΄ Νηστειών και Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου ………. Ιησούς τους μαθητές του. 34-38 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-9: Μαρκ. 5.45 Κων. θ΄6 (παραπλήσιο θαύμα) στίχοι 27-30: Λουκ.. 27-29 στ. 30-33 στ. και εάν τους αφήσω να φύγουν νηστικούς για το ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ· τινὲς σπίτι τους. ιστ΄4-12 στίχοι 22-26: Ιωάν. 4 καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Πόθεν τούτους Και του απάντησαν οι μαθητές του: «Από πού (με τι) . Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τους λέει: προσκαλεσάμενος ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγει αὐτοῖς· 2 Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον. θ΄22 στίχοι 34-38: Λουκ. ιε΄32-39 στίχοι 10-21:Μτθ. ο προσωπικός σταυρός των μαθητών και η σωτηρία της ψυχής των πιστών στ. 22-26 στ.Σταυρού (μετά την 14η Σεπτεμβρίου) 1 Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις πάλιν Εκείνες τις μέρες πάλι. Μτθ. ιστ΄13-20 στίχοι 31-33: Μτθ. στ΄34-44.» γὰρ αὐτῶν ἀπὸ μακρόθεν ἥκασι. ιστ΄21-23. 3 καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν.

καὶ αὐτὰ.» (Επειδή εσείς δεν σημεῖον. λέει: «Γιατί αυτή σημεῖον ἐπιζητεῖ; ἀμὴν λέγω ὑμῖν. Και παίρνοντας τα εφτά ψωμιά. 8 . η γενιά ζητάει θαύμα. Α. σ’ αυτή τη εἰ δοθήσεται τῇ γενεᾷ ταύτῃ γενιά δε θα δοθεί θαύμα. Και αυτοί τα πρόσφεραν στον κόσμο. παρέθηκαν τῷ ὄχλῳ.Λεξικό χορτάσαι μπορεί κανείς να τους χορτάσει με ψωμί (φαγητό) στην ερημιά. άφησε να φύγουν. είπε να τα προσφέρουν κι αυτά. ήρθε (πέρασε) στην περιοχή Δαλμανουθά*. Και τους ρωτούσε: «Πόσα ψωμιά έχετε.46 Κων.» ἀναπεσεῖν ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ λαβὼν Και παρήγγειλε στον κόσμο να ξαπλώσουν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους εὐχαριστήσας (καθίσουν) στη γη. απέναντι). Αλήθεια σας λέω. πειράζοντες αὐτόν. ζητοῦντες Και βγήκαν οι Φαρισαίοι και άρχισαν να συζητούν παρ’ αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ μαζί του. εἶχον μεθ’ ἑαυτῶν ἐν τῷ πλοίῳ.) 13 καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς εἰς τὸ πλοῖον Και αφού τους άφησε. Και τους ἀπέλυσεν αὐτούς.» 16 καὶ διελογίζοντο πρὸς Και σκέφτονταν μεταξύ τους (συζητούσαν) λέγοντας: ἀλλήλους λέγοντες ὅτι ἄρτους οὐκ «(Τι εννοεί ο Κύριος λέγοντας) ότι ψωμιά δεν ἔχομεν. Έφαγαν και χόρτασαν (όλοι) και πήραν περισσεύματα (φαγητών) εφτά μεγάλα κοφίνια. 10 Καὶ ἐμβὰς εὐθὺς εἰς τὸ πλοῖον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἦλθεν Και αφού μπήκε κατόπιν στο πλοίο με τους μαθητές του.» 5 καὶ ἐπηρώτα αὐτούς· Πόσους ἔχετε ἄρτους; οἱ δὲ εἶπον· Ἑπτά. και δεν είχαν παρά ἄρτους. πρόκειται να πιστέψετε. ἔκλασε καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αφού ευχαρίστησε8 (το Θεό-Πατέρα Του). Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . καὶ εἰ μὴ ἕνα ἄρτον οὐκ μόνο ένα ψωμί μαζί τους στο πλοίο. 14 Καὶ ἐπελάθοντο λαβεῖν Όμως ξέχασαν να πάρουν ψωμιά. 9 ἦσαν δὲ ὡς τετρακισχίλιοι· καὶ Ήταν (εκεί) περίπου τέσσερις χιλιάδες. ζητώντας (απόδειξη ή θαύμα) από τον οὐρανοῦ. ουρανό εκπειράζοντάς τον (τον «δοκίμαζαν»). 15 καὶ διεστέλλετο αὐτοῖς λέγων· Ὁρᾶτε. Και τους καθιστούσε προσεκτικούς λέγοντας: «Κοιτάτε. τα έκοψε αὐτοῦ ἵνα παρατιθῶσι· καὶ και έδινε στους μαθητές του για να τα προσφέρουν. εἰς τὰ μέρη Δαλμανουθά. καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σπυρίδας. δυνήσεταί τις ὧδε ἄρτων ἐπ’ ἐρημίας; 8 ἔφαγον δὲ καὶ ἐχορτάσθησαν. 7 καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα· καὶ Και είχαν και λίγα ψαράκια (που) και αυτά αφού τα αὐτὰ εὐλογήσας εἶπε παρατιθέναι ευλόγησε. προσέχετε απ’ το προζύμι των Φαρισαίων και το προζύμι του Ηρώδη (αποφύγετέ τους). έφυγε πάλι με το πλοίο (για ἀπῆλθε πάλιν. 11 Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι καὶ ἤρξαντο συζητεῖν αὐτῷ. 12 καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὐτοῦ λέγει· Τί ἡ γενεὰ αὕτη Και αφού αναστέναξε από μέσα του. βλέπετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ τῆς ζύμης Ἡρῴδου.» Και αυτοί 6 καὶ παρήγγειλε τῷ ὄχλῳ απάντησαν: «Επτά.

26 καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον αὐτοῦ λέγων· Μηδὲ εἰς τὴν κώμην Και τον έστειλε στο σπίτι λέγοντάς του: «Ούτε στο εἰσέλθῃς μηδὲ εἴπῃς τινὶ ἐν τῇ χωριό να μη μπεις. Ακόμα δεν εννοείτε και δεν καταλαβαίνετε.» Και γνωρίζοντας ο Ιησούς (τη σκέψη τους) τούς λέει: «τι. Α. τον έβγαλε τοῦ τυφλοῦ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἔξω έξω απ’ το χωριό. τον θεραπεύσει). δεν ακούτε. τίποτε. και αποκαταστάθηκε ἀποκατεστά-θη. 25 εἶτα πάλιν ἐπέθηκε τὰς χεῖρας περπατούν. 2καὶ ἔλεγεν συνίετε; αὐτοῖς· Οὔπω έχουμε. Ακόμα έχετε πωρωμένη την καρδιά σας.Λεξικό 17 καὶ γνοὺς ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Τί διαλογίζεσθε ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; οὔπω νοεῖτε οὐδὲ συνίετε; ἔτι πεπωρωμένην ἔχετε τὴν καρδίαν ὑμῶν; 18 ὀφθαλμοὺς ἔχοντες οὐ βλέπετε. καὶ μάτια του και τον έκανε να δει.47 Κων.» « Όταν τα επτά (ψωμιά έκοψα) για τους τέσσερις χιλιάδες. 23 καὶ ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς Και αφού πήρε τον τυφλό από το χέρι. 24 καὶ ἀναβλέψας ἔλεγε· Βλέπω τοὺς ἀνθρώπους ὡς δένδρα Και ( ο τυφλός) κοιτάζοντας προς τα πάνω έλεγε: «Βλέπω τους ανθρώπους σαν δέντρα που περιπατοῦντας. πόσα κοφίνια γεμάτα από κομμάτια (περισσεύματα) πήρατε. τηλαυγῶς ἅπαντας.) Τότε που έκοψα τα πέντε ψωμιά (και τα μοιράσατε) στους πέντε χιλιάδες. καὶ πτύσας εἰς τὰ ὄμματα αὐτοῦ. καὶ φέρουσιν αὐτῷ τυφλὸν καὶ Και έρχεται στη Βηθσαϊδά. Και δε θυμάστε.» Λένε σ’ αυτόν οι μαθητές : «Δώδεκα.» 22 Καὶ ἔρχεται εἰς Βηθσαϊδά. (ενν. τῆς κώμης. σκέφτεστε ότι δεν έχετε ψωμιά. καὶ ὦτα ἔχοντες οὐκ ἀκούετε; καὶ οὐ μνημονεύετε; 19 ὅτε τοὺς πέντε ἄρτους ἔκλασα εἰς τοὺς πεντακισχιλίους. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . (ενν.» ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ καὶ Έπειτα πάλι (ο Κύριος) έβαλε τα χέρια του πάνω στα ἐποίησεν αὐτὸν ἀναβλέψαι.» Και αυτοί είπαν: «Εφτά. ούτε σε κανέναν από το χωριό να κώμῃ.» 27 Καὶ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὰς κώμας Και βγήκε ο Ιησούς και οι μαθητές του προς τα χωριά Καισαρείας τῆς Φιλίππου· καὶ ἐν τῇ ὁδῷ ἐπηρώτα τοὺς μαθητὰς της Καισάρειας* του Φιλίππου. σαρκική καρδιά) ενώ έχετε μάτια. 20 ὅτε δὲ τοὺς ἑπτὰ εἰς τοὺς τετρακισχιλίους. δεν έχει καταγραφεί στην καρδιά σας. Και αφού έφτυσε στα μάτια του. για το θαύμα). δε βλέπετε και ενώ έχετε αυτιά. καὶ πόσους κοφίνους κλασμάτων πλήρεις ἤρατε; λέγουσιν αὐτῷ· δώδεκα. Και στο δρόμο . τον ρωτούσε αν βλέπει αὐτῷ ἐπηρώτα αὐτόν εἴ τι βλέπει. Και του φέρνουν έναν παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα αὐτοῦ τυφλό και τον παρακαλούν να τον αγγίξει (για να ἅψηται. πόσα μεγάλα κοφίνια γεμάτα με κομμάτια πήρατε. γήινη. καὶ ἀνέβλεψε (η όρασή του) και τους είδε όλους καθαρά.» Και τους έλεγε: «Ακόμη δεν καταλαβαίνετε. πόσων σπυρίδων πληρώματα κλασμάτων ἤρατε; οἱ δὲ εἶπον· Ἑπτά. ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας βάζοντας τα χέρια πάνω του. πεις τίποτα(ενν.

αυτός θα τη σώσει10. γιατί δεν πιστεύεις σ’ αυτά που θέλει ο σατανᾶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεός. ἀπαρνησάσθω ακολουθήσει (να έρθει). μου Σατανά. ενώ ο Πέτρος. οὗτος σώσει αὐτήν. καὶ Γιατί τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο αν κερδίσει τον ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; κόσμο όλο και χάσει (ζημιώσει) την ψυχή του. ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ’ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου. ας απαρνηθεί τον εαυτό του ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν και ας σηκώσει το σταυρό του9. κι ας μ’ ακολουθήσει.Λεξικό αὐτοῦ λέγων αὐτοῖς· Τίνα με ρωτούσε τους μαθητές λέγοντάς τους: «Ποιος λένε οι λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; άνθρωποι ότι είμαι. 33 ὁ δὲ ἐπιστραφεὶς καὶ ἰδὼν τοὺς Ο Κύριος όμως γυρίζοντας και βλέποντας τους μαθητὰς αὐτοῦ ἐπετίμησε τῷ μαθητές μάλωσε τον Πέτρο λέγοντας: «Φύγε μακριά Πέτρῳ λέγων· Ὕπαγε ὀπίσω μου. ο Μεσσίας) πρεσβυτέρων καὶ τῶν ἀρχιε-ρέων πολλά να πάθει και να αποδοκιμαστεί από τους καὶ τῶν γραμματέων.» 30 καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ λέγωσι περὶ αὐτοῦ. 32 καὶ παρρησίᾳ τὸν λόγον Και τα έλεγε θαρρετά αυτά τα λόγια. Και τους διέταξε να μη λένε τίποτα σε κανέναν γι’ 31 Καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς αυτό (το θέμα).» 34 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ Και προσκαλώντας το πλήθος μαζί με τους μαθητές εἶπεν αὐτοῖς· Ὅστις θέλει ὀπίσω του. τους είπε: «Όποιος θέλει πίσω μου να με μου ἀκολουθεῖν. εξαιτίας μου (του ονόματός μου) και εξαιτίας του ευαγγελίου.» δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; Και αυτός τους λέει: «Εσείς ποιος λέτε (νομίζετε) ότι ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος λέγει είμαι. 9 1 .» 28 οἱ δὲ ἀπεκρίθησαν· Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν. και να θανατωθεί και μετά από τρεις ἡμέρας ἀναστῆναι· μέρες ν’ αναστηθεί.48 Κων. ανθρώπους. ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου Και άρχισε να τους διδάσκει ότι πρέπει ο γιος του πολλὰ παθεῖν. καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν αφού τον πήρε ιδιαιτέρως άρχισε να τον αποτρέπει ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ. θα τη χάσει. καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῶν ανθρώπου (ο ίδιος δηλαδή ο Χριστός. καὶ πρεσβυτέρους και τους αρχιερείς και τους ἀποκτανθῆναι καὶ μετὰ τρεῖς γραμματείς. 36 τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον. καὶ ἀκολουθείτω μοι. αλλά σ’ αυτά (που αρέσουν) στους Θεοῦ. είσαι ο Χριστός*. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α.» Παίρνοντας το λόγο ο Πέτρος του λέει: «Εσύ αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ Χριστός. Γιατί όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του. άλλοι ο Ηλίας και άλλοι (ότι είσαι) κάποιος από τους 29 καὶ αὐτὸς λέγει αὐτούς· Ὑμεῖς προφήτες. 35 ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι. Και αυτοί απάντησαν: «Ο Ιωάννης ο βαπτιστής και ἄλλοι δὲ ἕνα τῶν προφητῶν. αὐτοῦ. 37 ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀΉ τι αντάλλαγμα θα δώσει (μπορεί να δώσει) ο ντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; άνθρωπος για την ψυχή του. Κι όποιος χάσει τη δική του ζωή. ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. καὶ ἄλλοι Ἠλίαν. (προσπαθούσε να του αλλάξει γνώμη). ἐλάλει.

θ΄28-36. 4.49 Κων. Μτθ. ……………… ιβ΄30. καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων. Μτθ. 30-32 στ. ιζ΄22-23 στίχοι 33-37: Λουκ. Ησαΐας ξστ΄24. ιζ΄1-2. 5. ιη΄34. θ΄49-50. Η ίδρυση της εκκλησίας ως βασιλείας του Θεού στη γη Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος Θεραπεία δαιμονισμένου (σεληνιασμένου) νέου Ο Κύριος προλέγει για δεύτερη φορά το Πάθος και την Ανάστασή του.2-13 στ.» {Ο επόμενος στίχος η΄1 είναι φυσική συνέχεια των προηγουμένων λόγων του Κυρίου} Κεφάλαιο θ΄ (9ο) Ενότητες ενάτου κεφαλαίου 1. 3.Σειρ. ιζ΄14-21 στίχοι 30-32: Μάρκ. Σοφ. θ΄46-48. ια΄23. θ΄27. Μτθ. ………………. τη μοιχό και αμαρτωλή. ζ΄17 Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες θ΄1 (με η΄34-38): Κυριακή μετά την Ύψωση (μετά την 14η Σεπτεμβρίου) θ΄17-32: Κυριακή Δ΄ Νηστειών . όταν έρθει με τη δόξα του Πατέρα του μαζί με τους αγίους αγγέλους (ενν. ιστ΄28 στίχοι 2-13: Λουκ. θ΄37-42. Λουκ. Μτθ. την Δευτέρα του Κυρίου Παρουσία). Εβρ. 33-37 στ. Μτθ. και ο γιος του ανθρώπου θα ντραπεί γι’ αυτόν. «Φιλοδοξίες» μαθητών και μάθημα ταπεινώσεως 6. η΄ 31. 2. ι΄27. 38-50 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχος 1: Λουκ. Γιατί όποιος ντραπεί για μένα και για τα λόγια μου σ’ αυτή τη γενιά. θ΄43-45.Λεξικό 38 ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ. Να μη σκανδαλίζουμε στ. Μτθ.ιη΄1-5 στίχοι 38-50: Λουκ. ι΄42. δ΄6. Κολασ. ε΄29-30. ιζ΄1-9 στίχοι 14-29: Λουκ. 14-29 στ.1 στ. ιδ΄34-35. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α. ιη΄6-9.

επειδή καὶ Ἠλίᾳ μίαν. καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε στήσουμε τρεις σκηνές. Ας 5 Ραββί.Λεξικό Και11 τους έλεγε: «Αλήθεια σας λέω ότι είναι (υπάρχουν) μερικοί απ’ αυτούς που στέκονται εδώ. ὅταν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ.}. πρὸς ἑαυτοὺς συζητοῦντες τί ἐστι τὸ ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. Και έγινε (ήρθε) ένα σύννεφο που τους σκέπασε και 7καὶ ἐγένετο νεφέλη ἐπισκιάζουσα αὐτοῖς. 10 καὶ τὸν λόγον ἐκράτησαν. μπορεί να ασπρίσει (να τα λευκάνει δηλαδή τόσο). Και ενώ κατέβαιναν από το βουνό. Και τῷ Ἰησοῦ. την ίδρυση της Εκκλησίας του Θεού στη γη {Π. που δε θα γευθούν θάνατο. συζητώντας μεταξύ τους τι να σημαίνει το: «να αναστηθεί από τους νεκρούς». καλό είναι να μείνουμε εμείς. Α. Και φανερώθηκε σ’ αυτούς ο Ηλίας (εκπρόσωπος 4 καὶ ὤφθη αὐτοῖς Ἠλίας σὺν των προφητών)με το Μωϋσή (εκπρόσωπος του Μωϋσεῖ. για σένα μία και για τον εἶναι· καὶ ποιήσωμεν σκηνάς Μωϋσή μία και για τον Ηλία μία. σοὶ μίαν καὶ Μωϋσεῖ μίαν (Τα έλεγε αυτά) γιατί δεν ήξερε τι να πει. ώσπου να δουν τη βασιλεία του Θεού να έρχεται με δύναμη (ενν.Ν. οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς οὐ δύναται οὕτω λευκᾶναι. .» Και ξαφνικά. ήρθε (ακούστηκε) μια φωνή από το σύννεφο που έλεγε : «Αυτός είναι ο υιός μου ο αγαπημένος. παρά μόνο τον Ιησού μαζί 8 καὶ ἐξάπινα περιβλεψάμενοι οὐκέτι οὐδένα εἶδον. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . το κράτησαν κρυφό). και (εκεί) Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν μεταμορφώθηκε μπροστά τους. αυτόν να ακούτε (προσέχετε). μην διηγηθούν σε κανέναν αυτά που είδαν (τη 9 καταβαινόντων δὲ αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα Μεταμόρφωση). ἀλλὰ τὸν τους.» τρεῖς. Και τα ρούχα του έγιναν αστραφτερά. εἰ μὴ ανθρώπου αναστηθεί απ’ τους νεκρούς. τους διέταξε να Ἰησοῦν μόνον μεθ’ ἑαυτῶν. λευκὰ λίαν ὡς χιών. όταν κοίταξαν (οι τρεις μαθητές) δεν είδαν πλέον κανέναν.50 Κων. οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει. παρά μόνον (τότε) όταν ο γιος του μηδενὶ διηγήσωνται ἃ εἶδον. 6 οὐ γὰρ ᾔδει τί λαλήσῃ· ἦσαν γὰρ ἔκφοβοι. ήταν πολύ φοβισμένοι. Ἰωάννην καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ’ ἰδίαν μόνους· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν. 1 Και κράτησαν το λόγο (ενν. τόσο που (κανένας) βαφέας στη γη δε στίλβοντα. καὶ ἀποκρι-θεὶς ὁ παίρνοντας το λόγο ο Πέτρος λέει στον Ιησού: Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ· 1 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες ὧδε τῶν ἑστηκότων. πολύ άσπρα 3 καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο σαν χιόνι. καὶ ἦσαν συλλα-λοῦντες Νόμου) και συνομιλούσαν με τον Ιησού.» Και μετά από έξι μέρες παίρνει ο Ιησούς τον Πέτρο 2 Καὶ μεθ’ ἡμέρας ἓξ και τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και τους ανεβάζει σ’ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν ένα ψηλό βουνό ιδιαιτέρως μόνους τους. «Διδάσκαλε. καὶ ἦλθε φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗ-τός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε.Τ.

}). καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο τάραξε) και αφού έπεσε στη γη (ενν. προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. Και όπου (όταν) τον πιάσει. Α. ἤνεγκα τὸν πλήθος είπε «Διδάσκαλε. ἄλαλον. γενεὰ ἄπιστος. 14 Καὶ ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς Και όταν ήρθε προς τους μαθητές (τους υπόλοιπους). ἐξουδενωθῇ; 12 13 ἀλλὰ λέγω ὑμῖν ὅτι καὶ Ἠλίας Αλλά σας λέω ότι και ο Ηλίας έχει έρθει .Ν.» Και αυτός απαντώντας τους είπε: «Ο Ηλίας αφού 12 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· έρθει πρώτος. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ Και μόλις το δαιμόνιο τον είδε. 15 καὶ εὐθέως πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες θαμπώθηκε (απ’ τη χαρά τους) και τρέχοντας (κοντά αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν. ῥήσσει αὐτόν. τον σπάραξε (τον πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν.» Και τον έφεραν κοντά του. ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι Φέρτε τον κοντά μου. καὶ του) τον χαιρετούσε.» 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· Ὦ Αυτός απαντώντας σ’ αυτόν λέει: «Ω γενιά άπιστη. καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ. Ως πότε θα σας ανέχομαι. 11 καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες. ἔχοντα πνεῦμα (καταληφθεί από) άλαλο πνεύμα.» αὐτόν. Και ἀποκαθιστᾷ πάντα· καὶ πῶς πώς έχει γραφτεί για τον γιο του ανθρώπου ότι θα γέγραπται ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἵνα πολλὰ πάθῃ καὶ πάθει πολλά και θα εξευτελιστεί. ἀφρίζων. αὐτοῖς. 16 καὶ ἐπηρώτησε τοὺς Και ρώτησε τους γραμματείς: «Τι συζητάτε μεταξύ γραμματεῖς· Τί συζητεῖτε πρὸς σας. κυλιόταν αφρίζοντας. Και είπα στους μαθητές σου να το βγάλουν (το δαιμόνιο) και (αλλά) δεν μπόρεσαν. και του ἐλήλυθε. μόλις τον είδε. ὅτι λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ. καὶ ξηραί-νεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι. έφερα το γιο μου που έχει υἱόν μου πρὸς σέ. καθὼς γέγραπται ἐπ’ γι’ αυτόν (στην Παλαιά Διαθήκη).51 Κων. Κι αμέσως όλο το πλήθος. καὶ ἐποίησαν αὐτῷ ὅσα έκαναν όσα ήθελαν (οι Ιουδαίοι). 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα 1 . το παιδί). καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν.Τ. θα αποκαταστήσει τα πάντα (θα βάλει Ἠλίας μὲν ἐλθὼν πρῶτον σε τάξη τις σχέσεις Θεού-ανθρώπων {Π. ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με.» ἑαυτούς; 17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ Και απαντώντας (παίρνοντας το λόγο) ένας απ’ το ὄχλου εἶπε· Διδάσκαλε. καθώς έχει γραφεί ἠθέλησαν. καὶ οὐκ ἴσχυσαν.Λεξικό Και τον ρωτούσαν κι έλεγαν: «Γιατί λένε οι γραμματείς ότι ο Ηλίας πρέπει να έρθει πρώτα. εἶδεν ὄχλον πολὺν περὶ αὐτοὺς. τον ρίχνει (κάτω) και αφρίζει και τρίζει τα δόντια του και γίνεται ξερός (αναίσθητος). είδε πολύ κόσμο γύρω τους και γραμματείς να καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας συζητούν μ’ αυτούς. ἕως πότε πρὸς ως πότε θα είμαι μαζί σας.

ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. Α. Βοήθησέ ἀπιστίᾳ. εγώ σε διατάζω. κύριε. λέγοντάς του: «Πνεύμα άλαλο και κουφό. καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν.52 Κων. την . επιτίμησε (επέπληξε) το ακάθαρτο πνεύμα. βγες απ’ αυτόν και να μην ξαναμπείς ποτέ σ’ αυτόν. διάβαιναν τη Γαλιλαία παρεπορεύοντο διὰ τῆς Γαλιλαίας. είπε: «Από παιδί. όρθιο το παιδί). βοήθησέ μας.» Αυτός παιδιόθεν. καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνῷ· για το πέρασμά του). ὥστε (τόσο) ώστε πολλοί να λένε ότι πέθανε. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο τὸ Και τους είπε: «Αυτό το γένος (είδος των δαιμόνων) γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν δε μπορεί να βγει παρά μόνο με προσευχή και εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν Όμως ο Ιησούς κρατώντας τον απ’ το χέρι.» τῷ πιστεύοντι. καὶ και θα τον θανατώσουν και αφού θανατωθεί. πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 31 ἐδίδασκε γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι Ὁ υἱὸς γιατί δίδασκε τους μαθητές του και τους έλεγε : «Ο τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς υιός του ανθρώπου παραδίδεται σε χέρια ανθρώπων χεῖρας ἀνθρώπων. Κύριε· βοήθει μου τῇ παιδιού με δάκρυα έλεγε: «Πιστεύω. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· Και αμέσως φωνάζοντας δυνατά ο πατέρας του Πιστεύω. και ο Ιησούς δεν ήθελε να μάθει κανείς τίποτε (ενν. ὅτι ἡμεῖς οὐκ το βγάλουμε.» ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον Και όταν μπήκε σ’ ένα σπίτι αυτός.» (Το πνεύμα) αφού ούρλιαξε και σπάραξε πολύ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αν μας σπλαχνίζεσαι (αν μας βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφ’ λυπάσαι). καὶ βγήκε και (το παιδί) έγινε σα νεκρό (αναίσθητο). πάντα δυνατὰ Ο Ιησούς είπε σ’ αυτόν: «Αν μπορείς να πιστέψεις. Αλλά αν κάτι μπορείς (να αὐτόν· ἀλλ’ εἴ τι δύνασαι. τον τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν. κάνεις). 26 καὶ κράξαν καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτόν ἐξῆλθε. ἐγὼ σοι ἐ-πιτάσσω.» 30Καὶ ἐκεῖθεν ἐξελθόντες και όταν έφυγαν από εκεί. με στην απιστία (ολιγοπιστία) μου.Λεξικό αὐτοῦ· Πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς Και ρώτησε (ο Ιησούς) τον πατέρα του: «Πόσος τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· χρόνος είναι από τότε που έχει συμβεί αυτό. καὶ σήκωσε και στάθηκε (ενν. (τότε) όλα είναι δυνατά στον πιστό.» 25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος ἐπετί-μησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρ-τῳ λέγων αὐτῷ· Τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφὸν.» ἡμᾶς. ἀνέστη. οι μαθητές τον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτόν ρωτούσαν ιδιαιτέρως: «Γιατί εμείς δε μπορέσαμε να κατ’ ἰδίαν. Βλέποντας ο Ιησούς ότι συγκεντρώνεται κόσμος. ἵνα ἀπολέσῃ νερά για να τον σκοτώσει. νηστεία (νηστεία ως μέσο). 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ και πολλές φορές τον έριξε και στη φωτιά και στα ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα.

» 39 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· Μὴ κωλύετε αὐτόν· οὐδεὶς γάρ ἐστιν ὃς ποιήσει δύναμιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου καὶ Ο Ιησούς όμως είπε: «Μην τον εμποδίζετε. είναι τελευταίος όλων και υπηρέτης όλων13. ὅτι Χριστοῦ ἐστε. δέξηται. θα (πρέπει) να ἔσχατος καὶ πάντων διάκονος. οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν λέω. Αλλ’ αυτοί αγνοούσαν (δεν καταλάβαιναν) αυτά τα 33Καὶ ἦλθεν εἰς Καπερναούμ· καὶ λόγια και φοβόντουσαν να τον ρωτήσουν. δε θα χάσει το μισθό (την ανταμοιβή) του (ενν. καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὸ εἶπεν Και παίρνοντας ένα παιδί. στο όνομά σου να δαιμόνια. ἐμὲ δέχεται· καὶ ὃς ἐὰν ἐμὲ «Όποιος δεχτεί ένα τέτοιο παιδί στο όνομά μου.53 Κων. σαν ἀκολουθεῖ ἡμῖν. είναι μαζί σας ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν. είδαμε κάποιον. οὐκ ἐμὲ δέχεται. εἴδομέν τινα ἐν Απάντησε τότε ο Ιωάννης μ’ αυτά τα λόγια: τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα «Διδάσκαλε. καὶ ἐκωλύσαμεν αὐτόν. τους στο δρόμο για το ποιος είναι μεγαλύτερος. Α. ὅτι οὐκ βγάζει δαιμόνια. μαθητής σου κι αυτός). γιατί είστε του Χριστού. ἀμὴν λέγω όνομά μου.» 36 καὶ λαβὼν παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν. και θα μπορούσε γρήγορα να πει κακό για μένα. 35 καὶ καθίσας ἐφώνησε τοὺς δώδεκα καὶ λέγει αὐτοῖς· Εἴ τις Και αφού κάθισε. αὐτοῦ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Και όποιος με δεχτεί. τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τρίτη ημέρα θα αναστηθεί. ἔσται πάντων «Εάν κανείς θέλει να είναι πρώτος. δε δέχεται εμένα ἀποστείλαντά με. γιατί δεν δυνήσεται ταχὺ κακολογῆσαί με· υπάρχει κανείς που να κάνει θαύμα με το όνομά μου 40 ὃς γὰρ οὐκ ἔστι καθ’ ἡμῶν. Γιατί όποιος δεν είναι εναντίον σας. Και όταν έφτασε στο αὐτούς· Τί ἐν τῇ ὁδῷ πρὸς σπίτι τους ρωτούσε: «Τι συζητούσατε στο δρόμο ἑαυτοὺς διελογίζεσθε; μεταξύ σας. ο οποίος δε μας ακολουθεί και τον εμποδίσαμε. αλήθεια σας ὑμῖν. τους είπε: αὐτοῖς· 37 Ὃς ἐὰν ἓν τῶν τοιούτων παιδίων δέξηται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου. 41 ὃς γὰρ ἂν ποτίσῃ ὑμᾶς (με το μέρος σας). ὃς οὐκ ἀκολουθεῖ ἡμῖν. εξυπηρέτηση σας κάνουν.Λεξικό ἀποκτανθεὶς ἀναστήσεται. όποια .» 32 οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα. καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων Και όποιος σκανδαλίσει (βλάψει πνευματικά με 1 . φώναξε τους δώδεκα και τους λέει: θέλει πρῶτος εἶναι. γιατί συζήτησαν μεταξύ μείζων. 42 καὶ ὃς ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν θα ανταμειφθούν). γιατί δε μας ακολουθεί (ενν.» 38 Ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ Ἰωάννης λέγων· Διδάσκαλε. ακόμα κι ελάχιστη. ποτήριον ὕδατος ἐν τῷ ὀνόματί Όποιος σας ποτίσει (δώσει) ένα ποτήρι με νερό στο μου.» 34 οἱ δὲ ἐσιώπων· πρὸς ἀλλήλους γὰρ διελέχθησαν ἐν τῇ ὁδῷ τίς Αυτοί όμως σιωπούσαν. το έβαλε όρθιο ανάμεσά τους και αγκαλιάζοντάς το. αλλά αυτόν που με έστειλε (τον Πατέρα). ἐν τῇ οἰκίᾳ γενόμενος ἐπηρώτα Και ήρθε στην Καπερναούμ. ἀλλὰ τὸν δέχεται εμένα.

48 ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δε τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται. αλλά αν το αλάτι γίνει ανάλατο ἀρτύσετε; ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς ἅλας (χάσει τις ιδιότητές του). τοῦ πυρός. Καλύτερα για σένα είναι να μπεις πῦρ τὸ ἄσβεστον. αυτούς που εἰ περίκειται λίθος μυλικὸς περὶ πιστεύουν σε μένα. όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δε 47 καὶ ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου σβήνει. βγάλτο. ἀπόκοψον αὐτόν· καλόν σοί ἐστιν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν Και αν το πόδι σου σε σκανδαλίζει. ἔκβαλε αὐτόν· καλόν σοί ἐστι μονόφθαλμον Και αν το μάτι σου σε σκανδαλίζει. ἐν τίνι αὐτὸ Καλό είναι το αλάτι. θυσία με το αλάτι θα αλατιστεί14.Λεξικό εἰς ἐμέ. εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Καλύτερα για σένα είναι να μπεις μονόφθαλμος στη Θεοῦ. Καλύτερα χωλὸν. σβήνει. παρά έχοντας τα δυο μάτια να ριχτείς στη γέεννα της φωτιάς (αιώνια κόλαση). σβήνει. παρά έχοντας δύο χέρια να φύγεις στη γέεννα*. ἢ τοὺς δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν βασιλεία του Θεού. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . περισσότερο καλό (θα) είναι γι’ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ βέβληται αυτόν. 50 καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας ἄναλον γένηται. με τι θα το αρτύσετε (νοστιμέψετε). εἰς τὸ πρόσωπα {Β. 45 καὶ ἐὰν ὁ πούς σου σκανδαλίζῃ σε. 44 ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δε τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται. 49 πᾶς γὰρ πυρὶ ἁλισθήσεται. στην (αιώνια) ζωή κουλός (ανάπηρος).54 Κων. Α. να κρεμάσει γύρω απ’ το λαιμό του εἰς τὴν θάλασσαν. βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν. μυλόπετρα και να πέσει (ριχτεί) στη θάλασσα. 46 ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται.}). σκανδαλίζῃ σε. Να έχετε μαζί σας (μέσα σας) αλάτι καὶ εἰρηνεύετε ἐν ἀλλήλοις. κόψτο (εδώ υπονοούνται και οικεία ἀπελθεῖν εἰς τὴν γέενναν. ἀπόκοψον αὐτήν· καλόν σοί Και αν σε σκανδαλίζει (σ’ εμποδίζει πνευματικά) το ἐστι κυλλὸν εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν. στην κόλαση των αιωνίων βασάνων). εἰς τὸ παρά έχοντας δυο πόδια να ριχτείς στη γέεννα. φωτιά που δε σβήνει.» Κεφάλαιο ι΄ (10ο) Ενότητες δεκάτου κεφαλαίου 1 . 43 καὶ ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἡ χείρ σου. και να έχετε ειρήνη μεταξύ σας. στη φωτιά που δε σβήνει (ενν. καλόν ἐστιν αὐτῷ μᾶλλον λόγια ή έργα) έναν από τους μικρούς. κόψτο.Π. καὶ Γιατί ο καθένας με τη φωτιά θα αλατιστεί και κάθε πᾶσα θυσία ἁλὶ ἁλισθήσεται. στη πῦρ τὸ ἄσβεστον. ἢ τὰς δύο χεῖρας ἔχοντα χέρι σου. ἢ τοὺς δύο πόδας ἔχοντα για σένα είναι να μπεις στην (αιώνια) ζωή κουτσός.

Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . όπως συνήθιζε.Λεξικό 1.Παροιμ. α΄27.45 : Κυριακή πέμπτη (Ε΄) Νηστειών Κεφάλαιο 10 1Καὶ ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἔρχεται εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας διὰ τοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου. κα΄10. 3. Λουκ. 4. καὶ ὡς εἰώθει. ιθ΄16-30. 13-16 στ. 32-34 στ. 42-45 στ. Θεραπεία του τυφλού της Ιεριχούς (Βαρτιμαίου) στ. ιη΄35-43. Ο Κύριος ομιλεί περί γάμου και διαζυγίου Ο Κύριος ευλογεί τα παιδιά Ο πλούσιος νέος και το εμπόδιο του πλούτου Ο Κύριος προλέγει για τρίτη φορά το Πάθος και την Ανάστασή Του 5. ιθ΄3-9. 17-31 στ. κ΄20-24. κ΄25-28 στίχοι 46-52:Λουκ. ιη΄18-30. πάλι τους δίδασκε. Μτθ. πάλιν ἐδίδασκεν αὐτούς. Εφεσ. ια΄28 στίχοι 32-34: Λουκ. Λουκ. κδ΄14.55 Κων. σ……………. Και από εκεί αφού σηκώθηκε. Μτθ. κ΄29-34 Έξοδ. καὶ συμπορεύονται πάλιν ὄχλοι πρὸς αὐτόν. κβ΄24 στίχοι 42-45: Λουκ. ε΄31 στίχοι 13-16: Μτθ. . Γεν. Ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης ζητούν πρωτεία 6. κ΄17-19 στίχοι 35-41: Μτθ. Μτθ. Δευτ. ιη΄31-33. Ο Κύριος ομιλεί για την ταπείνωση και τη διακονία 7. ιθ΄13-15.. έρχεται στα σύνορα της Ιουδαίας απ’ την απέναντι πλευρά του Ιορδάνη και περπατούσαν μαζί του πλήθη και. 2. Μτθ. κβ΄25-27. 1-12 στ. ιη΄15-17 στίχοι 17-31: Λουκ. 35-41 στ. 46-52 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-12: Μτθ. Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες ι΄32. Α.

παντρευτεί με άλλον. σάρξ· Αυτό λοιπόν (το ζευγάρι) που ο Θεός ένωσε. αὐτόν. μοιχᾶται ἐπ’ αὐτήν· του και νυμφευτεί άλλη. 3 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Τί Κι αυτός παίρνοντας το λόγο τους είπε: «Τι σας ὑμῖν ἐνετείλατο Μωϋσῆς; διέταξε ο Μωϋσής. ὃς ἐὰν μὴ Αλήθεια σας λέω. 14 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἠγανάκτησε καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἄφετε τὰ παιδία Όταν (τους) είδε ο Ιησούς αγανάκτησε και τους είπε: ἔρχεσθαι πρός με. 6 ἀπὸ δὲ ἀρχῆς κτίσεως ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς ὁ Θεὸς· Όμως απ’ την αρχή της δημιουργίας αρσενικό (άνδρα) και θηλυκό (γυναίκα) τους έκανε ο Θεός(για να συγκρατηθεί ισόβιο το ανδρόγυνο {Ι. μοιχᾶται.» 5 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν Και απαντώντας ο Ιησούς τους είπε: «Εξαιτίας της αὐτοῖς· Πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν σκληροκαρδίας σας.}).» 13 Καὶ προσέφερον αὐτῷ παιδία. διώχνει. κάνει μοιχεία. Ώστε δεν είναι πλέον δύο σάρκες αλλά μια (δηλαδή 8 ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο. αλλά οι μαθητές μάλωναν ἐπετίμων τοῖς προσφέρουσιν.» ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω· 10 καὶ εἰς τὴν οἰκίαν πάλιν οἱ Και στο σπίτι πάλι οι μαθητές γι’ αυτό τον ρωτούσαν μαθηταὶ περὶ τούτου ἐπηρώτων αὐτόν. καὶ μὴ κωλύετε «Αφήστε τα παιδιά να έρθουν σε μένα και μην τα αὐτά· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ εμποδίζετε. αυτός μοιχεύει σ’ αυτήν (κάνει μοιχεία). είναι η βασιλεία του Θεού. δε θα μπει σ’ αυτή (ενν.Λεξικό 2 καὶ προσελθόντες οἱ Φαρισαῖοι Και όταν ήρθαν οι Φαρισαίοι τον ρωτούσαν αν ἐπηρώτων αὐτὸν εἰ ἔξεστιν ἀνδρὶ επιτρέπεται στον άνδρα να διώξει (χωρίσει) τη γυναῖκα ἀπολῦσαι.Κ.Κ. » .Θ. άνθρωπος να μην το χωρίζει.}). όποιος δε δεχτεί τη βασιλεία του δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ Θεού σαν παιδί. γιατί γι’ αυτά και όσους τα μοιάζουν βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ο 9 ὃ οὖν ὁ Θεὸς συνέζευξεν. καὶ προσκολληθεί στη γυναίκα του και θα είναι οι δυο (τους) μια σάρκα. σας έγραψε αυτή την εντολή(για ὑμῶν ἔγραψεν ὑμῖν τὴν ἐντολὴν να προλάβει χειρότερα εγκλήματα εις βάρος των ταύτην· συζύγων σας{Ι. με την ὡς παιδίον. πειράζοντες γυναίκα του. ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. ἄνδρα γαμηθῇ ἄλλῳ. 7 ἕνεκεν τούτου καταλείψει Εξαιτίας αυτού. Α.» 4 οἱ δὲ εἶπον· Ἐπέτρεψε Μωϋσῆς Αυτοί είπαν: «Ο Μωϋσής επέτρεψε να γράφει (ο βιβλίον ἀποστασίου γράψαι καὶ άνδρας) ένα χαρτί (έγγραφο) διαζυγίου και να τη ἀπολῦσαι. 15 ἀμὴν λέγω ὑμῖν. καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ. πειράζοντάς τον. 12 καὶ ἐὰν γυνὴ ἀπολύσασα τὸν Και αν η γυναίκα αφού χωρίσει τον άνδρα (της). ἀλλὰ μία ένα σώμα). ο άνδρας θα εγκαταλείψει (αφήσει) ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τον πατέρα του και τη μητέρα του και θα τὴν μητέρα. 11 καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ και (αυτός) τους λέει: «Όποιος χωρίσει τη γυναίκα γαμήσῃ ἄλλην.Θ. ἵνα αὐτῶν ἅψηται· οἱ δὲ μαθηταὶ Και έφεραν προς το μέρος του παιδιά για να τα αγγίξει (ευλογήσει).56 Κων. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αθωότητα και την ακακία των παιδιών). (εμπόδιζαν) αυτούς που τα έφερναν.

τίμα τὸν πατέρα σου (τίποτα από κανέναν). αὐτά. τα ευλογούσε (πολλές φορές). 16 καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὰ Και αγκαλιάζοντάς τα. Α. να τιμάς τον πατέρα σου και καὶ τὴν μητέρα.Λεξικό αὐτήν. να μη στερήσεις ἀποστερήσῃς. να μην ψευδομαρτυρήσεις. να μην κλέψῃς.» σου. Τις εντολές τις γνωρίζεις: να μη μοιχεύσεις 19 τὰς ἐντολὰς οἶδας· μὴ μοιχεύσῃς. τι να κάνω για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή.» 18 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Τί με και ο Ιησούς του είπε: «Γιατί με λες αγαθό 15. μὴ εἷς ὁ Θεός.» 21 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ Ο Ιησούς αφού τον κοίταξε προσεκτικά (βαθιά μέσα ἠγάπησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ· του). πόσο δύσκολο είναι γι’ αυτούς που εμπιστεύονται (την ευτυχία τους) στα χρήματα. ακολούθησέ με 9 ἀκολούθει μοι. πήγαινε εἶναι. κάποιος τρέχοντας προς αυτόν και γονατίζοντας τον ρωτούσε: «Διδάσκαλε αγαθέ. τον αγάπησε (συμπάθησε) και του είπε: «Ένα Ἕν σοι ὑστερεῖ· εἰ θέλεις τέλειος σου λείπει : αν θέλεις να είσαι τέλειος. και έλα. μὴ φονεύσῃς. κανένας λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ (δεν είναι) αγαθός παρά μόνο ένας. καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ. ο Θεός. τη μητέρα (σου). 23καὶ περιβλεψάμενος ὁ Ἰη-σοῦς Και ο Ιησούς κοιτάζοντας γύρω του λέει στους λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐ-τοῦ· Πῶς μαθητές του: «Πόσο δύσκολα. ἄρας τὸν σταυρόν σηκώνοντας το σταυρό σου . μὴ κλέψεις. έτσι ο Ιησούς παίρνοντας πάλι το λόγο τους λέει: «Παιδιά. μὴ (γνωρίσεις ξένη γυναίκα). καὶ δεῦρο έχεις θησαυρό στον ουρανό. πιο νέος). ὅσα ἔχεις πώλησον πούλησε όσα έχεις και δώστα στους φτωχούς και θα καὶ δὸς πτωχοῖς. αυτοί που έχουν τα δυσκόλως οἱ τὰ χρή-ματα ἔχοντες χρήματα θα μπουν στη βασιλεία του Θεού!» εἰς τὴν βασιλεί-αν τοῦ Θεοῦ εἰσελεύσονται! 24 οἱ δὲ μαθηταὶ ἐθαμβοῦντο ἐπὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ. πολλά κτήματα (περιουσία). γιατί είχε κτήματα πολλά.» 20 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ· Αυτός απαντώντας του είπε: «Διδάσκαλε. πῶς δύσκο-λόν ἐστι τοὺς πεποιθότας ἐπὶ χρήμασιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν· 1 9 Όμως οι μαθητές εκπλήττονταν απ’ αυτά τα λόγια. να μπουν στη βασιλεία του Θεού! 25 εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ Πιο εύκολο είναι μια καμήλα να μπει (περάσει) από . ταῦτα πάντα τα φυλάγω (τα τηρώ) από νέος (από τότε που ήμουν ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ὕπαγε. 22 ὁ δὲ στυγνάσας ἐπὶ τῷ λόγῳ Αυτός όμως αφού έγινε σκυθρωπός (στο άκουσμα) ἀπῆλθε λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων απ’ αυτά τα λόγια.57 Κων. 17 Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ εἰς ὁδὸν προσδραμὼν εἷς καὶ γονυπετήσας αὐτὸν ἐπηρώτα αὐτόν· Διδάσκαλε ἀγαθέ. μὴ ψευδομαρτυ-ρήσῃς. τί ποιήσω ἵνα ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; Και καθώς έβγαινε αυτός (ο Κύριος) στο δρόμο. να μη σκοτώσεις. έφυγε λυπημένος. ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν ἀποκριθεὶς λέ-γει αὐτοῖς· Τέκνα. όλα αυτά Διδάσκαλε. κατηυλόγει τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ’ βάζοντας πάνω τους τα χέρια του.

30 ἐὰν μὴ λάβῃ ἑκατονταπλασίονα νῦν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφὰς καὶ πατέρα καὶ μητέρα καὶ τέκνα καὶ ἀγροὺς μετὰ διωγμῶν. λέει: «Για λέγει· Παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατον. οι μαθητές) και φοβούνταν καθώς τον ακολουθούσαν (ενν. άρχισε να τους λέει αυτά που επρόκειτο να του συμβούν. Γιατί όλα είναι δυνατά για το (στο) Θεό.58 Κων.» Θεοῦ εἰσελθεῖν.» ἀποκτενοῦσιν αὐτὸν. 26 οἱ δὲ περισσῶς ἐξεπλήσ-σοντο λέγοντες πρὸς ἑαυτούς· Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; Αυτοί όμως περισσότερο εκπλήτ-τονταν (δοκίμαζαν έκπληξη). κοιτώντας τους διαπεραστικά. Άρχισε τότε ο Πέτρος να λέει: «Δες εμείς τα αφήσαμε 28 Ἤρξατο ὁ Πέτρος λέγειν όλα και σ’ ακολουθήσαμε. θα ενταχθεί στη μεγάλη οικογένεια της Εκκλησίας {Ι. για αυτά που θα επακολουθούσαν). Ήταν (πήγαιναν) στο δρόμο. 32Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς. παρά να μπει πλούσιος στη πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ βασιλεία του Θεού. λέγοντας μεταξύ τους: «Και ποιος μπορεί να σωθεί. που να μην πάρει εκατονταπλάσιο τώρα σ’ αυτόν τον καιρό (κόσμο) σπίτια και αδελφούς και αδελφές και πατέρα και μητέρα και παιδιά και χωράφια (ενν. εξαιτίας μου (για χάρη γυναῖκα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν μου) και εξαιτίας του ευαγγελίου.Θ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . καὶ ἀκολουθοῦ-ντες ἐφοβοῦντο. και στον ερχόμενο αιώνα (που να μην πάρει) ζωή αιώνια. καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ πα-ραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσι.» 27 ἐμβλέψας αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς Ο Ιησούς. ἐμοῦ καὶ ἕνεκεν τοῦ εὐαγγελίου. αλλά όχι για το ἀλλ’ οὐ παρὰ Θεῷ· πάντα γὰρ Θεό. αδελφούς ή αδελφές ή πατέρα ή μητέρα ή ἀδελφὰς ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναίκα ή παιδιά ή χωράφια. καὶ παρα-λαβὼν πάλιν τοὺς δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν. Παίρνοντας το λόγο ο Ιησούς τους είπε: «Αλήθεια 29 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν. καὶ ἐθαμβοῦντο. «Να. Πολλοί.» αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήκαμέν σοι.Κ.}). θα γίνουν τελευταίοι και οι τελευταίοι πρώτοι. δεν είναι (δεν υπάρχει) κανείς που άφησε ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ ἀδελφοὺς ἢ σπίτι. τους ανθρώπους (είναι) αδύνατον. ανεβαίνοντας στα Ιεροσόλυμα και προπορεύονταν απ’ αυτούς ο Ιησούς και τον θαύμαζαν (ήταν κατάπληκτοι.Λεξικό τρυμαλιᾶς ῥαφίδος εἰσελθεῖν ἢ την τρύπα μιας βελόνας.παρ’ όλους τους διωγμούς. 33 ὅτι Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμμα-τεῦσι. οὐδείς ἐστιν ὃς σας λέω. ανεβαίνουμε στα Ιεροσόλυμα και ο υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στους αρχιερείς και γραμματείς και θα τον καταδικάσουν σε θάνατο και θα τον παραδώσουν στους εθνικούς* (ειδωλολάτρεςΡωμαίους) και θα τον εμπαίξουν (κοροϊδέψουν) και θα τον 34 καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν καὶ μαστιγώσουν και θα τον φτύσουν και θα τον ἐμπτύσουσιν αὐτῷ καὶ θανατώσουν και την τρίτη ημέρα θα αναστηθεί. 31 πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶτοι. Α. καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον. που είναι πρώτοι. ενν.΄» δυνατά ἐστι παρὰ τῷ Θεῷ. καὶ τῇ τρίτῃ . Και παίρνοντας (κοντά του) πάλι τους δώδεκα.

λέγοντας: «Διδάσκαλε.» Αυτοί του είπαν: «Μπορούμε. δύνασθε πιεῖν βάπτισμα που εγώ βαπτίζομαι (μπορείτε) να τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω. δεν είναι δικό μου (δικαίωμα).» ἡμέρᾳ ἀναστήσεται.» καὶ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν Και όταν οι δέκα (υπόλοιποι μαθητές) άκουσαν δοῦναι. αλλά να υπηρετήσει και να δώσει την πρῶτος. ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου Όμως ο Ιησούς καλώντας τους (κοντά του) τους λέει: καὶ Ἰωάννου. οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι. θα 39 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Δυνά-μεθα. και το οἴδατε τί αἰτεῖσθε. ο Βαρτιμαίος.Λεξικό Και πλησιάζουν μπροστά (όπως προχωρούσαν) ο 35 Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ιάκωβος και ο Ιωάννης. 43 οὐχ οὕτω δὲ ἔσται ἐν ὑμῖν. ἀλλ’ οἷς ἡτοίμασται. θέλουμε αυτό που θα (σου) βεδαίου λέγοντες· Διδάσκαλε. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐ-τοῖς· Τὸ μὲν το πιείτε και το βάπτισμα που εγώ βαπτίζομαι. « Γνωρίζετε ότι αυτοί που θεωρούνται (φαίνονται) 42 ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλε-σάμενος άρχοντες των λαών καταδυναστεύουν αυτούς (τους αὐτοὺς λέγει αὐτοῖς· Οἴδατε ὅτι οἱ λαούς) και οι μεγάλοι τους μεταχειρίζονται σαν δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν δούλους (τους κατεξουσιάζουν).» σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου.» θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν ποιήσῃς ἡμῖν. ας είναι αὐτῶν. Τότε ο Ιησούς τους είπε: «Δεν ξέρετε τι ζητάτε.59 Κων. οι γιοι του Ζεβεδαίου Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης υἱοὶ Ζε. ἔσται ὑμῶν διάκονος. ας είναι δούλος όλων. Αυτός (ο Κύριος) τους είπε: «τι θέλετε να σας κάνω. να μας το κάνεις. (αυτό) άρχισαν να αγανακτούν για τον Ιάκωβο και 41 καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα τον Ιωάννη.» 36 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Τί θέλετε ποιῆσαί με ὑμῖν; Και αυτοί του είπαν. Α. Κι όταν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν. ἔσται πάντων δοῦλος· 16 45καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώ-που ψυχή του (ζωή του) λύτρο για πολλούς. θα ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε. ο γιος του Τιμαίου. 44 καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ὑμῶν γενέσθαι Γιατί και ο υιός του ανθρώπου δεν ήρθε για να υπηρετηθεί. τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι απ’ την άλλη όμως. ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν Και έρχονται (έφτασαν) στην Ιεριχώ*. ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν και όποιος από σας θέλει να γίνει πρώτος. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . «Δώσε μας (άφησέ μας) να 37 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Δὸς ἡμῖν ἵνα καθίσουμε ένας δεξιά σου κι ένας αριστερά σου στη εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων δόξα σου (όταν έρθει η μέρα που θα δοξαστείς). ἀλλ’ υπηρέτης σας. κατακυρι-εύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν Μεταξύ σας να μη συμβαίνει το ίδιο. αλλά όποιος θέλει να γίνει μεγάλος ανάμεσά σας. 38 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι που εγώ πίνω. ζητήσουμε. το να καθίσετε δεξιά μου και βαπτισθή-σεσθε· αριστερά μου.» Ο Ιησούς όμως τους βαπτισθῆναι; είπε: «Απ’ τη μια μεριά το ποτήρι που εγώ πίνω. ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἀπὸ Ἰεριχὼ (που ήταν) τυφλός. κάθονταν στο δρόμο 1 . καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθείτε. καὶ βαπτιστείτε. έβγαινε αυτός απ’ την Ιεριχώ μαζί με τους μαθητές 46 Καὶ ἔρχονται εἰς Ἰεριχώ· καὶ του και πολύ κόσμο. αλλά 40 τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου είναι γι’ αυτούς που έχει ετοιμαστεί. ὑμῖν.

Ζαχ.» Κι αμέσως είδε (έγινε 52 καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· καλά η όρασή του) κι ακολούθησε τον Ιησού στο Ὕπαγε. 4. όμως αυτός πολύ περισσότερο φώναζε: «Υιέ του 48 καὶ ἐπετίμων αὐτῷ πολλοὶ ἵνα σιωπήσῃ· ὁ δὲ πολλῷ μᾶλλον Δαβίδ. κα΄18. ελέησέ με» Ναζωραῖός ἐστιν. να κάνω για εσένα. Μτθ. ἔγειρε· φωνεῖ σε. ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν· Υἱὲ Δαυῒδ Ἰησοῦ. 15-18 στ. 50 ὁ δὲ ἀποβαλὼν τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν Και παίρνοντας το λόγο . Θάρσει. Ησαΐας ξβ΄11. Κεφάλαιο ια΄ (11ο) Ενότητες ενδέκατου κεφαλαίου 1. καὶ εὐθέως ἀνέβλεψε. ιβ΄12-16.» τὸν τυφλὸν λέγοντες αὐ-τῷ· Αυτός αφού έβγαλε το ιμάτιό του (πανωφόρι). ζητιανεύοντας. ὁ υἱὸς Τιμαίου Βαρτιμαῖος τυφλὸς ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν προσαιτῶν. Και ο Ιησούς του είπε: «Πήγαινε. δρόμο. 12-14. ἐλέησόν με. Α. Και πολλοί τον επέπλητταν (μάλωναν) να σιωπήσει. ἡ πίστις σου σέσωκέ σε.19-21 στ. άρχισε να φωνάζει και να λέει: 47 καὶ ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ὁ «Υιέ (απόγονε) του Δαβίδ. 22-26 στ. ιθ΄29-38. 1-11 στ.» Και αφού στάθηκε ο Ιησούς είπε: «φωνάξτε τον. έσωσε (από την τύφλωση).» Και ἔκραζεν· Υἱὲ Δαυῒδ.60 Κων. φωνάζουν τον τυφλό.» Και ο τυφλός είπε: «Δάσκαλε 51 καὶ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ ὁ (θέλω να με κάνεις) να δω. θ΄9 στίχοι 12-14 και 19-21: Μτθ.Λεξικό καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ὄχλου ἱκανοῦ. Η θριαμβευτική είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα Η ξεραμένη συκιά Ο Κύριος διώχνει τους εμπόρους απ’ το Ναό Η δύναμη της πίστης Ερωτήσεις των Ιουδαίων για την εξουσία του Κυρίου στ. 2. 49 καὶ στὰς ὁ Ἰησοῦς εἶπε· Φωνήσατε αὐτόν· καὶ φωνοῦ-σιν σήκω. καὶ ἠκολούθει τῷ Ἰησοῦ ἐν τῇ ὁδῷ. 5. » Ἰησοῦς· Τί σοι θέλεις ποιή-σω; ὁ δὲ τυφλὸς εἶπεν αὐτῷ· Ραββουνι. 20 . Ιωάν.του λέει ο Ιησούς: «Τι θέλεις Ἰησοῦν. Ιησού. η πίστη σου σε ἵνα ἀναβλέψω. λέγοντάς του: «Έχε θάρρος. 27-33 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-11: Λουκ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ἐλέησόν με. κα΄1-10. ελεήσέ με. 3. Σε φωνάζει. Και όταν άκουσε ότι είναι (εκεί μπροστά του) ο Ιησούς ο Ναζωραίος*. σηκώθηκε και ήρθε προς τον Ιησού.

Ιερ. καὶ εὐθέως αὐτὸν στείλει πάλι εδώ.61 Κων. Και οδήγησαν το γαϊδουράκι προς τον Ιησού και 7 καὶ ἤγαγον τὸν πῶλον πρὸς τὸν έβαλαν πάνω σ’ αυτό τα ρούχα τους και κάθισε (ο Ἰησοῦν καὶ ἐπιβάλον αὐτῷ τὰ Ιησούς) πάνω του. ἀποστέλλει δύο μαθητῶν αὐτοῦ εἰς Και όταν πλησίαζαν στα Ιεροσόλυμα. οὐδεὶς ἀνθρώπων κεκάθικε· λύσαντες αὐτὸν ἀγάγετε. κα΄12-13. και (έτσι) τους άφησαν. θα βρείτε ένα πουλάρι κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν. καὶ (γαϊδουράκι) δεμένο. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .» τὸν πῶλον; 6 οἱ δὲ εἶπον αὐτοῖς καθὼς Αυτοί όμως τους είπαν αυτά που τους (όπως τους) ἐνετείλατο ὁ Ἰησοῦς. φέρτε εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον. στέλνει τῶν δυο απ’ τους μαθητές του τῶν και τους λέει: «Πάτε στο απέναντί σας χωριό και 2 καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὑπάγετε εἰς τὴν αμέσως μόλις μπείτε σ’ αυτό. στη Βηθσφαγή* καὶ και τη Βηθανία* προς το όρος των ελαιών. καὶ ἀφῆκαν διέταξε ο Ιησούς.».» ἀποστέλλει πάλιν ὧδε.Λεξικό στίχοι 15-18: Λουκ. γ΄1-3 στίχοι 22-26: Μτθ. Α. 17. στ΄14-15 στίχοι 27-33: Λουκ. αὐτόν. Αφού το λύσετε. να του 3 καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπετε ὅτι ὁ Κύριος αὐτοῦ πείτε ότι ο Κύριος το χρειάζεται και ο αμέσως θα το χρείαν ἔχει. Μτθ. κ΄1-8. Και αν κανείς σας πει: «γιατί το κάνετε αυτό. . αὐτούς. πάνω στο οποίο κανείς από τους εὐθέως εἰσπορευό-μενοι εἰς αὐτὴν ανθρώπους δεν έχει καθίσει. 5καί τινες τῶν ἐκεῖ ἑστηκότων Και μερικοί από εκείνους που στέκονταν (εκεί) τους ἔλεγον αὐτοῖς· Τί ποιεῖτε λύοντες έλεγαν: «Τι κάνετε λύνοντας το πουλάρι. καὶ λύουσιν και το λύνουν. ιθ΄45-48. κα΄23-27 1Καὶ ὅτε ἐγγίζουσιν Ἱεροσόλυμα εἰς Βηθσφαγὴ Βηθανίαν πρὸς τὸ ὄρος ἐλαιῶν. Μαλαχ. Ησαΐας νστ΄7. 4 ἀπῆλθον δὲ καὶ εὗρον τὸν Έφυγαν και βρήκαν το πουλάρι δεμένο κοντά (σε πῶλον δεδεμένον πρὸς τὴν θύραν μια) πόρτα έξω στο δρομάκι (στην είσοδο του σπιτιού) ἔξω ἐπὶ τοῦ ἀμφόδου. ἐφ’ ὃν το. Μτθ. Ζ΄11.

15 Καὶ ἔρχονται πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ εἰσελθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας καὶ τοὺς ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ.Λεξικό ἱμάτια αὐτῶν. Βηθανίαν μετὰ τῶν δώδεκα. 12 Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξελθόντων αὐτῶν ἀπὸ Βηθανίας ἐπείνασε· 13 καὶ ἰδὼν συκῆν ἀπὸ μακρόθεν ἔχουσαν φύλλα. ὀψίας ἤδη προχωρημένη (σούρουπο).»(αιώνια. βγήκε στη Βηθανία μαζί οὔσης τῆς ὥρας. Και αυτοί που πήγαιναν μπροστά και αυτοί που 9 καὶ οἱ προάγοντες καὶ οἱ ακολουθούσαν φώναζαν δυνατά λέγοντας: «Ωσανἀκολουθοῦντες ἔκραζον λέγο-ντες· νά (δόξα). ἐξῆλθεν εἰς με τους δώδεκα. ἄλλοι δὲ (τιμητικά) στο δρόμο. Και Ἰησοῦς καὶ εἰς τὸ ἱερόν· καὶ αφοί κοίταξε όλα γύρω του και επειδή η ώρα ήταν περιβλεψάμενος πάντα. ήρθε (κοντά της) μήπως βρει κάτι (καρπό) σ’ αυτήν. καὶ ἤκουον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. για πάντα). Και την επόμενη μέρα καθώς έβγαιναν αυτοί απ’ τη Βηθανία. 11 Καὶ εἰσῆλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ Και μπήκε στα Ιεροσόλυμα ο Ιησούς και στο ναό. ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. (ο Κύριος) πείνασε. Ευλογημένη (να είναι) η βασιλεία που έρχεται στο 10 εὐλογημένη ἡ ἐρχομένη όνομα του Κυρίου του πατέρα μας Δαβίδ.τιδήποτε (ενν. ευλογημένος είναι εκείνος που έρχεται στο Ὡσαννά. στιβάδας ἔκοπτον ἐκ τῶν δένδρων καὶ ἐστρώννυον εἰς τὴν ὁδόν. καὶ ἐκάθισεν ἐπ’ αὐτῷ.62 Κων. άρχισε να βγάζει έξω αυτούς που πουλούσαν κι αγόραζαν μέσα στον ιερό (χώρο) και κατέστρεψε (αναποδογύρισε) τα τραπέζια των αργυραμοιβών και τα καθίσματα αυτών που πουλούσαν τα περιστέρια19.» τοῖς ὑψίστοις. 17 καὶ ἐδίδασκε λέγων αὐτοῖς· Οὐ Και δίδασκε λέγοντάς τους: «Δεν έχει γραφεί ότι ο γέγραπται ὅτι ὁ οἶκός μου οἶκος οίκος μου (το σπίτι μου) θα ονομαστεί οίκος προσευχῆς κληθήσεται πᾶσι τοῖς 1 1 1 . σκεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . εὐλογημένος ὁ όνομα του Κυρίου. Ωσαννά βασιλεία ἐν ὀνόματι Κυρίου τοῦ πατρὸς ἡμῶν Δαυῒδ· ὡσαννὰ ἐν (δόξα) και απ’ τους ύψιστους (αγγέλους). Πολλοί έστρωσαν τα ρούχα τους στο δρόμο. Α. χωρίς να τον καταλαβαίνουν). καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν18 καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστερὰς κατέστρεψε. Και ξαναέρχονται στα Ιεροσόλυμα. Και βλέποντας μια συκιά από μακριά που είχε φύλλα. οικιακό είδος) διά μέσου του ναού. ενώ 8 πολλοὶ δὲ τὰ ἱμάτια αὐτῶν άλλοι έκοβαν κλαδιά απ’ τα δέντρα και τα έστρωναν ἔστρωσαν εἰς τὴν ὁδόν. Και της λέει: «Ποτέ κανείς να μη φάει καρπό από σένα17. γιατί τότε δεν ήταν καιρός σύκων (δεν ήταν η εποχή τους). Και όταν ήρθε κοντά της δε βρήκε τίποτα άλλο παρά φύλλα. 16 καὶ οὐκ ἤφιεν ἵνα τις διενέγκῃ Και δεν άφηνε κανέναν να μεταφέρει ο. ἦλθεν εἰ ἄρα τι εὑρήσει ἐν αὐτῇ· καὶ ἐλθὼν ἐπ’ αὐτὴν οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα· οὐ γὰρ ἦν καιρὸς σύκων. Και άκουγαν οι μαθητές του (ενν. Και όταν μπήκε ο Ιησούς στο ναό (στην αυλή του ναού του Σολομώντα). 14 καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· Μηκέτι ἐκ σοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μηδεὶς καρπὸν φάγοι.

τη διδασκαλία Του). κοίτα. Γι’ αυτό σας λέω. να διώχνεις τους εμπόρους και τους ταῦτα ποιῇς; αργυραμοιβούς. (ενν.Και όταν στέκεστε για προσευχή.» 18 καὶ ἤκουσαν οἱ γραμ-ματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς. 21 καὶ ἀναμνησθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ· Ραββί. ἄρθητι καὶ Αλήθεια σας λέω ότι όποιος κι αν πει (με θερμή βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν.} ) 24 διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν. σπηλιά (άντρο) ληστών. Εσείς όμως τον κάνατε σπήλαιον λῃστῶν.τι χόμενοι. αρκεί να γίνεται προς δόξαν Θεού αὐτῷ ὃ ἐὰν εἴπῃ. 25 καὶ ὅταν στήκετε προσευ. ἴδε ἡ συκῆ ἣν Και επειδή θυμήθηκε ο Πέτρος του λέει: «Διδάσκαλε. ότι όσα κι αν ζητάτε με την πιστεύετε ὅτι λαμβάνετε. 19Καὶ ὅτε ὀψὲ ἐγένετο.» Ἱεροσόλυμα· καὶ ἐν τῷ ἱερῷ Και έρχονται πάλι στα Ιεροσόλυμα. ὅτι πᾶς ὁ ὄχλος ήταν κατάπληκτος απ’ τη διδασκαλία του (θαύμαζε ἐξεπλήσσετο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ. να συγχωρείτε ό. καὶ ἔσται προσευχή σας. 20 Καὶ παραπορευόμενοι πρωῒ Και καθώς περνούσαν το πρωί (από κοντά) είδαν τη εἶδον τὴν συκῆν ἐξηραμμένην ἐκ συκιά ξεραμένη από τη ρίζα. 22καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς λέ-γει αὐτοῖς· ἔχετε πίστιν Θεοῦ. έρχονται προς το πρὸς αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ μέρος του οι αρχιερείς και οι γραμματείς και οι γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι πρεσβύτεροι 28 καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἐν ποίᾳ και του λένε: «Με ποια εξουσία κάνεις αυτά. Και ενώ περιπατοῦντος αὐτοῦ ἔρχονται περπατούσε στην αυλή του ναού. ἔσται το οποίο είπε. ἀφίετε εἴ τι ἔχετε κατά (κι αν) έχετε εναντίον οποιουδήποτε. ξεράθηκε. Α.» (Ενν. κατευθύνθηκε έξω απ’ την ρεύετο ἔξω τῆς πόλεως. ούτε ο πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα ὑμῶν. 27 Καὶ ἔρχονται πάλιν εἰς παραπτώματα. (έτσι) θα σας γίνουν (θα πραγματοποιηθούν).»ή (του ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; ἢ τίς σοι λένε) «Ποιος σου έδωσε αυτή την εξουσία να κάνεις ἔδωκε τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἵνα αυτά. ῥιζῶν. επειδή όλος ο λαός αὐτόν. {Β. 23 ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν εἴπῃ τῷ ὄρει τούτῳ. να πιστεύετε ότι θα τα πάρετε και ὑμῖν. καὶ μὴ πίστη) σ’ αυτό το βουνό «σήκω και πέσε στη διακριθῇ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. παραπτώματα ὑμῶν. οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ Αν όμως εσείς δε συγχωρείτε (τους άλλους). ἵνα καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφῇ ὑμῖν τὰ συγχωρήσει ο πατέρας σας ο ουράνιος τα δικά σας παραπτώματα. Και άκουσαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι και οι καὶ ἐζήτουν πῶς αὐτὸν αρχιερείς και ζητούσαν (να βρουν τρόπο) πώς να τον ἀπολέσουσιν· ἐφο-βοῦντο γὰρ εξοντώσουν γιατί τον φοβούνταν. πάντα ὅσα ἂν προσευχόμενοι αἰτεῖσθε. ἀλλὰ θάλασσα» και δεν αμφιβάλει μέσα του. και απαντώντας ο Ιησούς τους λέει: «Να έχετε πίστη στο Θεό.Λεξικό ἔθνεσιν; ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐποιήσατε προσευχής για όλα τα έθνη. για να σας τινος. 26 εἴ δὲ ὑμεῖς οὐκ ἀφίετε. ἐξεποΚαι όταν έγινε βράδυ. η συκιά που καταράστηκες. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .) .» κατηράσω ἐξήρανται.Π. θα γίνει αυτό πιστεύσῃ ὅτι ἃ λέγει γίνεται.63 Κων. πόλη.

Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 28-34 στ. «Μακριά από τους Γραμματείς» 7. καὶ ὁ Ἰησοῦς Και παίρνοντας το λόγο.» Και ο Ιησούς τους απαντά λέγοντας: λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα «Ούτε εγώ σας λέω με ποια εξουσία κάνω αυτά. 18-27 στ. Απάντηση στους Σαδδουκαίους για την ανάσταση 4. κα΄33-46. γιατί όλοι είχαν τον ἦν. ἐρεῖ· διατί οὖν οὐκ έλεγαν: «Αν πούμε απ’ τον ουρανό. 41-44 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-12: Λουκ. Ιωάννη για προφήτη. …………. ἐξ Και λογάριαζαν (συλλογιζόταν) μέσα τους και οὐρανοῦ. Ο Χριστός ο Υιός του Δαβίδ είναι Θεός 6.. Α. οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; Απαντήστε μου. καὶ ἀποκρίθητέ μοι. Κεφάλαιο ιβ΄ (12ο) Ενότητες δωδέκατου κεφαλαίου 1.35-37 στ. ριζ΄22-23. Μτθ. 1-12 στ. Η παραβολή των κακών γεωργών του αμπελώνα 2. Ησαΐας κη΄16. 13-17 στ.64 Κων.» ποιῶ. καὶ ἐρῶ ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.Λεξικό 29 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς εἶπεν και ο Ιησούς απαντώντας τους είπε: «Θα σας κάνω αὐτοῖς· Ἐπερωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ και εγώ μια ερώτηση και απαντήστε μου. θα σας πω με ποια εξουσία κάνω αυτά. 38-40 στ. Το βάπτισμα του Ιωάννη ήταν από τον ουρανό 30 τὸ βάπτισμα Ἰωάννου ἐξ (προερχόταν από το Θεό) ή από τους ανθρώπους. θα μας πει γιατί (λοιπόν) δεν πιστέψατε σ’ αυτόν... ἐπιστεύσατε αὐτῷ; 32 ἀλλὰ εἴπωμεν. ἐξ ἀνθρώπων; ἐφοβοῦντο τὸν λαόν· ἅπαντες γὰρ Αλλά αν πούμε (ότι το βάπτισμα ήταν) από εἶχον τὸν Ἰωάννην ὅτι προφήτης ανθρώπους. και (τότε) ἕνα λόγον. 31καὶ ἐλογίζοντο πρὸς ἑαυ-τοὺς λέγοντες· Ἐὰν εἴπωμεν.… .» Φοβούνταν το λαό. 33 καὶ ἀποκριθέντες λέγουσι τῷ Ἰησοῦ· Οὐκ οἴδαμεν. Το δίλεπτο της χήρας στ. κ΄9-19. Η εντολή της αγάπης 5. Ο φόρος του Καίσαρα και ο Θεός 3.» ἀποκρίθητέ μοι. λένε στον Ιησού: «Δεν ἀποκριθεὶς λέγει αὐτοῖς· Οὐδὲ ἐγὼ γνωρίζουμε. Ψ.

κβ΄41-45. Μτθ. Ρωμ. Δευτ. ι΄25-28.5-7 στίχοι 41-44: Λουκ. Κι εκείνον τον σκότωσαν (όπως) και πολλούς άλλους. κ΄41-44. καὶ περιέθηκε φραγμὸν καὶ ὤρυξεν ὑπολήνιον καὶ ᾠκοδόμησε πύργον. Μτθ. Μτθ. κβ΄15-22 στίχοι 18-27: Λουκ. Ιωάν. 2 καὶ ἀπέστειλε πρὸς τοὺς Και έστειλε προς τους γεωργούς τον (κατάλληλο) γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον. Λοιπόν τι θα κάνει ο ιδιοκτήτης του αμπελώνα. καὶ πολλοὺς μὲν ἄλλους. Και πάλι άλλον (δούλο) έστειλε. ἵνα καιρό έναν δούλο για να πάρει απ’ τους γεωργούς (το παρὰ τῶν γεωργῶν λάβῃ ἀπὸ μερίδιο) απ’ τον καρπό του αμπελώνα. α΄13. ι΄19-21.Λεξικό Πράξεις δ΄11. 4 καὶ πάλιν ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον· κἀκεῖνον λιθοβολήσαντες ἐκεφαλαίωσαν καὶ ἀπέστειλαν ἠτιμωμένον. 5καὶ πάλιν ἄλλον ἀπέστει-λε· κἀκεῖνον ἀπέκτειναν. κγ΄1. ἀγαπητόν αὐτοῦ. Μτθ. άλλους σκότωσαν. 3 καὶ λαβόντες αὐτὸν ἔδειραν καὶ ἀπέστειλαν κενόν. Έχοντας λοιπόν ακόμα έναν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος. 7 ἐκεῖνοι δὲ οἱ γεωργοὶ. Εφεσ. τον έστειλε κι αυτόν τελευταίον σ’ αυτούς λέγοντας : «Θα ντραπούν το γιο μου. κα΄1-4. Εμπρός ας τον σκοτώσουμε και θα είναι δική μας η κληρονομιά. πρὸς ἑαυτοὺς εἶπον ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείωμεν αὐτόν. Α΄ Κορ. Θα . 15-16 στίχοι 28-34: Λουκ. ι΄12-13 στίχοι 35-37: Λουκ. β΄20 στίχοι 13-17: Λουκ. οὓς δὲ ἀποκτέννοντες. ι΄12-13΄ στίχοι 38-40: Λουκ. καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς καὶ ἀπεδήμησε. στ΄4-5. τον έδειραν και τον έστειλαν πίσω με άδεια χέρια. γ΄11. Α. γ΄6. η΄20 1 Καὶ ἤρξατο αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς λέγειν· Ἀμπε-λῶνα ἐφύτευσεν ἄνθρωπος. οὓς μὲν δέροντες. κε΄5-6. απ’ τους οποίους άλλους έδειραν. Εβρ. Μτθ. (αλλά) και εκείνον πετώντας του πέτρες τον τραυμάτισαν στο κεφάλι και τον έστειλαν πίσω ατιμασμένο (κακοποιημένο). κβ΄35-40. Και πάλι έστειλε σ’ αυτούς άλλο δούλο. Κι αυτοί αφού τον συνέλαβαν. 8 καὶ λαβόντες ἀπέκτειναν αὐτόν καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος. Ψ. Έξοδ. καὶ ἡμῶν ἔσται ἡ κληρονο-μία. 6 ἔτι οὖν ἕνα υἱὸν ἔχων. κ΄20-26. είπαν μεταξύ τους: «Αυτός είναι ο κληρονόμος.» Εκείνοι όμως οι γεωργοί.» Και αφού τον συνέλαβαν τον σκότωσαν και τον έβγαλαν έξω απ’ τον αμπελώνα. Δευτ. Α΄Πέτρου β΄6-8. κ΄27-38. Και άρχισε να τους μιλάει με παραβολές: «Ένας άνθρωπος φύτεψε έναν αμπελώνα και έβαλε γύρω του φράχτη και έσκαψε ληνό (πατητήρι) και οικοδόμησε (έκτισε) έναν πύργο και τον έδωσε (νοίκιασε) σε γεωργούς και έφυγε σε ξένη χώρα. κβ΄23-33.65 Κων. τον γιο του τον αγαπημένο. ἀπέστειλε καὶ αὐτὸν ἔσχατον πρὸς αὐτοὺς λέγων ὅτι ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. ρθ΄1. μόλις τον είδαν να έρχεται. κ΄45-47. θεασάμενοι αὐτόν ἐρχόμε-νον.

Γιατί δεν κοιτάς (δεν υπολογίζεις) αὐτῷ· Διδάσκαλε. καὶ ἔστι θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς Και ζητούσαν (ήθελαν) να τον πιάσουν και (αλλά) ἡμῶν; φοβήθηκαν τον κόσμο.» διδάσκεις. στο θεό». 14 οἱ δὲ ἐλθόντες λέγουσιν κανένα (δε φοβάσαι).) Από τον Κύριο έγινε αυτή (η τοποθέτηση του λίθου) και (δεν) είναι θαυμαστό στα μάτια μας. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . έφυγαν. εικόνα αυτή και η επιγραφή. εἶπεν αὐτοῖς· Ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Και έρχονται οι Σαδδουκαίοι* σ’ αυτόν. αυτός έγινε ακρογωνιαίος ἀνέγνωτε. λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες. λέγοντας : . » 9 τί οὖν ποιήσει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους.66 Κων. καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. βασιλιά Ηρώδη) για να τον «ψαρέψουν» (δόλια) με 13 Καὶ ἀποστέλλουσι πρὸς αὐτόν τινας τῶν Φαρισαίων καὶ λόγια. «Το λίθο (πέτρα) που απέρριψαν οι 10 οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην οικοδόμοι (ως ακατάλληλο). όσα ανήκουν Καίσαρος. (θα αφαιρέσει τα προνόμια απ’ τους Ιουδαίους). αλλά.» Αυτοί είπαν : «του 16 οἱ δὲ ἤνεγκαν. Α. έγινε ακρογωνιαίος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· λίθος της Εκκλησίας. Να δώσουμε ή να μη ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ δώσουμε.Λεξικό έρθει και θα αφανίσει αυτούς τους γεωργούς και θα δώσει τον αμπελώνα σ’ άλλους.» (εδώ ο Κύριος εννοεί το πρόσωπό Του που ενώ τον σκότωσαν. Ούτε αυτή τη γραφή (από την Παλαιά Διαθήκη) διαβάσατε. (Και ήθελαν να τον πιάσουν) 12 Καὶ ἐζήτουν αὐτὸν κρατῆσαι. στον Καίσαρα και όσα ανήκουν στο Θεό. καὶ ἀφέντες Φαρισαίους και τους Ηρωδιανούς (οπαδούς του αὐτὸν ἀπῆλθον. Φέρτε μου οὔ; δῶμεν ἢ μὴ δῶμεν; 15 ὁ δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὴν ένα δηνάριο* να το δω. Πες μας λοιπόν: Πρέπει να δώσουμε πρόσωπον ἀνθρώπων. καὶ ἐξεθαύμασαν ότι ανάσταση (νεκρών) δεν υπάρχει και τον ρωτούσαν ἐπ’ αὐτῷ.» 11 παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη. αὐτοῖς· Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ Και παίρνοντας το λόγο ο Ιησούς τους είπε: ἡ ἐπιγραφή; οἱ δὲ εἶπον· «Αποδώστε στον Καίσαρα (δώστε πίσω). γνωρίζουμε ότι είσαι αληθινός και δε σε μέλλει για ἀγρεύσωσι λόγῳ. ὑπόκρισιν εἶπεν αὐτοῖς· Τί με πειράζετε; φέρετέ μοι δηνάριον Κι αυτοί του έφεραν. διδάσκεις το οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς δρόμο του Θεού. ἀλλ’ ἐπ’ φόρο στον Καίσαρα ή όχι. καὶ λέγει Καίσαρα». καὶ ἐφοβήθησαν τὸν ὄχλον· Και αφού τον άφησαν. οι οποίοι λένε Θεοῦ τῷ Θεῷ. τῶν Ἡρῳδιανῶν ἵνα αὐτὸν Αυτοί λοιπόν όταν ήρθαν του λένε: «Δάσκαλε. εἶπον οὖν ἡμῖν· ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ Αυτός όμως επειδή γνώριζε την υποκρισία τους είπε σ’ αυτούς: «Γιατί με πειράζετε (δοκιμάζετε). ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς Και στέλνουν προς αυτόν μερικούς από τους τὴν παραβολὴν εἶπε. σύμφωνα με την αλήθεια. γιατί κατάλαβαν ότι είπε γι’ αυτούς την παραβολή. Και τους λέει : «Τινός (είναι) η ἵνα ἴδω. Και 17 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς αυτοί έδειξαν θαυμασμό σ’ αυτόν. οὗτος λίθος (ολόκλη-ρης της οικοδομής). οἴδαμεν ὅτι το πρόσωπο των ανθρώπων (δεν κοιτάς δηλαδή ν’ ἀληθὴς εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ αρέσεις).

Μωϋσῆς ἔγραψεν να πάρει ο αδελφός του τη γυναίκα του και να ἡμῖν ὅτι ἐάν τινος ἀδελφὸς γεννήσει απόγονο για τον αδελφό του. ἐσχάτη (όλοι). ούτε νυμφεύονται (οι άνδρες). ὅταν Και απαντώντας ο Ιησούς τους είπε: «Δεν σκέφτεστε. (πρέπει) 19 Διδάσκαλε. ούτε Θεοῦ; παντρεύονται (οι γυναίκες). πως οἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. είπε ο Θεός σ’ αυτόν μ’ αυτά τα λόγια: «Εγώ (είμαι) ο 26 περὶ δὲ τῶν νεκρῶν ὅτι Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του ἐγείρονται. για το ότι δε γνωρίζετε τις Γραφές.» 23 ἐν τῇ οὖν ἀναστάσει. καὶ Και ο δεύτερος πήρε αυτήν (ως σύζυγο) και πέθανε και ὁ πρῶτος ἔλαβε γυναῖκα. ἀναστῶσι. ἀλλ’ εἰσὶν ὡς ἄγγελοι βίβλο του Μωϋσή. 20 ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν. καὶ ούτε αυτός άφησε απογόνους και κατά τον ίδιο τρόπο ἀποθνῄσκων οὐκ ἀφῆκε σπέρμα. Και πλησιάζοντας ένας απ’ τους γραμματείς που τους ἀλλὰ ζώντων· ὑμεῖς οὖν πολὺ άκουσε να συζητούν. και η γυναίκα . ἐγὼ ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς ζωντανών. ήρθε και τον ρώτησε: «Ποια είναι η πρώτη απ’ πλανᾶσθε. οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ Ιακώβ. ούτε γυναῖκα. κι ο τρίτος. ἀκούσας αὐτῶν 2 .Λεξικό 18 Καὶ ἔρχονται Σαδδουκαῖοι πρὸς αὐτόν. Εσείς λοιπόν είστε σε μεγάλη πλάνη. καὶ ότι αν κάποιου πεθάνει ο αδελφός και αφήσει (στη ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες· ζωή)γυναίκα (χήρα).» γραμματέων. οὔτε γαμοῦσιν οὔτε Για τους νεκρούς ότι ανασταίνονται δε διαβάσατε στη γαμίζονται. οι επτά την είχαν γυναίκα (σύζυγο). 24 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε. αλλά πῶς εἶπεν αὐτῷ ὁ Θεὸς λέγων. 21 καὶ ὁ δεύτερος ἔλαβεν αὐτήν. ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐ-τοῦ τὴν γυναῖκα Ήταν λοιπόν επτά αδέλφια. Και ο πρώτος πήρε μια αὐτοῦ καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα γυναίκα (ως σύζυγο) και όταν πέθανε δεν άφησε τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Γιατί (και) πάντων ἀπέθανε καὶ ἡ γυνὴ. ἀναστῶσιν. ἐπὶ τοῦ βάτου Δεν είναι (λοιπόν ο Θεός) Θεός νεκρών. καὶ ἀπέθανε καὶ οὐδὲ αὐτὸς οὐκ Και την πήραν αυτήν (και) οι επτά (ως σύζυγο)χωρίς ἀφῆκε σπέρμα. βλέποντας ότι τους απάντησε σωστά. αλλά είναι όπως οι 25 ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν άγγελοι στους ουρανούς (που δεν έχουν φύλο). τη δύναμη του Θεού. και τελευταία απ’ όλους πέθανε ὡσαύτως. Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ; 27 οὐκ ἔστιν ὁ Θεὸς νεκρῶν.» βίβλῳ Μωϋσέως. ο Μωϋσής μας έγραψε (στο Μωσαϊκό νόμο) ἀνάστασιν μὴ εἶναι.67 Κων. όταν θα αναστηθούν καὶ οὐκ ἀφῆκαν σπέρμα. Α. ενώ παιδιά δεν αφήσει. καὶ ὁ τρίτος να αφήσουν απόγονο. 28 Καὶ προσελθὼν εἷς τῶν όλες τις εντολές. τίνος αὐτῶν ἔσται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν πόσο πλανιέστε γι’ αυτό (είστε σε πλάνη = λάθος πίστη). οἵτινες λέγου-σιν «Δάσκαλε. Κατά την ανάσταση λοιπόν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . απογόνους. Αυτό. καὶ τέκνα μὴ ἀφῇ. στο περιστατικό με τη βάτο 20. ποιου απ’ αυτούς θα είναι η γυναίκα. μὴ εἰδότες τὰς Γιατί όταν αναστηθούν οι (άνθρωποι) απ’ τους γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ νεκρούς. ἀποθάνῃ καὶ κατά-λίπῃ γυναῖκα. 22 καὶ ἔλαβον αὐτήν οἱ ἑπτὰ.

και ἐστι καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν να αγαπάμε τον πλησίον (μας) σαν τον εαυτό μας αὐτοῦ· είναι πιο σημαντικό (αξίζει περισσότερο) από όλα τα 33 καὶ τὸ ἀγαπᾶν αὐτὸν ἐξ ὅλης ολοκαυτώματα21 και τις θυσίες. Κύριος ὁ Θεὸς σου (τη σκέψη σου. αὕτη· απ’ αυτές άλλη εντολή δεν είναι (υπάρχει). κάθου ἐκ δεξιῶν Μεσσία) Κύριό του. Ἰσραήλ. αὕτη αυτή (είναι): να αγαπήσεις τον πλησίον σου (τους πρώτη ἐντολὴ· συνανθρώπους σου) όπως τον εαυτό σου. Αυτή είναι η πρώτη εντολή. λαέ του Ισραήλ. ο Κύριος ο Θεός μας αὐτόν· Ποία ἐστὶ πρώτη πάντων είναι ένας (και μόνο) Κύριος. ἰδὼν ὅτι καλῶς Ο Ιησούς του απάντησε: «Πρώτη εντολή από όλες είναι αὐτοῖς ἀπεκρίθη. εἶπεν αὐτῷ· Και παίρνοντας το λόγο ο Ιησούς δίδασκε στο ιερό Οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς βασιλείας (στην αυλή του Ναού) : «Πώς λένε οι γραμματείς ότι ο τοῦ Θεοῦ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . το νου σου) και με όλη τη δύναμή ἡμῶν Κύριος εἷς ἐστι· σου. Α. κάθισε στα δεξιά μου μέχρι να βάλω τους εχθρούς σου ὁ Χριστὸς υἱὸς Δαυῒδ ἐστι; 36 αὐτὸς γὰρ Δαυῒδ εἶπεν ἐν στήριγμα για τα πόδια σου. 35 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς Γιατί αυτός ο ίδιος ο Δαβίδ. ἐντολὴ; 29 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίθη αὐτῷ Και να αγαπήσεις τον κύριο το Θεό σου με όλη σου την ὅτι πρώτη πάντων ἐντολὴ· καρδιά και με όλη σου την ψυχή και μ’ όλη τη διάνοια ἄκουε.Λεξικό συζητούντων. δάσκαλε! Στ’ ἐντολὴ οὐκ ἔστι. διδά.» ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. άλλο). 30 καὶ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ Και δεύτερη (εντολή) όμοια (με την προηγούμενη) ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. μείζων τούτων ἄλλη Και του είπε ο γραμματέας: «Σωστά.και να τον αγαπάμε με όλη την καρδιά και με όλη τη σκαλε. του ἀγαπᾶν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν είπε: «Δεν είσαι μακριά από τη βασιλεία του Θεού.» πλεῖόν ἐστι πάντων τῶν Και κανένας δεν τολμούσε να τον ρωτήσει πια (κάτι ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσιῶν.68 Κων. Πνεύματι ἁγίῳ· λέγει ὁ Κύριος Ο ίδιος λοιπόν ο Δαβίδ λέγει (ονομάζει) αυτόν (το τῷ Κυρίῳ μου.» Και ο πολύς λαός τον άκουγε 2 2 .» τῆς καρδίας καὶ ἐξ ὅλης τῆς συνέσεως καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος. καὶ οὐδεὶς οὐκέτι Χριστός είναι υιός του Δαβίδ (πώς το εννοούν δηλαδή). Και από πού (πώς) είναι υιός του μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς (απόγονός του). ἐπηρώτησεν (η εξής): Άκουε. ἐπ’ ἀληθείας εἶπας ὅτι εἷς διάνοια και με όλη την ψυχή και με όλη τη δύναμη. καὶ τὸ Και ο Ιησούς βλέποντας ότι φρόνιμα απάντησε. 34 καὶ ὁ Ἰησοῦς ἰδὼν ὅτι νουνεχῶς ἀπεκρίθη. Μεγαλύτερη 31 καὶ δευτέρα ὁμοία. με την έμπνευση του Αγίου ἔλεγε διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ· 22 Πῶς λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι Πνεύματος. αλήθεια (καλά) είπες ότι ένας είναι (ο Θεός) και δεν υπάρχει άλλος εκτός απ’ αυτόν. 32 καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γραμματεύς· Καλῶς. είπε: «Λέει ο Κύριος στον Κύριό μου. ἐτόλμα αὐτὸν ἐπερωτῆσαι.

Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα ἡ πτωχὴ αὕτη πλεῖον πάντων ενώ αυτή έριξε απ’ το υστέρημά της.Κ. τους είπε: πολλά· καὶ ἐλθοῦ-σα μία χήρα «Αλήθεια σας λέω ότι αυτή η φτωχή χήρα έριξε πτωχὴ ἔβαλε λεπτὰ δύο.Τ.}. ὅλον τὸν βίον αὐτῆς.Θ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 37αὐτὸς οὖν Δαυῒδ λέγει αὐτὸν Και τους έλεγε κατά τη διδασκαλία του: «Προσέχετε Κύριον· καὶ πόθεν υἱός αὐτοῦ από τους γραμ-ματείς που θέλουν (τους αρέσει) να ἐστι; καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν περπατούν με στολισμό και (που τους αρέσει) να αὐτοῦ ἡδέως. στολαῖς περιπατεῖν καὶ Αυτοί που κατατρώγουν τα σπίτια (τις περιουσίες) των ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς χηρών και κάνουν μεγάλες προσευχές για πρόφαση 39καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς (επίδειξη)! Αυτοί θα πάρουν περισσότερο κρίμα (θα συναγωγαῖς καὶ πρωτο-κλισίας τιμωρηθούν αυστηρότερα).69 Κων. Κεφάλαιο ιγ΄ (13ο) Ενότητες δεκάτου τρίτου κεφαλαίου . Και αφού κάθισε ο Ιησούς απέναντι απ’ το 40 οἱ κατεσθίοντες τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ θησαυροφυλάκιο (κάτι σαν τα σημερινά παγκάρια για προσευ-χόμενοι! οὗτοι λήψονται τους φτωχούς{Π. 43 καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· γιατί όλοι έβαλαν (έριξαν) απ’ το περίσσευμά τους. 42 καὶ πολλοὶ πλούσιοι ἔβαλλον Και καλώντας (κοντά του) τους μαθητές του. γαζοφυλάκιο.» ἐν τοῖς δείπνοις. (λέγεται) κοδράντης. όλα όσα είχε. χαιρετιούνται στην αγορά 38 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· Βλέπετε ἀπὸ τῶν και που ζητούν (επιδιώκουν) τις πρώτες θέσεις στις γραμματέων τῶν θελόντων ἐν συναγωγές και στα δείπνα. 41 Καὶ καθίσας ὁ Ἰησοῦς ελεημοσύνης {Ι. Κι όταν ήρθε μια ἐθεώρει πῶς ὁ ὄχλος βάλλει φτωχή χήρα έβαλε δύο λεπτά (ένα δίλεπτο) που είναι χαλκὸν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον. κατέναντι τοῦ γαζοφυ-λακίου Και πολλοί πλούσιοι έριχναν πολλά. Α. 44 πάντες γὰρ ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον· αὕτη δὲ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν. γαζοφυλάκιον· σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.Λεξικό ευχάριστα.Ν. ὅ ἐστι περισσότερα απ’ όλους όσους ρίχνουν στο κοδράντης. όλη ἔβαλε τῶν βαλλό-ντων εἰς τὸ την περιουσία της. κοιτούσε πώς ο λαός ρίχνει χάλκινα νομίσματα μέσα στο γαζοφυλάκιο (κουτί περισσότερον κρῖμα.}).

Προφητεία του Κυρίου για την καταστροφή των στ. 24-37 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-23: Λουκ. ἴδε ποταποὶ «Διδάσκαλε. κα΄5-15. ἐπηρώτων αὐτὸν κατ’ ἰδίαν Πέτρος και ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης και ο Ανδρέας: Πέτρος καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας· 4 Εἰπὲ ἡμῖν πότε ταῦτα ἔσται. 6 πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ Γιατί πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου που θα λένε ὀνόματί μου λέγοντες ὅτι ἐγώ εἰμι. ωραία οικοδομήματα. ιβ΄36-46. μην ταραχτείτε. ἀλλ’ οὔπω τὸ τέλος.70 Κων. πολλούς θα παραπλανήσουν. Δανιήλ ζ΄13. 7 ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ Όταν όμως ακούσετε για πολέμους ή φήμες ἀκοὰς πολέμων. Ιερεμ. του λέει ένας απ’ τους μαθητές του: αὐτοῦ· Διδάσκαλε. Δεν θα αφεθεί (μείνει) πέτρα οἰκοδομάς; οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε πάνω στην πέτρα που να μην γκρεμιστεί. κδ΄1-25. ε΄1-2. Ησαΐας ιγ΄9-10. Β΄ Πέτρου γ΄9-14. Μτθ.κε΄14. κδ΄42. ια΄31 στίχοι 24-37: Λουκ. δ΄23-28. τον ρωτούσαν ιδιαιτέρως ο ὄρος τῶν ἐλαιῶν κατέναντι τοῦ ἱεροῦ. κα΄25-36. Ιωήλ γ΄3. Αββακούμ α΄9.4. Α΄ Θεσσ. γιατί (αυτά) γὰρ γενέσθαι.» λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ. Ιεζεκιήλ λθ΄21.Λεξικό 1. 8 ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπὶ Γιατί θα ξεσηκωθεί (για πόλεμο) έθνος εναντίον .» 2 καὶ ὁ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς εἶπεν Και ο Ιησούς απαντώντας του λέει: «Βλέπεις αυτά τα αὐτῷ· Βλέπεις ταύτας τὰς μεγάλας μεγάλα οικοδομήματα. Αμώς ε΄20 1 Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἐκ τοῦ Και όταν αυτός έβγαινε από το ιερό (αύλειο χώρο του ἱεροῦ λέγει αὐτῷ εἷς τῶν μαθητῶν Ναού). πρέπει να γίνουν. Τότε ο Ιησούς παίρνοντας το λόγο άρχισε να τους λέει: «Προσέχετε μήπως κανείς σας παραπλανήσει. 1-23 Ιεροσολύμων 2. Η δευτέρα παρουσία του Κυρίου στ. στ΄12-14.» ταῦτα συντελεῖσθαι; 5 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς ἤρξατο λέγειν αὐτοῖς· Βλέ-πετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ. κοίτα τι ωραίες πέτρες (μάρμαρα) και τι λίθοι καὶ ποταπαὶ οἰκοδομαί. κα΄20-24. Β΄ Πέτρου γ΄17. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Α. Μτθ. Σοφονίας α΄15. Και ενώ κάθονταν αυτός στο όρος των ελαιών 3 Καὶ καθημένου αὐτοῦ εἰς τὸ απέναντι απ’ το Ναό. ότι «εγώ είμαι» (δηλαδή ο Χριστός Μεσσίας) και καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. αλλά ακόμα (δε θα είναι) το τέλος. κδ΄29-36. Δανιήλ. καὶ «Πες μας πότε θα γίνουν αυτά και ποιο θα είναι το τί τὸ σημεῖον ὅταν μέλλῃ πάντα σημείο (σημάδι) όταν όλα αυτά γίνουν.θ΄27. μὴ θροεῖσθε· δεῖ (ειδήσεις) για πολέμους. Αποκ.

Και (αλλά) πρέπει πρώτα σ’ όλους τους λαούς να κηρυχθεί το ευαγγέλιο. οὗτος σωθήσεται.που διαβάζει ξέρει – τότε οι (κάτοικοι) της Ιουδαίας ας ὁ ἀναγινώσκων νοείτω . ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. (Τότε) θα παραδώσει ο ένας αδελφός τον άλλον σε θάνατο και ο πατέρας το παιδί του. να στέκεται εκεί που δεν πρέπει – αυτός τοῦ προφήτου ἑστὼς ὅπου οὐ δεῖ . αυτός που θα είναι στην ταράτσα ας μην κατέβει στο 15 ὁ δὲ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ σπίτι (του). μηδὲ μελετᾶτε. εἰσελθέτω ἆραί τι ἐκ τῆς οἰκίας κι αυτός που είναι στο χωράφι να μην επιστρέψει αὐτοῦ. γιατί θα σας παραδώσουν σε συνέδρια. ούτε να σκέφτεστε. ἀλλ’ ὃ ἐὰν δοθῇ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ. Και όταν σας οδηγήσουν για να σας παραδώσουν.Λεξικό ἔθνος καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν. ὑπομείνας εἰς τέλος. Αυτά (θα είναι) αρχές των πόνων. Α. και σ’ αυτές που θα θηλάζουν εκείνες τις μέρες. καὶ ἔσονται λιμοὶ καὶ ταραχαί. μη φροντίζετε από πριν για το τι θα πείτε. που είπε (προφήτεψε) ο Δανιήλ ο ἐρημώσεως τὸ ρηθὲν ὑπὸ Δανιὴλ προφήτης.71 Κων. για να δώσετε σ’ αυτούς τη μαρτυρία για μένα (μήπως και μετανοήσουν). 9 ἀρχαὶ ὠδίνων ταῦτα. αλλά ό. (άλλου) έθνους και βασίλειο εναντίον (άλλου) βασιλείου. και θα επαναστατήσουν τα παιδιά κατά των γονιών τους και θα τους θανατώσουν. καὶ ἐπὶ ἡγεμόνων καὶ βασιλέων σταθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς· 10 καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη δεῖ πρῶτον κηρυχθῆναι τὸ εὐαγγέλιον. και θα γίνουν τοπικοί σεισμοί και θα υπάρξουν (μεγάλες) πείνες και ταραχές. αυτό να πείτε. καὶ ἔσονται σεισμοὶ κατὰ τόπους. 2 . Βλέπετε δὲ ὑμεῖς ἑαυτούς. Προσέχετε λοιπόν τους εαυτούς σας. τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη. ούτε και να μπει για να πάρει κάτι απ’ το καταβάτω εἰς τὴν οἰκίαν μηδὲ σπίτι του. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . πίσω να πάρει το ρούχο (πανωφόρι) του. παραδώσουσι γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν δαρήσε-σθε. 17 οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζού-σαις ἐν ἐκείναις Να προσεύχεστε βέβαια να μη γίνει η φυγή σας ταῖς ἡμέραις. καὶ ἐπαναστή-σονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς καὶ θανατώσουσιν αὐτούς. μὴ προμεριμνᾶτε τί λαλήσητε. αλλά το Άγιο Πνεύμα. και στις συναγωγές τους θα δαρθείτε και (μπροστά) σε ηγεμόνες (αρχηγούς) και βασιλιάδες θα σταθείτε (κατηγορούμενοι) εξαιτίας μου. Και θα είστε μισητοί απ’ όλους εξαιτίας του ονόματός μου. τοῦτο λαλεῖτε· οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες.τότε οἱ ἐν φύγουν στα βουνά. 11ὅταν δὲ ἀγάγωσιν ὑμᾶς παραδιδόντες. Όταν όμως δείτε το βδέλυγμα24 (σιχαμερό πλάσμα) 14 Ὅταν δὲ ἴδητε τὸ βδέλυγμα τῆς της ερημώσεως. Γιατί δε θα είστε εσείς αυτοί που θα μιλάτε. 12 παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον.τι κι αν σας δοθεί (στο νου σας) εκείνη την ώρα. χειμώνα. 16 καὶ ὁ εἰς τὸν ἀγρὸν ὢν μὴ ἐπιστρεψάτω εἰς τὰ ὀπίσω ἆραι τὸ Αλίμονο σε αυτές που θα έχουν στην κοιλιά (μωρό) ἱμάτιον αὐτοῦ. Όμως αυτός που θα υπομείνει μέχρι το τέλος 13 καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου· ὁ δὲ αυτός θα σωθεί.

Από τη συκιά να καταλάβετε την παραβολή. Αλλά εκείνες τις μέρες. Και τότε θα στείλει τους αγγέλους του και θα 27 καὶ τότε ἀποστελεῖ τοὺς συγκεντρώσει τους εκλεκτούς του απ’ τους τέσσερις ἀγγέλους αὐτοῦ καὶ ἐπισυνάξει τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν ανέμους (τα σημεία του ορίζοντα) απ’ την άκρη της τεσσάρων ἀνέμων. (έφτασε ήδη)στην πόρτα. μέχρι την άκρη του ουρανού. καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς. μετά τη θλίψη εκείνη (που 24 Ἀλλ’ ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις.Λεξικό Γιατί θα υπάρχει εκείνες τις μέρες (τέτοια) θλίψη. και τους τὸ ἀποπλανᾶν.72 Κων. καὶ αἱ νόμος της παγκόσμιας έλξης {Β. που 19 ἔσονται γὰρ αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι έκανε ο Θεός . σας έλεγα πριν). όταν δείτε (αν δείτε) αυτά να γίνονται. Και τότε θα δουν τον υιό του ανθρώπου να έρχεται 26 καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ μέσα (πάνω) σε σύννεφα με δύναμη μεγάλη και ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλαις δόξα. ὧδε ὁ Χριστός. Αλλά για τους τὰς ἡμέρας οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα εκλεκτούς. ὅταν αὐτῆς ὁ κλάδος τα φύλλα. ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η μετὰ τὴν θλῖψιν ἐκείνην ὁ ἥλιος σελήνη δε θα δώσει το φως της (δε θα φέγγει). μετὰ δυνάμεως πολλῆς καὶ δόξης. να ξέρετε ότι είναι κοντά (το τέλος). δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς σαλευθήσονται. 28 Ἀπὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε τὴν (δηλαδή) το κλαδί της γίνει απαλό και βλαστήσουν παραβολήν. ἰδοὺ ή «να εκεί είναι». 21 καὶ τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ. ούτε και θα γίνει (ξανά θλῖψις. δε θα ισχύει ο οὐρανοῦ πίπτοντες. όση δεν έχει γίνει απ’ την αρχή της δημιουργίας. Α.} ). ὅταν ἴδητε ταῦτα γινόμενα. φύλλα.Κ. οἵα οὐ γέγονε τοιαύτη ἀπ’ ποτέ). {Ι. 25 καὶ οἱ ἀστέρες ἔσονται ἐκ τοῦ ουράνιες δυνάμεις θα ταραχθούν (ενν. λιγόστεψε τις μέρες. ἀρχῆς κτίσεως ἧς ἔκτισεν ὁ Θεὸς ἕως τοῦ νῦν καὶ οὐ μὴ γένηται. Και τότε αν κανείς σας πει: «Να εδώ είναι ο Χριστός».}). καταλαβαίνετε ότι είναι κοντά το θέρος ἤδη γένηται ἁπαλὸς καὶ ἐκφύῃ τὰ (το καλοκαίρι). πόλε29 οὕτω καὶ ὑμεῖς. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Όταν γῆς ἕως τοῦ οὐρανοῦ. που διάλεξε (να μην ταλαιπωρηθούν σάρξ· ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐκλεκτοὺς οὓς ἐξελέξατο ἐκολόβωσε τὰς ἡμέρας. και τα αστέρια θα πέφτουν από τον ουρανό και οι 18προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γέ-νηται ἡ φυγὴ ὑμῶν χειμῶνος. μὴ Γιατί (τότε) θα σηκωθούν (θα φανούν) ψεύτικοι πιστεύετε. ἰδοὺ ἐκεῖ. γινώσκε-τε ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν· Έτσι και σεις. . σκοτισθή-σεται. Χριστοί (ψευδο-μεσσίες) και ψευδοπροφήτες και θα 22 ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται καὶ κάνουν σημεία (θαύματα) και τέρατα για να δώσουσι σημεῖα καὶ τέρατα πρὸς παραπλανήσουν. εἰ δυνατόν καὶ τοὺς εκλεκτούς. δε θα 20 καὶ εἰ μὴ ἐκολόβωσε Κύριος σώζονταν κανένας άνθρωπος. αν είναι δυνατόν.Θ. μέχρι τώρα. μην (το) πιστέψετε. Εσείς όμως προσέχετε. (γιατί) να! σας τα προείπα 23 ὑμεῖς δὲ βλέπετε· ἰδοὺ όλα. προείρηκα ὑμῖν ἅπαντα.Π. ἀπ’ ἄκρου τῆς γης. Και αν δεν συντόμευε ο Κύριος τις ημέρες. ἐκλεκτούς. Αλήθεια σας λέω ότι δε θα περάσει αυτή η γενιά πριν 30 ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ γίνουν όλα αυτά (καταστροφή Ιεροσολύμων. γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις.

οἱ δὲ ἐμοὶ λόγοι οὐ μὴ παρελεύσονται.Κ. σ’ όλους τα λέω: Να είστε καθεύδοντας. καὶ δοὺς τοῖς και στον καθένα (όρισε) το έργο του. ὁ καιρός ἐστιν. Προσέξτε. δίνοντας στους δούλους την εξουσία (φροντίδα) τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. 10. 2. γιατί δε 33 Βλέπετε. 9. 10-11 στ. 8. ἀφεὶς του. καὶ τῷ Αγρυπνείτε (να είστε έτοιμοι) λοιπόν. 32-42 στ. 6.) πάντα ταῦτα γένηται. και διέταξε τον δούλοις αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν καὶ θυρωρό να είναι σε εγρήγορση (έτοιμος-ακοίμητος). γιατί δεν θυρωρῷ ἐνετείλατο ἵνα γρηγορῇ. ούτε οι άγγελοι στον τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν. Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν (θα περάσουν-θα 31 ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ χαθούν). τα λόγια μου όμως δε θα παρέλθουν.} ). 4. αγρυπνείτε και προσεύ-χεστε. 3-9 στ. Κεφάλαιο ιδ΄ (14ο) Ενότητες δεκάτου τετάρτου κεφαλαίου 1. 22-25 στ-26-31 στ. Για τη μέρα εκείνη ή την ώρα (της Δευτέρας 32 Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ Παρουσίας) κανείς δε γνωρίζει. παρά μόνο ο Πατέρας (ο Υιός ως ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ οὐδὲ ὁ υἱός. ξέρετε πότε θα έρθει ο κύριος του σπιτιού.Λεξικό παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη μέχρις οὗ μοι. γνωρίζει όμως από τη θεία μὴ ὁ πατήρ. Α.73 Κων. ούτε ο υιός. πᾶσι λέγω· σε εγρήγορση (πανέτοιμοι). ἀγρυπνεῖτε καὶ γνωρίζετε πότε είναι ο καιρός (η ώρα της Δευτέρας προσεύχεσθε· οὐκ οἴδατε γὰρ πότε Παρουσίας του Κυρίου). Η συνομωσία κατά του Ιησού Το μύρο της Βηθανίας Η προδοσία του Ιούδα Ο μυστικός δείπνος Η προτύπωση της Θείας Ευχαριστίας Ο Ιησούς προλέγει την άρνηση των μαθητών Ο Ιησούς στη Γεθσημανή Η εκτέλεση της προδοσίας του Ιούδα Η σύλληψη του Ιησού Ο Ιησούς «δικάζεται» από τους αρχιερείς στ. 3. εἰ άνθρωπος δε γνωρίζει. Του φύση άπαντα {Ι. 12-21 στ. βράδυ ή τα μεσάνυχτα ή όταν λαλεί ο πετεινός ὀψὲ ἢ μεσονυκτίου ἢ (χαράματα) ή το πρωί. μήπως κι έλθει ξαφνικά και σας βρει κοιμισμένους ἀλεκτοροφωνίας ἢ πρωΐ· 36 μὴ ἐλθὼν ἐξαίφνης εὕρῃ ὑμᾶς (να κοιμάστε). παρελεύσονται. Αυτά λοιπόν που σας λέω. 7. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αργά το 35 γρηγορεῖτε οὖν· οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται. 5.53-65 .κ. 37 ἃ δὲ ὑμῖν λέγω.Θ. 1-2 στ. γρηγορεῖτε. οὐδὲ οἱ ουρανό. ψευδοπροφήτες. ἑκάστῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ. Σαν άνθρωπος που ξενιτεύτηκε και άφησε το σπίτι 34 ὡς ἄνθρωπος ἀπόδημος.α. 47-52 στ. 43-46 στ.

μήποτε θόρυβος ἔσται τοῦ λαοῦ. Η άρνηση του Πέτρου στ. Ιωάν. Μτθ. κβ΄1-2. Λουκ. κστ΄57-68. και (η οποία) αφού έσπασε το συντρίψασα τὸ ἀλάβαστρον αλαβάστρινο δοχείο. καὶ ἐζή-τουν οἱ των αζύμων*. Μτθ. ιθ΄7 στίχοι 66-72: Λουκ. ἀποκτείνωσιν. κβ΄47. 5 ἠδύνατο γὰρ τοῦτο τὸ μύρον Γιατί θα μπορούσε αυτό το μύρο να πουληθεί πάνω πραθῆναι ἐπάνω τριακοσίων από τριακόσια δηνάρια και (τα χρήματα) να δοθούν δηναρίων καὶ δοθῆναι τοῖς στους φτωχούς. καὶ από πολύτιμο νάρδο. κστ΄69-75. Και όταν ήταν (βρίσκονταν) αυτός στη Βηθανία. Μτθ. του (Ιησού). Ιωάν. Και ζητούσαν οι αρχιερείς και οι ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμ-ματεῖς πῶς γραμματείς (τον τρόπο) πώς να τον συλλάβουν με αὐτὸν ἐν δόλῳ κρατήσαντες πονηριά (τον Ιησού) και να τον σκοτώσουν. Μτθ. κβ΄40-46. Έλεγαν βέβαια να μην τον συλλάβουν κατά τη 2 ἔλεγον δὲ μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ. Ιωάν. κστ΄36-46. κστ΄6-13. ιη΄1. κστ΄26-29 στίχοι 26-31: Λουκ.74 Κων. έχυσε (όλο) το μύρο στο κεφάλι κατέχεεν αὐτοῦ κατὰ τῆς κεφαλῆς. κστ΄14-16 στίχοι 12-21: Λουκ. ιβ΄1-8 στίχοι 10-11: Λουκ κβ΄3-6. 1Ἦν δὲ τὸ πάσχα καὶ τὰ ἄζυ-μα Μετά από δύο ημέρες ήταν η γιορτή του Πάσχα* και μετὰ δύο ἡμέρας.» και την μάλωναν. καὶ ὅταν θέλητε δύνασθε αὐτοὺς εὖ ποιῆσαι· ἐμὲ δὲ και όταν θέλετε μπορείτε να τους κάνετε καλό (να τους ευεργετήσετε ). Γιατί της δημιουργείτε εμπόδια (την ενοχλείτε). Εμένα όμως δε θα με έχετε οὐ πάντοτε ἔχετε. Όμως ο Ιησούς είπε: «Αφήστε την. κβ΄7-15. Ιωάν. ιη' 4-12 στίχοι 53-65: Λουκ. ιγ΄21-26. Καλό έργο έκανε σε μένα. Ρωμ. 25-27. Ιωάν. Μτθ. πτωχοῖς· καὶ ἐνεβριμῶντο αὐτῇ. γιορτή. κστ΄17-23. ιη΄13-15. για να μη γίνει αναταραχή στο λαό. κβ΄31-34. 7 πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε Γιατί τους φτωχούς πάντοτε θα τους έχετε μαζί σας μεθ’ ἑαυτῶν. Α. Ιωάν. ιη΄17-18. Μτθ. κστ΄47-50. καθισμένος (στο τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ. κστ΄30-35. κβ΄54-62. 6 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἄφετε αὐτήν· τί αὐτῇ κόπους παρέχετε; καλὸν ἔργον εἰργάσατο ἐν ἐμοί. η΄15. ήρθε μια γυναίκα 25 ἔχουσα ἀλάβα-στρον μύρου αλαβάστρινο δοχείο με μύρο . Μτθ. 66-72 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-2: Λουκ. κβ' 21-23 στίχοι 22-25: Λουκ. κβ΄16-20. ιη΄2-3 στίχοι 47-52: Λουκ. 2 . Μτθ. που είχε ένα κατακειμένου αὐτοῦ ἦλθε γυνὴ τραπέζι). κστ΄1-5 στίχοι 3-9: Μτθ. Γαλ. κβ΄48-53. 4 ἦσαν δέ τινες ἀγανα-κτοῦντες Και ήταν μερικοί που αγανακτούσαν μέσα τους και πρὸς ἑαυτούς λέγοντες· Εἰς τί ἡ έλεγαν: «Για ποιο λόγο έγινε αυτό το χάσιμο ἀπώλεια αὕτη τοῦ μύρου γέγονεν; (σπατάλη) του μύρου. (που είχε φτιαχτεί) νάρδου πιστικῆς πολυτελοῦς. κστ΄51-56. στο 3 Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ ἐν σπίτι του Σίμωνος του λεπρού. πζ΄8-9. Ζαχαρία ιγ΄7 στίχοι 32-42: Λουκ. Μτθ. Ιωάν. δ΄ 6 στίχοι 43-46: Λουκ. κβ΄63-71. Μτθ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .Λεξικό 11. Ψαλμ.

» μου φάγω; 15καὶ αὐτὸς ὑμῖν δείξει ἀνώ-γαιον μέγα ἐστρωμένον ἕτοιμον· καὶ ἐκεῖ και αυτός θα σας δείξει ένα μεγάλο ανώγειο (επάνω ἑτοιμάσατε ἡμῖν. πείτε στον οικοδεσπότη ότι ο λέγει· ποῦ ἐστι τὸ κατάλυμά μου δάσκαλος λέει: «Πού είναι το κατάλυμά μου. καὶ εὗρον Και βγήκαν (έφυγαν) οι μαθητές του και ήρθαν στην καθὼς εἶπεν αὐτοῖς. ένας από τους δώδεκα τῶν δώδεκα.» μαθητῶν αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτοῖς· Και στέλνει δύο απ’ τους μαθητές του και τους λέει: Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν. σ’ όλο τον κόσμο. 17 Καὶ ὀψίας γενομένης ἔρχεται μετὰ τῶν δώδεκα. αὐτὸν παραδῷ. Α. αὐτοῖς.Λεξικό πάντα. στρωμένο. ἀκολουθήσατε αὐτῷ. και ετοίμασαν το Πάσχα (πασχαλινό τραπέζι). όπου ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν θα δειπνήσω το Πάσχα με τους μαθητές μου. έτοιμο. δωμάτιο). 10 Καὶ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριὼτης.» 16 καὶ ἐξῆλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ἦλθον εἰς τὴν πόλιν. ἀπῆλθε πρὸς τοὺς (μαθητές) έφυγε για τους αρχιερείς για να τον (ενν. 14 καὶ ὅπου ἐὰν εἰσέλθῃ. όταν θυσίαζαν (για) το Πάσχα (τον πασχάλιο αμνό) του λένε οι μαθητές του: «Πού θέλεις να πάμε να ετοιμάσουμε (για) δειπνήσεις το 13 καὶ ἀποστέλλει δύο τῶν Πάσχα. Εκεί ετοιμάστε για μας. στη μνήμη της (για να τη αὕτη λαληθήσεται εἰς μνημόσυνον θυμούνται). καὶ ἐπηγγείλαντο αὐτῷ ἀργύρια Αυτοί όταν (το) άκουσαν. 18 καὶ ἀνακειμένων αὐτῶν καὶ ἐσθιόντων εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν Και όταν κάθισαν αυτοί και έτρωγαν είπε ο Ιησούς: λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν «Αλήθεια σας λέω ότι ένας από σας (που τρώει μαζί . καὶ ὃ ἐποίησεν αυτό που έκανε αυτή. Και (αυτός) ζητούσε ευκαιρία να τον παραδώσει. θα διαλαληθεί και ὅλον τὸν κόσμον. 11 οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐχάρη-σαν. καὶ πόλη και βρήκαν ότι (και όπως) τους είπε (ο Κύριος) ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . για τον ενταφιασμό μου (για την ταφή μου). 9 ἀμὴν λέγω ὑμῖν. Πρόλαβε να μου αλείψει με μύρο το σώμα μου ἐνταφιασμόν.» αὐτῆς. ἀρχιερεῖς ἵνα παραδῷ αὐτὸν τον Κύριο)παραδώσει σ’ αυτούς. Και όταν βράδιασε έρχεται μαζί με τους δώδεκα. 8 ὃ ἔσχεν αὕτη ἐποίησε· προέλαβε Αυτή (η γυναίκα) εκείνο που είχε (που μπορούσε) το μυρίσαι μου τὸ σῶμα εἰς τὸν έκανε. ὅτε τὸ πάσχα ἔθυον. χάρηκαν και υποσχέθηκαν δοῦναι· καὶ ἐζήτει πῶς εὐκαίρως σ’ αυτόν να του δώσουν αργύρια.75 Κων. 12 Καὶ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῶν ἀζύμων. λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Ποῦ θέλεις ἀπελ-θόντες ἑτοιμάσωμεν ἵνα φάγῃς τὸ πάσχα; Και την πρώτη ημέρα της (επταήμερης εορτής) των αζύμων. καὶ «Πάτε στην πόλη και θα σας συναντήσει ένας ἀπαντήσει ὑμῖν ἄν-θρωπος κεράμιον ὕδατος βα-στάζων· άνθρωπος που (θα) κρατάει μια πήλινη στάμνα με νερό. εἷς Και ο Ιούδας ο Ισκαριώτης. ὅπου ἐὰν Αλήθεια σας λέω ότι όπου κι αν κηρυχθεί το κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο εἰς ευαγγέλιο αυτό. Να τον ακολουθήσετε. εἴπατε τῷ οἰκοδεσπότῃ ὅτι ὁ διδάσκαλος και όπου κι αν μπει.

Αλλά μετά την ανάστασή μου θα σας προφθάσω στη 29 ὁ δὲ Πέτρος ἔφη αὐτῷ· Καὶ εἰ Γαλιλαία. αφού ευχαρίστησε (το Θεό εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς. ἀλλ’ Όμως ο Πέτρος του είπε: «Ακόμα κι αν όλοι οὐκ ἐγώ. 23 καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον Και παίρνοντας το ποτήρι. καὶ Πάτερα). όταν θα το πίνω καινούριο στη βασιλεία του Θεού.76 Κων. ὁ ἐσθίων μετ’ ἐμοῦ. 26 Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ δείπνο {Β.» Αυτός τότε παίρνοντας το λόγο τους είπε: «Ένας απ’ τους δώδεκα. μου) θα με παραδώσει (προδώσει).} Και αφού έψαλαν ύμνο.Π.» σῶμά μου. αυτός που τρώει μαζί μου.» και άλλος: «Μήπως εγώ. πατάξω τὸν ποιμένα γραφεί: «θα χτυπήσω τον ποιμένα (βοσκό) και θα καὶ δια-σκορπισθήσονται τὰ διασκορπιστούν τα πρόβατα.» 22 Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον εὐλογήσας ἔκλασε Και ενώ έτρωγαν.» πρόβατα· 28 ἀλλὰ μετὰ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. δι’ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. Α. βγήκαν στο όρος των ὄρος τῶν ἐλαιῶν. Πάντες σκανδαλισθή-σεσθε ἐν Και τους λέει (ξανά)ο Ιησούς: «Όλοι θα κλονιστείτε ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ· ὅτι (στην πίστη σας) σε μένα αυτή τη νύχτα. 21 ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ· οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ. που χύνεται για τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον. ἔπιον ἐξ αὐτοῦ πάντες. Γιατί έχει γέγραπται. πολλούς (για τη σωτηρία των πολλών). έδωσε σ’ αυτούς και έπιναν απ’ αυτό όλοι. κλονιστούν. 27 καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ελαιών.» πάντες σκανδαλισθήσονται. αφού πήρε ο Ιησούς το ψωμί. φάτε. εγώ όμως όχι.» Αυτοί όμως άρχισαν να λυπούνται και να του λένε ο ένας μετά τον άλλο: «Μήπως εγώ. το χαρμόσυνο και ατελεύτητο ουράνιο βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ. Καλό θα ήταν γι’ αυτόν να μην είχε γεννηθεί εκείνος ο άνθρωπος. καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς καὶ εἶπε· ευλογώντας το έκοψε και έδωσε σ’ αυτούς (μαθητές) Λάβετε φά-γετε τοῦτό ἐστι τὸ και είπε: «Πάρτε . 19 οἱ δὲ ἤρξαντο λυπεῖσθαι καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς καθ’ εἷς· Μήτι ἐγώ; καὶ ἄλλος· Μήτι ἐγώ; 20 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Εἷς ἐκ τῶν δώδεκα. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . (ενν. Ο υιός του ανθρώπου. 24 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτό ἐστι τὸ Και τους είπε: «Αυτό είναι το αίμα μου της Καινής26 αἷμά μου τὸ τῆς καινῆς διαθήκης (νέας) Διαθήκης (συμφωνίας). 25 ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐκέτι οὐ Αλήθεια σας λέω ότι ποτέ ξανά δεν πρόκειται να πιω μὴ πίω ἐκ τοῦ γεννήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης από το προϊόν του αμπελιού (κρασί) μέχρι τη μέρα ὅταν αὐτὸ πίνω καινὸν ἐν τῇ εκείνη. όπως είναι γραμμένο γι’ αυτόν (στους προφήτες). αυτός που βουτάει (το ψωμί του) μαζί μου στο πιάτο. ὁ ἐμβαπτόμενος μετ’ ἐμοῦ εἰς τὸ τρυβλίον. βέβαια. Αλίμονο όμως στον άνθρωπο εκείνο για τον οποίο (εξαιτίας του οποίου) ο υιός του ανθρώπου παραδίδεται. πηγαίνει (προς το λυτρωτικό θάνατο).» 2 .Λεξικό παραδώσει με. αυτό είναι το σώμα μου.

αλλά τί ἐγὼ θέλω. αυτή τη νύχτα (απόψε). καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ· Και έρχεται και τους βρίσκει να κοιμούνται (μαθητές) λέει στον Πέτρο: «Σίμωνα. πνεύμα είναι πρόθυμο. 34 καὶ λέγει αὐτοῖς· Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· Και τους λέει: «Λυπημένη είναι η ψυχή μου μέχρι μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε. «Ακόμα κι αν πρέπει να πεθάνω μαζί σου. καὶ Και αφού προχώρησε λίγο έπεσε με το πρόσωπο στη προσηύχετο ἵνα εἰ δυνατόν ἐστι. λαλήσει δυο φορές. οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι. πάλιν καθεύδοντας· ἦσαν γὰρ οἱ Και όταν επέστρεψε τους βρήκε πάλι να κοιμούνται.(αδύναμη). παρέλθῃ ἀπ’ αὐτοῦ ἡ ὥρα. . Και έλεγε: «Αββά (πάτερ). πατέρα. μαθηταῖς αὐτοῦ· Κα-θίσατε ὧδε Και έρχονται σε μια περιοχή.» 35 καὶ προελθὼν μικρὸν ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τῆς γῆς. Δεν Σίμων. καὶ ἤρξατο ἐκθαμβεῖσθαι τον Ιωάννη και άρχισε να λυπάται (στενοχωριέται) καὶ ἀδημονεῖν και να αγωνιά. θα μ’ αρνηθείς τρεις φορές. θανάτου. εκείνη η ώρα (του μαρτυρίου). Μείνετε εδώ και αγρυπνείτε. που το όνομά της ήταν Γεθσημανή. Πάρε μακριά μου αυτό το ποτήρι (αν είναι ποτήριον ἀπ’ ἐμοῦ τοῦτο· ἀλλ’ οὐ δυνατόν). όλα είναι δυνατά πάντα δυνατά σοι. 33 καὶ παραλαμβάνει τὸν Πέτρον εδώ μέχρι να προσευχηθώ. καθεύδεις; οὐκ ἰσχύσατε και μπορέσατε ούτε μια ώρα να αγρυπνήσετε. απαρνηθώ. 36 καὶ ἔλεγεν· Ἀββᾶ ὁ πατήρ. όμως η σάρκα είναι ασθενής 39καὶ πάλιν ἀπελθὼν προσηύ. Α.τι εγώ θέλω. ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν· τὸ Αγρυπνείτε και προσεύχεστε να μη μπείτε σε μὲν πνεῦμα πρόθυμον ἡ δὲ σὰρξ πειρασμό (και κλονιστεί η πίστη σας). Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .77 Κων. 41 καὶ ἔρχεται τὸ τρίτον καὶ λέγει αὐτοῖς· Καθεύδετε λοι-πὸν καὶ Και έρχεται για τρίτη φορά και τους λέει: «Κοιμάστε ἀναπαύεσθε! ἀπέχει· ἦλθεν ἡ λοιπόν κι αναπαύεστε! Αρκεί (φτάνει)! Ήρθε η ώρα. Και πάλι αφού έφυγε (απ’ αυτούς) προσευχήθηκε 40 καὶ ὑποστρέψας εὗρεν αὐτοὺς λέγοντας τα ίδια λόγια. πριν ο πετεινός φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με.Λεξικό 30 καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν λέγω σοι ὅτι σὺ σήμερον ἐν τῇ Και του λέει ο Ιησούς: «Αλήθεια σου λέω ότι εσύ νυκτὶ ταύτῃ πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα σήμερα. γιατί το ἀσθενής.» Τέτοια βέβαια και όλοι (οι μαθητές) 32 Καὶ ἔρχονται εἰς χωρίον οὗ τὸ ὄνομα Γεθσημανῆ.» 31 ὁ δὲ Πέτρος ἐκ περισσοῦ ἔλεγε μᾶλλον· Ἐὰν με δέῃ συναποθανεῖν Όμως ο Πέτρος ακόμα περισσότερο (ξανα-)έλεγε: σοι. ό. δε θα σ’ ὡσαύτως δὲ καὶ πάντες ἔλεγον.» καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην μεθ’ Και παίρνει μαζί του τον Πέτρο και τον Ιάκωβο και ἑαυτοῦ. Αλλά (ας γίνει) όχι ό.» ξατο τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. Και λέει στους μαθητές του: «Καθίστε ἕως προσεύξωμαι. ᾔδεισαν τί ἀποκριθῶσιν αὐτῷ. ἀλλ’ εἴ τι σύ.» 37 καὶ ἔρχεται καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας.τι εσύ (θέλεις). ὀφθαλμοὶ αὐτῶν γιατί τα μάτια τους ήταν βαριά (κουρασμένα) και δεν καταβαρυνόμενοι. γη και προσευχόταν για να περάσει. παρένεγκε τὸ σε σένα. καὶ λέ-γει τοῖς έλεγαν. αν ήταν δυνατό. καὶ οὐκ ήξεραν τι να του απαντήσουν. κοιμάσαι. μίαν ὥραν γρηγορῆσαι; 38γρηγορεῖτε καὶ προσεύ-χεσθε.

του αφαίρεσε (έκοψε) το αυτί του. αφού τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως καὶ έσυρε το μαχαίρι.) διδάσκοντας και δε με συλλάβατε. Α.Π.» 45καὶ ἐλθὼν εὐθέως προσελ-θὼν αὐτῷ λέγει· Χαῖρε. παραδιδούς με ἤγγικε. ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος. αὐτός ἐστι· κρατήσατε αὐτὸν καὶ ἀπαγάγετε ἀσφαλῶς.}). περιβεβλη-μένος σινδόνα ἐπὶ γυμνοῦ· καὶ Και ένας κάποιος νεαρός τον ακολούθησε γυμνός κρατοῦσιν αὐτόν οἱ νεανίσκοι. ένας απ’ τους δώδεκα. ενώ ακόμα αυτός μιλούσε. «Χαίρε δάσκαλε. φτάνει ο Ἰσκαριὼτης. οι οποίοι ἀπεσταλμένοι παρὰ τῶν στάλθηκαν απ’ τους αρχιερείς και γραμματείς κι απ’ ἀρχιερέων καὶ γραμμα-τέων καὶ τους πρεσβύτερους. καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με.Και αφού τον άφησαν έφυγαν όλοι (οι μαθητές). ραββί.» και τον καταφίλησε (με 46 οἱ δὲ ἐπέβαλον ἐπ’ αὐτὸν τὰς φαινομενική θέρμη {Β. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . χτύπησε το δούλο του αρχιερέα και ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον. αυτός είναι.Λεξικό ὥρα· ἰδοὺ παραδί-δοται ὁ υἱὸς τοῦ Να! παραδίδεται ο υιός του ανθρώπου στα χέρια των ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν αμαρτωλών.78 Κων.» 43 Καὶ εὐθέως. ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ Σηκωθείτε. εἷς τῶν δώ-δεκα. ἁμαρτωλῶν· 42 ἐγείρεσθε. 48 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθετε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων Και παίρνοντας το λόγο ο Ιησούς τους είπε: «Βγήκατε να με συλλάβετε με μαχαίρια και ξύλα σαν να ήμουν συλλαβεῖν με· 49 καθ’ ἡμέραν πρὸς ὑμᾶς ἤμην ληστής! ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων. Να αυτός που με παραδίδει. Όμως αυτός αφήνοντας το σεντόνι τους ξέφυγε 53 Καὶ ἀπήγαγον τὸν Ἰησοῦν γυμνός. ας πάμε. καὶ Ιούδας ο Ισκαριώτης. 44 δεδώκει δὲ ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν σύσσημον αὐτοῖς λέγων· Ὃν ἂν φιλήσω. τῶν πρεσβυτέρων. παραγίνεται Ἰού-δας ὁ Και αμέσως. ἀλλ’ ἵνα Κάθε μέρα ήμουν μπροστά σας (κοντά σας) στο Ναό πληρωθῶσιν αἱ γραφαί. αφού γρήγορα τον πλησίασε λέει: κατεφίλησεν αὐτόν. χεῖρας αὐτῶν καὶ ἐκράτησαν Αυτοί (ο όχλος) έβαλαν πάνω του τα χέρια τους και αὐτόν. Είχε δώσει σημάδι (σύνθημα) αυτός που τον παρέδιδε (ο Ιούδας) σ’ αυτούς λέγοντας: «Αυτόν που θα φιλήσω. γραφές (να επαληθευτούν οι προφητείες). καὶ Και όταν ήρθε. Και τον έπιασαν οι νεαροί (ο 52 ὁ δὲ καταλιπὼν τὴν σινδόνα όχλος ή οι υπηρέτες των γραμματέων). πλησίασε. γυμνὸς ἔφυγεν ἀπ’ αὐτῶν. λούθησεν αὐτῷ. τον κράτησαν (συνέλαβαν). Πιάστε τον και μεταφέρτε τον με ασφάλεια. τυλιγμένος με σεντόνι. και μαζί μετ’ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων. 50 καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον Αλλά (έγιναν όλα αυτά) για να εκπληρωθούν οι πάντες.» 51Καὶ εἷς τις νεανίσκος* ἠκο. πρὸς τὸν ἀρχιερέα· καὶ Και οδήγησαν τον Ιησού προς τον αρχιερέα και . (αυλή του Ν. 47Εἷς δέ τις τῶν παρεστηκό-των σπασάμενος τὴν μά-χαιραν ἔπαισε Ένας απ’ αυτούς που παραβρίσκονταν (εκεί). του πλήθος πολύ με μαχαίρια και ξύλα.

Ν. 60 καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ Και αφού σηκώθηκε ο αρχιερέας στο μέσο (της μέσον ἐπηρώτα τὸν Ἰησοῦν λέγων· Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; τί οὗτοί σου αίθουσας) ρωτούσε τον Ιησού λέγοντάς του: «Δεν απαντάς τίποτα. ουρανού.}) ήταν σύμφωνη.» ἀχειροποίητον οἰκοδομήσω. (αλλά) οι μαρτυρίες δεν ήταν (μεταξύ τους) 57 καί τινες ἀναστάντες σύμφωνες. ἐψευδομαρτύρουν κατ’ αὐτοῦ Και κάποιοι που σηκώθηκαν (προσήλθαν). Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 55 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ ὅλον τὸ συνέδριον ἐζήτουν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ Οι αρχιερείς και ολόκληρο το συνέδριο τους εναντίον του Ιησού κάποια μαρτυρίαν εἰς τὸ θανατῶσαι ζητούσαν αὐτόν. κατ’ αὐτοῦ.» 63 ὁ δὲ ἀρχιερεὺς διαρρήξας τοὺς Ο αρχιερέας όμως σκίζοντας το χιτώνα του χιτῶνας αὐτοῦ λέγει· Τί ἔτι χρείαν (υποκριτική συνήθεια αγανακτήσεως) λέει: «Τι ἔχομεν μαρτύρων; ανάγκη έχουμε ακόμα από μάρτυρες. Πώς δὲ πάντες κατέκριναν αὐτὸν εἶναι σας φαίνεται. ἐπηρώτα αὐτὸν καὶ λέγει αὐτῷ· Σὺ Πάλι ο αρχιερέας τον ρωτούσε και του έλεγε: «Εσύ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ εὐλογητοῦ; είσαι ο Χριστός* ο υιός του ευλογητού (Θεού). ὅτι ἐγὼ καταλύσω τὸν «Εμείς τον ακούσαμε να λέει ότι εγώ θα γκρεμίσω ναὸν τοῦτον τὸν χειροποίητον καὶ αυτόν το ναό τον χειροποίητο και σε τρεις μέρες θα διὰ τριῶν ἡμερῶν ἄλλον κτίσω άλλον αχειροποίητο. συνεδριάσουν). καὶ ἦν μέσα στην αυλή του αρχιερέα και ήταν καθισμένος συγκαθή-μενος μετὰ τῶν ὑπηρετῶν καὶ θερμαινόμενος πρὸς με τους υπηρέτες και ζεσταινόταν κοντά στο φως (που έριχνε η φωτιά). 59 καὶ οὐδὲ οὕτως ἴση ἦν ἡ Και ούτε αυτή η μαρτυρία τους (έτσι που κατέθεταν μαρτυρία αὐτῶν. 64 ἠκούσατε πάντως τῆς βλασφημίας· τί ὑμῖν φαίνεται; οἱ Ακούσατε πάντως (ξεκάθαρα) τη βλασφημία. καὶ οὐχ εὕρισκον· (ψευδο-)μαρτυρία για να τον θανατώσουν.» αυτοί όλοι στο συνέδριο τον . και οὐκ ἦσαν. καὶ ἴσαι αἱ μαρτυρίαι Γιατί πολλοί ψευδομαρτύρησαν εναντίον του. και (μα) 56πολλοὶ γὰρ ἐψευδομαρ-τύρουν δεν έβρισκαν.Τ.Λεξικό συνέρχονται αὐτῷ πάντες οἱ μαζεύονται σ’ αυτόν (στο σπίτι του) όλοι οι αρχιερείς ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ και οι πρεσβύτεροι και οι γραμματείς (για να οἱ γραμματεῖς.Ο Ιησούς είπε: «Εγώ είμαι και θα δείτε τον Υιό του θρώπου ἐκ δεξιῶν καθήμενον τῆς ανθρώπου να κάθεται στα δεξιά της δυνάμεως (του δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν Θεού-Πατέρα) και να έρχεται πάνω στα σύννεφα του νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. 54 καὶ ὁ Πέτρος ἀπὸ μακρόθεν ἠκολούθησεν αὐτῷ ἕως ἔσω εἰς Και ο Πέτρος από μακριά τον ακολούθησε μέχρι τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως. τὸ φῶς. » καταμαρτυροῦσιν; 61 ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ οὐδέν ἀπεκρίνατο. λέγοντες ψευδομαρτυρούσαν εναντίον του λέγοντας: 58 ὅτι Ἡμεῖς ἠκούσαμεν αὐτοῦ λέγοντος. Α.» 62 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἐγώ εἰμι· καὶ ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀν. Τι σε κατηγορούν αυτοί.79 Κων. {Π. πάλιν ὁ ἀρχιερεὺς Ο Ιησούς όμως σιωπούσε και δεν απαντούσε τίποτα.

Αυτός όμως αρνήθηκε λέγοντας: «Δε γνωρίζω. ούτε καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸ προαύλιον. άρχισε να λέει παρεστηκόσιν ὅτι οὗτος ἐξ αὐτῶν σ’ αυτούς που παραβρίσκονταν ότι αυτός είναι ένας ἐστιν.» 68 ὁ δὲ ἠρνήσατο λέγων· Οὐκ οἶδα οὐδὲ ἐπίσταμαι τί σὺ λέγεις. Και μετά από λίγο πάλι Πέτρῳ· Ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ· καὶ γὰρ Γαλιλαῖος εἶ καὶ ἡ λαλιά σου οι παρευρισκόμενοι έλεγαν στον Πέτρο: «Στ’ αλήθεια είσαι απ’ αυτούς. μαζί με τον Ιησού το Ναζαρηνό. καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν οἱ παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Αυτός όμως πάλι αρνιόταν. Και άρχιζαν μερικοί να τον φτύνουν και να του καλύπτουν το πρόσωπο και να τον χτυπούν (στο πρόσωπο) και να του λένε: «Προφήτεψέ μας ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε. γιατί είσαι Γαλιλαίος και η ὁμοιάζει. .Λεξικό ἔνοχον θανάτου.» Και βγήκε έξω στο προαύλιο καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησε. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ἀπαρνήσῃ με τρίς· καὶ ἐπιβαλὼν ἔκλαιε. 67 καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον θερμαινόμενον ἐμβλέψασα αὐτῷ και η οποία μόλις είδε τον Πέτρο να ζεσταίνεται. καὶ οἱ ὑπηρέται ῥαπίσμασιν αὐτὸν ἔβαλον.80 Κων. 71 ὁ δὲ ἤρξατο ἀναθεματίζειν καὶ προφορά σου μοιάζει. απ’ αυτούς. λέει: «Και συ ήσουν Ναζαρηνοῦ ἦσθα. και ένας πετεινός λάλησε. 70 ὁ δὲ ἠρνεῖτο. καταλαβαίνω τι λες.» ἄνθρωπον τοῦτον ὃν λέγετε. Και για δεύτερη φορά ο πετεινός λάλησε και θυμήθηκε ο Πέτρος το λόγο που του είπε ο Ιησούς: «Πριν λαλήσει ο πετεινός δυο φορές. 65 Καὶ ἤρξαντό τινες ἐμπτύειν αὐτῷ καὶ περικαλύπτειν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ κολα-φίζειν αὐτὸν καὶ λέγειν αὐτῷ· Προφήτευσον ἡμῖν τίς ἐστιν ὁ παίσας σε. βλέποντάς τον πάλι. 72 καὶ ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησε. 69 καὶ ἡ παιδίσκη ἰδοῦσα αὐτὸν πάλιν ἤρξατο λέγειν τοῖς Και η υπηρέτρια. έρχεται μια από τις νεαρές (υπηρέτριες) του αρχιερέα παιδισκῶν τοῦ ἀρχιερέως. κατέκριναν ότι είναι ένοχος θανάτου. 66 Καὶ ὄντος τοῦ Πέτρου κάτω ἐν τῇ αὐλῇ ἔρχεται μία τῶν Και ενώ ο Πέτρος ήταν κάτω στην αυλή. λέγει· Καὶ σὺ μετὰ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ αφού τον κοίταξε προσεκτικά. Α. θα μ’ αρνηθείς τρεις φορές.» Και οι υπηρέτες του έριχναν (του έδιναν) χτυπήματα.» ὀμνύειν ὅτι οὐκ οἶδα τὸν Αυτός όμως άρχισε να καταριέται και να ορκίζεται: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν που λέτε. καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος τὸ ῥῆμα ὃ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς ὅτι πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι δὶς.» Και μ’ αυτή τη σκέψη έκλαιγε.

κγ΄50-55. 10. ιη 28……………. ………………. Οι Ρωμαίοι στρατιώτες εμπαίζουν και βασανίζουν τον Κύριο 3.Λεξικό Κεφάλαιο ιε΄ (15ο) Ενότητες δεκάτου πέμπτου κεφαλαίου 1. κγ΄44-46. Ο Κύριος μπροστά στον Πιλάτο 2. ιθ΄38-42. κγ΄47. Ο θάνατος του Κυρίου 5.33-38 στ. κγ΄49.. Α. κγ΄26-43. κζ΄55-61 Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες στίχοι ιε΄16-41: Μεγάλη Παρασκευή 3η ώρα στίχοι ιε΄16-32: Όρθρος Μεγάλης Παρασκευής (6ο Ευαγγέλιο) στίχοι ιε΄43-47: Όρθρος Μεγάλης Παρασκευής (10ο Ευαγγέλιο) στίχοι ιε΄43-47 και ιστ΄1-8: Κυριακή των Μυροφόρων 1 Καὶ εὐθέως ἐπὶ τὸ πρωῒ συμβούλιον ποιήσαντες οἱ ἀρχιερεῖς μετὰ τῶν πρεσβυ-τέρων καὶ γραμματέων καὶ ὅλον τὸ συνέδριον. 22-26. ιθ΄17. 1-15 στ. δήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήνεγκαν καὶ παρέδωκαν τῷ Πιλάτῳ.42-47 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-15: Λουκ.. κζ΄1-2. κγ΄1-4. Η σταύρωση του Κυρίου 4. Ιωάν. κζ΄32-44. κζ΄55-56 στίχοι 42-47: Λουκ. 19. Ιωάν. Η μαρτυρία του εκατόνταρχου 6. Και το επόμενο πρωί αφού έκαναν νωρίς συμβούλιο οι αρχιερείς με τους πρεσβυτέρους και τους γραμματείς και όλο το συνέδριο και αφού έδεσαν τον Ιησού τον πήραν και τον παρέδωσαν στον Πιλάτο*. Μτθ. 16-19 στ. κζ΄45-51. ιθ΄29-30 στίχος 39: Λουκ. 40-41 στ. κβ΄37. Μτθ. Α΄Τιμόθ.32. Ιωάν. Η ταφή του Κυρίου στ. Μτθ. Ιωάν. Μτθ. κδ΄10. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Μτθ. κγ΄11. ιθ΄2-3 στίχοι 20-32: Λουκ. 39 στ. Μτθ. .Ρωμ. κζ΄27-31.40 στίχοι 16-19: Λουκ. Ιωάν. κζ΄54 στίχοι 40-41: Λουκ. ιθ΄1.126 Κων. Μτθ. 11-18. Οι γυναίκες κοντά στο Σταυρό 7. ιστ΄13. Ησαΐας νγ΄12 στίχοι 33-38: Λουκ. α΄20. 23-24.20-32 στ.

αὐτὸν λέγων· Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; ἴδε πόσα σου «Δεν απαντάς τίποτα. 4 ὁ δὲ Πιλᾶτος πάλιν ἐπηρώτα Όμως ο Πιλάτος πάλι τον ρωτούσε λέγοντας. ἀπέλυσεν τους ελευθέρωσε το Βαραββά και παρέδωσε τον ἔκραξαν· . 15 ὁ δὲ Πιλᾶτος βουλόμενος τῷ Ο Πιλάτος θέλοντας να ικα-νοποιήσει το λαό. Κοίταξε (για) πόσα σε κατηγορούν. τη γιορτή (του Πάσχα) απέλυε 6 Κατὰ δὲ ἑορτὴν ἀπέλυεν αὐτοῖς Κατά (απελευθέρωνε) έναν φυλακισμένο. ὥστε θαυμάζειν τὸν ώστε ο Πιλάτος θαύμαζε (τη γαλήνη Του και την αταραξία Του {Π. 5 ὁ δὲ Ἰησοῦς οὐκέτι οὐδὲν ἀπεκρίθη. «Εσύ το λες. (να ζητήσει) να τους ελευθερώσει καλύτερα ἀπολύσῃ αὐτοῖς. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αὐτὸς δὲ οὐδὲν («εγκλήματα»).» Σταύρωσον αὐτόν. παίρνοντας πάλι το λόγο. λέγων· Θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν τὸν Κι ο Πιλάτος τους απάντησε λέγοντας: «Θέλετε βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; να σας απελευθερώσω το βασιλιά των Ιουδαίων.}).» Ἰουδαίων; 13 οἱ δὲ πάλιν Σταύρωσον αὐτόν.» 14 ὁ δὲ Πιλᾶτος ἔλεγεν αὐτοῖς· Τί Όμως ο Πιλάτος τους έλεγε: «Γιατί. ζητούσαν.Ν.Λεξικό 2 καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ Και τον ρώτησε ο Πιλάτος: «Εσύ είσαι ο βασιλιάς Πιλᾶτος· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν των Ιουδαίων. 11 οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀνέσεισαν τὸν Όμως οι αρχιερείς ανακίνησαν (ξεσήκωσαν) το ὄχλον ἵνα μᾶλλον τὸν Βαραββᾶν λαό.» Αυτοί όμως ακόμα περισσότερο περισσοτέρως ἔκραξαν· (δυνατότερα) φώναξαν: «Σταύρωσέ τον. 3 καὶ κατηγόρουν αὐτοῦ οἱ Και τον κατηγορούσαν οι αρχιερείς για πολλά ἀρχιερεῖς πολλά. όποιον ἕνα δέσμιον ὅνπερ ᾐτοῦντο. (αυτή τη χάρη της απελευθέρωσης) που πάντοτε 9 ὁ δὲ Πιλᾶτος ἀπεκρίθη αὐτοῖς τους έκανε. Αυτοί πάλι φώναξαν (ούρλιαξαν): «Σταύρωσέ τον.127 Κων. τίποτα. 8 καὶ ἀναβοήσας ὁ ὄχλος ἤρξατο Και φωνάζοντας δυνατά ο λαός άρχισε να ζητά αἰτεῖσθαι καθὼς ἀεὶ ἐποίει αὐτοῖς. 12 ὁ δὲ Πιλᾶτος ἀποκριθεὶς πάλιν Τότε ο Πιλάτος. Αλλά ο Ιησούς σε τίποτα δεν απαντούσε πια. οι οποίοι στην εξέγερση είχαν κάνει φόνο.» 10 ἐγίνωσκε γὰρ ὅτι διὰ φθόνον Γιατί (ο Πιλάτος) ήξερε ότι εξαιτίας φθόνου παραδεδώκεισαν αὐτὸν οἱ (μίσους) τον είχαν παραδώσει οι αρχιερείς.» αὐτῷ· Σὺ λέγεις. ἀρχιερεῖς. Ποιο κακό γὰρ ἐποίησε κακόν; οἱ δὲ έκανε. ὄχλῳ τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι. τον Βαραββά.» Και αυτός παίρνοντας το λόγο Ἰουδαίων; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν του είπε. αλλά αυτός δεν απαντούσε ἀπεκρίνατο. Α.Τ.» καταμαρτυροῦσιν. Πιλᾶτον. οἵτινες ἐν τῇ στάσει δεμένος (φυλακισμένος) με άλλους επαναστάτες. φόνον πεποιήκεισαν. τους εἶπεν αὐτοῖς· Τί οὖν θέλετε είπε: «Τι θέλετε λοιπόν να κάνω αυτόν που λέτε ποιήσω ὃν λέγετε τὸν βασιλέα τῶν βασιλιά των Ιουδαίων. 7 ἦν δὲ ὁ λεγόμενος Βαραββᾶς μετὰ τῶν συστασιαστῶν Ήταν λοιπόν ο ονομαζόμενος Βαραββάς* δεδεμένος.

τον πατέρα του Αλέξανδρου και του Ρούφου. καὶ Ιησού.128 Κων.Λεξικό αὐτοῖς τὸν Βαραβ-βᾶν. μηνευόμενον κρανίου τόπος. παρέδωκε τὸν Ἰησοῦν φραγελλώσας ἵνα σταυρωθῇ.μ. τὸν πα-τέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ρούφου. για να σηκώσει το σταυρό του. ἐρχόμενον ἀπ’ ἀγροῦ. τον Σίμωνα τον Κυρηναίο. μοιράζουν τα ρούχα του βάζοντας κλήρο γι’ αυτά. 25 ἦν δὲ ὥρα ἐσταύρωσαν αὐτόν. Ιουδαίων». καὶ συγκαλοῦσιν ὅλην τὴν σπεῖραν*· Και τον ντύνουν με κόκκινο μανδύα και αφού 17 καὶ ἐνδύουσιν αὐτὸν έπλεξαν ΄ένα αγκάθινο στεφάνι το έβαλαν γύρω πορφύραν* καὶ περιτιθέασιν αὐτῷ (απ’ το κεφάλι) του. Και τον φέρνουν στον τόπο Γολγοθά. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . καὶ τον έφτυναν και. 27 Καὶ σὺν αὐτῷ σταυροῦσι δύο Και μαζί μ’ αυτόν σταυρώνουν δυο ληστές.(σημαίνει) μεταφρασμένο. αὐτῷ. ποιος και τι θα πάρει. αφού έβαζαν (κάτω) τα γόνατα. 24 καὶ σταυρώσαντες αὐτὸν διαμερίζονται τὰ ἱμάτια αὐτοῦ. ὅ ἐστι μεθερ. Ήταν τότε η τρίτη ώρα27 και τον σταύρωσαν καὶ (δηλαδή στις 9 π. τόπος Κρανίου. 2 . έντυσαν με τα δικά του ρούχα και τον βγάζουν καὶ ἐξάγουσιν αὐτὸν ἵνα (έβγαλαν) έξω για να τον σταυρώσουν. ἔλαβε. 26 καὶ ἦν ἡ ἐπιγραφὴ τῆς αἰτίας Και ήταν γραμμένη (πάνω στο σταυρό) η αὐτοῦ ἐπιγεγραμμένη· Ὁ βασιλεὺς επιγραφή της κατηγορίας του: «Ο βασιλιάς των τῶν Ἰουδαίων. πλέξαντες ἀκάνθινον στέφανον. αφού τον μαστίγωσε. τιθέντες τὰ γόνατα προσεκύνουν τον προσκυνούσαν. Όμως αυτός δεν το πήρε. Και αφού τον ενέπαιξαν (κορόιδεψαν). που ερχόταν απ’ το χωράφι του. ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ από τα δεξιά και έναν από τα αριστερά του. πραιτώριον. και του έδιναν να πιει κρασί ανακατεμένο με 23 καὶ ἐδίδουν αὐτῷ πιεῖν ἐσμυρνισμένον οἶνον· ὁ δὲ οὐκ σμύρνα*. βάλλοντες κλῆρον ἐπ’ αὐτὰ τίς τί ἄρῃ. ὅ ἐστι καλούν όλη τη φρουρά. ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. 20 καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ. Και αγγαρεύουν κάποιον που περνούσε.). τον ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν πορφύραν καὶ ξέντυσαν απ’ τον κόκκινο μανδύα και τον ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια τὰ ἴδια. σταυρώσωσιν αὐτόν. και άρχισαν να τον χαιρετούν: «Χαίρε (γεια σου) 18 καὶ ἤρξαντο ἀσπάζεσθαι ω βασιλιά των Ιουδαίων!» αὐτόν· Χαῖρε ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων· Και τον χτυπούσαν με καλάμι στο κεφάλι του και 19 καὶ ἔτυπτον αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καλάμῳ καὶ ἐνέπτυον αὐτῷ. να σταυρωθεί. τρίτη Και αφού τον σταύρωσαν. Α. Οι στρατιώτες τον οδήγησαν στο εσωτερικό της 16Οἱ δὲ στρατιῶται ἀπήγαγον αυλής. 21Καὶ ἀγγαρεύουσι παράγο-ντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον. έναν λῃστάς. που είναι (λέγεται) το πραιτώριο και αὐτὸν ἔσω τῆς αὐλῆς. που είναι 22 Καὶ φέρουσιν αὐτὸν ἐπὶ Γολγοθᾶν τόπον.

28 καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ Και εκπληρώθηκε (πραγματο-ποιήθηκε) η γραφή λέγουσα· καὶ μετὰ ἀνόμων που λέει: «Και λογαριάστηκε (τον κατέταξαν) ἐλογίσθη. εσύ που Οὐὰ. ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι. 31 ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες πρὸς ἀλλήλους μετὰ τῶν γραμματέων ἔλεγον· Ἄλλους ἔσωσεν.129 Κων. τον Ηλία φωνάζει. Όταν όμως έγινε (ήρθε) η έκτη ώρα (12μ. ὁ καταλύων τὸν ναὸν καὶ ἐν γκρεμίζεις το ναό και σε τρεις μέρες τον κτίζεις. κάτω. κατέβα απ’ το σταυρό. μεταξύ των παρανόμων. γιατί με εγκατέλειψες. όταν άκουσαν (αυτά τα λόγια) έλεγαν: «Κοίταξε. Α.» το οποίο είναι (σημαίνει) μεταφρασμένο: «Θεέ μου. 33 Γενομένης δὲ ὥρας ἕκτης σκότος ἐγένετο ἐφ’ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης· 34 καὶ τῇ ὥρᾳ τῇ ἐνάτῃ ἐβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ λέγων· Ἐλωῒ Ἐλωῒ. Ω! Χριστέ. Θεέ μου. που στεκόταν παρεστηκὼς ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ ὅτι απέναντί του. καὶ οἱ συνεσταυρωμένοι αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν. ὁ Θεός μου ὁ Θεός μου.). για να δούμε και να το (εξαιτίας αυτού του θαύματος να σε) πιστέψουμε.μ.» 29 Καὶ οἱ παραπορευόμενοι Και εκείνοι που περνούσαν κοντά του τον ἐβλασφήμουν αὐτὸν κινοῦντες τὰς βλασφημούσαν κουνώντας τα κεφάλια τους και κεφαλὰς αὐτῶν καὶ λέγοντες· λέγοντας: «Ουά! (μπράβο ειρωνικά).). μεγάλην ἐξέπνευσε. Ελωί. ότι έτσι φωνάζοντας πέθανε. ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμεν αὐτῷ. τον ενέπαιζαν (κορόιδευαν). λιμᾶ σαβαχθανί; ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον. έδινε να πιει (ο Ιησούς) λέγοντας: «Αφήστε να δούμε αν έρθει ο Ηλίας να τον κατεβάσει. εἰς τί με ἐγκατέλιπες; 35 καί τινες τῶν παρεστηκότων ἀκούσαντες ἔλεγον· Ἴδε Ἠλίαν φωνεῖ.» 37 ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀφεὶς φωνὴν Όμως ο Ιησούς αφήνοντας φωνή μεγάλη εξέπνευσε (άφησε την τελευταία του πνοή). εἶπεν· (συνήθως οι σταυρωμένοι πέθαναν από Ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος υἱὸς εξάντληση κι όχι όπως ο Ιησούς αφήνοντας . βασιλιά του Ισραήλ. 39 Ἰδὼν δὲ ὁ κεντυρίων ὁ Βλέποντας όμως ο εκατόνταρχος. τον εαυτό του δε μπορεί να σώσει. οὕτω κράξας ἐξέπνευσεν.Λεξικό εὐωνύμων αὐτοῦ. τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν! 30 σῶσον σεαυτὸν καὶ κατάβα ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. 32 ὁ Χριστὸς ὁ βασιλεὺς Ἰσραὴλ καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ.» Και μερικοί απ’ αυτούς που στέκονταν εκεί. Σώσε τον εαυτό σου και κατέβα απ’ το σταυρό!» Όμοια (έτσι) και οι αρχιερείς μαζί με τους γραμματείς κοροϊδεύοντάς τον μεταξύ τους έλεγαν: «Άλλους έσωσε. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 36 δραμὼν δέ εἷς καὶ γεμίσας σπόγγον ὄξους περιθεὶς τε καλάμῳ ἐπότιζεν αὐτόν λέγων· Ἄφετε ἴδωμεν εἰ ἔρχε-ται Ἠλίας καθελεῖν αὐτόν.) Τρέχοντας ένας. Και την ένατη ώρα φώναξε ο Ιησούς με φωνή μεγάλη λέγοντας: «Ελωί.» Και αυτοί που ήταν σταυρωμένοι μαζί του. λιμά σαβαχθανί. αφού γέμισε ένα σφουγγάρι με ξίδι κι αφού το τύλιξε σε καλάμι. σκοτάδι έγινε σ’ όλη τη γη μέχρι την ένατη ώρα(3μ. 38 Καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ Και το καταπέτασμα* του ναού* σκίστηκε στα ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως δύο από πάνω μέχρι κάτω.

(που Ἁριμαθαίας. και άλλες συναναβᾶσαι αὐτῷ εἰς πολλές οι οποίες ανέβηκαν μαζί του στα Ἱεροσόλυμα. Ιεροσόλυμα. 46 καὶ ἀγοράσας σινδόνα καὶ καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησε τῇ σινδόνι καὶ κατέθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ ὃ ἦν λελα-τομημένον ἐκ πέτρας. που ήταν λαξευμένο από πέτρα (σκαλισμένο σε βράχο) και κύλησε μια πέτρα στην πόρτα του μνημείου. τον τύλιξε με το σεντόνι και τον έβαλε σ’ ένα μνημείο (τάφο). εἰσῆλθε πρὸς Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο μπήκε (ήρθε) στον Πιλάτο και ζήτησε το σώμα του Ιησού. ἐπεὶ ἦν παρασκευή. ήταν) σημαντικός βουλευτής. 41 αἳ καὶ ὅτε ἦν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ἠκολούθουν αὐτῷ καὶ διηκόνουν οι οποίες. 43 ἐλθὼν Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ αφού ήρθε ο Ιωσήφ* από την Αριμαθαία*. τον αὐτῷ. που δε δείχνει σημείο θανάτου{Π.» Ήταν βέβαια και γυναίκες που παρατηρούσαν από μακριά. 44 ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκε. δηλαδή παραμονή Σαββάτου. Κι αφού έμαθε (πληροφορήθηκε) απ’ τον εκατόνταρχο. τολμήσας περίμενε τη βασιλεία του Θεού. Α. όταν (ο Ιησούς) ήταν στη Γαλιλαία. δώρισε (παραχώρησε) το σώμα στον Ιωσήφ. τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. 47 ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία Ἰωσῆ ἐθεώρουν ποῦ τίθεται.Τ. ανάμεσα στις οποίες ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή* και η Μαρία* του Ιακώβου του μικρού και μητέρα του Ιωσή. τον ρώτησε αν έχει ώρα που πέθανε. Και (ο Ιωσήφ) αφού αγόρασε σεντόνι κι αφού τον κατέβασε (απ’ το σταυρό). ο οποίος κι αυτός ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. καὶ προσεκύλισε λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου.130 Κων. 40 Ἦσαν δὲ καὶ γυναῖκες ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι. 42 Καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης.Ν. εὐσχήμων βουλευτής. Κεφάλαιο ιστ΄ (16ο) . πώς είχε κιόλας πεθάνει κι αφού προσκάλεσε τον εκατόνταρχο. καὶ ἄλλαι πολλαὶ αἱ ακολουθούσαν και τον υπηρετούσαν. δυνατή φωνή. καὶ προσκα-λεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανε· 45 καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ σῶμα τῷ Ἰωσήφ. Ο Πιλάτος όμως απόρησε. και η Σαλώμη*. ὅ ἐστι Και ενώ ήδη ήρθε το βράδυ. τολμώντας.Λεξικό ἦν Θεοῦ. Παρασκευή.} είπε: «Στ’ αλήθεια ο άνθρωπος αυτός ήταν υιός του Θεού. και επειδή ήταν προσάββατον. ἐν αἷς ἦν καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου τοῦ μικροῦ καὶ Ἰωσῆ μήτηρ καὶ Σαλώμη. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Η Μαρία η Μαγδαληνή κι η Μαρία του Ιωσή παρατηρούσαν πού τοποθετείται (πού δηλαδή ενταφιάζεται το σώμα του Κυρίου).

κ΄17. Πράξ. κη΄1-2.Εβρ. Α΄Τιμ. κη΄3-8. Και πολύ πρωί. Ιωάν. κ΄19-23. 19-20 Παραπομπές στην Αγία Γραφή στίχοι 1-4: Λουκ. Μαρκ.47. στ΄47. ε΄12-16. την πρώτη ημέρα της εβδομάδας. ………………. Εμφανίσεις του αναστάντος Χριστού στους μαθητές 5. Πραξ. ιστ΄16-18. Ιωάν. κη΄3-9. γ΄12………………. Εφεσ. ιβ΄2. Μτθ κη΄16. Η Ανάληψη του Κυρίου στ. γ΄1. Μάρκ. β΄16. ι΄17-19. Εβρ. Η Μαρία Μαγδαληνή μεταδίδει το μήνυμα στους μαθητές 4. ιδ΄28 στίχοι 9-11: Λουκ.131 Κων.56. γ΄15-18. Ιωάν. κδ΄4-5. Α΄Πέτρου γ΄12. Α΄Κορ. Το αναστάσιμο μήνυμα του αγγέλου 3. κγ΄56. 15-18 στ. α΄9-11. κβ΄44. Και αφού πέρασε το Σάββατο. ιθ΄11-14. ιδ΄3. Μτθ. γ΄1-9. Α΄Κορ. α΄20-21. κ΄2-18 στίχοι 12-14: Λουκ. η΄1. Τελευταίες εντολές του Κυρίου στους μαθητές 6. κδ΄13-48. Γαλ. Α. Περικοπές που διαβάζονται στις ιερές ακολουθίες στίχοι ιστ΄1-8: Κυριακή των Μυροφόρων (μαζί με το στ΄43-47) στίχοι ιστ΄1-8: Ανάσταση και ως δεύτερο Εωθινό Ευαγγέλιο στίχοι ιστ΄9-20: Τρίτο Εωθινό Ευαγγέλιο 1Καὶ διαγενομένου τοῦ σαββάτου Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτόν. ι΄8. ……………….12 στίχοι 5-8: Λουκ. ι΄44-46. α΄3. κ΄1. Ιωάν.Πράξ. 2καὶ λίαν πρωῒ τς μιᾶς σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον. Ρωμ. ι΄40. 5-8 στ. 9-11 στ. ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. Ιωάν. ιε΄5 στίχοι 15-18: Λουκ. α΄18-24. αφού ανέτειλε ο ήλιος. ι΄12. ζ΄ 55………………. γ΄16. 1-4 στ. Οι μυροφόρες γυναίκες στον Τάφο του Κυρίου 2. β΄38. η΄34. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 12-14 στ. κδ΄1-3. κζ΄56. ………………. Ιωάν. η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία του Ιακώβου και η Σαλώμη αγόρασαν αρώματα για να έλθουν να τον αλείψουν (ενν.ιβ΄48. έρχονται στον τάφο. Μτθ. δ΄50-51.δ΄3. κ΄12. το σώμα του Κυρίου). ε΄14-15 στίχοι 19-20: Λουκ. η΄2. κ΄7-12. Κολασ. κδ΄47. Μτθ. Μτθ.Λεξικό Ενότητες δεκάτου έκτου κεφαλαίου 1. Ιακ.13. Και έλεγαν μεταξύ τους: «Ποιος θα μας κυλήσει την . Μτθ. κη΄19.

Τις είχε μνημείου· εἶχε δὲ αὐτὰς τρόμος μάλιστα (καταλάβει) τρόμος και έκπληξη μεγάλη και καὶ ἔκστασις. περιβεβλημένον στολὴν λευκήν. καθὼς εἶπεν ὑμῖν. Ούτε (όμως) σε εκείνουςπίστεψαν. φανερώθηκε με άλλη μορφή σε περιπατοῦσιν ἐφανε-ρώθη ἐν δυο απ’ αυτούς (τους μαθητές) που περπατούσαν ἑτέρᾳ μορφῇ. εἶπον· ἐφοβοῦντο γάρ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . τον σταυρωμένο. Να ο τόπος που τον Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυ-ρωμένον· έβαλαν.α. Εκεί θα τον ὅτι προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν δείτε όπως σας είπε. Αυτός όμως τις λέει: «Μην τρομάζετε. ἠπίστησαν. πο-ρευομένοις εἰς κατευθυνόμενοι σε χωράφι. και τους κατηγόρησε ὠνείδισε τὴν ἀπι-στίαν αὐτῶν (για) την απιστία τους και τη σκληροκαρδία. Και μπαίνοντας στο μνήμα είδαν έναν νέο να κάθεται στα δεξιά. 12 Μετὰ δὲ ταῦτα δυσὶν ἐξ αὐτῶν Μετά όμως απ’ αυτά. πέτρα απ’ την πόρτα του μνήματος. κ. 11 κἀκεῖνοι ἀκούσαντες ὅτι ζῇ καὶ ἐθεάθη ὑπ’ αὐτῆς. οποία είχε βγάλει επτά δαιμόνια29. απ’ την ἐκβεβλήκει ἑπτὰ δαιμόνια. ἐκείνοις ἐπίστευσαν. οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν. έκλαιγαν. 9 Ἀναστὰς δὲ πρωῒ πρώτῃ Αφού λοιπόν αναστήθηκε (ο Ιησούς). Τον Ιησού καὶ ἐξεθαμβήθησαν. 14 Ὕστερον ἀνακειμένοις αὐτοῖς Ύστερα φανερώθηκε στους ένδεκα (μαθητές). 10 ἐκείνη πορευθεῖσα ἀπήγγειλε τοῖς μετ’ αὐτοῦ γενομένοις. 5 καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς.» Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε.132 Κων. 13 κἀκεῖνοι ἀπελθόντες Κι εκείνοι φεύγοντας το ανήγγειλαν στους ἀπήγγειλαν τοῖς λοιποῖς· οὐδὲ υπολοίπους. που πενθούσαν και πενθοῦσι καὶ κλαίουσι.» Και όταν κοίταξαν προς τα οπάνω (τον τάφο) παρατηρούν ότι είχε κυλιστεί η πέτρα. ζητάτε το Ναζωραίο. όταν τοῖς ἕνδεκα ἐφανε-ρώθη καὶ αυτοι κάθονταν στο τραπέζι. παρ’ όλο που ήταν πολύ μεγάλη. 8 καὶ ἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ τοῦ Και αφού βγήκαν.Λεξικό 3 καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· Τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; 4καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος· ἦν γὰρ μέγας σφόδρα. Α. έφυγαν απ’ το μνημείο. δεν είναι εδώ. Κι εκείνοι όταν άκουσαν ότι ζει και ότι αυτή τον είδε. Εκείνη πήγε και (το) ανήγγειλε σ’ αυτούς που ήταν μαζί του (μαθητές. καὶ οὐδενὶ οὐδὲν σε κανέναν δεν είπαν τίποτα γιατί φοβούνταν. φάνηκε (φανετῇ Μαγδαληνῇ. το πρωί της σαββάτου ἐφάνη πρῶτον Μαρίᾳ πρώτης μέρας της εβδομάδας. 7 ἀλλ’ ὑπάγετε εἴπατε τοῖς Αλλά πάτε πείτε τους μαθητές του και τον Πέτρο ότι μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ πηγαίνει πριν από σας στη Γαλιλαία. ἀφ’ ἧς ρώθηκε) πρώτα στη Μαρία τη Μαγδαληνή. ἀγρόν.). ντυμένος με λευκή στολή και εξεπλάγησαν(τρόμαξαν). γιατί . απίστησαν( δεν πίστεψαν). Σηκώθηκε 6 ὁ δὲ λέγει αὐταῖς· Μὴ ἐκθαμβεῖσθε· Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν (αναστήθηκε). ἠγέρθη.

Λεξικό καὶ τὴν σκληρο-καρδίαν. Γ. ενώ ήταν συνεργός (τους βοηθούσε) ο Κύριος και επιβεβαίωνε το λόγο (τους) με τα θαύματα που ακολουθούσαν. ἀμήν. Ιωσής και πιθανώς κάποιες κόρες. γ΄31) Εδώ με τη λέξη «ώτα» . 3. στενός συγγενής. απ’ την άλλη. θα βάζουν τα χέρια και θα γίνονται καλά.} (Μάρκ. « Ο δε κεκωφωμένος (αυτός που έχει κουφαθεί) την της ψυχής ακοήν αναισθητεί λέγοντος Θεού (είναι αναίσθητος στα λόγια του Θεού). 8.» {Ωρ. τοῦ Κυρίου συνεργοῦντος καὶ τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων. Αμήν. Εκείνοι. Σίμων. Γι’ αυτό και ο Κύριος μιλάει με: « κεκαλυμμένην την ασάφειαν της παραβολής δια το είναι 2.Και τους είπε: «Πηγαίνοντας σ’ όλο τον κόσμο. Αυτοί είναι Ιάκωβος και Ιούδας (οι συγγραφείς των ομώνυμων Καθολικών Επιστολών).133 Κων. σαν αδέλφια του Κυρίου εννοούνται τα επτά παιδιά του αδελφού του Ιωσήφ. αυτό δε θα τους βλάψει. θα σωθεί. θα ομιλήσουν καινούριες γλώσσες. δ΄9) Εννοείται ότι βλέπουν μόνο εξωτερικά και δεν μπορούν να κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα. εξάδελφος.). Αδέλφια εδώ του Κυρίου εννοούνται οι γιοι (και ίσως κόρες) του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο του. ντες εἰς τὸν κόσμον ἅπαντα κηρύξτε το ευαγγέλιο σ’ όλη την κτίση (πλάση). κηρύξατε τὸ εὐαγγέλιον πά-σῃ τῇ κτίσει. {Άλλωστε στην Αγία Γραφή το όνομα «αδελφός» μπορεί να σημαίνει: αδελφός. λοιπόν. Αλφαίου Κλωπά και της Μαρίας Κλωπά. αγαπημένος ή Χριστιανός. θεασαμέ-νοις αὐτὸν ἐγηγερμένον οὐκ ἐπίστευσαν. ομοεθνής. λαλῆσαι αὐτοῖς ἀνελήφθη εἰς τὸν ανελήφθη (σηκώθηκε θαυμαστά) στον ουρανό και οὐρανὸν καὶ ἐκά-θισεν ἐκ κάθισε στα δεξιά του Θεού. 15καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέ. κατακριθήσεται· 17 σημεῖα δὲ τοῖς πιστεύσασι ταῦτα παρακολουθήσει· ἐν τῷ ὀνόματί μου δαιμόνια ἐκβαλοῦσι· γλώσσαις λαλήσουσι καιναῖς· Σ’ αυτούς που θα πιστέψουν. Α. 18 ὄφεις ἀροῦσι· κἂν θανάσιμόν τι πίωσιν. οὐ μὴ αὐτοὺς βλάψει· φίδια θα σηκώνουν. Σε αρρώστους ἐπιθήσουσι. Σύμφωνα όμως με κάποια αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. καὶ καλῶς ἕξουσιν.Τ.Κ. σωθήσεται.αυτιά. κι αν πιουν κάτι θανατηφόρο ἐπὶ ἀρρώ-στους χεῖρας (δηλητήριο). Ονομάζονται αδέλφια επειδή ζούσαν στο ίδιο σπίτι. δεξιῶν τοῦ Θεοῦ. 16 ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς Αυτός που θα πιστέψει και θα βαπτιστεί.» 19 Ὁ μὲν οὖν Κύριος μετὰ τὸ Ο Κύριος απ’ τη μια. ὁ δὲ ἀπιστήσας αυτός όμως που δε θα πιστέψει. . Αυτός λοιπόν που ακούει την παραβολή. } ( Μάρκ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ὅτι τοῖς δεν πίστεψαν σ’ αυτούς που τον είδαν αναστημένο. 20ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν πανταχοῦ. εννοείτε η δεκτικότητα της ψυχής αυτού που ακούει το λόγο Θεού (Π. θα κατακριθεί. αν έχει πνευματικά «ώτα» πρέπει να προσπαθήσει ηθικά για να πετύχει την πλήρη θεϊκή αποκάλυψη. αυτά τα σημεία (αποδείξεις) θα ακολουθήσουν: στο όνομά μου θα βγάζουν δαιμόνια.Ν. αφού τους μίλησε. αφού βγήκαν (σε περιοδεία προς τον κόσμο) κήρυξαν παντού. Ερμηνευτικές σημειώσεις – υπόμνημα 1.

ο οποίος θα προετοιμάσει την έλευση του Χριστού.Τ. η΄34 και ι΄21) Εδώ «ζωή» δε σημαίνει το βίο μας στη γη. θα προηγηθεί ο ερχομός του προφήτη Ηλία. (Μάρκ. . «συνήκαν (κατάλαβαν) οι μαθηταί ότι περί Ιωάννου του βαπτιστού είπεν αυτοίς. μπαίνουν οι δαίμονες και τους ρίχνουν στην απώλεια της αιώνιας ζωής. αν και δεν αποτρέπει αυτή τη φιλοδοξία των «πρωτείων» κάποιων μαθητών. Γιατί επέτρεψε ο Κύριος στους δαίμονες να πάνε στους χοίρους. είτε ο κοινός κλήρος όλων των ανθρώπων της γης. σεβόμενος την ελεύθερη επιλογή μας. ε΄ 13) Εδώ έχουμε ονομαστική αναφορά των θεωρουμένων ως αδελφών του Κυρίου. Διαθήκης) είναι ακάθαρτα ζώα.(Μάρκ. ή απλώς βλέπουν θαύματα. η΄6) Ο Χριστός ζητεί απ’ αυτούς που Τον ακολουθούν να απαρνηθούν τον εαυτό τους και να σηκώσουν τον προσωπικό τους σταυρό. ιζ΄13).Τ. Για να δείξει στους Γεργεσηνούς (Γαδαρηνούς) πόσο κακοποιοί είναι οι δαίμονες {Π. 10. εφ’ όσον κλείνουμε τα μάτια μας να μη δούμε. ιδ΄63}). υπομένοντας με καρτερία όλες τις θλίψεις (που υπονοούνται με το σταυρό). και τότε και σήμερα.»{Ζ. 12. είτε οι θλίψεις αυτές είναι αποτέλεσμα διωγμών.} Συμπερασματικά. Κυριολεκτικά δηλαδή. (Μάρκ. που ζουν σαν τους χοίρους. 13. Εδώ ο στίχος θ΄1 είναι συνέχεια και επίλογος του η΄ κεφαλαίου. που απαγορευόταν να εκτρέφονται και άρα ήταν η καλύτερη κατοικία για τους επίσης ακάθαρτους δαίμονες. ( Μάρκ. (Μάρκ.. πρέπει να έχουν και να δείχνουν πάντα ταπεινό φρόνημα. αλλά δεν αποκομίζουν (παίρνουν) διδάγματα για εφαρμογή στη ζωή τους.» (Μάρκ. Ο Κύριος με τα λόγια του εννοεί ότι ήρθε ο Ιωάννης ως Ηλίας. ακούνε το κήρυγμά του.Ν.}. στ΄3) Δύο χιτώνες φορούσαν τα επίσημα πρόσωπα όπως ο αρχιερέας (… διαρήξας τους χιτώνας αυτού. τότε τον περίμενε βαριά τιμωρία.Ν. Το επιβεβαιώνει μάλιστα ο Ευαγγελιστής Ματθαίος (Μτθ.} Δηλαδή και στους κυνηγούς της ηδονής ανθρώπους.Λεξικό αυτού αναξίους της γνώσεως αυτής ως ανιάτους . ζ΄3) Ο Κύριος εδώ ευχαριστεί τον Θεό Πατέρα που δίνει όλα τα αγαθά και μας δίνει το παράδειγμα της προ του φαγητού προσευχής μας. απομακρύνει κι Αυτός το φωτισμό Του. θ΄13) Ο Ιησούς εδώ. βαρύτερη μάλιστα από μια παράβαση του γραπτού νόμου. κ. Όμως οι ταπεινοί κήρυκες του ευαγγελίου (μαθητές εδώ). Αν κανείς δεν τηρούσε αυτή την (εξωφρενικά σχολαστική) παράδοση. να απαρνηθούν τον εαυτό τους μέχρι αυτού του σημείου. κυρίως δε των πιστών τέκνων του Θεού.» (Μάρκ. (Αλήθεια πόσοι και πόσοι άνθρωποι στο ρου της χριστιανικής ιστορίας δεν μαρτύρησαν στο όνομα του κυρίου μας. ασθενειών. Α. (Μάρκ. Ας ακούσουμε γι’ αυτό και τη φωνή των Πατέρων της Εκκλησίας μας: « Εις τους κατά χοίρους ζώντας ανθρώπους και τω βορβόρω της ηδονής εγκυλισμένους. Για να τους θυμίσει ότι οι χοίροι (σύμφωνα με το νόμο της Π. γιατί αυτοί είναι ανάξιοι της Θείας γνώσης. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε ότι η σταύρωση οδηγεί στην ανάστασησωτηρία. δ΄12) 4. (Μάρκ. αλλά την ψυχή μας και την αιώνια ζωή που ο ίδιος ο Κύριος μας προσφέρει «εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή». Γνωστό είναι και το παράδειγμα που αναφέρουν συχνά διάφοροι Άγιοι Πατέρες: « Ο ακατέργαστος χρυσός δε λάμπει.) Αλλά και μεταφορικά. 5. {Π. αλλά τα περιφρονούν και έτσι δεν απαλλάσσονται απ’ τις αμαρτίες τους και φυσικά δε σώζονται. ώστε να δεχτούν ακόμα και τον πιο ταπεινωτικό θάνατο. Έτσι λοιπόν δε θέλουν να καταλάβουν αυτά που ακούν. δίκαια ο Θεός. 8. 9. το σταυρικό.134 Κων.α. καταπίεσης. η΄35) Τεχνητός σε πολλές περιπτώσεις ο χωρισμός των κεφαλαίων στην Α.{Μάρκ. στ΄9) Η παράδοση των πρεσβυτέρων είναι η προφορική παράδοση των πατέρων ή των προγόνων του Ισραήλ και αποτελεί για τους Φαρισαίους αδιαίρετο σύνολο μαζί με το γραπτό νόμο (Μωσαϊκό νόμο). 6. θ΄1) Η Παλαιά Διαθήκη βεβαιώνει ότι πριν την έλευση του Μεσσία. εις τούτους εισέρχονται οι δαίμονες και ρίπτουσιν αυτούς κατά του γκρημνού της απωλείας …» {Θφ. 7. σαν αγιάτρευτοι που είναι ψυχικά. αντίθετα ο δουλεμένος και σφυρηλατημένος χρυσός ακτινοβολεί..}Δηλαδή μιλάει δυσνόητα με τις παραβολές ο Κύριος. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 11. Δες περισσότερα στη σημείωση 1. (Μάρκ. Γραφή.

και με κάθε πνευματική θυσία. ιδ΄22. Διαθήκης 14. θ΄35) Κατ’ αρχήν πρόκειται για το δυσκολότερο χωρίο του κατά Μάρκον Ευαγγελίου. (Μάρκ. κατάλληλα για πληρωμή «φόρων» του Ναού. αντί μόσχου ή αμνού που έφερναν οι πλούσιοι σε πολλές περιπτώσεις. προτύπωση και σκιά των αληθειών της Κ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . αλλά μόνο μία φορά θυσίασε. βασιζόμενος στο χωρίο: «παν δώρον θυσίας υμών αλισθήσεται» (Λευϊτ.κατά λάθος(!). πρότερον υπέρ των ιδίων αμαρτιών θυσίας αναφέρειν. 20. προσευχή. ( Μάρκ. ενώ ο Κύριος ταπεινώθηκε υπέρ αυτών και υπέρ όλου του κόσμου. αφού ο ίδιος «ουκ ήλθε διακονηθήναι αλλά διακονήσαι. ια΄15) Το περιστατικό με τη βάτο που αναφέρει ο Κύριος είναι η διήγηση στο Έξοδ. Διαθήκης. διότι θα ταπεινωθούν για δικό τους όφελος. γ΄1 και πιο κάτω όπου ο Μωϋσής ομιλεί με το Θεό. αμόλυντος και άκακος που ήταν. γιατί αυτός που του απηύθυνε το λόγο τον αποκάλεσε δάσκαλο αγαθό.» Δεν ήρθε στη γη να υπηρετηθεί. . άρα θα έπρεπε ο νέος που τον πλησίασε να αναγνώριζε και τη Θεότητα του Κυρίου. Αγαθός είναι μόνο ο Άγιος Τριαδικός Θεός. ζ΄26-27). δηλαδή θα καθαριστεί. 19. ιε΄14) ή ως προσφορά κάποιου φτωχού. Το παράδειγμα του Κυρίου είναι σαφέστατο. ια΄15) Τα περιστέρια τα έφερναν στο Ναό ως προσφορά στο Θεό για τη θεραπεία κάποιου λεπρού (δες Λευϊτ. 16. 21.α.Ν. δεν έμοιαζε με τους ιερείς της Π. 18. Έτσι λοιπόν επειδή οι άρχοντες των Ιουδαίων – γραμματείς και Φαρισαίοι – απιστούν στο λόγο του Κυρίου. ιβ΄8).Τ. Όπως ήταν η συναγωγή των Ιουδαίων που δεν είχε τίποτ’ άλλο να επιδείξει παρά μόνο φύλλα (εξωτερικούς τύπους δηλαδή) και όχι καρπούς (έργα δηλαδή αρετής). Έτσι ο Ιησούς σ’ αυτή την περικοπή του κατά Μάρκον Ευαγγελίου (ι΄42-45) λέει στους μαθητές να μη φοβηθούν ταπεινώνοντας τον εαυτό τους. 13. θα είναι αιωνίως αποξηραμένοι. (Μάρκ. όσιος. μόσχου. όπως στο σαραντισμό του νεογέννητου και της λεχώνας (δες Λευϊτ. ώσπερ οι αρχιερείς. 15. Τούτο γαρ εποίησεν εφάπαξ εαυτόν ανενεγκός. .και το αίμα του θυσιαζόμενου ζώου τον καθάριζε απ’ τα ανομήματά του.{Ζ. (Μάρκ. Μερικοί Δυτικοί ερευνητές πιστεύουν ότι ο στίχος αυτός γράφηκε….» (Εβρ. β΄13)} β΄ Ότι κάθε άνθρωπος θα αλατιστεί και θα εξαγνιστεί εδώ σ’ αυτή τη ζωή με το πυρ των θλίψεων και των θυσιών ή θα καταφαγωθεί εκεί (στην άλλη ζωή) «αλατιζόμενος» με το πυρ της γέεννας. σαν την αποξηραμένη συκιά. {Π. τράγου. κεχωρισμένος από των αμαρτωλών και υψηλότερος των ουρανών γενόμενος. ( Μάρκ. αντάλλασσαν μεγάλης αξίας νομίσματα με άλλα μικρότερα που τα ονόμαζαν «κολλύβους» και ήταν μικρά χάλκινα νομίσματα. Εκεί ο Θεός παρουσιάστηκε ως φωτιά στην καιόμενη βάτο η οποία αναφλέγονταν μα δεν καιγόταν και που συμβόλιζε την αειπάρθενο Θεοτόκο (Μάρκ. Διαθήκης. Δύο ερμηνείες κρίνονται πιο πιθανές: α΄ Ότι κάθε πιστός με την πίστη προς το Θεό και με την αγάπη προς τον πλησίον θα «αλισθή». Στην Παλαιά Διαθήκη αν κανείς αμάρτανε προέβαινε σε κάποια θυσία. ος ουκ έχει καθ’ ημέραν ανάγκην. την οποία αναγνώριση ζητά μ’ αυτό τον τρόπο ο Κύριος. άκακος. Α. στείροι. «αλισθήσεται». Με λίγα λόγια δηλαδή ο Κύριος σαν αρχιερέας όσιος. Συμβολικά. κ. Σ’ αυτή την τελευταία περίπτωση υπάγεται και η προσφορά του Ιωσήφ και της Θεοτόκου την ημέρα της Υπαπαντής του Θείου και «φτωχού».} (Μάρκ. 17. κ. Διαθήκη είναι τύπος. κατά κόσμον Βρέφους. Έτσι ο Κύριος παρουσιάζεται ως: «… τοιούτος… αρχιερεύς. έπειτα των του λαού. δηλαδή όλους μας. που πλήρωναν οι προσκυνητές {Θφ. που πρώτα έπρεπε να θυσιάσουν για τις δικές τους αμαρτίες και μετά για το λαό.λ.135 Κων. κενοί. ι΄45) Γιατί ο Κύριος καταράστηκε τη συκιά. Ο Κύριος θ υσιάζει τον εαυτό Του για να λυτρώσει αυτούς που ήρθε να υπηρετήσει. ελεημοσύνη. θ΄49) Του απαντάει έτσι ο Κύριος. γινόμενος θύτης και θύμα.Λεξικό εντούτοις τους δείχνει τις δυσκολίες του «δρόμου» για την κατάκτησή των. ια΄14) Κολλυβιστές ήταν αυτοί που με το αζημίωτο.τ. λυτρώνοντάς μας από τις αμαρτίες. θυσιάζοντας τον εαυτό Του τον ίδιο. αλλά πρέπει να γίνει υπηρέτης όλων. Δηλαδή για να γίνει κανείς πρώτος δεν αρκεί μόνο να ταπεινωθεί. αμίαντος. αλλά να υπηρετήσει. ιβ΄26) Ολοκαυτώματα ήταν οι σπουδαιότερες θυσίες που τελούνταν στα χρόνια της Π. (Μάρκ. δηλαδή θα καθαριστεί. Αλλά η Π. ι΄18) Ο Κύριος επιτείνει αυτά που σημειώσαμε στη σημ.}.

Αυτή η ακολουθία των ωρών ακολουθείται από την Ορθόδοξη εκκλησία τις παραμονές μεγάλων εορτών (Θεοφάνια. Πρώτη ώρα σήμαινε. Πιστική νάρδος σημαίνει το ανόθευτο άρωμα (μύρο) της νάρδου. ιβ΄11) και εννοεί τα πράγματα.136 Κων. 27.Ιησού και τον σταυρώνουν μάλιστα έξω από τα τείχη της πόλης τους για να μην μιανθούν! ( Μάρκ.. (Μάρκος ιβ΄36) Λέει ο Κύριος ότι οι μαθητές Του και οι πιστοί θα παραδοθούν «εις μαρτύριον αυτοίς». Τις αναφέρει αυτές τις λεπτομέρειες ο ευαγγελιστής διότι συνήθως προσφέρονταν ψευδονάρδος ανακατεμένη με τη γνήσια (πιστική) νάρδο. θα δώσουν την ευκαιρία στους διώκτες τους. Μύρο νάρδου είναι το άρωμα που έπαιρναν απ’ τη ρίζα του φυτού νάρδου (θάμνος της Ινδίας).α. (Μάρκος γ’5) 22.– παρά στην ουσία. Παρασκευή. τρίτη ώρα σήμαινε τρεις ώρες μετά την ανατολή κ. ( Μάρκ. Μερικές φορές η πρώτη ύλη κατασκευής τέτοιων δοχείων ήταν ανθρακούχος σταλαγμίτης. Ο Κύριος λέει ότι θα δουν οι Ιουδαίοι το βδέλυγμα αυτό. Προσπαθεί ο Ιησούς. διδάσκοντας στον περίβολο του Ναού το λαό. Γενικά οι Ιουδαίοι έδιναν μεγάλη βαρύτητα στους εξωτερικούς τύπους -θυσίες. εφόσον η Θεοτόκος έλκει την καταγωγή της από τη γενιά Δαβίδ. 26.25). ιβ΄33) Ο Κύριος αναφέρεται εδώ στον κυριότερο μεσσιανικό Ψαλμό (Ψ. αλλά και κάθε μέρα στα ορθόδοξα μοναστήρια (Μάρκος ιε’25) Οργή: από τις σπάνιες “ανθρώπινες” στιγμές του Κυρίου. Έτσι πλέον με τα λόγια του Θεανθρώπου. ια΄31. είναι ο προφητευόμενος από τον Δαβίδ Μεσσίας. Η οργή είναι ένα έντονα φορτισμένο συναίσθημα. κ.ο. ιγ΄9) Το βδέλυγμα της ερημώσεως το περιγράφει ο προφήτης Δανιήλ (Δαν. Οι ώρες τότε χωρίζονταν σε ώρες της ημέρας και ώρες της νύχτας. Με το αίμα λοιπόν του σφάγιου της θυσίας ο Μωϋσής ράντιζε το λαό σαν σφραγίδα της συνθήκης-συμφωνίας του Θεού με τον Ισραηλιτικό λαό. 28. οι ίδιοι τους καταδίκασαν σε φρικτό θάνατο (Ζ. Εδώ ο Μάρκος τονίζει αυτό το συναίσθημά Του για να δείξει την αυστηρότητα και την αποστροφή του Ιησού προς την υποκρισία. ο οποίος είναι Θεός (Κύριος του Δαβίδ). . 23.α. να εξηγήσει ή έστω να προβληματίσει με τα λόγια του Δαβίδ. (Μάρκ. ένα υλικό που είχε την ικανότητα να διατηρεί το άρωμα του μύρου. εφόσον μάλιστα αυτούς τους κήρυκες. Όμως οι Ιουδαίοι θεωρούν βδέλυγμα τον…. 25. υπονοώντας το άγαλμα του αυτοκράτορα της Ρώμης και τα εμβλήματά του. Χριστούγεννα). αργία του Σαββάτου. μη μπορώντας απολογούμενοι να πούνε ότι δεν έχουν ακούσει κήρυγμα. κ.κδ’8). για τον οποίο προφητεύει ο Δαβίδ. ξεχνώντας το : « έλεον θέλω και ου θυσίαν» {Ωσηέ στ΄6}. είναι η ώρα της δύσης του ηλίου. 24. (Μάρκος ιδ‘3) Λέγεται “αίμα της Καινής Διαθήκης” σε αντιδιαστολή με το αίμα της Παλαιάς Διαθήκης (Εξ. Το «αυτοίς» αναφέρεται στους δικαστές τους. τη χειρότερη παραποίηση του ανθρώπινου προσώπου. (Μάρκος ιδ’24) Συχνά μελετώντας την Αγία Γραφή βλέπουμε τέτοια αρίθμηση των ωρών.Λεξικό κατά τις οποίες τα θυσιαζόμενα σφάγια καίγονταν ολόκληρα πάνω στο βωμό. τα αντικείμενα της λατρείας των ειδώλων. Α. Έτσι η έκτη ώρα είναι το μεσημέρι και δωδέκατη ώρα. ιγ΄14) “Αλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικής πολυτελούς” έφερε η γυναίκα αυτή (που είναι η Μαρία η αδερφή του Λάζαρου σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Ιωάννη-Ιωαν. Αρχή αυτής της βεβηλώσεως είναι η άφιξη των πρώτων Ρωμαίων φρουρών στο Ναό του Σολομώντα. δηλαδή ότι ο Θεός ζητά να είμαστε ελεήμονες παρά λάτρεις των τύπων.). Μ. Οι Ιουδαίοι δεν μπορούν (λόγω των κοσμικών τους αντιλήψεων περί επιγείου βασιλιά-Μεσσία) ή δε θέλουν να αντιληφθούν ότι ο ομιλών μπροστά τους. καθαρισμοί. Αλάβαστρο σημαίνει αγγείο κατασκευασμένο από αλάβαστρο.κ. ρθ΄). τις σημαίες του. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Βλέπουμε λοιπόν κι εδώ την Παλαιά Διαθήκη να λειτουργεί σαν προτύπωση και σκιά της Καινής Διαθήκης. και απόγονος κατά σάρκα (ως Θεάνθρωπος που είναι κατά τη διάρκεια της παρουσίας Του στη γη αλλά και μετά).ιβ’3). Δηλαδή μαρτυρώντας μπροστά τους οι Χριστιανοί. ο νέος νόμος της χάριτος γράφεται στις καρδιές μας και σφραγίζεται με το αίμα του Ιησού που πέθανε για χάρη αυτής της νέας συμφωνίας-συνθήκης. ή να μετανοήσουν και να πιστέψουν στο Χριστό ή να σκληρυνθούν και να ελεγχθούν στον καιρό της παγκόσμιας κρίσης. είναι συγχρόνως Κύριος του Δαβίδ (δηλαδή Θεός) και γιος (δηλαδή απόγονός) του. μία ώρα μετά την ανατολή του ήλιου. όπως περιγράφει και ο Ρωμαίος ιστορικός Πλίνιος (12. Πώς δηλαδή ο Μεσσίας.

Α΄ Παραλειπομένων ιε΄11-12.6) της επάρσεως και 7) του κάλλους. σχήματος Χ σταυρό. 1) της αφοβίας του Θεού. έγινε μέγας αρχιερέας. 36. Υπήρχε έθιμο στη γιορτή του Πάσχα.(Μάρκος α΄16) 33. γνωρίζοντας ότι την Παρασκευή θα θανατωθεί. Αριμαθαία : (Σημαίνει υψώματα) ήταν μια μικρή πόλη είκοσι τέσσερα μίλια μακριά (ΒΔ) των Ιεροσολύμων (Ευσ. 5) της κενοδοξίας. Ο Ναθαναήλ λοιπόν ήταν φίλος του Φιλίππου.). κγ΄9. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης μας διασώζει το περιστατικό της συνάντησης Ιησού και Βαπτιστού. Γλωσσάρι ή μικρό εγκυκλοπαιδικό λεξικό του κατά Μάρκον Αγίου Ευαγγελίου 30. Ήταν ο μόνος αρχιερέας που διέφυγε της γενικής σφαγής που διέταξε ο Σαούλ (Α΄ Βασιλειών κβ΄9).) Ήταν φημισμένος ληστής (Γ.Κ. “έλλα”-2000. Κατόπιν αυτού ο Ανδρέας ακολουθεί τον Κύριο μέχρι τέλους. Έτσι στο δίλημμα: Ιησούς ή Βαραββάς. α΄35-40). Β΄ Βασιλειών ιε΄35. Μετά την Πεντηκοστή κηρύττει το Ευαγγέλιο στη Θράκη. Πιθανώς έλαβε μέρος στην εξέγερση εναντίον των Ρωμαίων. Το περιστατικό της γνωριμίας τους με τον Κύριο μας το αναφέρει ο Ιωάννης (Ιωάν. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ: (Σημαίνει γιος (βαρ) του Θολομαίου. υποδαυλιζόμενος από τους γραμματείς και Φαρισαίους. (Μάρκ. γ΄18). Δεν γνωρίζουμε με σιγουριά τίποτε για το τέλος του. που συμβόλιζαν τα δύσκολα χρόνια των Ισραηλιτών στην Αίγυπτο. μαζί με την πρώτη μέρα που έσφαζαν τον αμνό. ιε΄7). Παπανικολάου “Απρόσωπος μαζοχιστής” σελ. 3) της αγνωσίας. λ΄7.» (Ιωάν. Ανάλογη πίστη με τους Ακκαρωνίτες είχαν και άλλοι ειδωλολάτρες: οι αρχαίοι Έλληνες είχαν το Θεό που ονομαζόταν « Ζευς απομύιος». αδελφός του Πέτρου και πρωτύτερα μαθητής του Ιωάννου του Βαπτιστή. ο Ρωμαίος διοικητής της περιοχής να απελευθερώνει έναν καταδικασμένο σε θάνατο.) ή ένας από τους στασιαστές ζηλωτές Ισραηλίτες. να τρώνε άζυμο ψωμί (κάτι σαν τη δική μας λαγάνα) μαζί με πικρά χόρτα.31 εκδ.Λεξικό 29. και το Βαρθολομαίος δηλωτικό πατρώνυμου.)Δες και ανάλογο λήμμα στο επόμενο κεφάλαιο. (Μαρκ. 35. καλώντας τον μερικές φορές και Βεελζεβούβ (Θεό της κοπριάς). Φαίνεται πως μετά την Ανάληψη του Κυρίου έμεινε με άλλους μαθητές στα Ιεροσόλυμα (Μαρκ. τα λόγια του δεύτερου: «Ίδε ο αμνός του Θεού. την προηγούμενη μέρα. οι Ρωμαίοι το .137 Κων. Α. Γ΄ Βασιλειών β΄27. για να ευχαριστήσει το λαό. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . από τότε λεγόμενο Σταυρό του Αγίου Ανδρέα. και αλλού. (Βασ. Δες σχετικά: Α΄ Βασιλειών κβ΄11-23. Τα δαιμόνια. (Στην Πάτρα σταυρώθηκε με τον. Μεταφορικά οι Ισραηλίτες χρησιμοποιούσαν αυτό το όνομα για το Σατανά (Διάβολο). Αζύμων εορτή: Ονομαζόταν έτσι το οχταήμερο του εβραϊκού Πάσχα. ιε΄43) 34. α΄45-51). 2) της ασυνεσίας. Βεελζεβούλ : (Σημαίνει Θεός των μυγών.( Μαρκ ιστ’9) 9. ( Μάρκος β΄26) 31.) Στην κυριολεξία της η λέξη φανερώνει το είδωλο που λάτρευαν οι κάτοικοι της γειτονικής στο Ισραήλ πόλης Ακκαρών. (Μάρκος ιδ΄1) 32. αποφαίνεται συντριπτικά υπέρ της απελευθέρωσης του δεύτερου. τη Σκυθία και την Ελλάδα όπου και μαρτυρεί. στη διάρκεια της οποίας φονεύτηκαν και Ρωμαίοι στρατιώτες.) Ο Ιωάννης στο Ευαγγέλιό του τον αποκαλεί Ναθαναήλ. Ο Κύριος όμως. Αργότερα ο Αβιάθαρ εγκατέλειψε τον Δαβίδ και γι’ αυτό ο διάδοχος στο θρόνο Σολομώντας τον έπαψε απ’ τα καθήκοντά του. ο εβραϊκός όχλος. ζητάει απ’ τους μαθητές του να κάνουν το δείπνο αντί της παραμονής (Παρασκευής). 4) του ψεύδους. εξαιτίας του ότι οι ιερείς έδωσαν τροφή στον Δαβίδ. Φαίνεται ότι το Ναθαναήλ ήταν το μικρό του όνομα. Αβιάθαρ: Σημαίνει πατέρας αφθονίας. Συνήθιζαν λοιπόν οι Ισραηλίτες την παραμονή του Πάσχα (Παρασκευή) την 14η μέρα του εβραϊκού μήνα Νισάν. Βαραββάς : (Σημαίνει γιος του Αββά. Ανδρέας : (Ο ονομαζόμενος Πρωτόκλητος) ένας από τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου. Τότε ο Αβιάθαρ κατέφυγε στο Δαβίδ και μετά την ενθρόνιση του τελευταίου. Από αυτή την πόλη κατάγονταν ο Ιωσήφ ο «ευσχήμων βουλευτής» που ενταφίασε το σώμα του Κυρίου.

Βόρεια της λίμνης χύνεται η άνω κοίτη του Ιορδάνη ποταμού και νότια της συνεχίζει ο ίδιος ποταμός την πορεία του μέχρι τη Νεκρά θάλασσα. Άλλες μικρές πόλεις της περιοχής ήταν η Βηθσαϊδά. (Μάρκ. α΄16) Γαλιλαίας θάλασσα ή λίμνη : Ονομαζόταν και Τιβεριάδα ή Γεννησαρέτ. τα Μάγδαλα και η Τιβεριάδα. 44. Η λίμνη αυτή είχε μήκος 22 περίπου χιλιόμετρα και πλάτος 10 χλμ. 38. Μάλιστα εκεί έκαιγε πάντα άσβεστη φωτιά. Οι κυριότερες παραλίμνιες πόλεις ήταν από Βορρά προς Νότο η Βηθσαϊδά. Οι ευαγγελιστές Μάρκος και Λουκάς σημειώνουν το θαύμα με το δαιμονισμένο στην πόλη Γέργεσα. επαναστατικοί κι ανδρείοι από τους κατοίκους της Ιουδαίας. 41. στους πρόποδες του όρου των Ελαιών. σε καιρούς αποστασίας. . Α. Για την ευφορία της περιοχής γύρω απ’ τη λίμνη και την ομορφιά της κάνει λόγο ο Ιώσηπος. Η αρχαία πόλη παλαιότερα ονομαζόταν «Χιννερώθ». Χωρίζονται σε βόρεια Γαλιλαία (άγονη) και νότια γύρω από τη λίμνη Τιβεριάδα. τα Γάδαρα και τη Σεπφόρ. στ΄53) Γεργεσηνών χώρα ή Γάδαρα : Η χώρα των Γεργεσηνών ήταν η περιοχή της Δεκάπολης. Άλλες σπουδαίες πόλεις αναφερόμενες στην Καινή Διαθήκη ήταν η Καπερναούμ κι η Ναζαρέτ.) Χωριό στους πρόποδες του όρους των Ελαιών.Λεξικό Θεό «Deus Myagrius». 39. Κεντρικό μέρος της λατρείας αυτής ήταν οι ανθρωποθυσίες και μάλιστα των ίδιων των παιδιών τους! Αργότερα – και στα χρόνια του Ευαγγελίου – η γέεννα μεταβλήθηκε σε συλλεκτήρα ακαθαρσιών και σκουπιδιών. γι’ αυτό μάλιστα το βόρειο τμήμα της ονομαζόταν «Γαλιλαία των εθνών». Φοίνικες και Σύριους. εκεί λάτρευαν το είδωλο του Θεού Μολώχ. η Ναΐν. Οι κάτοικοι της περιοχής ανήκαν στις φυλές Ισάχαρ. Οι κάτοικοι της Γαλιλαίας θεωρούνται πιο δυνατοί. εκεί δέχτηκε και το μύρο απ’ τη Μαρία και τέλος έξω από τη Βηθανία έγινε η Ανάληψη του Κυρίου. Ήταν πατρίδα του Φιλίππου. Ο Ιώσηπος στην ιστορία του αναφέρει κυριότερες πόλεις την Τιβεριάδα.α. γ΄22) Βηθανία : (Τόπος των φοινίκων.) Στα χρόνια του Ιησού οι Γαλιλαίοι ήταν ένα «μίγμα» από Ιουδαίους.( Μάρκ. του Πέτρου και του Ανδρέα. (Μάρκ. ενώ ο Ματθαίος – που ήταν τελώνης και γνώστης της Ιουδαίας – απευθυνόμενος σε Εβραίους (μιας και το Ευαγγέλιό του είναι το μοναδικό γραμμένο στα εβραϊκά) αναφέρει τα Γάδαρα ως τόπο 37. θ΄43) Γεννησαρέτ : Είναι περιοχή που περιλαμβάνει τα ερείπια της ομώνυμης αρχαίας πόλης. όλες τους σπουδαία αλιευτικά κέντρα. 40. η Καπερναούμ. ια΄1) Βηθσαϊδά : Σημαίνει τόπος ψαρέματος. Η λέξη γέεννα χρησιμοποιείται απ’ τον Κύριο σαν εικόνα της αιωνίου Κολάσεως. . τέσσερις μέρες μετά το θάνατό του. Ονομάζονταν από παλαιότερους περιηγητές ως «Γενεύη της Παλαιστίνης». στ΄45) Βηθσφαγή: Σημαίνει τόπος σύκων. (Γ.Κ. βόρεια της Καπερναούμ. Νεφθαλείμ και Ασήρ. που ήταν γόνιμη και πολυάνθρωπη. κ. Ζαβουλών. 42. μάλιστα οι σπουδαιότεροι στρατιώτες προέρχονταν από αυτή την περιοχή. Ο κύριος επισκέφθηκε πολλές φορές το χωριό αυτό γιατί εκεί κατοικούσε ο φίλος Του Λάζαρος με τις αδελφές του Μάρθα και Μαρία. (Μάρκ. Η όλη περιοχή είναι δυτικά της λίμνης της Γαλιλαίας και έδωσε το τρίτο όνομα στη λίμνη: «λίμνη Γεννησαρέτ». (Μάρκ. Νοτιότερα και ανατολικά του Ιορδάνη υπάρχει μια άλλη ομώνυμη πόλη που λέγεται και Ιουλίδα. Οι πρώτοι Χριστιανοί πάντως λέγονταν από τους Ρωμαίους «Γαλιλαίοι». που επίσης ρίχνονταν εκεί.138 Κων. (Μάρκ. η Κανά. δυτικά του Ιορδάνη και βορειότερα της Σαμάρειας. που ήταν ήδη κατεστραμμένη στους χρόνους του Ιησού. 43. η Χοραζίν. ια΄1) Γαλιλαία : Είναι το βόρειο μέρος της Παλαιστίνης. (Μαρκ. Εκεί ανέστησε και τον Λάζαρο. που περιλάμβανε δύο γειτονικές πόλεις: τα Γέργεσα και τα Γάδαρα (ή Γάδηρα). Ήταν πόλη της Γαλιλαίας στην ανατολική όχθη της λίμνης Τιβεριάδας.α. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Οι Φαρισαίοι καλώντας τον Κύριο … Βεελζεβούλ ήταν σαν να χρησιμοποιούσαν τη χειρότερη βρισιά-βλασφήμια. Μικρό χωριό δίπλα στη Βηθανία. (Μάρκ. γ΄7) Γέεννα : (ή αλλιώς κοιλάδα Εννώμ) Ήταν μια κοιλάδα κοντά στα Ιεροσόλυμα που την καταράστηκε ο Θεός γιατί οι Ιουδαίοι. τρία χιλιόμετρα ανατολικά των Ιεροσολύμων. Η Τιβεριάδα ήταν η νεώτερη απ’ αυτές και κτίστηκε από τον Ηρώδη τον Τέτραρχο (Αντίπα) προς τιμήν του αυτοκράτορα της Ρώμης Τιβέριου. κ. για να μη μυρίζουν οι Ιουδαίοι τη σήψη των λυμάτων και των νεκρών ζώων.

Οι πειρασμοί του ήταν πολλοί και δυνατοί. β’25) Δαλμανουθά: χωριό κοντά στα Μάγδαλα. αργότερα. ακόμα και σήμερα. Γνωστά είναι τόσο το κατόρθωμά του εναντίον του Γολιάθ όσο και γενικά οι περηφανείς νίκες του εναντίον των Φιλισταίων. Φιλαδέλφεια. δηλαδή ειδωλολάτρισσα. ακέραιος και ισχυρός. Ίππος. 49. Γενικά σύμφωνα με τις γραφικές πηγές (Α‘ και Β’ Βασιλειών. β΄6) Δαβίδ : (σημαίνει αγαπητός) Ο λεγόμενος και προφητά. Πολλοί απ’ αυτούς αποκτούσαν μεγάλη δύναμη και διορίζονταν μέλη του Συνεδρίου.( Μάρκ. εθνικοί χαρακτηρίζονται οι ειδωλολάτρες. Αλεξάνδρου (Αντίοχος κ.ναξ (προφήτης-βασιλιάς) ήταν γιος του Ιεσσαί και γεννήθηκε στη Βηθλεέμ το 1085 π. αναπτύσσοντας παράλληλα και την προφορική παράδοση. 48. ζηλωτής του Θείου Θελήματος.λ. Δαμασκός. κοινόν τοις τε Φαρισαίοις και Σαδδουκαίοις . ακολουθώντας κυρίως τις παραδόσεις. Γάδαρα. 50. ονομαζόταν Θεσβίτης λόγω του τόπου της γεννήσεώς του. Η στάση του γιου του Αβεσσαλώμ ήταν ένα άλλο δυνατό χτύπημα που δέχτηκε.π. Στη μια πλευρά εμφανιζόταν το ανάγλυφο του αυτοκράτορα. Σα βασιλιάς πάντως είναι “τύπος” (προτύπωση) του Χριστού ο οποίος κατά σάρκα είναι απευθείας απόγονός του. Στην πατερική γλώσσα.) Ήταν οι κυριότεροι εχθροί του Κυρίου. Συνέτασσαν συμβόλαια.από 10 κυρίως πόλεις και στις δύο πλευρές του Ιορδάνη. ενώ αντίθετα οι ίδιοι οι Ιουδαίοι αρνήθηκαν πεισματικά τον Υιό του ίδιου τους του Θεού και. Ανήγγειλε τριετή ανομβρία και κατέφυγε στο χείμαρρο Χερίθ.α. του πολεμιστή και του ποιητή.) Αυτές ήταν : Σκυθόπολη. 52.Ηλίας : Ο γνωστότερος προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης. κ. ως προς το θρήσκευμά της. Αργότερα όμως πολλοί Εθνικοί – κυρίως μέσω του Αποστόλου των εθνών Παύλου – έγιναν μέλη της Χριστιανικής Εκκλησίας.Κ. όπου και θαυματούργησε. Α’ Παραλειπομένων και κυρίως των Ψαλμών του) χαρακτηρίζεται ευσεβής. γι’αυτό και ο Κύριος ονομάζεται “υιός Δαυίδ”. (Μάρκ. αφού πέρασε από κινδύνους και περιπέτειες (καταδιωκόμενος από το βασιλιά Σαούλ). Γέρασα. Μετά από την παρέλευση της τριετίας της ανομβρίας 45. Φυσικά αυτή η γεωγραφική λεπτομέρεια δεν αφαιρεί τίποτε απ’ την αξιοπιστία όλων των Ευαγγελιστών.» (Γ. (Μάρκ. πράξεις διαζυγίου. Ασχολήθηκαν με την πιστή και τελετουργική τήρηση του Νόμου. . Οι περισσότεροι από αυτούς τους οικισμούς κτίστηκαν από απογόνους του Μ. Στην προκείμενη περίπτωση η εικόνα ήταν του Τιβέριου Καίσαρα. νότια της θάλασσας της Γαλιλαίας . Η γυναίκα του Σαλώμη ακολουθούσε και διακονούσε τον Κύριο. Αργότερα κατέφυγε στο σπίτι μιας χήρας στα Σαρεπτά. Ο ίδιος πρόθυμα επέτρεψε τους γιους του να ακολουθήσουν το μεγάλο Διδάσκαλο. Πέλλα. ζ΄26) Ζεβεδαίος : ήταν ο πατέρας του Ιωάννη και του Ιακώβου και ήταν ψαράς. (Μάρκ. ( Μάρκ.φόνος του στρατηγού Ουρία και η άνομη σχέση του με τη σύζυγο του νεκρού. (Μάρκ. Καναθά (ή Ότοπος) και Δίος. Προφήτεψε στα χρόνια του αποστάτη (ως προς την πίστη) βασιλιά Αχαάβ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Ανακηρύχθηκε βασιλιάς του ενωμένου -τότεκράτους του Ισραήλ και κυβέρνησε δίκαια προσηλωμένος στο Θείο Θέλημα. (Μάρκ. Το πιο σημαντικό του παράπτωμα ήταν ο -έμμεσος. Έτσι η λέξη Ελληνίς έχει θρησκευτικά και όχι εθνικά χαρακτηριστικά. (Μάρκ. Ραφάνη. ε΄1) Γραμματείς : Ήταν οι νομοδιδάσκαλοι του Μωσαϊκού Νόμου και ερμηνευτές αυτού. Στα χρόνια όμως του Κυρίου είχαν σχεδόν καταργήσει τη ισχύ του γραπτού Νόμου. ι΄33) Ελληνίς: Χαρακτηρίζεται έτσι η Χαναναία.139 Κων. εξακολουθούν να περιμένουν το Μεσσία τους. η’10) Δεκάπολη: επαρχία της Παλαιστίνης κατοικούμενη κυρίως από εθνικούς (ειδωλολάτρες) και αποτελούνται –φυσικά. την οποία και παντρεύτηκε αργότερα. ( Μάρκ. όπου και τρεφόταν θαυματουργά από ένα κοράκι. Ακόμα αρκετοί απ’ αυτούς ήταν πρακτικογράφοι στα δικαστήρια.Λεξικό του θαύματος. Στο πρόσωπό του ενώνονται τρεις προσωπικότητες : αυτή του βασιλιά. 47. 51. ιβ΄15) Εθνικοί : Οι Ιουδαίοι χαρακτήριζαν ως Εθνικούς όσους δεν πίστευαν στον πραγματικό Θεό. Χρίστηκε δια του Αγίου Πνεύματος απ’ τον κριτή Σαμουήλ. από πολλούς ονομαζόταν και νομικοί. τη Βηρσαβέε. ε’20) Δηνάριο : Ρωμαϊκό νόμισμα που αρκούσε για αμοιβή εργασίας μιας μέρας ενός εργάτη. 46.Χ. «Το αξίωμα όμως τούτο ουδόλως έφερε θρησκευτικόν αλλά πολιτικόν χαρακτήρα. Α. α΄19) 53.

ιθ΄9-18 του αποκα-λύπτεται ο ίδιος ο Θεός. Πιο πολλές όμως πιθανότητες για την πατρότητα της επιστολής οι Πατέρες της Εκκλησίας δίνουν στον ο Ιούδα τον Αδελφόθεο. (Μάρκ. γ΄18) Ιάκωβος του Ζεβεδαίου : Ονομαζόταν «μείζων». Ο Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος τον αποκαλεί «δίκαιο». 61. Ο ίδιος ο προφήτης Ηλίας εμφανίζεται ξανά και συνομιλεί με το Χριστό στη Μεταμόρφωσή του στο όρος Θαβώρ. Παντρεύτηκε πρώτα το … θείο της Ηρώδη Φίλιππο και αφού τον εγκατέλειψε.140 Κων. Κατάγονταν απ’ τη Βηθσαϊδά (Γαλιλαία) και ήταν κι αυτός μαθητής του Κυρίου. ήταν αδελφός του Ιωάννη και γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης. ια΄3-12) προφητεύει τον ερχομό του Ηλία μαζί με τον Ενώχ προ της Δευτέρας του Κυρίου Παρουσίας. (Μάρκ. Γενικά θεωρείται ο πλέον ζηλωτής προφήτης.Ιάκωβος ο Αδελφόθεος : Ονομάστηε αδελφόθεος γιατί ή ήταν ξάδερφος του Κυρίου ή παιδί του Ιωσήφ από προηγούμενο – της μνηστείας με τη Θεοτόκο – γάμο. Έτσι. Τη θέση της στο παλάτι πήρε η Ηρωδιάδα που ήταν γυναίκα του αδελφού του (Ηρώδη Φιλίππου). στ΄14) Ηρωδιάδα : Ήταν κόρη του Αριστόβουλου και αδελφή του Ηρώδη Αγρίππα Α΄. . 55. Α. γ΄8) Θαδδαίος ή Λεββαίος : Είναι το επίθετο του αποστόλου Ιούδα (όχι του Ισκαριώτη). Το μόνο γραπτό του Προφήτη Ηλία που διασώθηκε είναι μια επιστολή προς τον βασιλιά Ιωράμ (Β΄ Παραλειπομένων κα΄12-15). κεφάλαια ιζ΄. 58. Έγραψε τη λεγόμενη «Επιστολή Ιακώβου» (ένα από τα βιβλία της Κ. 56. 60. στ΄15) Ηρώδης : Ένας από τους τέσσερις με το ίδιο όνομα. Ήταν γιος του Αλφαίου και της Μαρίας και αδελφός του άλλου μαθητή του Κυρίου Ιακώβου του μικρού. (Δ΄ Βασ. Εδώ πρόκειται για τον Ηρώδη Αντίπα. Ακολούθησε τον τελευταίο στο «ταξίδι» του στο Λούγδουνο – δες σχετικά το προηγούμενο λήμμα – ( Μάρκ. Ήταν πρωτύτερα ψαράς και ο Κύριος για τον πολύ ζήλο αυτού και του 54. (Μάρκ. τέλος η Αποκάλυψη Ιωάννου (Αποκ.» (Ιωάν.Λεξικό επέστρεψε στον ίδιο βασιλιά και απέδειξε με θαύματα πόσο ψεύτικος Θεός ήταν ο Βαάλ που λάτρευε ο Αχαάβ. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο προφήτης δεν έχει καμιά σχέση με τον ιερέα Ηλία που εμφανίζεται στο Έσδρας ι΄21. όπου και μαρτύρησε. πράγμα που καταδίκαζε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. γ΄18) 59. ενώ οι άλλοι ήταν : ο Ηρώδης ο Μέγας. Κατά μια άποψη που δε συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες. Ο Ηρώδης Αντύπας λοιπόν ήταν γιος του συνώνυμού του Μεγάλου και διορίστηκε απ’ τον Αύγουστο Τετράρχης της Γαλιλαίας και Περαίας. αλλά μετά τη γνωστή ψηλάφηση όχι απλώς πιστεύει. 57. Φαίνεται δύσπιστος στην είδηση της Ανάστασης του Κυρίου. Έγινε πρώτος επίσκοπος Ιεροσολύμων και ήταν πολύ ασκητικός. όπου κλείστηκε καταδικασμένος απ’ τον αυτοκράτορα Καλιγούλα το 41 μ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Διαθήκης) που απευθυνόταν κυρίως σε προσήλυτους Ιουδαίους. Στους στίχους Γ΄ Βασ. Αποκαλούνταν Ιάκωβος ο μικρός ή «ελάσσων» δηλαδή ο νεώτερος για να τον ξεχωρίζουν απ’ το γιο του Ζεβεδαίου. Η όλη ιστορία του Ηλία περιλαμβάνεται στα βιβλία: Γ΄ Βασιλειών. αλλά πρώτος διακηρύττει: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου. Αργότερα χρίζει διάδοχό του προφήτη Ελισαίο τον μαθητή του. Σύμφωνα με την πατερική παράδοση της Εκκλησίας μας ο Απόστολος Θωμάς κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Περσία και την Ινδία. ο Ηρώδης ο Φίλιππος και ο Ηρώδης Αγρίππας ο Α΄. με τη συνέργια της Ηρωδιάδος. Λίγο πριν την καταστροφή των Ιεροσολύμων λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου από τους Ιουδαίους. β΄11) αιώνες αργότερα ο προφήτης Μαλαχίας προείπε ότι ο Ηλίας θα ξαναρχόταν στη γη σαν πρόδρομος του Μεσσία. την οποία αργότερα έδιωξε. αλλά ανέβηκε με «άμαξα πυρός» στον ουρανό. (Μάρκ. όμως ο Κύριος εξήγησε ότι ο Μαλαχίας εννοούσε τον Βαπτιστή Ιωάννη. ο Ηρώδης θανάτωσε τον Ιωάννη.κα΄ και Δ΄ Βασιλειών κεφάλαια α΄ και β΄. Παντρεύτηκε την κόρη του βασιλιά της Αραβίας Αρέτα.Χ. Ο προφήτης Ηλίας δεν πέθανε. είναι και συγγραφέας της ομώνυμης καθολικής επιστολής. γ΄18) Θωμάς : Ένας από του δώδεκα μαθητές του Κυρίου ο ονομαζόμενος Δίδυμος. (Μάρκος στ΄3) Ιάκωβος του Αλφαίου : Γιος του Αλφαίου και ένας απ’ τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου. (Μάρκ. Ο Ηρώδης τελείωσε τη ζωή του στις φυλακές του Λουγδούνου (Λυών). κ΄28). προσκολλήθηκε στον άλλο … θείο της και αδελφό του τέως συζύγου της. στ΄17) Ηρωδιανοί : Έτσι αποκαλούνταν οι οπαδοί του Ηρώδη Αντίπα. (Μάρκ. Ηρώδη Αντίπα.

όπως είχε προφητεύσει ο Θεάνθρωπος. επαληθεύοντας την προφητεία του Ισαάκ που έλεγε ότι ο Ιακώβ θα άρχει (εξουσιάζει) του Ησαύ (Γέν. που θεσμοθετήθηκε με την ανέγερση του φημισμένου Ναού απ’ το διάδοχό του Σολομώντα. δηλαδή γιους της βροντής. 637 μ. Το παλιό της όνομα ήταν Σαλήμ (Γεν. Οι Ιδουμαίοι θεωρούνταν απόγονοι του Ησαύ του μεγαλύτερου γιου του Ισαάκ (Γέν. ι΄46) 64. Η μητέρα του Αγία Ελένη. Η περιοχή έξω απ’ την πόλη φημίζονταν για την αγριότητα του φυσικού της τοπίου.Χ. ιθ΄1. Η μεγάλη ακμή της αρχίζει από τότε που την κατέλαβε ο βασιλιάς Δαβίδ. λστ΄6-9) και ήταν σχεδόν πάντα υπόδουλοι των Ισραηλιτών (απογόνων του δευτέρου γιου του Ισαάκ.Χοσρόης.Χ. μιας και σκοτώθηκε από τον Ηρώδη γύρω στο 40 μ. ιθ΄10-11). ι΄46-52) κι εκεί συγχώρεσε τον τελώνη Ζακχαίο (Λουκ. ιστ΄7. Ιδουμαία : (ή αλλιώς γη Εδώμ) Είναι η περιοχή από τη Νεκρά θάλασσα μέχρι την Ερυθρά θάλασσα (κόλπος Ελάν). β΄4-18) σ’ αυτήν κατοικούσε ο προφήτης Ελισαίος και εκεί ο Κύριος θεράπευσε τον τυφλό ( Μάρκ. οδηγείται στο Γολγοθά και στην Ανάσταση και κάνει την Ιερουσαλήμ ιερό κέντρο για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας. Πρωτεύουσά της ήταν η Πέτρα ή Σελά. στα ελληνιστικά χρόνια ο Ιωάννης Υρκανός τους επέβαλε τη θρησκεία του Ισραήλ και την περιτομή. Α. τομέας της πόλης στο νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ. Εβραίους και Μουσουλμάνους. την κατέλαβε ο Μ. Ιερή εξίσου για Χριστιανούς.) για να περάσει έπειτα στα χέρια των Ρωμαίων. (Μάρκ.Χ. ιδ΄7).Χ. Αργότερα κοντά στα ερείπια της παλιάς Ιεριχώ κτίστηκε νέα πόλη με το ίδιο όνομα. και την έκανε. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ερχόμενος ο Ιησούς στην πόλη και απορριπτόμενος απ’ τους «πνευματικούς ταγούς» του Ισραήλ. Η πόλη ήταν κτισμένη σε τρεις λόφους: Σιών. εικοστός αιώνας: Άγγλοι. κληρονόμων και των δύο της τεράστιας Μακεδονικής . μιας και οι ίδιοι ήταν ειδωλολάτρες.Χ. για να ανοικοδομηθεί το 530-540 π. το 326 κτίζει τους πρώτους ναούς της πόλης: στη Βηθλεέμ (Γεννήσεως) και στο όρος των Ελαιών. ιδ΄13. (Μάρκ. απ’ τους Εβραίους που επέστρεψαν απ’ τη βαβυλώνια αιχμαλωσία. για να περάσει διαδοχικά στα χέρια του Πτολεμαίου της Αιγύπτου και του Αντιόχου του Επιφανούς. εκτός από πρωτεύουσα του κράτους του. Αυτή τη δουλεία τους οι Ιδουμαίοι επιθυμούσαν πάντα να αποτινάξουν. Έξω απ’ την πόλη ήταν το όρος των Ελαιών και ανάμεσα στην πόλη και το όρος ήταν ο χείμαρρος (ή κοιλάδα) των Κέδρων. Αλέξανδρος. (Μάρκ. Ιεροσόλυμα ή Ιερουσαλήμ : (έχω ειρήνη) Η πρωτεύουσα των Αγίων Τόπων και ενδοξότερη πόλη του κόσμου.Χ. Ιεριχώ : Πόλη της φυλής Βενιαμίν που κατοικούνταν παλιά από τους Ιεβουσαίους και καταλήφθηκε από τον Ιησού του Ναυή (Ιησ. Ν. Σ’ αυτή την περιοχή κατοικούσαν παλιά οι Χοραίοι που εκδιώχτηκαν απ’ τους Ιδουμαίους.10). Σύμφωνα με την Α.Ελληνιστικής αυτοκρατορίας. 1382: σουλτάνοι της Αιγύπτου (ξανά). Γραφή (Δ΄ Βασ. καθώς και ένα τμήμα της Ιουδαίας γύρω απ’ τη Χεβρώνα. ο Μέγας Κωνσταντίνος ανακηρύσσει την Ιερουσαλήμ κέντρο της νόμιμης πια θρησκείας των Χριστιανών. με θαυματουργό τρόπο.141 Κων. αλλά δεν τα κατάφερναν. Β΄ Παραλ. μαζί με τον Πέτρο .Χ. Σύμφωνα με αρχαία Ιερή μας Παράδοση εκεί ο Κύριος αποσύρθηκε για σαράντα μέρες και δέχτηκε τους πειρασμούς του Διαβόλου. θρησκευτικό κέντρο. Απελευθε-ρώθηκε για λίγο από τους Μακκαβαίους (165 π. Η εν συντομία των καταλήψεων της πόλης από κει και πέρα είναι η εξής: 613 μ.Χ. 1517: Σελήμ-Τούρκοι. Τέλος. γ΄8) 63. Εκείνα τα χρόνια. Στα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας γνώρισε μια κάποια λάμψη επί του Ηρώδη. 1187: Σαλαντίν σουλτάνος. Ιακώβ).ιη΄21). Μάλιστα ο βασιλιάς του Ιούδα Αμασίας τους κατάφερε βαρύ πλήγμα (Δ΄ Βασ. α΄19) 62. Αμφότερα τα αδέλφια.Λεξικό αδελφού του τους ονόμασε «Βοανεργές». λστ΄17-20). 1948: εντάσσεται ο δυτ.. ήταν απ’ τους πιο αγαπημένους μαθητές του Χριστού – άλλωστε ήταν οι μόνοι αυτόπτες μάρτυρες της Μεταμορφώσεως Του. Το 325 μ. ήταν η εκ θεμελίων καταστροφή της πόλης τους απ’ τους Ρωμαίους του Τίτου το 70 μ. Καταστράφηκε και ερημώθηκε απ’ τον Βαβυλώνιο Ναβουχοδονόσορα (Δ΄ Βασ. Στους . Μοριά και Άκρα. 868 μ.: σουλτάνος Αιγύπτου Αχμέτ. Μέρος του τιμήματος αυτού του ανομήματος που διέπραξαν οι Ιεροσολυμίτες. Θεωρείται ο πρώτος μάρτυρας μεταξύ των Αποστόλων. 1099: Σταυροφόροι. Αργότερα οι Ιδουμαίοι συνεργάστηκαν με το βασιλιά της Βαβυλώνας Ναβουχοδονόσορ στην καταστροφή των Ιεροσολύμων.Χ.: χαλίφης Ομάρ (του οποίου το τέμενος δεσπόζει στο μουσουλμανικό τομέα της πόλης). Το 330 π. κζ΄29).: Πέρσες. ιδ΄18) ενώ όταν κατελήφθη απ’ τους Ιεβουσαίους ονομάστηκε Ιεβούς (Κριτ.

Έτσι μ’ αυτόν το θάνατο. 66. Απιστίας βεβαίως. της Παλαιστίνης. Όμως βλέποντας ίσως τα βασανιστήρια και το αναμενόμενο τέλος του Κυρίου. Όσους μετανοούσαν. τους βάπτιζε στον Ιορδάνη ποταμό. Κατάγονταν απ’ την πόλη Κιριώθ και στην αρχή ήταν άτομο της απόλυτης εμπιστοσύνης των άλλων μαθητών. φιλαργυρίας και . Αρνών.τελικά. με αποτέλεσμα να του εμπιστευτούν το κοινό τους ταμείο. Βενιαμίν και μέρος των φυλών Συμεών και Δαν. αφιερωμένος δηλαδή στο Θεό απ’ τα παιδικά του χρόνια. απιστίας. Γύρω στα τριάντα του βγήκε απ’ την έρημο και κήρυττε τη μετάνοια του λαού του Θεού και τη βασιλεία του Θεού (ίδρυση της Εκκλησίας) που πλησίαζε. περιοχή των Ιουδαίων. (Μάρκ. για πρώτη φορά. (Μάρκ.Κ. μιας και ήταν Ναζιραίος. κι αφού εξομολογούνταν τις αμαρτίες τους.βόρεια της λίμνης Τραχωνίτιδας. (Μάρκ. σύμφωνα με τους περισσότερου ερευνητές αυτός ο Ιούδας είναι και ο συγγραφέας της καθολικής επιστολής Ιούδα της Κ. το δεύτερο περιλάμβανε στην επικράτειά του τις φυλές Ιούδα. ο Πέτρος). Γραφή (Ιαββώχ. Διαθήκης (μπορούμε να δούμε σχετικά μ’ αυτές σε αρκετά εδάφια-χωρία της Π. (Ο Γ. Τότε είχαμε και την καθαρή. Το μήκος του ποταμού είναι περίπου 150 χιλιόμετρα.(Μάρκ. Η αυτοκτονία ήταν αποτέλεσμα των εξής κατά σειράν παραγόντων: υποκρισίας. 67. Για την άλλη άποψη δες στο λήμμα : Θαδδαίος. μάλλον λανθασμένα υποδεικνύει τον Απόστολο Θαδδαίο Ιούδα ως συγγραφέα · επ’ αυτού ομιλεί καθαρά ο Ι. γ΄2) Ιούδας ο αδελφόθεος : Αυτός ήταν ο λεγόμενος αδελφός του Κυρίου (εξάδελφος ή παιδί του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο του). Ιούδας Ισκαριώτης : Ένας από τους μαθητές του Κυρίου.» (Μτθ. κζ΄4) Έπειτα αυτοκτόνησε.Λεξικό πρόποδες αυτού του όρους ήταν ο κήπος της Γεθσημανή. «φιλαργυρία νοσήσας». κ. Απ’ αυτόν βαπτίστηκε κι ο Κύριος παρά τους δισταγμούς του Ιωάννη. Στο πρόσωπό του πραγματοποιήθηκαν αρκετές προφητείες της Π. Διαθήκης Για παράδειγμα Ησαΐας μ΄3. σαν ο τόπος που βάπτιζε τους εξομολογούμενους τις αμαρτίες τους Ισραηλίτες ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. οδηγήθηκε στον αιώνιο θάνατο. καθισμένο στο κεφάλι του Ιησού. Οι πηγές του είναι στο όρος Τελίλ Καδί και όχι στο Πάνειο σπήλαιο . Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Εκεί βαπτίστηκε κι ο Κύριος. ΠΟΥΡΝΑΡΑ – 1983. γ΄22) Ιορδάνης : Ποταμός. στο κράτος του Ισραήλ και στο κράτος του Ιούδα. όπως πίστευε ο Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος. γ΄8) Ιουδαία : Η γη του Ιούδα. 69. στο έργο του : « Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη» Ιωάννης Καραβιδόπουλος – εκδ. γιατί θα γνώριζε ότι μ’ αυτή του την πράξη θα χανόταν κάθε ευκαιρία για την έμπρακτή του μετάνοια. πρόδωσε τον Κύριο αντί αμοιβής τριάντα αργυρίων (ασημένιο νόμισμα αντίστοιχο του σίκλου). σελίδες 334-335 (Μάρκ. .5 μέτρα). Όταν επί βασιλείας Ροβοάμ χωρίστηκε το εβραϊκό κράτος σε δυο τμήματα. Στους χρόνους του Ιησού η Παλαιστίνη ήταν χωρισμένη πλέον σε τρία τμήματα : Ιουδαία (νότια). ο μοναδικός. αυτός που τον πρόδωσε. Ο Θεός Πατέρας ομιλεί από τον ουρανό. Κέδρων) είναι απλώς χείμαρροι. η περιοχή που είχε δοθεί στον Ιούδα. Σαμάρεια (κεντρικά) και Γαλιλαία (βόρεια). Όλοι οι υπόλοιποι που αναφέρονται στην Α. μεταμελήθηκε και επέστρεψε τα τριάντα αργύρια ομολογώντας : «Ήμαρτον αίμα αθώον παραδούς. Αυτά εν συντομία για την πόλη των Ιεροσολύμων. κατά τη διανομή της Παλαιστίνης στα δώδεκα παιδιά του Ιακώβ.142 Κων. 68.χ. Το μεγαλύτυερο μέρος της ζωής του το πέρασε στην έρημο της Ιουδαίας. Το ποτάμι αυτό αναφέρεται από όλους τους ευαγγελιστές. Το βάθος του ποταμού από εποχή σε εποχή αλλάζει (1-3. στ΄3) Ιούδας Θαδδαίος ή Λεββαίος : Δες το λήμμα Θαδδαίος. Απ’ αυτόν τον ποταμό πέρασαν με θαυματουργό τρόπο οι επιστρέφοντες από την Αίγυπτο Ισραηλίτες με επικεφαλής τον Ιησού του Ναυή καθώς και οι προφήτες Ηλίας και Ελισαίος.Κ. Όμως αργότερα. γιατί αν πίστευε ότι ο Κύριος είναι πραγματικά ο Μεσσίας και ο Υιός του Θεού. αποδεικνύοντας ότι απλώς μεταμελήθηκε και όχι ότι μετανόησε (όπως π. Μαλαχίας γ΄1. Ο Ιωάννης είχε 65.α). Α.Ιωάννης ο Πρόδρομος ή Βαπτιστής : Ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Διαθήκης. δεν θα έσπευδε να αυτοκτονήσει. Έτσι ονομαζόταν η νότια Παλαιστίνη. τον πρόσκαιρο. ο Θεός Υιός βαπτίζεται και ο Θεός άγιο Πνεύμα φανερώνεται με τη μορφή περιστεράς. γ΄19) 70. φανέρωση της τριαδικότητας του Θεού (Θεο-φάνεια). δ΄5.

(Μάρκ. σταθερός στην πίστη δηλαδή. Κατόπιν αυτού οι μαθητές του τον ενταφίασαν και ακολούθησαν τον Κύριο. σε όλους εμάς του πιστούς της Εκκλησίας. (Μάρκ. όπως και όλων των προφητών. Η Β΄ επιστολή απευθύνεται σε κάποια «εκλεκτή κυρία» (Β΄ Ιωάν. (Μάρκ.Χ. η΄27) Καπερναούμ . Ήταν χαρακτήρας τρυφερός. α΄19) Ιωάννης ο ονομαζόμενος και Μάρκος : Δες λήμμα Μάρκος. Πρώτος μ’ αυτό τον τίτλο ήταν ο Ιούλιος Καίσαρας. Όλοι οι λεγόμενοι αδελφοί του Κυρίου πίστεψαν σ’ Αυτόν μόνο μετά την Ανάστασή Του. 1). δηλαδή. με αποτέλεσμα να κλειστεί στη φυλακή αρχικά και αργότερα να θανατωθεί δι’ αποκεφαλισμού. Διαθήκη: το ότι πρώτος απ’ τους μαθητές πήγε στο άδειο μνήμα του αναστάντος Κυρίου. ο Ιωάννης συνέγραψε το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο και τρεις επιστολές. Και οι τρεις επιστολές ονομάζονται Καθολικές γιατί μπορούμε να τις δεχθούμε σαν αποδέκτες όλοι οι Χριστιανοί . «ευσχήμων» βουλευτής. . την Αποκάλυψη. Σημαίνει η πόλη του Ναούμ. 77.α.Ιωάννης ο Ευαγγελιστής ή Θεολόγος : Μαθητής αγαπημένος του Κυρίου. (Μάρκ. γι’ αυτό της δόθηκε αυτό το προσωνύμιο. κ. όχθη της Τιβεριάδας λίμνης.( Μάρκ. τότε γονείς του ήταν ο Κλέοπας ή Κλωπάς και η Μαρία. και όχι γιος του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο. 76. ιγ΄23. αλλά συγχρόνως τολμηρός και «εδραίος τη πίστη». οπότε και εξορίστηκε από τον αυτοκράτορα Δομητιανό στην Πάτμο. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Εδώ πρόκειται για τον αυτοκράτορα Τιβέριο. Αυτός θαρραλέα ζήτησε απ’ τον Πιλάτο . (Μάρκ.Λεξικό προσωπικούς μαθητές (π. Η Α΄ επιστολή γράφηκε για να αναιρέσει τις θεωρίες των αιρετικών Γνωστικών και να στηρίξει τη νεαρή τότε Εκκλησία πάνω στα θεμέλια της αγάπης και της αλήθειας. Θεωρείται ο μικρότερος σε ηλικία μαθητής του Κυρίου και φαίνεται πως ήταν κι ο πιο αγαπημένος (Ιωάν. οι οποίοι μετά το θάνατό του. Εκτός της Αποκαλύψεως. α΄21) 72. 74. κα΄7). ιβ΄16) Καισάρεια η Φιλίππου : Ελληνιστική πόλη που είχε παλαιότερα το όνομα Πανειάδα (προς τιμήν του Θεού Πανός). Παραβρίσκεται στη Μεταμόρφωση. γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης και αδελφός του Ιακώβου. ιε΄43) Καίσαρας : Ήταν επωνυμία που δίνονταν στους ανώτατους άρχοντες – αυτοκράτορες της Ρώμης. ιθ΄26. 73. κ΄2. α΄4) 71. στ΄3) Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας : Μυστικός μαθητής το Κυρίου. η παρουσία του μπροστά στο Σταυρό του Κυρίου. ο εναγκαλισμός του με τον Κύριο στο Μυστικό Δείπνο. ταπεινός και αγαπητός. ιθ΄27). Η πόλη αυτή αναπτύχθηκε στα χρόνια του Τετράρχη Φιλίππου. Ήταν κτισμένη στα σύνορα των φυλών Νεφθαλείμ και Ζαβουλών στη Β. Αργότερα μετονομάστηκε σε Νερωνιάδα προς τιμήν του αυτοκράτορα Νέρωνα. η παρουσία του . 75. έντιμος και μέλος του Συνεδρίου (κάτι σαν τη Γερουσία ή τον Άρειο Πάγο στην αρχαία Ελλάδα).(Μάρκ.χ ο Ανδρέας).μαζί με τον Νικόδημο (άλλον βουλευτή) το σώμα του νεκρού Ιησού για να το ενταφιάσουν. 1). Τέτοια λοιπόν περιστατικά. που πιθανώς είναι κάποια τοπική Εκκλησία και αναφέρεται στην αγάπη και στην ανάγκη προστασίας από τους ψευδοδιδασκάλους. Μάλιστα εκεί βρήκε τους περισσότερους από τους μαθητές Του. έστω έξω του κτιρίου.Χ. κάνοντας πολλά θαύματα. στη δίκη του Δασκάλου του. Ήταν κι αυτός σύμφωνα με ορισμένους Πατέρες πρώτα μαθητής του Ιωάννη του Προδρόμου. όπου και συνέγραψε το τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης. Μετά την Ανάληψη του Κυρίου. γύρω στο 100 μ. ο Ιωάννης παρέμεινε στα Ιεροσόλυμα διδάσκοντας μέχρι το 95 μ. Αν τελικά ήταν ξάδελφος του Κυρίου. σαν να απευθύνονται. Τέλος η Γ΄ επιστολή απευθύνεται προς κάποιον Γάιο που τον επαινεί για τη φιλοξενία του (Γ΄ Ιωάν. Α.Δ. Σ’ αυτή την πόλη ο Κύριος έμεινε πολύ χρόνο.143 Κων. που μαρτυρούν το χαρακτήρα του έχουμε πολλά στην Κ. Ιωσής : Ένας ακόμα από τους λεγόμενους αδελφούς του Κυρίου. Μετά τη Σταύρωση έχει την Θεοτόκο ως μητέρα του κατόπιν προτροπής του Κυρίου πάνω από το Σταυρό Του (Ιωάν. ακολούθησαν τον Κύριο. Πέθανε στην Έφεσο στα χρόνια του αυτοκράτορα Τραϊανού όταν ήταν 94 ετών. ήταν το βορειότερο σημείο που επισκέφτηκε ο Κύριος. Κτισμένη στους πρόποδες του όρους Αερμών. Διώξεις ακολούθησαν τη διδασκαλία του.

μητέρα και σύζυγος του Κλεόπα. η στάμνα με το μάνα και η ράβδος του Ααρών. Αυτή είχε δέκα τάγματα. ενώ πρωτύτερα κάποια εξανθήματα μετατρέπονται σε λέπια παραμορφώνοντας γενικά την εμφάνισή του). Καταπέτασμα (του Ναού): «Πολύτιμο πολύχρωμο υφαντό με κεντημένας επ’ αυτού παραστάσεις. Ιωάν. (Λευίτ. άρσεν και θήλυ» (Κολασ. ιδ΄. πάσι (σε όλους) βατά και θεατά καταστήσονται (θα γίνουν). (Μάρκος στ΄3) 84. δερματικής φύσεως (στο τελικό στάδιο της ασθένειας το δέρμα του λεπρού γεμίζει από σφαιρικούς όγκους πλάτους 2-3 εκατοστών. μια αρρώστια σοβαρή και μεταδοτική. 80.Λεξικό 78. γ΄11). ονομαστικά αναφέρεται μόνο στα ακόλουθα χωρία: Μτθ. Μαζί με τη Θεοτόκο βρίσκεται μπροστά στο σταυρωμένο Χριστό. Τέλος ο κάθε λόχος είχε δύο εκατονταρχίες. τα ένδον (αυτά που είναι μέσα) ήτοι τα άγια των αγίων. διότι δεν είναι πλέον απαραίτητο. ην ενεκαίνισεν ημίν πρόσφατον και ζώσαν (και την εγκαινίασε ο Χριστός σαν νέο και ζωντανό δρόμο) διά του καταπετάσματος. βλέπει και τον .α. ιε΄38) 79. Λουκ. Λεπρός: Είναι ο άρρωστος από τη λέπρα. Έτσι λοιπόν κι εμείς « οικείοι του Θεού καταστάντες (αφού γίναμε γνώριμοι-φίλοι του Θεού) έχομεν παρρησίαν εις την είσοδον των αγίων (μπορούμε κι εμείς να μπούμε στα άγια) εν τω αίματι Ιησού (χάρις στο αίμα του Ιησού). μέσω της πίστης του μπορεί να έρχεται κοντά στο Θεό. Μαρία η του Ιακώβου του μικρού. Β΄ Παραλ.144 Κων. (Μάρκος α΄40) 82. Α. σαν παιδί Του κι όχι σαν δούλος. πήγαιναν στους ιερείς και προσέφεραν τις απαραίτητες θυσίες. ιβ’46-50. ούτε να μείνει άβατο το «άγιο των αγίων». (Έξοδος κστ΄33. Έξοδος λζ΄3-5. κ. ούτε να εορτάζονται οι συμβολικές εορτές των Εβραίων. θα μπορεί να μπει και να δει αυτά τα «άγια των αγίων». Λευί ή Ματθαίος: Δες το λήμμα Ματθαίος. Στο σχετικό χωρίο του Μάρκου δεν εννοείται ο συγκεκριμένος αριθμός δαιμόνων. που είναι πλέον κενό γράμμα. 83.» (Α΄Πέτρου β΄9). τουτ’ έστι της σαρκός αυτού (δια μέσω του καταπετάσματος.). γιατί όλοι μας μπορούμε να γίνουμε «βασίλειον ιεράτευμα και έθνος άγιον. αλλά απλά ένα μεγάλο πλήθος τους. που κι αυτός μόνο μια φορά το χρόνο εισερχόταν για να κάνει την τελετή της εξιλέωσης ραντίζοντας με το αίμα του σφάγιου. (Μάρκ. Αναγκαστικά οι λεπροί ζούσαν ζητιανεύοντας. β΄4. «Άγια των αγίων» ήταν το ιερό που δεν επιτρέπονταν σε κανέναν να μπει εκτός του αρχιερέα. Από τότε λοιπόν ο κάθε άνθρωπος «Ιουδαίος τε Έλλην. Η λέπρα θεωρείται τύπος της αμαρτίας. Διαβάζουμε σχετικά: «… του καταπετάσματος σχισθέντος εδήλωσεν ο Θεός ότι απέστη (απομακρύνθηκε) λοιπόν η θεία χάρις από του ναού και…. Όταν όμως καθαρίζονταν απ΄τη λέπρα.Κ.Κ. Πραξ. (Προτύπωση δηλαδή της σταυρικής θυσίας του Κυρίου. Λεββαίος : δες λήμμα Θαδδαίος. ενώ στα χρόνια του Σολομώντα ήταν η κιβωτός με τις δέκα εντολές.) Δηλαδή ο καθένας πλέον.Θ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . ι΄19-20).» (Εβρ.). Λεγεών : ήταν μια οργανωμένη ομάδα Ρωμαίων στρατιωτών. Μαρία η Θεοτόκος: (η Μαριάμ) Είναι φυσικά η μητέρα του Κυρίου. Αυτό λοιπόν το καταπέτασμα την ώρα της θυσίας του Νέου Αμνού (Σταύρωση του Κυρίου).) Μέσα στο ιερό υπήρχαν οι άρτοι της προθέσεως και η επτάφωτη λυχνία.» (Ζ. σαν κατάρα (τιμωρία) του Θεού και απομόνωναν τους λεπρούς στις παρυφές των πόλεων. που στα χρόνια του Χριστού αριθμούσε έξι χιλιάδες στρατιώτες (πεζούς μόνο). ακολουθώντας κάποιο τυπικό. αφού κι αυτή η δεύτερη απομονώνει-απομακρύνει τον αμαρτωλό απ΄το Θεό. σχίζεται από πάνω μέχρι κάτω. που το καθένα διαιρούνταν σε τρεις λόχους. Πίστεψε στο Χριστό και τον ακολουθούσε υπηρετώντας Τον. Μετά την επιστροφή απ΄την Αίγυπτο. ιθ΄26. όπως και οι Ρωμαίοι λίγο αργότερα. (Μάρκος ε’ 9) 81. παραπέτασμα (κουρτίνα) της Σκηνής του Μαρτυρίου και βραδύτερον (αργότερα) του Ναού» (Ι. α΄14 και στον Ευαγγελιστή Μάρκο.(Ι.Αναλυτική περιγραφή του υπάρχει στην Παλαιά Διαθήκη. Αυτά λοιπόν δηλώνει το σχίσιμο του καταπετάσματος του Ναού. Οι Ιουδαίοι θεωρούσαν τη λέπρα. δηλαδή του Σώματός Του που θυσίασε).) Το καταπέτασμα αυτό στα χρόνια του Κυρίου χώριζε τα «άγια» από τα «άγια των αγίων». Τα γεγονότα της Θείας Γεννήσεως αναφέρονται στα πρώτα κεφάλαια του Ματθαίου και του Λουκά καθώς και η γενεαλογία του Ιησού. γ΄14. Λουκ ιζ΄1224). β΄48-50.

Σαν κυβερνήτης ενός δύστροπου . Περνώντας από το όρος Σινά ο Μωϋσής τους έδωσε γραπτό νόμο. 144 του παρόντος βιβλίου). τον έβαλε σε ένα καλάθι στον ποταμό Νείλο. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Συγκεκριμένα. στήλη νεφέλης. Αριθμοί και Δευτερονόμιον) αρχηγός των Εβραίων για σαράντα χρόνια στην έρημο και ελευθερωτής τους απ’ την αιγυπτιακή σκλαβιά.» (Ω.» (Ειρ. ιστ΄1-10. Ήρθε κι αυτή στον Τάφο του Αναστάντος Κυρίου. Παρ’ όλες τις ικανότητές του και την αμέριστη υποστήριξη του Θεού (τροφήμάνα στην έρημο.Λεξικό Τάφο του Κυρίου και είναι μια από τις Μυροφόρες που μπήκαν στο κενό μνημείο του Αναστημένου Κυρίου.) και αλλού «γέγραπται… τοις από Ιουδαϊσμού πιστεύσασι γράμμασιν Εβραϊκοίς συντεταγμένον.Μαρία η Μαγδαληνή : (Η Μαρία από τα Μάγδαλα. δ΄21) 88. χωρίς να τα εξηγεί. τις γυναίκες δηλαδή που ακολουθούσαν και υπηρετούσαν τον Κύριο. ανέθεσε στα χέρια του Μωϋσή την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο. κ΄1-2. δείχνει ότι απευθύνεται σε Εβραίους. τις οποίες και έγραψε σε δύο πλάκες ο ίδιος ο Κύριος. δεν ομίλησε στο βράχο όπως έκανε άλλες φορές κατόπιν υπόδειξης του Κυρίου. συγγραφέας της Πεντατεύχου (Γένεσις. Αδέλφια του ήταν ο Ααρών και η Μαριάμ. πρώην τελώνης και συγγραφέας του πρώτου Ευαγγελίου. έκανε ανήθικη ζωή. Είναι το 1/6 του μεδίμνου και ζυγίζει (το περιεχόμενο του)περίπου 9 κιλά. ώσπου έφθασαν στις όχθες του Ιορδάνη. ην και σώζεσθαι…» (Ευσ. (Μάρκ. καθώς και πρωτύτερα ήταν κοντά Του την ώρα της Σταύρωσης. κ΄11. Η τελευταία (Αριθ. Αργότερα ακολούθησε τον ευαγγελιστή Ιωάννη ως την Έφεσο. Παπίας.) Είναι ο δημιουργός της εβραϊκής νομοθεσίας. του μοναδικού συγγράμματος της Καινής Διαθήκης που γράφηκε στα Εβραϊκά (όλα τα άλλα βιβλία γράφηκαν στην ελληνική Γλώσσα που ήταν τότε διεθνής γλώσσα). «Ματθαίος μεν ουν Εβραΐδι διαλέκτω τα λόγια συνεγράψατο. σελ. χάρις στη Θεία Πρόνοια. Λευιτικόν. 10-18. Μωϋσής : (Σημαίνει σωσμένος απ’ το νερό.) Ήταν μία από τις διακόνισσες του Κυρίου. μετά την Ανάσταση. (Ι. Επιφάνιος. έβαλε τα θεμέλια για όλες τις σύγχρονες νομοθεσίες καθώς και για τους κανόνες της Εκκλησίας μας. Γραφή θεραπεύτηκα από τον Κύριο (της έβγαλε επτά δαιμόνια. όταν ο Φαραώ διέταξε το θάνατο όλων των νεογέννητων αρσενικών τέκνων των Εβραίων. Διαθήκη : Μτθ. Μάλιστα ο τρόπος που αναφέρει τόπους της Παλαιστίνης και χωρία της Παλαιάς Διαθήκης. Λουκ. ο Μωϋσής αμάρτησε πολλές φορές. 12) του στέρησε τη μεγάλη χαρά να πατήσει στη γη της Επαγγελίας. άμεση συνομιλία μαζί του). Αναφέρεται πολλές φορές στην Κ. πλησιάζοντας στο τέλος της πορείας τους. Α.Σ. Να προσθέσουμε βέβαια ότι και οι αρχαίοι Πατέρες της Εκκλησίας αυτό πρέσβευαν: « Το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον προς Ιουδαίους εγράφη.». Το ίδιο μαρτυρούν οι Κλήμης Αλεξανδρείας. αφιερωμένη στη διακονία του Ευαγγελίου και γι’ αυτό ονομάστηκε ισαπόστολος. Από πουθενά δεν προκύπτει ότι.. Έξοδος.Ματθαίος ή Μαθθαίος ή Λευϊ : Μαθητής του Κυρίου. (Μάρκ. πεθαίνοντας λόγο πριν φτάσουν οι Ισραηλίτες στον προορισμό τους. αλλά χτύπησε δυο φορές την πέτρα με τη ράβδο του.145 Κων. Σώθηκε όταν ήταν μικρός με θαυμαστό τρόπο: οι Εβραίοι ήταν σκλάβοι στην Αίγυπτο. Ιωάν. Φεύγοντας από την χώρα της σκλαβιάς. αγανακτώντας. δες σχετικά ερμηνευτική σημείωση 29. ιε΄40) 86. στο ίδιο το παλάτι του Φαραώ. Πρώτη αυτή προσέπεσε στα πόδια Του. τις δέκα εντολές. β΄14) 87.) (Μάρκ. Από εκεί κατέληξε. Μάρκ.) «Εβραίων γράμμασι την του Ματθαίου καταλείψαι γραφήν. κδ΄1-12.). Για να γλιτώσει το Μωϋσή η μητέρα του. Σαν νομοθέτης ο θεόπτης (όπως ονομάζεται) Μωϋσής . Απ’ το Ευαγγέλιό του φαίνεται πως ήταν καθαρός Εβραίος όπως κι ο Απόστολος Παύλος. προς τη γη της Επαγγελίας. Ο Θεός. πριν γνωρίσει τον Κύριο. η Ιωχαβέδ. ο λαός γόγγυζε (γκρίνιαζε) για την έλλειψη νερού και ο Μωϋσής . κυρίως σιταριού (modius στα Λατινικά). (Μάρκος ιε΄40) 85. σύμφωνα με την Α. περιπλανήθηκαν οι Εβραίοι υπό την ηγεσία του Μωϋσή για σαράντα χρόνια. αναφέρει κατά λέξη ο τελευταίος. κη΄1-10. Μόδιον : (ή μόδιος) Μέτρο ζυγίσματος ξηρών καρπών. αφού του παρουσιάστηκε με θαυμαστό τρόπο (καιόμενη βάτος). όπου και υιοθετήθηκε από την πριγκίπισσα των Αιγυπτίων.

στην ίδια θέση. Αλλά και σαν ποιητής μπορεί να χαρακτηρισθεί καθόσον άφησε : την πρώτη ωδή του (Έξοδος ιε΄1-19). β΄22) και ο Παύλος (Πράξ. Τέλος ο Ηρώδης ο Μέγας γκρεμίζει αυτό το Ναό και ανοικοδομεί τρίτο. (Μάρκ. όμως η κύρια ήταν η νότια. Εδώ νοείται ο ίδιος ο Κύριος. Ναός : (του Σολομώντα) Έτσι ονομαζόταν ο Ναός του Θεού στο λόφο της Σιών στα Ιεροσόλυμα. Διαθήκης. 92. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Χωρίζονταν σε τρία τμήματα (δες σχήματα 1 και 2 στο τέλος του βιβλίου). ιθ΄19). (Λεπτομερέστατη περιγραφή για Το Ναό. Ανάμεσα στο δεύτερο και το τρίτο τμήμα υπήρχε το καταπέτασμα. α΄26).(Μάρκ. προσεύχονται οι Ιουδαίοι. εκεί επέστρεψε απ’ την Αίγυπτο η Θεία Οικογένεια. σπουδαίο μουσουλμανικό μνημείο. . (Μάρκ. επί Κύρου βασιλιά της Περσίας (538-529 π. στην Α. Στη Ναζαρέτ η Θεοτόκος ευαγγελίστηκε απ’ τον άγγελο (Λουκ. ι΄47) Ναθαναήλ : Δες Βαρθολομαίος. (Μάρκ. Στο ένα άκρο της πόλης υπήρχε κάποιος γκρεμός. τους γραμματείς και τους Φαρισαίους. καθώς και πιθανόν. άρχισε ο Κύριος να κηρύττει. ο συγγραφέας του Ευαγγελίου. αλλά κι απ’ τους ευαγγελιστές. κάθε Παρασκευή. Ήταν κτισμένη σε μια άκρη της πεδιάδας Ιεζραέλ. τον πρόναο. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο ο ίδιος ο Κύριος διάλεξε για μαθητές Του – σκεύη εκλογής του Αγίου Πνεύματος – ανθρώπους ταπεινούς και ολιγογράμ-ματους.. 94. εκεί ο Κύριος έζησε μέχρι την ηλικία των τριάντα ετών. 91. ήταν υπομονετικός και δίκαιος. Παρ’ όλα αυτά σώζεται και ένα τμήμα του αρχαίου τείχους του Ναού (το ονομαζόμενο τείχος των δακρύων). λβ΄1-43). 93. βασανισθέντα και εμπαιχθέντα απ’ τους Ρωμαίους. περιτριγυρισμένη από λόφους. αρχίζει η ανοικοδόμηση του Ναού από τον Ζοροβάβελ που τελειώνει το 516 π. εκπληρώνοντας την προφητεία του Κυρίου (Μτθ. Ακόμα και η επιγραφή επί του Σταυρού Του έγραφε: Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς Ιουδαίων (Ιωάν. Έτσι αποκαλούνταν κι ο Κύριος. Από τη Ναζαρέτ. Σαν συγγραφέας. Σαν ιστορικός. όχι πλούσιος.Χ. δυο Ψαλμούς : τον 90ο Ψαλμό και τον 89ο . μιας και έγραψε τα πέντε πρώτα βιβλία της Π.Χ. τη δεύτερη ωδή του φτάνοντας στον Ιορδάνη (Δευτ. Η διαφορά απ’ τους άλλους δύο ήταν ότι είχε πολλές εισόδους στο γύρω τείχος.Λεξικό και ανικανοποίητου λαού (που στις δυσκολίες της ερήμου έφτασε στο σημείο να νοσταλγήσει τα «κρόμμυα» και άλλα εδέσματα της … σκλαβιάς της Αιγύπτου). κδ΄2). ζ΄10) Ναζαρέτ : Πόλη της Γαλιλαίας άσημη και κακόφημη προ Χριστού. λγ΄1-29). μπορεί να βρει κάθε ενδιαφερόμενος στο βιβλίο « Εβραϊκή Αρχαιολογία» του Β. Στο χώρο αυτό βρίσκεται σήμερα το λεγόμενο τέμενος του Ομάρ. όχι μόνο απ’ το λαό. Μετά τη μετοικεσία της Βαβυλώνας (επιστρέφοντας δηλαδή απ’ την αιχμαλωσία οι Ιουδαίοι). Η παράδοση της Εκκλησίας μας εικονίζει το Νυμφίο-Ιησού ντυμένο με κόκκινη χλαμύδα. β΄51). ομιλία αλληγορική (Ι. Α. όπου και αποδοκιμάστηκε απ’ τους συμπατριώτες του.146 Κων. τις προφητείες του προς τις φυλές του Ισραήλ (Δευτ.). (Μάρκ. όχι σπουδαγμένος. εκτός του Μάρκου. σύγκριση. Γνωστή και η ακολουθία του Νυμφίου τις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας. στην ίδια πόλη κατοικούσε κι ο μνηστήρας της Ιωσήφ (Λουκ.Κ. Γραφή υπάρχουν δύο ειδών παραβολές : οι γενικές και οι 89. ιε΄18) Νεανίσκος : Από πολλούς Πατέρες ερμηνεύεται ότι αυτός ο νεαρός που φεύγει τρέχοντας είναι ο Ιωάννης Μάρκος. κστ΄9). 90. περιφρονητικά. ιδ΄51) Νυμφίος : Σημαίνει ο γαμπρός. διότι έτσι εκπληρωνόταν το πνεύμα των προφητειών · ότι δηλαδή ο Μεσσίας επρόκειτο να έρθει άσημος. Ο Ναός όμως αυτός ήταν υποδεέστερος του πρώτου. α΄9) Ναζωραίος : Κάτοικος της Ναζαρέτ. ο οποίος αποπερατώνεται γύρω στο 25 μ. 95. θεωρείται ο θεμελιωτής της Αγίας Γραφής. αυτή τη φορά από τους Ρωμαίους το 70 μ. όχι άρχοντας (σύμφωνα με τα ανθρώπινα μέτρα) και να επηρεάσει εξαιτίας αυτών το λαό που θα τον αποδέχονταν. β΄20) Παραβολή : (Βγαίνει από το ρήμα παραβάλλω-συγκρίνω).) Εντέλει και ο τρίτος Ναός καταστράφηκε . Ναζωραίοι.). Ο Πέτρος (Πράξ. Ο Κύριος αποδεχόταν αυτό το όνομα.Χ. Ναζωραίο τον ονομάζουν.Χ.Χ. όχι από γνωστή πατριά. Σημαίνει αντιπαράθεση. ακάνθινο στεφάνι και καλάμι σαν σκήπτρο. επί του οποίου ακόμα και σήμερα. Αργότερα οι Χριστιανοί ονομάζονται κι αυτού. απλούς ψαράδες. τέλος. Αυτός ο Ναός καταστράφηκε από το Ναβουχοδονόσορα το 586 π. ήταν σαφής και κατανοητός χάρις στην παραστατικότητά του. (Μάρκ. στον οποίον μάλιστα ήθελαν να ρίξουν τον Κύριο. το Άγιον και το Άγιον των Αγίων.Β.

ή τα παραβολικά λόγια του προφήτη Νάθαν στον Δαβίδ μετά το μεγάλο ανόμημά του. στ΄43-45 Οι δανείζοντες και οι δανειζόμενοι Λουκ. των κακών γεωργών (ιβ΄1-12). ια΄5-9 Του άφρονος πλουσίου Λουκ. ιε΄8-10 Του ασώτου υιού Λουκ. ιγ΄28. ιγ΄3-18. ιθ΄12-27 Του καλού ποιμένα Ιωάν. ιγ΄43-46 Το δίχτυ (η σαγήνη) Μτθ. Τέτοιες παραβολές έχουμε και στην παλαιά Διαθήκη (Κριτ. ιδ΄9-10. Οι γενικές παραβολές είναι σύντομες εισαγωγές στα λόγια του Κυρίου ή ασαφείς φράσεις που συντελούν κατά κάποιο τρόπο στην κατανόηση των λόγων του Ιησού. Οι κυριότερες απ΄ αυτές είναι: Οι μωροί και οι φρόνιμοι οικοδόμοι Μτθ. 3642 Το σινάπι Μτθ. ιγ΄24-30. Λουκ. Α. ζ΄41-47 Ο καλός Σαμαρείτης Λουκ. Πολλές από τις περικοπές των κυριακάτικων Ευαγγελίων περιέχουν παραβολές του Κυρίου. Δ΄ Βασ. ιε΄11-32 Του αδίκου οικονόμου Λουκ. ι΄1-16 Η άμπελος και τα κλήματα Ιωάν. Οι μερικές (ή ειδικές) παραβολές είναι οι μικρές διηγήσεις που είναι διδακτικές και φέρνουν ωφέλεια. ιβ΄16-21 Η άκαρπη συκιά Λουκ ιγ΄6-9 Των καλεσμένων του γάμου Λουκ. ιγ΄47-50 Των εργατών του αμπελώνα Μτθ. κδ΄45-51 Των δέκα παρθένων Μτθ. κα΄28-32 Των κακών γεωργών Μτθ. ιε΄1-5 Στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιον έχουμε τις πιο κάτω : Του σπορέως (δ΄1-20). ιδ΄7-11 Του δείπνου Λουκ.χ. ιγ΄19 Οι πολύτιμοι μαργαρίτες Μτθ. ιστ΄19-31 Το αίτημα της επίμονης χήρας Λουκ.» (Μτθ. ιε΄3-7 Της χαμένης δραχμής Λουκ. ιη΄1-8 Των μνων (νομισμάτων) Λουκ. του λύχνου (δ΄21-25). ιστ΄1-8 Του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου Λουκ. του σιναπιού (δ΄34).Λεξικό μερικές. ιδ΄28-30 Του απολωλότος προβάτου Λουκ. Ο Κύριος έχει πει πολλές παραβολές. κδ΄32) και περίπου τα ίδια στο Μάρκ. ιδ΄16-24 Το κτίσιμο του πύργου Λουκ. Π. κα΄33-45 Των γάμων Μτθ. κε΄14-30 Η δοκός και το ξυλαράκι Λουκ. της ζύμης (η΄15-16). θ΄15 Ο σπορέας Μτθ. Λουκ. κβ΄1-14 Οι πιστοί και οι πονηροί δούλοι Μτθ. στ΄41-42 Το δέντρο κι ο καρπός Λουκ. Όταν ήδη ο κλάδος αυτός γένηται απαλός και τα φύλλα εκφύη γινώσκετε ότι εγγύς το θέρος. η΄5-11 Τα ζιζάνια Μτθ. ι΄30-37 Του αναιδή φίλου Λουκ. ζ΄24-27 Οι υιοί του νυμφώνος Μτθ. ιγ΄31. (Μάρκ. κε΄1-13 Των ταλάντων Μτθ. του σπόρου (δ΄26 -29). δ΄23) ή « από δε της συκής μάθετε την παραβολήν. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .147 Κων. θ΄7-15. κ΄1-16 Των δύο τέκνων Μτθ. δ΄2) . Ιατρέ θεράπευσον σεαυτόν…» (Λουκ. κι αλλού. «… ερείτε μοι την παραβολήν ταύτην.

17 και Έξοδ. Πάσχα : (εβραϊκά pesah . ιδ΄29). ιη΄10). αλλά σε ανεστραμμένο σταυρό.α. β΄). διότι αυτός ο μαθητής θα ήταν η «πέτρα» πάνω στην οποία θα κτιζόταν η Χριστιανική Εκκλησία. ιβ΄3-19) ενώ μέχρι την Α΄ Αποστολική Σύνοδο φαίνεται σαν πρωτεργάτης της Εκκλησίας. όπως : Οι Ιουδαίοι είχαν την εντολή « οστούν ου συντριβήσεται». όπου και σταυρώθηκε. δ΄821). ι΄ κεφ.Χ. Εκείνος τον έστειλε στην Ρώμη να δικαστεί. Η εορτή όμως ουσιαστικά και κύρια ήταν τύπος της σταυρικής θυσίας του Κυρίου μας. αυτοκτόνησε. Μτθ. σύμφωνα με την επιθυμία του. αλλά ερχόταν στα Ιεροσόλυμα τις ημέρες των εορτών των Εβραίων. Ξαναφυλακίζεται αργότερα απ’ τον Αγρίππα (Πράξ. πρώτος κήρυξε σε Εθνικούς (Πραξ.Πέτρος ή Σίμων ή Κηφάς : είναι τα τρία ονόματα του κορυφαίου των Αποστόλων.148 Κων. – το περιστατικό με τον Ρωμαίο Κορνήλιο). με το Καινό (νέο) Πάσχα ο Κύριος περνάει δια του θανάτου ξανά στη ζωή. σαφώς. Ήταν. α΄16) 98. και ασχολούνταν με την αλιεία. Ας δούμε τι εννοούμε μ’ αυτό : Με το παλιό Πάσχα οι Ισραηλίτες πέρασαν την Ερυθρά θάλασσα θαυματουργικά και αβλαβώς.Λεξικό 96. Αριθ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Εκεί πέφτοντας σε μελαγχολία. να μη θίξει τους Ισραηλίτες και τα παιδιά τους. πράγμα που ομολογεί και ο Απόστολος Παύλος (Γαλ. ώστε ο άγγελος που θα ερχόταν να σκοτώσει τα πρωτότοκα των Αιγυπτίων (ήταν η λεγόμενη τελευταία πληγή του Φαραώ). (Δες Ιωάν. επειδή έκρινε ότι ήταν ανάξιος να σταυρωθεί όπως ο Κύριος. ιστ΄2. ένοχος κριτής κατά τη δίκη του Κυρίου διότι : α΄ ήξερε ότι για τέτοιο • . Εορταζόταν την 15η Νισάν (Δευτ. όπως φαίνεται στο περιστατικό με το Μάλχο στη Γεθσημανή (Ιωάν. Το όνομά του στην εβραϊκή ήταν Σίμων και στα συριακά Κηφάς. ιθ΄33. πιθανώς. τον Κύριο του οποίου : « ου κατέαξαν τα σκέλη» δεν του έσπασαν τα οστά. πράγμα που ποτέ δεν γινόταν σε νεκρούς καταδίκους. Το όνομα Πέτρος δόθηκε από τον ίδιο τον Κύριο. θ΄5) και. οδηγώντας κι εμάς μαζί Του στην αιώνια ζωή.Χ. Το ότι το Πάσχα των Εβραίων ήταν τύπος της θυσίας του Ιησού φαίνεται ακόμα και σε λεπτομέρειες. Βεβαίως ήταν ο μαθητής που πρώτος τον αρνήθηκε. ώστε να καταγγελθεί στον ανώτερό του διοικητή της Συρίας απ’ αυτούς. ε΄3-10.πέρασμα) Ήταν η σπουδαιότερη γιορτή των Εβραίων (δες και λήμμα άζυμα) κατά την οποία θυμούνταν την απελευθέρωσή τους από τον αιγυπτιακό ζυγό. Α. οδηγεί τους Ισραηλίτες στη γη της επαγγελίας. Στη συνέχεια κηρύττει στην Κόρινθο (Α΄Κορ. Πιλάτος (πόντιος): Ήταν ο έκτος κατά σειράν Ρωμαίος διοικητής της Ιουδαίας τα έτη 26-36 μ. ενώ το πέρασμα (Πάσχα) της Καινής οδηγεί τους αναγεννηθέντες με το άγιο Αίμα του Κυρίου μας στην αιώνια βασιλεία των ουρανών. σε τέτοιο σημείο μάλιστα. αλλά και ο πρώτος που μετανόησε και πρώτος συγχωρήθηκε. Έγραψε δύο επιστολές την Α΄Πέτρου και τη Β΄ Πέτρου προς τους Ιουδαίους της διασποράς (Β΄ Πέτρου α΄1). κ. Έτσι λοιπόν το πέρασμα (Πάσχα) της Παλαιάς Διαθήκης. στ΄69). α΄23-31. Το ίδιο όμως συμβαίνει με το Νέο Αμνό. Λουκ. (Μάρκ. ιβ΄46). να μη σπάσουν δηλαδή τα κοκάλα του πασχάλιου αμνού. Η έδρα του ήταν η Καισάρεια. πρώτος θαυματούργησε. στην Αίγυπτο. (Μάρκ. Ήταν πολύ αυστηρός απέναντι των ντόπιων. πρώτος ομολόγησε τη Θεότητα του Δασκάλου του (Ιωάν. ιδ΄1) 97. κη΄16. όπου και καταδικάστηκε από τον Καλιγούλα σε εξορία στα βόρεια σύνορα της Αυτοκρατορίας. Αργότερα φυλακίστηκε και ομολόγησε δημόσια στο Συνέδριο τον Χριστό (Πράξ. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά και ήταν γιος του Ιωνά. δε λογάριαζε τη ζωή του. η΄14-15). Πρώτος επίσης άρχισε να κηρύττει μετά την Πεντηκοστή (Πράξ. Σύμφωνα με τον Ωριγένη και άλλους Πατέρες φυλακίστηκε στη Ρώμη γύρω στο 64 μ. Ήταν ο πιο θαρραλέος απ’ όλους τους μαθητές: Τόλμησε να προσπαθήσει να περπατήσει πάνω στη θάλασσα (Μτθ. β΄9).36 και Έξοδ. με το αίμα του οποίου είχαν σφραγίσει τα ανώφλια των θυρών τους στην Αίγυπτο. η πεθερά του μάλιστα θεραπεύτηκε απ’ τον Κύριο (Μαρκ. Ήταν έγγαμος. ιβ΄) και το δείπνο τους αποτελούνταν από πικρά χόρτα – για να θυμούνται τα πικρά χρόνια της σκλαβιάς – και ψητό αρνί.

η΄912 και Ωσηέ β΄11). ιθ΄2. Όσοι φορούσαν πορφύρα ονομαζόταν πορφυροσχήμονες. βασιλικό. να καλούνται επίσκοποι.12. μέχρι γελοιότητος.20. Migne 20} (Mαρκ. Η πορφύρα αναφέρεται και στην Π. Βέλλα διαφέρει απ’ την προηγούμενη : «Το όνομα των Σαδδουκαίων προέρχεται εκ του εβραϊκού τσαδίκ (δίκαιος)…οι Σαδδου-καίοι…απεκάλεσαν εαυτούς Σαδδουκαίους. ο Πιλάτος αναφέρεταθ και σ’ όλους τους άλλους Ευαγγελιστές (Μτθ. την Κυριακή δηλαδή. » Β. αι.17. ιστ΄19. Α. ι΄9. α΄21) 102. Στην Παλαιά Διαθήκη οι πρεσβύτεροι ήταν κάτι σαν αρχηγοί των δώδεκα φυλών του Ισραήλ (Έξοδος δ΄29-31). σελ. οι σεβάσμιοι.9. χαράς. η΄26. τον τότε πρόεδρο του Συνεδρίου (Ι.Κ. Διαθήκη ενδεικτικά: Έξοδ. (Α΄ Μακκ.Χ. ζ΄33) Αργότερα . (Μάρκ. ουκ εις μακρόν αυτόν μετελθούσης.λ. Σάββατο : Προέρχεται απ’ το εβραϊκό όνομα του Κυρίου Σαβαώθ. τιμούμε την πρώτη ημέρα. ιε΄1) 99. Από αρχαιοτάτων χρόνων η Κυριακή τηρείται σαν μέρα ανάπαυσης. Παροιμ. κη΄9-10. γ΄ δεν είχε το θάρρος να τον αφήσει ελεύθερο για να μην έρθει σε αντιπαράθεση με τη θρησκευτική και νομικη εξουσία των Ιουδαίων και δ΄ αδιαφόρησε για την αδικία « νίπτοντας τας χείρας του». υπό την επίδραση προφανώς των Ελλήνων οπαδών του Επίκουρου. β΄2-3). Όμως οι οπαδοί του. Και στον Κύριο φόρεσαν τέτοιο ένδυμα με σκοπό να τον εμπαίξουν (Λουκ. της Θείας ως έοικε δίκης. Έξοδος κε΄4. άτομα. Ιερ. Κριτ. Σαδδουκαίοι : Ήταν σημαντικά και πλούσια.). Αυτός δίδασκε ότι έπρεπε να λατρεύουν το Θεό με αυταπάρνηση. ενώ δεν πίστευαν σε αθανασία ψυχής και φυσικά στην ανάσταση νεκρών. κζ΄ 2. ε΄7. ένδυμα πορφυρού (σκουροκόκκινου) χρώματος. μετά την αιχμαλωσία στην Αίγυπτο. αντί της έβδομης μέρας του Σαββάτου. λα΄22. όπως στην Έφεσο για παράδειγμα (δες Πράξεις κ΄17 και κ΄28). {Η άποψη του Β. συνήθως. Όταν οι Ιουδαίοι. γιατί είναι η Αναστάσιμη Ημέρα και η Ημέρα της καθόδου του Αγίου Πνεύματος. Λουκ. κ. παραδόσεις : απαγορεύονταν ο περίπατος στην εξοχή(!) ή το ανέβασμα στα δέντρα (!) ή η μεταφορά κάποιου αντικειμένου. Εσθήρ η΄15. Αριθμ. εγκαταστάθηκαν στην Παλαιστίνη κάθε πόλη είχε ένα άτυπο συμβούλιο πρεσβυτέρων (Κριτ.). βλέπουμε κάποιους απ’ τους πρεσβυτέρους που πίστεψαν τον Κύριο. Διαθήκη η ευλογημένη απ’ το Θεό μέρα αναπαύσεως : « Ευλόγησε την ημέραν την εβδόμην και ηγίασεν αυτήν» (Γεν.} Επειδή ακριβώς έρχονταν σε σύγκρουση με τις επικρατούσες παραδόσεις. γι’ αυτό και μ’ αυτό τον τρόπο βαμμένα ρούχα φορούσαν οι αρχιερείς (το εφόδ) και οι βασιλιάδες. «Εβραϊκή αρχαιολογία» εκδ. ιη΄31. Ήταν πανάκριβη η παραγωγή αυτού του χρώματος. 238.13. Πρεσβύτεροι : Έτσι λέγονται οι προχωρημένοι στην ηλικία. Ιεζ. Αποστολική Διακονία. που είχαν σπουδαίες θέσεις στην ιουδαϊκή κοινωνία.24. Δυστυχώς στα κατοπινά μεταιχμαλωσιακά χρόνια και με την επίδραση της «ζύμης» των Φαρισαίων. το δε χρώμα πήρε το όνομά του από ένα οστρακοειδές με το ίδιο όνομα (πορφύρα).13. Έσδ.15). χωρίς να αποβλέπουν σε ανταμοιβή ή πιθανή τιμωρία. ζ΄13) 101. γ΄14. κατέχει λόγος περιπεσείν συμφοραίς τον Πιλάτον. ως εξ ανάγκης φονευτήν εαυτού και τιμωρόν αυτόχειρα γενέσθαι.22.τ. Έτσι αρνούνταν την ύπαρξη αγγέλων και πνευμάτων.). δηλαδή δικαίους. Αναφέρεται σαν ιερή μέρα κατά την οποίαν σταματούσε κάθε σωματική εργασία αλλά «…την πνευματικήν εργασίαν πολλαπλασίονα (πολύ περισσότερη) επετέλουν.α. (Μάρκ. Πορφύρα : Το επίσημο. Οι κυριότεροι απ’ αυτούς αποτελούσαν το συνέδριο των εβδομήκοντα – κάτι δηλαδή σαν τη βουλή.» (Σουίδας) Σχετικά χωρία στην Π. λατρείας και αγαθοεργίας. κ΄10. Ιωάν. α΄1.24 και Ιωάν. η΄14. Β. ι΄14). μιας και οι Σαδδουκαίοι ήταν πάντα μια μικρή . Διαθήκη (Ησαΐας α΄ 18. αλλά και αλλού στην Καινή Διαθήκη όπως στο Φιλιπ.Λεξικό «αδίκημα» δεν δικαιολογόύνταν θανατική ποινή. Ονομάστηκαν έτσι από τον Σαδώκ (3 ος π.5). κ. οι λεγόμενοι Σαδδουκαίοι.» {Ευσ. Για το τέλος του Πιλάτου αναφέρεται: «Τοσαύταις. κγ΄15. β΄ γνώριζε πολύ καλά ότι ο Ιησούς ήταν αθώος. Β΄ Παραλ. Δαν. παρεμβλήθηκαν στη διδασκαλία περί Σαββάτου μερικές ακραίες. Τέτοια υποστήριζαν οι Φαρισαίοι στα χρόνια του Ιησού! Εμείς οι Χριστιανοί. ιε΄17) 100. να διπλασιάζουν τις θυσίες και να γίνονται ιερές διδασκαλίες (δες Νεεμ. Αργότερα οι Ιουδαίοι συνήθισαν τα Σάββατα να κάνουν όλες τις θρησκευτικές τους εκδηλώσεις. μετά την ίδρυση της Χριστιανικής Εκκλησίας. κγ΄ 7. β΄ εκδ.38 και ιθ΄4-6. Λευιτ.(Μάρκ. ιθ΄3. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . διέστρεψαν σημαντικά αυτή τη διδασκαλία.149 Κων. Ήταν κατά την Π. Ονομάστηκε φυσικά έτσι απ’ το χρώμα του. οι γέροντες.

Τελώνης ήταν ο Ματθαίος. δ΄26) και μάλιστα οι ντόπιοι τον άκουσαν με προθυμία. όπως κι οι περισσότεροι. Λουκ. απομακρύνθηκαν απ’ τον Κύριο κατηγορώντας Τον και περιφρονώντας Τον. Πράξ. Κανανίτης δε σημαίνει «από την Κανά» αλλά «ζηλωτής» στη Χαλδαϊκή γλώσσα. λίγο νοτιότερα απ’ τη σημερινή Βηρυττό του Λιβάνου. γύρω στο 600 π. στ΄3) 106. δ΄20) και τέλος αυτοί που συγκέντρωναν και μοίραζαν τις προσφορές. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . με σκοπό να τους οδηγήσει στη μετάνοια. (Κάτι δηλαδή σαν την προείσπραξη των δημοσίων εσόδων που ακούγεται στις μέρες μας και που εφαρμόζεται σε αρκετές χώρες. οι Ισραηλίτες. . Λουκ. τελώνης και ο Ζακχαίος. ιε΄40) 104. ιη΄10-14). αλλά αργότερα. κζ΄56). να καταντήσει η λέξη τελώνης ταυτόσημη με τη λέξη κλέφτης ή ληστής. Συναγωγή : (προέρχεται από το ρήμα συνάγω) Σημαίνει συνάθροιση ή ο τόπος της συνάθροισης. ( Μάρκ. στα χρόνια του Κυρίου. Α. συνήθως τρεις φορές την εβδομάδα. Ιωάν.Λεξικό μειοψηφία. Σαλώμη: Εδώ φυσικά δεν πρόκειται για την κόρη της Ηρωδιάδας. Ένας από τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου. Ο Κύριος επισκέφθηκε την Σιδώνα (Μτθ. κστ΄23. χαρακτηρίζονται «αίρεση» και «τάγμα» απ’ τον ιστορικό της εποχής Ιώσηπο (Ιωσ. ια΄8). τελώνης και το κεντρικό πρόβατο της παραβολής «του τελώνη και του Φαρισαίου». (Μάρκ. Αυτοί λοιπόν οι τελώνες ήταν συχνά άδικοι καταπιεστές του λαού. γ΄1) 111. κα΄31. οι σύνεδροι του Συνεδρίου (Μτθ. μερικά απ’ τα οποία ήταν υψηλότερα. όμως φαίνεται πως δεν είχε κατανοήσει την αποστολή του Μεσσία. ιε΄23) 109. 108. νομίζοντας κι αυτή. ιθ΄2) . ο υπηρέτης που ήταν και διδάσκαλος των παιδιών (Λουκ. ότι ο Ιησούς θα ήταν ο ελευθερωτής των Ιουδαίων από το ρωμαϊκό ζυγό.Παρ’ όλα αυτά πολλοί τελώνες μετανόησαν. Τρυβλίον :Πιάτο πήλινο ή φαρδύ ποτήρι (κούπα). να επιτρέψει να καθίσουν δίπλα Του τα δυο παιδιά της. απ΄ το λαό. ιβ΄18) 103. Τελώνες : Έτσι ονομαζόταν αυτοί που αγόραζαν τους φόρους από την κυβέρνηση και στη συνέχεια τους εισέπρατταν. κ. 2ο 8. ( Μάρκος γ΄18) 107. » (Μτθ. αλλά για τη σύζυγο του Ζεβεδαίου και μητέρα των Αποστόλων Ιωάννου και Ιακώβου. ι΄15. δηλαδή να πάρουν αξιώματα. Όμως αυτό επέσυρε τις κατηγορίες των Φαρισαίων και άλλων που νόμιζαν «ευσεβείς είναι». Σίμων ο Κανανίτης :(ή ζηλωτής). (Μάρκ. Αδελφός του Ιακώβου και του Ιούδα των Αδελφοθέων. Σίμων : Ένας εκ των λεγομένων αδελφών του Ιησού. έρχονταν σε αντίθεση με τους Φαρισαίους. Σιδώνα: Αρχαία πρωτεύουσα των Φοινίκων. ιστ΄2). διότι ο καθ’ αυτό Ναός ήταν μακριά τους. οι λεγόμενες «πρωτοκαθεδρίες». ι΄3) και ο Λουκάς (Λουκ. αφού ζητούσαν φορτικά ακόμα και διπλούς φόρους με αποτέλεσμα . Αυτή ακολουθούσε τον Κύριο και τον υπηρετούσε (Μτθ. Συνήθως όλες οι πόλεις της Παλαιστίνης είχαν τουλάχιστον μια συναγωγή.150 Κων. ζ΄34. Οι σπουδαιότεροι άρχοντες των συναγωγών ήταν ο αρχισυνάγωγος (Μαρκ. ε΄ 35. (Μάρκ.) Σε τέτοιους τελώνες αναφέρεται ο Ματθαίος (Μτθ. με το αζημίωτο. Σπείρα : Η ομάδα ρωμαίων στρατιωτικών αποτελούμενη συνήθως από δύο εκατονταρχίες. ι΄17. Ο Κύριος τους απαντούσε: «Οι τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού. (Μάρκ.α. ενώ αντίθετα οι «δίκαιοι Φαρισαίοι και λοιποί. όπου υπήρχαν Εβραίοι της διασποράς. Έτσι ζητάει τη χάρη από τον Κύριο. (Μτθ. στα Ιεροσόλυμα. εγγονό του Νώε (Γεν. ιε΄16) 110. Ονομάστηκε έτσι από τον Χαναάν. Τιβεριάδα : Δες λήμμα «Γαλιλαίας θάλασσα ή λίμνη». Αυτές ιδρύθηκαν μετά τη βαβυλώνια αιχμαλωσία. πράγμα που το πέτυχε. Σμύρνα: Χρησιμοποιούνταν σαν αναισθητικό και παυσίπονο (Μάρκ. (Νεεμ. δημιουργούνταν κι εκεί συναγωγές (Πράξ. θ΄2). Σίμων ή Πέτρος : Δες λήμμα «Πέτρος». 14). (Μάρκ. {Δες σχετικά λήμματα} (Μάρκ. Στα κατοπινά χρόνια οι συναγωγές έμοιαζαν με ναούς. η΄1-8). να συμμαχήσουν» εναντίον του Κυρίου.Χ. όπου και συγκεντρώνονταν. για συμπροσευχή και θρησκευτική διδασκαλία. Ιουδαϊκός πολ. 113. (Μάρκ. α΄13). πράγμα που βέβαια δεν εμπόδισε και τους δύο. Ο Χριστός πήγαινε συχνά σε τέτοιους. έχοντας ιερό στο κέντρο και γύρω του καθίσματα. Έχοντας λοιπόν τέτοιες πεποιθήσεις. κ΄20-23) όταν θα βασιλέψει. γ΄8) 105. Αναφέρεται και στο Μτθ. ιε΄21. β΄15) 112. Α΄ Παρ.

στ΄14). προς «το θεαθήναι τοις ανθρώποις » (Μτθ.Χ. ότι στα όρια της Τύρου έφθασε ο Ιησούς (Μτθ. Αναφέρεται σαν πέμπτος των Αποστόλων (Μτθ.Χ. λβ΄30). είκοσι μίλια νότια της Σιδώνας. γ΄5). περίμεναν δε το Μεσσία ως ελευθερωτή του Ισραήλ. Όμως. ο Γαμαλιήλ. Τέλος τον 4 ο μ. Ωσηέ θ΄13). ε΄16. ιθ΄29. γιατί ήταν μακριά απ’ το πνεύμα της θρησκείας και εγκλωβισμένοι σε εξωτερικές. ιβ΄35. (Μάρκ. η Τύρος ήταν ενωμένη πολιτικά με τη Σιδώνα(Ιησ. πολ.) Κτίστηκε γύρω στο 2800 π. Εξαιρέσεις μεταξύ των Φαρισαίων. (Μάρκ. α΄42). Σε αντίθεση με τους Σαδδουκαίους πίστευαν στην αφθαρσία της ψυχής και στην ανάσταση των νεκρών (Ιωσ. δ΄42) (Μάρκ. τη ναυτιλία και τις τέχνες. γίνεται έδρα επισκόπου. Γι αυτό κι ο Κύριος συμβουλεύει : « Οράτε και προσέχετε από της ζύμης των Φαρισαίων και Σαδδουκαίων. γ΄18) 117. Ιωάν. β΄18) 116. διαδόθηκε η ειδωλολατρία και στους Ιουδαίους. όπως μας αναφέρει ο Ηρόδοτος. κγ΄3). (Μάλιστα οι Τύριοι μηχανικοί κάτω απ’ την καθοδήγηση του Χειράμ. κε΄22. διαθήκη αναφέρεται (και) απ’ το Ματθαίο. α΄43-48. Αν τους δούμε από εθνική ισραηλιτική πλευρά. ιστ΄6). Τόνιζαν με κάθε τρόπο την καταγωγή τους από τον Αβραάμ και. Πρόδρομοί τους ήταν οι Hasidim (σημαίνει ευσεβείς. όλη αυτή η κοσμοθεωρία τους ήταν ανούσια.Χ. Στην Καινή διαθήκη «χρισμένος» Μεσσίας-Σωτήρας είναι ο Ιησούς Χριστός. ια΄ 21-22). σελ. κα΄3-4). απ’ τους Μουσουλμάνους. Στην Αγία Γραφή αναφέρεται ότι στην εποχή του Ιησού του Ναυή (γύρω στο 1440 π. οι οποίοι αναφέρονται στην Π. δ΄3. Η παλιά ένδοξη πόλη της Τύρου καταστράφηκε εκ θεμελίων το 1291 μ. Μετά την επανάσταση των Μακκαβαίων (Α΄ Μακκ. ε. Ν. όσιοι {Β. Φίλιππος :Ο Απόστολος μαθητής του Κυρίου καταγόταν από τη Βηθσαϊδά και ήταν πρώτα μαθητής του Ιωάννη του Προδρόμου. μεταφράστηκαν στην Αραμαϊκή γλώσσα ως «Perusin» και στην Ελληνική γλώσσα «Φαρισαίοι». ι΄3.» (Μτθ. 2ο. Σύμφωνα με την Εκκλησιαστική Παράδοση κήρυξε στη Φρυγία και πέθανε στην Ιεράπολη της Συρίας. τυπολατρική και υποκριτική. κγ΄5). κγ΄. Διαθήκη (μετάφραση των εβδομήκοντα) ως Ασιδαίοι. απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα. αιώνα.). Ιεζ.Β. ο Απόστολος Παύλος. Ήταν άνθρωποι προσκολλημένοι στο Μωσαϊκό Νόμο που προσπαθούσαν να διαφυλάξουν με προσοχή και καθημερινή φροντίδα την σχετική παράδοση. Φίλιππος ο Ηρώδης. β΄42. δηλαδή αυτός που έχει χρισθεί με λάδι (Λευιτ. Λόγω των καλών σχέσεων Τύρου και Ισραήλ. ενώ αργότερα ο Απόστολος Παύλος έμεινε σ’ αυτή μια εβδομάδα (Πράξ.α. ιδ΄61) .Χ. εκτός των άλλων. ξερή. οι Φαρισαίοι συνέβαλαν αποφασιστικά στη διάσωση της εθνικής συνείδησης των Εβραίων της εποχής εκείνης. αυτοαποκαλούνταν « Εβραίοι εξ Εβραίων» (Φιλιπ. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . έκτισαν τον φημισμένο Ναό του Σολομώντα. Α. στα επόμενα χρόνια. ιστ΄6). Χριστός : (Ο Ιησούς) Η λέξη προέρχεται από το ρήμα «χρίω» και σημαίνει «κεχρισμένος». Στην Κ. σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλο . είναι να διώξουν κάθε ξένο στοιχείο από τη διδασκαλία των πρεσβυτέρων και να μείνει μόνο η ορθόδοξη ιουδαϊκή παράδοση. (Μάρκ.: Ήταν αδελφός του Ηρώδη του Τετράρχη και γιος του Ηρώδη του Μεγάλου και ο πρώτος σύζυγος της Ηρωδιάδας.» (Ιωάν.δυνάμεθα να είπωμεν ότι προσέφερον αρνητικήν υπηρεσίαν εις την θρησκείαν » (Β. ( Μάρκ. Από αρχαιοτάτων χρόνων η πόλη αυτή ανέπτυξε το εμπόριο. 237). Ιεζ.}). Α΄ Βασ. όπως ο Νικόδημος. και αλλού: «Ο Σωτήρ του κόσμου ο Χριστός. στ΄17) 118. Φαρισαίοι :Εβραϊκή ομάδα (αίρεση) της ανώτερης εβραϊκής τάξης. Ιερ. Ιουδ. κστ΄2-15. 8. δυστυχώς.151 Κων. Όπως λέει ο Ιωάννης: «… Μεσσίαν ο εστί μεθερμηνευόμενον ο Χριστός» (Ιωάν. Από εκείνη την εποχή και πέρα .Β.» (Μτθ.γιατί «λέγουσι γαρ και ου ποιούσιν.14). ο ίδιος μάλιστα ο Κύριος υπήρξε πολύ αυστηρός μαζί τους. τυπικές διατάξεις. Λουκ. σκοπός των Φαρισαίων. γ΄8) 115. στο σημερινό Λίβανο.Λεξικό ιδ΄20) 114. ιδ΄6). ακριβώς όπως προφήτευσαν οι προφήτες (Ησ. Τύρος: Η σπουδαιότερη πόλη της αρχαίας Φοινίκης. Αργότερα τιμωρήθηκαν από τους Ασσύριους και τους Βαβυλώνιους. Γενικά «…. Β΄ Μακκ.

26. 36. 45. 23. 18-22 στ. 1-20 Στ21σ στ. 41. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . 4. 38. 14-29 στ. 20. 26-29 στ. 28-30 στ. 32. 1-9 στ. 35-39 σ. 21. 47. 5.152 Κων. Α. 20-27 στ. 31-35 στ. 9. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και η διδασκαλία του α΄ Η βάπτιση του Κυρίου Οι πειρασμοί του Ιησού Ο Ιησούς προς τον κόσμο και οι πρώτοι μαθητές Θεραπεία του δαιμονισμένου της Καπερναούμ Η θεραπεία της πεθεράς του Πέτρου Άλλες θεραπείες του Κυρίου στην Καπερναούμ Η προσευχή του Κυρίου και η αναχώρησή του Η θεραπεία του λεπρού β΄ Η θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ Η εκλογή του Ματθαίου ως μαθητή του Κυρίου Η νηστεία Η αργία του Σαββάτου Η θεραπεία του ανθρώπου με το ξηρό χέρι γ΄ Άλλες θεραπείες κοντά στη λίμνη Γεννησαρέτ Η εκλογή των δώδεκα Αποστόλων Βολές κατά του Ιησού για συνέργια σατανική Η βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος Οι πραγματικοί «συγγενείς» του Κυρίου Η παραβολή του σπορέως δ΄ Το λυχνάρι και το δίδαγμά του Η παραβολή του φυτρώματος του σπόρου Η παραβολή του κόκκου του σιναπιού Ο Ιησούς ηρεμεί τη θάλασσα Η θεραπεία του δαιμονιζόμενου των Γεργεσηνών ε΄ Η ανάσταση της κόρης του Ιάειρου Η θεραπεία της αιμορροούσης (γυναίκας με αιμορραγία) Δυσπιστία στη Ναζαρέτ κατά του Ιησού στ΄ Η αποστολή των δώδεκα μαθητών στον κόσμο Η αποκεφάλιση του Ιωάννου του Βαπτιστή Επιστροφή των δώδεκα μαθητών Ο χορτασμός των πέντε χιλιάδων Ο Ιησούς περπατά πάνω στη θάλασσα Διάφορα θαύματα του Κυρίου στη Γεννησαρέτ Η υποκριτική τυπολατρία των Φαρισαίων και η απάντηση του Κυρίου ζ΄ Το κήρυγμα του Κυρίου περί της πραγματικής ακαθαρσίας Θεραπεία της κόρης μιας Εθνικής (ειδωλολάτρισσας Χαναναίας) Θεραπεία κωφαλάλου Πολλαπλασιασμός των επτά άρτων και χορτασμός των 4.9-11 σ. 44. 34-38 στ. 16. 30. 30-33 στ. 34. 2. 35-44 στ.000 η΄ Η «ζύμη» των Φαρισαίων και η πνευματική τύφλωση των μαθητών του Κυρίου Η θεραπεία του τυφλού της Βηθσαΐδά Η ομολογία του Πέτρου περί Χριστού Ο Κύριος προλέγει το Πάθος και την Ανάστασή Του Η αυταπάρνηση. 30-34 στ. 1-6 στ.1 στ. 32-34 σ. 7-12 στ.2-13 στ. 31-37 στ. 53-56 στ. 13-17 στ. 7. 27-29 στ. 21-23. 23-28 στ. 25. 3. 24-34 στ. 24-30 στ. Περιεχόμενα του κατά Μάρκον Ευαγγελίου 1. 1-12 στ.7-13 στ. 27. 10-21 στ. 13. 12. 21-25 στ. 8. 17. 10. 12-13 σ. 6. 1-8 σ. 14-23 στ. 22. 14-29 . 35. 40. 29-31 σ. 31. 21-28 σ. 35-41 στ. 1-6 στ. 37. 18. 46. 13-19 στ. 42. 15. ο προσωπικός σταυρός των μαθητών και η σωτηρία της ψυχής των πιστών Η ίδρυση της εκκλησίας ως βασιλείας του Θεού στη γη θ΄ Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος Θεραπεία δαιμονισμένου (σεληνιασμένου) νέου σ. 14.1-13 στ. 29. 22-26 στ. 28. 30-34 στ. 33. 11. 19. 45-52 στ. 24. 40-45 στ. 43.Λεξικό 10. 14-20 σ. 39. 1-20 στ.35-43 στ.

55. 81. 57. 32-42 στ. 70. 1-12 στ. 46-52 στ.20-32 στ.Λεξικό 48. 15-18 στ. 87. 1-15 στ. 9-11 στ. 53. 13-17 στ. 1-23 στ. «Φιλοδοξίες» μαθητών και μάθημα ταπεινώσεως Να μη σκανδαλίζουμε Ο Κύριος ομιλεί περί γάμου και διαζυγίου ι΄ Ο Κύριος ευλογεί τα παιδιά Ο πλούσιος νέος και το εμπόδιο του πλούτου Ο Κύριος προλέγει για τρίτη φορά το Πάθος και την Ανάστασή Του Ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης ζητούν πρωτεία Ο Κύριος ομιλεί για την ταπείνωση και τη διακονία Θεραπεία του τυφλού της Ιεριχούς (Βαρτιμαίου) Η θριαμβευτική είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα ια΄ Η ξεραμένη συκιά Ο Κύριος διώχνει τους εμπόρους απ’ το Ναό Η δύναμη της πίστης Ερωτήσεις των Ιουδαίων για την εξουσία του Κυρίου Η παραβολή των κακών γεωργών του αμπελώνα ιβ΄ Ο φόρος του Καίσαρα και ο Θεός Απάντηση στους Σαδδουκαίους για την ανάσταση Η εντολή της αγάπης Ο Χριστός ο Υιός του Δαβίδ είναι Θεός «Μακριά από τους Γραμματείς» Το δίλεπτο της χήρας Προφητεία του Κυρίου για την καταστροφή των Ιεροσολύμων ιγ΄ Η δευτέρα παρουσία του Κυρίου Η συνομωσία κατά του Ιησού ιδ΄ Το μύρο της Βηθανίας Η προδοσία του Ιούδα Ο μυστικός δείπνος Η προτύπωση της Θείας Ευχαριστίας Ο Ιησούς προλέγει την άρνηση των μαθητών Ο Ιησούς στη Γεθσημανή Η εκτέλεση της προδοσίας του Ιούδα Η σύλληψη του Ιησού Ο Ιησούς «δικάζεται» από τους αρχιερείς Η άρνηση του Πέτρου Ο Κύριος μπροστά στον Πιλάτο ιε΄ Οι Ρωμαίοι στρατιώτες εμπαίζουν και βασανίζουν τον Κύριο Η σταύρωση του Κυρίου Ο θάνατος του Κυρίου Η μαρτυρία του εκατόνταρχου Οι γυναίκες κοντά στο Σταυρό Η ταφή του Κυρίου Οι μυροφόρες γυναίκες στον Τάφο του Κυρίου ιστ΄ Το αναστάσιμο μήνυμα του αγγέλου Η Μαρία Μαγδαληνή μεταδίδει το μήνυμα στους μαθητές Εμφανίσεις του αναστάντος Χριστού στους μαθητές Τελευταίες εντολές του Κυρίου στους μαθητές Η Ανάληψη του Κυρίου στ. 24-37 στ. 66-72 στ. 82. 83. 95. 12-14 στ. 60. 43-46 στ. 38-50 στ.153 Κων. 19-20 10. 85. 32-34 στ. 68. 90. 92. 73. 91. 84.35-37 στ. 39 στ. 52. 22-26 στ. 1-11 στ. 59. 71. 42-45 στ. 72. 76. 3-9 στ. Α. 93. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις .12-14. 38-40 στ. 28-34 στ. 88. 22-25 στ-26-31 στ. 17-31 στ. 15-18 στ. 33-37 στ.53-65 στ. 62. 5-8 στ. 1-12 στ. 75. 77. 65. 58. 1-2 στ. 74. 86. 69. 67. 30-32 στ. 94. 27-33 στ. 56. Βιβλιογραφία . 54.42-47 στ.33-38 στ. 50. 64. 35-41 στ. 13-16 στ.19-21 στ. 89. 79. 61. 80. 18-27 στ. 40-41 στ. Ο Κύριος προλέγει για δεύτερη φορά το Πάθος και την Ανάστασή του. 10-11 στ. 51. 78. 1-4 στ. 49. 63. 16-19 στ. 41-44 στ. 12-21 στ. 47-52 στ. 66.

Αντωνιάδου. 5..«Σωτήρ» 35η έκδοση 1993 6. 3. «Ταμείον Καινής Διαθήκης» Erasmus Schmidt «Αστήρ» 1990 11. Θ.154 Κων. Α. Κονιδάρη «Αποστολική Διακονία» 3η έκδοση 1992 9. Καραβιδόπουλου «Πουρνάρα» 1983 18.Ιωάννου Χρυσοστόμου Migne 55-57 . Κωνσταντίνου «Γρηγόρη» 1973 12. .Ωριγένους Migne 11-14 «Η Αγία Γραφή» (Ο΄) Εκδόσεις «Ζωή» 12η έκδοση 1991 «Η Καινή Διαθήκη μετά συντόμου ερμηνείας » Π. 4. «Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη» Ι.22. «Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας» 12 τόμοι 6η έκδοση 2000 Αθήνα 14.Λεξικό 1. Οικονόμου Το Κατά Μαρκον Ευαγγέλιον Υπόμνημα – σημειωσεις . Βέλα. «Οι βίοι των Αγίων» Μ. «Εγκυκλοπαιδικό λεξικό της Α. «Novum Testamentum Graece» Nestle – Aland Έκδοση 1979 Deutche Bibelstiftung 10. Κολιτσάρα «Ζωή» 17 η έκδοση 1992 7. Γαλανού αποστολική Διακονία 4 τόμοι γ΄ έκδοση 1998 15. Γραφής» Ι. Βασιλειάδη «Σωτήρ» 1996 16. «Η Καινή Διαθήκη» Ε.«Η Καινή Διαθήκη – κείμενο . Α. Τρεμπέλας «Σωτήρ» 3η έκδοση 1983 8. Βέλα «Αποστολική Διακονία» β΄ έκδοση 1984 17. «Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσης» Ι. 2.Ν.24 . . Αλιβιζάτου. «Εβραϊκή Αρχαιολογία» Β. Σταματάκου «Φοίνιξ» 1972 . Γ. «Λεξικόν των Γραφών» Γ.ερμηνευτική απόδοση » Ι. «Βιβλιοθήκη Ελλήνων Πατέρων και Εκκλησιαστικών Συγγραφέων » ΒΕΠΕΣ τόμοι 1-4 Αποστολική Διακονία 1955 19.Ευσέβιος Καισαρείας Migne 20. Ε. Κολιτσάρα «Ζωή» 1975 13. Ν. «Υπόμνημα εις το κατά Μάρκον ευαγγέλιον» Π. Θ. Τρεμπέλας . «Αρχαιολογία και Αγία Γραφή» Ν.