ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

Αντιμετώπιση ενός αιρετικού
Με πολλή ευχαρίστηση αναλαμβάνω να σας απαντήσω, ή σωστότερα, να συζητήσω μαζί σας τα όσα αναφέρετε στην αξιόλογη επιστολή σας. Κι εγώ, πριν μου γράψετε, κάτι είχα ακούσει, αλλά δεν είχα δώσει ανάλογη προσοχή. Τώρα όμως βλέπω ότι στην περιοχή σας αρχίζει ν' ανάβει μια πυρκαγιά και γι' αυτό σπεύδω να σας απαντήσω ότι ο Θεός με φωτίσει.

φαίνεται ευγενής και περιέρχεται τα σπίτια όχι μόνο των πλουσίων, αλλά και των φτωχών, διαβάζει το Ευαγγέλιο, το ερμηνεύει, διδάσκει την πίστη στον Χριστό και παρακινεί στην μετάνοια. Κοντά μου κατοικεί ένας φτωχός βιβλιοδέτης. Στο σπίτι του έρχεται αυτός ο κήρυκας και συγκεντρώνει αρκετό κόσμο. Πήγα κι εγώ δύο φορές εκεί. Ακούγεται μάλιστα ότι και σε άλλα μέρη κηρύττει και συγκεντρώνει πολύ κόσμο».

Α. Γράφεται «Μας εμφανίσθηκε κάποιος κήρυκας της πίστεως που

Ας σταματήσουμε το γράμμα σας στο σημείο αυτό. Καθαρά φαίνεται εδώ ότι ο νέος αυτός κήρυκας της πίστεως, δεν είναι κήρυκας της Εκκλησίας. Πως διδάσκει την πίστη στον Χριστό χωρίς να έχει αναγνωρισθεί σαν ιεροκήρυκας από την Εκκλησία; Αυτό είναι γεγονός πρωτάκουστο! Έπρεπε να συλλογισθείτε ότι κάτι ύποπτο συμβαίνει εδώ και να τηρήσετε τον εαυτό σας σε επιφυλακή. Συμπεριφερθήκατε έτσι; Δούλεψε καθόλου η κρίσης σας ερευνώντας, εάν είναι σωστά αυτά που ακούτε, ή εάν οδηγούν σε καλό; Να τι έπρεπε εξ αρχής να κάνετε. Λέτε στην συνέχεια ότι διδάσκει πίστη στον Χριστό και ομιλεί διαρκώς από τα Ευαγγέλια. Αυτό ακριβώς θα έπρεπε να σας κάνη πιο προσεκτικό. Γιατί σας διδάσκει πίστη στον Χριστό; Μήπως είσθε τάταρος ή μογγόλος; Εσείς από παιδί πιστεύετε στον Χριστό και ζείτε μέσα στους κόλπους της αγίας Ορθόδοξου Εκκλησίας κατά το παράδειγμα όλων των αγίων, που δοξάστηκαν από τον Θεό. Όταν λοιπόν άρχισε να διδάσκει περί πίστεως στον Χριστό σε σας που ήδη πιστεύετε, θα έπρεπε να σκεφθείτε ότι η δική του πίστης πιθανόν να είναι διαφορετική από την δική σας, την πίστη δηλαδή της Εκκλησίας μας. Όταν άρχισε να σας προτρέπει να πιστεύετε στον Χριστό, έπρεπε να τον ρωτούσατε Γιατί μας το λες αυτό; Μήπως είμαστε αβάπτιστοι; Και όμως κανένας σας δεν διαμαρτυρήθηκε. Λέγοντας σας να πιστεύετε στον Χριστό, σας θεώρησε απίστους. Και σεις το ακούσατε με απάθεια, σαν να ήσασταν πραγματικά άπιστοι. Εάν κηρύττει διαφορετική πίστη και σεις συνεχίζετε να τον ακούτε, τότε μαζί μ' αυτόν μειώνετε την προηγούμενη πίστη σας, κατακρίνετε την αγία μας Εκκλησία και όλους όσους σώθηκαν και σώζονται στους κόλπους της. Αυτό είναι το δεύτερο λάθος σας, μεγαλύτερο από το πρώτο! Ενώ ζούσατε ήσυχα και ειρηνικά και φροντίζατε για την σωτηρία σας, έρχεται κάποιος και αρχίζει να σας κηρύττει: -Γνωρίζετε κάτι; Ο Χριστός πέθανε για την σωτηρία μας. Να πιστεύετε σ' Αυτόν, να μετανοείτε και έτσι θα σωθείτε. Και σεις σαν ν' ακούτε κάτι το πρωτάκουστο και ασυνήθιστο, προσκολλάστε σ' αυτόν, έτοιμος ν' αφήσετε την Εκκλησία σας, τους ποιμένες σας και όλα όσα προηγουμένως τιμούσατε σαν μέσα αγιασμού. Πολύ περίεργο αυτό! Μήπως δεν βαπτισθήκατε και δεν αγωνιζόσασταν για την

σωτηρία σας εν ονόματι του Ιησού Χριστού; Μήπως δεν παίρνατε άφεση αμαρτιών με το μυστήριο της εξομολογήσεως; Μήπως δεν κοινωνούσατε το άχραντο Σώμα και το τίμιο Αίμα του Κυρίου; Μήπως στον Χριστό δεν καταφεύγατε με τις προσευχές σας και σ' Αυτόν και μόνο δεν στηρίζατε την ελπίδα της σωτηρίας σας; Λοιπόν τι το ιδιαίτερο, τι το νέο, που να μην το έχετε στον νου και στην καρδιά σας, σας αναγγέλλει αυτός ο άγνωστος ξένος; Σας λέει: «Ο Χριστός σταυρώθηκε για σας. Πρέπει να πιστεύετε σ' Αυτόν για να σωθείτε». Μήπως αυτό δεν ομολογείτε κάθε μέρα στο σύμβολο της πίστεως; «Πιστεύω... και εις ένα Κύριον, Ιησού Χριστόν... τον δι' ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρία κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της παρθένου και ενανθρωπήσαντα. Σταυρωθέντα τε υπέρ ημών...». Το ίδιο ομολογείτε ψάλλοντας στην εκκλησία: «Ο μονογενής Υιός... σταυρωθείς τε, Χριστέ ο θεός... σώσον ημάς», ή: «Δεύτε προσκυνήσωμεν και προσπέσωμεν Χριστώ τω βασιλεί και Θεώ ημών», ή: «Σώσον ημάς, Υιέ θεού...», ή: «Φως ιλαρόν αγίας δόξης... Υιέ θεού, ζωήν ο διδούς...», ή: «Νυν απολύοις... ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου...». Η θ. Λειτουργία ολόκληρη, τι άλλο είναι παρά μια ανάμνησης η επανάληψης με την αναίμακτη θυσία, της αιματηρής θυσίας που έγινε στον Γολγοθά για την σωτηρία μας; Εάν συμφωνείτε μ' αυτά, τότε τι το νέο ακούτε από τα χείλη του ξένου και είσθε έτοιμος ν' αφήσετε όλα τα προηγούμενα και ν' ακολουθήσετε τα ίχνη του, χωρίς καλά-καλά να ξέρετε που θα σας οδήγηση, γνωρίζοντας ωστόσο ασφαλώς ότι ο δρόμος που ακολουθήσατε ως τώρα είναι ο πραγματικός; Αυτό είναι ακατανόητο! Μοιάζετε σαν να ψάλλετε έναν ύμνο σε μια αρμονική χορωδία και ξαφνικά να σταματάτε, προσέχοντας την ξεχωριστή φωνή ενός άγνωστου που μπήκε απρόσκλητος στην χορωδία σας. Καθόλου δεν σας απασχολεί, εάν έκανε καλά αυτός ο ξένος που άρχισε να ψάλλει, ούτε εάν κάνατε καλά εσείς που σιωπήσατε. Οι δόκιμοι ψάλτες λένε ότι το να ξεχωρίζει μια φωνή σε μια χορωδία είναι κάτι το αντικανονικό. Και όσοι θαυμάζουν την φωνή αυτή καταδικάζουν τον εαυτό τους αποδεικνύοντας ότι δεν έχουν καλλιτεχνική ευαισθησία. Μ' αυτούς μοιάζετε τώρα και σεις όσον άφορα το θέμα της σωτηρίας σας. Μέχρι τώρα φροντίζατε με επιμέλεια την σωτηρία σας, ειρηνικά και ήσυχα, μαζί με τους άλλους αδελφούς. Ξαφνικά εμφανίσθηκε αυτός ο ξένος και άρχισε να τονίζει και να επαναλαμβάνει μία από τις τόσες διδασκαλίες της Εκκλησίας μας. Και σεις, στρέψατε την προσοχή σας σ' αυτόν. Εντυπωσιασθήκατε και φαίνεσθε έτοιμος να τα εγκαταλείψετε όλα και να τον ακολουθήσετε. Καθόλου δεν σκεφθήκατε εάν φέρεται σωστά αυτός και εάν φέρεστε σωστά και σεις. Όσοι εκτιμούν το έργο της σωτηρίας θα σας χαρακτηρίσουν σαν άγευστο της πνευματικής ζωής. Θα έπρεπε ακούγοντας τα πρώτα του λόγια ν' απομακρυνθείτε αμέσως από κοντά του, ενώ σεις συνδεθήκατε μαζί του και συνδέεστε ολοένα και περισσότερο.

Β .' Γράφετε: «Ομιλεί διαρκώς για τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό και για την σωτήρια θυσία Του. Ομιλεί μ' ενθουσιασμό. Τον ακούμε ευχάριστα και ολοένα μας ελκύει».
Άραγε ξεχωρίσατε αν είναι ορθόδοξος ή ετερόδοξος; Ή σκεφθήκατε ότι αφού ομιλεί ρωσικά, ρώσος θα είναι. Αφού ομιλεί για τον Σωτήρα Χριστό και μάλιστα μ' ενθουσιασμό, ασφαλώς δικός μας θα είναι, στην αλήθεια θα βρίσκεται και την αλήθεια θα κηρύττει. Ελκυστήκατε με όλα αυτά και πέσατε στην απάτη. Μπορεί να είναι ρώσος, αλλά δεν έχει την ρωσική πίστη. Ήταν ορθόδοξος, αλλά ξέπεσε από την Ορθοδοξία. Είναι αιρετικός! Μπορεί να κηρύττει την εν Χριστώ

στο ψέμα και στο σκοτάδι. Μάλλον αποδεικνύει ότι είναι ολόψυχα δοσμένος στην κακοδοξία του και αγωνίζεται γι' αυτή. Αυτός είναι ο κήρυκας που τόσο εκτιμάτε! Να τον χαίρεστε! Η αλήθεια του Θεού. Είναι γνήσιος μαθητής του αγγλικανού που μας ήλθε προηγουμένως. αντί να επιστρέψουν στην αλήθεια. Δεν θεμελίωσαν την καινούργια τους πίστη πάνω στην αλήθεια του Θεού. την Ορθόδοξη. απομακρύνθηκαν περισσότερο από τους παπικούς. η ακέραιη και καθαρή και σωτήρια αλήθεια. αλλά συνοπτικά θα εκθέσω την Ιστορική πορεία της. Η αλήθεια όμως βρίσκεται μακριά απ' αυτούς. αλλά πάνω στις αιρετικές σοφιστείες τους. στην κακοδοξία και στην αίρεση. Ασφαλώς θα γνωρίζετε ότι ήλθε κάποτε ένας αγγλικανός και άρχισε να περιοδεύει από σπίτι σε σπίτι και να εξαπατά με τα κηρύγματά του μερικούς δικούς μας. με μια αληθινή πίστη. οι οποίοι με άλλες σοφιστείες πλανήθηκαν και ξέπεσαν από τον παπισμό. Από τους προτεστάντες γεννήθηκε η αγγλικανική σοφιστεία. Και μήπως σεις δεν γνωρίζετε τίνος μαθητής είναι. Πηγαίνει παντού και προσπαθεί να οδήγηση στην πλάνη και άλλους. Αυτός είναι ο δεύτερος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. Οι παπικοί που πρώτοι αποσχίσθηκαν από την Εκκλησία. πιστεύουν ότι αυτοί κατέχουν την αλήθεια.σωτηρία. αλλά αυτό δεν μαρτυρεί για την αλήθεια των λόγων του. Οι προτεστάντες που κατηγόρησαν την χρεοκοπία των παπικών σε πολλά σημεία. θεωρούν ότι αποκλειστικά με το μέρος τους είναι η αλήθεια. κρίνετε και τον μαθητή. Μπορεί να ομιλεί μ' ενθουσιασμό. ενώ βρίσκονται στην πλάνη. Ήλθε όμως ο πειρασμός. Είναι ο τρίτος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. κυρίους και κυρίες. το ίδιο πιστεύει κι αυτός. εάν φυσικά δεν πρόσθεσε και νέες σοφιστείες δικές του. Από τους ρωμαιοκαθολικούς ή παπικούς γεννήθηκαν οι διαμαρτυρόμενοι ή προτεστάντες. Αυτός είναι ο πρώτος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. δεν βρίσκεται ούτε στους παπικούς ούτε στους προτεστάντες ούτε στους αγγλικανούς ούτε στον κήρυκα σας. Είναι γεγονός ότι όλοι οι άλλοι. Έχουν κι οι δύο ξεπέσει από την κρυστάλλινη αλήθεια του Θεού και βρίσκονται στον τέταρτο βαθμό της πτώσεως. που τώρα συνεχίζει το έργο της απάτης του αγγλικανού. Δεν θα σας εξηγήσω αναλυτικά αύτη την πτώση. Άραγε όλα αυτά είναι άγνωστα σε σας. Από την αγγλικανική σοφιστεία γεννήθηκε επί τέλους και αυτός που παρέσυρε τον κήρυκά σας μαζί με άλλους και κατάφερε να τους οδηγήσει στην πλάνη. αλλά όχι όπως μας την δίδαξε ο ίδιος ο Χριστός και οι άγιοι απόστολοι. Ο πάπας με τις σοφιστείες του ξέπεσε από την Εκκλησία και την πίστη. Όλοι αυτοί βρίσκονται στον τέταρτο βαθμό της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. . Βρίσκεται μόνο στην μία. Στον βαθμό αυτό βρίσκεται λοιπόν ο αιρετικός κήρυκάς σας και γυρίζει από σπίτι σε σπίτι και αποπλανά τους ορθοδόξους. • • • • Ήταν στην αρχή μια Εκκλησία. Απ' αυτούς τους απατημένους ξεπρόβαλε και ο σημερινός κήρυκας σας. βρίσκονται πολύ μακριά απ' αυτή. σαν να είναι η μόνη αλήθεια ένα συνονθύλευμα από αιρέσεις και πλάνες. που δεν βάδιζαν σταθερά στον δρόμο της αληθείας. οπότε θα βρίσκεται σε κάποιον πέμπτο βαθμό πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. Σύμφωνα με τον δάσκαλο. αληθινή Εκκλησία. Ότι λοιπόν πίστευε ο αγγλικανός. Όσο κι αν ισχυρίζονται ότι κατέχουν την αλήθεια.

Κωνσταντίνο και παντού θ' αντιληφθείτε την ίδια αλήθεια να εγκολπώνεται από αναρίθμητα πλήθη πιστών και να βασιλεύει στα πέρατα της οικουμένης. που μόλις χθες πλανήθηκε στο ψέμα και βυθίστηκε στο σκοτάδι. . Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ανάμεσα σ' αυτές τις σκιές βρίσκεται και το περιεχόμενο του κηρύγματος που τώρα σας ελκύει. Στην πραγματικότητα όμως βυθιζόταν περισσότερο στο ψέμα και στο σκοτάδι. η αληθινή Εκκλησία που σαν θησαυροφυλάκιο περιέχει την θεία αλήθεια. αλλά εγκολπώθηκαν διάφορες σκιές της αληθείας. την οικουμενική αλήθεια. μέχρι την εποχή των αγίων αποστόλων. Και ότι έλεγε και έκανε ο Υιός. διατηρούμε την θεόσδοτη και μόνη αλήθεια και μένουμε ασάλευτοι στην πίστη μας. όπως φανερώνουν τα άφθαρτα λείψανά τους που είναι σκορπισμένα σε όλη την ρωσική γη! Και ξαφνικά έρχεται αυτός ο ψευδοκήρυκάς σας. Ωστόσο αυτός δεν διστάζει παντού να διακηρύττει την κακοδοξία του. το παρέλαβαν από τον Κύριο. Τριάδος. το έλεγε και το έκανε σύμφωνα με την εντολή του Πατρός μέσα στο μυστήριο της Αγ. σύμφωνα με τις δικές τους απόψεις και όχι σύμφωνα με τις αιώνιες αλήθειες που αποκάλυψε ο Θεός. Η αλήθεια αυτή ζούσε στην πίστη των πατέρων μας. Αναζητούσαν όλοι την αλήθεια όχι εκεί που ο αληθινός Θεός την τοποθέτησε. Χρεωστούμε ευγνωμοσύνη στον Κύριο που ευδόκησε να γεννηθούμε στους κόλπους της αληθινής. ο ψευδοκήρυκάς σας μόλις χθες διδάχθηκε την πλάνη..Στους Άγγλους δεν άρεσε ο γερμανικός προτεσταντισμός και οικοδόμησαν δικό τους. Απομακρύνθηκαν ακόμη πιο πολύ από την σωστή πίστη. Πόσους και πόσους αγίους δεν ανέδειξε η αγία Εκκλησία μας. Κάθε νέα παραφυάδα καυχιόταν ότι επιτέλους βρήκε την αλήθεια. από τους οποίους λάβαμε το φως της Ορθοδοξίας. Στέκεται η αγία μας Εκκλησία στην αλήθεια. Ενώ σεις από μικρός γαλουχηθήκατε με την αιωνόβια αλήθεια. στην Ανατολή παρέμενε αμετάβλητη στην πίστη της η Ορθοδοξία. Μελετήστε την ιστορία τους και δια μέσου πολλών αιώνων θα φθάσετε μέχρι των Οικουμενικών Συνόδων που υποστήριξαν και επιβεβαίωσαν τα δόγματα της πίστεως μας. και προσπαθεί να σας αποσπάσει από την αγία αυτή χορεία. Η Ορθοδοξία πιστεύει και περιφρουρεί την αλήθεια που ανήγγειλε ο ίδιος ο Θεός και φύτεψαν οι άγιοι απόστολοι Του.. εδώ και χίλια περίπου χρόνια. Και αυτό που δίδασκαν οι άγιοι απόστολοι. Ενώ πέρασαν τόσοι αιώνες. Ας προχωρήσουμε ακόμη πιο πέρα. όπως μου γράφετε. Ενώ λοιπόν στην Δύση πολλαπλασιαζόταν οι αιρέσεις και διαρκώς ξεφύτρωναν ποικίλες κακοδοξίες. περισσότερο ή λιγότερο πλανεμένες. Μελετήστε την Ιστορία των Συνόδων που συγκροτήθηκαν μέχρι τον Μ. προσπαθώντας να την προσεγγίσουν με ανθρώπινα μέσα. στα μέτρα τους. γι' αυτό στεκόμαστε και Εμείς σ' αυτή. που δέονται υπέρ ημών ενώπιον του Κυρίου! Πόσοι και πόσοι δεν ευαρέστησαν στον Θεό και δεν πλημμύρισαν με την Θεία χάρη. Στις σκιές θεμελίωσαν την ομολογία πίστεως τους. διατηρήθηκε αλώβητη και αναλλοίωτη η αλήθεια στους κόλπους της Ορθοδοξίας και έφθασε μέχρι σε μας. όπως κηρύχθηκε από τον Θεό και τους αγίους αποστόλους Του. Αλλά ας πάμε ακόμη πιο πέρα. Μελετήστε τους αιώνες των διωγμών. Η ίδια ομολογία πίστεως και ο ίδιος δρόμος σωτηρίας ακολουθείται και από τους Έλληνες. τα τέκνα της αληθινής Εκκλησίας. των πάππων και προπάππων μας. το πιστεύω τους. την εποχή του ισαποστόλου αγίου Βλαδίμηρου. Εμείς οι ορθόδοξοι χριστιανοί. Θα διαπιστώσετε και εκεί την ίδια ομολογία πίστεως και τον ίδιο δρόμο της σωτηρίας. όλων γενικά των ρώσων από την ημέρα που φωτίσθηκαν. Γι' αυτό δεν ανακάλυψαν την αλήθεια. αλλά στις δικές τους σοφιστείες. Τα σχίσματα και οι αιρέσεις πολλαπλασιάσθηκαν. ενώ σεις χωρίς καμιά διάκριση στραφήκατε προς αυτόν και κινδυνεύετε ν' αποκοπείτε από την αγία Εκκλησία και από την αλήθεια του Θεού. Και στον αγγλικανισμό και στον προτεσταντισμό ξεφύτρωσαν αργότερα πολλές παραφυάδες. που και εμείς τώρα ακολουθούμε.

23). Σταθείτε λίγο. ούτω φθαρή τα νοήματα υμών από της απλότητας της εις τον Χριστόν ει μεν γαρ ο ερχόμενος άλλον Ιησού κηρύσσει . (Ματθ. Βλέπετε. Αυτός την αλήθεια αναγγέλλει. (Ματθ. το οποίο διαλαλεί ο ψευδοκήρυκάς σας. αλλά κάποιον άλλο Χριστό. Πόσες και πόσες διδασκαλίες δεν υπήρχαν που διέστρεφαν την αλήθεια και πριν από τον αιρεσιάρχη Άρειο. κανείς δεν κοπίασε να κάνη αυτή την έρευνα. όχι εκείνον τον αληθινό που θυσιάστηκε για την σωτηρία μας εδώ στην γη. όσο και των συνακροατών σας: «Μα τι ψέμα κηρύττει. έσωθεν δε είσι λύκοι άρπαγες». παρ' όλο που κηρύττουν τον Σωτήρα Χριστό! Επομένως δεν πρέπει να συμπεραίνουμε ότι εφ' όσον κάποιος κηρύττει τον Χριστό. Βλέπετε ότι είναι δυνατόν κάτω από το όνομα του Κυρίου να μην κηρύσσεται ο Κύριος. Μη βιάζεστε στις αντιδράσεις σας.. ως ο όφις Εύα εξηπάτησεν εν τη πανουργία αυτού. Γ. Ας βάλουμε τα πράγματα στην θέση τους: Επιτρέπεται να μιλάμε για τον Ιησού Χριστό θολά και ύπουλα. επειδή κάλυπτε με το όνομα του Χριστού την πλάνη Του. Εννοεί ακριβώς αυτούς που καλύπτονται με το όνομά Του. Στο κήρυγμά τους. Όλες όμως απορρίφθηκαν από την Ορθοδοξία. Κανείς σας δεν υποψιάσθηκε ότι αυτό το προσκυνητό όνομα είναι στα χείλη του πλανεμένου σαν δόλωμα. Επιτρέπεται να διδάσκουμε τον σωτήριο δρόμο και να οδηγούμε τους ακροατές στην καταστροφή. Ο Κύριος με αυτά τα λόγια θέλει να μας φανερώσει ότι ουδέποτε τους αναγνωρίζει σαν γνήσιους κήρυκές Του.5). όσο κι αν οι ίδιοι πιστεύουν ότι είναι. 15). Μη φανταστείτε ότι ο Κύριος εννοεί εδώ εκείνους που δεν γνωρίζουν το όνομα Του. και πολλούς πλανήσουσι». Όλες αυτές αποδοκιμάσθηκαν από την Εκκλησία και αναθεματίστηκαν. 7. 7. Και κατά την ημέρα της κρίσεως θα τους πει: «Ουδέποτε έγνων υμάς• αποχωρείτε απ' εμού οι εργαζόμενοι την ανομίαν» (Ματθ. αλλά μόλις ακούσατε από τα χείλη του το γλυκύτατο όνομα του Κυρίου. που μόλις χθες εξαπατήθηκε! Υπάρχει σ' αυτό καμιά λογική.. Κύριε. αλλά πρέπει να εξετάζουμε. Αυτό φαίνεται από τα αμέσως επόμενα λόγια Του: «Πολλοί ερούσι μοι εν εκείνη τη ήμερα. 22).» (Ματθ. Κύριε. εάν σωστά κηρύττει την αλήθεια για τον Χριστό.. Πως λοιπόν εσείς χωρίς διάκριση προσκολληθήκατε στον ψευδό-διδάσκαλό σας. ου τω σω ονόματι προεφητεύσαμεν. αμέσως απερίσκεπτα σταθήκατε στο πλευρό του. την εν Χριστώ σωτηρία διδάσκει. 7. ο Κύριος δεν βλέπει τον εαυτό Του. Δεν διαβάσατε στο Ευαγγέλιο τα προειδοποιητικά λόγια του Κυρίου: «Προσέχετε δε από των ψευδοπροφητών. το Ευαγγέλιο ευαγγελίζεται». για να παραπλανήσει και να οδηγήσει στην καταστροφή τις απλοϊκές ψυχές σας. που απηύθυνε στους Κορινθίους: «Ηρμοσάμην γαρ υμάς ενί ανδρί. Όχι. Μου δίνετε το δικαίωμα με την στάση σας αυτή να στρέψω προς σας τον ελεγκτικό λόγο του αποστόλου Παύλου. Μεταξύ σας όμως. Αναρίθμητες αιρέσεις εμφανίσθηκαν στην Δύση. αλλά πολύ περισσότερο και μετά από αυτόν. οδηγώντας στην πλάνη. Αυτό δεν έκαναν πάντα οι αιρετικοί.' Αντιλαμβάνομαι τις αντιδράσεις τόσο τις δικές σας. 24.. Κηρύττουν τον Χριστό και ο ίδιος ο Χριστός μας προτρέπει να φυλαγόμαστε απ' αυτούς. παρθένον αγνήν παραστήσαι τω Χριστώ• φοβούμαι δε μήπως.• • • • Να από που ξεκινά η πίστης μας! Να που είναι η πηγή της! Να πως ανέβλυσε από τα βάθη της θεότητας! Να πως έρεε δια μέσου των αιώνων και έφθασε μέχρι σε μας! Και αυτή την θεία και αιωνόβια πίστη ήσασταν έτοιμος να την πετάξετε και να την αντικαταστήσετε με το ψέμα. οπωσδήποτε είναι αξιόπιστος. Νομίζετε ότι δεν αναφέρονται και σ' αυτόν τα λόγια: «Πολλοί γαρ ελεύσονται επί τω ονόματι μου. οίτινες έρχονται προς υμάς εν ενδύμασι προβάτων.

8). 11. Ποιος θερμός χριστιανός είναι δυνατόν να μην τα προσέξει. που καλύπτεται κάτω από τα ιερά και γλυκύτατα ονόματα! Ο απόστολος Παύλος. αλλά να το ερμηνεύει λανθασμένα. ο πραγματικός οδηγός της χριστιανικής ζωής. 2-4). καθώς και το ότι το μελετά. 3.» (Γαλ. Όσοι σώζονται από την Καινή Διαθήκη. του οποίου οι κήρυκες αναθεματίζονται και μάλιστα από τον απόστολο Παύλο! Εσείς όμως λησμονήσατε την περίπτωση αυτή και μόλις εμφανίσθηκε κάποιος διδάσκαλος με το Ευαγγέλιο στο χέρι. Τόσο ύπουλο είναι το ψέμα. Και τώρα. ανάθεμα έστω» (Γαλάτ. Ήσαν τόσο ευγνώμονες στον απόστολο Παύλο. όχι καθαρή. Μπορεί κάποιος να διαβάζει το Ευαγγέλιο. δεν πήραν στα σοβαρά το θέμα. ότι υπάρχει Ευαγγέλιο και υπάρχει και ευαγγελισμός. Δ'.. Είναι δίκαιο λοιπόν ν' αποδώσει κανείς και σε σας τον ελεγκτικό αποστολικό λόγο: «Ω ανόητοι Γαλάται. Είναι αλήθεια ότι αυτά τα λόγια αποτελούν έναν ευχάριστο ευαγγελισμό. Έρχεται ένας έμπειρος και εκλεκτός . ελκύστηκαν από το κήρυγμα του Ευαγγελίου τους. αντλούν την γνώση για το πως θ' αγωνισθούν για την σωτηρία τους. Ας προσέξουμε τον απόστολο Παύλο που έγραφε προς τους Γαλάτες: «θαυμάζω ότι ούτω ταχέως μετατίθεσθε από του καλέσαντος υμάς εν χάριτι Χριστού εις έτερον Ευαγγέλιον» (Γαλάτ. Πως είναι δυνατόν να υπάρχει ψέμα και απάτη σ' αυτό.. καλώς ανείχεσθε» (Β' Κοριν. το αποτέλεσμα τους όμως ήταν καταστρεπτικό. έγραψε σαν νόμο αμετάθετο για όλες τις εποχές την εξής φράση: «Εάν ημείς ή άγγελος εξ ουρανού ευαγγελίσηται υμίν παρ' ο ευηγγελισάμεθα υμίν. Ήλθε ο ψευδοδιδάσκαλος. ήλθαν κάποιοι δοκησίσοφοι και άρχισαν να τους κηρύττουν και αυτοί το Ευαγγέλιο. Μου γράφετε ότι διαβάζει και διδάσκει μέσα από το Ευαγγέλιο. Γι' αυτόν το Ευαγγέλιο αποτελεί όργανο καταστροφής! Και δεν τον απαλλάσσει από τον έλεγχο και την καταδίκη του για την άγνοια της αληθείας το γεγονός ότι κρατά στο χέρι το Ευαγγέλιο. Αλλά δεν είναι εύκολο για τον καθένα που διαβάζει το Ευαγγέλιο να το κατανοεί πλήρως και να βαδίζει έτσι ασφαλώς στον δρόμο της σωτηρίας. αλλά αναμεμειγμένη με το ψέμα. Είναι όμως εξ ίσου αλήθεια. 1. Μοιάσατε ακριβώς με τους τότε Γαλάτες. την χαρμόσυνη είδηση της εν Χριστώ σωτηρίας. Διαρκώς επαναλαμβάνει ότι ο Χριστός πέθανε για μας και εάν πιστεύουμε θα σωθούμε. Όταν όμως απομακρύνθηκε από κοντά τους.». Ασφαλώς το άγιο Ευαγγέλιο και όλη η Καινή Διαθήκη είναι η πλέον πιστή πηγή. εμπιστευθήκατε σ' αυτόν.9).1). τους θεώρησαν ευαγγελιστές και έπεσαν στα δίχτυα της πλάνης. εφ' όσον το Ευαγγέλιο κήρυτταν. τις υμάς εβάσκανε τη αλήθεια μη πείθεσθε. ο ασφαλής φάρος της σωστής πορείας προς την σωτηρία. που ήσαν έτοιμοι και τα μάτια τους να βγάλουν για χάρη του.6). Οι Γαλάτες ειλικρινά πίστεψαν στον σωτήρα Χριστό και ολόψυχα δέχθηκαν την ευχάριστη αγγελία της σωτηρίας. Και για να το τυπώσουν καλύτερα μέσα τους επανέλαβε: «Και άρτι πάλιν λέγω• ει τις υμάς ευαγγελίζεται παρ' ο παρελάβετε.όν ουκ εκηρύξαμεν. Βλέπετε λοιπόν. ανάθεμα έστω» (Γαλάτ. 1. χωρίς να σκεφθείτε ότι έχετε ορθόδοξη πίστη και σωστά αγωνίζεσθε για την σωτηρία σας. Τα λόγια τους ήσαν ελκυστικά. Οι Γαλάτες. Ότι λέει το παίρνει από το Ευαγγέλιο και διδάσκει με τα λόγια του Ευαγγελίου. ο οποίος τους οδηγούσε στην αλήθεια. άρχισε να κηρύττει άλλον Ιησού και σεις προσκολληθήκατε σ' αυτόν! Θα μου πείτε: «Όχι δεν κηρύττει άλλον Ιησού. ότι στα ευαγγελικά αυτά λόγια είναι δυνατόν να εγκεντρισθή το ψέμα και η απάτη. όταν πληροφορήθηκε την κατάστασή τους. 1. ότι φοβόταν ο απόστολος για τους Κορινθίους συνέβη σε σας. Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα: Έχουμε ένα κομμάτι πολύτιμο ύφασμα.

την τήρηση των εντολών. . Ο φαρμακοποιός αυτός δεν είναι ψεύτης και απατεώνας. Προσέξτε στα λόγια του και θα διαπιστώσετε την έλλειψη: Στο κήρυγμά του ακούγεται μόνο το «Μετανοείτε και πιστεύετε». Παρουσιάζει όμως όλο το πλάτος του αγώνος που απαιτείται ή μόνον ένα μέρος των προσπαθειών. Και σεις ακούγοντάς τον αποστομωθήκατε και του δώσατε θάρρος να διακηρύττει ανεμπόδιστα: «Πιστέψτε στον Σωτήρα Χριστό και θα σωθείτε». Γραφή βασισμένες. Λέει π. μετάνοια και πίστη διδάσκονται με πληρότητα. Με τον τρόπο αυτό ο ένας διακηρύττει: «Πίστευε και θα σωθείς». βρήκα τον δρόμο της σωτηρίας!». Δεν γνωρίζει ορισμένες προϋποθέσεις της σωτηρίας ή μάλλον μερικά σημεία της πνευματικής πορείας. που σου έγραψε ο γιατρός». είναι βεβαίως πραγματικές και στην Αγ. Γραφή. έγραψε στα Ευαγγέλια Του μια πλήρη θεραπευτική αγωγή για την σωτηρία των ψυχών μας. όπως π. τ' απομονώνει απ' όλη την Αγ. πως θα λάβουμε την συγχώρηση των αμαρτιών μας. Σ' αυτό τίποτε δεν θα τολμήσει να πει. Ο τρίτος συμβουλεύει: «Αγάπα και θα φθάσεις στον ουρανό». στρέφει μετά την προσοχή του σ' ένα ή σε δύο απ' αυτά. την πίστη. Ασφαλώς κανείς δεν θα επιχειρήσει να του αποδείξει ότι λέει ψέματα. το κόβει και ράβει ένα ωραίο φόρεμα. Μπορεί κάποιος να το διαβάζει και να το ερμηνεύει με τέτοιο τρόπο που ν' ατιμάζει τον ατίμητο θησαυρό. η μετάνοια και η πίστη εξασφαλίζουν την σωτηρία. Το ίδιο όμως συμβαίνει και στην περίπτωση σας.τ. Θα ξεφύγει με την πολυλογία του. Ασφαλώς κι αυτός το Ευαγγέλιο διαβάζει. Ρωτήστε τον: «Δηλαδή πρέπει και να εξομολογηθούμε. Για να βαδίσει όμως κανείς ασφαλώς τον δρόμο της σωτηρίας. Κατά συνέπεια είναι ψεύτης και απατεώνας. Γραφή ότι πλανιέται. Πρέπει κανείς όλα αυτά να τα συνενώσει και τότε θα αποκτήσει μια πλήρη γνώση της πραγματικής μορφής της σωτηρίας. πάρε τα φάρμακα. Κι αν δεν εξομολογηθούμε.χ. Μπορεί όμως να έλθει ένας ανίδεος και κακόγουστος ράπτης. διότι αυτά είναι απαραίτητα για την σωτηρία και αποτελούν εντολές του Κυρίου. Να λοιπόν και ο ψευδοδιδάσκαλός σας ανάμεσα σ' αυτούς που πλανήθηκαν. καθώς μου γράφετε και διδάσκει το πως θα σωθούμε. Σύμφωνα με την κακοδοξία του η εξομολόγηση δεν χρειάζεται. Χάριτος κ. Αλλά και αυτά ακόμη τα στοιχεία. Και οι άλλοι ομοίως. Γιατί δεν γνωρίζει καλά το δρόμο της σωτηρίας. «Μετανοείτε». που σχετίζονται άμεσα με την σωτηρία και αποτελούν βασικές προϋποθέσεις της. την απόκτηση της Θ. Γραφή και φωνάζει: «Βρήκα. έστω κι αν αναφέρεται στην Αγ. Στο Ευαγγέλιο τα σημεία αυτά δεν αναφέρονται συγκεντρωμένα. Ο δεύτερος αποφαίνεται: «Απόκτησε την Θ. να το κόψη και να ράψει ένα τερατούργημα. που διατυπώνεται σε διάφορα χωρία. Μπορεί όμως κανείς να του αποδείξει από την Αγ. όταν διακηρύττει ότι μόνον αυτά. Όλες αυτές οι υποδείξεις. Σ' αυτό πολλοί σκοντάφτουν.». δηλαδή θα καταστρέψει το πολύτιμο ύφασμα. Ο νέος διδάσκαλός σας λοιπόν. Διότι για την σωτηρία χρειάζονται και πολλά άλλα. άρπαξε δυο ή τρία απ' αυτά και άρχισε να φωνάζει: «Ιδού για σας το σωτήριο φάρμακο! Πάρτε το και θα σωθείτε!». που ήλθε για να μας θεραπεύσει από τα πάθη. Το ίδιο συμβαίνει και με τους διαφόρους κήρυκες του Ευαγγελίου. Ο Κύριος μας.λ. πρέπει να γνωρίζει όλα αυτά τα σημεία. Να το κηρύττει με τέτοιο τρόπο που να οδηγεί στην πλάνη ο οδηγός αυτός της σωτηρίας. Φανταστείτε για μια στιγμή ένα γιατρό να δίνη μια συνταγή με πολλά φάρμακα και ο φαρμακοποιός να διαλέγει απ' αυτά δυο ή τρία μόνο και να τα παραδίδει στον ασθενή λέγοντας: «Να. Ασφαλώς όχι. όταν διδάσκει: «Μετανοείτε και πιστεύετε».ράπτης. όπως ακριβώς και ο φαρμακοποιός.χ. που ούτε το σώμα θα καλύπτει ούτε από τους καιρούς θα προστατεύει. χάρη και τίποτε άλλο δεν χρειάζεσαι». Αλλά καμιά ξεχωριστά δεν καλύπτει ολόκληρη την υπόθεση της σωτηρίας. που αναφέραμε. αλλά έχουν καταγραφή σε διάφορα χωρία. Αυτό όμως περιλαμβάνει όλες τις σωτηριώδεις προσπάθειες. Αρχίζει κάποιος να συγκεντρώνει διάφορα αγιογραφικά χωρία. Και αυτό γιατί.

αλλά επαναπαύεται «έπ' αυτού και εντός αυτού» με την ευδοκία Του ο Θεός Πατήρ και συμμετέχει το Αγ. Και δεν είναι τίμιο να εγκολπώνεται κανείς την χριστιανική πίστη και μετά να την διαστρέφει. Ο Υιός τίποτε δεν έκανε χωρισμένος από τον Πατέρα και το Αγ. για να οδηγήσει τους ανθρώπους στους ουρανούς. τα οποία ομοίως είναι απαραίτητα για το έργο αυτό. Πνεύματος. Τριάδα. Από τον ίδιο τον Χριστό προστέθηκαν κι άλλα στοιχεία. Πραγματικά έτσι είναι! • • • «Ουδέ γαρ όνομα εστίν έτερον υπό τον ουρανόν το δεδομένο εν ανθρώποις εν ω δει σωθήναι ημάς» (Πράξ. Διότι ακούγοντας κανείς διαρκώς «σωτηρία εν Χριστώ» είναι δυνατόν τόσο πολύ αποκλειστικά να τυπωθεί αυτή η αλήθεια μέσα του. Τριάδος. Εδώ θα σας επισημάνω ότι και αυτή την πίστη μας στον Χριστό. Τριάδος. Βαπτίζεται ο «ενανθρωπήσας» Υιός του Θεού. ώστε να είναι συνυφασμένη με την πίστη μας στην Αγ. Ο Χριστός «έκλινεν ουρανούς» και κατήλθε. Οπωσδήποτε λοιπόν πρέπει να πιστεύουμε στον Χριστό για να σωθούμε. Ο ίδιος ο Κύριος φανέρωσε αυτό λέγοντας στους αποστόλους: «Εγώ εν τω Πατρί μου και υμείς εν εμοί καγώ εν υμίν» (Ιωάν. Να τι θέλω να υπογραμμίσω με όλα αυτά: Όπως η ενσάρκωσης και η σταυρική θυσία του Υιού δεν έλαβε χώρα χωρίς τον Πατέρα και το Αγ. . έτσι και η σωτηρία του καθενός μας δεν επιτυγχάνεται χωρίς την συνεργασία του Πατρός. Πνεύμα. 3. Τριάδος. Με την πτώση των πρωτοπλάστων χάσαμε αυτή την κοινωνία. Πνεύμα. Η «ένσαρκος οικονομία» και η σωτηρία κάθε ψυχής οικοδομήθηκαν από τον εν Τριάδι Ένα Θεό. ολοκλήρου δηλαδή της Αγ. πρέπει με τέτοιο τρόπο να τη δεχόμαστε. 12). Πνεύματος. η «εν είδη περιστεράς» εμφάνισης του Αγ. Όλοι οι άγιοι είχαν συνειδητοποιήσει αυτή την αλήθεια για την σωτηρία μας. Να ευχαριστείτε τον Σωτήρα που ανέβηκε στους ουρανούς και τοποθέτησε και την ανθρώπινη φύση στα δεξιά του Πατρός. Αυτό φανερώνει ότι η σωτηρία μας συντελείται από τον Κύριο μας Ιησού Χριστό με την ευδοκία του Πατρός και την ενέργεια του Αγ. Προσέξτε τώρα πως και η σωτηρία κάθε ψυχής οικοδομείται με την ίδια συνεργασία: Η ζωή μας βρίσκεται σε μια ζωντανή σχέση και κοινωνία με τον Θεό.20). η βάπτισις του Υιού. Οι πιστοί ενώνονται με τον Υιό και μέσω του Υιού με τον Πατέρα. τον Πατέρα. Πνεύμα. Είδατε πως η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους οικοδομήθηκε με την συνεργασία της Αγ. τον Υιό και το Αγ. που ν' ατονήσει η σημασία της Αγ. Πνεύματος. Τριάς από το πρόσωπο του Σωτήρος Χριστού. Πνεύμα. Γι' αυτό εξ άλλου και η εορτή του γεγονότος αυτού ονομάζεται Επιφάνεια ή Θεοφάνια. Αυτό όμως σημαίνει παρέκκλιση από την καθιερωμένη πορεία της σωτηρίας. «Μέγα εστί το της ευσέβειας μυστήριον Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α' Τιμοθ. Αυτό πρέπει να το βάλει κανείς βαθιά στον νου και την καρδιά του. Τριάδος στο έργο της σωτηρίας και έτσι να καλυφθεί η Αγ. 16). Ενώ έγινε και τέλειος άνθρωπος ουδέποτε απομακρύνθηκε από τους κόλπους του Πατρός. Περί αυτών θα μιλήσουμε αργότερα. 14. Η φωνή του Πατρός. του Υιού και του Αγ. 4.Ε'. Αλλά δεν αρκεί αυτό το στοιχείο μόνο για το έργο της σωτηρίας. Προσέξτε πως επιτελείται το βάπτισμα του Σωτήρος Χριστού! Έχουμε φανερή συμμετοχή ολοκλήρου της Αγ. Να χαίρεστε και να ευγνωμονείτε τον Κύριο γι' αυτό. Γι' αυτό σαρκώθηκε ο μονογενής Υιός του Θεού και ένωσε την μέχρι τότε αποχωρισμένη και πεσμένη ανθρώπινη φύση με τον Θεό.

Ελκύει δια του Αγ. 13. Πνεύμα δεν μπορείτε να μεταμορφωθείτε. Την ανέφεραν σαν έργο του Πατρός. Ο Κύριος που έπαθε. Έτσι οι πιστοί έρχονται προς τον Πατέρα δια του Υιού. εάν μη ο Πατήρ ο πέμψας με έλκυση αυτόν» (Ιωάν. Λειτουργία μετά την απαγγελία του «Πιστεύω» και πριν από την τέλεση του μυστηρίου της θ. όπως ο ίδιος ο Κύριος αποκαλύπτει: «Ουδείς δύναται ελθείν προς με. την ανέφεραν όχι σαν έργο του Χριστού μόνον. Αυτό να ομολογείτε και να το συγκρατείτε πάντοτε στον νου και στην καρδιά. 2). αλλά ολοκλήρου της Αγ. Το Άγιο Πνεύμα επιτελεί όλα τα απαραίτητα για την σωτηρία στον νου και στην καρδιά των σωζόμενων. πέθανε πάνω στο Σταυρό. το Πνεύμα το Άγιο. Έρχονται δια του Πατρός. Κατανόησαν βαθιά αυτό οι άγιοι απόστολοι και με τον εξής τρόπο εκφράζουν στους πιστούς την ευχή για την σωτηρία: • • «Κατά πρόγνωσιν Θεού Πατρός. εάν γαρ μη απέλθω. του Υιού και του Αγ. Χωρίς το Αγ. Τους οδηγούσε στα πέρατα της οικουμένης. Όποιος επιμένει λέγοντας μόνο: «Πίστευε στον Κύριο. να λάβετε τα χαρακτηριστικά του σεσωσμένου». Γι' αυτό είπε ο Κύριος: «Συμφέρει υμίν ίνα εγώ απέλθω. κι αν η έλξης αυτή επιτελείται υπό του Πατρός. 1. εις υπακοή και ραντισμό αίματος Ιησού Χριστού χάρις υμίν» (Α' Πέτρ. Πνεύμα. Είναι σαν να έλεγε: «Εάν δεν έλθει ο Παράκλητος. Ελκυστήκατε προς τον Κύριο. Πνεύματος. σαν ν' αποτελούν και τα . απ' αυτόν τον ίδιο τον Πατέρα. διότι χωρίς το Αγ. ματαία η ενσάρκωσής Μου. αναλήφθηκε στους ουρανούς και κάθισε στα δεξιά του Πατρός. Συγχύζει την χριστιανική συνείδηση και αμαυρώνει το φως του Χριστού. αναφέρεται και προς όλους τους πιστούς. Πνεύματος. Το Αγ.13). Πιστεύοντας λοιπόν ότι είσθε σεσωσμένος. Θα μείνετε μακριά από την σωτηρία. έστειλε από τον Πατέρα το Αγ. ματαία και η ανάστασης. αυτός φαίνεται ότι δεν κατέχει όλη την αλήθεια. Πνεύματος. «Η χάρις του Κυρίου Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος μετά πάντων υμών» (Β' Κοριν. τους χαρίτωνε με λόγο ζωογονικό. σας προσφέρεται και που αδιάλειπτα σας χειραγωγεί και σας ενισχύει στον δρόμο της σωτηρίας.6). πίστευε στον Κύριο». Εξαγίαζε και ενίσχυε σε κάθε έργο αγαθό τους χριστιανούς. το οποίο διαμένει στην αληθινή Εκκλησία και επιτελεί την σωτηρία κάθε μέλους της. ο παράκλητος ουκ ελεύσεται προς υμάς» (Ίωάν. αναστήθηκε. Τριάδος. που μέσω των θείων μυστηρίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Πως όμως έρχονται προς τον Υιό. να ενθυμίστε ότι αυτό το οφείλετε και στο Πνεύμα το Άγιο. τους ενδυνάμωνε στην πίστη. 7). 16. Πνεύμα κατήλθε στους αποστόλους. Εάν χωρίς αυτή την έλξη προς τον Υιό δεν είναι δυνατόν ν' αρχίσει το έργο της σωτηρίας. Επίσης και όλοι οι άγιοι Πατέρες μας διδάσκοντας για την σωτηρία.44). Βλέπετε λοιπόν πως σωζόμαστε. μάταιος ο θάνατος. Ευχαριστίας. Είναι η χρυσή αλυσίδα της επανασυνδέσεώς μας με τον Θεό. Αυτό υπογράμμισε ο Κύριος και σε άλλο μέρος: «Εγώ ειμί η οδός και ηαλήθεια και η ζωή• ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα ει μη δι' εμού» (Ιωάν. τότε είναι ολοφάνερο ότι η πρώτη αρχή της σωτηρίας κάθε ψυχής είναι ο Θεός Πατήρ. Αλλά και ο Πατήρ πως ελκύει προς τον Υιό. Σωζόμαστε εν Χριστώ Ιησού με την ευδοκία του Πατρός και την χάρη του Αγ. που παντοτινά βρίσκεται στα δεξιά του Πατρός. και δεν επεκτείνεται στην διδασκαλία της συμμετοχής στο έργο της σωτηρίας του Πατρός και του Αγ. Τα τελευταία αυτά λόγια του αποστόλου Παύλου επαναλαμβάνονται στην θ. Θεμελίωσε την Εκκλησία και οικοδομεί την σωτηρία όλων των τέκνων της. 14. Ούτε είναι δυνατόν να σωθεί.Ότι αναφέρεται εδώ στους αποστόλους. Πνεύματος. Να ενθυμίστε την αγιογραφική αυτή αλήθεια και να την ομολογείτε. Πνεύμα κανείς δεν σώζεται. 6. εν αγιασμό Πνεύματος.

φύτεψαν την χριστιανική πίστη και συγκρότησαν από το σύνολο των πιστών την Εκκλησία.τρία πρόσωπα της θεότητας την μια πηγή της σωτηρίας. Με την παρακοή των πρωτοπλάστων χάσαμε την παραδείσια ζωή και μας ήταν αδύνατον να σωθούμε. έλαβε σάρκα. το οποίο κατήλθε στους αποστόλους. Με τον ίδιο τρόπο να κατανοητέ και σεις την υπόθεση της σωτηρίας σας και μ' αυτό το κριτήριο να ελέγχετε την αλήθεια της ομολογίας τόσο του σημερινού. χάρη. Οφείλουμε να πιστεύουμε σε όλα όσα ευδόκησε να μας αποκαλύψει ο Θεός χωρίς προσθήκες ή αφαιρέσεις. δηλαδή η ορθή πίστης. ήλθε στην γη. Πνεύμα.χ. Ωστόσο θα προσθέσω και κάτι ακόμα. αναλήφθηκε στους ουρανούς και κάθισε ως Θεάνθρωπος στα δεξιά του Πατρός. Όλοι οι σεσωσμένοι αυτόν τον δρόμο ακολούθησαν και όλοι οι σωζόμενοι αυτόν τον δρόμο βαδίζουν. ο οποίος με τον τρόπο αυτό έδειξε ότι αποδέχεται την θυσία του Υιού και την μεσιτική Του δύναμη για την σωτηρία των πιστών. Ο ίδιος ο Υιός έστειλε το εκπορευόμενο από τον Πατέρα Αγ. Συγκεκριμένα: Ο Θεός είναι ένας κατά την ουσία. είναι απαραίτητοι οι γνώστες του δρόμου και οι χειραγωγοί. Ο άπιστος δεν θέλει ούτε καν να σκέπτεται την σωτηρία. έπαθε. Εκείνοι. κατά την . Μπορεί κανείς σύντομα να εκφραστή ως εξής: «Να πιστεύετε και να δέχεσθε την Θ.6). είναι απαραίτητες η ψυχική υγεία και η ισχύς. Δεν νομίζω ότι έπρεπε να σας αναφέρω όλα αυτά. Είναι περιττό να συζητείται ότι η πίστης είναι απαραίτητη για την σωτηρία. Κατά παρόμοιο τρόπο και για την πορεία στην οδό της σωτηρίας. που μας οδηγεί στην χριστιανική ζωή δια μέσου των μυστηρίων. να υπάρχει κάποιος να τον βοηθήσει δείχνοντάς του την σωστή κατεύθυνση. αναστήθηκε. Μ' αυτή είναι ενωμένος καθένας που κατεργάζεται σωστά το έργο της σωτηρίας. Ο Πατήρ δια του Υιού έπλασε τον κόσμο και προνοεί γι' αυτόν. Να ζείτε σύμφωνα με τις εντολές του Θεού κάτω από την καθοδήγηση των θεοπέμπτων ποιμένων. 11. Όλα αυτά συντελούνται στους κόλπους της αγίας μας Εκκλησίας. Να βρίσκεσθε σε μια ζωντανή σχέση με την Εκκλησία». τους γέμισε με θεία σοφία και δύναμη. Έπλασε κατ' εικόνα Του τον άνθρωπο για να ζει μέσα στον παράδεισο. μπροστά σε μια διακλάδωση ή ένα σταυροδρόμι. Άλλος δρόμος σωτηρίας δεν υπάρχει. πλήρεις Πνεύματος Αγίου. δηλαδή οι ποιμένες της Εκκλησίας. να είναι καθορισμένος ο δρόμος. έτσι όπως φυλάγονται στην αγία Ορθοδοξία. Για να κατανοήσετε καλύτερα πόσο απαραίτητα είναι όλα αυτά. να είναι ο ίδιος υγιής και δυνατός. δηλαδή οι θείες εντολές. πέθανε πάνω στον Σταυρό.' Θα σας υποδείξω τώρα τι είναι περισσότερο σπουδαίο για την σωτηρία του καθενός. Ακόμη στην περίπτωση μιας δυσκολίας. δηλαδή οι δυνάμεις της Θ. Ο Υιός του Θεού μας λυπήθηκε. Χάριτος δια μέσου των μυστηρίων. αλλά με τρία χωριστά πρόσωπα. είναι απαραίτητο να υπάρχει φως. είναι απαραίτητο να είναι καθορισμένος ο δρόμος. όσο και κάθε άλλου νέου διδασκάλου. Για να βαδίσει ένας οδοιπόρος εύκολα και ακίνδυνα πρέπει να υπάρχει φως. συγκρίνετε την πορεία της σωτηρίας με την συνηθισμένη οδοιπορία. που έχει κεφαλή τον Χριστό. ανέλαβε το έργο της εξαγοράς και της αποκαταστάσεως. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Χωρίς δε πίστεως αδύνατον ευαρεστείσαι (Θεώ)• πιστεύσαι γαρ δει τον προσερχόμενων τω Θεώ ότι εστί και τοις εκζητούσιν αυτόν μισθαποδότης γίνεται» (Εβρ. Οι ίδιοι. όπως π. ΣΤ .

χάρη στους πιστούς και άφησαν τους επισκόπους και τους ιερείς διαδόχους τους στο αποστολικό έργο και διαχειριστές. Αυτές είναι οι αλήθειες της πίστεως μας και δεν είναι δυνατόν να είναι άλλες. Το θέλημα δε του ουρανίου Πατρός διατυπώνεται στις εντολές Του. «Ου πας ο λέγων μοι. ει τις αρετή και ει τις έπαινος.' Μόνη της η πίστης δεν είναι επαρκής για την σωτηρία. Θα ευαρεστείτε τον Θεό: «Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς. όσα προσφιλή.. Κύριε. 6). όσα δίκαια. Συνέχισαν το έργο της σωτηρίας δια μέσου των αιώνων οι διάδοχοι των αποστόλων με την ιδιαίτερη χάρη της χειροτονίας και έτσι το έργο αυτό εξακολουθεί αδιάσπαστα να συνεχίζεται και στις ημέρες μας. χάριν της οποίας υπομένει εκούσιες και ακούσιες στερήσεις. οικονόμους των ουρανίων πνευματικών θησαυρών. Εάν τις αγαπά με. Διαβάζετε συχνά το Ευαγγέλιο και θα διδαχθείτε τους ορούς της σωτηρίας. και ο Θεός της ειρήνης εσταί μεθ' υμών» (Φιλιπ. . χάρη με τα μυστήρια. και προς αυτόν ελευσόμεθα και μονήν παρ' αυτώ ποιήσομεν» (Ιωάν. Επίσης και οι αποστολικές επιστολές γράφουν πολλά για την αναγκαιότητα της πίστεως. τελούσαν τα μυστήρια. και ο Πατήρ μου αγαπήσει αυτόν. 7. 11-12). εισελεύσεται εις την βασιλείαν των ουρανών. σύμφωνα με τις εντολές του Κυρίου. Κι εμείς ομολογούμε αυτή την πίστη μελετώντας συχνά το σύμβολο της πίστεως. 8-9). ταύτα λογίζεσθε. όσα σεμνά. 21). Με την «αγάπη» εννοεί την εκπλήρωση όλων των εντολών και την αποξένωση απ' όλα τα πάθη. και εγώ αγαπήσω αυτόν. Ο απόστολος Παύλος τα συνόψισε και τα συνδύασε ως εξής: «πίστης δι' αγάπης ενεργούμενη» (Γαλάτ. Κύριε. 5. που προσφέρουν την Θ. 4. όσα εύφημα. αλλά αόρατα. Ζ. όσα αγνά. περισσότερα όμως για την αναγκαιότητα της αγίας ζωής προκειμένου να σωθούμε. ίνα αρνησάμενοι την ασέβεια και τας κοσμικάς επιθυμίας σωφρόνως και δικαίως και ευσεβώς ζήσωμεν εν τω νυν αιώνι. αλλ' ο ποιών το θέλημα του Πατρός μου του εν ουρανοίς» (Ματθ..21-23). που το Αγ. σώζονται μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας όχι μεμονωμένοι.. 14. Σε όλα αυτά πρέπει να πιστεύετε ολόψυχα.. «Επεφάνη γαρ η χάρις του Θεού η σωτήριος πάσιν ανθρώποις. παιδεύουσα ημάς.εντολή του Θεού. εκείνος εστίν ο αγαπών με• ο δε αγαπών με αγαπηθήσεται υπό του Πατρός μου. Πρέπει να συνοδεύεται και από τα καλά έργα και μια ζωή αγία. προσδεχόμενοι την μακάρια ελπίδα και επιφάνεια της δόξης του μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού» (Τίτον 2. τον λόγον μου τηρήσει. αλλά ενωμένοι όλοι μαζί στην πραγματική βιωματική πίστη και κάτω από την χειραγώγηση των ποιμένων. Πιστεύει ακόμη ότι οι κεκοιμημένοι δεν παύουν να παραμένουν στο σώμα της Εκκλησίας και να επικοινωνούν μαζί μας όχι βέβαια με ορατό τρόπο. θα λάβετε μαθήματα για την αγία και θεοφιλή ζωή. Σ' όλες του τις επιστολές στρέφει την φροντίδα των χριστιανών προς την αγία και θεοφιλή ζωή: • • «Όσα εστίν αληθή. πως δηλαδή να εκτελείτε με ειλικρίνεια και με ακρίβεια πάντοτε τις εντολές του Κυρίου και έτσι να σωθείτε. Πνεύμα εμπιστεύθηκε στην Εκκλησία. Οι πιστοί που δέχονται την Θ. Η σωτηρία κάθε ψυχής τελείται μυστικά και ο κάθε πιστός προσδοκά μια άλλη φωτεινή ζωή.

Αυτό διήγειρε την πίστη σ' όσους ήθελαν να πιστέψουν. βλέπει τον δρόμο που πρέπει να διασχίσει. Χάρις για να είναι η πίστης σωστή και τα έργα άγια. το ίδιο συμβαίνει και σήμερα δια μέσου των διαδόχων τους. αλλά ούτε και να σκεπτόμαστε το καλό. το ίδιο συνέβαινε και μετέπειτα. Χωρίς την Θ. έργα δε μη έχη. διότι είναι παράλυτος και ασθενής.» (Ιακώβ. Αλλά κι αν θα μπορούσαμε να σκεφθούμε το καλό. θα μοιάζαμε μ' εκείνον που φωτίζεται με το φως του ηλίου. Εάν ο Κύριος μόνο μας δίδασκε τι πρέπει να πιστεύουμε και πως πρέπει να ζούμε. . Έτσι η Θ. Η πίστης χωρίς έργα και τα έργα χωρίς πίστη καθόλου δεν ωφελούν. Πνεύματος. Εκείνοι που παρέσυραν στην πλάνη τον νέο σας διδάσκαλο δεν σκέπτονται σωστά. γράφει ο απόστολος Παύλος. χάρη σώθηκαν και σώζονται οι πιστοί: «Χάριτι έστε σεσωσμένοι» (Εφεσ.» (Α' Κοριν. δεν θα μπορούσαμε να το πράξουμε. μέσα στο πλήθος των πιστών. Καθόλου απίθανο και αυτός να σκέπτεται παρόμοια. 8). όλους τους ενισχύει. 24).Επίσης και ο Ιάκωβος ο Αδελφόθεος γράφει: • • «τι το όφελος. Χάρις παραμένει διαρκώς μέσα στην αγία μας Εκκλησία. Βλέπετε πόσον απαραίτητη είναι για την σωτηρία η εκπλήρωσης των εντολών. Με την άρρηκτη ενότητα τους αποκτούν πραγματική αξία. Το Αγ. «Οράτε τοίνυν ότι εξ έργων δικαιούται άνθρωπος και ουκ εκ πίστεως μόνον» (Ιακώβ. για να μας βοηθήσει να επιτύχουμε την σωτηρία. Σύμφωνα όμως με τον λόγο του Θεού έχουν ίση σημασία και η πίστης και τα έργα. Η. αλλά ευδόκησε να ενεργήσει και την κάθοδο του Αγ. Χάρις εγκαταβιώνει στους πιστούς: «Ουκ οίδατε ότι ναός Θεού έστε και το Πνεύμα του Θεού οικεί εν υμίν. και μας άφηνε μόνο μ' αύτη την γνώση. Τα έργα σχεδόν τα απορρίπτουν. Πνεύμα θέσπισε. 3. Η Θ. 2.18). το δε κατεργάζεστε το καλόν ουχ ευρίσκω» (Ρωμ. Γι' αυτό κι εγώ επεκτάθηκα στο σημείο αυτό. Πνεύμα κατήλθε στους αποστόλους και κατόπιν δια μέσου αυτών σε όλους τους πιστούς. Σε κανένα από τα δύο δεν δίνεται προβάδισμα. όλους τους αγιάζει. σύμφωνα με την τάξη που το Αγ. Μόνον ενωμένα οικοδομούν την σωτηρία μας. χάρη όχι μόνο δεν μπορούμε να πιστεύουμε. εάν πίστιν λέγει τις έχειν. Με την Θ. Στην περίπτωση αυτή θα ήταν καλύτερα τίποτε να μη γνώριζε και τίποτε να μην έβλεπε. Όλους τους φωτίζει. δύναμη και σημασία. αλλά δεν έχει την δύναμη να βαδίσει. Αποδίδουν όλο το έργο της σωτηρίας στην πίστη. αδελφοί μου. όπως αναφέρει ο απόστολος Παύλος: «Το γαρ θέλειν παράκειταί μοι. 7.14). Είναι απαραίτητη η Θ. 2. 2. Ο φιλάνθρωπος Κύριος δεν μας άφησε μόνο στην γνώση του δρόμου της σωτηρίας. Αυτό ενίσχυε στην εκπλήρωση των εντολών όσους με την βοήθεια της πίστεως έφθαναν στην απόφαση να ζήσουν άγια. Ότι συνέβαινε με τους αποστόλους.

Μετά την βάπτιση. Χάρις. Πνεύματος. Χάρι. «Εάν μη τις γεννηθεί εξ ύδατος και Πνεύματος. Και για να βεβαιωθείτε περισσότερο σ' αυτό. Χάρις θα εγκατασταθεί μέσα του. Και αφού τους ολοκλήρωσε την ευαγγελική διδασκαλία. Επίτηδες σας θίγω αυτό το θέμα. του αγίου Νικόδημου και των πιστών της Εφέσου. Χάρις δεν παρέχεται και δεν λαμβάνεται διαφορετικά. δηλαδή την τοποθέτηση των χειρών των αποστόλων ή των διαδόχων τους πάνω στους πιστούς. Τα δύο αυτά περιστατικά. 3). παρά με τα άγια μυστήρια που τελούνται από τους αποστόλους ή τους διαδόχους τους. ρώτησε ο απόστολος. 15. που διακηρύττουν ότι αρκεί να πιστέψει κανείς και αυτόματα η Θ. Φθάνοντας στην Έφεσο ο απόστολος. διατυπώνεται η ευχή να παραμένει και ν' αυξάνει σε κάθε πιστό η Θ. Η αναγέννησης κάνει την φύση μας ικανή να δέχεται και να συγκρατεί την Θ. Πνεύμα. το πρώτο χριστιανικό μυστήριο. Ο ίδιος ομολογούσε για τον εαυτό του: «Χάριτι δε Θεού ειμί ο ειμί» (Α' Κοριν. ιδιαίτερα στην αρχή και στο τέλος. Και ο απόστολος Πέτρος μαρτυρεί για τον εαυτό του και για όλους: «Πάντα ημίν της θείας δυνάμεως αυτού τα προς ζωήν και ευσέβεια δεδωρημένης» (Β' Πέτρου 1. Αυτή την αισθητή ενέργεια την αντικατέστησαν αργότερα οι απόστολοι με το χρίσμα και έτσι καθιερώθηκε το χρίσμα σαν μυστήριο της Εκκλησίας μας. δίνεται η Θ. Χάρις μεταδίδεται με αισθητή οδό. 3. 5-7). δια μέσου των αγίων μυστηρίων και όχι με την νοερή μόνον οδό της θεωρητικής απλώς . εννοώντας την δια της Θ. Κι εκείνοι απάντησαν: -Δεν ακούσαμε τίποτε για το Πνεύμα το Άγιο. συνάντησε δώδεκα πιστούς και τους ρώτησε: -Όταν πιστέψατε. ου δύναται εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού» (Ιωάν. Μήπως είπε: «Πίστεψε. 10). τι είπε. συνεχίζει με αναμφισβήτητη βεβαιότητα γι' αυτή την ενοίκησι του Αγ. -Στο βάπτισμα του Ιωάννου. Και με τι μέσον θα ερχόταν και θα ενεργούσε. Βλέπετε ότι άλλο είναι το βάπτισμα και άλλο η «επίθεσης των χειρών». Χάρις. Δεν είπε κάτι τέτοιο. λάβατε το Πνεύμα το Άγιο. Αλλά ως προς τον τρόπο που λαμβάνεται και ενεργεί υπάρχουν διαφωνίες. Αύτη η γέννησης «δι' ύδατος και Πνεύματος» τι άλλο είναι παρά το άγ. όπως θέσπισε στην Εκκλησία ο ίδιος ο Κύριος. απάντησαν. 7). βάπτισμα. είναι αρκετά για να βεβαιωθείτε οι η Θ. Χάρις θα εισχώρηση μέσα σου και θα σε αναγεννήσει». 3. Τότε ο απόστολος τους εξήγησε ότι το βάπτισμα του Ιωάννου του Προδρόμου ήταν μόνο προετοιμασία για την πίστη στον Χριστό. Με την «επίθεση των χειρών» μόνο. τους βάπτισε με το χριστιανικό βάπτισμα. Υπάρχουν επίσης κακόδοξοι. 2) Ένα περιστατικό που συνέβη στην Έφεσο κατά την περίοδο μιας περιοδείας του αποστόλου Παύλου θ' αποδείξει αυτή την αλήθεια. ανήκει στην κατηγορία εκείνων που δεν κατανοούν σωστά το έργο της. Ασφαλώς όχι. Ως προς το ότι είναι απαραίτητη για το έργο της σωτηρίας μας. θα σας αναφέρω μερικά παραδείγματα από την Αγ.16). τοποθέτησε πάνω τους τα χέρια του και έλαβαν το Αγ. Χάριτος πνευματική αναγέννηση. Γι' αυτό πολύ συχνά στις αποστολικές επιστολές. Μάθετε λοιπόν και πιστέψτε βαθιά ότι η Θ. άνοιξε το στόμα και η Θ. γιατί έχω την υποψία ότι ο πλανεμένος διδάσκαλός σας. Η προσφορά της όμως γίνεται με τα μυστήρια και πιο συγκεκριμένα με την «επίθεσιν των χειρών». δεν υπάρχει αμφιβολία. -Πως τότε βαπτισθήκατε. Γραφή: 1) Ο ίδιος ο Κύριος μας συζητώντας με τον Νικόδημο είπε: «Δει υμάς γεννηθήναι άνωθεν» (Ιωάν.

δηλαδή ή πίστης. «Πως δε πιστεύσουσιν ου ουκ ήκουσαν. Ο Κύριος εξαπέστειλε τους αποστόλους λέγοντας τους: «Πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη. Είναι απαραίτητο να λάβουμε με τα μυστήρια την Θ. αλλά με εξομολόγηση που γίνεται ενώπιον πνευματικού πατρός. θ' αγιάζουν με την Θ. Χάρις που προσφέρεται με τα άγια μυστήρια. χάρη. Είναι αναγκαίο να ζούμε σύμφωνα με τις θείες εντολές.πίστεως. διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν» (Ματθ. 11-13). Είναι απαραίτητοι οι ποιμένες. . 1). • • • • Τα μυστήρια είναι ρυάκια της Θ.. (Α' Κοριν. πως δε ακούσουσι χωρίς κηρύσσοντος. Δύο πρόσωπα ενώνονται σε ένα και δημιουργούν ευλογημένη χριστιανική οικογένεια με το μυστήριο του γάμου. θ' ανορθώνουν όσους πέφτουν. Και ιδού η αποστολική διαβεβαίωσης: «Έδωκε τους μεν αποστόλους. Το μυστήριο της Θ Κοινωνίας δημιουργεί μια ζωντανή ενότητα του πιστού με τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. εις οικοδομή του σώματος του Χριστού» (Εφεσ. Οι ασθενείς θεραπεύονται με το μυστήριο του ευχελαίου. χάρη. 19-20). Δεν υπάρχει άλλη οδός. 10. τους δε ποιμένας και διδασκάλους. αλλά αυτό είναι αδύνατον να γίνει χωρίς την χειραγώγηση από τα κατάλληλα όργανα του Θεού που θα μας συμβουλεύουν. θα μας εφιστούν την προσοχή. ή ζωή ή σύμφωνη με τις θείες εντολές και ή Θ. Αλλά πως θα γίνει αυτό χωρίς τους «υπηρέτας Χριστού και οικονόμους μυστηρίων Θεού». Αυτούς ακριβώς αποστέλλει ο Κύριος. 14 -15). είναι κακόδοξος και πλανεμένος. οι χαρισματούχοι και θεόκλητοι. θα μας διορθώνουν τα λάθη. 4. δεν επιτελείται με μια απλή νοερή εξομολόγηση στον Θεό. Έτσι θέσπισε ο ίδιος ο Χριστός. θ' απαριθμήσω εδώ και τα άλλα μυστήρια: • Η συγχώρησης των αμαρτιών. Αλλά και η ίδια η πράξης αυτό αποδεικνύει. Θ . τους δε ευαγγελιστές. Πνεύματος.» (Ρωμ. Χάριτος που αρδεύουν ζωογόνα τους πιστούς. 4. Η δύναμης της Θ. χάρη δια μέσου των μυστηρίων και θα χειραγωγούν στον δρόμο της σωτηρίας. που θέσπισε ο Κύριος. Τα τρία σημεία που μέχρι τώρα εκθέσαμε σαν αναγκαία για το έργο της σωτηρίας. Για την οικοδομή της σωτηρίας. Και όποιος διακηρύττει άλλο δρόμο. Πρέπει να πιστέψουν οι άνθρωποι. 28. πως δε κηρύξουσιν εάν μη αποσταλώσι. με βαθιά συντριβή και απόφαση να μην επαναληφθούν οι ίδιες αμαρτίες. που θα ενεργούν σύμφωνα με το θείο θέλημα. στις οποίες πέφτει κανείς μετά το βάπτισμα. βαπτίζοντας αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγ. που θα διδάσκουν την πίστη. προς καταρτισμό των αγίων εις έργον διακονίας. άλλο μέσο για να λάβει κανείς την Θ.. τους δε προφήτες. απαιτούν και ένα τέταρτο: Το ιερατείο. είναι λοιπόν απαραίτητα τα πρόσωπα. Χάριτος για την συνέχιση του εξαγιαστικού έργου της Εκκλησίας παρέχεται με το μυστήριο της χειροτονίας. θα επαναφέρουν στον ίσιο δρόμο όσους λοξοδρομούν.

Και όπως στο σώμα κάθε μέλος ζει εφ' όσον είναι ενωμένο με τα υπόλοιπα μέλη. μην έχοντας χρόνο να τους επισκεφθεί ο ίδιος και τους αποχαιρέτησε συμβουλεύοντάς τους για την διαποίμανσι του ποιμνίου τους: «Προσέχετε ουν εαυτοίς και παντί τω ποιμνίω. Ασφαλώς παντού το ίδιο έκανε. Τι λοιπόν. 20. από όπου ξεκίνησαν. Η συνάθροισης όλων των πιστών αποτελεί ένα αδιαίρετο σύνολο. και ο αθετών υμάς εμέ αθετεί• ο δε εμέ αθετών αθετεί τον αποστείλαντά με» (Λουκ. Και οι πιστοί έχουν λάβει την εντολή: «Πείθεσθε τοις ηγουμένοις υμών και υπείκετε• αυτοί γαρ αγρυπνούσιν υπέρ των ψυχών υμών» (Εβρ. σώμα Χριστού. 10. Επειδή όμως δεν είχε τον χρόνο να τοποθέτηση ο ίδιος ποιμένες. έφθασε στην Κρήτη και διέδωσε την πίστη στον Χριστό. Όχι. αναφέρει το ίδιο πιο καταληπτά ονομάζοντας την Εκκλησία. Ήλθε πλέον καιρός να επιστρέψουν εκεί. Παντού χειροτόνησε και τοποθέτησε ποιμένες και διδασκάλους Αργότερα δε κάλεσε όλους τους ποιμένες της Εφέσου στην Μίλητο. να ζουν μόνο με την πίστη. άφησε τον απόστολο Τίτο «ίνα τα λείποντα επιδιορθώσει και καταστήσει κατά πόλιν πρεσβυτέρους» (Τίτον 1. Εγκατέλειψαν τους νεοφώτιστους στην τύχη. 13. ενώ εάν αποκοπή. μετά την απελευθέρωση από τα πρώτα δεσμά. Το ίδιο ακριβώς γίνεται και σήμερα. έτσι και κάθε πιστός δεν ζει μόνος του. ζωντανά ενωμένο με τον Κύριο. Αλλά επειδή δεν ήσαν αιώνιοι. Και για την παρακολούθηση και την εκπλήρωση των θρησκευτικών υποχρεώσεων των πιστών.τι είπε ο Κύριος στους αποστόλους: «Ο ακούων υμών εμού ακούει. στην Αντιόχεια της Συρίας. έτσι χειροτονούσαν και οι άλλοι απόστολοι. Ο Χριστός είναι η κεφαλή και οι πιστοί το υπόλοιπο σώμα. έτσι και κάθε πιστός που με οποιοδήποτε τρόπο αποκόπτεται από την Εκκλησία και συνεπώς και από τον Κύριο. Σας ανέφερα τα τέσσαρα απαραίτητα για την σωτηρία μας στοιχεία.16). Αλλά και αργότερα. Αλλά υπάρχει ακόμη ένα: Ν' ανήκουμε στο σώμα της Εκκλησίας ζωντανά ενωμένοι με όλο το πλήθος των πιστών. Το ίδιο έκανε ο απόστολος Παύλος και στην Έφεσο και σε όλες τις πόλεις της Ασίας. Όπως ένα κλαδί που κόβεται. ποιμαίνειν την εκκλησίαν του Θεού. Και όπως χειροτονούσε ποιμένες ο ίδιος. στην Δέρβη. επιστρέφοντας από την Ρώμη.28). 15. άφηναν παντού κατ' εντολή του Θεού διαδόχους τους ποιμένες και διδασκάλους. 22-23). ην περιεποιήσατο δια του ιδίου αίματος» (Πράξ. στο Ικόνιο. στην Αντιόχεια. Ενώ για τους ιερείς ισχύει ό. Καμιά χριστιανική κοινότητα δεν εγκαταλείφθηκε χωρίς χειροτονημένους ιερείς. όλων των πιστών της Εκκλησίας . Ο απόστολος Παύλος. στην Πισιδία. εν ω υμάς το Πνεύμα το Άγιον έθετο επισκόπους. Αυτός είναι ο κορμός και οι πιστοί τα κλαδιά της. που θα ιερουργούσαν τα άγια μυστήρια και θα υπηρετούσαν στο έργο της σωτηρίας.1-6). Ξαναπέρασαν απ' όλες τις πόλεις και θέσπισαν πως να ζουν χριστιανικά. 14. Έτσι διαβάζουμε στις Πράξεις των αποστόλων: Οι απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας κήρυξαν την πίστη στα Λύστρα. νεκρώνεται πνευματικά (Ιωάν. 17). αλλά συμμετέχοντας στην κοινή ζωή όλων των μελών. αλλά κατ' εντολή του Κυρίου. 5). Ο Κύριος ονόμασε την Εκκλησία Του «άμπελον». Ι. χειροτόνησαν και τοποθέτησαν πρεσβυτέρους (Πράξ. το δε έργο τους έπρεπε να συνεχιστεί σε όλους τους αιώνες. Διότι δεν ενεργούσαν μόνοι τους. ξεραίνεται και παύει να ζει. πεθαίνει και σαπίζει.Και οι απόστολοι υπάκουσαν σ' αυτό. κληματαριά.

12. Να συμμετέχει σε όλες τις λατρευτικές και εξαγιαστικές εκδηλώσεις της Εκκλησίας. σύμφωνα με τα δικά της κριτήρια και σε καμιά περίπτωση να μην επιτρέπει στον εαυτό του την παραμικρή διαφωνία με την διδασκαλία της Εκκλησίας. τα άγια μυστήρια. Και εάν δεν είναι γι' αυτόν ο Θεός πατέρας. θεωρούμε την Εκκλησία σαν μητέρα μας. 12-27). Να ελέγχει κάθε σκέψη. τότε ποιος είναι. Στην περιγραφή αυτή της οδού της σωτηρίας μπορούμε με πεποίθηση να . Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου. και μυριάσιν αγγέλων. Αυτή διαφυλάττει όλα τα μυστικά της πίστεως και όλη την αλήθεια. Ιερουσαλήμ επουρανίω. Να προετοιμάζεται για την Θ. 18. που ακούει την προσευχή τόσον την δική της. σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου (Ματθ. το ιερατείο που χειραγωγεί στον δρόμο της σωτηρίας. αφού αυτή είναι «στύλος και εδραίωμα της αληθείας» (Α' Τιμοθ. όταν όλοι νηστεύουν. Ας ανακεφαλαιώσουμε λοιπόν εδώ όλα τα απαραίτητα για την επίτευξη της σωτηρίας και ας τονίσουμε: • • • • • Θέλετε να σωθείτε. μέσα στους νόμους της και στις διατάξεις της.22-23). γι' αυτόν δεν είναι και ο Θεός πατέρας. Και όλα αυτά μέσα στο πνεύμα της Εκκλησίας. όπως είναι καθορισμένο μέσα στην Εκκλησία. Χάρις. Εμείς εδώ στην γη είμαστε οικείοι με τους αγγέλους και με όλους τους αγίους κάθε εποχής. ενωμένος ζωντανά και άρρηκτα μαζί της. σύμφωνα με την εντολή του αποστόλου Παύλου να μην εγκαταλείπει κανείς την «επισυναγωγή» (Εβρ. Να νηστεύει. 3. Χάριτος που προσφέρεται με τα μυστήρια. πανηγύρει και εκκλησία πρωτοτόκων εν ουρανοίς απογεγραμμένων» (Εβρ. όπως την αποκάλυψε ο Θεός. νεκρώνεται πνευματικά και χάνεται (Α' Κοριν. 2) Σε τίποτε δεν πρέπει να ξεχωρίζει από τους άλλους στην τάξη της εκκλησιαστικής ζωής. 25). Να εφαρμόζετε πάντοτε στην ζωή σας τις εντολές του Θεού κάτω από την καθοδήγηση των θεοπροβλήτων ποιμένων της Εκκλησίας. Έτσι θα σωθείτε. εισακούονται και εκπληρώνονται σύμφωνα με το θέλημα του Θεού.17). διότι έχουμε προσέλθει «πόλει Θεού ζώντος. 12. όσον και των τέκνων της.και εάν αποκοπή. ενωμένοι με την Εκκλησία. Και αληθεύει ο λόγος ότι για όποιον η Εκκλησία δεν είναι μητέρα. Ο Κύριος θεμελίωσε δια των αποστόλων την Εκκλησία και της εμπιστεύθηκε όλα τα σωστικά μέσα για φύλαξη και επέκταση πάνω στην γη. Η συμμετοχή στην ζωή της Εκκλησίας και η εντός των κόλπων της κατεργασία της σωτηρίας. Να δέχεσθε την ενίσχυση της Θ. Γι' αυτό σε όλους τους αιώνες μέχρι σήμερα. επιβάλλει στον κάθε πιστό τις εξής υποχρεώσεις: 1) Να πιστεύει. Οι προσευχές των μεν για τους δε. όταν ήσαν ενωμένοι με τους άλλους πιστούς. πάντοτε οι πραγματικά πιστοί χριστιανοί ένοιωθαν ότι ζουν. 3) Να έχει βαθιά πεποίθηση ότι τα μέλη της Εκκλησίας που βρίσκονται στον ουρανό. Σ' αυτήν επαναπαύεται η ευδοκία του Θεού. Να πιστεύετε σε όλη την αλήθεια. είτε δική του είτε ξένη. 10. έχουν ζωντανή και άμεση επικοινωνία με τα μέλη που βρίσκονται στην γη. είναι σαν «τον εθνικό και τον τελώνη». Μέσα της βρίσκεται η Θ. Όποιος δεν τηρεί αυτά. όπως πιστεύει ολόκληρη η Εκκλησία από την αρχή της μέχρι σήμερα. 15).

Ενώ για κομπασμούς και αγυρτείες είναι πάντοτε κατάλληλες όλες οι περιπτώσεις! Βγείτε στον δρόμο και φωνάξτε: «Πιστεύω στον Χριστό και ομολογώ την πίστη μου». Όποιος τότε ομολογεί τον Χριστό. Στην Εκκλησία του Θεού οι ομολογητές στέκονται πλάι στους μάρτυρες. μη λαμβάνεται αυτόν εις οικίαν. Ασφαλώς όχι. Σε κάποιον μάλιστα επέμενε πολύ να ομολογήσει τον Κύριο. Μια τέτοια ομολογία. αρνήσομαι αυτόν κάγώ έμπροσθεν του Πατρός μου του εν ουρανοίς» (Ματθ. υπάρχουν άραγε τέτοιες συνθήκες που ή θα ομολογήσει κανείς τον Χριστό και θα βασανίζεται ή θα τον απαρνηθεί και θα ζει ευτυχισμένος. Άρα δεν είναι κατάλληλη η περίπτωσης για μια ομολογία που να θεωρηθεί αξιόλογη ενώπιον του Θεού. Αυτό θα ήταν ένας κομπασμός και μια αγυρτεία. Το να ομολογήσει κανείς τον Ιησού Χριστό είναι μεγάλο κατόρθωμα και ο Κύριος υποσχέθηκε ότι θα δοξάσει τον ομολογητή ενώπιον του ουρανίου Πατρός (Ματθ. Πολύ καλά έκανε και δεν δέχθηκε! Πολύ σωστά έκρινε. Συνεχίζετε στο γράμμα σας: «Επέμενε πολύ να ομολογούμε με τα χείλη μας τον Ιησού Χριστό και διαβεβαίωνε ότι όποιος Τον ομολογεί με τα χείλη. Γι' αυτό και η ομολογία του έχει τόση αξία. Όταν γίνεται ενώπιον εχθρικού για την πίστη μας περιβάλλοντος και όταν διακινδυνεύει κανείς με την ομολογία αυτή να υποστεί διωγμούς και βάσανα. Από που το έβγαλε αυτό. θα σημαίνει άρνησή Του. αλλά εκείνος δεν δέχθηκε λέγοντας ότι αυτό είναι θέμα συνειδήσεως». Τον δέχεσαι μέσα σου». 32).προσθέσουμε την επόμενη νουθεσία του αγίου Ιωάννου του θεολόγου: «Πας ο παραβαίνων και μη μένων εν τη διδαχή του Χριστού Θεόν ουκ έχει• ο μένων εν τη διδαχή του Χριστού. χάρη. διότι μια τέτοια ομολογία. Ενώ ομολογητές είναι όσοι ομολογώντας τον Χριστό βασανίσθηκαν. Σε σας λοιπόν εκεί. ΙΑ . Αλλά πότε εκτιμά ο Κύριος μια τέτοια ομολογία. Φαίνεται ότι ήταν λεπτή η συνείδησης του χριστιανού αυτού και δεν του επέτρεψε να ομολογήσει στην περίπτωση εκείνη. αμέσως Τον υποδέχεται και γεμίζει με την Θ. μπορείτε και μόνος σας να κρίνετε πόση αλήθεια περιέχεται στα λόγια του νέου σας διδασκάλου. Να για ποια ομολογία ομιλεί ο Κύριος! Για εκείνη που αν δεν ομολογηθεί. Οπότε κατά συνέπεια θ' ακολουθήσει το: «Όστις δ' αν αρνήσηταί με έμπροσθεν των ανθρώπων. είναι αντίθετη προς το θέλημα του Θεού. 9-11). ομολογία δηλαδή που γίνεται με τέτοιες συνθήκες. μέσα του αποδέχεται το μαρτύριο. 10. 33). ούτος και τον Πατέρα και τον Υιόν έχει• ει τις έρχεται προς υμάς και ταύτην την διδαχή ου φέρει. όταν γίνεται επί μάταιο. και χαίρειν αυτώ μη λέγετε• ο γαρ λέγων αυτώ χαίρειν κοινωνεί τοις έργοις αυτού τοις πονηροίς» (Β' Ιωάν. αλλά για κάποιο λόγο δεν έφθασαν στον θάνατο. είναι ανόητη. Είναι ακριβώς αυτή που απαιτούσε ο νέος σας δάσκαλος! Αλλά ο ταλαίπωρος συνεχίζει και συνδυάζει την ομολογία αυτή με μια υπόσχεση: «Μόλις ομολογήσεις με τα χείλη σου τον Χριστό. Έπειτα από όλα όσα είπαμε. Μάρτυρες είναι όσοι ομολογώντας τον Χριστό βασανίσθηκαν μέχρι θανάτου. Ο Κύριος και οι απόστολοι δίδαξαν ποιος δέχεται τον Χριστό μέσα του και με ποιόν . 10.

. Κάθε χριστιανός λοιπόν που κοινωνεί το άχραντο Σώμα και το τίμιο Αίμα του Κυρίου. όπως τον διδάσκει η Εκκλησία. Με τον τρόπον αυτόν δεν έρχεται ακόμη μέσα του ο Χριστός. Κοινωνία δεχόμαστε μέσα μας τον Χριστό και όχι με την απλή ομολογία της πίστεως μας. δίνει δυνάμεις για την πιστή τήρηση των εντολών. ο Υιός του Θεού του ζώντος». Αυτό διδάσκει ο απόστολος Παύλος. Έχει την αρχή.τι λέει ο νέος σας διδάσκαλος προέρχεται από το μυαλό του και δεν στηρίζεται πουθενά. Όταν όμως η ψυχή φωτισθεί με τις αρετές. Η αγιαστική ενέργεια αυτών των μυστηρίων. αυτός δέχεται μέσα του τον Χριστό. Μη νομίσετε όμως ότι αυτή η εκπλήρωσης των θείων εντολών εξασφαλίζει τον ερχομό του Κυρίου στις ψυχές μας ανεξάρτητα από το άγιο βάπτισμα και την Θ. Χριστόν ενεδύσασθε» (Γαλάτ. Είναι αυτός που υποδεικνύει ο Κύριος: «Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς. Ενώ έτσι διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Ευχαριστίας. εκείνος εστίν ο αγαπών με. Τα μυστήρια μας αξιώνουν να Τον δεχθούμε. την συνέχεια και το τέλος. Αλλά εφ' όσον ο άνθρωπος δεν έχει καθαριστή από τα πάθη και δεν έχει στολισθεί με τις αρετές.. ο Κύριος δεν ευαρεστείται και δεν αναπαύεται μέσα του. Και πριν από την Θ. Εάν τις αγαπώ με τον λόγον μου τηρήσει. .τρόπο. Κύριε. Τον δέχεται κοινωνώντας το άχραντο Σώμα Του και το τίμιο Αίμα Του. και ομολογώ. αυτός Τον δέχεται μέσα του. Κοινωνία. Ασφαλώς με τον δικό του λογισμό και την δική του πλάνη. Μοιάζει σαν να μην εμπιστεύεται και απλώς ακόμη να προετοιμάζει «μονήν» μέσα του. Κοινωνία διαβάζοντας την ευχή της προετοιμασίας για την Θ. μακριά από δυσάρεστες κινήσεις αμαρτιών και παθών. Αυτός είναι ο δρόμος και ο τρόπος υποδοχής του Κυρίου. ομολογεί την πίστη του. Και κάτι άλλο ακόμη. Μετάληψη «Πιστεύω. και προς αυτόν ελευσόμεθα και μονήν παρ' αυτώ ποιήσομεν» (Ιωάν. Όποιος εκπληρώνει τις εντολές. όπως μπαίνει κανείς σ' ένα οικείο σπίτι και παραμένει εκεί ήσυχος. Υπάρχει όμως και ένας άλλος ορθόδοξος δρόμος. τότε οριστικά έρχεται και παραμένει μέσα μας. Επομένως όποιος βαπτίζεται. 3. ομολογεί τον Χριστό απαγγέλλοντας το σύμβολο της πίστεως. τότε εισέρχεται με βεβαιότητα μέσα της. Έχει τις βαθμίδες του. στολίζει την ψυχή του με διάφορες αρετές και κάνει την καρδιά του ναό άξιο να υποδεχθεί τον Κύριο. Βλέπετε λοιπόν. ο αιρετικός διδάσκαλος σας εφεύρε άλλο δρόμο ενώσεως μας με τον Χριστό. και ο Πατήρ μου αγαπήσει αυτόν. Μόνο με το βάπτισμα Τον δέχεται μέσα του. Όποιος «ενδύεται» τον Χριστό. 56). το «Πιστεύω». Η πίστης μας προσελκύει τον Κύριο. και εγώ αγαπήσω αυτόν και εμφανίσω αυτώ εμαυτόν. Αλλά ρίζα ολοκλήρου αυτού του έργου είναι ο ερχομός του Κυρίου με τα μυστήρια. αλλά με αυτή την ομολογία δεν δέχεται ακόμη μέσα του τον Χριστό.21-23). Ακριβέστερα ήδη έχει έλθει με το μυστήριο του βαπτίσματος και κατοικεί μέσα του με το μυστήριο της Θ. Ό Κύριος έρχεται και κατοικεί μέσα του. 6. ότι συ ει αληθώς ο Χριστός.ο δε αγαπών με αγαπηθήσεται υπό του Πατρός μου. δηλαδή την τελείωση. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε. Η ταραχή των παθών και η δυσοσμία της αμαρτίας τον δυσαρεστεί. Ενώ ό. ότι με το άγιο βάπτισμα και την Θ. Ο Κύριος παραγγέλλει: «Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει κάγώ εν αύτω» (Ιωάν. 27). Τον δέχεται μέσα του. Η ομολογία απλώς μας ανοίγει την είσοδο να Τον δεχθούμε. Όταν όμως με την βοήθεια Του εκπληρώνουμε τις εντολές Του και καθαριζόμαστε από τα πάθη. Προτού βαπτιστή. 14. Απλώς γίνεται ο πιστός ικανός να Τον δεχθεί.

Και πιο πάνω σας εξήγησα ότι η Θ. ομολογήστε τον Χριστό με τα χείλη σας». Επομένως ειλικρινά ομολογεί τον Κύριο μόνον εκείνος που πιστεύοντας σ' Αυτόν. Χάρις είναι η κοινωνία με τον Κύριο. Επομένως δεν μπορούμε να σκεφθούμε ότι με μια απλή προφορική ομολογία μπορούμε να λάβουμε την Θ. μας καθοδηγούν στον δρόμο της σωτηρίας. Η ομολογία της πίστεως στον Κύριο. ακολουθούμε τις συμβουλές των πνευματικών πατέρων. ακόμη και οι περισσότεροι αιρετικοί. ότι παίρνουμε Θ. χάρη». θα έφερνε και την Θ. αυτό σημαίνει ότι πιστεύουμε σωστά και ζούμε άγια. Διότι η Θ. εννοεί ακριβώς μια τέτοια έμπρακτη ομολογία.Χωρίς τα μυστήρια. Τα έργα όμως είναι . ο αιρετικός θεωρεί σαν καρπό της προφορικής ομολογίας την Θ. χάρη με τα μυστήρια. ζει άγια σύμφωνα με τις εντολές του Θεού. Αλλά. χάρη. Όταν λοιπόν εκείνος σας προτρέπει «ομολογήστε. Άρα τα μυστήρια μας γεμίζουν με την Θ. που για χάρη μας υπέμεινε τον Σταυρό και μας εξαγόρασε. ο Κύριος έρχεται μέσα μας με τα μυστήρια κι όχι με την ομολογία. Ο άγιος Ιωάννης ο θεολόγος. κάτω από την χειραγώγηση των πνευματικών πατέρων και μέσα στο πνεύμα της αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας. που πιστεύει ότι με μόνη την προφορική ομολογία θα την αποκτήσει. μπορούν να ελκύσουν τον Κύριο. εσείς πλησιάστε τον και προτρέψτε τον «ομολογήστε και σεις. Γι' αυτό ταιριάζει πολύ να χαρακτηρίσει κανείς σαν ανόητο τον αιρετικό. Όταν μας ρωτούν τι θρήσκευμα έχουμε. Εκτελούμε δηλαδή όλα εκείνα. κι εμείς ομολογούμε ότι είμαστε χριστιανοί. Χάρις δεν προσφέρεται παρά μόνο με τα μυστήρια. Αυτό θα έμοιαζε με το να λέγαμε σε κάποιον: «Άνοιξε το στόμα σου και θα γέμισης με την Θ. που όπως προείπαμε. αγιάζεται με τα μυστήρια και αντλεί δυνάμεις απ' αυτά. χάρη κι όχι η ομολογία. Βλέπετε απ' αυτό πόσο μοντερνίζει. Εκείνος όμως ντρέπεται. χάρη. Έχουν την αξία τους σαν προϋποθέσεις για να οδηγηθεί κανείς στα μυστήρια. ούτε πίστης. Η ομολογία της πίστεως μόνο με τα χείλη. κάνουν το σημείο του Σταυρού. δεν έχει σημασία. Δεν υπάρχει περίπτωσης στην Ιστορία της Εκκλησίας του Θεού που να την έλαβε κανείς με άλλο τρόπο. ούτε έργα. έχει κι αυτή την θέση της. Εάν η ομολογία αυτή ήταν ικανή να φέρει τον Κύριο. Ομολογία και το ένα. χωρίς καμιά συνέπεια στην ζωή μας. όπως εξηγήσαμε προηγουμένως. Το άλλο με έργα. ΙΒ • Γράφετε ότι ο αιρετικός σας προσεύχεται με δικές του προσευχές και κατά τις προσευχές του δεν σχηματίζει το σημείο του Σταυρού ούτε κάνει μετάνοιες. Επί πλέον. Το ένα μόνο με λόγια. ανήκουμε στην Ορθόδοξη Εκκλησία του Θεού και με σχολαστικότητα τηρούμε ότι αυτή προστάζει. Αυτός είναι ο πραγματικός ομολογητής! Και όχι εκείνος που μόνο με τα χείλη ομολογεί τον Κύριο. χάρη. ομολογήστε τον Χριστό με το σημείο του Σταυρού». Και όμως είναι και αυτός ένας τρόπος ομολογίας του Ιησού Χριστού. ομολογία και το άλλο. Όλοι οι ορθόδοξοι χριστιανοί. στην πρώτη του καθολική επιστολή γράφοντας για την πραγματική ομολογία. Με τα μυστήρια θα εγκαταβιώσει ο Κύριος μέσα στον πιστό. αλλά μόνο σαν κάποιο μέρος της προετοιμασίας και όχι σαν μέσο ικανό μόνο του να φέρει τον Χριστό μέσα μας.

Βλέπετε τι χριστιανοί είναι. που κι αυτό είναι ομολογία. Και αν δεν κυριαρχείται. Και σεις όλο και περισσότερο γλιστράτε . Ο Μ. κανένα αγιαστικό μυστήριο και καμιά Ιερουργία. όταν γίνεται με πίστη. Δεν καταλαβαίνω λοιπόν. τον εγωιστή. αφήνει ελεύθερο πεδίο δράσεως στους εχθρούς. Χρησιμοποιούμε εδώ στην Ρωσία την έκφραση «ο τράχηλός του δεν λυγίζει». Με την κλίση της κεφαλής συνήθως εκδηλώνουμε σεβασμό και υποταγή. ούτε την Μητέρα του Θεού. Χριστιανός χωρίς το σημείο του Σταυρού μοιάζει με στρατιώτη χωρίς όπλο. για τους οποίους δεν χρειάζεται η εξωτερική εκκλησιαστική τάξις. ούτε τους προφήτες.σημαντικότερα από τα λόγια. Και όταν είπε σ' εκείνον που αρνήθηκε να ομολογήσει με τα χείλη τον Χριστό «φαίνεται ότι ντρέπεσαι τους ανθρώπους». διώχνει τους αόρατους εχθρούς. αγίους. Μ' αυτά που μου γράφετε γίνεται ολοφάνερος ο ξεπεσμός του από την αγία Ορθόδοξη Εκκλησία. Φοβάται μήπως τσαλακώσει τα ρούχα του. Μήπως τέτοιος δεν είναι πολλές φορές κι εκείνος που αρνείται να κάνη μετάνοιες την ώρα της προσευχής μπροστά στον Θεό. ούτε τους αγγέλους. θα έπρεπε και σεις να του λέγατε «εφ' όσον αρνείστε να κάνετε το σημείο του Σταυρού. σαν δείγμα εσωτερικού σεβασμού και υποταγής στο άγιο θέλημα Του. Γι' αυτό εύλογα αναρωτιέται κανείς: Είναι χριστιανός εκείνος που αποφεύγει το σημείο του Σταυρού. για να δημιουργηθεί μια νέα αιρετική ομάδα βδελυκτή στον Θεό της αληθείας. θεωρούν τους εαυτούς τους πνευματικούς ανθρώπους του Θεού. δημιουργεί αμφιβολία αν κυριαρχείται από τα αισθήματα αυτά. φαίνεται ότι και σεις ντρέπεστε να ομολογήσετε τον Χριστό ενώπιον των ανθρώπων». δεν κοινωνούν και δεν αναγνωρίζουν τις εορτές». τότε τι είδους προσευχή κάνει. Είναι λοιπόν απαραίτητο στον προσευχόμενο να εκδηλώνει την εσωτερική του ευλάβεια και υποταγή στον Θεό με την κλίση της κεφαλής. Βρίσκεται στην διάθεση του εχθρού. Βασίλειος μας βεβαιώνει ότι το σημείο του Σταυρού που κάνουμε. δεν εξομολογούνται. θεσπίστηκε από τους αποστόλους και ότι. γιατί να γεμίζει τ' αυτιά σας με κούφια λόγια. ούτε τους αποστόλους. Επίσης δεν νηστεύουν. Το ενθυμούνται αυτό οι εχθροί και αποφεύγουν κάθε ανάμνησή του. για να χαρακτηρίσουμε τον ανυπότακτο. ούτε τους οσίους. Ο Κύριος δια του Σταυρού συνέτριψε την δύναμη των έχθρων. Όλοι οι χριστιανοί προσκυνούν τον Κύριο και σωματικά. ούτε οι πνευματικές ασκήσεις. τι θέλετε και τρέχετε πίσω απ' αυτόν. Όποιος δεν υποκλίνεται. Όποιος δεν σφραγίζει τον εαυτό του με το σημείο του Σταυρού. που δεν αναγνωρίζει κανένα.' Μου γράφετε: «Ο νέος μας δάσκαλος και οι πιστοί του οπαδοί δεν εμφανίζονται στον ναό και δεν επικαλούνται στις προσευχές τους τους αγίους. Ο Σταυρός αγιάζει κάθε άνθρωπο και κάθε αντικείμενο. Έτσι παρέλαβε η Εκκλησία από τους αποστόλους και έτσι πιστεύουν οι χριστιανοί. ΙΓ. Η. Αγωνίζεται ν' απομακρύνει και σας απ' αυτή. ανατρέπει τα σκοτεινά τους σχέδια και προφυλάσσει τον χριστιανό από τις επιθέσεις τους.

όπως γράφετε. ΙΔ . Θα σας ρωτήσω κάτι: Απευθυνθήκατε ποτέ στους ιερείς σας. Χρειάζεται ζωντανός λόγος και δεν μας τον δίνουν». Συμφωνώ μαζί σας στο ότι οι ιερείς πρέπει συχνότερα να συζητούν με τους πιστούς και να διαλέγονται μ' αυτούς είτε μέσα στον ναό είτε οπουδήποτε αλλού. θα κατηγορούσα περισσότερο το ποίμνιο. εκείνος παντού κηρύττει». περιορίζονται στην τέλεση των ακολουθιών. Το δικό τους χρέος είναι να φλογίζονται από ιερούς πόθους και να ομιλούν στους πιστούς. κάποια εντολή ή κάποιο μυστήριο. βλέπουν συγκεντρωμένους τους ενορίτες να προσεύχονται και μένουν ήσυχοι ότι δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα.προς αυτόν. ΙΕ. εάν δεν συμβαίνει αυτό. Τους ζητήσατε την γνώμη τους για τα κηρύγματα του. όπως πολλοί βιωματικά ομολογούν. Αλλά και στην περίπτωση αυτή. Σας συνιστώ το βιβλίο «Η πέτρα της πίστεως» του Στεφάνου Γιαβόρσκυ. δεν τον ρωτάτε για θέματα πίστεως. οι δικοί μας ποιμένες σιωπούν. θα μπορέσετε εύκολα ν' αποστομώνετε τους αιρετικούς και να σπάζετε τα δόντια των ψευδοδιδασκάλων που μισούν την αλήθεια και το φως. σπάνια κηρύττει κάποιος. Επισημαίνω μόνον ότι υπάρχει και δική σας ευθύνη για την σπανιότητα του κηρύγματος. Εξ άλλου εσείς γνωρίζετε τα δόγματα. τι άλλο χρειάζεστε. αν συμβεί να συναντηθείτε με κάποιον από τους ιερείς. Διαβάστε το με προσοχή και εγκολπωθείτε το περιεχόμενο του. οι ενορίτες έχουν έλλειψη πνευματικής τροφής. Δεν μου γράψατε ποτέ ότι την συζητήσατε με τους εφημέριους της ενορίας σας. μήπως σας γίνουν φορτικοί και σας ψυχράνουν. γιατί οι πνευματικοί μας πατέρες σιωπούν. γίνεται. παρά τους ποιμένες! Γιατί ποιος κληρικός θα περιφρονούσε μια παράκληση των ενοριτών για περισσότερη και ειδικότερη διδασκαλία. Οι ιερείς έρχονται στον ναό. Ασφαλώς δεν το κάνατε αυτό! Γράφετε από την άλλη άκρη του κόσμου και απευθύνεστε σε μένα και ποτέ δεν αναζητήσατε την βοήθεια των ποιμένων σας για την υπόθεση αυτή. εάν θα έπρεπε κάποιον να μεμφθώ. η ίδια η ακολουθία υπενθυμίζει στον προσεκτικό πιστό και τα δόγματα και τις εντολές του Θεού.' Γράφετε: «Μεταξύ μας δημιουργήθηκε σύγχυσης. που είναι δίπλα σας και που τους βλέπετε κάθε Κυριακή και εορτή! Πως έπειτα απ' αυτό να γνωρίζουν οι πνευματικοί σας πατέρες τι σας συμβαίνει. Και διδάσκει πως θα ενωθούμε μ' Αυτόν. διδάσκει. Δεν συμφωνώ όμως στο ότι. αγωνίζεται. Γι' αυτό κι εκείνοι δεν σας θίγουν τέτοια θέματα και αποφεύγουν να σας διδάξουν μέσα στον ναό με τον φόβο. ενώ το χρέος των πιστών είναι πρόθυμα να εγκολπώνονται την διδασκαλία. Αρκεί η παραμονή μέσα στον ναό για ν' ανανεώσει όλο το θρησκευτικό συναίσθημα. γιατί μ' αυτή την πέτρα. ομιλεί μ' ενθουσιασμό. Ενώ αυτός ο κήρυκας πηγαίνει παντού. Μου γράφετε: «Ενώ οι κληρικοί μας σιωπούν. Τους είπατε ότι στην περιοχή σας κυκλοφορεί κάποιος ξενόφερτος που σας συγκεντρώνει και σας διδάσκει. Εγώ δεν δικαιώνω τους ιερείς που δεν διδάσκουν και δεν κηρύττουν. Αλλά αυτό. Μήπως καμιά φορά θα θέλατε να σας εξηγηθεί κάποιο δόγμα. Και στον ναό. Εκτός απ' αυτό. . όπως οι ανόητες μύγες προς τα δηλητηριώδη δολώματα. ενθυμείσθε τις εντολές και υποτάσσεσθε στην Εκκλησία του Θεού. Μόνοι σας αποφεύγετε τους κληρικούς και.

Το ίδιο συμβαίνει και στο έργο της πίστεως και της σωτηρίας. που παρουσιάζει κάτι το ξεχωριστό. Όταν τους συγκεντρώσει. αγωνίζεσθε να ζείτε χριστιανικά. η αναπνοή ομαλή. γιατί πρέπει να συγκεντρώσει γύρω του μαθητές και οπαδούς. που έρχεται σε αντίθεση με την έκτακτη δραστηριοποιήσει του ψευδοδιδασκάλου. Μόλις όμως σε κάτι απ' αυτά συμβεί μια ανωμαλία. Όπως το υγιές σώμα αναπτύσσεται και ζει απαρατήρητο. αγιάζεστε με τα μυστήρια. οι πληθωρικές δραστηριότητες και οι μεγάλες φωνές. αν και αυτό δεν γίνεται αντιληπτό. γιατί οι ακροατές του θα γνωρίζουν όλα όσα διδάσκει. Αυτό να συμβουλεύετε και τους άλλους χριστιανούς. Ενθυμηθείτε τι σας είπα στην αρχή φέρνοντας σας την εικόνα της χορωδίας και της κακής εντυπώσεως που κάνει η φωνή που ξεχωρίζει. Όλες οι σωτηριώδεις λειτουργίες του σώματος αυτού τελούνται ήσυχα. Πρέπει όμως να γνωρίζετε ότι οι πολλές φροντίδες. Δεν μένει παρά να προσθέσω το συμπέρασμα και την συμβουλή. Πολύ περισσότερο να τρέχετε πίσω από κάποιον.Εκείνος κηρύττει. Προσέξτε το σώμα: Όταν είναι υγιές. Η ηρεμία λοιπόν η δική σας. δεν χαρακτηρίζουν την υγιή κατάσταση των πραγμάτων. τα νεύρα και οι κινήσεις κανονικά. Αντιθέτως η αθόρυβη και κανονική πρόοδος στο έργο της σωτηρίας σημαίνει ότι σεις βρίσκεσθε σε υγιή κατάσταση. Η ίδια εικόνα χρησιμεύει και για την κατανόηση όσων σας γράφω στο σημείο αυτό. έτσι και σεις ζείτε και αναπτύσσεστε πνευματικά. Αλλ' εάν ο καθένας σύμφωνα με τις δυνάμεις του εκτελεί όλες τις υποχρεώσεις. τότε το έργο της σωτηρίας βρίσκεται σε τάξη και δεν υπάρχει λόγος ν' ανησυχείτε γι' αυτό. που σας ανέφερα. Αρκετά ακούσατε από τον κακόδοξο και αρκετά ταλαιπωρήσατε τ' αυτιά σας με τα γλυκανάλατα λόγια του. αυτό αποτελεί σφάλμα. Ο σφυγμός είναι ήρεμος. κι εκείνος θα σιωπήσει. Εσείς και ολόκληρη η ενορία αποτελείτε μια μικρογραφία του σώματος της Εκκλησίας. η αρμονία της λειτουργικότητας καταστρέφεται και το σώμα παρουσιάζεται άρρωστο. Καλύτερα όμως θα είναι να συγκεντρώνεστε όλοι μαζί. Και για ν' αποτοξινωθείτε γρηγορότερα απ' όσα ακούσατε. ενώ εκείνος βρίσκεται σε ανώμαλη. δεν σημαίνει ότι βρίσκεσθε σε μειονεκτική θέση.τι βρίσκει καταλληλότερο στην άμυνα εναντίον των προσβολών του εχθρού» • . Φτάνει πια! Σε τίποτε το καλό δεν θα σας οδηγήσει. Κατέχετε την ορθόδοξη πίστη. όλες οι εσωτερικές λειτουργίες του εκτελούνται ήσυχα. να μελετήσετε το βιβλίο «Η πέτρα της πίστεως». ακολουθείτε ολόκληρη την τάξη της Εκκλησίας και υπακούετε στους ιερείς σας. Το έργο της σωτηρίας όλων και καθενός ξεχωριστά προχωρεί κανονικά. Βέβαια εάν κανείς από σας κατά την διάρκεια της ειρηνικής πορείας της πνευματικής ζωής παραδίδεται στην αμέλεια και την αδιαφορία. Σας ανέφερα όλα τα προηγούμενα παίρνοντας αφορμές από το γράμμα σας. που του υπαγορεύει η χριστιανική του συνείδησης. όσοι μολυνθήκατε από τα δηλητηριώδη αιρετικά λόγια του. να διαβάζετε το βιβλίο με προσοχή και να σημειώνετε ο καθένας για τον εαυτό του ό. • Απομακρυνθείτε από τον αιρετικό ψευδοδιδάσκαλο και προσκολληθείτε σταθερότερα στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας.