Ο πατήρ αποτιµά µε λόγο οξύ στην «Κ» τη σχέση µερίδας πιστών µε το Θείο και τον ρόλο της Εκκλησίας Του Νικου Παπαχρηστου
Φιλόθεος Φάρος
1
άλλοι θα θυµώσουν. Και θα φροντίσουν οι κάµερες να το απαθανατίσουν αυτό. επισηµαίνει. δήµαρχοι και άλλοι πολιτευόµενοι πριν ξεκινήσουν την προεκλογική τους εκστρατεία πρέπει να περάσουν να φιλήσουν το χέρι του ∆εσπότη. σοκάρουν. 2 . αφού πολλοί θα συµφωνήσουν πολλοί θα διαφωνήσουν. Φιλόθεος Φάρος αποτιµά τη σηµερινή σχέση µεγάλης µερίδας πιστών µε το Θείο. «Μακάρι να ενδιαφερόντουσαν για την ελληνική οικογένεια αλλά αδιαφορούν πλήρως». ο 78χρονος ιερέας π... λέει ο π. υποστηρίζοντας ότι όσοι εµφανίζονται αυστηροί στην πραγµατικότητα αναζητούν «άλλοθι» για να αποπροσανατολίσουν από δικές τους «αµαρτωλές» πράξεις. Το ερώτηµα όµως είναι αν η Ελλάδα είναι µια κοινοβουλευτική δηµοκρατία ή µια θεοκρατία τύπου «Χοµεϊνί». Φιλόθεος είναι ο πρώτος ιερέας που δεν διστάζει να χαρακτηρίσει σωστή την απόφαση για το «σύµφωνο ελεύθερης συµβίωσης» αφού η Πολιτεία απευθύνεται σε πολίτες και όχι σε πιστούς. «Η Πολιτεία ορθώς πράττει και προωθεί το Σύµφωνο. µια σχέση «καταναλωτική» την οποία όπως υποστηρίζει ενισχύουν µε τη στάση ζωής τους πολλοί κληρικοί. όπως τις αναπτύσσει σήµερα στην «Κ».. άλλοι θα συνυπογράψουν. ενίοτε καυστικό αλλά και αυτοκριτικό ο π. Οι θέσεις του πατρός Φιλόθεου Φάρου. Χαρακτηρίζει «φαρισαίους» και «υποκριτές» ιεράρχες και κληρικούς που έσπευσαν να µιλήσουν για «πορνεία» και «κουσούρια». σίγουρα θα αποτελέσουν αφορµή διαλόγου. για να τους δουν οι ψηφοφόροι τους γιατί αλλιώς δεν έχουν ελπίδες.«Ο Θεός είναι νεκρός. που θίγουν και το πλαίσιο σχέσεων Πολιτείας-Εκκλησίας. Φαίνεται πως σε ένα πολύ µεγάλο ποσοστό η Ελλάδα είναι θεοκρατία. Με λόγο τολµηρό. Αυτούς µάλιστα θεωρεί υπεύθυνους για το γεγονός ότι πολλοί νέοι άνθρωποι καταλήγουν σε ψυχιάτρους φορτωµένοι ενοχικά σύνδροµα.». Τον έχουµε σκοτώσει και είµαστε ορφανοί». Με τα λόγια αυτά που καταρχήν ξαφνιάζουν.. Είναι χαρακτηριστικό πως υποψήφιοι βουλευτές. Οσο για εκείνους που βλέπουν µια νέα επίθεση κατά της Εκκλησίας απαντά µε νόηµα: «Η Εκκλησία του Χριστού δεν κινδυνεύει από εξωτερικούς εχθρούς». Φιλόθεος Φάρος.
«Υποκριτές και Φαρισαίοι» Πολλοί µητροπολίτες αφήνουν να εννοηθεί πως θα πρέπει να επιβληθούν πνευµατικές κυρώσεις σε βάρος όσων προχωρήσουν στη σύναψη «Συµφώνου Συµβίωσης».. ∆εν καταδικάζει κανέναν αµαρτωλό. στηλίτευσε το ενδιαφέρον τους για τα περίτεχνα κοσµήµατα. τα περίλαµπρα άµφια. «∆είχνει την ουσιαστική αποµάκρυνση από το πνεύµα του Ευαγγελίου.Χωρίς περιστροφές δηλώνει στην «Κ» αντίθετος µε το πνεύµα της πρόσφατης αυστηρής απόφασης της ∆ιαρκούς Ιεράς Συνόδου που χαρακτήριζε «πορνεία» κάθε συζυγική σχέση εκτός του ορθοδόξου γάµου. Για παράδειγµα φόνος για τον Χριστό είναι η απόρριψη του άλλου. Οχι την αντιµετώπιση του κακού µε µια νοµική και αστυνοµική αντίληψη. Τι λέει για αυτό ο πατέρας Φιλόθεος. ∆εν είναι νόµοι. Αντιθέτως. είναι φάρµακα και παιδαγωγικά µέτρα που χρησιµοποιούνται κατά την κρίση του πνευµατικού. την 3 . ∆εν είναι µια εξωτερική συµπεριφορά. Οµως µέσα στη ζωή της Εκκλησίας το ιουδαϊκό φαρισαϊκό πνεύµα έχει εισχωρήσει από πολύ νωρίς» σηµειώνει και προσθέτει: «Ο Χριστός λέει ότι πορνεία και άλλα κακά πράγµατα έρχονται από την καρδιά του ανθρώπου. Κανείς δεν µπορεί να λέει εγώ είµαι ενάρετος και να κατηγορεί κάποιον άλλο σαν αµαρτωλό». Μόνο τον υποκριτή. καταδικάζει ξεκάθαρα συγκεκριµένες συµπεριφορές όπως την υποκρισία. Μην κρίνετε ίνα µην κριθείτε. Και ζητάει την επιδίωξη της εσωτερικής αναπτύξεως.. Οι κανόνες. Κατά την γνώµη µου διαστρέφεται το πνεύµα της διδασκαλίας του Ιησού Χριστού. Ο Χριστός άλλωστε ήρθε για να αλλάξει το καθεστώς της ιουδαϊκής παράδοσης και ιδιαίτερα της φαρισαϊκής. σύµφωνα µε την Πενθέκτη Οικουµενική Σύνοδο. αλλά προσπαθεί να δείξει ποια είναι η ουσία της αµαρτίας. οι οποίοι έκαναν όσα κάνουµε εµείς οι κληρικοί σήµερα. Μιλώντας στους Φαρισαίους. Συνεπώς στη διδασκαλία του δεν χωράει η “αυτοδικαίωση”. «Ο Χριστός ήταν σαφής όταν είπε πως δεν ήρθε να κρίνει αλλά να σώσει τον κόσµο. Το πνεύµα του Χριστού δεν είναι νοµικό.
Φιλόθεος. Εµφανίζονται δηλαδή αυστηροί για να µην επιτρέψουν στον απλό άνθρωπο να σκεφθεί πως αυτοί µπορεί να έχουν µια έντονη προσωπική ζωή. Και πολλά από αυτά που λέµε µπορεί να είναι συνέπεια των νευρώσεών µας». Αναµφισβήτητα. Ολα αυτά αφορούν εµάς τους παπάδες. όταν κάποιος ελέγχει τον ανθρώπινο ερωτισµό έχει στα χέρια του αλυσοδεµένους τους ανθρώπους». Φιλόθεος κάνει λόγο για πλήρες χάσµα µε την κοινωνία. είµαστε ανακόλουθοι µε όσα δίδαξε ο Χριστός. «Ακούω κάποιους µητροπολίτες να λένε ότι ενδιαφέρονται για την 4 . λοιπόν. ο π. τη χλιδή και την πολυτέλεια. υποστηρίζει µιλώντας στην «Κ» ο π. Οι δικές µας αµαρτίες είναι εκείνες που κυρίως καταδίκασε ο Ιησούς Χριστός. «Εµείς οι παπάδες έχουµε πολλές νευρώσεις σχετικά µε τον ερωτισµό. Το χάσµα Τη στιγµή που η Ιεραρχία υποστηρίζει πως το «Σύµφωνο» στρέφεται εναντίον του θεσµού της οικογένειας.επιδίωξή τους να κάθονται στις πρώτες θέσεις των δείπνων αλλά και την εκµετάλλευση φτωχών ανθρώπων. Ε. Είναι ανατριχιαστικά πράγµατα αν σκεφτείτε ότι γίνονται στο όνοµα του Χριστού που περπατούσε ξυπόλητος και δεν είχε πού την κεφαλήν κλίναι. σχετική µε αυτό που εξίσου έντονα καταδικάζουν. φορτωνόµαστε όλα αυτά τα χρυσά και έχουµε και την απόλυτη εξουσία στην ψυχή των ανθρώπων. Και εποµένως το λιγότερο που θα περίµενε κάποιος από εµάς είναι να µην πετάµε πέτρες στους άλλους. Είπε επίσης πως όποιος έχει δύο χιτώνες να δίνει τον ένα». Ο Χριστός συνεχώς καταδικάζει την υποδούλωση στα υλικά αγαθά. µετακινούµεθα µε τις κράισλερ και τις µερσεντές. «Πιστεύω ότι οι αυστηρότεροι από εµάς τους κληρικούς στα θέµατα της σεξουαλικής ηθικής είναι είτε πιο νευρωτικοί σε σχέση µε τον ερωτισµό είτε κρύβουν τα περισσότερα και θέλουν να έχουν ένα άλλοθι. µας υπηρετεί ένα σωρό κόσµος. Πώς να το κάνουµε· δεν µίλησε για τις προγαµιαίες σχέσεις. Ζούµε ζωή πριγκιπική. πάντως. αλλά είπε ξεκάθαρα πως δεν γίνεται να υπηρετεί κάποιος δύο Κυρίους. τον Θεό και τον Μαµωνά.
Οι περισσότεροι δεσποτάδες και παπάδες είναι ποιµαντικά ανύπαρκτοι και δεν έχουν σταθεί ποτέ στο πλευρό ενός ανθρώπου που έχει ανάγκη.ελληνική οικογένεια. εµείς οι κληρικοί στο µεγάλο µας ποσοστό εσωτερικά είµαστε τενεκέδες ξεγάνωτοι. αποκτάµε εξουσία. Και πιστεύω πως εκείνος που προσπαθεί να θεραπεύσει έναν οµοφυλόφιλο είναι ο ίδιος άρρωστος που χρησιµοποιεί ταλαίπωρους ανθρώπους για να δώσει τη δική του νευρωτική µάχη». Θα ήµασταν σκέτα µηδενικά. κρέµονται οι άλλοι από το στόµα µας. Φιλόθεος καταδικάζει την εξουσιαστική συµπεριφορά ορισµένων κληρικών. δεν είµαστε τίποτα. Κούνια που µας κούναγε. Μακάρι να ενδιαφέρονταν. Αυτήν τη στιγµή η ελληνική οικογένεια βρίσκεται σε τροµερή κρίση. ένα τεράστιο ποσοστό νέων είναι παροπλισµένοι µε ψυχικές διαταραχές· πολλές από τις οποίες οφείλονται σε κάποιους παπάδες που είναι λαύροι κατά των σαρκικών αµαρτηµάτων. Και προσπαθούµε να καλύψουµε την αίσθηση της εσωτερικής µας ανεπάρκειας. ∆εν αφορά βέβαια 5 . αν µας βγάλετε τα γένια και τα ράσα. Ο διεθνούς κύρους κατάλογος της ψυχοπαθολογίας που εκδίδει η Αµερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία εδώ και 50 χρόνια δεν θεωρεί την οµοφυλοφιλία αρρώστια. αλλά να δει ότι νοιαζόµαστε γι’ αυτόν. αλλά αδιαφορούν πλήρως και είναι και ανίκανοι να κάνουν κάτι για να αντιµετωπίσουν την κρίση στην οικογένεια. «Κοιτάξτε. µπορούµε να καθορίζουµε τις ζωές των άλλων. Εµείς οι παπάδες οδηγούµε τα παιδιά στους ψυχιάτρους. Γιατί πολλοί από εµάς. αλλά απλά να σταθούµε πλάι του. Υπάρχουν όµως Ελληνες παπάδες που τη θεωρούν αρρώστια. Και τους έχει παραδώσει σε τροµερά βασανιστήρια και ενοχικά σύνδροµα. Οταν ακούω ψυχίατρο παπά να λέει ότι έχει θεραπεύσει οµοφυλοφίλους ξέρω ότι έχει αποπειραθεί να τους κάνει ψυχολογική λοβοτοµή. Οχι να του δώσουµε ρετσέτες. Σήµερα. Με έντονη αυτοκριτική διάθεση. Οµως µε αυτά τα συµπράγαλα που φοράµε αποκτάµε κύρος. ο π. Γιατί πολλές φορές αυτό που χρειάζεται ο άνθρωπος που έχει µια δυσκολία δεν είναι να του δώσουµε µια λύση. Και έτσι νοµίζουµε ότι θα αυξήσουµε την αυτοεκτίµησή µας.
Ποιος είναι 6 . «Οι βασικές αρχές του Χριστού είναι η αγάπη του ανθρώπου για τον Θεό και η αγάπη για τον συνάνθρωπο. ∆εν λες εγώ πιστεύω. από εκείνο. Εχουµε από αυτό. τα πνευµατικά όχι µόνο δεν ακτινοβολούν πίστη. επισηµαίνει. αλλά ακτινοβολεί. Τον έχουµε σκοτώσει και είµαστε ορφανοί. Εχουν καµία σχέση αυτά µε όσα δίδαξε ο Χριστός. τα επουράνια. κόπο. Προσεγγίζουµε την πίστη σαν ένα καταναλωτικό αγαθό. Αν ζητούν οι νέοι κάποιο συγχωροχάρτι δεν είναι πολύ διαφορετικοί από τους παπάδες που τους το αρνούνται». Αλλά οι σχέσεις είναι περίπλοκες και χρειάζεται αγώνας για να είναι όσο γίνεται περισσότερο υγιείς. Φιλόθεο η απάντηση της Εκκλησίας στο «Σύµφωνο» δεν πρέπει να είναι η τιµωρία όσων το επιλέξουν. «Στις µέρες µας ο Θεός είναι νεκρός. Και η πληρότητα στη ζωή έρχεται µέσα σε σχέσεις ουσιαστικές. Και εκεί εύκολα γίνονται πολλές εκτροπές. θέλουν αγώνα. πολλοί κληρικοί θέλουµε να βρούµε κάποιον άλλο τρόπο να δείξουµε ότι έχουµε λόγο υπάρξεως. αλλά η πρόταση ζωής που κάνει ο Χριστός. αλλά φανερώνουν την αγωνία µας να καλύψουµε την έλλειψη της πίστεώς µας. που παίρνουν χρόνο. Επίσης. Για τον π.». Τα λόγια που λέµε. Γιατί η πίστη δεν µεταδίδεται µε µπλα µπλα. Ασχολούµαστε µε το Σκοπιανό ή µε άλλα παρεµφερή πράγµατα –άσχετα µε την αποστολή µας– για να δείχνουµε ότι κάτι έχουµε κάνει. τα έχουµε όλα και λέµε άντε τώρα να εξασφαλίσουµε και ένα οικοπεδάκι στον παράδεισο». Η ερωτική πλευρά τους είναι η πιο καίρια. Τους αφορά όµως ότι τους βασανίζουµε και τους οδηγούµε στον Καιάδα των ψυχοφαρµάκων που είναι ένας δρόµος χωρίς επιστροφή. τα µεγάλα. Οσες περισσότερες τόσο λιγότερη πληρότητα ζωής υπάρχει. Σήµερα ο τρόπος ζωής όλων µας δείχνει ότι δεν πιστεύουµε.τους πολλούς ότι δεν αυξάνουµε την αυτοεκτίµησή µας. αλλά ο τρόπος που ζεις δείχνει ότι πιστεύεις. Η σχέση µε τον άλλο είναι βασική πηγή ζωής για τον άνθρωπο.
Θεολογία στο Πανεπιστήµιο Αθηνών και Ποιµαντική Ψυχολογία στις ΗΠΑ. µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90. ασχολήθηκε συστηµατικά µε το συγγραφικό έργο καθώς επίσης. Thomas Day Care παρέχοντας ποιµαντική υποστήριξη σε νεαρά ζευγάρια που τα παιδιά τους αντιµετώπιζαν σοβαρές ασθένειες καθώς επίσης και ως προϊστάµενος του τµήµατος Οικογενειακής Στήριξης στην πρότυπη ψυχιατρική κλινική Human Resource Institute στη Βοστώνη από το 1970 µέχρι το 1976.B. συνταξιούχος πλέον. Σήµερα. 7 . ∆ίδαξε Ποιµαντική Ψυχολογία στην Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Τιµίου Σταυρού στη Βοστώνη από το 1969 έως το 1976. Πάντοτε µετά τη λειτουργία συζητάει µε νέα ζευγάρια και νέους για τα θέµατα που αντιµετωπίζουν στην καθηµερινότητά τους. µε το Συµβουλευτικό Κέντρο Νεότητας της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Υπηρέτησε ως ιερέας-σύµβουλος στο νοσοκοµείο J. Φιλόθεος Φάρος σπούδασε πολιτικές επιστήµες στην Πάντειο Σχολή. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1976. Νοµικά στο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως εφηµέριος στις ΗΠΑ. Χειροτονήθηκε διάκονος και ιερέας το 1962 στην Ελλάδα. λειτουργεί κάθε Κυριακή στον Αγιο Νικόλαο Ραγκαβά της Πλάκας.Ο π.