ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄) ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α 1 έως Α 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση . Α 1. Η απομάκρυνση του νερού μέσω των στομάτων των φύλλων ονομάζεται : α . κυτταρική αναπνοή β . επιδερμική εξάτμιση γ . διαπνοή δ . φωτοσύνθεση Μονάδες 5 Α 2. Η ενέργεια , η οποία μεταφέρεται από ένα κατώτερο τροφικό επίπεδο στο αμέσως ανώτερό του : α . αυξάνεται κατά 10% β . ελαττώνεται κατά 90% γ . ελαττώνεται κατά 10% δ . αυξάνεται κατά 90% Μονάδες 5 Α 3. Το α. β. γ. δ. νόσημα το οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά είναι : η γονόρροια η ηπατίτιδα C η πολιομυελίτιδα το AIDS Μονάδες 5
Α 4. Καψίδιο διαθέτουν : α . οι μύκητες β . τα βακτήρια γ . τα πρωτόζωα δ . οι ιοί Μονάδες 5
ΤΕΛΟΣ 1 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 2 ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Α 5. Το και α. β. γ. δ. σύνολο των διαφορετικών πληθυσμών που ζουν σε μια περιοχή , αλλά οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους αποτελούν : ένα οικοσύστημα μία βιοκοινότητα τη βιόσφαιρα ένα βιότοπο Μονάδες 5
ΘΕΜΑ Β Β 1. Τι ονομάζεται ομοιόσταση ( μονάδες 2) και ποιους ομοι o στατικούς μηχανισμούς γνωρίζετε στον ανθρώπινο οργανισμό ( μονάδες 5); Μονάδες 7 Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να ικανοποιεί μία ασθένεια για να θεωρηθεί λοιμώδης ; Μονάδες 6 Με ποιο τρόπο το διοξείδιο του άνθρακα και οι υδρατμοί της ατμόσφαιρας συνετέλεσαν , ώστε η μέση θερμοκρασία της Γης να είναι 15°C και όχι -20°C; Μονάδες 6 Ποιες είναι οι πιθανές πορείες του νερού μετά την πτώση του στην ξηρά ; Μονάδες 6
Β 2.
Β 3.
Β 4.
ΘΕΜΑ Γ Ένας άνθρωπος μολύνεται από ένα βακτήριο . Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται , σε συνάρτηση με το χρόνο , η μεταβολή της συγκέντρωσης των αντισωμάτων που παράγονται για να το εξουδετερώσουν .
ΤΕΛΟΣ 2 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 3 ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Γ 1.
Να εξηγήσετε το είδος της ανοσοβιολογικής απόκρισης με βάση την καμπύλη του παραπάνω διαγράμματος . Μονάδες 3 Να εξηγήσετε τις διαδικασίες στην παραπάνω ανοσοβιολογική απόκριση , από τη στιγμή που ενεργοποιούνται τα βοηθητικά Τ - λεμφοκύτταρα μέχρι την παραγωγή και την έκκριση μεγάλης ποσότητας αντισωμάτων . Μονάδες 8 Να περιγράψετε τις διαδικασίες με τις οποίες αυξάνεται η συγκέντρωση της αμμωνίας στο έδαφος . Μονάδες 6 Να περιγράψετε τις ανθρώπινες παρεμβάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε ελάττωση της συγκέντρωσης του οξυγόνου , που είναι διαλυμένο στο νερό . Μονάδες 8
Γ 2.
Γ 3.
Γ 4.
ΘΕΜΑ Δ Δίνεται το φυλογενετικό δέντρο ορισμένων οργανισμών διαφορετικού είδους που ζουν σήμερα . Οι αριθμοί στις θέσεις 1, 2, 3 και 4 απεικονίζουν τις προγονικές μορφές των οργανισμών που δίνονται στο φυλογενετικό δέντρο .
Δ 1.
Να εξηγήσετε ποια από τα παραπάνω είδη είναι περισσότερο συγγενικά μεταξύ τους . Μονάδες 4 Να εντοπίσετε και να αναφέρετε ποιος είναι ο πιο πρόσφατα κοινός πρόγονος του σκύλου και του γορίλα . Μονάδες 2
Δ 2.
ΤΕΛΟΣ 3 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
ΑΡΧΗ 4 ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
Δ 3. Σε ποιες περιπτώσεις κατά την ταξινόμηση των οργανισμών χρησιμο ποιείται το τυπολογικό κριτήριο ; Μονάδες 8 Οι πάπιες έχουν τη δυνατότητα να κολυμπάνε στις λίμνες , όπου συλλέγουν την τροφή τους . Στην κολύμβηση τις βοηθούν οι μεμβράνες που διαθέτουν ανάμεσα στα δάκτυλα των ποδιών τους , τα οποία χρησιμοποιούν σαν κουπιά . Με βάση τη θεωρία του Δαρβίνου να ερμηνεύσετε την επικράτηση του συγκεκριμένου μορφολογικού χαρακτηριστικού στις πάπιες . Μονάδες 8 Τι υποστηρίζει η αρχή της χρήσης και της αχρησίας των οργάνων σύμφωνα με τη θεωρία του Λαμάρκ ; Μονάδες 3
Δ 4.
Δ 5.
ΟΔΗΓΙΕΣ ( για τους εξεταζομέ νους ) 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα . Στο εσώφυλλο πάνω - πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή . Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω - πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα . Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μην γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας . Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν . Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση . Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα . Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει . Μολύβι επιτρέπεται , μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση , και ΜΟΝΟ για πίνακες , διαγράμματα κλπ . Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή . Διάρκεια εξέτασης : τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων . Χρόνος δυνατής αποχώρησης : 10.30 π . μ . K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ
2.
3. 4. 5. 6.
ΤΕΛΟΣ 4 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
