1. Αν
i β α z + ·
1 και
i δ γ z + ·
2 είναι δυο μιγαδικοί αριθμοί, τότε:
1.
2 1 2 1
z z z z + · +
2.
2 1 2 1
z z z z − · −
3.
z
1
⋅z
2
=
z
1
⋅
z
2
4.
2
1
2
1
z
z
z
z
·
,
`
.
|
.
Οι ιδιότητες αυτές μπορούν να αποδειχτούν με εκτέλεση των πράξεων. Για παράδειγμα έχουμε:
i δ β γ α i δ γ i β α z z ) ( ) ( ) ( ) (
2 1
+ + + · + + + · +
2 1
) ( ) ( ) ( ) ( z z i δ γ i β α i δ β γ α + · − + − · + − + ·
.
Οι παραπάνω ιδιότητες 1 και 3 ισχύουν και για περισσότερους από δυο μιγαδικούς αριθμούς.
Είναι δηλαδή:
ν ν
z z z z z z + + + · + + +
2 1 2 1
και
ν ν
z ... z z z z z ⋅ ⋅ ⋅ · ⋅ ⋅ ⋅
2 1 2 1
...
.
Ιδιαίτερα, αν είναι
z z z z
ν
· · · · ...
2 1
, τότε η τελευταία ισότητα γίνεται:
ν ν
z z ) ( ) ( ·
2. Αν 2 1
, z z
είναι μιγαδικοί αριθμοί, τότε
•
| | | | | |
2 1 2 1
z z z z ⋅ · ⋅
•
2
1
2
1
z
z
z
z
·
Πράγματι, έχουμε:
2
2
2
1
2
2 1 2 1 2 1
| | | | | | | | | | | | z z z z z z z z ⋅ · ⋅ ⇔ ⋅ · ⋅
2 2 1 1 2 1 2 1
) )( ( z z z z z z z z ⋅ ⋅ ⋅ · ⋅ ⋅ ⇔
2 2 1 1 2 1 2 1
z z z z z z z z ⋅ ⋅ ⋅ · ⋅ ⋅ ⋅ ⇔
και, επειδή η τελευταία ισότητα ισχύει, θα ισχύει και η ισοδύναμη αρχική.
Ανάλογα αποδεικνύεται και η δεύτερη ιδιότητα.
3.Έστω τώρα το πολυώνυμο
0 1
1
1
) ( α x α x α x α x P
ν
ν
ν
ν
+ + + + ·
−
−
και ∈
0
x .
Σύμφωνα με τις παραπάνω ιδιότητες έχουμε:
) ( lim ) ( lim
0
1
1
0 0
α x α x α x P
ν
ν
ν
ν
x x x x
+ + + ·
−
−
→ →
0
0
1
1
0 0
lim ) ( lim ) ( lim α x α x α
x x
ν
ν
x x
ν
ν
x x →
−
−
→ →
+ + + ·
0
0
1
0
1
0
lim lim lim α x α x α
x x
ν
x x
ν
ν
x x
ν
→
−
→
−
→
+ + + ·
) (
0 0
1
0 1 0
x P α x α x α
ν
ν
ν
ν
· + + + ·
−
−
.
Επομένως,
) ( ) ( lim
0
0
x P x P
x x
·
→
.
4. Έστω η ρητή συνάρτηση
) (
) (
) (
x Q
x P
x f ·
, όπου
) (x P
,
) (x Q
πολυώνυμα του x και
∈
0
x
με
0 ) (
0
≠ x Q . Τότε,
) (
) (
) ( lim
) ( lim
) (
) (
lim ) ( lim
0
0
0
0
0 0 x Q
x P
x Q
x P
x Q
x P
x f
x x
x x
x x x x
· · ·
→
→
→ →
.
Επομένως,
) (
) (
) (
) (
lim
0
0
0 x Q
x P
x Q
x P
x x
·
→
, εφόσον
0 ) (
0
≠ x Q
5. ΘΕΩΡΗΜΑ ενδιάμεσων τιμών
Έστω μια συνάρτηση f, η οποία είναι ορισμένη σε ένα κλειστό διάστημα
] , [ β α
. Αν:
•
η f είναι συνεχής στο
] , [ β α
και
•
) ( ) ( β f α f ≠
τότε, για κάθε αριθμό η μεταξύ των
) (α f
και
) ( β f
υπάρχει ένας, τουλάχιστον ) , (
0
β α x ∈ τέτοιος,
ώστε
η x f · ) (
0
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Ας υποθέσουμε ότι
) ( ) ( β f α f <
. Τότε θα ισχύει
) ( ) ( β f η α f < <
(Σχ. 67). Αν θεωρήσουμε τη
συνάρτηση
η x f x g − · ) ( ) (
,
] , [ β α x ∈
, παρατηρούμε ότι:
•
η g είναι συνεχής στο
] , [ β α
και
•
0 ) ( ) ( < β g α g
,
αφού
0 ) ( ) ( < − · η α f α g
και
0 ) ( ) ( > − · η β f β g
.
Επομένως, σύμφωνα με το θεώρημα του Bolzano, υπάρχει ) , (
0
β α x ∈ τέτοιο, ώστε
0 ) ( ) (
0 0
· − · η x f x g , οπότε η x f · ) (
0
. ■
6. ΘΕΩΡΗΜΑ
Αν μια συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη σ’ ένα σημείο 0
x
, τότε είναι και συνεχής στο σημείο
αυτό.
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Για
0
x x ≠
έχουμε
) (
) ( ) (
) ( ) (
0
0
0
0
x x
x x
x f x f
x f x f − ⋅
−
−
· −
,
οπότε
]
]
]
− ⋅
−
−
· −
→ →
) (
) ( ) (
lim )] ( ) ( [ lim
0
0
0
0
0
0
x x
x x
x f x f
x f x f
x x x x
) ( lim
) ( ) (
lim
0
0
0
0
0
x x
x x
x f x f
x x x x
− ⋅
−
−
·
→ →
0 0 ) (
0
· ⋅ ′ · x f
,
αφού η f είναι παραγωγίσιμη στο 0
x
. Επομένως,
) ( ) ( lim
0
0
x f x f
x x
·
→
, δηλαδή η f είναι συνεχής
στο
0
x
. ■
7. Εστω η σταθερή συνάρτηση
c x f · ) (
,
∈ c
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και
ισχύει
0 ) ( · ′ x f
, δηλαδή
0 ) ( · ′ c
Πράγματι, αν 0
x
είναι ένα σημείο του ∇ , τότε για 0
x x ≠
ισχύει:
0
) ( ) (
0 0
0
·
−
−
·
−
−
x x
c c
x x
x f x f
.
Επομένως,
0
) ( ) (
lim
0
0
0
·
−
−
→
x x
x f x f
x x
, δηλαδή
0 ) ( · ′ c
. ■
8.
Έστω η συνάρτηση
x x f · ) (
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και ισχύει
1 ) ( · ′ x f
,
δηλαδή
1 ) ( · ′ x
Πράγματι, αν
0
x
είναι ένα σημείο του ∇ , τότε για
0
x x ≠
ισχύει:
1
) ( ) (
0
0
0
0
·
−
−
·
−
−
x x
x x
x x
x f x f
.
Επομένως,
1 1 lim
) ( ) (
lim
0
0
0
0
· ·
−
−
→ → x x x x
x x
x f x f
, δηλαδή
1 ) ( · ′ x
. ■
9.
Έστω η συνάρτηση
ν
x x f · ) (
,
} 1 , 0 { − ∈ ν
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και
ισχύει
1
) (
−
· ′
ν
x ν x f
, δηλαδή
1
) (
−
· ′
ν ν
x ν x
Πράγματι, αν 0
x
είναι ένα σημείο του ∇ , τότε για 0
x x ≠
ισχύει:
1
0 0
2 1
0
1
0 0
2 1
0
0
0
0
0
) )( ( ) ( ) (
− − −
− − −
+ + + ·
−
+ + + −
·
−
−
·
−
−
ν ν ν
ν ν ν ν ν
x x x x
x x
x x x x x x
x x
x x
x x
x f x f
,
οπότε
1
0
1
0
1
0
1
0
1
0 0
2 1
0
0
0
0
) ( lim
) ( ) (
lim
− − − − − − −
→ →
· + + + · + + + ·
−
−
ν ν ν ν ν ν ν
x x x x
x ν x x x x x x x
x x
x f x f
, δηλαδή
1
) (
−
· ′
ν ν
x ν x
. ■
10.
Έστω η συνάρτηση
x x f · ) (
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο
) , 0 ( +∞
και ισχύει
x
x f
2
1
) ( · ′
, δηλαδή
( )
x
x
2
1
·
′
Πράγματι, αν
0
x
είναι ένα σημείο του
) , 0 ( +∞
, τότε για
0
x x ≠
ισχύει:
( ) ( )
( ) ( )
0 0 0
0
0 0
0 0
0
0
0
0
1
) ( ) (
) ( ) (
x x x x x x
x x
x x x x
x x x x
x x
x x
x x
x f x f
+
·
+ −
−
·
+ −
+ −
·
−
−
·
−
−
,
οπότε
0 0
0
0
0
0
2
1 1
lim
) ( ) (
lim
x x x
x x
x f x f
x x x x
·
+
·
−
−
→ →
, δηλαδή
( )
x
x
2
1
·
′
.
Όπως είδαμε στην παράγραφο 3.1 η x x f · ) ( δεν είναι παραγωγίσιμη στο 0. ■
11.
Έστω συνάρτηση
x x f ημ ) ( ·
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και ισχύει
x x f συν ) ( · ′
, δηλαδή
x x συν ) ημ ( · ′
Πράγματι, για κάθε
∈ x
∇ και 0 ≠ h ισχύει
h
x h x h x
h
x h x
h
x f h x f ημ ημ συν συν ημ ημ ) ( ημ ) ( ) ( − ⋅ + ⋅
·
− +
·
− +
h
h
x
h
h
x
ημ
συν
) 1 συν (
ημ ⋅ +
−
⋅ ·
.
Επειδή
1
ημ
lim
0
·
→
h
h
h
και
0
1 συν
lim
0
·
−
→
h
h
h
,
έχουμε
x x x
h
x f h x f
h
συν 1 συν 0 ημ
) ( ) (
lim
0
· ⋅ + ⋅ ·
− +
→
. Δηλαδή,
x x συν ) ημ ( · ′
. ■
12.
Έστω η συνάρτηση
x x f συν ) ( ·
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και ισχύει
x x f ημ ) ( − · ′
, δηλαδή
x x ημ ) συν ( − · ′
Πράγματι, για κάθε
∈ x
∇ και 0 ≠ h ισχύει:
h
x h x h x
h
x h x
h
x f h x f συν ημ ημ συν συν συν ) ( συν ) ( ) ( − ⋅ − ⋅
·
− +
·
− +
h
h
x
h
h
x
ημ
ημ
1 συν
συν ⋅ −
−
⋅ ·
,
οπότε
,
`
.
|
⋅ −
,
`
.
| −
⋅ ·
− +
→ → →
h
h
x
h
h
x
h
x f h x f
h h h
ημ
ημ lim
1 συν
συν lim
) ( ) (
lim
0 0 0
x x x ημ 1 ημ 0 συν − · ⋅ − ⋅ ·
. Δηλαδή,
x x ημ ) συν ( − · ′
.
■
13. ΘΕΩΡΗΜΑ 1
Αν οι συναρτήσεις
g f ,
είναι παραγωγίσιμες στο 0
x
, τότε η συνάρτηση
g f +
είναι
παραγωγίσιμη στο
0
x
και ισχύει:
) ( ) ( ) ( ) (
0 0 0
x g x f x g f ′ + ′ · ′ +
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Για
0
x x ≠
, ισχύει:
0
0
0
0
0
0 0
0
0
) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) )( ( ) )( (
x x
x g x g
x x
x f x f
x x
x g x f x g x f
x x
x g f x g f
−
−
+
−
−
·
−
− − +
·
−
+ − +
.
Επειδή οι συναρτήσεις
g f ,
είναι παραγωγίσιμες στο
0
x
, έχουμε:
), ( ) (
) ( ) (
lim
) ( ) (
lim
) )( ( ) )( (
lim
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
x g x f
x x
x g x g
x x
x f x f
x x
x g f x g f
x x x x x x
′ + ′ ·
−
−
+
−
−
·
−
+ − +
→ → →
δηλαδή
) ( ) ( ) ( ) (
0 0 0
x g x f x g f ′ + ′ · ′ +
. ■
14.
Έστω η συνάρτηση
ν
x x f
−
· ) (
,
*
∈ ν
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο
*
και
ισχύει
1
) (
− −
− · ′
ν
x ν x f
, δηλαδή
1
) (
− − −
− · ′
ν ν
x ν x
Πράγματι, για κάθε
*
∈ x έχουμε:
1
2
1
2
) (
) ( 1 ) 1 ( 1
) (
− −
−
−
− ·
−
·
′ − ′
·
′
,
`
.
|
· ′
ν
ν
ν
ν
ν ν
ν
ν
x ν
x
x ν
x
x x
x
x . ■
Είδαμε, όμως, πιο πριν ότι
1
) (
−
· ′
ν ν
x ν x
, για κάθε φυσικό 1 > ν . Επομένως, αν
} 1 , 0 { − ∈ κ
, τότε
1
) (
−
· ′
κ κ
κx x
.
15.
Έστω η συνάρτήση
x x f εφ ) ( ·
. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο
} 0 συν | {
1
· − · x x
και ισχύει
x
x f
2
συν
1
) ( · ′
, δηλαδή
x
x
2
συν
1
) εφ ( · ′
Πράγματι, για κάθε
1
∈ x
έχουμε:
x
x x x x
x
x x x x
x
x
x
2 2
συν
ημ ημ συν συν
συν
) συν ( ημ συν ) ημ (
συν
ημ
) εφ (
+
·
′ − ′
·
′
,
`
.
|
· ′
x x
x x
2 2
2 2
συν
1
συν
ημ συν
·
+
·
.
■
16.
Η συνάρτηση
α
x x f · ) (
,
− ∈ α
είναι παραγωγίσιμη στο
) , 0 ( +∞
και ισχύει
1
) (
−
· ′
α
x α x f
, δηλαδή
1
) (
−
· ′
α α
x α x
(1)
Πράγματι, αν
x α α
e x y
ln
· ·
και θέσουμε x α u ln · , τότε έχουμε
u
e y ·
. Επομένως,
1 ln
1
) (
−
· ⋅ · ⋅ ⋅ · ′ ⋅ · ′ · ′
α α x α u u
x α
x
α
x
x
α e u e e y
.
17.
Η συνάρτηση
x
α x f · ) (
,
0 > α
είναι παραγωγίσιμη στο ∇ και ισχύει
α α x f
x
ln ) ( · ′
, δηλαδή
α α α
x x
ln ) ( · ′
Πράγματι, αν
α x x
e α y
ln
· ·
και θέσουμε α x u ln · , τότε έχουμε
u
e y ·
. Επομένως,
α α α e u e e y
x α x u u
ln ln ) (
ln
· ⋅ · ′ ⋅ · ′ · ′
.
18.
Η συνάρτηση
| | ln ) ( x x f ·
,
*
∈ x είναι παραγωγίσιμη στο
*
και ισχύει
x
x
1
) | | (ln · ′
Πράγματι
.
— αν
0 > x
, τότε
x
x x
1
) (ln ) | | (ln · ′ · ′
, ενώ
— αν
0 < x
, τότε
) ln( | | ln x x − ·
, οπότε, αν θέσουμε
) ln( x y − ·
και
x u − ·
, έχουμε
u y ln ·
.
Επομένως,
(
x x
u
u
u y
1
) 1 (
1
1
) (ln · −
−
· ′ ⋅ · ′ · ′
και άρα
x
x
1
) | | (ln · ′
.
19. ΘΕΩΡΗΜΑ
Έστω μια συνάρτηση f ορισμένη σε ένα διάστημα Δ. Αν
•
η f είναι συνεχής στο Δ και
•
0 ) ( · ′ x f
για κάθε ε σ ω τ ε ρ ι κ ό σημείο x του Δ,
τότε η f είναι σταθερή σε όλο το διάστημα Δ.
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Αρκεί να αποδείξουμε ότι για οποιαδήποτε
Δ x x ∈
2 1
,
ισχύει
) ( ) (
2 1
x f x f ·
. Πράγματι
•
Αν
2 1
x x ·
, τότε προφανώς
) ( ) (
2 1
x f x f ·
.
•
Αν
2 1
x x <
, τότε στο διάστημα
] , [
2 1
x x
η f ικανοποιεί τις υποθέσεις του θεωρήματος μέσης
τιμής. Επομένως, υπάρχει
) , (
2 1
x x ξ ∈
τέτοιο, ώστε
1 2
1 2
) ( ) (
) (
x x
x f x f
ξ f
−
−
· ′
. (1)
Επειδή το ξ είναι εσωτερικό σημείο του Δ, ισχύει
0 ) ( · ′ ξ f
,οπότε, λόγω της (1), είναι
) ( ) (
2 1
x f x f ·
. Αν 1 2
x x <
, τότε ομοίως αποδεικνύεται ότι
) ( ) (
2 1
x f x f ·
. Σε όλες, λοιπόν, τις
περιπτώσεις είναι
) ( ) (
2 1
x f x f ·
.
20. ΠΟΡΙΣΜΑ
Έστω δυο συναρτήσεις
g f ,
ορισμένες σε ένα διάστημα Δ. Αν
•
οι
g f ,
είναι συνεχείς στο Δ και
•
) ( ) ( x g x f ′ · ′
για κάθε ε σ ω τ ε ρ ι κ ό σημείο x του Δ,
τότε υπάρχει σταθερά c τέτοια, ώστε για κάθε
Δ x ∈
να ισχύει:
c x g x f + · ) ( ) (
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Η συνάρτηση
g f −
είναι συνεχής στο Δ και για κάθε εσωτερικό σημείο
Δ x ∈
ισχύει
0 ) ( ) ( ) ( ) ( · ′ − ′ · ′ − x g x f x g f
.
Επομένως, σύμφωνα με το παραπάνω θεώρημα, η συνάρτηση
g f −
είναι σταθερή στο Δ. Άρα,
υπάρχει σταθερά C τέτοια, ώστε για κάθε
Δ x ∈
να ισχύει
c x g x f · − ) ( ) (
, οπότε
c x g x f + · ) ( ) (
. ■
21. ΘΕΩΡΗΜΑ
Έστω μια συνάρτηση f, η οποία είναι σ υ ν ε χ ή ς σε ένα διάστημα Δ.
•
Αν
0 ) ( > ′ x f
σε κάθε ε σ ω τ ε ρ ι κ ό σημείο x του Δ, τότε η f είναι γνησίως αύξουσα σε όλο το
Δ.
•
Αν
0 ) ( < ′ x f
σε κάθε ε σ ω τ ε ρ ι κ ό σημείο x του Δ, τότε η f είναι γνησίως φθίνουσα σε όλο
το Δ.
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
•
Αποδεικνύουμε το θεώρημα στην περίπτωση που είναι
0 ) ( > ′ x f
.
Έστω
Δ x x ∈
2 1
,
με
2 1
x x <
. Θα δείξουμε ότι
) ( ) (
2 1
x f x f <
. Πράγματι, στο διάστημα
] , [
2 1
x x
η
f ικανοποιεί τις προϋποθέσεις του Θ.Μ.Τ. Επομένως, υπάρχει
) , (
2 1
x x ξ ∈
τέτοιο, ώστε
1 2
1 2
) ( ) (
) (
x x
x f x f
ξ f
−
−
· ′
, οπότε έχουμε
) )( ( ) ( ) (
1 2 1 2
x x ξ f x f x f − ′ · −
Επειδή
0 ) ( > ′ ξ f
και
0
1 2
> −x x
, έχουμε
0 ) ( ) (
1 2
> − x f x f
, οπότε
) ( ) (
2 1
x f x f <
.
•
Στην περίπτωση που είναι
0 ) ( < ′ x f
εργαζόμαστε αναλόγως. ■
22. ΘΕΩΡΗΜΑ (Fermat)
Έστω μια συνάρτηση f ορισμένη σ’ ένα διάστημα Δ και
0
x
ένα εσωτερικό σημείο του Δ. Αν η f
παρουσιάζει τοπικό ακρότατο στο
0
x
και είναι παραγωγίσιμη στο σημείο αυτό, τότε:
0 ) (
0
· ′ x f
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Ας υποθέσουμε ότι η f παρουσιάζει στο
0
x
τοπικό μέγιστο. Επειδή το
0
x
είναι εσωτερικό σημείο
του Δ και η f παρουσιάζει σ’ αυτό τοπικό μέγιστο, υπάρχει 0 > δ τέτοιο, ώστε
Δ δ x δ x ⊆ + − ) , (
0 0
και
) ( ) (
0
x f x f ≤
, για κάθε
) , (
0 0
δ x δ x x + − ∈
. (1)
Επειδή, επιπλέον, η f είναι παραγωγίσιμη στο 0
x
, ισχύει
0
0
0 0
0
0
0
) ( ) (
lim
) ( ) (
lim ) (
x x
x f x f
x x
x f x f
x f
x x x x −
−
·
−
−
· ′
+
→
−
→
.
Επομένως,
— αν
) , (
0 0
x δ x x − ∈
, τότε, λόγω της (1), θα είναι
0
) ( ) (
0
0
≥
−
−
x x
x f x f
, οπότε θα έχουμε
0
) ( ) (
lim ) (
0
0
0
0
≥
−
−
· ′
−
→ x x
x f x f
x f
x x
(2)
— αν
) , (
0 0
δ x x x + ∈
, τότε, λόγω της (1), θα είναι
0
) ( ) (
0
0
≤
−
−
x x
x f x f
, οπότε θα έχουμε
0
) ( ) (
lim ) (
0
0
0
0
≤
−
−
· ′
+
→ x x
x f x f
x f
x x
. (3)
Έτσι, από τις (2) και (3) έχουμε
0 ) (
0
· ′ x f
.
Η απόδειξη για τοπικό ελάχιστο είναι ανάλογη. ■
23. ΘΕΩΡΗΜΑ
Έστω f μια συνάρτηση ορισμένη σε ένα διάστημα Δ. Αν F είναι μια παράγουσα της f στο Δ, τότε
•
όλες οι συναρτήσεις της μορφής
c x F x G + · ) ( ) (
,
∈ c
∇ ,
είναι παράγουσες της f στο Δ και
•
κάθε άλλη παράγουσα
G
της f στο Δ παίρνει τη μορφή
c x F x G + · ) ( ) (
,
∈ c
∇ .
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
•
Κάθε συνάρτηση της μορφής
c x F x G + · ) ( ) (
, όπου ∈ c ∇ , , είναι μια παράγουσα της f στο
Δ, αφού
) ( ) ( ) ) ( ( ) ( x f x F c x F x G · ′ · ′ + · ′
, για κάθε
Δ x ∈
.
•
Έστω G είναι μια άλλη παράγουσα της f στο Δ. Τότε για κάθε
Δ x ∈
ισχύουν
) ( ) ( x f x F · ′
και
) ( ) ( x f x G · ′
, οπότε
) ( ) ( x F x G ′ · ′
, για κάθε Δ x ∈ .
Άρα, σύμφωνα με το πόρισμα της § 2.6, υπάρχει σταθερά c τέτοια, ώστε
c x F x G + · ) ( ) (
, για κάθε Δ x ∈ . ■
24. ΘΕΩΡΗΜΑ
Αν f είναι μια συνεχής συνάρτηση σε ένα διάστημα Δ και α είναι ένα σημείο του Δ, τότε η συνάρτηση
∫
·
x
α
dt t f x F ) ( ) ( , Δ x ∈ ,
είναι μια παράγουσα της f στο Δ. Δηλαδή ισχύει:
) ( ) ( x f dt t f
x
a
·
′
,
`
.
|
∫
, για κάθε Δ x ∈ .
ΣΧΟΛΙA
• Εποπτικά το συμπέρασμα του παραπάνω θεωρήματος
προκύπτει (Σχ. 14) ως εξής:
∫
+
· − +
h x
x
dt t f x F h x F ) ( ) ( ) (
· Εμβαδόν του χωρίου Ω.
h x f ⋅ ≈ ) (
, για μικρά 0 > h .
Άρα, για μικρά 0 > h είναι
) (
) ( ) (
x f
h
x F h x F
≈
− +
,
οπότε
) (
) ( ) (
lim ) (
0
x f
h
x F h x F
x F
h
·
− +
· ′
→
25. ΘΕΩΡΗΜΑ (Θεμελιώδες θεώρημα του ολοκληρωτικού λογισμού)
Έστω f μια συνεχής συνάρτηση σ’ ένα διάστημα
] , [ β α
. Αν G είναι μια παράγουσα της f στο
] , [ β α
,
τότε
∫
− ·
β
α
α G β G dt t f ) ( ) ( ) (
ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Σύμφωνα με το προηγούμενο θεώρημα, η συνάρτηση
∫
·
x
α
dt t f x F ) ( ) ( είναι μια παράγουσα της f στο
] , [ β α
. Επειδή και η G είναι μια παράγουσα της f στο
] , [ β α
, θα υπάρχει
∈ c
∇ τέτοιο, ώστε
c x F x G + · ) ( ) (
. (1)
Από την (1), για α x · , έχουμε
∫
· + · + ·
α
α
c c dt t f c α F α G ) ( ) ( ) ( , οπότε
) (α G c ·
.
Επομένως,
) ( ) ( ) ( α G x F x G + ·
,
οπότε, για
β x ·
, έχουμε
∫
+ · + ·
β
α
α G dt t f α G β F β G ) ( ) ( ) ( ) ( ) (
β
x
α O
x
F(x)
f (x)
y=f (x)
y
14
και άρα
∫
− ·
β
α
α G β G dt t f ) ( ) ( ) ( . ■
