JACQUELINE DE ROM ILLY
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
ΤΗΣ
ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
JACQUELINE DE ROMILLY
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
ΤΗΣ]
ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Μετάφραση: Νίκος Άγκαβανάκης
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΑ
ΑΘΗΝΑ 1992
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Χρονολογικός πίνακας.................................................................
11
Πρόλογος............................................................................................
18
Εισαγωγή: Ή αθηναϊκή δημοκρατία................................
23
Γέννηση τής δημοκρατίας στήν ’Αθήνα..........................
23
Μιά άμεση δημοκρατία...........................................
27
Τά ειδικά προβλήματα αύτής τής δημοκρατίας..............
32
Τά πλαίσια τής πολιτικής ζωής............................
32
Έκλογή ή κλήρωση;.................................................
34
Αμοιβή γιά τίς πολιτικές δραστηριότητες............
40
I. Ή λαϊκή τύφλωση...............................................................
47
Ι.Ή άνακάλυψη τόϋ κακού.......................................
47
’Αμάθεια καί άνικανότητα..............................................
48
Ό κίνδυνος τών συγκεντρώσεων...................................
53
Τά λαϊκά πάθη στήν άθηναϊκή ιστορία.....................
60
’Από τό ένα άκρο στό άλλο: φιλοδοξία καί άδράνεια
73
Ή βασιλεία τών κολάκων.....................................
79
II. Τά προτεινόμενα φάρμακα..........................................
85
Ή οδός τών μεταρρυθμίσεων..........................................
87
Ή άρχή τών δυο ισοτήτων.....................................
87
Μετριοπαθή πολιτεύματα.......................................
92
Που θά βρεθούν «οί άριστοι»;.............................
96
Πλάτων: ή «άληθινή πολιτική τέχνη»....................... 100
8
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Οί φιλόσοφοι στήν Πολιτεία.............................. 103
7/ «βασιλική τέχνη» στον Πολιτικό..................... 106
Ό "Αριστοτέλης καί ή ικανότητα τοϋ λαοϋ.............. 110
Τό νόημα τής αθηναϊκής περιπέτειας.......................... 118
II. Ή δημοκρατική άναρχία................................................. 119
Ή στρατιωτική απειθαρχία..................................... 120
I. Ή κρίση τοΰ πέμπτου αιώνα..................................... 125
Πρώτες προειδοποιήσεις........................................ 125
Καινούριοι άνθρωποι καί καινούριοι τρόποι .... 132
Ό πόλεμος ώς πηγή αταξίας................................... 135
Οί σοφιστές καί ή περιφρόνηση τών νόμων .... 138
Δημοκρατία καί αναρχία........................................ 144
’Ανησυχία.................................................................... 147
Ή δημοκρατική άναρχία καί ό λαός..................... 151
II. Ή άταξία τόν τέταρτο αιώνα..................................... 152
7/ μαρτυρία τού Λυσία............................................ 153
Ο Δημοσθένης καί ή γελοιοποίηση τού νόμου ... 155
Δίκες καί διαδικασίες............................................ 161
Νόμοι καί ψηφίσματα............................................ 165
III. Ή άταξία καί οί φιλόσοφοι..................................... 168
Ή αύστηρότητα τοϋ Πλάτωνα................................. 168
Ό Πλάτων έναντίον τής πολιτικής άναρχίας .... 169
Ό Πλάτων έναντίον τής ήθικής άναρχίας............ 172
Ο Πλάτων καί ή κρίση τών άξιών....................... 176
Ο Ισοκράτης καί ή ήθική τάξη............................ 178
Ο ’ριστοτέλης καί τά πολιτικά φάρμακα......... 184
’Από τήν άναρχία στήν τυραννία................................. 189
III. Τό κόμμα καί ή πατρίδα................................................... 195
Τό πρόβλημα τής ενότητας..................................... 195
I. Η περιπέτεια τοΰ πέμπτου αιώνα.............................. 200
Ή μαρτυρία τής τραγωδίας............................................ 200
Ό Αισχύλος καί ή ενότητα τής πόλης................... 200
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
9
Ό Ευριπίδης καί ή λαϊκή τυραννία....................... 202
Ό Εύριπίδης καί ή διαιρεμένη πόλη....................... 204
Ό Θουκυδίδης καί ή διαιρεμένη πόλη.......................... 207
Δυσχέρειες καί αβεβαιότητες................................. 214
Ή νοσταλγία τής ένωμένης πόλης................................. 218
Η ιδέα εμφανίζεται εξω άπό τήν "Αθήνα............ 218
Ή ιδέα επεκτείνεται στήν Αθήνα ... ................... 222
7/ ιδέα θριαμβεύει τό 404 ........................................ 230
II. Ή άνατοποθέτηση σέ θεωρίες................................... 233
Οί μεταρρυθμιστές................................................... 234
Ό Πλάτων καί ή ένότητα μέ κάθε θυσία..................... 235
Ό Πλάτων σέ αναζήτηση μιας αρμονίας..................... 240
Ό ’Αριστοτέλης καί ή τέχνη τοΰ συγκερασμού .... 247
'Ενότητα καί πολλαπλότητα................................... 247
Τό κοινό συμφέρον................................................. 252
'Η «ορθή πολιτεία»................................................... 255
Ή μεσαία τάξη.......................................................... 256
Πολιτική ισορροπίας.............................................. 258
Συμπέρασμα: Δημοκρατία καί παιδεία.............................. 263
Πίνακας τών μνημονευόμενων άρχαίων ελληνικών κειμένων . . . 273
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΛΚΛΣ
11
