1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑ
Α.Οι ασκήσεις που πρέπει να γνωρίζω

‘Ασκηση 1
Έστω η συνάρτηση f(x) = 2ημ
x . Ποια είναι η μέγιστη και ποια η ελάχιστη 2

τιμή της συνάρτησης αυτής; Ποια είναι η περίοδος της εν λόγω συνάρτησης; Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της f σε διάστημα πλάτους μιας περιόδου. Λύση –1  ημ
x  1 2



–2  2 ημ

x  2 2



–2  f(x)  2

άρα

η μέγιστη τιμή της συνάρτησης είναι 2 και η ελάχιστη –2. f(x+4π) = 2ημ
x  4 x x  = 2ημ   2  = 2ημ = f(x) 2 2 2 

Άρα η συνάρτηση f είναι περιοδική με περίοδο 4π

fx = 2ημ

2


x 2

x 2ημ
x 2

0 π 2π 3π 4π

Ο

π

2π

4π

0 2

0

–2

0

-2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

2

‘Ασκηση 2
Να λυθούν οι εξισώσεις : 2 ι) ημx = ιι) συνx = 0 2 Λύση ι) ημx =
2 2

ιιι) εφx =

3 3

ιν) σφx =

3



ημx = ημ

 4
 4  4  2


ή x = 2κπ + π – ή x = 2κπ +
 , κ 4

x = 2κπ + x = 2κπ + ιι) συνx = 0 κ .



3 , κ 4  2



συνx = συν



x = 2κπ +

ή x = 2κπ -

 , 2

 Σημείωση: Οι λύσεις αυτές διαφορετικά γράφονται x = κπ + , κ  2

ιιι) Περιορισμός: Για να ορίζεται η εφx, πρέπει x  κπ + εφx =
3 3

 , κ 2



εφx = εφ

 6



x = κπ +

 , κ 6

ιν) Περιορισμός: Για να ορίζεται η σφx, πρέπει x  κπ, κ  σφx =
3



σφx = σφ

 6



x = κπ +

 , κ 6

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

3

‘Ασκηση 3
Να λυθούν οι εξισώσεις : ι) ημx = –1 Λύση ι) ημx = –1 x = 2κπ – ιι) συνx = –
2 2

ιιι) εφx = –

3 3 ιν) σφx = – 3 3



ημx = – ημ

 2



  ημx = ημ     2


 2

  ή x = 2κπ + π + , 2 2 3 x = 2κπ + , κ 2

κ

 x = 2κπ –

ή

ιι) συνx = – συνx = συν

2 2
3 4



συνx = – συν x = 2κπ 

 4



  συνx = συν     4 





3 , κ 4
 , κ 2

ιιι) Περιορισμός: Για να ορίζεται η εφx, πρέπει x  κπ + εφx = –


3 3

 εφx = – εφ

 6



  εφx = εφ     6

 x = κπ –

 , κ 6

ιν) Περιορισμός: Για να ορίζεται η σφx, πρέπει x  κπ, κ  σφx = – κ .
3 3

 σφx = – σφ

 3



  σφx = σφ     3



x = κπ –

 , 3

‘Ασκηση 4
Να λυθούν οι εξισώσεις : ι) 2ημ3x = 3 ιι) συν x + 1 = 0 5 ιιι) 3εφ 2x = 3 7
  ιν) ημ  x   = –1 3 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

4

  ν) 2συν  3x   = 1 4 

Λύση ι) 2ημ3x = 3



ημ3x =

3 2

ημ3x = ημ  3 3x = 2κπ +  3 x = 2  +  9 3 ιι) συν x + 1 = 0 5 ή 3x = 2κπ + π –  , κ  3 ή x = 2  + 2  , κ 3 9



συν x = - 1 5 συν x = συνπ 5



x = 2κπ + π, κ  5



x = 10κπ + 5π, κ

ιιι) 3εφ 2x = 3 7



εφ 2x = 7

3 3

εφ 2x = εφ  7 6
2x = κπ +  , κ  7 6

12x = 42κπ + 7π, κ  κ
  ιν) ημ  x   = –1 3 



x = 42   7  , 12



    ημ  x   = ημ    3   2

x+ κ

  = 2κπ – 3 2

ή

x+

  = 2κπ + π + , 3 2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

5

x = 2κπ – x = 2κπ –
  ν) 2συν  3x   = 1 4 

  – 2 3

ή

( ίδιες λύσεις )

5 6



 1  συν  3x   = 4 2 
   συν  3x   = συν 3 4 

3x – κ

  = 2κπ + 4 3

ή

3x –

  = 2κπ - , 4 3

3x = 2κπ + 3x = 2κπ + x=

  + 3 4 7 12

ή ή ή

3x = 2κπ –

  + 3 4  12

3x = 2κπ – x=

7 2  + 36 3

2   – 3 36

‘Ασκηση 5
Να λυθούν οι εξισώσεις : ι) 2   1  0
2

ιι) 2 x  3x  2  0 ιιι) 32 t  3  2 3 t
2

Λύση ι) Δ = 1  4.2.  1 = 1 + 8 = 9,
2

ημω =
 6  6  6

1 1  9 1  3 = = 4 2 2.2

ή –1



ημω =

1 2



ημω = ημ

ω = 2κπ + ω = 2κπ +


ή ή

ω = 2κπ + π – ω = 2κπ +

 , κ 6

5 6

ημω = –1



ω = 2κπ –

 , κ 2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

6

ιι) Δ = 32  4.2.  2  = 9 + 16 = 25, συνx =


3  5 1 3  25 = = 4 2 2.2 1 2

ή –2
 3

συνx =



συνx = συν



x = 2κπ 

 , 3

κ



συνx = = –2

απορρίπτεται, αφού

1  x  1
 , κ 2

ιιι) Περιορισμός: Για να ορίζεται η εφt, πρέπει t  κπ +
3 t  3  2 3 t
2



2 3  2 3 t – 3 = 0

Δ = 2 3 εφt = εφt =





2

 4.3.  3 = 12 + 36 = 48,
3 = εφ
 3

εφt =

2 3  48 2 34 3 = 2.3 6



2 34 3 6 3 = = 6 6



t = κπ +

 , κ 3



  2 34 3 2 3 3 = =  = – εφ = εφ(– ) 6 6 6 6 3



t = κπ –

 6

‘Ασκηση 5
Να βρείτε τις λύσεις της εξίσωσης εφx = 1 στο διάστημα (3π , 4π) Λύση Περιορισμός: Για να ορίζεται η εφx πρέπει εφx = 1 x  κπ +
 , κ . 2



εφx = εφ

 4  , κ . 4

x = κπ + x  (3π , 4π)

(1) 3π < κπ +
 < 4π 4



3π < x < 4π
1 <4 4



 3<κ+

 12 < 4κ + 1 < 16

 12 – 1 < 4κ < 16 -1  11 < 4κ < 15
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

7



11 15  13 <κ<  κ = 3 (1)  x = 3π +  x = 4 4 4 4

Β.Οι ασκήσεις που πρέπει να λύσω
Ε1. Να αποδείξετε ότι η συνάρτηση: ι)f(x)=ημ2χ+εφχ έχει περίοδο Τ=π ιι) f(x)=συν2χ-ημ4χ έχει περίοδο Τ=π ιιι)f(x)=2ημ8χ-3συν4χ έχει περίοδο Τ=
π 2

Ε2. Να εξετάσετε αν καθεμία από τις παρακάτω συναρτήσεις είναι άρτια περιττή: ι)f(x)=2ημχ-εφχ ιι)f(x)=ημχσυνχ ιιι)f(x)=x3εφχ

Ε3. Να βρείτε την περίοδο,την μέγιστη και την ελάχιστη τιμή των παρακάτω συναρτήσεων: ι)f(x)=5ημ6χ ιι)f(x)=-12συν8χ ν)f(x)=
5 συν(πχ) 3

ιιι)f(x)=

συν4χ ημ10χ ιν)f(x)=6 20

Ε4. Να λυθούν οι εξισώσεις: ι)ημχ= 3 2

ιι)συνχ= -

2 2

ιιι)εφχ= -

3 3

ιν)σφχ=-1

Ε5. Να λυθούν οι εξισώσεις: α)  x  3  x στο [ 0, 2π ] γ) εφx = ημx β) δ)

 2 x  3 x  2  0
1  2 3   x  2  2 x
 ) =0 3

ε) εφ( x +

 )   x  1 4

στ) εφ2x + σφ ( x -

Ε6. Να λυθούν οι εξισώσεις: ι) ημ(χπ 4

)=ημ2χ

ιι) συν3χ=συν(χ+

π 3

)

ιιι) 2ημχσυνχ-1=συνχ-2ημχ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

8

ιν) 2συν2χ+3συνχ+1=0

ν) 4ημ2χ-8ημχ+3=0

νι) -2ημ2χ+συνχ+1=0

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ
Α.Οι ασκήσεις που πρέπει να γνωρίζω
‘Ασκηση 1
Να βρείτε για ποιες τιμές του μ  , το πολυώνυμο 1 Ρ(x) = (43  )x 3  4( 2  )x  2  1 4 είναι το μηδενικό πολυώνυμο. Λύση Πρέπει:
3 4   = 0

και

 
2

1 = 0 4

και

2  1 = 0

3 4   = 0



2 (4  1) = 0


2 4  1 = 0

μ = 0 μ = 0

ή ή



 
2

1 4


ή μ = 
1 2

μ = 0 ή
 
2

μ =

1 2

(1)

1 = 0 4



 
2

1 = 0 4 1 2

μ =
2  1 = 0

ή

μ = 

1 2

(2)



–2μ = –1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

9

μ =

1 2

(3)
1 2

Οι (1), (2), (3) συναληθεύουν για μ =

‘Ασκηση 2
Να βρείτε για ποιες τιμές του α  , τα πολυώνυμα Ρ(x) = ( 2  3)x 3  x 2   και Q(x) = 2x 3   2 x 2  (3  1)x  1 είναι ίσα. Λύση Πρέπει:
2   3 = –2

και

1= 

2

και

0 =  1
3

και

 =1

Η μοναδική τιμή ζητούμενη.

 = 1 επαληθεύει τις άλλες τρεις εξισώσεις, άρα είναι η

‘Ασκηση 3
Αν P(x)=(λ3-4λ)χ3+(λ2-2λ)χ2+(λ2-4)χ+λ-2 ,να βρείτε τον βαθμό του πολυωνύμου για τς διάφορες τιμές του λεR. Λύση
3 λ -4λ 0 λ(λ 2 4)
λ

0

λ

0 και λ

2

4

λ

2.

‘Αρα αν λ

0 και

2 το πολυώνυμο είναι τρίτου βαθμού.

Αν λ=0 το πολυώνυμο γίνεται P(x)=-4x+2 και έχει βαθμό 1. Αν λ=2 το πολυώνυμο γίνεται P(x)=0 οπότε δεν ορίζεται βαθμός. Αν λ=-2 το πολυώνυμο γίνεται P(x)=8χ2-4 και έχει βαθμό 2.

‘Ασκηση 4
Να κάνετε τη διαίρεση ( 2x  4x  5x  3x  2 ) : ( x  2x  3 ) και να γράψετε την ταυτότητα της διαίρεσης.
4 3 2 2

Λύση

2x  4x  5x  3x  2
4 3 2

x  2x  3
2

2x  4x  6x
4 3

2

2x  1
2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

10

x  3x  2
2

x  2x  3
2

x 1

H ταυτότητα είναι

4 3 2 2 2x  4x  5x  3x  2 = ( x  2x  3 )( 2x 2  1) + x  1

Ασκηση 5
Να βρείτε τις τιμές του κ, για τις οποίες το x + 1 είναι παράγοντας του g(x) = 2κ2x1000 + 5κx500 + 3x Λύση x + 1παράγοντας του g(x)  g(– 1) = 0  2κ2(– 1)1000 + 5κ(– 1)500 + 3(– 1) = 0  2κ2 + 5κ – 3 = 0  κ = – 3 ή 
1 2

Ασκηση 6

Να βρείτε τους πραγματικούς αριθμούς λ, μ ώστε το P(x) = x4 – λx2 + 2x + μ να έχει ρίζα το 1 και η τιμή του για x = 2 να είναι 5 Λύση Αρκεί 
(1) P(1)  0 1    2    0      3     3    P(2)  5 16  4  4    5  4    15  4    1  5 (2)

Προσθέτουμε κατά μέλη τις (1), (2) Έχουμε – 3λ = – 12  λ = 4 και με αντικατάσταση του λ = 4 στην (1) έχουμε: 4–μ=3–μ–1μ=1

Ασκηση 7

Δίνεται το πολυώνυμο Ρ(χ)=χ3+αχ2-12χ+β.Το χ-3 είναι παράγοντας του Ρ(χ) και το υπόλοιπο της διαίρεσης του Ρ(χ) με το χ+1 είναι 28.Να βρείτε τις τιμές των α,β εR. Λύση ‘Αφου το χ-3 είναι παράγοντας θα ισχύει Ρ(3)=0 9α+β=9 (1) Το υπόλοιπο της διαίρεσης με το χ+1 είναι 28 άρα Ρ(-1)=28 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com -1+α+12+β=28 27+9α-36=β=0 

11

α+β=17 (2) (1) -(2) έχουμε: 8α=8 α=-1 τότε από (2) β=18.

Ασκηση 8

Δίνεται το πολυώνυμο Ρ(χ)=χ3+αχ2+β.Να βρείτε τις τιμές των α,β ώστε το Ρ(χ) να έχει παράγοντα το χ2-4χ+4. Λύση Παρατηρούμε ότι χ2-4χ+4=(χ-2)2 άρα το Ρ(χ) έχει διπλή ρίζα το 2. Αρχικά ισχύει Ρ(2)=0 8+4α+β=0 4α +β=-8 (1)

Κάνοντας την διαιρεση Ρ(χ) :(χ-2) με το σχήμα Horner έχουμε 1 α 2 0 2α+4 β 4α+8 β+4α+8 2

1 α+2 2α+4

Επομένως το πηλίκο της διαίρεσης είναι π(χ)=χ2+(α+2)χ+2α+4 και ισχύει π(2)=0 4+2(α+2)+2α+4=0 α=-3 και από (1) β=4.

Ασκηση 9
Λύση

Να λυθεί η εξίσωση 3x4 – 14x3 – 8x2 + 14x + 5 =0

Διαιρέτες του 5:  1,  5 P(1) = 3 . 14 – 14 . 13 – 8 . 12 + 14 . 1 + 5 = 0 άρα 1 ρίζα του P(x)

3

– 14

–8

14 – 19 –5

51

3 – 11

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

12

3

– 11

– 19

–5

0

Άρα P(x) = (x – 1)(3x3 – 11x2 – 19x – 5) Συνεχίζω ίδια με το πολυώνυμο Q(x) = 3x3 – 11x2 – 19x – 5 Διαιρέτες του 5:  1,  5 Q(1) = 3 . 13 – 11 . 12 – 19 . 1 – 5 = 0 άρα 1 ρίζα του Q(x)

3

– 11 –3

– 19 14 –5

– 5 5 0

1

3

– 14

Άρα Q(x) = (x + 1)(x2 – 14x – 5) Τελικά P(x) = (x – 1)(x + 1)(x2 – 14x – 5)
      x  1  0  x  1  P( x )  0  x  1  0  x  1  1   x  3  x 2  14 x  5  0  ή   x  5     

Ασκηση 10
Να λυθεί η εξίσωση:
x
2

x

4

Λύση
x
2

x
4

4

Πρέπει χ+2 0
x
2
2

χ -2

x

2

x

(4

x)

2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

13

x

2

16

8x

x

2

x

2

9x

14

0

‘Αρα χ1=2 και χ2=7 Στην συνέχεια βάζουμε τις λύσεις στην αρχική εξίσωση: Για χ1=2 : 2 Για χ2=7 : 7 απορρίπτεται.
2
2

2
2

4 που ισχύει.’Αρα το χ1=2 το δεχόματε ως λύση.
4
9 2 4 5 4 ‘Ατοπο.’Αρα το χ2=7

Ασκηση 11
Να λύσετε την εξίσωση Λύση Περιορισμοί: x+3  0 10 – x  0

x 3 =

10  x + 1

 

x  –3 x  10

x 3 =

10  x + 1



2 2 ( x  3) = ( 10  x  1)

x + 3 = 10 – x + 2 10  x + 1 2x – 8 = 2 10  x x–4= Περιορισμός: x – 4  0
10  x

(1)



x  4

(1)

 (x  4) 2  10  x 

x  8x  16 = 10 – x
2

x  7x  6 = 0
2

x = 1 (απορρίπτεται) ή x = 6

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

14

Ασκηση 12
Να λύσετε την ανίσωση Λύση Περιορισμοί: 2x + 3  0 1 – 3x  0
2x  3  1  3x 2x  3  1  3x

 

2x  –3 1  3x

 

x   x 

2 3 1 3

(1) (2)



2x + 3 < 1 – 3x 5x < – 2 x< 
2 5

(3)
 2 2  x<  3 5

Συναλήθευση των (1), (2), (3)



Ασκηση 13
Να λύσετε την ανίσωση Λύση Περιορισμός: x – 3  0 α) Όταν x – 5 < 0

x 3  x – 5



x  3

(1) (2)

δηλαδή x < 5.

Τότε η δοσμένη ανίσωση επαληθεύεται για κάθε x που ικανοποιεί τις (1) και (2), δηλαδή 3  x < 5, αφού το πρώτο μέλος είναι

 0 και το δεύτερο < 0
(3)
2

β) Όταν x – 5  0 δηλαδή x  5. Τότε η δοσμένη ανίσωση



x – 3 >  x  5

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

15

x – 3 > x  10x  25
2
2 x  11x  28 < 0

Τριώνυμο με ρίζες 4 και 7, ετερόσημο του α = 1, άρα ο x είναι εντός των ριζών, δηλαδή 4<x<7 (4)

Συναληθεύουμε τις (1), (3) και (4), οπότε 5  x < 7

Β.Οι ασκήσεις που πρέπει να λύσω
Ε1. Να βρεθούν οι α, β, γ  έτσι ώστε το P(x) = (2α +1)x2 + (3β -1)x + 2γ + β -α να μην έχει βαθμό.

Ε2. Να βρεθούν τα λ , μ  έτσι ώστε το P(x) = (λ - 1)x2 + (2μ + 2)x + λ + μ 3 να είναι μηδενικού βαθμού.

Ε3. Να βρεθούν τα α, β, γ  έτσι ώστε το 2x2 + 4x + 5 να είναι ίσο με το α(x + 2)(x +3) + βx + γ.

Ε4. Να βρεθούν τα α, β, γ  έτσι ώστε το x4 - 2x3 + αx2 + βx + 4 να ισούται με το τετράγωνο του x2 - x - γ. Ε5. Να βρεθούν τα α, β  έτσι ώστε το P(x) = 2x3 + αx2 -13x + β να διαιρείται με το (x - 3)(x +2)

Ε6. Δίνεται το P(x) = x4 + (1-λ)x3 -16x - (λ - 1)2. Να βρεθούν οι τιμές του λ  ώστε i) το P(x) να έχει παράγοντα το x + 2. ii) Το υπόλοιπο της διαίρεσης του P(x) με το x - 1 να είναι -17.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

16

Ε7. Δίνεται το πολυώνυμο P(x) = x4 - (λ - 1)x3 - λx -4. Να δειχθεί ότι υπάρχει μία μόνο τιμή του λ για την οποία το P(x) έχει παράγοντα το x - 2. Για την τιμή αυτή να λυθεί η P(x) = 0.

Ε8.Δίνεται το P(x) = 5λx3 + 9(λ - 1)x2 -2(λ + 8)x + 4. Να δειχθεί ότι για κάθε λ η P(x) = 0 έχει ρίζα το -2. Να βρεθούν δε οι τιμές του λ για τις οποίες η P(x) = 0 έχει μία μόνο ρίζα.

Ε9. Δίνεται το P(x) = x3 - 2αx2 + βx + 6. Να βρεθούν τα α,β αν ξέρετε ότι διαιρείται με το x2 - 5x + 6. E10. Δίνεται το πολυώνυμο Ρ(x) = x3-x2-4x+4 i. να αποδείξετε ότι το p=1 είναι ρίζα του Ρ(x) ii. να βρείτε το πηλίκο της διαίρεσης του Ρ(x) με το πολυώνυμο x-1 iii. να λύσετε την εξίσωση x3+4=x2 +4x iv. να λύσετε την ανίσωση Ρ(x)  0 Ε11. α) 4x4 - 4x3 - 25x + x + 6 = 0 β) x3 - 4x2 + x +6 = 0 γ) 3x3 + x2 - 6x +8 = 0 Ε12. Να λυθούν οι ανισώσεις : α) x4 + x3 - 7x2 - x + 6  0 β) x4 - 5x3 + 5x2 + 5x - 6  0 γ) 2x4 - 7x2 - 4  0 δ) 4x3 - 21x2 + 21x - 4 > 0 δ) x3 + x2 - x -10 = 0

3x 2 1 2 x 2 3x 2   ε) x 1 x 2  x x
Ε13. Να επιλυθούν οι εξισώσεις : α) x + γ)

x 7 = 3 - x

β) δ)

x  2  x 6  2
2 x 5  13 x

3x 4 7 x 5

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

17

Ε14. Να επιλυθούν οι ανισώσεις : α)
3x 1  x 2  0

β) ) 2x < 1 +

x 3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ
Α.Οι ασκήσεις που πρέπει να γνωρίζω
Ασκηση 1
Σε μια αριθμητική πρόοδο, αν είναι  6 = 12 και 10 = 16, να βρείτε τον 1 και τη διαφορά της προόδου. Λύση
  6 12   10 16 



 1  6112    1 10116 

1 512   1 916 



1 125    1 916 

 1 125   125916

1 125   4 4

 125.1   7   1   1  1  1

Ασκηση 2
Ποιος όρος της αριθμητικής προόδου με 1 = 2 και ω = 5 ισούται με 97; Λύση Έστω   ο ζητούμενος όρος.

  = 97



1 + (ν – 1) ω = 97
2 + (ν – 1) 5 = 97

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

18

2 + 5ν – 5 = 97 5ν = 100



ν = 20
 20

Επομένως, ο ζητούμενος όρος είναι ο

Ασκηση 3
Να υπολογίσετε το άθροισμα Λύση Οι όροι του αθροίσματος είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με 1 + 5 + 9 + . . . + 197

1 = 1
Έστω

και

ω = 5 – 1 = 4.

  = 197



1 + (ν – 1)ω = 197
1 + (ν – 1) 4 = 197 (ν – 1) 4 = 197 – 1 (ν – 1) 4 = 196 ν – 1 = 49



ν = 50

S50 

 50 ( 1 +   ) = (1 + 197) = 25 . 198 = 4950 2 2

Ασκηση 4
Ο ν-οστός όρος μιας ακολουθίας είναι   = 12 – 4ν. Να αποδείξετε ότι η ακολουθία αυτή είναι αριθμητική πρόοδος και να γράψετε τον πρώτο όρο της 1 και τη διαφορά της ω. Λύση

Στην ισότητα   = 12 – 4ν, θέτουμε όπου ν το ν + 1. Τότε

 1 = 12 – 4(ν + 1) = 12 – 4ν – 4 = 8 – 4ν  1 –   = 8 – 4ν – (12 – 4ν) = 8 – 4ν – 12 + 4ν = – 4
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

19

Άρα η ακολουθία είναι αριθμητική πρόοδος με ω = – 4

1 = 12 – 4.1 = 8

Ασκηση 5
Αν οι α, β, γ είναι θετικοί αριθμοί και οι  2 ,  2 ,  2 είναι διαδοχικοί όροι 1 1 1 αριθμητικής προόδου, να δείξετε ότι και οι αριθμοί , ,      είναι επίσης διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου. Λύση

1 , 

1 1 ,    
2

διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου



1 1 1 = +     

2(β +γ)(α + β) = (γ +α)(α + β) + (γ +α)(β + γ) 2βα + 2  2 + 2γα + 2γβ = γα + γβ +  + αβ + γβ +  2 + αβ + αγ
2

2 2 =  +  2
2

το οποίο ισχύει, αφού οι  ,  2 ,  2 είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής
2

προόδου.

Ασκηση 6
Μεταξύ των αριθμών 3 και 80 θέλουμε να βρούμε άλλους 10 αριθμούς που όλοι μαζί να είναι διαδοχικοί όροι μιας αριθμητικής προόδου. Να βρεθούν οι αριθμοί αυτοί. [Τέτοια προβλήματα λέγονται προβλήματα παρεμβολής όρων]. Λύση Η αριθμητική πρόοδος θα έχει 12 όρους, 1 = 3 και 12 = 80.
12 = 80



1 + (12 – 1)ω = 80

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

20

3 + 11ω = 80 11ω = 77



ω=7

Άρα οι ζητούμενοι αριθμοί είναι 10, 17, 24, 31, 38, 45, 52, 59, 66, 73

Ασκηση 7

Να βρείτε το λόγο μιας γεωμετρικής προόδου, της οποίας ο 3ος όρος είναι 12 και ο 6ος όρος είναι 96. Λύση
 3 = 12

 
3  = 8

1 

31

= 12 = 96 λ=2

 

1  = 12
2

(1) (2)

 6 = 96

1 

6 1

5 1  = 96

 2 1





Ασκηση 8
Έστω η γεωμετρική πρόοδος 3, 6, 12, . . . .Να βρείτε το πλήθος των όρων της μέχρι και τον όρο που ισούται με 768 Λύση Είναι λ =
6 = 2 3

  = 768



1 1 = 768
3 . 21 = 768
2 2
1

= 256 = 28

1



ν–1=8



ν=9

Ασκηση 9
Να υπολογίσετε το άθροισμα Λύση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 2 + 8 + 32 + . . . + 8192 

21

Οι προσθετέοι του αθροίσματος αποτελούν γεωμετρική πρόοδο με λ =

8 =4 2

  = 8192



1 

1

= 8192

2 41 = 8192
4 4
1

= 4096 = 46

1



ν–1=6



ν=7

S 7 = 1

2 7 7 1 47  1 = 2 = 4 1 3  1 4 1




1

Ασκηση 10
Ο ν-οστός όρος μιας ακολουθίας είναι   = 2  Λύση . Να δείξετε ότι η 1 3 ακολουθία αυτή είναι γεωμετρική πρόοδος και να γράψετε τους 1 και λ

 1 = 

2 1

1 1 2 3 2 3 = =   2 1 3 2 3 2  1 3

1

 2



 1 =

2  3 

Άρα πρόκειται για γεωμετρική πρόοδο με πρώτο όρο με

1 = 21

1 2 1 = 2. 2 = 11 9 3 3

και λ =

2 3

Ασκηση 11
Αν ισχύει

   , να δείξετε ότι οι α, β, γ είναι διαδοχικοί όροι       μιας γεωμετρικής προόδου.
Λύση

        



            
      
2 2 2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

22

  
2



οι α, β, γ είναι διαδοχικοί όροι

μιας γεωμετρικής προόδου.

Ασκηση 12
Να βρείτε τη γεωμετρική πρόοδο, της οποίας: o 4ος όρος είναι 24 και το άθροισμα των τριών πρώτων όρων της είναι 21 Λύση

 4 = 24



1  = 24
3

(1)
2  1 (1 + λ +  ) = 21

1 +  2 +  3 = 21
(2)

2  1 + 1 λ + 1  = 21

(2)  (1)

1    3 

2

=

21 7  24 8



7  = 8 + 8λ + 8 
3
3
2

2

7  – 8  – 8λ – 8 = 0

(3)

Σχήμα Horner για ρ = 2

7

–8

–8

–8

2

14 7 6

12 4

8 0

(3)  (λ – 2)(14  + 6λ + 8) = 0  λ – 2 = 0 ή
2

14  + 12λ + 8 = 0
2

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

23

λ=2 αδύνατη, αφού Δ = 36 – 112 = – 76 (1)

ή

7  2 + 6λ + 4 = 0

 1 2 3 = 24



1 . 8 = 24



1 = 3

Ασκηση 13
Να βρείτε το άθροισμα των πρώτων 10 όρων της γεωμετρικής προόδου, στην οποία είναι  2 +  6 = 34 και  3 +  7 = 68. Λύση

 2 +  6 = 34



1 λ + 1  = 34
5

 

1 λ (1 +  ) = 34
4 2 4 1  (1 +  ) = 68

(1) (2)

2  3 +  7 = 68  1  + 1  6 = 68

(2)  (1)
(1)

λ=2



1 2 (1 + 2 4 ) = 34



2 1 . 17 = 34



1 = 1

S10 = 1

10  1 210  1 = 1. = 210  1  1 2 1

Ασκηση 14
Είναι γνωστό ότι για κάθε ν  , το άθροισμα των πρώτων ν όρων μιας ακολουθίας (αν) είναι Sν = 2ν  1. Να δείξετε ότι η ακολουθία είναι γεωμετρική πρόοδος και να γράψετε τους α1 και λ Λύση Sν = α1 + α2 + α3 +…+ αν-1 + αν



Sν = Sν-1 + αν

και από την υπόθεση

2ν  1 = 2ν-1  1+ αν αν = 2ν  2ν-1 αν = 2ν-1(2  1) αν = 2ν-1 , ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com ν 

24

Οπότε α1 = 21 - 1 = 20 = 1

και

 1 2 = 1 = 2  2



αν+1 = 2αν

που και

σημαίνει ότι η ακολουθία είναι γεωμετρική πρόοδος με λόγο λ = 2 α1 =1.

Β.Οι ασκήσεις που πρέπει να λύσω
Ε1. Ο 1ος όρος Α.Π. είναι 6 και ο 12ος είναι 94. Να βρεθεί η διαφορά και ο 7ος όρος Ε2. Αν οι αριθμοί

1 1 1 , , είναι δ.ο. Α.Π. να δειχθεί ότι και οι β2,     

α2, γ2 είναι δ.ο. Α.Π. Ε3. Ο 20ος όρος Α.Π. είναι 115 και το άθροισμα των είκοσι πρώτων όρων της είναι 1160. Να βρεθεί η πρόοδος Ε4. Στην Α.Π. 5,9,13,17, … πόσους διαδοχικούς από τον πρώτο πρέπει να πάρουμε ώστε το άθροισμα αυτών να είναι 860. Ε5. Σε Α.Π. έχουμε α1 = 3, ω = 7, Σν = 679. Να βρεθεί το ν και ο γενικός όρος. E6. Δίνεται η ακολουθία με γενικό όρο αν=-11+2ν, με πρώτο όρο α1, καθώς και το πολυώνυμο P(x) = x3-3x2-x+3. i. ii. iii. Ε7. i. ii. να αποδείξετε ότι η ακολουθία αν, είναι αριθμητική πρόοδος και έχει α1=-9 και ω=2 να βρείτε το άθροισμα S = α12+α13+…..+α21, όπου οι α12, α13,……α21 είναι διαδοχικοί όροι της προόδου αν. να αποδείξετε ότι οι ρίζες της εξίσωσης Ρ(x) =0 είναι διαδοχικοί όροι της παραπάνω προόδου αν. Nα βρείτε τις τιμές του πραγματικού αριθμού x για τις οποίες οι αριθμοί x-4, x+4, 3x-4 είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου . Αν ο αριθμός x+4 είναι ο έκτος όρος της αριθμητικής προόδου του (i) ερωτήματος , να βρείτε τον πρώτο όρο της .

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

25

iii.

Να βρείτε το άθροισμα των 10 πρώτων όρων της αριθμητικής προόδου του (i) ερωτήματος .

Ε8. Δίνεται η αριθμητική πρόοδος για την οποία ισχύει ότι αν=10, ω=2 και Sν=-12. να αποδείξετε ότι ν = 12 να βρείτε τον πρώτο όρο της . να βρείτε το πλήθος των όρων της αριθμητικής προόδου των οποίων το άθροισμα είναι μηδέν . Ε9. Έστω η αριθμητική πρόοδος α1, α2,…….α21 με διαφορά ω . αν α21=45 και α1=5 να βρείτε τη διαφορά ω . να υπολογίσετε το S12 Πόσοι όροι της παραπάνω αριθμητικής προόδου έχουν άθροισμα 320 ; ος Ε10. Ο 4 όρος γεωμετρικός πρόοδος είναι 5 και ο 7ος όρος της είναι 135. Να βρεθεί η πρόοδος και ο 11ος όρος της Ε12.Εστω    ακολουθία και S   2  3,    , όπου S  είναι το i. ii. iii. i. ii. iii.

άθροισμα των ν πρώτων όρων. Δείξε ότι    είναι αριθμητική πρόοδος και βρες τα 1 , ω.
Ε13.Εστω    2   31 . Δείξε ότι   είναι γεωμετρική πρόοδος και

υπολόγισε τα 1 και ω.
Ε14.Αν οι αριθμοί α ,αβ ,2β3-β2γ ,είναι διαδοχικοί όροι Γ.Π,με α,β,γ αποδείξετε ότι και οι όροι α , β ,γ ,είναι διαδοχικοί όροι Γ.Π. Ε15.Ο ν-οστός όρος μίας ακολουθίας είναι αν=χ 24-ν,όπου χεR . α)Να αποδείξετε ότι η ακλολουθία αυτή είναι Γ.Π β)Αν το άθροισμα των 7 πρώτων όρων της είναι 127,να βρείτε το χ. Ε16. Να βρεθεί γεωμετρική πρόοδος αν οι τρεις πρώτοι όροι της έχουν άθροισμα 21 και ο πρώτος όρος της με τον τέταρτο όρο της έχουν άθροισμα 27. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 0,να 

26

Ε17. Μεταξύ των αριθμών 2 και 486 να βρείτε 4 αριθμούς,ώστε όλοι μαζί να είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΚΘΕΤΙΚΗ-ΛΟΓΑΡΙΘΜΙΚΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ

Α.Οι ασκήσεις που πρέπει να γνωρίζω
Ασκηση 1
Δίνεται η συνάρτηση f(x)=
λ+4 2-λ
χ

.Να βρείτε τις τιμές του λε R- 2 ,ώστε η ιιι)είναι γνησίως αύξουσα

f(x) να: ι)έχει πεδίο ορισμού το R ιι)είναι εκθετική ιν)είναι γνησίως φθίνουσα. Λύση ι)Για να έχει πεδίο ορισμού όλο το R πρέπει: Λύνοντας την ανίσωση έχουμε λε(-4,2) ιι) Για να είναι η συνάρτηση εκθετική πρέπει: : λε(-4,2) Επίσης πρέπει:
λ+4 2-λ 1 λ+4 2-λ 2λ -2

λ+4 2-λ

>0

(λ+4)(2-λ)>0

λ+4 2-λ

>0

(λ+4)(2-λ)>0 άρα

λ

1

Συναληθεύοντας τα παραπάνω έχουμε ότι λε(-4,-1)

(-1,2).

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

27

ιιι)Η εκθετική είναι αύξουσα αν :
λ+4 2-λ 1 λ+4 2-λ 1 0 λ+4 2-λ 2-λ 2-λ 0 2λ+2 2-λ 0 (2 2)(2 ) 0

Λύνοντας την ανίσωση έχουμε λε(-1,2) ιν) Η εκθετική είναι φθίνουσα αν :
λ+4 2-λ λ+4 2-λ >0 (λ+4)(2-λ)>0 άρα λε(-4,2) λ+4 2-λ λ+4 2-λ 2-λ 2-λ

και
2λ+2 2-λ

1

1

0

0

0

(2

2)(2

)

0

από όπου παίρνουμε λ<-1 ή λ>2. Συναληθελυοντας τα παραπάνω έχουμε λε(-4,-1)

Ασκηση 2
Να λυθεί η εξίσωση ι)2χ=32 ιι)4χ-64=0 ιν )2χ+3-2χ+2+6 2χ-1=56 ν)4χ+1-9 2χ+2=0 νιι) 4χ+1-13 6χ+9χ+1=0 Λύση ι)2χ=32 2χ=25 χ=5 4χ=43 χ=3

ιιι) 8 =4 χ+1 νι) 9 -4χ+2=44 4χ-1+32χ

x2 -x

x2 +2

ιι)4χ-64=0 ιιι)

4χ=64

x2 -x x2 +2 8 =4

x2 -x x2 +2 23 = 22

3x2 -3x 2x2 +4 2 =2

2 2 3x -3x=2x +4

2 x -3x-4=0

x

1 ή χ=4

ιν)
χ1 3 χ 2 χ 2 2 -2 2 +6 2 =56 2 χ χ χ 8 2 4 2 3 2
χ χ 4 22 -9 2 +2=0

56

7 2

χ

56

2

χ

8

2

χ

3 2

χ=3

ν) 4

χ+1

χ -9 2 +2=0

2 χ 4 2χ -9 2 +2=0

Θέτω ω=2χ και προκύπτει 4ω2-9ω+2=0 από όπου παίρνουμε

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

28

ω=2 ή ω= ω= 1 4

1 4

και έχουμε : ω=2χ
χ -2 2 =2 χ=-2 .

2χ=2

χ=1 ή

χ 1 2 = 4

νι)
9 χ+1 χ+2 χ-1 -4 =44 4 2χ 3 9 9
χ 2 χ 4 4 44 4χ 4 2χ 3 2χ 9 3 2χ 3 2χ 2χ 11 2 +16 2

2χ 3 27 = 2χ 8 2

3 2

2χ

=

3 2

3

2χ=3

χ=

3 2

νιι)
4 χ+1 χ χ+1 -13 6 +9 0 4 4 χ 13(2 3) χ 9 9 χ 2χ χ χ 2χ 4 2 -13 2 3 +9 3 0

4

2 3

2χ

-13

2 3

χ

+9=0 και θέτουμε ω=
9 . 4

2 3

χ

οπότε έχουμε 4ω2-13ω+9=0 από

όπου παίρνουμε ω=1 ή ω= Επομένως έχουμε:
ω=1 2 3 χ =1 χ=0

9 ή ω= 4

2 3

χ

9 = 4

2 3

χ =

2 3

-2 χ=-2

Ασκηση 3
Να λύσετε τις ανισώσεις Λύση
2x 4  7 x 1 ι) 7 2x 4  7 x 1 ιι) 5x ι) 7
2

5x 6

<1

 

2x – 4 > x + 1

 

x>5
x 2  5x  6 < 0

ιι) 5

x 2 5x 6

<1

5

x 2 5x 6

< 5

0

Δ = 25 – 24 = 1,

ρίζες του τριωνύμου

2 ή 3

Θέλουμε το τριώνυμο αρνητικό, δηλαδή ετερόσημο του α = 1, άρα ο x θα είναι εντός των ριζών, δηλαδή ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 2<x<3 

29

Ασκηση 4
Να λύσετε τα συστήματα:

 32.4 4y 1 xy 2y 1 5  5.5  x y ιιι)  2 . 2 y 8 x 2  2  6
ι) 8



2x 1

 ιι) 3 x 2 y11
x y

 3  2 7

Λύση ι)

82x 1  32.4 4y 1  xy 2y 1 5  5.5

5 2(4y1) 2(4y1) 5  3(2x 1)  3(2x 1)  2 x  y 2 .2 1  2 x  y1 2 2y1 1 2y 5 5  5  5

3(2x 1)  2(4y 1) 5 6x 3  8y  25 6x 8y  0     x  3y   x  y 1  2y 1  x  3y
6.3y 8y  0 10y  0     x  3y  x  3y
ιι) Θέτουμε 3x = ω, Το σύστημα γίνεται
y 2 =φ

y  0   x  0

11   7
x=2 y=1

  218  2 4

  9  2

3x = 9
y 2 =2

 3 x = 32   2 y = 21 

ιιι) Θέτουμε 2 x = ω > 0 , Το σύστημα γίνεται

y 2 =φ>0

   8    8  (6  ω)  8         6 6ω  6ω

2  (6  ω)  8   2   6 ω  ω  8  ω  6 ω + 8  0   6ω   6ω  6ω

Δ = 36 – 32 = 4,

ω=

6 4 62 = = 4 2 2

ή 2

α) για ω = 4, η εξίσωση φ = 6 – ω

 φ=6–4



φ=2

2 =φ
y

 2 y = 21  2x = 22

 

y=1 x=2

ω=4

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

30

β) για ω = 2, η εξίσωση φ = 6 – ω
y 2 =φ

 φ=6–2



φ=4

 2 y = 22  2 x = 21

 

y=2 x=1

ω=2

Ασκηση 5
Να λυθούν οι εξίσωσεις ι) log2(x-2)=3 ιιι)log(x-6)+log(x+1)=3log2 ν) ι)2χ+4=52-χ νι)χlogx= 10x

ιι) ln(3x-1)=ln(9-x2) ιν) log2x2+logx4-8=0

Λύση ι) Αρχικά παίρνουμε τον περιορισμό χ-3>0 χ>3. χ-2=23 χ-2=8 χ=10 η

Στη συνέχεια λύνουμε την εξίσωση log2(x-2)=3 οποία είναι τελικά δεκτή .

ιι) Περιορισμοί: 3x-1>0
2 9-x >0

x>

1 3

2 x <9

-3<x<3

Τελικά έχουμε :

1 <x<3 3

Στη συνέχεια λύνουμε την εξίσωση ln(3x-1)=ln(9-x2) 3χ+10=0 χ=2 ή χ=-5.

3χ-1=9-χ2

χ2-

Σύμφωνα μετους περιορισμούς μας δεκτή είναι μόνο η χ=2. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

31

ιιι)Περιορισμοί: χ-6>0 χ+1>0 Τελικά έχουμε χ>6.

χ>6 χ>-1

Στην συνέχεια λύνουμε την εξίσωση χρησιμοποιώντας τις ιδιότητες των λογαρίθμων : log(x-6)+log(x+1)=3log2 6)=log8 x2-5x-6=8 x2-5x-14=0 log[(x-6)(x+1)]=log23 x=-2 ή x=7. log(x2-5x-

Με βάση τους περιορισμούς μας δεκτή είναι μόνο η χ=7.

ιν) Αρχικά παίρνουμε τους περιορισμούς: χ2>0 Ισχύει πάντα χ4>0 Ισχύει πάντα ‘Αρα η μεταβλητή χ μπορεί να πάρει όλες τις τιμές. log2x2+logx4-8=0 περιορισμό). 4log2|x|+4log|x|-8=0. Θέτουμε ω=log|x| και έχουμε να λύσουμε την εξίσωση 4ω2+4ω-8=0 από όπου παίρνουμε ω=1 ή ω=-2. ‘Αρα έχουμε: ω=1 ω=-2 log|x| =1 log|x| =-2 |χ|=10 χ= 10 χ=
1 100

(2log|x|)2+4log|x|-8=0

(πρέπει να βάλουμε |χ| και

όχι χ γιατι το χ μπορεί να παρει όλες τις τιμές,συμφωνα με τον αρχικό

|χ|=10-2

ν) 2χ+4=52-χ

log2χ+4=log52-χ

(x+4)log2=(2-x)log5

xlog2+4log2=2log5-xlog5 x(log2+log5)= log25-log16

xlog2+xlog5=2log5-4log2 xlog10= log25-log16
x=log 25 . 16

ιι) Αρχικά παίρνουμε τους περιορισμούς: χ>0 και 10χ≥0 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com

χ≥0 

32

Τελικά ο περιορισμός μας είναι χ>0.
logx x
2 log x

10x

logx logx

log 10x
2 2log x

1 logx logx=log(10x) 2
log10 log x 2 2log x

2 log x

1 (log10 2

log x )

1 1 log10 log x 2 2

1 log x

2 2log x log x 1 0

Θέτουμε ω=logx
1 2

και έχουμε 2ω2-ω-1=0 από όπου παίρνουμε ω=1 ή ω=

Για ω=1 έχουμε logx=1
1 Για ω= 2

ω=10 Δεκτή
1 x= 10 2 1 10
10 Δεκτή. 10

1 έχουμε logx= 2

x=

x=

Ασκηση 6
Να λυθούν οι ανισώσεις: ι)log(2x+4)<log(13-x) ιι)ln[log(3x-5)-1]<0 ιιι)ln(x+3)+ln(2-x)<ln(5-x) Λύση

ι)Αρχικά παίρνουμε περιορισμούς: 2χ+4>0 13-χ>0

χ>-2 χ<13

Η συναλήθευση των περιορισμών μας δίνει: -2<χ<13 Η συνάρτηση f(x)=logx είναι γνησίως αύξουσα ,οπότε έχουμε: log(2x+4)<log(13-x) 2χ+4<13-χ 2χ+χ<13-4 3χ<9 χ<3,η οποία με βάση τους περιορισμούς μας είναι δεκτή.

ιι)Αρχικά παίρνουμε τους περιορισμούς : 3χ-5>0

χ>

5 3

log(3x-5)-1>0 log(3x-5)>log10 H συναλήθευση των περιορισμών δίνει: χ>5 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com

log(3x-5)>1 3x-5>10 x>5 

33

ln[log(3x-5)-1]<0

ln[log(3x-5)-1]<ln1

[log(3x-5)-1]<1

log(3x-5)-1<1

log(3x-5)<2

log(3x-5)<log100

3x-5<100

3x<105

x<35.

Τελικά οι λύσεις μας είναι: 5<χ<35.

ιιι)Αρχικά έχουμε τους περιορισμούς: χ+3>0 2-χ>0 5-χ>0

χ>-3 χ<2 χ<5

Συναληθεύοντας τους περιορισμούς έχουμε: -3<χ<2. Εδώ θα χρησιμοποιήσουμε τις ιδιότητες των λογαρίθμων: ln(x+3)+ln(2-x)<ln(5-x) -x2-χ+6>5-χ x2>1 ln[(x+3)(2-x)]<ln(5-x) |χ|>1 -1<χ<1. ln[(-x2-χ+6)<ln(5-x)

Τελικά έχουμε -3<χ<-1 ή 1<χ<2.

Ασκηση 7
Να λυθεί το σύστημα Λύση Αρχικά έχουμε τους περιορισμούς 20χ+10y>0 x+1>0 y>0 x>-1 2x+y>0
log(20x+10y)=2 log(x+1)+logy=1

log(20x+10y)=2 log(x+1)+logy=1

log(20x+10y)=log100 log[(x+1)y]=log10

20x+10y=100 (x+1)y=10

2x+y=10 (x+1)y=10

y=10-2x (x+1)(10-2x)=10

y=10-2x -2x2 +8x+10=10

y=10-2x -2x2 +8x=0

y=10-2x x=0 ή x=4

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

34

y=10 y=2 ή x=0 x=4

Oι λύσεις (χ,y)=(0,10) και (χ,y)=(4,2) είναι δεκτές αφού επαληθεύουν τους περιορισμούς.

Β.Οι ασκήσεις που πρέπει να λύσω
Ε1.Να βρείτε για ποιές τιμές του αεR ,η συνάρτηση f(x)=(2a-5)x: ι)ορίζεται σε όλο το R, ιι)είναι εκθετική, ιιι)είναι γνησίως αύξουσα στο R, ιν)είναι γνησίως φθίνουσα στο R.

E2. Να λυθούν οι εξισώσεις i. ii. iii. iv. 2x +x = 41+x 22x+2-9 . 2x + 2=0 2 . 3x-1-3x-2 = 5x-2+4 . 5x-3 9x-2x+1/2 = 2x+7/2-32x-1
2

Ε3.Να λυθούν τα παρακάτω συστήματα:

 3  5 x  2 y1  59   9 x 1  27  3 2 y3    α)  x 1 β)  y x  2  5  2 y  133   4 23x      ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

35

 2 x  4 y  128   γ)   x  2y  3   

 3 x  5y   δ)  x  5  3y   

Ε4. Να λυθούν οι ανίσωεις: ι) 16 ιιι) 7

x

 17  4 x  16  0
0

ιι) 3

x2 13

27

|2x-3|-5

2x 1 ιν) 2

x 5 2

4

Ε5. Να λυθούν οι εξισώσεις: ι) log x 2  x  logx  15 ιι) log x 2  1  logx  2  log2 ιν) logx  2  logx  1  log2x  8 Ε7. Να λυθούν οι







ιιι) log x 2  9  logx  3  log 2 ιν) ℓog2x3-10ℓogx+1=0. ιι)log3+log(x+2)≤2log6







ανισώσεις:ι)log(x+3x)≤1 ιν)log x-2logx-3>0.
2

ιιι)2lnx≥ln(x-2)+ln(x+6)

Ε8. Να λυθούν τα συστήματα α.
logx+logψ=3 3 4 logx -logψ =2

β.

2x=ψ+log3 log27=x+ψ

 e 2x  1  Ε9. Δίνεται η συνάρτηση f(x) = ℓn  x  e 5    
i. ii. iii. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της f(x) Να λύσετε την εξίσωση f(x) = 2ℓn2 Nα λύσετε την ανίσωση f(x) >0

Ε10. Δίνεται η συνάρτηση f(x) = ℓog(x2-8x+17) i. ii. iii. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της . Να αποδείξετε ότι f(2) = f(1)- ℓog2 Να λύσετε την ανίσωση f(x)  f(2).

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

36

E11. Aν οι αριθμοί ℓogx, ℓog(x+6), ℓog(2x+7) είναι διαδοχικοί αριθμοί αριθμητικής προόδου, να προσδιορίσετε το x.

E12. Για ποιες τιμές του θ η εξίσωση : x2- (ℓogθ)x + 3ℓogθ –8 = 0 έχει ρίζες στο IR ;

Ε13. Για ποιες τιμές του θ  IR η ανίσωση : x2-2(1+ℓogθ)x +5 - ℓog2θ  0 αληθεύει για κάθε x  IR ;

 x 1  Ε14. Δίνεται η f(x) = ℓn    x 1
i. ii. iii. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της . Να συγκρίνετε τους αριθμούς f(2) και f(3) Nα λύσετε την εξίσωση f(x) + f(x+2) = ℓn2

E15. Δίνεται η συνάρτηση f(x) = ℓog(ℓogx) i. ii. iii. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της Να βρείτε το σημείο στο οποίο η γραφική παράσταση τέμνει τον άξονα x΄x. Να βρείτε το διάστημα στο οποίο ανήκει το x ώστε η γραφική παράσταση της f να είναι πάνω από τον άξονα x΄x.

Ε16. Δίνεται η συνάρτηση f(x)= α lnx +β α) Bρείτε τις τιμές των α,β  R αν γνωρίζετε ότι η γραφική της παράσταση διέρχέται από τα σημεία Ά(1, 0) και B(e,2). β) Βρείτε το πεδίο ορισμού της f. γ) Να λυθεί η εξίσωση δ) Να λυθεί η ανίσωση Ε17. Δίνεται η εξίσωση f(x)+f(2x)=6ln2 f(2x+1)> f(x) χ 3 +αχ 2 +βχ+2=0. (Ι)

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

37

α) Να βρεθούν τα α, β έτσι ώστε οι αριθμοί 1, -1νά είναι ρίζες της εξίσωσης. (Ι) β) Να βρεθεί η τρίτη ρίζα της εξίσωσης γ) Nά λυθεί η εξίσωση: δ) Να λυθεί η εξίσωση: ln 3 x-2ln 2 x-lnx+2= 0 e 3 χ -2e 2 x -e x +2=0

Ε18. Δίνεται η συνάρτηση f με f(x) = χ + ln(e χ - 3) α. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της. β. Να δείξετε ότι f(x)=ln(e 2 x –3e x )

γ . Να δείξετε ότι f(ln4) < f(ln5) δ. Να λύσετε την ανίσωση f(x ) > lη2 + ln(e χ - 2)

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

38

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com 

39

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ www.georgefrang-math-trip.blogspot.com