ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α 1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων : α . Σύμβαση των Στενών β . Νοεμβριανά γ . Υπερδυνάμεις (μεταπολεμικά) Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α 2 Να αντιστοιχίσετε τα αξιώματα των ηγετών ( Στήλη Α ) με τα ονόματά τους ( Στήλη Β ). Στη Στήλη Α περισσεύουν δύο αξιώματα ηγετών . Στήλη Α 1 . Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας 2 . Αρχιδούκας της Αυστρίας 3. Πρόεδρος των Η . Π . Α . 4. Υπουργός Εξωτερικών των Η . Π . Α . 5. Πρωθυπουργός της Μ . Βρετανίας 6. Πρωθυπουργός της Ελλάδας 7. Αρχηγός των Ες - Ες α. β. γ. δ. ε. Στήλη Β Λόυντ Τζορτζ Φραγκίσκος Φερδινάνδος Γεώργιος Στρέιτ Παναγής Τσαλδάρης Γούντροου Ουίλσον
Μονάδες 10 ΘΕΜΑ Β 1 Ποιες ήταν οι μεταρρυθμίσεις του Χαρίλαου Τρικούπη στην πολιτική ζωή , τη διοίκηση και την οργάνωση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας ; Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Β 2 Να παρουσιάσετε την πορεία του Κινήματος των Αδεσμεύτων μέχρι και τη δεκαετία του 1980. Μονάδες 10 ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Γ 1 Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που σας δίνονται παρακάτω και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις , να παρουσιάσετε : α ) τις πρώτες αντιδράσεις της οθωμανικής κυβέρνησης στην Επανάσταση του 1821 και τα αποτελέσματά τους ( μονάδες 13) και
1 ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
β ) τη στάση των Ευρωπαίων στην Ελληνική Επανάσταση , από την έναρξή της μέχρι και τη ναυμαχία του Ναβαρίνου ( μονάδες 12). Μονάδες 25 ΚΕΙΜΕΝΟ Α΄ [Απόσπασμα από το σουλτανικό έγγραφο της καταδίκης του Γρηγορίου Ε΄]
«[…] Χρέος τῶν ἀρχηγῶν τῶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν μου διαφόρων λαῶν εἶναι νὰ ἐπαγρυπνῶσι νύκτα καὶ ἡμέραν τοὺς ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν των , να παρατηρῶσι τὴν διαγωγήν των καὶ ν ’ ἀνακαλύπτωσι καὶ ἀναφέρωσιν εἰς τὴν κυβέρνησίν μου τὰς ἀθεμίτους πράξεις των . Οἱ δὲ πατριάρχαι , ὡς ἀρχηγοὶ τῶν ῥαγιάδων ζώντων ἐν ἀσφαλείᾳ ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς αὐτοκρατορικῆς μου ἐξουσίας , ὀφείλουν να ἦναι ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἀνεπίληπτοι , τίμιοι , πιστοὶ καὶ εἰλικρινεῖς . Ἔχοντες δὲ τὰς ἀρετὰς ταύτας ὀφείλουν , ὁσάκις παρατηρήσουν κακὰς κλίσεις τοῦ λαοῦ των , νὰ τὰς ἐμποδίζωσι δι ’ ἀπειλῶν και συμβουλῶν , ἤ , ἂν ἀναγκαῖον , καὶ διὰ ποινῶν κατὰ τὰ ἔθιμα τῆς θρησκείας των , καὶ τοιουτοτρόπως νὰ φαίνωνται εὐγνώμονες ἐν μέρει πρὸς τὴν ὑψηλὴν Πύλην δι ’ ἃς ἀπολαμβάνουν χάριτας καὶ ἐλευθερίας ὑπὸ τὴν ἀγαθοποιὸν σκιάν της . Ἀλλ ’ ὁ ἄπιστος πατριάρχης τῶν Ἑλλήνων , ὁ δώσας ἄλλοτε δείγματα τῆς εἰς τὴν ὑψηλὴν Πύλην ἀφοσιώσεώς του , ἀδύνατον νὰ θεωρηθῇ ἀλλότριος τῶν στάσεων τοῦ ἔθνους του , ἃς διάφοροι κακότροποι και ἀναίσθητοι , παρασυρόμενοι ὑπὸ χιμαιρικῶν καὶ διαβολικῶν ἐλπίδων , διήγειραν· καὶ χρέος του ἦτο νὰ διδάξῃ τοὺς ἁπλοῦς , ὅτι τὸ τόλμημα ἦτο μάταιον καὶ ἀτελεσφόρητον ». Σπ . Τρικούπης , Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως , τ . Α΄ , Ἀθῆναι : εκδ . Χρ . Γιοβάνης , 2 1978, σ . 82-83.
ΚΕΙΜΕΝΟ Β΄ [ Γνώμη του Ε . Κινέ , γάλλου συγγραφέ α , για το Ναβαρίνο ] «T ην απαρχή της εθνικής ζωής τους οι Έλληνες , που συχνά τους κατηγορούν πως την απόχτησαν από ευεργεσία , τη χρωστάνε στον ίδιο τον εαυτό τους . Στάθηκε έργο των χεριών τους . Η Ευρώπη επενέβη έπειτα από εφτά μονάχα χρόνια , όταν πια χόρτασε το θέαμα της σφαγής ». Θέματα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας από τις πηγές , Γ΄ Λυκείου , δέσμη γ΄ - δ΄ , Αθήνα: ΟΕΔΒ, 171997, σ. 242.
ΚΕΙΜΕΝΟ Γ΄ [ Γνώμη του Π . Λεμπρέ ν για το Ναβαρίνο ] « Η μάχη του Ναβαρίνου στάθηκε κατόρθωμα των λαών . Ο αλαλαγμός της Νίκης που μας έρχεται από το Αιγαίο είναι ίσως ο πρώτος που έπειτα από πολλούς αιώνες οι λαοί δέχτηκαν με κοινή συμπάθεια . Τα κανόνια του
2 Η ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
Ναβαρίνου άνοιξαν μια καινούρια περίοδο , αναγγέλλοντας το θριαμβευτικό ανέβασμα της κοινής γνώμης που υψώνεται πάνω από τους θρόνους και γίνεται για πρώτη φορά αληθινή βασίλισσα , έχοντας στη διάθεσή της στόλους και κανόνια και δίνοντας διαταγές σε ναυάρχους ». Θέματα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας από τις πηγές , Γ΄ Λυκείου , δέσμη γ΄ - δ΄ , Αθήνα: ΟΕΔΒ, 171997, σ. 242.
ΘΕΜΑ Δ 1 Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που σας δίνονται παρακάτω και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις , να παρουσιάσετε : α ) την επεκτατική πολιτική της ναζιστικής Γερμανίας στην Ευρώπη , από τον Μάρτιο του 1936 έως και τον Μάρτιο του 1939 ( μονάδες 13) και β ) τις αντιδράσεις των άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων στην πολιτική αυτή κατά την ίδια περίοδο ( μονάδες 12). Μονάδες 25 ΚΕΙΜΕΝΟ Α΄ Απόσπασμα από ομιλία του Χίτλερ στο Αθλητικό Μέγαρο του Βερολίνου , 26 Σεπτεμβρίου 1938 « Ενώπιόν μας τίθεται το τελευταίο πρόβλημα που μπορεί να επιλυθεί και θα επιλυθεί . Είναι η τελευταία εδαφική διεκδίκηση που έχω στην Ευρώπη , αλλά είναι μια διεκδίκηση στην οποία θα επιμείνω και την οποία , Θεού θέλοντος , θα επιτύχω […]. Σχετικά με το ζήτημα των Σουδητών Γερμανών ( εννοεί τους Γερμανούς της Τσεχοσλοβακίας ), η υπομονή μου τελείωσε πια ! Έκανα στον κύριο Μπένες ( τον πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας ) μια προσφορά που δε συνίσταται σε τίποτε άλλο παρά στην εκπλήρωση της υπόσχεσης που ο ίδιος έδωσε . Η απόφαση τώρα βρίσκεται στα χέρια του . Ειρήνη ή Πόλεμος ! Ή θα δεχθεί αυτή την προσφορά και θα δώσει επιτέλους την ελευθερία στους Γερμανούς ή θα πάμε και θα πάρουμε μόνοι μας αυτή την ελευθερία ». M. J. Cohen and J. Major, History in Quotations , London: Cassell, 2004, σ . 824, στο : Ιστορία του Νεότερου και του Σύγχρονου κόσμου ( από το 1815 έως σήμερα ), Γ ’ Τάξη Γενικού Λυκείου και Δ΄ Τάξη Εσπερινού Λυκείου , Γενικής Παιδείας , Αθήνα : ΟΕΔΒ , 2007, σ . 113.
ΚΕΙΜΕΝΟ Β΄ [ Η πολιτική του « κατευνασμού »] «[…] Η διαφορά της πολιτικής του κατευνασμού του Τσάμπερλαιν από εκείνη των προγενεστέρων του συνίσταται στο ότι οι τελευταίοι πίστευαν πως θα μπορούσαν να « κατευνάσουν » τον Χίτλερ ενθαρρύνοντας τις ορέξεις του προς ανατολάς , προς τη Σοβιετική Ένωση . Αυτό , όχι μόνο δεν θα αποδυνάμωνε αλλά θα ενίσχυε τη θέση της Βρετανίας , καθώς θα ενέπλεκε τις δύο δυνάμεις – Γερμανία και Σοβιετική Ένωση – σε μια τιτάνια σύγκρουση , από την οποία και οι δύο πλευρές θα έβγαιναν εξουθενωμένες ανεξάρτητα από την έκβαση . Αντίθετα , ο κατευνασμός του Τσάμπερλαιν αποδυνάμωνε τη Βρετανία , καθώς η υποχωρητικότητά του απέναντι στον Χίτλερ ενθάρρυνε τον τελευταίο σε πιο τολμηρές κινήσεις που τελικά
3 Η ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
καθιστούσαν παραστατικά Τσάμπερλαιν μια αγκινάρα , της , στο “le Βρετανία ».
τη Βρετανία υποχείριο της ναζιστικής Γερμανίας . Όπως γράφει ένας ιστορικός , η πολιτική κατευνασμού του έδινε την ευκαιρία στον Χίτλερ “ να μαδήσει την Ευρώπη σαν φύλλο προς φύλλο ” εωσότου φτάσει στο νοστιμότερο μέρος fond d’ artichaut” ( την καρδιά της αγκινάρας ), δηλαδή τη
Π . Τσακαλογιάννης , Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία . Από τη Βαστίλλη στο τείχος του Βερολίνου (1789-1989) , τ . Β΄ (1890-1989) , Αθήνα : Βιβλιοπωλείο της « Εστίας », 3 2003, σ . 266.
K ΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
4 Η ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣ
