ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ:
Γ΄ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ∆ΕΙΑΣ
ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ
ΘΕΜΑ Α
Στις παρακάτω ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Στον πυρήνα του ατόµου ενός στοιχείου: α. η ενέργεια των νουκλεονίων µπορεί να πάρει οποιαδήποτε τιµή. β. οι αποστάσεις των ενεργειακών σταθµών είναι της τάξεως των eV. γ. ένα πρωτόνιο ασκεί απωστική ηλεκτρική δύναµη σε όλα τα πρωτόνια του πυρήνα. δ. η ισχυρή πυρηνική δύναµη κάνει διάκριση µεταξύ πρωτονίων-νετρονίων. Μονάδες 5 2. Η θεωρία των κβάντα: α. αναιρεί την κυµατική φύση του φωτός. β. ερµηνεύει την ακτινοβολία που εκπέµπει ένα θερµό σώµα. γ. κατέρριψε την παλαιότερή της ηλεκτροµαγνητική θεωρία του Maxwell για το φως. δ. δέχεται ότι η ενέργεια των φωτονίων είναι ανεξάρτητη από τη συχνότητά τους. Μονάδες 5 3. Για την διάδοση µιας ακτινοβολίας φωτός µέσα στην ύλη: α. το µήκος κύµατος της έχει τη µεγαλύτερη τιµή στο κενό. β. το µήκος κύµατος της σε ένα οπτικά πυκνότερο µέσο έχει µεγαλύτερη τιµή από το µήκος κύµατός της σε ένα οπτικά αραιότερο. γ. η συχνότητά της µεταβάλλεται όταν αλλάζει µέσο διάδοσης. δ. όταν αλλάζει µέσο διάδοσης η ταχύτητά της και το µήκος κύµατός της µεταβάλλονται µε αντίστροφο τρόπο. Μονάδες 5
Σελίδα 1 από 5
4.
Πατέρας της ατοµικής θεωρίας κατά την αρχαιότητα θεωρείται: α. β. γ. δ. ο Πλάτωνας. ο Αριστοτέλης. ο ∆ηµόκριτος. ο Επίκουρος. Μονάδες 5
5.
Στις παρακάτω ερωτήσεις να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα κάθε πρότασης και δίπλα σε κάθε γράµµα, το γράµµα Σ για τη σωστή πρόταση και το γράµµα Λ για τη λανθασµένη. α. Στο µικρόκοσµο οι στοιχειώδεις µονάδες της ύλης κινούνται συνεχώς και έχουν κινητική ενέργεια. β. Η υπεριώδης ακτινοβολία χρησιµοποιείται στην ιατρική για αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. Η υπέρυθρη ακτινοβολία δε χρησιµοποιείται στην ιατρική. γ. Οι βλάβες από πυρηνικές ακτινοβολίες στους βιολογικούς οργανισµούς οφείλονται κυρίως στον ιονισµό που προκαλούν αυτές οι ακτινοβολίες σε ουσίες που βρίσκονται µέσα στα κύτταρα. δ. Τα µήκη κύµατος που περιέχει το γραµµικό φάσµα εκποµπής ενός αερίου είναι χαρακτηριστικά του στοιχείου που εκπέµπει το φως. ε. Οι ακτίνες Χ είναι ταχέως κινούµενα ηλεκτρόνια που επιταχύνονται σε πολύ υψηλή τάση. Μονάδες 5
ΘΕΜΑ Β
1. ∆ιεγερµένο άτοµο υδρογόνου d αποδιεγείρεται από την τρίτη διεγερµένη στη δεύτερη διεγερµένη κατάσταση εκπέµποντας ένα φωτόνιο. Το φωτόνιο προσπίπτει κάθετα στην πλευρά πλακιδίου πάχους d, όπως φαίνεται στο σχήµα και εισέρχεται σε αυτό. Ο δείκτης διάθλασης του πλακιδίου για το φωτόνιο αυτό είναι n=1,6 και το πάχος του πλακιδίου ισούται µε Ν = 4 ⋅105 µήκη κύµατος του φωτονίου. Το πάχος d είναι ίσο µε: α. 47m, β. 4,7m γ. 47cm Μονάδες 1 Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 4 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.
Σελίδα 2 από 5
∆ίνονται: η σταθερά του Planck h = 4,13 6 ⋅10− 15 eV ⋅ s , η ταχύτητα του φωτός στο κενό c0 = 3 ⋅108 m / s και η ενέργεια του ατόµου του υδρογόνου στη θεµελιώδη του κατάσταση E1 = –13,6eV. 2. Ένας πυρήνας Α µε µαζικό αριθµό 233 και ενέργεια σύνδεσης ανά νουκλεόνιο 7,59MeV διασπάται σε δύο πυρήνες, τον πυρήνα Β µε µαζικό αριθµό 146 και ενέργεια σύνδεσης ανά νουκλεόνιο 8,41MeV και τον πυρήνα Γ µε µαζικό αριθµό 87 και ενέργεια σύνδεσης ανά νουκλεόνιο 8,59MeV. Η παραπάνω πυρηνική αντίδραση α. εκλύει θερµότητα 206,72ΜeV Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Μονάδες 2 Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 5 3. Άτοµο υδρογόνου βρίσκεται στη θεµελιώδη κατάσταση. α. Ο λόγος της ταχύτητας του ηλεκτρονίου ανάµεσα στη θεµελιώδη και στη δεύτερη διεγερµένη κατάσταση (υ1/υ3) είναι: 1 i. 3 ii. 1 iii 3 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Μονάδα 1 Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 3 β. Ο λόγος της δυναµικής ενέργεια του ηλεκτρονίου ανάµεσα στη θεµελιώδη και στη δεύτερη διεγερµένη κατάσταση (U1/U3) είναι: 1 i. 9 ii. 1 iii 9 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Μονάδα 1 Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 4. Μονάδες 3 β. απορροφά θερµότητα 206,72MeV.
Σε µια συσκευή ακτινών Χ θέλουµε το ελάχιστο µήκος κύµατος να µειωθεί κατά 25%. Η ανοδική τάση πρέπει να µεταβληθεί κατά:
50 0 100 % β. + % 3 3 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.
α. + Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
γ. −
100 % 3
Μονάδα 1 Μονάδες 4
Σελίδα 3 από 5
ΘΕΜΑ Γ
Α. Για τον πυρήνα δευτερίου 2 1 H να υπολογίσετε: 1. Το έλλειµµα µάζας. 2. Την ενέργεια σύνδεσης. 3. Την ενέργεια σύνδεσης ανά νουκλεόνιο. Μονάδες 2+2+2=6 B.
2 ∆ίνεται η διπλανή πυρηνική αντίδραση 2 1 H+ 1 H → A Z1
X.
1. Να βρεθεί ο ατοµικός και ο µαζικός αριθµός του πυρήνα Χ. 2. Για την παραπάνω αντίδραση να βρείτε την ενέργεια και να δικαιολογήσετε αν είναι ενδόθερµη ή εξώθερµη. Μονάδες 2+7=9 Γ. Θεωρούµε ότι όλη η ενέργεια που απελευθερώνεται είναι κινητική ενέργεια του σωµατίου Χ και ότι αυτό βάλλεται προς ακλόνητο πυρήνα 238 Ζ2 Υ . H ελάχιστη απόσταση από τον πυρήνα Y στην οποία θα πλησιάσει το σωµάτιο Χ είναι d = 11 1,73 ⋅10− 16 m . Να βρεθεί ο ατοµικός αριθµός Ζ2 του πυρήνα Υ. Μονάδες 10 ∆ίνονται, η µάζα του νετρονίου mn=1,0087u, η µάζα του πρωτονίου mp=1,0073u, η µάζα του πυρήνα του δευτερίου m∆=2,0135u, η µάζα του πυρήνα Χ mX=4,0015u, 2 MeV 9 N⋅m 1u = 930 2 , K = 9 ⋅10 , q p = qe = e = 1,6 ⋅10−19 C . ∆ίνεται για τις πράξεις 2 c C (23,71 5 ⋅1 11,7 3 = 2 64 9,6) .
ΘΕΜΑ ∆
Α. ∆έσµη φωτονίων µονοχρωµατικού φωτός διαδίδεται στον αέρα και έχει συχνότητα f= 7,418 ⋅1015 H z . Να υπολογιστεί η ενέργεια που µεταφέρουν 106 φωτόνια αυτής της ακτινοβολίας. Μονάδες 2 Η παραπάνω δέσµη φωτονίων βοµβαρδίζει νέφος ατόµων υδρογόνου, τα άτοµα του οποίου βρίσκονται στη θεµελιώδη τους ενεργειακή στάθµη. 1. Μπορεί ένα φωτόνιο-βλήµα της παραπάνω δέσµης να ιονίσει ένα άτοµο από το νέφος του υδρογόνου; Εξηγήστε. Μονάδες 3 2. Αν ένα άτοµο υδρογόνου ιονιστεί, υπολογίστε την ενέργεια που θα έχει το σκεδαζόµενο ηλεκτρόνιο του όταν αυτό βρεθεί σε άπειρη, από το άτοµο, απόσταση. Μονάδες 5
Β.
Σελίδα 4 από 5
Γ.
Το σκεδαζόµενο ηλεκτρόνιο, µετά από διαδοχικές κρούσεις στις οποίες χάνει το 25% της ενέργειας του, προσπίπτει σε άτοµο υδρογόνου, που βρίσκεται στη θεµελιώδη κατάσταση και το διεγείρει. 1. Μέχρι ποια ενεργειακή στάθµη µπορεί να το διεγείρει; Μονάδες 5 2. Να υπολογιστεί το ελάχιστο µήκος κύµατος του φωτονίου που µπορεί να εκπέµψει το παραπάνω άτοµο κατά την αποδιέγερσή του. Μονάδες 5 3. Να υπολογιστεί ο λόγος των στροφορµών του ηλεκτρονίου του ατόµου ανάµεσα στην πιο αποµακρυσµένη ενεργειακή στάθµη από τον πυρήνα που µπορεί να βρεθεί και στην πρώτη διεγερµένη κατάσταση. Μονάδες 2 4. Να υπολογιστεί το ποσοστό της αρχικής ενέργειας του φωτονίου βλήµατος που απορροφήθηκε από το άτοµο του υδρογόνου το οποίο διεγέρθηκε στη στάθµη µε τη µεγαλύτερη ακτίνα. Μονάδες 3
Η κινητική ενέργεια των ατόµων του υδρογόνου στο νέφος παραµένει σταθερή σε όλη τη διάρκεια του παραπάνω φαινοµένου. ∆ίνονται, η σταθερά του Planck h = 6,6 ⋅10 − 34 J ⋅ s , η ταχύτητα του φωτός στο κενό c0 = 3 ⋅108 m / s , η ενέργεια του ατόµου του υδρογόνου στη θεµελιώδη του κατάσταση E1=-13,6eV και e = 1,6 ⋅10−19 C . ∆ίνεται για τις πράξεις (6,6 ⋅ 7,4 18 =4 8,96 ) .
Σελίδα 5 από 5
