ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ:
Γ΄ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ∆ΕΙΑΣ
ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ
ΘΕΜΑ A
Να επιλέξετε την φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Τα πολυδύναµα αιµοποιητικά κύτταρα βρίσκονται: α. στο ήπαρ. β. στον θύµο αδένα. γ. στον νωτιαίο µυελό. δ. στον µυελό των οστών. Οι ετερότροφοι οργανισµοί: α. παράγουν διοξείδιο του άνθρακα και καταναλώνουν οξυγόνο. β. παράγουν οξυγόνο και καταναλώνουν διοξείδιο του άνθρακα. γ. παράγουν οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα. δ. καταναλώνουν οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα. Στο στάδιο κατά το οποίο ένα άτοµο είναι φορέας του HIV, το γενετικό υλικό του ιού είναι:: α. ∆ύο µονόκλωνα µόρια DNA. β. ∆ίκλωνο µόριο DNA. γ. Μονόκλωνο µόριο RNA. δ. Μονόκλωνο DNA. Η εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος στη στρατόσφαιρα οφείλεται κυρίως: α. στο διοξείδιο του άνθρακα. β. στα οξείδια του αζώτου. γ. στους χλωροφθοράνθρακες. δ. στο διοξείδιο του θείου. Τα αστικά λύµατα: α. περιέχουν λιπάσµατα και βιοµηχανικούς ρύπους. β. επιβαρύνουν κυρίως τα χερσαία οικοσυστήµατα. γ. είναι υπεύθυνα για τη διάδοση σοβαρών ασθενειών και τον ευτροφισµό. δ. προκαλούν µείωση του µικροβιακού φορτίου των νερών. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 25
ΣΕΛΙ∆Α: 1 ΑΠΟ 4
Α2.
Α3.
Α4.
Α5.
ΘΕΜΑ B
Β1. Να γράψετε τα χαρακτηριστικά των ερηµικών οικοσυστηµάτων και σε ποιες περιοχές του πλανήτη βρίσκονται. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5 Να εξηγήσετε τη διαφορά της εξάτµισης από τη διαπνοή των φυτικών οργανισµών. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 6 Να γράψετε τα όργανα του ανοσοβιολογικού συστήµατος του ανθρώπου και να αναφέρετε τον ρόλο τους. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 6 α. Να εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους οι επιστήµονες θεωρούν απαραίτητη την ταξινόµηση των οργανισµών σε οµάδες. β. Σε ένα µεσογειακό οικοσύστηµα µελετήθηκε ο πληθυσµός των αλεπούδων κατά την διάρκεια ενός έτους. Τα αποτελέσµατα αυτής της µελέτης έδειξαν ότι τον Ιανουάριο προσµετρήθηκαν συνολικά 30 αλεπούδες, ενώ µετά την αναπαραγωγική περίοδο του Μαΐου ο πληθυσµός τους είχε αυξηθεί στα 90 περίπου άτοµα. Ωστόσο, τον επόµενο χειµώνα ο πληθυσµός τους προσµετρήθηκε στις 35 αλεπούδες. Πώς εξηγούνται αυτές οι διακυµάνσεις του πληθυσµού των διαφόρων ειδών; ΜΟΝΑ∆ΕΣ 8 (2+6) Στη γραφική παράσταση απεικονίζεται η µεταβολή του αριθµού διαφόρων πληθυσµών βακτηρίων σε ένα γαλακτοκοµικό προϊόν, συναρτήσει του χρόνου. Η χρονική περίοδος t1-t2 αντιστοιχεί στην περίοδο παστερίωσης του προϊόντος.
Β2.
Β3.
Β4.
ΘΕΜΑ Γ
Γ1.
Αριθµός βακτηρίων
t1
t2
χρόνος
ΣΕΛΙ∆Α: 2 ΑΠΟ 4
α. Να εξηγήσετε µε ποιο κριτήριο θα καταταγούν σε είδη οι διάφοροι πληθυσµοί βακτηρίων που διαβιούν στο γαλακτοκοµικό προϊόν. β. Να περιγράψετε την κυτταρική δοµή των βακτηρίων. γ. Να γράψετε µε ποιο τρόπο συµβαίνει η παστερίωση των διαφόρων τροφίµων και πού αποσκοπεί. δ. Να εξηγήσετε πού οφείλεται η ανάπτυξη βακτηρίων µετά τον χρόνο t2. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 12 (3+3+3+3) Γ2. Η λύσσα είναι νόσος του κεντρικού νευρικού συστήµατος που οφείλεται σε ιό και µεταδίδεται στον άνθρωπο µε το σάλιο µολυσµένου ζώου. Κατά τη διάρκεια µιας εκδροµής σε περιοχή όπου είχαν καταγραφεί κρούσµατα ζώων µολυσµένων µε λύσσα, ο ∆ηµήτρης δέχτηκε επίθεση από αδέσποτο σκυλί. Ο ∆ηµήτρης δεν είχε προηγουµένως εµβολιαστεί και διακοµίστηκε στο πλησιέστερο νοσοκοµείο για να του χορηγηθεί αντιλυσσικός ορός αντισωµάτων. α. Με ποιον τρόπο θα λειτουργήσουν τα αντισώµατα του ορού στην αντιµετώπιση του αντιγόνου; β. Η χορήγηση στον ∆ηµήτρη ορού έτοιµων αντισωµάτων ενάντια στον ιό της λύσσας δεν του εξασφαλίζει µόνιµη ανοσία. Για ποιο λόγο συµβαίνει αυτό; γ. Για ποιο λόγο τα αντισώµατα που περιέχει ο ορός της λύσσας εξουδετερώνουν µόνο το συγκεκριµένο αντιγόνο; δ. Θα ήταν σωστό να χορηγηθεί στον ∆ηµήτρη αντιβιοτικό; ΜΟΝΑ∆ΕΣ 13 (5+2+3+3)
ΘΕΜΑ ∆
Στο πλέγµα απεικονίζονται οι διατροφικές αλληλεξαρτήσεις ειδών που διαβιούν σε µία ελληνική παράκτια περιοχή.
Πελαργοί
Τσιπούρες Βάτραχος Στρείδια Σκουλήκια Ζωοπλαγκτόν Πεταλούδες
Φυτοπλαγκτόν
Αγριολούλουδα
ΣΕΛΙ∆Α: 3 ΑΠΟ 4
∆1.
Η συνολική ενέργεια που εµπεριέχεται στο ζωοπλαγκτόν υπολογίζεται περί τα 400.000KJ. α. Να υπολογίσετε τις απώλειες ενέργειας από τα στρείδια στις τσιπούρες. β. Να εξηγήσετε πού µεταφέρεται η ενέργεια αυτή. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 8 (4+4) Κατά το παρελθόν µετρήσεις που πραγµατοποιήθηκαν στους υδρόβιους οργανισµούς της περιοχής έδειξαν την παρουσία ποσοτήτων DDT στους ιστούς των οργανισµών τους καθώς και στους πελαργούς. Στο διάγραµµα που ακολουθεί απεικονίζεται η συγκέντρωση του DDT στους πελαργούς, τις τσιπούρες και τα στρείδια, συναρτήσει του χρόνου ανά τροφικό επίπεδο.
∆2.
300-
Συγκέντρωση DDT (mg/Kg)
100-
γ
β 30-
α 3α. β. Χρόνος Να αντιστοιχίσετε τις καµπύλες α, β και γ µε τη συγκέντρωση DDT στους ιστούς του κάθε ενός από τα τρία αυτά είδη. Πώς ερµηνεύεται ο δεκαπλασιασµός της συγκέντρωσης του DDT στους οργανισµούς που αντιστοιχίσατε στην καµπύλη β συγκριτικά µε εκείνους της α; Για ποιο λόγο δεν παρατηρείται οµοίως δεκαπλάσια συγκέντρωση στους οργανισµούς που αντιστοιχούν στην καµπύλη γ; Η παρουσία DDT στους ιστούς των πελαργών µείωσε τον ρυθµό αναπαραγωγής τους. Να εξηγήσετε για ποιο λόγο συνέβη αυτό. ΜΟΝΑ∆ΕΣ 17 (4+6+2+5)
ΣΕΛΙ∆Α: 4 ΑΠΟ 4
γ. δ.
